Авикипедиа
abwiki
https://ab.wikipedia.org/wiki/%D0%98%D1%85%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%83_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%9F%D1%8C%D0%B0
MediaWiki 1.46.0-wmf.22
first-letter
Амедиа
Цастәи
Ахцәажәара
Алахәыла
Алахәыла ахцәажәара
Авикипедиа
Авикипедиа ахцәажәара
Афаил
Афаил ахцәажәара
Амедиавики
Амедиавики ахцәажәара
Ашаблон
Ашаблон ахцәажәара
Ацхыраара
Ацхыраара ахцәажәара
Акатегориа
Акатегориа ахцәажәара
TimedText
TimedText talk
Амодуль
Амодуль ахцәажәара
Event
Event talk
Британиаду
0
3291
163253
161183
2026-04-05T12:29:11Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163253
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
| абираҟ = {{#property:p41}}
| абираҟ ирызку адаҟьа = Британиаду абираҟ
| агерб = {{#property:p94}}
| агерб ирызку адаҟьа = Британиаду агерб
| агимн = United States Navy Band - God Save the Queen.oga
| агимн ирызку адаҟьа = Британиаду агимн
| амаҵураҭыԥ1 = Акрал
| амаҵурауаҩ1 =
| амаҵураҭыԥ2 = Аԥыза-министр
| амаҵурауаҩ2 =
| zoom1 = 3
| даҽа ахьӡ =
| аҳҭнықалақь =
| аофициалтә бызшәа = [[Англыз бызшәа]],
[[валли бызшәа]],
[[шотландтәи гаел бызшәа]],
[[ашотланд бызшәа,]]
[[корнс бызшәа,]]
[[Аирланд бызшәа,]]
[[Ольстер-шотланд бызшәа,]]
[[британиатә анапырхахаратә бызшәа]]
}}
'''Британиаду''', '''Британиа Ду''', ''Еиду Аҳра'' ({{lang-en|United Kingdom}}; аофициалтә хьʒы: '''Британиадуи Аҩадатәи Ирландиеи Еиду ры-Кралра'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 235 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> {{lang-en|The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland}}) — адгьылбжьахатәи аҳәынҭқарра амраҭашәаратәи [[Европа]]ҿы ауп. Аҳәынҭқарра аформа [[апарламенттә монархиа]] ауп. Аҳҭнықалақь – [[Лондон]] ауп.
== Агеографиа ==
Ари атәыла [[Британиатәи адгьылбжьахақәа]] рҿы иҟоуп.
Аҵанакы – {{км²|243 809}}.
Аҳәынҭқарра иаланхо – {{иаланхо|63 395 574|2013}}.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Британиаду| ]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:НАТО атәылақәа]]
[[Акатегориа:Европа ахеилак иалахәу атәылақәа]]
[[Акатегориа:1801 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
173a96pjhd7vt50uo0rmteu91p7zo8u
163422
163253
2026-04-05T18:29:50Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:1922 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163422
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
| абираҟ = {{#property:p41}}
| абираҟ ирызку адаҟьа = Британиаду абираҟ
| агерб = {{#property:p94}}
| агерб ирызку адаҟьа = Британиаду агерб
| агимн = United States Navy Band - God Save the Queen.oga
| агимн ирызку адаҟьа = Британиаду агимн
| амаҵураҭыԥ1 = Акрал
| амаҵурауаҩ1 =
| амаҵураҭыԥ2 = Аԥыза-министр
| амаҵурауаҩ2 =
| zoom1 = 3
| даҽа ахьӡ =
| аҳҭнықалақь =
| аофициалтә бызшәа = [[Англыз бызшәа]],
[[валли бызшәа]],
[[шотландтәи гаел бызшәа]],
[[ашотланд бызшәа,]]
[[корнс бызшәа,]]
[[Аирланд бызшәа,]]
[[Ольстер-шотланд бызшәа,]]
[[британиатә анапырхахаратә бызшәа]]
}}
'''Британиаду''', '''Британиа Ду''', ''Еиду Аҳра'' ({{lang-en|United Kingdom}}; аофициалтә хьʒы: '''Британиадуи Аҩадатәи Ирландиеи Еиду ры-Кралра'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 235 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> {{lang-en|The United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland}}) — адгьылбжьахатәи аҳәынҭқарра амраҭашәаратәи [[Европа]]ҿы ауп. Аҳәынҭқарра аформа [[апарламенттә монархиа]] ауп. Аҳҭнықалақь – [[Лондон]] ауп.
== Агеографиа ==
Ари атәыла [[Британиатәи адгьылбжьахақәа]] рҿы иҟоуп.
Аҵанакы – {{км²|243 809}}.
Аҳәынҭқарра иаланхо – {{иаланхо|63 395 574|2013}}.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Британиаду| ]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:НАТО атәылақәа]]
[[Акатегориа:Европа ахеилак иалахәу атәылақәа]]
[[Акатегориа:1801 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:1922 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
1mps29zghgq3aev6ahrmalz4nvro350
Че Гевара, Ернесто
0
3537
163424
158144
2026-04-05T19:03:58Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Акубатәи ареволиуционерцәа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Кубатәи ареволиуционерцәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163424
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аполитик}}
[[Афаил:Che Guevara - Guerrillero Heroico by Alberto Korda.jpg|200px|мини|<span style="color:grey;">Ернесто Рафаель Гевара, 1960 ш.</span>]]
'''Ернесто Че Гевара''' ({{lang-es|Ernesto Che Guevara}} [ [[IPA|ˈtʃe ɡeˈβaɾa]] ], ихаҭәоу ахьӡ - '''Ернесто Рафаель Гевара''' ({{lang-es|Ernesto Rafael Guevara}}); {{date|14|6|1928}}, [[Росарио]], [[Аргентина]] — {{date|9|10|1967}}, [[Ла-Игера]], [[Боливиа]]) - алаҭынамерикатә револиуционер, [[команданте]], [[куба]]тәи ҳәынҭқарратә аҟаҵаҩ. Америка континент ада, аус ииуон [[Адемократиатә Республика Конго|Конго Аҳәынҭқарра]]ҿ.
== Абиографиа ==
[[Афаил:Che Guevara - 1 año - 1929.jpg|мини|150px|<span style="color:grey;">Че Гевара шықәсык иныихыҵоз, 1929 ш.</span>]]
[[Афаил:Chefamily.jpg|мини|300px|left|<span style="color:grey;">Че Гевара иҭаацәара. Армарахьала: Ернесто Гевара, иан Селиа, иаҳәшьа Селиа, иашьа Роберто, иаб Ернестои иҷкәынеи Хуан Мартин инапаҿы, Ернесто иаҳәшьа Анна Мариа</span>]]
Ернесто Гевара диит [[Рашәарамза 14]] [[1928]] шықәсазы, аргентинатә ақалақь аҿы [[Росарио]].
Дыныхәҷаз, Ернесто ахьӡ иман Тете ("аҳәаҵыс").
== Литература ==
* ''[[Джон Ли Андерсон]]''. «Че Гевара. Важна только Революция», Серия «Главные герои», Амфора, 2009 г. {{ISBN|978-5-367-01010-7}}
* Гавриков Ю. М. Последний романтик революции. М., 2004.
* Гросс Х.-Э., Вольф К.-П. Че: «Мои мечты не знают границ». М.: Прогресс, 1984.
* Кормье Ж., Гевара Гадеа И., Гранадо Хименес А. Че Гевара. Ростов н/Д.: Феникс, 1997.
* Кормье Ж., Лапер Ж. Че Гевара. Спутник революции. М.: Астрель, АСТ, 2001. {{ISBN|5-17-008457-9}}
* [[Григулевич, Иосиф Ромуальдович|Лаврецкий И. Р.]] [http://zzl.lib.ru/catalog/04_g.shtml Эрнесто Че Гевара]. М.: Издательство ЦК ВЛКСМ «Молодая гвардия», 1972. («[[Жизнь замечательных людей]]»). Переиздания: 1973, 1978.
* [[Григулевич, Иосиф Ромуальдович|Григулевич И. Р.]] Эрнесто Че Гевара и революционный процесс в Латинской Америке. — М., Наука, 1984. — Тираж 14500 экз. — 300 с.
* [[Григулевич, Иосиф Ромуальдович|Лаврецкий И. Р.]] Эрнесто Че Гевара. М.: Издательство «ТЕРРА», 2002.
* [[Пако Игнасио Тайбо II]]. [https://web.archive.org/web/20080629052336/http://chehasta.narod.ru/paco/content.htm Гевара по прозвищу Че.] М.: Эксмо, 2004.
* ''Устарис-Арсе Р.'' Че Гевара: Жизнь, смерть и воскрешение из мифа / Пер. с исп.— М.: Центрполиграф, 2012. — 511 с., 3000 экз., {{ISBN|978-5-227-03469-4}}
==Азхьарԥшқәа==
* [https://scepsis.net/library/id_470.html Эрнесто Че Гевара: жизнь и деятельность, отразившие великие надежды уходящего столетия] - Даниэль Бенсаид
* [https://www.marxists.org/archive/guevara/index.htm Che Guevara Internet Archive]
* [http://www3.uakron.edu/worldciv/pascher/che.html GUERILLA WARFARE by Che Guevara] {{Асаит архивтәра|url=https://web.archive.org/web/20120124203140/http://www3.uakron.edu/worldciv/pascher/che.html |date=2012-01-24 }} {{en icon}}
* [https://curlie.org//Society/History/By_Region/Caribbean/Cuba/Guevara,_Ernesto_Che/ Че Гевара, Эрнесто] в каталоге ссылок [[Open Directory Project]]
[[Акатегориа:1928 шықәсазы ииз]]
[[Акатегориа:Рашәарамза 14 рзы ииз]]
[[Акатегориа:1967 шықәсазы иԥсыз]]
[[Акатегориа:Жьҭаарамза 9 рзы иԥсыз]]
[[Акатегориа:Аргентинатәи аполитикцәа]]
[[Акатегориа:Аргентинатәи акоммунистцәа]]
[[Акатегориа:Аргентинатәи адипломатцәа]]
[[Акатегориа:Аргентинатәи ареволиуционерцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи ареволиуционерцәа]]
[[Акатегориа:Амарксистцәа]]
[[Акатегориа:Апартизанцәа]]
[[Акатегориа:Иршьыз ареволиуционерцәа]]
dq0ghdpowfobcuccy59xcseakyjbm12
Канада
0
3731
163213
161214
2026-04-05T12:16:26Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163213
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Канада абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Канада агерб
|агимн=O Canada instrumental 1916.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Канада агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=1
}}
'''Канада'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 250 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Canada}}, {{lang-fr|Canada}}) — аҳәынҭқарра [[Аҩадатәи Америка]]ҿы. Адунеи аҿы ақәӡарала аҩбатә аҭыԥ аанкылоит. Адунеизегьы идуӡӡоу аӡхықә ацәаҳәа иаманы, Атлантикатә, Аҭынч, Аҩадатәи ихҵаалоу амшындуқәала еиҿыкәыршоит. Аладаҿи аҩада-мраҭашәараҿеи Канадеи [[Еиду Америкатәи Аштатқәа|Еиду Америкатәи Аштатқәеи]] аҳәаақәа ирымоуп. Мрагылраҿы Канадеи Даниеи (Гренладиа), Франциеи (Сент-Пьери Микелони) аҳәаақәа ирымоуп.
==Ахьарԥшқәа==
{{reflist}}
[[Акатегориа:Канада| ]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Афедеративтә монархиақәа]]
[[Акатегориа:НАТО атәылақәа]]
[[Акатегориа:1867 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
1687am1vgusxo01tylkozm92608ivqb
Вануату
0
4789
163254
161135
2026-04-05T12:29:32Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163254
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Вануату абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Вануату агерб
|агимн=United States Navy Band - Yumi, Yumi, Yumi.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Вануату агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Вануату''', аофициалтә хьӡы: '''Вануату Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 234 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-bi|Ripablik blong Vanuatu}}, {{lang-en|Republic of Vanuatu}}, {{lang-fr|République de Vanuatu}}) — ареспублика шьҭоуп аокиан Маҷ аҿы, аҵакырадгьыл наӡоит 12,2 нызықь км., инхоит 276 244 – нызықьҩык раҟара ауааԥсыра. Вануату ахьыԥшымра аиоуит [[1980]] ш. рзы [[Франциа|Франциеи]] [[Британиа Ду|Британиадуи]] рҟынтәи. Аҳҭнықалақь – Вила. Ихадоу аекономика аҟәшақәа иреиуоуп ақыҭанхамҩа, аԥсыӡкра. Аҳәынҭқарра ацыхыраара арҭоит [[Австралиа]], [[Иапониа]], [[Китаи]] уб.иҵ.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Вануату| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1980 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
qfbbb1qi9mav6mk2q0h3lolz9a29oyk
Австралиа
0
5228
163205
161051
2026-04-05T12:14:14Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163205
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Австралиа абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Австралиа агерб
|агимн=U.S. Navy Band, Advance Australia Fair (instrumental).ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Австралиа агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=2
}}
'''Австралиа''' ({{lang-en|Australia}}), аофициалтә хьӡы: '''Австралиатәи Аидгыла'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 219 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Commonwealth of Australia}}), ма '''Австралиатәи Акомунеуест''' ({{lang-en|Commonwealth of Australia}}<ref>{{cite web|url=http://www.comlaw.gov.au/Details/C2005Q00193/0332ed71-e2d9-4451-b6d1-33ec4b570e9f|title=Constitution of Australia|publisher=[[ComLaw]]|date=2003-06-01|accessdate=2011-08-05|quote=3. It shall be lawful for the Queen, with the advice of the Privy Council, to declare by proclamation that, on and after a day therein appointed, not being later than one year after the passing of this Act, the people of New South Wales, Victoria, South Australia, Queensland, and Tasmania, and also, if Her Majesty is satisfied that the people of Western Australia have agreed thereto, of Western Australia, shall be united in a Federal Commonwealth under the name of the Commonwealth of Australia|format=pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20120510150908/http://www.comlaw.gov.au/Details/C2005Q00193/0332ed71-e2d9-4451-b6d1-33ec4b570e9f|archive-date=2012-05-10}}</ref>) — [[Австралиа (аконтинент)|Австралиа аконтинент]] [[аҳәынҭқарра]] иауакуп, алаҭатәи акьыбачәшаҟны иҟоу, иаҵанакуа Австралиатәи континент, Тасманиа, нас егьырҭ ацқьаратәи, Индиатәи ҭынчгьы иҟоу адгьылбжьахақәа<ref name="Southern Ocean">{{cite web|url=http://geography.about.com/od/learnabouttheearth/a/fifthocean.htm|last=Rosenberg|first=Matt|title=The New Fifth Ocean – The World's Newest Ocean – The Southern Ocean|publisher=About.com: Geography|date=2009-08-20|accessdate=2010-04-05|archive-date=2012-01-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20120126025233/http://geography.about.com/od/learnabouttheearth/a/fifthocean.htm|url-status=dead}}</ref>.
Австралиа иԥылоу аҭагылазаашьа зеиԥшроу изныҟәылоит: атәыла алаҭатәи ахәҭаҟны иҟоуп, аҵыхәтәантәи аԥҳәыхраҿы Папуа — Новатәи Гвинеа, Индонезиа, Тимор Лесте; мрагыларатәи ахаԥшәаҟны Вануату, Новатәи Каледониа, Соломонтәи Арquipelаг; зны-зынла ҷыдала ҳасаб рырҭоит Новатәи Зеландиа. Торресов пролив, ахаан ҳәа изышьҭоу, Австралиа аҿиара иахҟьаны, материк иаӡәӡәо ицоит, 150 км рҟынӡа. Аҭоурыхтә ҟазшьа змоу Боигу — Папуа — Новатәи Гвинеа аартраҿы — 5 км<ref name=":02">{{Cite web|url=http://islands.unep.ch/IJA.htm#1227|title=Islands of Australia| website=Island Directory|date=1998|publisher=United Nations Environment Programme|accessdate=2020-05-04|archive-date=2012-03-29|archive-url=https://www.webcitation.org/66WH5pNsB?url=http://islands.unep.ch/IJA.htm#1227}}</ref>.
Аҳәынҭқарра ауааԥсыреи реиқәыршәара иазку адыррақәа рыла, рашәарамза 30, 2023 ш. рзы Австралиа инхон 26 638 544-ҩык, ирацәаҩны аусуҩцәа, аенергетикатә центрқәа, аҳҭнықалақьқәа — мрагылара ахаԥшаҟны инхо.
Австралиа — адунеиаҿы иреиӷьу агәабзиаратә усура, аҵарадырра, ашәарҭадара, аекономикаҿы иҟоу аԥҟарақәа рыхәшәаразы иреиҳау атәылақәа рнаҩсгьы, хәба-хкына иҟоуп ИҲҬ ала (Индекс Ҳаҭырра Қалақьра). Арратә хархәрақәа рыла — адунеиаҿы 12-тәи. Аекономика зегьы иреиҳау 14-тәи. ВВП ала пер капита — аҩбатәи 20-ркқәа ируакуп.
Австралиа алахәуп [[G20]], [[ОЕСР]], [[ВТО]], [[АТЭС]], [[ААН]], Содружество наций, АНЗЮС, АУКУС, Форум Тихоокеанских Островов уҳәа иҟоу жәларбжьаратәи еиҿкаара дуқәа.
== Ахьӡы аетимологиа ==
[[Файл:Flinders View of Port Jackson taken from South Head.jpg|250px|мини|слева|Вид [[Порт-Джексон]]а, автор иугоу ''Путешествие в Terra Australis''. Уаҵәҟьа ниу [[Сиднеи]]]]
Аҳажәларратә термин «Австралиа» ({{lang-en|Australia}}, {{IPA|[əˈstɹæɪljə, -liə]}} — австралиатәи англыз бызшәаҿы)<ref name="Macquarie">''Macquarie Dictionary, Fourth Edition''. (2005). Melbourne: The Macquarie Library Pty Ltd. {{ISBN|1-876429-14-3}}.</ref> ихадыршәоит лаҭтәи аетимологиа {{lang-la|austrālis}} — «алаҭәи». Ауаажәларратә рразговортә лексикаҿы аус злоу ахаҵарақәа — ''Oz'' (Австралиа), нас — ''Aussie'' ({{IPA|[ˈɒzi]}}) — австралиатәи ауаа.
Ажәабжь «Неведомая Южная земля» ({{lang-la|Terra Australis Incognita}}) — «иымыз алаҭтәи адгьыл» — раԥхьаӡа акәны иарбаз Рим Империа аамҭахьы иаҵанакуеит. Аус шамоугьы, агеографиатә картографияҿы мацара ахархәара ахьынрымаз, аетимологиа ахаҭарнакра ду аман.
Англыз бызшәаҿы ''Australia'' ажәа акәзар, раԥхьаӡа акәны иарбаз 1625 шықәсазы «Australia del Espíritu Santo» — Испаниа исыԥҵаз анҵамҭаҿы ({{lang-en|A note of Australia del Espíritu Santo, written by Master Hakluyt}})<ref name="Purchas">Purchas, vol. iv, pp. 1422–32, 1625.</ref>. Испаниа иадҳәалаз «Austrialia» (sic) аҳаҭыраз аграфикатә хьаҳәақәа аԥсахит — «Australia» ҳәа<ref name="PDFsource">"A copy at the Library of Congress can be read online" (PDF). Archived from the original on 2006-08-22.</ref>.
1638 шықәсазы «Australische» ҳәа Голландтәи Батавиа (хәҭак ланарҭа иашҭоз [[Џакарта]]) акартаҿы ахархәара аман<ref name="Scott">Scott, Ernest (2004). ''The Life of Captain Matthew Flinders''. Kessinger Publishing. {{ISBN|978-1-4191-6948-9}}.</ref>.
Англыз бызшәахь итәргылоу, Габриель де Фуаньи иҩыз утопиатә роман — ''Les Aventures de Jacques Sadeur dans la Découverte et le Voyage de la Terre Australe'' (1676) — Аԥсны зеиԥшроу атексттә ҩымҭаҿы «Australia» ажәа ицәырҵуеит<ref name="Baker">Baker, Sidney J. (1966). ''The Australian Language'', second edition.</ref>.
1771 шықәсазы Александр Далримпл иҿы — ''An Historical Collection of Voyages and Discoveries in the South Pacific Ocean'' — Australia атермин иаԥырҵуеит. XVIII ашәышықәсазы [[Џордж Шоу]]и [[Џеимс Эдвард Смит]]и рыҩымҭақәа — ''Zoology and Botany of New Holland'' (1793) аботаникатә картографияҿы ахархәара аҭара иалагеит<ref name="Ferguson">Ferguson, John Alexander (1975). ''Bibliography of Australia: 1784–1830''. National Library of Australia. {{ISBN|0-642-99044-1}}.</ref>.
1814 шықәсазы, Флиндерс Мэтью иҩыз ''A Voyage to Terra Australis'' — иара авторс дамеихаит ари атермин официалла ахархәаразы<ref name="Flinders">Flinders, Matthew (1814). ''A Voyage to Terra Australis''. G. and W. Nicol.</ref>. Флиндерс иҩуеит:
{{цитата|If I permitted myself any innovation on the original term, it would have been to convert it to Australia; as being more agreeable to the ear, and an assimilation to the names of the other great portions of the earth.}}
1814 шықәсазы Роберт Броун иҩыз ботаникатә анҵамҭа — ''General remarks, geographical and systematical, on the botany of Terra Australis'' — «Australian» аԥҳәанҵатә форма лассы-лассы иаҳагылоуп<ref name="Brown">Bennett, J. J., ed. (1866–68). ''The Miscellaneous Botanical Works of Robert Brown, Esq., D.C.L., F.R.S''. Vol. 2. pp. 1–89.</ref><ref name="Mabberley">Mabberley, David (1985). ''Jupiter botanicus: Robert Brown of the British Museum''. British Museum (Natural History). {{ISBN|3-7682-1408-7}}.</ref>.
Атермин официалла Британиатәи адмиралтиа ахашәыршәа ииҭеит 1824 шықәсазы, аха 1817 шықәса декембр 12 рзы [[Лаклан Маккуори]], [[Новатәи Южтәи Уэльс]] агубернатор, Британиа аминистерство ахь анапы иҵеиҵеит «Australia» ҳәа<ref name="Life">''Life in Australia''. Commonwealth of Australia. 2007. p. 11. {{ISBN|978-1-921446-30-6}}.</ref>.
== Аҭоурых ==
=== Аустралиа европатәиқәа иабжап ашьҭахь иаарҭа (1606 ш.ынӡа) ===
[[Файл:Aboriginal Art Australia.jpg|мини|слева|200px|Аборигенцәа ррисунокқәа [[Какаду (националтә парк)|Какаду националтә парк аҿы]], шамахамзар {{nobr|30 000 ш.}} рназы.]] [[Австралиатәи аборигенцәа|Аустралиатәи аборигенцәа]] рԥынҵа Афырхаҵа иаарҭа {{s|40—60 нызқь}} шықәса раан (еиҵоу адыррақәа рыла — шамахамзар 70 нызқь шықәса раан)<ref>Peter Hiscock (2008). ''Archaeology of Ancient Australia''. Routledge: London. {{ISBN|0-415-33811-5}}.</ref><ref>John Mulvaney and Johan Kamminga (1999). ''Prehistory of Australia''. Allen and Unwin, Sydney. {{ISBN|1 864489502}}.</ref>. Ауаа Аустралиа инаахьит аҽа мшын иду ахьчарала, [[Ҩбатәи Гвинеиа]] ԥшьынҵа ҭашәны, [[Тасманиа]] иара убас, акомконтинент аԥша шьҭаҟоу аҟынтәи. Абри аус аҽаншьо рҟәатәи рыла, уи адунеи аҿы ихадоу аԥышәа рымаз амшын аус руан<ref>Ron Laidlaw «Aboriginal Society before European settlement» in Tim Gurry (ed) (1984) ''The European Occupation.'' Heinemann Educational Australia, Richmond. p. 40. {{ISBN|0 85859 2509}}.</ref>. Ауаа рҭаара континент аҿы иалагеит {{s|42—48 нызқь}} шықәса раан<ref>{{статья |автор=Gillespie, Richard |ссылка=http://www-personal.une.edu.au/~pbrown3/Gillespie02.pdf |заглавие=Dating the First Australians (full text) |издание=Radiocarbon |том=44 |номер=2 |страницы=455—472 |accessdate=2010-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030718074926/http://www-personal.une.edu.au/~pbrown3/Gillespie02.pdf |archive-date=2003-07-18 |url-status=dead |язык=en |год=2002 }}</ref>.
[[Мунго аӡы|Иахьа ашьапылампыл иақәхеит]] агәыҳалалра иамаз аӡы [[Мунго (ажьырныҳәа)|Мунго]] аҿы, иахьа иахәшәу [[Новый Южный Уэльс]] аконтә<ref>{{статья |заглавие=New ages for human occupation and climatic change at Lake Mungo, Australia |издание=Nature |том=421 |номер=6925 |страницы=837—840 |pmid=1259451 |doi=10.1038/nature01383 |язык=en |тип=journal |автор=Bowler J. M., Johnston H., Olley J. M., Prescott J. R., Roberts R. G., Shawcross W., Spooner NA. |год=2003 |issn=0028-0836 }}</ref>. Ари ахархәара иашау аилкаара, [[Акремациа|кремациа]] зхы иазырхәо ауаа иреиҳау жәамтәқәас иамоу, уи иалшоит ирбо ррелигиозтә рритуалқәа рымҩаԥгара<ref>Bowler, J. M. 1971. Pleistocene salinities and climatic change: Evidence from lakes and lunettes in southeastern Australia. In: Mulvaney, D. J. and Golson, J. (eds), Aboriginal Man and Environment in Australia. Canberra: Australian National University Press, pp. 47—65.</ref>.
Аборигенцәа рхатәы арбагақәа адунеи аҟны зегьы иртәыртәыз аҭакра иаҵанакуеит<ref name="NGVindig">{{cite web|url=http://www.ngv.vic.gov.au/whats-on/exhibitions/exhibitions/the-indigenous-collection|title=The Indigenous Collection|website=The Ian Potter Centre: NGV Australia|publisher=National Gallery of Victoria|accessdate=2010-12-06|url-status=dead|archive-url=https://www.webcitation.org/5ulScpce3?url=http://www.ngv.vic.gov.au/whats-on/exhibitions/exhibitions/the-indigenous-collection|archive-date=2010-12-06}}</ref>. Иахьазы иазгәарҭоит {{nobr|30 000 ш.}} иреиҳау арбагақәа рымазара, уи рхыԥхьаӡара адунеи зегь аҟны иуԥылоит, [[Улуру]] аҿы, [[Какаду (националтә парк)|Какаду]] апарк аҿы<ref>{{cite web|url=http://www.environment.gov.au/parks/kakadu/|title=Environment.gov.au|publisher=Environment.gov.au|date=2011-07-08|accessdate=2011-07-14|archive-url=https://www.webcitation.org/659dRjaxq?url=http://www.environment.gov.au/parks/kakadu/|archive-date=2012-02-02}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.environment.gov.au/parks/uluru/index.html|title=Environment.gov.au|publisher=Environment.gov.au|date=2011-07-08|accessdate=2011-07-14|archive-url=https://www.webcitation.org/659dSumXW?url=http://www.environment.gov.au/parks/uluru/index.html|archive-date=2012-02-02}}</ref>. Арбагақәа рыла, Аустралиатәи иашатәу ргыланы иуԥылоит, [[Ласко аԥшҭа]] уҳәа [[Альтамира аԥшҭа]] ахь<ref>{{cite web |url=http://www.cultureandrecreation.gov.au/articles/indigenous/art/index.htm |url-status=dead |title=Indigenous art |website=Australian Culture and Recreation Portal |publisher=Australia Government |accessdate=2010-09-26 |archive-url=https://www.webcitation.org/659dTrBuG?url=http://australia.gov.au/about-australia/australian-story/austn-indigenous-art |archive-date=2012-02-02 }}</ref><ref>{{cite web|author=Australia|url=http://australianmuseum.net.au/The-spread-of-people-to-Australia/|title=Australianmuseum.net.au|publisher=Australianmuseum.net.au|date=2011-07-01|accessdate=2011-07-14|archive-url=https://www.webcitation.org/659dUodkP?url=http://australianmuseum.net.au/The-spread-of-people-to-Australia/|archive-date=2012-02-02}}</ref>.
10—12 нызқь шықәса инарзынаԥшуа аамҭазы Тасманиа иԥкынгьы даҽа континентк рҟынтәи, нас ирылымҵит [[тасманиатәи аборигенцәа|тасманиатәи аборигенцәа]] иахь [[бумеранг]] ахархәара<ref>Julia Clark (c. 1992) «Aboriginal People of Tasmania», p. 3 in ''Aboriginal Australia'', produced by Aboriginal and Torres Strait Islander Commission (ATSIC) {{ISBN|0-644-24277-9}}.</ref>. Усҟантәи аамҭазы Аустралиа ҷыдала ауадаҩрақәа рнапы алакын — [[Викториа (Аустралиа)|Викториа]] аштат аҿы [[Кондах аҩаташьанӡа]]ҿы иаԥҵан апостоянтә нхарақәеи ачаҵәрақәа<ref>Richard Broome (1984)'' Arriving'', p. 8.</ref>. Амакасарцәа иацәажәоз уаанӡатәи аборигенцәа рахь иахыԥхьаӡалоуп, ҷыдала [[йолнгу]] рҟынтәи, [[Арнем-Ленд]] анеилырҟьо.
=== Аустралиа амшын иԥырхагацәа ицәырҵра (1606—1788) ===
[[Файл:Australia discoveries by Europeans before 1813 en.png|мини|300px|Аустралиа европатәи амшынцәтәылауаа иԥшаара (1812 ш.ԥхьа)<br> {{legend|#000000|1606 — [[Виллем Янсзон]]}} {{legend|#ff9955|1606 — [[Луис Ваэс де Торрес]]}} {{legend|#39842c|1616 — [[Дерк Хартог]]}} {{legend|#ffd42a|1619 — [[Фредерик де Хаутман]]}} {{legend|#835b38|1644 — [[Тасман, Абел Янсзон|Абел Тасман]]}} {{legend|#516778|1696 — [[Виллем де Вламинк]]}} {{legend|#000080|1699 — [[Уильям Дампир]]}} {{legend|#8000ff|1770 — [[Џеимс Кук]]}} {{legend|#0055d4|1797—1799 — [[Џордж Басс]]}} {{legend|#ff0000|1801—1803 — [[Мэтью Флиндерс]]}}]]
==Шәахә. иара убас==
* [[Аҳәынҭқаррақәа рсиа]]
* [[Австралцәа]]
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
[[Акатегориа:Австралиа| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Афедеративтә монархиақәа]]
[[Акатегориа:1901 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
57klmm93idoxwigcnkd1ujk1e9g7tto
Кипр
0
6062
163214
161220
2026-04-05T12:16:42Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163214
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Кипр абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Кипр агерб
|агимн=Hymn to liberty instrumental.oga
|агимн ирызку адаҟьа = Кипр агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=6}}
'''Кипр''' ({{lang-el|Κύπρος}}, {{lang-tr|Kıbrıs}}), аофициалтә хьʒы: '''Ареспублика Кипр'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 253 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-el|Κυπριακή Δημοκρατία}}; {{lang-tr|Kıbrıs Cumhuriyeti}}) — адгьылбжьахатәи аҳәынҭқарра [[Европа]]ҿы ауп. Аҳҭнықалақь – [[Ниқозиа]] ауп.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Кипр| ]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:Амраҭашәара-азиатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Европатәи Аидгыла иалахәу атәылақәа]]
[[Акатегориа:Европа ахеилак иалахәу атәылақәа]]
[[Акатегориа:1960 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
772g7ycg0l7ri0smowvm0hu1o2dpnlz
Акатегориа:Британиауаа
14
27006
163373
119929
2026-04-05T16:01:27Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Британиаду ажәларқәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163373
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|People of the United Kingdom}}
{{DEFAULTSORT:б}}
[[Акатегориа:Британиаду]]
[[Акатегориа:Ауаа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Британиаду ажәларқәа]]
2ykgt51ahl6feu9qzsnv65lws9p74w9
Акатегориа:Кубатәи ареволиуционерцәа
14
27894
163425
119955
2026-04-05T19:04:18Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Акубатәи ареволиуционерцәа]] в [[Акатегориа:Кубатәи ареволиуционерцәа]] без оставления перенаправления
119955
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Revolutionaries from Cuba}}
{{DEFAULTSORT:к}}
[[Акатегориа:Кубауаа]]
[[Акатегориа:Акубатәи аполитикцәа]]
[[Акатегориа:Ареволиуционерцәа атәылақәа рыла]]
38k3v1e2hjem5a88redt4j4ih0ymhdj
163426
163425
2026-04-05T19:04:30Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Акубатәи аполитикцәа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Кубатәи аполитикцәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163426
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Revolutionaries from Cuba}}
{{DEFAULTSORT:к}}
[[Акатегориа:Кубауаа]]
[[Акатегориа:Кубатәи аполитикцәа]]
[[Акатегориа:Ареволиуционерцәа атәылақәа рыла]]
kahfdiipa1h8qqh7fzy7lgvrct0tyb4
163429
163426
2026-04-05T19:05:25Z
Fraxinus.cs
8381
163429
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Revolutionaries from Cuba}}
[[Акатегориа:Кубауаа|револиуционерцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи аполитикцәа|револиуционерцәа]]
[[Акатегориа:Ареволиуционерцәа атәылақәа рыла]]
7vkw93sqhbir50dt5m2ubto2kub6rs4
Акатегориа:Кубатәи аполитикцәа
14
27898
163427
119954
2026-04-05T19:04:48Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Акубатәи аполитикцәа]] в [[Акатегориа:Кубатәи аполитикцәа]] без оставления перенаправления
119954
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Politicians of Cuba}}
{{DEFAULTSORT:к}}
[[Акатегориа:Аполитикцәа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Кубауаа]]
[[Акатегориа:Куба аполитика]]
08exgf3c1pgvq1ka5nk7urkaqlw1man
163428
163427
2026-04-05T19:05:01Z
Fraxinus.cs
8381
163428
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Politicians of Cuba}}
[[Акатегориа:Аполитикцәа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Кубауаа]]
[[Акатегориа:Куба аполитика]]
sjg43kxeb82fvgrma25c9ph9ctduqgl
Аладатәи Африка
0
30141
163246
161067
2026-04-05T12:26:50Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163246
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Алада-Африкатәи Ареспублика абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Алада-Африкатәи Ареспублика агерб
|агимн=South African national anthem.oga
|агимн ирызку адаҟьа = Алада-Африкатәи Ареспублика агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Апрезидент ихаҭыԥуаҩ
|амаҵурауаҩ2=[[Деивид Мабуза]]
|zoom1=4}}
'''Аладатәи Африка''' ({{lang-en|South Africa}}), аофициалтә хьӡы: '''Алада-Африкатәи Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 309 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ('''ААА''', {{lang-en|Republic of South Africa (RSA)}}) — Алада-[[Африка]]ҟны атәылоуп. ААА 3 аҳҭнықалақьқәа имоуп: [[Преториа]] (административтә ҳҭнықалақь), [[Кеиптаун]] (азакәанԥҵаратә ҳҭнықалақь), [[Блумфонтеин]] (аӡбаратә ҳҭнықалақь).
==Административтә шара==
{| class="wikitable sortable" style="text-align: right;"
! Апровинциа
! Еиҳаӡоу аҭыԥантәи бызшәала<ref>http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf, p. 25.</ref>
! Апровинциалтә ҳҭнықалақь
! Зегь реиҳа идуу ақалақь
! Аҵакыра<ref name="cib2011">''Census 2011: Census in brief''. Statistics South Africa. Преториа. 2012. {{ISBN|9780621413885}}. [http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf Онлаин]. [https://web.archive.org/web/20150513171240/http://www.statssa.gov.za/census/census_2011/census_products/Census_2011_Census_in_brief.pdf Архив] {{date|13|5|2015}}</ref>
! Ауааԥсыра<br/>(2011)<ref name="cib2011"/>
! [[Ауааԥсыра рыжәпара|Ауааԥсыра<br/>рыжәпара]] (2011)
! [[Ауааԥсыра рыҿиара аиндекс|Ауааԥсыра рыҿиара<br /> аиндекс]] (2003) <ref>АСӶАР, Аделзаде. ''South Africa Human Development Report 2003''. Oxford University Press. 2003. Кеиптаун. Адаҟьа 282. {{ISBN|978-0-19-578418-3}}. [http://hdr.undp.org/en/reports/nationalreports/africa/southafrica/south_africa_2003_en.pdf Онлаин].}}</ref>
! Ахсаала
|-
|align="left"|[[Аҩада-кеиптәи апровинциа]] ||align="left"|{{lang-af|Noord-Kaap}} ||align="left"|[[Кимберли (ААА)|Кимберли]] ||align="left"|Кимберли|| 372 889 км<sup>2</sup> || 1 145 861 || 3,1/км<sup>2</sup> || 0,69 || [[Афаил:Northern Cape in South Africa.svg|50px]]
|-
|align="left"|[[Аҩадамраҭашәаратәи апровинциа]] ||align="left"|{{lang-tn|Bokone Bophirima}} ||align="left"|[[Маҳикенг]] || align="left" |[[Риустенбург]] || 104 882км<sup>2</sup> || 3 509 953 || 33,5/км<sup>2</sup> || 0,61 || [[Афаил:North West in South Africa.svg|50px]]
|-
|align="left"|[[Гаутенг]] ||align="left"|{{lang-zu|eGoli}} ||align="left"|[[Иоханнесбург]] ||align="left"|Иоханнесбург|| 18,178 км<sup>2</sup> || 12 272 263 || 675.1/км<sup>2</sup> || 0,74 || [[Афаил:Gauteng in South Africa.svg|50px]]
|-
|align="left"|[[Квазулу-Натал]] ||align="left"|{{lang-zu|iKwaZulu-Natali}} ||align="left"|[[Питермарицбург]] ||align="left"|[[Дурбан]] || 94 361 км<sup>2</sup> || 10 267 300 || 108,8/км<sup>2</sup> || 0,63 || [[Афаил:KwaZulu-Natal in South Africa.svg|50px]]
|-
|align="left"|[[Лимпопо]] ||align="left"|{{lang-nso|Limpopo}} ||align="left"|[[Полокване]] || align="left" |Полокване|| 125 754 км<sup>2</sup> || 5 404 868 || 43,0/км<sup>2</sup> || 0,59 || [[Афаил:Limpopo in South Africa.svg|50px]]
|-
|align="left"|[[Мпумаланга]] ||align="left"|{{lang-ss|iMpumalanga}} ||align="left"|[[Мбомбела]] || align="left" |Мбомбела|| 76 495 км<sup>2</sup> || 4 039 939 || 52,8/км<sup>2</sup> || 0,65 || [[Афаил:Mpumalanga in South Africa.svg|50px]]
|-
|align="left"|[[Мрагылара-кеиптәи апровинциа]] || align="left" |{{lang-xh|iMpuma-Koloni}} ||align="left"|[[Бишо]] ||align="left"|[[Гҟеберҳа]] || 168 966 км<sup>2</sup> || 6 562 053 || 38,8/км<sup>2</sup> || 0,62 || [[Афаил:Eastern Cape in South Africa.svg|50px]]
|-
|align="left"|[[Мраҭашәара-кеиптәи апровинциа]]<ref>Ари астатистика [[Апринц-Едуард Идгьылбжьахақәа]] (335 км<sup>2</sup>) аҵанакуом, иарбанзаалак Алада-африкатәи аҵакырадгьылқәа [[асубантарктикатә цәаҳәа]]ҟны [[Индиатәи аокеан]]ҟны, аха [[Мраҭашәара-кеиптәи апровинциа]] ахәҭа иҟоуп.</ref> ||align="left"|{{lang-af|Wes-Kaap}} ||align="left"|[[Кеиптаун]] ||align="left"|Кеиптаун|| 129 462 км<sup>2</sup> || 5 822 734 || |45,0/км<sup>2</sup> || 0,77 || [[Афаил:Western Cape in South Africa.svg|50px]]
|-
|align="left"|[[Фри-Стеит]] ||align="left"|{{lang-st|Freistata}} ||align="left"|[[Блумфонтеин]] ||align="left"|Блумфонтеин|| 129 825 км<sup>2</sup> || 2 745 590 || 21,1/км<sup>2</sup> || 0,67 || [[Афаил:Free State in South Africa.svg|50px]]
|-style="background:honeydew" class="sortbottom"
|align="left"|'''Алада-Африкатәи ареспублика'''||align="left"|{{lang-zu|iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika}} ||align="left"| [[Преториа]], [[Кеиптаун]], [[Блумфонтеин]] ||align="left"| [[Иоханнесбург]]|| 1 220 813 км<sup>2</sup> || 51 770 560 || 42,4/км<sup>2</sup> || 0,67 ||
|-
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Алада-Африкатәи Ареспублика| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1910 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
og97n7wmuanipl44d5wpwx9emw8h1qn
Антигуеи Барбудеи
0
30153
163204
161102
2026-04-05T12:13:56Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163204
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Антигуеи Барбудеи рбираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Антигуеи Барбудеи ргерб
|агимн=Antigua and Barbuda National Anthem.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Антигуеи Барбудеи ргимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=8}}
'''Антигуеи Барбудеи'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 223 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Antigua and Barbuda}}) — [[Аҩадатәи Америка]]тәи адгьылбжьахатә атәыла маҷ [[Мраҭашәаратәи Индиа]]ҟны. Ари атәыла 2 адгьылбжьахақәа хада: [[Антигуа]], [[Барбуда]] рыла ишьақәгылоуп; убри анаҩс уаҩ дахьықәнымхо адгьылбжьаха маҷ [[Редонда]] ишьақәгылоуп.
== Административтә шара ==
Антигуеи Барбудеи административтә 6 аокругқәеи ({{lang-en|parishes}}) 2 ихьыԥшу атерриториа маҷқәа ({{lang-en|dependency}}) рыла ишоит.
{| class="wikitable"
!
!Аокруг
!Аокругтә ҳҭнықалақь
!Аҵакыра км'''²'''
!Ауааԥсыра (2011)
!Ахсаала
|-
|1.
|[[Сент-Џьорџь]]
|[[Пигготс]]
|24,41
|7 496
| rowspan="9" |[[File:Antigua and Barbuda administration map.png|400x400px]]
|-
|2.
|[[Сент-Џьон (Антигуа)|Сент Џьон]]
|[[Сент-Џьонс]]
|66,96
|49 225
|-
|3.
|[[Сент-Мери]]
|[[Боландс]]
|63,55
|7 067
|-
|4.
|[[Сент-Пол (Антигуа)|Сент-Пол]]
|[[Фалмут (Антигуа)|Фалмут]]
|45,27
|7 979
|-
|5.
|[[Сент-Петер]]
|[[Парҳем (Антигуеи Барбудеи)|Парҳем]]
|32,37
|5 269
|-
|6.
|[[Сент-Филип]]
|[[Фритаун (Антигуеи Барбудеи)|Фритаун]]
|40,67
|3 125
|-
!
!Атерриториа
!Атерриториатә ҳҭнықалақь
!Аҵакыра км'''²'''
!Ауааԥсыра (2011)
|-
|7.
|[[Барбуда]]
|[[Кодрингтон (Антигуеи Барбудеи)|Кодрингтон]]
|160,58
|1 638
|-
|8.
|[[Редонда]]
|<nowiki>-</nowiki>
|1,50
|0
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Антигуеи Барбудеи| ]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1981 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
3jid3yynlt1iqn7kk8j5td51yqua2s4
Баҳаматәи Адгьылбжьахақәа
0
30187
163206
161112
2026-04-05T12:14:29Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163206
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Баҳаматәи Адгьылбжьахақәа рбираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Баҳаматәи Адгьылбжьахақәа ргерб
|агимн=March On Bahamaland instrumental.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Баҳаматәи Адгьылбжьахақәа ргимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Баҳаматәи Адгьылбжьахақәа''' ({{lang-en|The Bahamas; [Ӡы Баҳамаз]}}), аофициалтә хьӡы: '''Баҳаматәи Адгьылбжьахақәа Реимабзиара'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 226 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Commonwealth of the Bahamas}}) — [[Аҩадатәи Америка]]тәи адгьылбжьахатә атәыла маҷ.
== Административтә шара ==
Баҳаматәи Адгьылбжьахақәа 31 араионқәеи ({{lang-en|districts}}) 1 ишиашо ицо ихадам араиони рыла ишоит.
{| class="wikitable"
!
!Араион
!Араионтә<br />ҳҭнықалақь
!Аҵакыра<br />км²
!Ауааԥсыра<br />(2010)
!Ахсаала
|-
|1.
|[[Аклинс]]
|[[Снуг Корнер]]
|389
|560
| rowspan="32" |[[File:Districts_of_the_Bahamas.png|600px]]
|-
|2.
|[[Берритәи адгьылбжьахақәа|Берри]]
|[[Баллокс Ҳарбор]]
|31
|798
|-
|3.
|[[Бимини]]
|[[Елис Таун]]
|23
|2 008
|-
|4.
|[[Блек-Поинт]]
|[[Блек-Поинт]]
|12
|414
|-
|5.
|[[Кет Аиленд]]
|[[Артурс Таун]]
|388
|1 503
|-
|6.
|[[Агәҭантәи Абако]]
|[[Марш Ҳарбор]]
|?
|> 6 283
|-
|7.
|[[Агәҭантәи Андрос]]
|[[Фреш-Крик]]
|?
|?
|-
|8.
|[[Агәҭантәи Елҩтера]]
|[[Говернорс Ҳарбор]]
|?
|> 701
|-
|9.
|[[Фрипорт (Багамтәи Адгьылбжьахақәа)|Фрипорт]]
|[[Фрипорт (Багамтәи Адгьылбжьахақәа)|Фрипорт]]
|558
|26 910
|-
|10.
|[[Крукед Аиленд (Багамтәи Адгьылбжьахақәа)|Крукед Аиленд]]
|[[Колонел Ҳилл]]
|261
|323
|-
|11.
|[[Мрагыларатәи Багама Ду]]
|[[Ҳаи-Рок]]
|?
|?
|-
|12.
|[[Ексума]]
|[[Џьорџьтаун (Багамтәи Адгьылбжьахақәа)|Џьорџьтаун]]
|290
|7 314
|-
|13.
|[[Гранд-Ки]]
|[[Гранд-Ки|Гранд-Ки Сити]]
|?
|383
|-
|14.
|[[Ҳарбор Адгьылбжьаха|Ҳарбор]]
|[[Дунмор Таун]]
|4
|1 762
|-
|15.
|[[Ҳоуп-Таун]]
|[[Ҳоуп-Таун]]
|?
|458
|-
|16.
|[[Инагуа]]
|[[Матьиу-Таун]]
|1671
|911
|-
|17.
|[[Лонг-Аиленд (Багамтәи Адгьылбжьахақәа)|Лонг-Аиленд]]
|[[Кларенс-Таун]]
|448
|3 024
|-
|18.
|[[Мангров-Ки]]
|[[Моксеи-Таун]]
|?
|892
|-
|19.
|[[Маиагуана]]
|[[Абраҳамс-Беи]]
|285
|271
|-
|20.
|[[Морес Адгьылбжьаха]]
|[[Ҳард-Баргаин]]
|?
|950
|-
|21.
|[[Аҩадатәи Абако]]
|[[Куперс-Таун]]
|207
|9 578
|-
|22.
|[[Аҩадатәи Андрос]]
|[[Николс-Таун]]
|?
|3 898
|-
|23.
|[[Аҩадатәи Елҩтера]]
|[[Уппер Бог]]
|?
|3 247
|-
|24.
|[[Реггид-Аиленд]]
|[[Дункан-Таун]]
|23
|72
|-
|25.
|[[Рам-Ки]]
|[[Порт-Нельсон]]
|78
|99
|-
|26.
|[[Сан-Сальвадор Аиленд]]
|[[Кокберн Таун]]
|163
|930
|-
|27.
|[[Аладатәи Абако]]
|[[Санди Поинт]]
|207
|7 646
|-
|28.
|[[Аладатәи Андрос]]
|[[Кемпс-Беи]]
|?
|3 592
|-
|29.
|[[Аладатәи Елҩтера]]
|[[Рок Саунд]]
|?
|4 955
|-
|30.
|[[Спениш-Уеллс]]
|[[Рок Саунд]]
|16
|1 551
|-
|31.
|[[Мраҭашәаратәи Багама Ду]]
|[[Еит Маил Рок]]
|?
|?
|- style="border-top:2px solid black"
|NP
| [[Ниу-Провиденс]]
| [[Нассау]]
| 207
| 248 948
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Баҳаматәи Адгьылбжьахақәа| ]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1973 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
264e3hyswqjbmi9fwy831sa1bwt3x9l
Бангладеш
0
30190
163207
162159
2026-04-05T12:14:45Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163207
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Бангладеш абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Бангладеш агерб
|агимн=Amar Sonar Bangla - official vocal music of the National anthem of Bangladesh.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Бангладеш агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Бангладеш''' ({{lang-bn|বাংলাদেশ}}), аофициалтә хьӡы: '''Бангладеш Жәлартә Республика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 227 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-bn|গণপ্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ; [Ганапраџьатантри Бангладеш]}}) — [[Азиа]]тәи [[асоциалисттә ҳәынҭқарра]].
== Административтә шара ==
Бангладеш 8 аобластқәа ({{lang-bn|বিভাগ}}) рыла ишоит.
{| style="background:white" class="wikitable sortable mw-datatable"
!
! Аобласт
! Аобласттә<br />ҳҭнықалақь
! data-sort-type="number"| Аҵакыра<br />(км²)
! data-sort-type="number" | Ауааԥсыра<br/>(2011)
! [[Ауааԥсыра рыжәпара|Ауааԥсыра<br/>рыжәпара]]
! Ахсаала
|- align="right"
| 1.
| align="left" | [[Барисал (аобласт)|Барисал]]
| [[Барисал]]
| 13 225,20
| 8 325 666
| 613
| rowspan="8" |[[Афаил:Bangladesh_divisions_russian.svg|350px]]
|- align="right"
| 2.
| align="left" | [[Дакка (аобласт)|Дакка]]
| [[Дакка]]
| 20 593,74
| 36 054 418
| 1751
|- align="right"
| 3.
| align="left" | [[Кхулна (аобласт)|Кхулна]]
| [[Кхулна]]
| 22 284,22
| 15 687 759
| 699
|- align="right"
| 4.
| align="left" | [[Маимансинӷ (аобласт)|Маимансинӷ]]
| [[Маимансинӷ]]
| 10 584,06
| 11 370 000
| 1074
|- align="right"
| 5.
| align="left" | [[Раџьшаҳи (аобласт)|Раџьшаҳи]]
| [[Раџьшаҳи]]
| 18 153,08
| 18 484 858
| 1007
|- align="right"
| 6.
| align="left" | [[Рангпур (аобласт)|Рангпур]]
| [[Рангпур]]
| 16 184,99
| 15 787 758
| 960
|- align="right"
| 7.
| align="left" | [[Силхет (аобласт)|Силхет]]
| [[Силхет]]
| 12 635,22
| 9 910 219
| 779
|- align="right"
| 8.
| align="left" | [[Читтагонг (аобласт)|Читтагонг]]
| [[Читтагонг]]
| 33 908,55
| 28 423 019
| 831
|- align="right" class="sortbottom" style="font-weight:bold; border-top:2px solid black"
|
| align="left" | Зегь Бангладеш
|
| 144 272
| 142 319 000
| 986,46
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Бангладеш| ]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Асоциалисттә тәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1971 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
7idbraipfclo64pvrjjwcb24qi8m36u
Барбадос
0
30194
163208
161111
2026-04-05T12:15:00Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163208
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Барбадос абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Барбадос агерб
|агимн=
|агимн ирызку адаҟьа = Барбадос агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=8}}
'''Барбадос'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 227 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Barbados}}) — [[Аҩадатәи Америка]]тәи адгьылбжьахатә тәыла маҷ [[Мраҭашәаратәи Индиа]]ҟны. Ари атәыла иеихьӡылоу адгьылбжьахац ишьақәгылоуп.
== Административтә шара ==
Барбадос 11 аокругқәа ({{lang-en|parishes}}) рыла ишоит.
{|class="wikitable sortable"
|-bgcolor="#efefef"
! №
! Аокруг
! Аокругтә<br />ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />км²
! Ауааԥсыра<br />(2010)
! [[Ауааԥсыра рыжәпара]]<br />ауаа/км²
! Ахсаала
|-
|1
||[[Қьырса-Черч (Барбадос)|Қьырса-Черч]]
|[[Оистинс]]
|57
|54 336
|953,3
| rowspan="12" | [[Афаил:Barbados parishes numbered.png|400px|мини]]
|-
|2
||[[Сент-Ендриу (Барбадос)|Сент-Ендриу]]
|[[Гринленд]]
|36
|5 139
|142,8
|-
|3
||[[Сент-Џьорџь (Барбадос)|Сент-Џьорџь]]
|[[Булкели]]
|44
|19 767
|449,3
|-
|4
||[[Сент-Џьеимс (Барбадос)|Сент-Џьеимс]]
|[[Ҳолтаун]]
|31
|28 498
|919,2
|-
|5
||[[Сент-Џьон (Барбадос)|Сент-Џьон]]
|[[Фор-Роудс]]
|34
|8 963
|263,6
|-
|6
||[[Сент-Џьозеф (Барбадос)|Сент-Џьозеф]]
|[[Батшиба]]
|26
|6 620
|254,6
|-
|7
||[[Сент-Луси (Барбадос)|Сент-Луси]]
|[[Краб-Ҳилл]]
|36
|9 758
|271,1
|-
|8
||[[Сент-Мишель (Барбадос)|Сент-Мишель]]
|[[Бриџьтаун]]
|39
|88 529
|2 270,0
|-
|9
||[[Сент-Питер (Барбадос)|Сент-Питер]]
|[[Спеитстаун]]
|34
|11 300
|332,4
|-
|10
||[[Сент-Филип (Барбадос)|Сент-Филип]]
|[[Сикс-Роудс]]
|60
|30 662
|511,0
|-
|11
||[[Сент-Томас (Барбадос)|Сент-Томас]]
|[[Ҳиллеби]]
|34
|14 249
|419,1
|- style="background: #CCC;"
| ||Зегь|| ||439||277 821||660,0
|-
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Барбадос| ]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1966 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
fhybdpc4b2jw3pfv44bvkbrj3dc1pg4
Белиз
0
30196
163209
161114
2026-04-05T12:15:13Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163209
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Белиз абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Белиз агерб
|агимн=Land of the Free instrumental.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Белиз агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Белиз'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 228 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Belize}}) — [[Аҩадатәи Америка]]тәи атәылоуп.
== Административтә шара ==
Белиз 6 араионқәа ({{lang-en|districts}}) рыла ишоит.
{| class="wikitable"
!
!Араион
!Араионтә<br />ҳҭнықалақь
!Аҵакыра<br />км²
!Ауааԥсыра<br />(2010)<ref>[https://web.archive.org/web/20110812062733/http://www.statisticsbelize.org.bz/dms20uc/dynamicdata/docs/20110505004542_2.pdf Main Results of 2010 Population and Housing Census]</ref>
![[Ауааԥсыра рыжәпара|Ауааԥсыра<br/>рыжәпара]] (2011)
!Ахсаала
|-
|1.
|[[Белиз (араион)|Белиз]]
|[[Белиз (ақалақь)|Белиз]]
|4 307
|89 247
|20,72
| rowspan="7" |[[Афаил:BelizeNumbered.png|150px]]
|-
|2.
|[[Каио (араион)|Каио]]
|[[Сан-Игнасио (Белиз)]]
|5 196
|72 899
|14,03
|-
|3.
|[[Коросаль (араион)|Коросаль]]
|[[Коросаль]]
|1 860
|40 354
|21,70
|-
|4.
|[[Оринџь-Уолк (араион)|Оринџь-Уолк]]
|[[Оринџь-Уолк]]
|4 636
|45 419
|9,80
|-
|5.
|[[Станн-Крик]]
|[[Дангрига]]
|2 554
|32 166
|12,59
|-
|6.
|[[Толедо (араион)|Толедо]]
|[[Пунта-Горда]]
|4 413
|30 538
|6,92
|- class="sortbottom" style="font-weight:bold; border-top:2px solid black"
|7.
| colspan="2" | Зегь
|22 966
|312 698
|13,62
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Белиз| ]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1981 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
612mieyo476q3oohs8e5z2anufnyv3h
Ботсвана
0
30200
163210
161125
2026-04-05T12:15:30Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163210
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Ботсвана абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Ботсвана агерб
|агимн=United States Navy Band - Fatshe leno la rona.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Ботсвана агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=4}}
'''Ботсвана''' ({{lang-tn|Botswana}}), аофициалтә хьӡы: '''Ботсвана Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 232 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-tn|Lefatshe la Botswana}}) — [[Африка]]ҟны атәылоуп.
==Административтә шара==
Ботсвана 17 административтә округқәа ({{lang-tn|Kgaolo}}) рыла ишоит: 10 ақыҭатә округқәеи 7 ақалақьтә округқәи.
{| class="standard"
| colspan="8" align="center" style="background: #DDE;" |'''Ақыҭатә округқәа'''
|-
!
! Аокруг
! Атсуанала
! Аокругтә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="Citypopulation">[http://www.Citypopulation.de/Botswana.html Перепись населения 2011 года-Citypopulation]</ref><br />(2011)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Агәҭантәи аокруг (Ботсвана)|Агәҭантәи аокруг]]
| Kgaolo ya Legare
| [[Серове]]
| align="right"|142 076
| align="right"|576 064
| align="right"|4,05
| rowspan="10" | [[АФаил:Botswana Districts numbered 300px.png|250px]]
|-----
| 2
| [[Чобе]]
| Kgaolo ya Chobe
| [[Касане]]
| align="right"|20 800
| align="right"|23 347
| align="right"|1,12
|-----
| 3
| [[Ганзи]]
| Kgaolo ya Ghanzi
| [[Ганзи (ақалақь)|Ганзи]]
| align="right"|117 910
| align="right"|43 095
| align="right"|0,37
|-----
| 4
| [[Кгалагади]]
| Kgalagadi le dikgaolo tse di mabapi
| [[Ҽабонг]]
| align="right"|105 200
| align="right"|50 492
| align="right"|0,48
|-----
| 5
| [[Кгатленг]]
| ?
| [[Мочуди]]
| align="right"|7960
| align="right"|91 660
| align="right"|11,52
|-----
| 6
| [[Квененг]]
| ?
| [[Молепололе]]
| align="right"|31 100
| align="right"|304 549
| align="right"|9,79
|-----
| 7
| [[Аҩада-мраҭашәаратәи aокруг (Ботсвана)|Аҩада-мраҭашәаратәи aокруг]]
| ?
| [[Маун (ақалақь)|Маун]]
| align="right"|109 130
| align="right"|152 284
| align="right"|1,40
|-----
| 8
| [[Аҩада-мрагыларатәи aокруг (Ботсвана)|Аҩада-мрагыларатәи aокруг]]
| ?
| [[Масунга]]
| align="right"|5 120
| align="right"|60 264
| align="right"|11,77
|-----
| 9
| [[Алада-мрагыларатәи аокруг (Ботсвана)|Алада-мрагыларатәи аокруг]]
| ?
| [[Рамоцва]]
| align="right"|1780
| align="right"|85 014
| align="right"|47,76
|-----
| 10
| [[Аладатәи аокруг (Ботсвана)|Аладатәи аокруг]]
| Motsana wa Molapowabojang
| [[Канье]]
| align="right"|28 470
| align="right"|197 767
| align="right"|6,95
|-
| colspan="8" align="center" style="background: #DDE;" |'''Ақалақьтә округқәа'''
|-
| 1
| colspan="3" | [[Габороне]]
| align="right"|169
| align="right"|231 592
| align="right"|1 370
|-
| 2
| colspan="3" | [[Франсистаун]]
| align="right"|79
| align="right"|98 961
| align="right"|1 253
|-
| 3
| colspan="3" | [[Лобаце]]
| align="right"|42
| align="right"|29 007
| align="right"|691
|-
| 4
| colspan="3" | [[Селеби-Пхикве]]
| align="right"|50
| align="right"|49 411
| align="right"|990
|-
| 5
| colspan="3" | [[Џьваненг]]
| align="right"|100
| align="right"|18 008
| align="right"|180
|-
| 6
| colspan="3" | [[Орапа]]
| align="right"|17
| align="right"|9 531
| align="right"|561
|-
| 7
| colspan="3" | [[Сова]]
| align="right"|159
| align="right"|3 598
| align="right"|22,63
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''581 730'''||align="right"|'''2 024 904'''||align="right"|'''3,48'''||
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Ботсвана| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1966 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
gilz53xz5g0c7ftw5qssxqskxkm6n4g
Шри-Ланка
0
30208
163247
161518
2026-04-05T12:27:11Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163247
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Шри-Ланка абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Шри-Ланка агерб
|агимн=Sri Lankan national anthem, performed by the United States Navy Band.oga
|агимн ирызку адаҟьа = Шри-Ланка агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|Агимн=
|zoom1=6}}
'''Шри-Ланка''' ({{lang-si|ශ්රී ලංකාව [Шри Ланка]}}, {{lang-ta|இலங்கை [Иланкаи]}}), аофициалтә хьӡы: '''Адемократиатә Социалисттә Республика Шри-Ланка'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 306 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-si|ශ්රී ලංකා ප්රජාතාන්ත්රික සමාජවාදී ජනරජය [Шри Ланка Праџьатантрика Самаџьавади Џьанараџьаиа]}}, {{lang-ta|இலங்கை சனநாயக சோசலிசக் குடியரசு [Иланкаи Џьананааиака Соосалисак Куҭиарасу]}}), аҭоурыхтә хьӡы: '''Цеилон''' ({{lang-pt|Ceilão}}) — [[Азиа]]тәи адгьылбжьахатә [[асоциалисттә ҳәынҭқарра]].
== Административтә шара ==
Шри-Ланка 9 апровинциақәа ({{lang-si|පළාත [Палаата]}}, {{lang-ta|மாகாணம் [маакаанам]}}) рыла ишоит.
{| style="background:white" class="wikitable sortable mw-datatable"
!
! Апровинциа
! Апровинциа<br />иаҳҭнықалақь
! data-sort-type="number"| Аҵакыра<br />(км²)
! data-sort-type="number" | Ауааԥсыра<ref>''Economic and social statistics of Sri Lanka – Country Profile''. Central Bank of Sri Lanka. {{date|19|11|2020}} [https://www.cbsl.gov.lk/sites/default/files/cbslweb_documents/statistics/otherpub/economic_and_social_statistics_of_SL_2018_e_0.pdf Онлаин].</ref><br/>(2017)
! [[Ауааԥсыра рыжәпара|Ауааԥсыра<br/>рыжәпара]]
! Ахсаала
|- align="right"
| 1.
| align="left" | [[Агәҭантәи апровинциа (Шри-Ланка)|Агәҭантәи апровинциа]]
| align="left" | [[Канди]]
| 5 674
| 2 722 000
| 488
| rowspan="10" |[[Афаил:Sri_Lanka_provinces_ru.svg|350px]]
|- align="right"
| 2.
| align="left" | [[Мрагыларатәи апровинциа (Шри-Ланка)|Мрагыларатәи апровинциа]]
| align="left" | [[Тринкомали]]
| 9 996
| 1 677 000
| 179
|- align="right"
| 3.
| align="left" | [[Аҩада-агәҭантәи апровинциа (Шри-Ланка)|Аҩада-агәҭантәи апровинциа]]
| align="left" | [[Анураџьапура]]
| 10 472
| 1 349 000
| 138
|- align="right"
| 4.
| align="left" | [[Аҩадатәи апровинциа (Шри-Ланка)|Аҩадатәи апровинциа]]
| align="left" | [[Џьафна (ақалақь)|Џьафна]]
| 8 884
| 1 119 000
| 135
|- align="right"
| 5.
| align="left" | [[Аҩада-мраҭашәаратәи апровинциа (Шри-Ланка)|Аҩада-мраҭашәаратәи апровинциа]]
| align="left" | [[Курунегала]]
| 7 888
| 2 508 000
| 334
|- align="right"
| 6.
| align="left" | [[Сабарагамува]]
| align="left" | [[Ратнапура]]
| 4 968
| 2 028 000
| 412
|- align="right"
| 7.
| align="left" | [[Аладатәи апровинциа (Шри-Ланка)|Аладатәи апровинциа]]
| align="left" | [[Галле (Шри-Ланкаҟны ақалақь)|Галле]]
| 5 544
| 2 611 000
| 485
|- align="right"
| 8.
| align="left" | [[Ува (апровинциа)|Ува]]
| align="left" | [[Бадулла]]
| 8 500
| 1 349 000
| 162
|- align="right"
| 9.
| align="left" | [[Мраҭашәаратәи апровинциа (Шри-Ланка)|Мраҭашәаратәи апровинциа]]
| align="left" | [[Коломбо]]
| 3 384
| 6 081 000
| 1692
|- align="right" class="sortbottom" style="font-weight:bold; border-top:2px solid black"
|
| align="left" colspan="2" | Зегь
| 65 610
| 21 444 000
| 342
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Шри-Ланка| ]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Асоциалисттә тәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1948 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
pd8xqpbgumaqm0rg4acvuf06gnxg1xq
Брунеи
0
30212
163194
161127
2026-04-05T12:02:22Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163194
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Брунеи абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Брунеи агерб
|агимн=United States Navy Band - Allah Peliharakan Sultan.oga
|агимн ирызку адаҟьа = Брунеи агимн
|амаҵураҭыԥ1=Асулҭан
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=7}}
'''Брунеи''', аофициалтә хьӡы: '''Брунеи-Даруссалам Аҳәынҭқарра'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 233 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-ms|Negara Brunei Darussalam}}, [[Џьави алфавит]]: نڬارا بروني دارالسلام) — Алада-мрагыларатәи [[Азиа]]тәи [[асулҭанра]] [[Калимантан]] адгьылбжьахаҟны иҟоуп.
== Административтә шара ==
Брунеи 4 аокругқәа ({{lang-ms|daerah}}) рыла ишоит.
{| class="wikitable"
!
!Аокруг
!Аокругтә<br />ҳҭнықалақь
!Аҵакыра<br />км²
!Ауааԥсыра<br />(2016)<ref>''Department of Economic Planning and Statistics - Population''. {{date|4|8|2021}} [http://www.deps.gov.bn/SitePages/Population.aspx онлаин] {{Асаит архивтәра|url=https://web.archive.org/web/20220129192000/http://www.deps.gov.bn/SitePages/Population.aspx |date=2022-01-29 }}.</ref>
![[Ауааԥсыра рыжәпара|Ауааԥсыра<br/>рыжәпара]] (2016)
!Ахсаала
|- align="right"
|1.
| align="left" |[[Белаит]]
| align="left" |[[Куала Белаит]]
| 2 727
| 69 062
| 25
| rowspan="5" | [[Афаил:Brunei districts numbered.png|350px]]
|- align="right"
|2.
| align="left" |[[Брунеи-Муара]]
| align="left" |[[Бандар-Сери-Бегаван]]
| 571
| 289 630
| 507
|- align="right"
|3.
| align="left" |[[Тембуронг]]
| align="left" |[[Бангар]]
| 1 306
| 10 251
| 8
|- align="right"
| 4
| align="left" |[[Тутонг]]
| align="left" |[[Пекан Тутонг]]
| 1 166
| 48 313
| 41
|- class="sortbottom" style="font-weight:bold; border-top:2px solid black"; align="right"
|
| align="left"; colspan="2" | Зегь
| 5 765
| 417 256
| 72
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Брунеи| ]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Асулҭанрақәа]]
[[Акатегориа:1984 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]]
imaoa6tm0lrsub5kfgmtzhhks57ohji
163211
163194
2026-04-05T12:15:45Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163211
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Брунеи абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Брунеи агерб
|агимн=United States Navy Band - Allah Peliharakan Sultan.oga
|агимн ирызку адаҟьа = Брунеи агимн
|амаҵураҭыԥ1=Асулҭан
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=7}}
'''Брунеи''', аофициалтә хьӡы: '''Брунеи-Даруссалам Аҳәынҭқарра'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 233 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-ms|Negara Brunei Darussalam}}, [[Џьави алфавит]]: نڬارا بروني دارالسلام) — Алада-мрагыларатәи [[Азиа]]тәи [[асулҭанра]] [[Калимантан]] адгьылбжьахаҟны иҟоуп.
== Административтә шара ==
Брунеи 4 аокругқәа ({{lang-ms|daerah}}) рыла ишоит.
{| class="wikitable"
!
!Аокруг
!Аокругтә<br />ҳҭнықалақь
!Аҵакыра<br />км²
!Ауааԥсыра<br />(2016)<ref>''Department of Economic Planning and Statistics - Population''. {{date|4|8|2021}} [http://www.deps.gov.bn/SitePages/Population.aspx онлаин] {{Асаит архивтәра|url=https://web.archive.org/web/20220129192000/http://www.deps.gov.bn/SitePages/Population.aspx |date=2022-01-29 }}.</ref>
![[Ауааԥсыра рыжәпара|Ауааԥсыра<br/>рыжәпара]] (2016)
!Ахсаала
|- align="right"
|1.
| align="left" |[[Белаит]]
| align="left" |[[Куала Белаит]]
| 2 727
| 69 062
| 25
| rowspan="5" | [[Афаил:Brunei districts numbered.png|350px]]
|- align="right"
|2.
| align="left" |[[Брунеи-Муара]]
| align="left" |[[Бандар-Сери-Бегаван]]
| 571
| 289 630
| 507
|- align="right"
|3.
| align="left" |[[Тембуронг]]
| align="left" |[[Бангар]]
| 1 306
| 10 251
| 8
|- align="right"
| 4
| align="left" |[[Тутонг]]
| align="left" |[[Пекан Тутонг]]
| 1 166
| 48 313
| 41
|- class="sortbottom" style="font-weight:bold; border-top:2px solid black"; align="right"
|
| align="left"; colspan="2" | Зегь
| 5 765
| 417 256
| 72
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Брунеи| ]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Асулҭанрақәа]]
[[Акатегориа:1984 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
rv1vn92azxaovdwbxgmia4z5d7w8c0f
Габон
0
30246
163218
161143
2026-04-05T12:18:06Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163218
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Габон абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Габон агерб
|агимн=La Concorde.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Габон агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Габон''' ({{lang-fr|Gabon}}), аофициалтә хьӡы: '''Габонтәи Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 237 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-fr|République gabonaise}}) — [[Африка]]ҟны атәыла.
==Административтә шара==
Габон иаку аҳәынҭқарра ауп, ари атәыла 9 административтә провинциақәа рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Апровинциа
! Афранцызла
! Апровинциатә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=http://www.geohive.com/cntry/gabon.aspx|title=GeoHive - Gabon population|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20110906035204/http://www.geohive.com/cntry/gabon.aspx|archive-date=2011-09-06}}</ref><br />(2013)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Естуари]]
| Estuaire
| [[Либревиль]]
| align="right"|20 740
| align="right"|895 689
| align="right"|43,19
| rowspan="10" | [[АФаил:Gabon_provinces_numbered.png|350px]]
|-----
| 2
| [[Аҩадатәи Огове]]
| Haut-Ogooué
| [[Франсвиль]]
| align="right"|36 547
| align="right"|250 799
| align="right"|6,86
|-----
| 3
| [[Агәҭантәи Огове]]
| Moyen-Ogooué
| [[Moyen-Ogooué]]
| align="right"|18 535
| align="right"|69 287
| align="right"|3,74
|-----
| 4
| [[Нгуние]]
| Ngounié
| [[Муила]]
| align="right"|37 750
| align="right"|100 838
| align="right"|2,67
|-----
| 5
| [[Нуанга]]
| Nyanga
| [[Чибанга]]
| align="right"|21 285
| align="right"|52 854
| align="right"|2,48
|-----
| 6
| [[Огове-Ивиндо]]
| Ogooué-Ivindo
| [[Макоку]]
| align="right"|46 075
| align="right"|63 293
| align="right"|1,37
|-----
| 7
| [[Огове-Лоло]]
| Ogooué-Lolo
| [[Куламуту]]
| align="right"|25 380
| align="right"|65 771
| align="right"|2,59
|-----
| 8
| [[Амшын ахықәантәи Огове]]
| Ogooué-Maritime
| [[Порт-Жантиль]]
| align="right"|22 890
| align="right"|157 562
| align="right"|6,88
|-----
| 9
| [[Волио-Нтем]]
| Woleu-Ntem
| [[Оем]]
| align="right"|38 465
| align="right"|154 986
| align="right"|4,03
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''267 667'''||align="right"|'''1 811 079'''||align="right"|'''6,77'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Габон| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1960 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
9oum5c6f7v48docg4vv2z2svuy6oaq6
Гаиана
0
30253
163222
161144
2026-04-05T12:19:37Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163222
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Гаиана абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Гаиана агерб
|агимн=National Anthem of Guyana.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Гаиана агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Гаиана''' ({{lang-en|Guyana}}), аофициалтә хьӡы: '''Акооперативтә Республика Гаиана'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 237 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Co-operative Republic of Guyana}}) — [[Аладатәи Америка]]ҟны атәылоуп.
==Административтә шара==
Гаиана 10 арегионқәа ({{lang-en|Regions}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Арегион
! Англизшәала
! Арегионтә аҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref>''2012 Population & Housing Census - 2012 Census Final Results''. Гаианатәи ахыԥхьаӡареихшьаларатә усбарҭа. 2012. [https://www.statisticsguyana.gov.gy/census.html#comp онлаин]. [https://web.archive.org/web/20120909144129/http://www.statisticsguyana.gov.gy/census.html#comp архив].</ref><br />(2012)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Барима-Уаини]]
| Barima-Waini
| [[Мабарума]]
| align="right"|20 339
| align="right"|27 643
| align="right"|1,36
| rowspan="11" | [[АФаил:Guyana, administrative divisions - Nmbrs - monochrome.svg|300px]]
|-----
| 2
| [[Померун-Супенаам]]
| Pomeroon-Supenaam
| [[Анна-Реџьина]]
| align="right"|6 195
| align="right"|46 810
| align="right"|7,55
|-----
| 3
| [[Ессекибо-Аилендс-Уест-Демерара]]
| Essequibo Islands-West Demerara
| [[Вред-ен-Хуп]]
| align="right"|3 755
| align="right"|107 785
| align="right"|28,70
|-----
| 4
| [[Демерара-Маҳаика]]
| Demerara-Mahaica
| [[Џьорџьтаун]]
| align="right"|2 232
| align="right"|311 563
| align="right"|139,60
|-----
| 5
| [[Маҳаика-Бербис]]
| Mahaica-Berbice
| [[Форт-Веллингтон]]
| align="right"|4 190
| align="right"|49 820
| align="right"|11,89
|-----
| 6
| [[Куиуни-Мазаруни]]
| Cuyuni-Mazaruni
| [[Бартика]]
| align="right"|47 213
| align="right"|18 375
| align="right"|0,39
|-----
| 7
| [[Аппер-Демерара-Бербис]]
| Upper Demerara-Berbice
| [[Линден (Гаиана)|Линден]]
| align="right"|17 040
| align="right"|39 992
| align="right"|2,35
|-----
| 8
| [[Потаро-Сипаруни]]
| Potaro-Siparuni
| [[Мадиа (Гаиана)|Мадиа]]
| align="right"|20 051
| align="right"|11 077
| align="right"|0,55
|-----
| 9
| [[Аппер-Такуту-Аппер-Ессекибо]]
| Upper Takutu-Upper Essequibo
| [[Летем]]
| align="right"|57 750
| align="right"|24 238
| align="right"|0,42
|-----
| 10
| [[Ист-Бербис-Корентаин]]
| East Berbice-Corentyne
| [[Ниу-Амстердам]]
| align="right"|36 234
| align="right"|109 652
| align="right"|3,03
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''214 999'''||align="right"|'''746 955'''||align="right"|'''3,47'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Гаиана| ]]
[[Акатегориа:Алада-америкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1966 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
rn228is0a6x0lqq0tkuek5hqfgyp339
Гамбиа
0
30267
163219
161145
2026-04-05T12:18:49Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163219
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Гамбиа абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Гамбиа агерб
|агимн=For The Gambia Our Homeland (instrumental).ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Гамбиа агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Гамбиа''' ({{lang-en|Gambia}}), аофициалтә хьӡы: '''Гамбиа Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 237 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Republic of The Gambia}}) — Мраҭашәара-[[Африка]]тәи атәыла.
==Административтә шара==
Гамбиа иаку аҳәынҭқарра ауп, ари атәыла 5 административтә округқәеи ({{lang-en|Divisions}}) 1 ақалақьи рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Апровинциа
! Англизшәала
! Аокругтә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://gambia.opendataforafrica.org/mmfoqkd/population-and-housing-census-of-gambia-2013|title=Population and Housing Census of Gambia, 2013|date=2011-09-06}}</ref><br />(2013)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Ҵаҟатәи аӡиас (Гамбиатәи аокруг)|Ҷаҟатәи аӡиас]]
| Lower River
| [[Манса-Конко]]
| align="right"|1 618
| align="right"|82 361
| align="right"|50,9
| rowspan="7" | [[АФаил:Gambia_Divisions_Rus.svg|350px]]
|-----
| 2
| [[Агәҭантәи аӡиас (Гамбиатәи аокруг)|Агәҭантәи аӡиас]]
| Central River
| [[Џьанџьанбуре]]
| align="right"|2 895
| align="right"|226 018
| align="right"|78,25
|-----
| 3
| [[Аҩадатәи аԥшаҳәа (Гамбиатәи аокруг)|Аҩадатәи аԥшаҳәа]]
| North Bank
| [[Кереван]]
| align="right"|2 256
| align="right"|221 054
| align="right"|98,0
|-----
| 4
| [[Хыхьтәи аӡиас (Гамбиатәи аокруг)|Хыхьтәи аӡиас]]
| Upper River
| [[Бассе-Санта-Су]]
| align="right"|2 070
| align="right"|239 916
| align="right"|115,9
|-----
| 5
| [[Мраҭашәаратәи араион (Гамбиа)|Мраҭашәаратәи араион]]
| Western Division
| [[Брикама]]
| align="right"|1 764
| align="right"|699 704
| align="right"|396,06
|-----
| —
| [[Банжул]]
| Banjul
| [[Банжул]]
| align="right"|88
| align="right"|413 397
| align="right"|3 808,45
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''10 698'''||align="right"|'''1 882 450'''||align="right"|'''176,1'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Гамбиа| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1965 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
05ep6c5r7h0sgg5d396k7gotwj4xks9
Гана
0
30269
163220
161146
2026-04-05T12:19:03Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163220
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Гана абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Гана агерб
|агимн=National Anthem of Ghana.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Гана агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Гана''' ({{lang-en|Ghana}}), аофициалтә хьӡы: '''Гана Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 237 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Republic of Ghana}}) — Мраҭашәара-[[Африка]]тәи атәыла.
==Административтә шара==
Гана иаку аҳәынҭқарра ауп, ари атәыла 16 административтә аобластқәа ({{lang-en|Regions}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Аобласт
! Англизшәала
! Аобласттә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/ghana/cities/|title=The population of the regions of Ghana according to census results and latest official projections|date=2021}}</ref><br />(2021)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Аҳафо]]
| Ahafo Region
| [[Гоасо]]
| align="right"|5 196
| align="right"|564 668
| align="right"|108,7
| rowspan="17" | [[АФаил:NEW_GHANA_REGIONS_ru.jpg|350px]]
|-----
| 2
| [[Ашанти (аобласть)|Ашанти]]
| Ashanti Region
| [[Кумаси]]
| align="right"|24 389
| align="right"|5 440 463
| align="right"|223,1
|-----
| 3
| [[Аккра еиҳарак]]
| Greater Accra Region
| [[Аккра]]
| align="right"|3 245
| align="right"|5 455 692
| align="right"|1 681,0
|-----
| 4
| [[Боно (аобласть)|Боно]]
| Bono Region
| [[Суниани]]
| align="right"|11 113
| align="right"|1 208 649
| align="right"|108,8
|-----
| 5
| [[Боно-Ист]]
| Bono East Region
| [[Течиман]]
| align="right"|23 248
| align="right"|1 203 400
| align="right"|51,76
|-----
| 6
| [[Хыхь-мрагыларатәи аобласт]]
| Upper East Region
| [[Болгатанга]]
| align="right"|8 842
| align="right"|1 301 226
| align="right"|147,2
|-----
| 7
| [[Хыхь-мраҭашәаратәи аобласт]]
| Upper West Region
| [[Ва (ақалақь)|Ва]]
| align="right"|18 476
| align="right"|901 502
| align="right"|48,79
|-----
| 8
| [[Вольта (аобласть)|Вольта]]
| Volta Region
| [[Ҳо (ақалақь)|Ҳо]]
| align="right"|9 504
| align="right"|1 659 040
| align="right"|174,6
|-----
| 9
| [[Мрагыларатәи аобласт (Гана)|Мрагыларатәи аобласт]]
| Eastern Region
| [[Кофоридуа]]
| align="right"|19 323
| align="right"|2 925 653
| align="right"|151,4
|-----
| 10
| [[Мраҭашәаратәи аобласт (Гана)|Мраҭашәаратәи аобласт]]
| Western Region
| [[Секонди-Такоради]]
| align="right"|13 842
| align="right"|2 060 585
| align="right"|148,9
|-----
| 11
| [[Оти (аобласт)|Оти]]
| Oti Region
| [[Дамбаи]]
| align="right"|11 066
| align="right"|747 248
| align="right"|67,53
|-----
| 12
| [[Саванна (аобласт)|Саванна]]
| Savannah Region
| [[Дамонго]]
| align="right"|34 790
| align="right"|653 266
| align="right"|18,78
|-----
| 13
| [[Аҩадатеи аобласт (Гана)|Аҩадатеи аобласт]]
| Northern Region
| [[Тамале]]
| align="right"|26 524
| align="right"|2 310 939
| align="right"|87,13
|-----
| 14
| [[Аҩада-мрагыларатәи аобласт]]
| North East Region
| [[Налеригу]]
| align="right"|9 070
| align="right"|658 946
| align="right"|72,65
|-----
| 15
| [[Аҩада-мраҭашәаратәи аобласт (Гана)|Аҩада-мраҭашәаратәи]]
| Western North Region
| [[Виавсо]]
| align="right"|10 079
| align="right"|880 921
| align="right"|87,4
|-----
| 16
| [[Агәҭантәи аобласть (Гана)|Агәҭантәи аобласть]]
| Central Region
| [[Кеип-Кост]]
| align="right"|9 826
| align="right"|2 859 821
| align="right"|291,0
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''238 533'''||align="right"|'''30 832 019'''||align="right"|'''129,3'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Гана| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1957 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
f6n2irjsrymfa5rhe3aq4l8xzsq1ao7
Есватини
0
30304
163195
161168
2026-04-05T12:02:38Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163195
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Есватини абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Есватини агерб
|Агимн=National anthem of the Kingdom of Eswatini.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Есватини агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=7}}
'''Есватини''', '''Свазиленд''' ({{lang-en|Eswatini}}; {{lang-ss|eSwatini}}), аофициалтә хьӡы: '''Есватини Акралра'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 308 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Kingdom of Eswatini}}; {{lang-ss|Umbuso weSwatini}}) — Алада-[[Африка]]тәи атәыла. Есватини [[Адиархиа|диархиоуп]], 2 аҳцәа имоуп: акрали акрал иани.
==Административтә шара==
Есватини иаку аҳәынҭқарра ауп, 4 административтә округқәа ({{lang-ss|siGodzi}}; {{lang-en|regions}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Аокруг
! Асвати / <br />Англыз бызшәала
! Аокругтә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/eswatini/|title=The population of the regions of Eswatini according to census results and latest official projections|date=2017}}</ref><br />(2017)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Ҳоҳо]]
| siGodzi wa Hhohho<br />Hhohho Region
| [[Мбабане]]
| align="right"|3 569
| align="right"|320 651
| align="right"|89,8
| rowspan="5" | [[АФаил:Eswatini,_administrative_divisions_-_ru_-_colored.svg|350px]]
|-----
| 2
| [[Лубомбо]]
| siGodzi wa Lubombo<br />Lubombo Region
| [[Ситеки]]
| align="right"|5 947
| align="right"|212 531
| align="right"|35,7
|-----
| 3
| [[Манзини (аокруг)|Манзини]]
| siGodzi wa Manzini<br />Manzini Region
| [[Манзини]]
| align="right"|4 068
| align="right"|355 945
| align="right"|87,5
|-----
| 4
| [[Шиселвени]]
| siGodzi wa Shiselweni<br />Shiselweni Region
| [[Нхлангано]]
| align="right"|3 779
| align="right"|204 111
| align="right"|54,0
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''17 364'''||align="right"|'''1 093 238'''||align="right"|'''63,0'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Есватини| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1968 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]]
r5hz8ng26ri9y3mjjcxl0h8ifwtukn0
163216
163195
2026-04-05T12:17:09Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163216
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Есватини абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Есватини агерб
|Агимн=National anthem of the Kingdom of Eswatini.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Есватини агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=7}}
'''Есватини''', '''Свазиленд''' ({{lang-en|Eswatini}}; {{lang-ss|eSwatini}}), аофициалтә хьӡы: '''Есватини Акралра'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 308 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Kingdom of Eswatini}}; {{lang-ss|Umbuso weSwatini}}) — Алада-[[Африка]]тәи атәыла. Есватини [[Адиархиа|диархиоуп]], 2 аҳцәа имоуп: акрали акрал иани.
==Административтә шара==
Есватини иаку аҳәынҭқарра ауп, 4 административтә округқәа ({{lang-ss|siGodzi}}; {{lang-en|regions}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Аокруг
! Асвати / <br />Англыз бызшәала
! Аокругтә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/eswatini/|title=The population of the regions of Eswatini according to census results and latest official projections|date=2017}}</ref><br />(2017)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Ҳоҳо]]
| siGodzi wa Hhohho<br />Hhohho Region
| [[Мбабане]]
| align="right"|3 569
| align="right"|320 651
| align="right"|89,8
| rowspan="5" | [[АФаил:Eswatini,_administrative_divisions_-_ru_-_colored.svg|350px]]
|-----
| 2
| [[Лубомбо]]
| siGodzi wa Lubombo<br />Lubombo Region
| [[Ситеки]]
| align="right"|5 947
| align="right"|212 531
| align="right"|35,7
|-----
| 3
| [[Манзини (аокруг)|Манзини]]
| siGodzi wa Manzini<br />Manzini Region
| [[Манзини]]
| align="right"|4 068
| align="right"|355 945
| align="right"|87,5
|-----
| 4
| [[Шиселвени]]
| siGodzi wa Shiselweni<br />Shiselweni Region
| [[Нхлангано]]
| align="right"|3 779
| align="right"|204 111
| align="right"|54,0
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''17 364'''||align="right"|'''1 093 238'''||align="right"|'''63,0'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Есватини| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1968 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
0f92inzfqw4w0qxzt66lo4mxdukkm1m
Замбиа
0
30364
163255
161175
2026-04-05T12:29:43Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163255
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Замбиа абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Замбиа агерб
|агимн=Zambian national anthem.oga
|агимн ирызку адаҟьа = Замбиа агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=4}}
'''Замбиа''' ({{lang-en|Zambia}}), аофициалтә хьӡы: '''Замбиа Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 245 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Republic of Zambia}}) — [[Африка]]тәи атәыла, [[1964]] ш. рҟынӡа '''[[Аҩадатәи Родезиа]]''' иахьӡан.
==Административтә шара==
Замбиа 10 апровинциақәа ({{lang-en|Provinces}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Апровинциа
! Англиз бызшәала
! Апровинциатә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/Ethiopia.html|title=The population of the regions of Zambia according to census results and latest official projections|date=2019}}</ref><br />(2019)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Агәҭанҭәи апровинциа (Замбиа)|Агәҭанҭәи апровинциа]]
| Central Province
| [[Кабве]]
| align="right"|110 450
| align="right"|1 793 582
| align="right"|16,2
| rowspan="11" | [[АФаил:Zambia,_administrative_divisions_-_ru_-_colored.svg|350px]]
|-----
| 2
| [[Коппербелт]]
| Copperbelt
| [[Ндола]]
| align="right"|31 328
| align="right"|2 605 116
| align="right"|83,2
|-----
| 3
| [[Мрагыларатәи апровинциа (Замбиа)|Мрагыларатәи апровинциа]]
| Eastern Province
| [[Чипата]]
| align="right"|51 476
| align="right"|2 012 895
| align="right"|39,1
|-----
| 4
| [[Луапула (апровинциа)|Луапула]]
| Luapula
| [[Манса (Замбиатәи ақалақь)|Манса]]
| align="right"|50 567
| align="right"|1 245 682
| align="right"|24,6
|-----
| 5
| [[Лусака (апровинциа)|Лусака]]
| Lusaka
| [[Лусака]]
| align="right"|23 490
| align="right"|3 308 438
| align="right"|140,8
|-----
| 6
| [[Мучинга (апровинциа)|Мучинга]]
| Muchinga Province
| [[Чинсали]]
| align="right"|87 806
| align="right"|1 052 996
| align="right"|12,0
|-----
| 7
| [[Аҩадатәи апровинциа (Замбиа)|Аҩадатәи апровинциа]]
| Northern Province
| [[Касама (Замбиа)|Касама]]
| align="right"|77 650
| align="right"|1 474 730
| align="right"|19,0
|-----
| 8
| [[Аҩада-мраҭашәаратәи апровинциа (Замбиа)|Аҩада-мраҭашәаратәи апровинциа]]
| Northwestern Province
| [[Солвези]]
| align="right"|125 826
| align="right"|926 485
| align="right"|7,4
|-----
| 9
| [[Аладатәи апровинциа (Замбиа)|Аладатәи апровинциа]]
| Southern Province
| [[Чома (Замбиа)|Чома]]
| align="right"|68 410
| align="right"|1 902 365
| align="right"|27,8
|-----
| 10
| [[Мраҭашәаратәи апровинциа (Замбиа)|Мраҭашәаратәи апровинциа]]
| Western Province
| [[Монгу]]
| align="right"|126 386
| align="right"|1 058 879
| align="right"|8,4
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''752 617'''||align="right"|'''17 381 168'''||align="right"|'''23,1'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Замбиа| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1964 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
6kgr7wur228ou8ylo8045vvx7a7wnd5
Камерун
0
30378
163212
161212
2026-04-05T12:15:57Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163212
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
| абираҟ = {{#property:p41}}
| абираҟ ирызку адаҟьа = Камерун абираҟ
| агерб = {{#property:p94}}
| агерб ирызку адаҟьа = Камерун агерб
| агимн =
| агимн ирызку адаҟьа = Камерун агимн
| амаҵураҭыԥ1 = Апрезидент
| амаҵурауаҩ1 =
| амаҵураҭыԥ2 = Аԥыза-министр
| амаҵурауаҩ2 =
| zoom1 = 4
| даҽа ахьӡ =
| аҳҭнықалақь =
}}
'''Камерун''' ({{lang-fr|Cameroun}}, {{lang-en|Cameroon}}), аофициалтә хьӡы: '''Ареспублика Камерун'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 250 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-fr|République du Cameroun}}, {{lang-en|Republic of Cameroon}}) — Аекваториал-[[африка]]тәи атәыла.
==Административтә шара==
Камерун 10 арегионқәа ({{lang-fr|Régions}}, {{lang-en|Regions}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Арегион
! Англиз бызшәала;<br />Афранцыз бызшәала
! Арегионтә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/cameroon.html|title=The population of the regions of Cameroon according to census results and latest official projections|date=2015}}</ref><br />(2015)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Адамава (Камерунтәи арегион)|Адамава]]
| Adamawa Region;<br />Région de l’Adamaoua
| [[Нгаундере]]
| align="right"|63 701
| align="right"|1 201 000
| align="right"|18,8
| rowspan="11" | [[АФаил:Provinces_of_Cameroon_numbered.svg|350px]]
|-----
| 2
| [[Агәҭантәи арегион (Камерун)|Агәҭантәи арегион]]
| Centre Region;<br />Région du Centre
| [[Иаунде]]
| align="right"|68 953
| align="right"|4 159 500
| align="right"|60,3
|-----
| 3
| [[Мрагыларатәи арегион (Камерун)|Мрагыларатәи арегион]]
| East Region;<br />Région de l'Est
| [[Бертуа]]
| align="right"|109 002
| align="right"|835 600
| align="right"|7,7
|-----
| 4
| [[Хара-аҩадатәи арегион (Камерун)|Хара-аҩадатәи арегион]]
| Far North Region;<br />Région de l’Extrême-Nord
| [[Маруа]]
| align="right"|34 263
| align="right"|3 993 000
| align="right"|116,5
|-----
| 5
| [[Агаҿатәи арегион (Камерун)|Агаҿатәи арегион]]
| Littoral Region;<br />Région du Littoral
| [[Дуала (ақалақь)|Дуала]]
| align="right"|20 248
| align="right"|3 355 000
| align="right"|165,7
|-----
| 6
| [[Аҩадатәи арегион (Камерун)|Аҩадатәи арегион]]
| North Region;<br />Région du Nord
| [[Гаруа]]
| align="right"|66 090
| align="right"|2 442 600
| align="right"|37,0
|-----
| 7
| [[Аҩада-мраҭашәаратәи арегион (Камерун)|Аҩада-мраҭашәаратәи арегион]]
| Northwest Region;<br />Région du Nord-Ouest
| [[Баменда]]
| align="right"|17 300
| align="right"|1 968 600
| align="right"|113,8
|-----
| 8
| [[Аладатәи арегион (Камерун)|Аладатәи арегион]]
| South Region;<br />Région du Sud
| [[Еболова]]
| align="right"|47 191
| align="right"|749 600
| align="right"|15,9
|-----
| 9
| [[Алада-мраҭашәаратәи арегион (Камерун)|Алада-мраҭашәаратәи арегион]]
| Southwest Region;<br />Région du Sud-Ouest
| [[Буеа]]
| align="right"|25 410
| align="right"|1 553 300
| align="right"|61,1
|-----
| 10
| [[Мраҭашәаратәи арегион (Камерун)|Мраҭашәаратәи арегион]]
| West Region;<br />Région de l’Ouest
| [[Бафусам]]
| align="right"|13 892
| align="right"|1 921 600
| align="right"|138,3
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''466 050'''||align="right"|'''22 179 700'''||align="right"|'''47,6'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Камерун| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1960 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
9a5whekdbhwcwrktdr50bx5d8umc1pq
Кениа
0
30404
163225
161216
2026-04-05T12:20:22Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163225
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Кениа абираҟ
|агерб = Coat_of_arms_of_Kenya_(Official).svg
|агерб ирызку адаҟьа = Кениа агерб
|агимн=National Anthem of Kenya.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Кениа агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|Агимн=
|zoom1=5}}
'''Кениа''' ({{lang-sw|Kenya}}, {{lang-en|Kenya}}), аофициалтә хьӡы: '''Ареспублика Кениа'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 252 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-sw|Jamhuri ya Kenya}}, {{lang-en|Republic of Kenya}}) — Амрагылара-[[африка]]тәи атәыла.
==Административтә шара==
Кениа 47 автономтә округқәа ({{lang-sw|Kaunti}}, {{lang-en|Counties}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Аокруг
! Ԥыхьатәи апровинциа
! Аокругтә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/kenya.html|title=The population of the regions of Kenya according to census results and latest official projections|date=2019}}</ref><br />(2019)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Килифи (аокруг)|Килифи]] ''(Kilifi)''
| rowspan="6" |Агаҿатә провинциа
| [[Килифи]]
| align="right"|12 540
| align="right"|1 453 787
| align="right"|115,9
| rowspan="48" | [[АФаил:Map showing counties under the new Kenyan constitution.gif|620px]]
|-----
| 2
| [[Квале (аокруг)|Квале]] ''(Kwale)''
| [[Квале]]
| align="right"|8 267
| align="right"|866 820
| align="right"|104,9
|-----
| 3
| [[Ламу (аокруг)|Ламу]] ''(Lamu)''
| [[Ламу]]
| align="right"|6 253
| align="right"|143 920
| align="right"|23,0
|-----
| 4
| [[Момбаса (аокруг)|Момбаса]] ''(Mombasa)''
| [[Момбаса]]
| align="right"|220
| align="right"|1 208 333
| align="right"|5 495
|-----
| 5
| [[Таита-Тавета]] ''(Taita-Taveta)''
| [[Мватате]]
| align="right"|17 152
| align="right"|340 671
| align="right"|19,9
|-----
| 6
| [[Тана аӡиас (аокруг)|Тана аӡиас]] ''(Tana River)''
| [[Ҳола]]
| align="right"|37 951
| align="right"|315 943
| align="right"|8,3
|-----
| 7
| [[Ваџьир (аокруг)|Ваџьир]] ''(Wajir)''
| rowspan="3" |Аҩада-мрагыларатәи<br />апровинциа
| [[Ваџьир]]
| align="right"|56 773
| align="right"|781 263
| align="right"|13,8
|-----
| 8
| [[Гарисса (аокруг)|Гарисса]] ''(Garissa)''
| [[Гарисса]]
| align="right"|44 736
| align="right"|841 353
| align="right"|18,8
|-----
| 9
| [[Мандера (аокруг)|Мандера]] ''(Mandera)''
| [[Мандера]]
| align="right"|25 940
| align="right"|867 457
| align="right"|33,4
|-----
| 10
| [[Ембу (аокруг)|Ембу]] ''(Embu)''
| rowspan="8" | Мрагыларатәи апровинциа
| [[Ембу (Кениа)|Ембу]]
| align="right"|2 821
| align="right"|608 599
| align="right"|215,8
|-----
| 11
| [[Исиоло (аокруг)|Исиоло]] ''(Isiolo)''
| [[Исиоло]]
| align="right"|25 351
| align="right"|268 002
| align="right"|10,6
|-----
| 12
| [[Китуи (аокруг)|Китуи]] ''(Kitui)''
| [[Китуи]]
| align="right"|30 430
| align="right"|1 136 187
| align="right"|37,3
|-----
| 13
| [[Макуени (аокруг)|Макуени]] ''(Makueni)''
| [[Боте]]
| align="right"|8 170
| align="right"|987 653
| align="right"|120,9
|-----
| 14
| [[Марсабит (аокруг)|Марсабит]] ''(Marsabit)''
| [[Марсабит]]
| align="right"|70 944
| align="right"|459 785
| align="right"|6,5
|-----
| 15
| [[Мачакос (аокруг)|Мачакос]] ''(Machakos)''
| [[Мачакос]]
| align="right"|6 043
| align="right"|1 421 932
| align="right"|235,3
|-----
| 16
| [[Меру (аокруг)|Меру]] ''(Meru)''
| [[Меру (Кениа)|Меру]]
| align="right"|7 006
| align="right"|1 545 714
| align="right"|220,6
|-----
| 17
| [[Тарака-Ниҭи (аокруг)|Тарака-Ниҭи]] ''(Tharaka-Nithi)''
| [[Чука]]
| align="right"|2 564
| align="right"|393 177
| align="right"|153,3
|-----
| 18
| [[Киамбу (аокруг)|Киамбу]] ''(Kiambu)''
| rowspan="5" | Агәҭантәи апровинциа
| [[Киамбу]]
| align="right"|2 539
| align="right"|2 417 735
| align="right"|952,4
|-----
| 19
| [[Кириниага (аокруг)|Кириниага]] ''(Kirinyaga)''
| [[Керугоиа]]
| align="right"|1 478
| align="right"|610 411
| align="right"|412,9
|-----
| 20
| [[Муранга (аокруг)|Муранга]] ''(Murang'a)''
| [[Муранга]]
| align="right"|2 524
| align="right"|1 056 640
| align="right"|418,6
|-----
| 21
| [[Ниандаруа (аокруг)|Ниандаруа]] ''(Nyandarua)''
| [[Ол Калу]]
| align="right"|3 286
| align="right"|638 289
| align="right"|194,3
|-----
| 22
| [[Ниери (аокруг)|Ниери]] ''(Nyeri)''
| [[Ниери]]
| align="right"|3 325
| align="right"|759 164
| align="right"|228,3
|-----
| 23
| [[Баринго (аокруг)|Баринго]] ''(Baringo)''
| rowspan="14" | Рифт-Валли
| [[Кабарнет]]
| align="right"|10 976
| align="right"|666 763
| align="right"|60,8
|-----
| 24
| [[Бомет (аокруг)|Бомет]] ''(Bomet)''
| [[Бомет]]
| align="right"|2 531
| align="right"|875 689
| align="right"|346,0
|-----
| 25
| [[Ельгеио-Мараквет (аокруг)|Ельгеио-Мараквет]] ''(Elgeyo-Marakwet)''
| [[Итен]]
| align="right"|3 032
| align="right"|454 480
| align="right"|149,9
|-----
| 26
| [[Каџиадо (аокруг)|Каџиадо]] ''(Kajiado)''
| [[Каџиадо]]
| align="right"|21 871
| align="right"|1 117 840
| align="right"|51,1
|-----
| 27
| [[Керичо (аокруг)|Керичо]] ''(Kericho)''
| [[Керичо]]
| align="right"|2 436
| align="right"|901 777
| align="right"|370,2
|-----
| 28
| [[Лаикипиа (аокруг)|Лаикипиа]] ''(Laikipia)''
| [[Румурути]]
| align="right"|9 532
| align="right"|518 560
| align="right"|54,4
|-----
| 29
| [[Накуру (аокруг)|Накуру]] ''(Nakuru)''
| [[Накуру]]
| align="right"|7 462
| align="right"|2 162 202
| align="right"|289,7
|-----
| 30
| [[Нанди (аокруг)|Нанди]] ''(Nandi)''
| [[Капсабет]]
| align="right"|2 856
| align="right"|885 711
| align="right"|310,1
|-----
| 31
| [[Нарок (аокруг)|Нарок]] ''(Narok)''
| [[Нарок (Ақалақь)|Нарок]]
| align="right"|17 950
| align="right"|1 157 873
| align="right"|64,5
|-----
| 32
| [[Самбуру (аокруг)|Самбуру]] ''(Samburu)''
| [[Маралал]]
| align="right"|21 065
| align="right"|310 327
| align="right"|14,7
|-----
| 33
| [[Транс-Нзоиа (аокруг)|Транс-Нзоиа]] ''(Trans-Nzoia)''
| [[Китале]]
| align="right"|2 495
| align="right"|990 341
| align="right"|396,9
|-----
| 34
| [[Туркана (аокруг)|Туркана]] ''(Turkana)''
| [[Лодвар]]
| align="right"|68 233
| align="right"|926 976
| align="right"|13,6
|-----
| 35
| [[Уазин-Гишу (аокруг)|Уазин-Гишу]] ''(Uasin Gishu)''
| [[Елдорет]]
| align="right"|3 392
| align="right"|1 163 186
| align="right"|342,9
|-----
| 36
| [[Вест-Покот]] ''(West Pokot)''
| [[Капенгуриа]]
| align="right"|9 123
| align="right"|621 241
| align="right"|68,1
|-----
| 37
| [[Виҳига (аокруг)|Виҳига]] ''(Vihiga)''
| rowspan="4" | Мраҭашәаратәи апровинциа
| [[Виҳига]]
| align="right"|563
| align="right"|590 013
| align="right"|1 046
|-----
| 38
| [[Бунгома (аокруг)|Бунгома]] ''(Bungoma)''
| [[Бунгома]]
| align="right"|3 024
| align="right"|1 670 570
| align="right"|552,5
|-----
| 39
| [[Бусиа (Кениаҟны аокруг)|Бусиа]] ''(Busia)''
| [[Бусиа (Кениаҟны ақалақь)|Бусиа]]
| align="right"|1 696
| align="right"|893 681
| align="right"|526,8
|-----
| 40
| [[Какамега (аокруг)|Какамега]] ''(Kakamega)''
| [[Какамега (ақалақь)|Какамега]]
| align="right"|3 020
| align="right"|1 867 579
| align="right"|618,4
|-----
| 41
| [[Ҳома-Беи (аокруг)|Ҳома-Беи]] ''(Homa Bay)''
| rowspan="6" | Ньианза
| [[Ҳома-Беи]]
| align="right"|3 153
| align="right"|1 131 950
| align="right"|359,1
|-----
| 42
| [[Кисии (аокруг)|Кисии]] ''(Kisii)''
| [[Кисии]]
| align="right"|1 323
| align="right"|1 266 860
| align="right"|957,6
|-----
| 43
| [[Кисуму (аокруг)|Кисуму]] ''(Kisumu)''
| [[Кисуму]]
| align="right"|2 085
| align="right"|1 155 574
| align="right"|554,1
|-----
| 44
| [[Мигори (аокруг)|Мигори]] ''(Migori)''
| [[Мигори]]
| align="right"|2 614
| align="right"|1 116 436
| align="right"|427,2
|-----
| 45
| [[Ниамира (аокруг)|Ниамира]] ''(Nyamira)''
| [[Ниамира]]
| align="right"|897
| align="right"|605 576
| align="right"|674,9
|-----
| 46
| [[Сиаиа (аокруг)|Сиаиа]] ''(Siaya)''
| [[Сиаиа]]
| align="right"|2 530
| align="right"|993 183
| align="right"|392,6
|-----
| 47
| [[Наироби (аокруг)|Наироби]] ''(Nairobi)''
| Наироби апровинциа
| [[Наироби]]
| align="right"|704
| align="right"|4 397 073
| align="right"|6 247
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''580 367'''||align="right"|'''47 564 296'''||align="right"|'''81,9'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Кениа| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:Мрагылара-африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:1963 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
eaee52yv4qkz2xyg5pzsoevuqanxm1w
Лесото
0
30425
163196
161282
2026-04-05T12:02:56Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163196
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Лесото абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Лесото агерб
|агимн=National_anthem_of_Lesotho,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.wav
|агимн ирызку адаҟьа = Лесото агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=6}}
'''Лесото''' ({{lang-en|Lesotho}}), аофициалтә хьӡы: '''Лесото Акралра''''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 258 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Kingdom of Lesotho}}) — Алада-[[африка]]тәи атәыла.
==Административтә шара==
Лесото 10 араионқәа ({{lang-fr|District}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Араион
! Англыз бызшәала
! Араионтә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/Lesotho.html|title=The population of the regions of Lesotho according to census results and latest official projections|date=2016}}</ref><br />(2016)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Берьиа (араион)|Берьиа]]
| Berea
| [[Теиатеианенг]]
| align="right"|2 222
| align="right"|262 616
| align="right"|118,2
| rowspan="11" | [[АФаил:Lesotho,_administrative_divisions_-_ru_-_colored.svg|350px]]
|-----
| 2
| [[Бутҳа-Бутҳе (араион)|Бутҳа-Бутҳе]]
| Butha-Buthe
| [[Бутҳа-Бутҳе]]
| align="right"|1 767
| align="right"|118 242
| align="right"|66,9
|-----
| 3
| [[Лерибе (араион)|Лерибе]]
| Leribe
| [[Ҳлоце]]
| align="right"|2 828
| align="right"|337 521
| align="right"|119,3
|-----
| 4
| [[Мафетенг (араион)|Мафетенг]]
| Mafeteng
| [[Мафетенг]]
| align="right"|2 119
| align="right"|178 222
| align="right"|84,1
|-----
| 5
| [[Масеру (араион)|Масеру]]
| Maseru
| [[Масеру]]
| align="right"|4 279
| align="right"|519 186
| align="right"|121,3
|-----
| 6
| [[Моҳалес-Ҳук (араион)|Моҳалес-Ҳук]]
| Mohale's Hoek
| [[Моҳалес-Ҳук]]
| align="right"|3 530
| align="right"|165 590
| align="right"|46,9
|-----
| 7
| [[Мокхотлонг (араион)|Мокхотлонг]]
| Mokhotlong
| [[Мокхотлонг]]
| align="right"|4 075
| align="right"|100 442
| align="right"|24,6
|-----
| 8
| [[Цгачас-Нек (араион)|Цгачас-Нек]]
| Qacha’s Nek
| [[Цгачас-Нек]]
| align="right"|2 349
| align="right"|74 566
| align="right"|31,7
|-----
| 9
| [[Цгутхинг (араион)|Цгутхинг]]
| Quthing
| [[Цгутхинг]]
| align="right"|2 916
| align="right"|115 469
| align="right"|39,6
|-----
| 10
| [[Тҳаба-Цека (араион)|Тҳаба-Цека]]
| Thaba-Tseka
| [[Тҳаба-Цека]]
| align="right"|4 270
| align="right"|135 347
| align="right"|31,7
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''30 355'''||align="right"|'''2 007 201'''||align="right"|'''66,1'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Лесото| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1966 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]]
ss82zudyqdkgjbb0dsj6ec5vcldx27c
163227
163196
2026-04-05T12:20:48Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163227
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Лесото абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Лесото агерб
|агимн=National_anthem_of_Lesotho,_performed_by_the_U.S._Navy_Band.wav
|агимн ирызку адаҟьа = Лесото агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=6}}
'''Лесото''' ({{lang-en|Lesotho}}), аофициалтә хьӡы: '''Лесото Акралра''''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 258 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Kingdom of Lesotho}}) — Алада-[[африка]]тәи атәыла.
==Административтә шара==
Лесото 10 араионқәа ({{lang-fr|District}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Араион
! Англыз бызшәала
! Араионтә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/Lesotho.html|title=The population of the regions of Lesotho according to census results and latest official projections|date=2016}}</ref><br />(2016)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Берьиа (араион)|Берьиа]]
| Berea
| [[Теиатеианенг]]
| align="right"|2 222
| align="right"|262 616
| align="right"|118,2
| rowspan="11" | [[АФаил:Lesotho,_administrative_divisions_-_ru_-_colored.svg|350px]]
|-----
| 2
| [[Бутҳа-Бутҳе (араион)|Бутҳа-Бутҳе]]
| Butha-Buthe
| [[Бутҳа-Бутҳе]]
| align="right"|1 767
| align="right"|118 242
| align="right"|66,9
|-----
| 3
| [[Лерибе (араион)|Лерибе]]
| Leribe
| [[Ҳлоце]]
| align="right"|2 828
| align="right"|337 521
| align="right"|119,3
|-----
| 4
| [[Мафетенг (араион)|Мафетенг]]
| Mafeteng
| [[Мафетенг]]
| align="right"|2 119
| align="right"|178 222
| align="right"|84,1
|-----
| 5
| [[Масеру (араион)|Масеру]]
| Maseru
| [[Масеру]]
| align="right"|4 279
| align="right"|519 186
| align="right"|121,3
|-----
| 6
| [[Моҳалес-Ҳук (араион)|Моҳалес-Ҳук]]
| Mohale's Hoek
| [[Моҳалес-Ҳук]]
| align="right"|3 530
| align="right"|165 590
| align="right"|46,9
|-----
| 7
| [[Мокхотлонг (араион)|Мокхотлонг]]
| Mokhotlong
| [[Мокхотлонг]]
| align="right"|4 075
| align="right"|100 442
| align="right"|24,6
|-----
| 8
| [[Цгачас-Нек (араион)|Цгачас-Нек]]
| Qacha’s Nek
| [[Цгачас-Нек]]
| align="right"|2 349
| align="right"|74 566
| align="right"|31,7
|-----
| 9
| [[Цгутхинг (араион)|Цгутхинг]]
| Quthing
| [[Цгутхинг]]
| align="right"|2 916
| align="right"|115 469
| align="right"|39,6
|-----
| 10
| [[Тҳаба-Цека (араион)|Тҳаба-Цека]]
| Thaba-Tseka
| [[Тҳаба-Цека]]
| align="right"|4 270
| align="right"|135 347
| align="right"|31,7
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''30 355'''||align="right"|'''2 007 201'''||align="right"|'''66,1'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Лесото| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1966 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
ok6h29c203riwa7w5hy3r8b4lcmyjyu
Маврики
0
30436
163232
161317
2026-04-05T12:22:06Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163232
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Маврики абираҟ
|агерб = Coat_of_arms_of_Mauritius_(Original_version).svg
|агерб ирызку адаҟьа = Маврики агерб
|агимн=Motherland (instrumental).ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Маврики агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=4}}
[[Афаил:Mauritius (orthographic projection with inset).svg|мини|Ареспублика Маврики адгьылбжьахақәа]]
'''Маврики''' ({{lang-mfe|Moris}}, {{lang-fr|Maurice}}, {{lang-en|Mauritius}}), аофициалтә хьӡы: '''Маврики Ареспублика''''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 260 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-mfe|Repiblik Moris}}, {{lang-fr|République de Maurice}}, {{lang-en|Republic of Mauritius}}) — [[Африка]]тәи адгьылбжьахатә тәыла [[Индиатәи аокеан]] аҟны.
== Административтә шара ==
Маврики 9 административтә округқәеи ({{lang-fr|Districts}}) 3 Маврикитәи адәныҟатәи адгьылбжьахақәеи ({{lang-fr|Îles éparses de Maurice}}) рыла ишоит.
{| class="wikitable"
!
!Аокруг
!Афранцыз / Англыз<br />бызшәала
!Аҳҭнықалақь
!Аҵакыра<br />км²
!Ауааԥсыра<br />(2020)<ref>[https://www.citypopulation.de/en/mauritius/cities/ The population of the regions of Mauritius according to census results and latest official projections] (2020)</ref>
!Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
!Ахсаала
|-
|1.
|[[Блек-Ривер (аокруг)|Блек-Ривер]]
|Black River / Rivière Noire
|[[Бамбу]]
|align="right"|257
|align="right"|84 451
|align="right"|328,3
| rowspan="14" |[[Афаил:Mauritius_districts_numbered.svg|350px]]
|-
|2.
|[[Флак (аокруг)|Флак]]
|Flacq
|[[Сантр-де-Флак]]
|align="right"|299
|align="right"|138 700
|align="right"|464,2
|-
|3.
|[[Гран-Порт]]
|Grand Port
|[[Роз-Бель]]
|align="right"|261
|align="right"|112 734
|align="right"|431,4
|-
|4.
|[[Мока (аокруг)|Мока]]
|Moka
|[[Картье-Милитер]]
|align="right"|234
|align="right"|83 729
|align="right"|357,2
|-
|5.
|[[Памплемус]]
|Pamplemousses
|[[Триоле]]
|align="right"|180
|align="right"|141 955
|align="right"|790,4
|-
|6.
|[[Плен-Вилем]]
|Plaines Wilhems
|[[Роз-Ҳилл]]
|align="right"|196
|align="right"|366 153
|align="right"|1866
|-
|7.
|[[Порт-Луи (аокруг)|Порт-Луи]]
|Port Louis
|[[Порт-Луи]]
|align="right"|40
|align="right"|117 880
|align="right"|2918
|-
|8.
|[[Ривьер-диу-Рампар]]
|Rivière du Rempart
|[[Мапу]]
|align="right"|154
|align="right"|108 053
|align="right"|700,3
|-
|9.
|[[Саван (аокруг)|Саван]]
|Savanne
|[[Суиак]]
|align="right"|246
|align="right"|68 266
|align="right"|177,8
|-
|colspan="7" align="center"| '''Маврикитәи адәныҟатәи адгьылбжьахақәа'''
|-
|1.
|[[Агалега]]
|Agalega
|[[Вент-Сенк]]
|align="right"|27
|align="right"|274
|align="right"|10,0
|-
|2.
|[[Каргадос-Карахос]] архипелаг
|Cargados Carajos Shoals
| —
|align="right"|1
|align="right"|0
|align="right"|0
|-
|3.
|[[Родригес (адгьылбжьаха)|Родригес]]
|Rodrigues
|[[Порт-Матиурен]]
|align="right"|110
|align="right"|43 819
|align="right"|398,0
|- style="border-top:2px solid black"
| colspan="4" | '''Зегь'''
|align="right"|2007
|align="right"|1 266 014
|align="right"|630,7
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Маврики| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:Мрагылара-африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:1638 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
218fhbwj9qgwzfts6i962rg4qjr0z6c
163233
163232
2026-04-05T12:22:40Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:1638 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:1968 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163233
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Маврики абираҟ
|агерб = Coat_of_arms_of_Mauritius_(Original_version).svg
|агерб ирызку адаҟьа = Маврики агерб
|агимн=Motherland (instrumental).ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Маврики агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=4}}
[[Афаил:Mauritius (orthographic projection with inset).svg|мини|Ареспублика Маврики адгьылбжьахақәа]]
'''Маврики''' ({{lang-mfe|Moris}}, {{lang-fr|Maurice}}, {{lang-en|Mauritius}}), аофициалтә хьӡы: '''Маврики Ареспублика''''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 260 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-mfe|Repiblik Moris}}, {{lang-fr|République de Maurice}}, {{lang-en|Republic of Mauritius}}) — [[Африка]]тәи адгьылбжьахатә тәыла [[Индиатәи аокеан]] аҟны.
== Административтә шара ==
Маврики 9 административтә округқәеи ({{lang-fr|Districts}}) 3 Маврикитәи адәныҟатәи адгьылбжьахақәеи ({{lang-fr|Îles éparses de Maurice}}) рыла ишоит.
{| class="wikitable"
!
!Аокруг
!Афранцыз / Англыз<br />бызшәала
!Аҳҭнықалақь
!Аҵакыра<br />км²
!Ауааԥсыра<br />(2020)<ref>[https://www.citypopulation.de/en/mauritius/cities/ The population of the regions of Mauritius according to census results and latest official projections] (2020)</ref>
!Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
!Ахсаала
|-
|1.
|[[Блек-Ривер (аокруг)|Блек-Ривер]]
|Black River / Rivière Noire
|[[Бамбу]]
|align="right"|257
|align="right"|84 451
|align="right"|328,3
| rowspan="14" |[[Афаил:Mauritius_districts_numbered.svg|350px]]
|-
|2.
|[[Флак (аокруг)|Флак]]
|Flacq
|[[Сантр-де-Флак]]
|align="right"|299
|align="right"|138 700
|align="right"|464,2
|-
|3.
|[[Гран-Порт]]
|Grand Port
|[[Роз-Бель]]
|align="right"|261
|align="right"|112 734
|align="right"|431,4
|-
|4.
|[[Мока (аокруг)|Мока]]
|Moka
|[[Картье-Милитер]]
|align="right"|234
|align="right"|83 729
|align="right"|357,2
|-
|5.
|[[Памплемус]]
|Pamplemousses
|[[Триоле]]
|align="right"|180
|align="right"|141 955
|align="right"|790,4
|-
|6.
|[[Плен-Вилем]]
|Plaines Wilhems
|[[Роз-Ҳилл]]
|align="right"|196
|align="right"|366 153
|align="right"|1866
|-
|7.
|[[Порт-Луи (аокруг)|Порт-Луи]]
|Port Louis
|[[Порт-Луи]]
|align="right"|40
|align="right"|117 880
|align="right"|2918
|-
|8.
|[[Ривьер-диу-Рампар]]
|Rivière du Rempart
|[[Мапу]]
|align="right"|154
|align="right"|108 053
|align="right"|700,3
|-
|9.
|[[Саван (аокруг)|Саван]]
|Savanne
|[[Суиак]]
|align="right"|246
|align="right"|68 266
|align="right"|177,8
|-
|colspan="7" align="center"| '''Маврикитәи адәныҟатәи адгьылбжьахақәа'''
|-
|1.
|[[Агалега]]
|Agalega
|[[Вент-Сенк]]
|align="right"|27
|align="right"|274
|align="right"|10,0
|-
|2.
|[[Каргадос-Карахос]] архипелаг
|Cargados Carajos Shoals
| —
|align="right"|1
|align="right"|0
|align="right"|0
|-
|3.
|[[Родригес (адгьылбжьаха)|Родригес]]
|Rodrigues
|[[Порт-Матиурен]]
|align="right"|110
|align="right"|43 819
|align="right"|398,0
|- style="border-top:2px solid black"
| colspan="4" | '''Зегь'''
|align="right"|2007
|align="right"|1 266 014
|align="right"|630,7
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Маврики| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:Мрагылара-африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:1968 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
hf0qk8oltjqzsc9k9np8khouhhrjpno
Уганда
0
30441
163252
161489
2026-04-05T12:28:49Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163252
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Уганда абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Уганда агерб
|агимн=Ugandan national anthem, performed by the U.S. Navy Band.wav
|агимн ирызку адаҟьа = Уганда агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Уганда''' ({{lang-sw|Uganda}}), аофициалтә хьӡы: '''Уганда Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 295 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-sw|Jamhuri ya Uganda}}) — Мрагылара-[[Африка]]тәи атәыла.
==Административтә шара==
Уганда 4 административтә областқәа ({{lang-sw|Mikoa}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Аобласт
! Асуахили<br />бызшәала
! Аобласттә<br />ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/uganda/cities/|title=The population of the regions of Uganda according to census results and latest official projections|date=2020}}</ref><br />(2020)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Агәҭантәи аобласт (Уганда)|Агәҭантәи аобласт]]
| Mkoa wa Kati
| [[Кампала]]
| align="right"|61 403
| align="right"|11 562 900
| align="right"|188,3
| rowspan="5" | [[АФаил:Uganda Districts.png|350px]]
|-----
| 2
| [[Мраҭашәаратәи аобласть (Уганда)|Мраҭашәаратәи аобласть]]
| Mkoa wa Magharibi
| [[Мбарара]]
| align="right"|55 277
| align="right"|10 577 900
| align="right"|191,4
|-----
| 3
| [[Мрагыларатәи аобласть (Уганда)|Мрагыларатәи аобласть]]
| Mkoa wa Mashariki
| [[Џьинџьа]]
| align="right"|39 479
| align="right"|10 836 500
| align="right"|274,5
|-----
| 4
| [[Аҩадатәи аобласть (Уганда)|Аҩадатәи аобласть]]
| Mkoa wa Kaskazini
| [[Гулу]]
| align="right"|85 392
| align="right"|8 606 300
| align="right"|100,8
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''241 551'''||align="right"|'''41 583 600'''||align="right"|'''172,2'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Уганда| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:Мрагылара-африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:1962 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
7wy5rghxvsl1bkd9xvipc4dht68miqe
Малави
0
30448
163228
161322
2026-04-05T12:21:01Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163228
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Малави абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Малави агерб
|агимн=Malawian national anthem.oga
|агимн ирызку адаҟьа = Малави агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Малави''' ({{lang-en|Malawi}}, {{lang-ny|Malaŵi}}), аофициалтә хьӡы: '''Малави Ареспублика''''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 261 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Republic of Malawi}}, {{lang-ny|Dziko la Malaŵi}}, {{lang-tum|Charu cha Malaŵi}}) — Алада-мрагылара-[[Африка]]тәи атәыла.
==Административтә шара==
Малави иаку аҳәынҭқарра ауп, ари атәыла 3 административтә провинциақәа {{lang-en|Region}} рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Апровинциа
! Англыз бызшәала
! Апровинциатә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<br />(2020)<ref>[https://www.citypopulation.de/en/malawi/cities/ The population of the regions of Malawi according to census results and latest official projections] (2020)</ref>
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Аҩадатәи апровинциа (Малави)|Аҩадатәи апровинциа]]
| Northern Region
| [[Мзузу]]
| align="right"|27 131
| align="right"|2 383 000
| align="right"|87,8
| rowspan="10" | [[АФаил:MW-Districts.svg|150px]]
|-----
| 2
| [[Агәҭантәи апровинциа (Малави)|Агәҭантәи апровинциа]]
| Central Region
| [[Лилонгве]]
| align="right"|35 641
| align="right"|7 922 400
| align="right"|222,3
|-----
| 3
| [[Аладатәи апровинциа (Малави)|Аладатәи апровинциа]]
| Southern Region
| [[Блантаир]]
| align="right"|31 780
| align="right"|8 144 400
| align="right"|256,3
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''94 552'''||align="right"|'''18 449 800'''||align="right"|'''195,1'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Малави| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:Мрагылара-африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:1964 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
57ijj9fovdwarse1cmfm7g8lgkgss3z
Мозамбик
0
30476
163234
161337
2026-04-05T12:22:56Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163234
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Мозамбик абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Мозамбик агерб
|агимн=Mozambican national anthem, performed by the United States Navy Band.wav
|агимн ирызку адаҟьа = Мозамбик агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=4}}
'''Мозамбик''' ({{lang-pt|Moçambique}}), аофициалтә хьӡы: '''Мозамбик Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 266 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-pt|República de Moçambique}}) — [[Африка]]ҟны атәыла.
==Административтә шара==
Мозамбик 10 административтә провинциақәеи ({{lang-pt|Províncias }}) 1 аҳҭнықалақьи ({{lang-pt|cidade}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
!
! Апровинциа
! Апортугал<br />бызшәала
! Апровинциатә<br />ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref>[https://www.citypopulation.de/en/mozambique/cities/ The population of the regions of Mozambique according to census results and latest official projections] (2017)</ref><br />(2017)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Ньиаса (апровинциа)|Ньиаса]]
| Niassa
| [[Лишинга]]
| align="right"|129 056
| align="right"|1 810 794
| align="right"|14,0
| rowspan="11" | [[АФаил:Mozambique,_administrative_divisions_-_Nmbrs_-_colored_2018.svg|350px]]
|-----
| 2
| [[Кабу-Делгаду]]
| Cabo Delgado
| [[Пемба (Мозамбик)|Пемба]]
| align="right"|82 625
| align="right"|2 320 261
| align="right"|28,1
|-----
| 3
| [[Нампула (апровинциа)|Нампула]]
| Nampula
| [[Нампула (ақалақь)|Нампула]]
| align="right"|81 606
| align="right"|5 758 920
| align="right"|70,6
|-----
| 4
| [[Тете (апровинциа)|Тете]]
| Tete
| [[Тете (ақалақь)|Тете]]
| align="right"|100 724
| align="right"|2 648 941
| align="right"|26,3
|-----
| 5
| [[Замбезиа]]
| Zambézia
| [[Келимане]]
| align="right"|105 008
| align="right"|5 164 732
| align="right"|49,2
|-----
| 6
| [[Маника (апровинциа)|Маника]]
| Manica
| [[Шимоио]]
| align="right"|61 661
| align="right"|1 945 994
| align="right"|31,6
|-----
| 7
| [[Софала (апровинциа)|Софала]]
| Sofala
| [[Беира (Мозамбик)|Беира]]
| align="right"|68 018
| align="right"|2 259 248
| align="right"|33,2
|-----
| 8
| [[Газа (Мозамбиктәи апровинциа)|Газа]]
| Gaza
| [[Шаи-Шаи]]
| align="right"|75 709
| align="right"|1 422 460
| align="right"|18,8
|-----
| 9
| [[Иньиамбане (провинция)|Иньиамбане]]
| Inhambane
| [[Иньиамбане (провинция)|Иньиамбане]]
| align="right"|68 615
| align="right"|1 488 676
| align="right"|21,7
|-----
| 10
| [[Мапуту|Мапуту ақалақь]]
| Maputo Cidade
| [[Мапуту]]
| align="right"|347
| align="right"|1 120 867
| align="right"|3 230
|-----
| 11
| [[Мапуту (апровинциаԥ|Мапуту]]
| Maputo
| [[Матола]]
| align="right"|26 011
| align="right"|1 968 906
| align="right"|75,7
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''799 380'''||align="right"|'''27 909 798'''||align="right"|'''34,9'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Мозамбик| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:Мрагылара-африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:1975 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
5hbhp06338uct1fa6t51nfx0gq9yt0f
Намибиа
0
30478
163235
161352
2026-04-05T12:23:09Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163235
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Намибиа абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Намибиа агерб
|агимн=
|агимн ирызку адаҟьа = Намибиа агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=4}}
'''Намибиа''' ({{lang-en|Namibia}}), аофициалтә хьӡы: '''Намибиа Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 268 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Republic of Namibia}}) — [[Африка]]тәи атәыла.
==Административтә шара==
Намибиа 14 административтә областқәа ({{lang-en|Regions}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Аобласть
! Англиз<br />бызшәала
! Апровинциатә<br />ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/namibia/cities/|title=The population of the regions of Namibia according to census results and latest official projections|date=2020}}</ref><br />(2020)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Кунене (Намибиа)|Кунене]]
| Kunene Region
| [[Опуво]]
| align="right"|115 260
| align="right"|107 200
| align="right"|0,9
| rowspan="15" | [[АФаил:Namibia_14_regions-numbered.svg|350px]]
|-----
| 2
| [[Омусати]]
| Omusati Region
| [[Оутапи]]
| align="right"|26 551
| align="right"|255 800
| align="right"|9,6
|-----
| 3
| [[Ошана]]
| Oshana Region
| [[Ошакати]]
| align="right"|8 647
| align="right"|200 000
| align="right"|23,1
|-----
| 4
| [[Оҳангвена]]
| Ohangwena Region
| [[Еенхана]]
| align="right"|10 706
| align="right"|265 200
| align="right"|24,8
|-----
| 5
| [[Ошикото]]
| Oshikoto Region
| [[Омутиа]]
| align="right"|38 685
| align="right"|206 400
| align="right"|5,3
|-----
| 6
| [[Мрагыларатәи Каванго]]
| Kavango East Region
| [[Рунду]]
| align="right"|25 576
| align="right"|156 300
| align="right"|6,1
|-----
| 7
| [[Замбези (аобласть)|Замбези]]
| Zambezi Region
| [[Катима-Мулило]]
| align="right"|14 785
| align="right"|105 700
| align="right"|19,0
|-----
| 8
| [[Еронго]]
| Erongo Region
| [[Свакопмунд]]
| align="right"|63 539
| align="right"|209 000
| align="right"|3,3
|-----
| 9
| [[Очозондьиупа]]
| Otjozondjupa Region
| [[Очиваронго]]
| align="right"|105 460
| align="right"|162 000
| align="right"|1,5
|-----
| 10
| [[Омаҳеке]]
| Omaheke Region
| [[Гобабис]]
| align="right"|84 981
| align="right"|76 700
| align="right"|0,9
|-----
| 11
| [[Кхомас]]
| Khomas Region
| [[Виндхук]]
| align="right"|36 964
| align="right"|480 100
| align="right"|13,0
|-----
| 12
| [[Ҳардап]]
| Hardap Region
| [[Мариенталь (Намибиа)|Мариенталь]]
| align="right"|109 781
| align="right"|93 500
| align="right"|0,9
|-----
| 13
| [[Карас (аобласть)|Карас]]
| Karas Region
| [[Китмансхуп]]
| align="right"|161 514
| align="right"|92 600
| align="right"|0,6
|-----
| 14
| [[Мраҭашәаратәи Каванго]]
| Kavango West Region
| [[Нкуренкуру]]
| align="right"|23 166
| align="right"|94 000
| align="right"|8,4
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''825 615'''||align="right"|'''2 504 500'''||align="right"|'''3,0'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Намибиа| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1990 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
ggcx08g5isnu7w0vvmr5wxb3kie1amt
Нигериа
0
30486
163238
161455
2026-04-05T12:24:15Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163238
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Нигериа абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Нигериа агерб
|агимн=Former national anthem of Nigeria (1978–2024).oga
|агимн ирызку адаҟьа = Нигериа агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=4}}
'''Нигериа''' ({{lang-en|Nigeria}}, {{lang-ha|Najeriya}}, {{lang-yo|Nàìjíríà}}, {{lang-ig|Naìjíríyà}}), аофициалтә хьӡы: '''Афедеративтә Республика Нигериа'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 269 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Federal Republic of Nigeria}}, {{lang-ha|Jamhuriyar Tarayyar Najeriya}}, {{lang-yo|Orílẹ̀-èdè Olómìniira Àpapọ̀ Nàìjíríà}}, {{lang-ig|Ọ̀hàńjíkọ̀ Ọ̀hànézè Naìjíríyà}}) — [[Африка]]тәи атәыла.
==Административтә шара==
Нигериа афедеративтә ҳәынҭқарроуп. Ари атәыла 36 аштатқәеи ({{lang-en|states}}) 1 афедералтә территориеи рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Аштат
! Англыз<br />бызшәала
! Аштаттә<br />ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/Nigeria-Agglos.html|title=The population of the regions of Nigeria according to census results and latest official projections|date=2016}}</ref><br />(2016)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Кебби (аштат)|Кебби]]
| Kebbi State
| [[Бирнин-Кебби]]
| align="right"|36 800
| align="right"|4 440 000
| align="right"|120,7
| rowspan="38" | [[АФаил:Nigeria, administrative divisions - Nmbrs - colored.svg|550px]]
|-----
| 2
| [[Сокото (аштат)|Сокото]]
| Sokoto State
| [[Сокото (ақалақь)|Сокото]]
| align="right"|25 973
| align="right"|4 998 100
| align="right"|192,4
|-----
| 3
| [[Аква-Ибом]]
| Akwa Ibom State
| [[Уио]]
| align="right"|7 081
| align="right"|5 482 200
| align="right"|774,2
|-----
| 4
| [[Кацина (аштат)|Кацина]]
| Katsina State
| [[Кацина (ақалақь)|Кацина]]
| align="right"|24 192
| align="right"|7 831 300
| align="right"|323,7
|-----
| 5
| [[Кано (аштат)|Кано]]
| Kano State
| [[Кано (ақалақь)|Кано]]
| align="right"|20 131
| align="right"|13 076 900
| align="right"|649,6
|-----
| 6
| [[Џҳигава]]
| Jigawa State
| [[Дуце]]
| align="right"|23 154
| align="right"|5 828 200
| align="right"|251,7
|-----
| 7
| [[Иобе]]
| Yobe State
| [[Даматуру]]
| align="right"|45 502
| align="right"|3 294 100
| align="right"|72,4
|-----
| 8
| [[Борно (аштат)|Борно]]
| Borno State
| [[Маидугури]]
| align="right"|70 898
| align="right"|5 860 200
| align="right"|82,7
|-----
| 9
| [[Нигер (аштат)|Нигер]]
| Niger State
| [[Минна (ақалақь)|Минна]]
| align="right"|76 363
| align="right"|5 556 200
| align="right"|72,8
|-----
| 10
| [[Кадуна (аштат)|Кадуна]]
| Kaduna State
| [[Кадуна]]
| align="right"|46 053
| align="right"|8 252 400
| align="right"|179,2
|-----
| 11
| [[Баучи (аштат)|Баучи]]
| Bauchi State
| [[Баучи]]
| align="right"|45 837
| align="right"|6 537 300
| align="right"|142,6
|-----
| 12
| [[Гомбе (аштат)|Гомбе]]
| Gombe State
| [[Гомбе]]
| align="right"|18 768
| align="right"|3 257 000
| align="right"|173,5
|-----
| 13
| [[Адамава (аштат)|Адамава]]
| Adamawa State
| [[Иола (ақалақь)|Иола]]
| align="right"|36 917
| align="right"|4 248 400
| align="right"|115,1
|-----
| 14
| [[Оио (аштат)|Оио]]
| Oyo State
| [[Ибадан]]
| align="right"|28 454
| align="right"|7 840 900
| align="right"|275,6
|-----
| 15
| [[Квара]]
| Kwara State
| [[Илорин]]
| align="right"|36 825
| align="right"|3 192 900
| align="right"|86,7
|-----
| 16
| [[Афедералтә ҳҭнықалақьтә территориа (Нигериа)|Афедералтә ҳҭнықалақьтә территориа]]
| Federal Capital Territory
| [[Абуџьа]]
| align="right"|7 315
| align="right"|3 564 100
| align="right"|487,2
|-----
| 17
| [[Насарава]]
| Nasarawa State
| [[Лафиа]]
| align="right"|27 117
| align="right"|2 523 400
| align="right"|93,1
|-----
| 18
| [[Плато (аштат)|Плато]]
| Plateau State
| [[Џьос]]
| align="right"|30 913
| align="right"|4 200 400
| align="right"|135,9
|-----
| 19
| [[Тараба]]
| Taraba State
| [[Џьалинго]]
| align="right"|54 473
| align="right"|3 066 800
| align="right"|56,3
|-----
| 20
| [[Осун (аштат)|Осун]]
| Osun State
| [[Ошогбо]]
| align="right"|9 251
| align="right"|4 705 600
| align="right"|508,7
|-----
| 21
| [[Екити]]
| Ekiti State
| [[Адо-Екити]]
| align="right"|6 353
| align="right"|3 270 800
| align="right"|514,8
|-----
| 22
| [[Коги (аштат)|Коги]]
| Kogi
| [[Локоџьа]]
| align="right"|29 833
| align="right"|4 473 500
| align="right"|150,0
|-----
| 23
| [[Бенуе (аштат)|Бенуе]]
| Benue State
| [[Макурди]]
| align="right"|34 059
| align="right"|5 741 800
| align="right"|168,6
|-----
| 24
| [[Огун (аштат)|Огун]]
| Ogun State
| [[Абеокута]]
| align="right"|16 762
| align="right"|5 217 700
| align="right"|311,3
|-----
| 25
| [[Лагос (аштат)|Лагос]]
| Lagos State
| [[Икеџьа]]
| align="right"|3 345
| align="right"|12 550 600
| align="right"|3 752
|-----
| 26
| [[Ондо (аштат)|Ондо]]
| Ondo State
| [[Акуре]]
| align="right"|14 606
| align="right"|4 671 700
| align="right"|319,8
|-----
| 27
| [[Едо (штат)|Едо]]
| Edo State
| [[Бенин-Сити]]
| align="right"|17 802
| align="right"|4 235 600
| align="right"|237,9
|-----
| 28
| [[Анамбра]]
| Anambra State
| [[Авка]]
| align="right"|4 844
| align="right"|5 527 800
| align="right"|1 141
|-----
| 29
| [[Енугу (штат)|Енугу]]
| Enugu State
| [[Енугу]]
| align="right"|7 161
| align="right"|4 411 100
| align="right"|616,0
|-----
| 30
| [[Ебоньи]]
| Ebonyi State
| [[Абакалики]]
| align="right"|5 670
| align="right"|2 880 400
| align="right"|508,0
|-----
| 31
| [[Кросс-Ривер]]
| Cross River
| [[Калабар]]
| align="right"|20 156
| align="right"|3 866 300
| align="right"|191,8
|-----
| 32
| [[Дельта (аштат)|Дельта]]
| Delta State
| [[Асаба (ақалақь)|Асаба]]
| align="right"|17 698
| align="right"|5 663 400
| align="right"|320,0
|-----
| 33
| [[Имо]]
| Imo State
| [[Оверри]]
| align="right"|5 530
| align="right"|5 408 800
| align="right"|978,1
|-----
| 34
| [[Абиа (аштат)|Абиа]]
| Abia State
| [[Умуаҳиа]]
| align="right"|6 320
| align="right"|3 727 300
| align="right"|589,8
|-----
| 35
| [[Баиелса]]
| Bayelsa State
| [[Иенагоа]]
| align="right"|10 773
| align="right"|2 278 000
| align="right"|211,5
|-----
| 36
| [[Риверс (аштат)|Риверс]]
| Rivers State
| [[Порт-Ҳаркорт]]
| align="right"|11 077
| align="right"|7 303 900
| align="right"|659,4
|-----
| 37
| [[Аква-Ибом]]
| Akwa Ibom State
| [[Уио]]
| align="right"|7 081
| align="right"|5 482 200
| align="right"|774,2
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''923 768'''||align="right"|'''193 392 500'''||align="right"|'''209,4'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Нигериа| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Афедеративтә республикақәа]]
[[Акатегориа:1960 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
4fe3rpwtwsyfdgul7ihb6ronl4kgcd6
Руанда
0
30489
163241
161466
2026-04-05T12:25:13Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163241
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Руанда абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Руанда агерб
|агимн=Hymne National du Rwanda.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Руанда агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=7}}
'''Руанда''' ({{lang-en|Rwanda}}), аофициалтә хьӡы: '''Руанда Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 280 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-fr|République du Rwanda}}, {{lang-en|Republic of Rwanda}}, {{lang-rw|Repubulika y'u Rwanda}}, {{lang-sw|Jamhuri ya Rwanda}}) — [[Африка]]гәҭанҟны атәыла.
==Административтә шара==
Руанда 5 апровинциақәа ({{lang-rw|intara}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
!
! Апровинциа
! Англиз бызшәала;<br />Аруанда бызшәала
! Апровинциатә<br />ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref>{{cite web |url = https://www.citypopulation.de/en/rwanda/cities/ |title = The population of the regions of Rwanda according to census results and latest official projections |lang = en | date=2012}}</ref><br />(2012)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Мрагыларатәи апровинциа (Руанда)|Мрагыларатәи апровинциа]]
| Eastern Province;<br />Intara y'Iburasirazuba
| [[Рвамагана]]
| align="right"|9 458
| align="right"|2 595 703
| align="right"|274,4
| rowspan="6" | [[АФаил:Provinces of Rwanda ru.svg|400px]]
|-----
| 2
| [[Мраҭашәаратәи апровинциа (Руанда)|Мраҭашәаратәи апровинциа]]
| Western Province;<br />Intara y'Iburengerazuba
| [[Кибуе]]
| align="right"|5 882
| align="right"|2 471 239
| align="right"|420,1
|-----
| 3
| [[Кигалитәи апровинциа]]
| Kigali Province;<br />Intara y'Umujyi wa Kigali
| [[Кигали]]
| align="right"|730
| align="right"|1 132 686
| align="right"|1 552
|-----
| 4
| [[Аҩадатәи апровинциа (Руанда)|Аҩадатәи апровинциа]]
| Northern Province;<br />Intara y’Amajyaruguru
| [[Биумба]]
| align="right"|3 276
| align="right"|1 726 370
| align="right"|527,0
|-----
| 5
| [[Аладатәи апровинциа (Руанда)|Аладатәи апровинциа]]
| Southern Province;<br />Intara y'Amajyepfo
| [[Ньианза]]
| align="right"|5 963
| align="right"|2 589 975
| align="right"|434,3
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''25 314'''||align="right"|'''10 515 973'''||align="right"|'''415,4'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Руанда| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:Мрагылара-африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:1962 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
8v2wthgpo125na8a5501s2jq25aobop
Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа
0
30494
163243
161471
2026-04-05T12:25:59Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163243
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа рбираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа ргерб
|агимн=Koste Seselwa (instrumental).ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа ргимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа''' ({{lang-fr|Seychelles}}, {{lang-crs|Sesel}}), аофициалтә хьӡы: '''Ареспублика Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 285 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-fr|République des Seychelles}}, {{lang-crs|Repiblik Sesel}}) — [[Африка]]тәи адгьылбжьахатә тәыла [[Индиатәи аокеан]] аҟны.
== Административтә шара ==
Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа 26 административтә округқәа рыла ишоит.
{| class="wikitable"
!
!Аокруг
!Афранцыз<br />бызшәала
!Арегион
!Аҵакыра<br />км²
!Ауааԥсыра<ref>[https://www.citypopulation.de/en/seychelles/admin/ The population of the regions of Seychelles according to census results and latest official projections] (2021)</ref><br />(2021)
!Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
!Ахсаала
|-
|1.
|[[Анс-о-Пен]]
|Anse aux Pins
|Мрагыларатәи [[Мае]]
|align="right"|2,46
|align="right"|4 304
|align="right"|1 750
| rowspan="27" |[[Афаил:SC-Districts_numbered.png|350px]]
|-
|2.
|[[Анс-Буало]]
|Anse Boileau
|Мраҭашәаратәи [[Мае]]
|align="right"|12,0
|align="right"|4 159
|align="right"|346,0
|-
|3.
|[[Анс-Етуаль]]
|Anse Etoile
|Аҩадатәи [[Мае]]
|align="right"|5,96
|align="right"|5 015
|align="right"|841,4
|-
|4.
|[[О-Кап]]
|Au Cap
|Мрагыларатәи [[Мае]]
|align="right"|8,27
|align="right"|4 382
|align="right"|529,9
|-
|5.
|[[Анс-Руаиаль]]
|Anse Royale
|Аладатәи [[Мае]]
|align="right"|7,16
|align="right"|4 741
|align="right"|662,2
|-
|6.
|[[Бе-Лазар]]
|Baie Lazare
|Аладатәи [[Мае]]
|align="right"|12,1
|align="right"|4 015
|align="right"|332,9
|-
|7.
|[[Бе-Сент-Анн]]
|Baie Sainte Anne
|[[Праслен]]
|align="right"|25,8
|align="right"|4 863
|align="right"|188,6
|-
|8.
|[[Бо-Валлон]]
|Beau Vallon
|Аҩадатәи [[Мае]]
|align="right"|4,46
|align="right"|4 085
|align="right"|915,9
|-
|9.
|[[Бель-Ер (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Бель-Ер]]
|Bel Air
|[[Викториа (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Викториа]] Ду
|align="right"|4,44
|align="right"|3 010
|align="right"|677,3
|-
|10.
|[[Бель-Омбр (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Бель-Омбр]]
|Bel Ombre
|Мраҭашәаратәи [[Мае]]
|align="right"|9,4
|align="right"|4 061
|align="right"|432,1
|-
|11.
|[[Каскад (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Каскад]]
|Cascade
|Мрагыларатәи [[Мае]]
|align="right"|10,58
|align="right"|3 871
|align="right"|366,0
|-
|12.
|[[Гласи (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Гласи]]
|Glacis
|Аҩадатәи [[Мае]]
|align="right"|6,85
|align="right"|4 081
|align="right"|595,5
|-
|13.
|[[Гранд-Анс (Мае)|Гранд-Анс]] (Мае)
|Grand’Anse
|Мраҭашәаратәи [[Мае]]
|align="right"|15,62
|align="right"|3 626
|align="right"|232,1
|-
|14.
|[[Гранд-Анс (Праслен)|Гранд-Анс]] (Праслен)
|Grand’Anse
|[[Праслен]]
|align="right"|15,43
|align="right"|3 939
|align="right"|255,3
|-
|15.
|[[Ла-Диги Аҩныҵҟатәи адгьылбжьахақәеи]]
|La Digue and Inner Islands
|[[Ла-Диг]] иакәыршаны иҟоу адгьылбжьахақәа
|align="right"|9,83
|align="right"|2 973
|align="right"|302,4
|-
|16.
|[[Ла-Ривьер-Англез]]
|La Rivière Anglaise
|[[Викториа (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Викториа]] Ду
|align="right"|1,38
|align="right"|3 797
|align="right"|2 747
|-
|17.
|[[Мон-Бакстон]]
|Mont Buxton
|[[Викториа (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Викториа]] Ду
|align="right"|1,16
|align="right"|3 220
|align="right"|2 765
|-
|18.
|[[Мон-Флиори]]
|Mont Fleuri
|[[Викториа (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Викториа]] Ду
|align="right"|5,61
|align="right"|3 473
|align="right"|618,8
|-
|19.
|[[Плезанс (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Плезанс]]
|Plaisance
|[[Викториа (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Викториа]] Ду
|align="right"|1,2
|align="right"|4 039
|align="right"|1 198
|-
|20.
|[[Пуант-Ла-Риу]]
|Pointe La Rue
|Мрагыларатәи [[Мае]]
|align="right"|3,35
|align="right"|3 267
|align="right"|975,2
|-
|21.
|[[Порт-Гло]]
|Port Glaud
|Мраҭашәаратәи [[Мае]]
|align="right"|25,24
|align="right"|3 132
|align="right"|124,1
|-
|22.
|[[Сен-Луи (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Сен-Луи]]
|Saint Louis
|[[Викториа (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Викториа]] Ду
|align="right"|1,38
|align="right"|3 293
|align="right"|2 385
|-
|23.
|[[Такамака (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Такамака]]
|Takamaka
|Аладатәи [[Мае]]
|align="right"|14,23
|align="right"|2 896
|align="right"|203,6
|-
|24.
|[[Ле-Мамель]]
|Les Mamelles
|[[Викториа (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Викториа]] Ду
|align="right"|1,34
|align="right"|2 765
|align="right"|1 657
|-
|25.
|[[Рош-Каиман]]
|Roche Caïman
|[[Викториа (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Викториа]] Ду
|align="right"|1,55
|align="right"|2 952
|align="right"|1 908
|-
|26.
|[[Адәахьтәи Адгьылбжьахақәа (Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа)|Адәахьтәи Адгьылбжьахақәа]]
|Îles Extérieures
|Адәахьтәи Адгьылбжьахақәа
|align="right"|211,3
|align="right"|583
|align="right"|2,8
|- style="background: #CCC;"
| colspan="4" | '''Зегь'''
|align="right"|457
|align="right"|99 202
|align="right"|217,1
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Сеишелтәи Адгьылбжьахақәа| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:Мрагылара-африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:1976 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
frrd8coa9ynembwywkjy8pxe9o4izye
Сиерра-Леоне
0
30526
163244
161475
2026-04-05T12:26:15Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163244
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Сиерра-Леоне абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Сиерра-Леоне агерб
|агимн=
|агимн ирызку адаҟьа = Сиерра-Леоне агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5}}
'''Сиерра-Леоне''' ({{lang-en|Sierra Leone}}), аофициалтә хьӡы: '''Сиерра-Леоне Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 289 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Republic of Sierra Leone}}) — [[Африка]]мраҭашәаратәи атәыла.
==Административтә шара==
Сиерра-Леоне 4 апровинциақәеи ({{lang-en|Province}}) 1 аобласти ({{lang-en|Area}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Апровинциа
! Англыз бызшәала
! Апровинциатә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/sierraleone/cities/ |title=The population of the regions of Sierra Leone according to census results and latest official projections|date=2015}}</ref><br />(2015)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Мраҭашәаратәи аобласть (Сиерра-Леоне)|Мраҭашәаратәи аобласть]]
| Western Area
| [[Фритаун]]
| align="right"|557
| align="right"|1 500 234
| align="right"|2 693
| rowspan="6" | [[АФаил:Sierra_Leone,_administrative_divisions_-_de_-_colored_2018.svg|350px]]
|-----
| 2
| [[Аҩада-мраҭашәаратәи апровинциа (Сиерра-Леоне)|Аҩада-мраҭашәаратәи апровинциа]]
| North West Province
| [[Порт-Локо]]
| align="right"|?
| align="right"|?
| align="right"|?
|-----
| 3
| [[Аҩадатәи апровинциа (Сиерра-Леоне)|Аҩадатәи апровинциа]]
| Northern Province
| [[Макени]]
| align="right"|''35 936''
| align="right"|''2 508 201''
| align="right"|''69,8''
|-----
| 4
| [[Мрагыларатәи апровинциа (Сиерра-Леоне)|Мрагыларатәи апровинциа]]
| Eastern Province
| [[Кенема]]
| align="right"|15 553
| align="right"|1 642 370
| align="right"|105,6
|-----
| 5
| [[Аладатәи апровинциа (Сиерра-Леоне)|Аладатәи апровинциа]]
| Southern Province
| [[Бо (ақалақь)|Бо]]
| align="right"|19 694
| align="right"|1 441 308
| align="right"|73,2
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''71 740'''||align="right"|'''7 092 113'''||align="right"|'''98,9'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Сиерра-Леоне| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1961 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
adeuv1dm3uy2yiqobjtl0gxk2gft2be
Танзаниа
0
30534
163248
161481
2026-04-05T12:27:50Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163248
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Танзаниа абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Танзаниа агерб
|агимн=Tanzanian national anthem, performed by the United States Navy Band.oga
|агимн ирызку адаҟьа = Танзаниа агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|Агимн=
|zoom1=4}}
'''Танзаниа''' ({{lang-sw|Tanzania}}, {{lang-en|Tanzania}}), аофициалтә хьӡы: '''Еиду Ареспублика Танзаниа'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 290 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-sw|Jamhuri ya Muungano wa Tanzania}}, {{lang-en|United Republic of Tanzania}}) — [[Африка]]мрагыларатәи атәыла.
==Административтә шара==
Танзаниа 31 административтә регионқәа ({{lang-sw|mkoa}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Арегион
! Англыз бызшәала
! Арегионтә ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/tanzania/cities/ |title=The population of the regions of Tanzania according to census results and latest official projections|date=2020}}</ref><br />(2020)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Аруша (арегион)|Аруша]]
| Arusha Region
| [[Аруша]]
| align="right"|37 576
| align="right"|2 104 100
| align="right"|56,0
| rowspan="32" | [[АФаил:Regions of Tanzania ru.svg|450px]]
|-----
| 2
| [[Геита (арегион)|Геита]]
| Geita
| [[Геита]]
| align="right"|20 054
| align="right"|2 434 800
| align="right"|121,4
|-----
| 3
| [[Дар-ес-Салам (арегион)|Дар-ес-Салам]]
| Dar es Salaam Region
| [[Дар-ес-Салам]]
| align="right"|1 393
| align="right"|5 401 800
| align="right"|3 878
|-----
| 4
| [[Додома (арегион)|Додома]]
| Dodoma Region
| [[Додома]]
| align="right"|41 311
| align="right"|2 647 400
| align="right"|64,1
|-----
| 5
| [[Иринга (арегион)|Иринга]]
| Iringa Region
| [[Иринга]]
| align="right"|35 503
| align="right"|1 149 500
| align="right"|32,4
|-----
| 6
| [[Кагера (арегион)|Кагера]]
| Kagera Region
| [[Букоба]]
| align="right"|25 265
| align="right"|3 238 300
| align="right"|128,2
|-----
| 7
| [[Катави (арегион)|Катави]]
| Katavi Region
| [[Мпанда]]
| align="right"|45 843
| align="right"|805 900
| align="right"|17,6
|-----
| 8
| [[Кигома (арегион)|Кигома]]
| Kigoma Region
| [[Кигома]]
| align="right"|37 040
| align="right"|2 800 900
| align="right"|75,6
|-----
| 9
| [[Килиманџьаро (арегион)|Килиманџьаро]]
| Kilimanjaro Region
| [[Моши]]
| align="right"|13 250
| align="right"|1 951 300
| align="right"|147,3
|-----
| 10
| [[Линди (арегион)|Линди]]
| Lindi Region
| [[Линди]]
| align="right"|66 040
| align="right"|1 025 800
| align="right"|15,5
|-----
| 11
| [[Маниара (арегион)|Маниара]]
| Manyara Region
| [[Бабати]]
| align="right"|44 522
| align="right"|1 873 100
| align="right"|42,1
|-----
| 12
| [[Мара (арегион)|Мара]]
| Mara Region
| [[Мусома]]
| align="right"|21 760
| align="right"|2 391 800
| align="right"|109,9
|-----
| 13
| [[Мбеиа (арегион)|Мбеиа]]
| Mbeya Region
| [[Мбеиа]]
| align="right"|37 700
| align="right"|2 204 500
| align="right"|58,5
|-----
| 14
| [[Мванза (арегион)|Мванза]]
| Mwanza Region
| [[Мванза]]
| align="right"|9 467
| align="right"|3 826 600
| align="right"|404,2
|-----
| 15
| [[Морогоро (арегион)|Морогоро]]
| Morogoro Region
| [[Морогоро]]
| align="right"|70 624
| align="right"|2 730 100
| align="right"|38,7
|-----
| 16
| [[Мтвара (арегион)|Мтвара]]
| Mtwara Region
| [[Мтвара]]
| align="right"|16 710
| align="right"|1 478 900
| align="right"|88,5
|-----
| 17
| [[Mџьини Маӷариби арегион]]
| Mjini Magharibi Region <small>(Zanzibar Urban West)</small>
| [[Занзибар (ақалақь)|Занзибар]]
| align="right"|230
| align="right"|593 678
| align="right"|2 581
|-----
| 18
| [[Нџьомбе (арегион)|Нџьомбе]]
| Njombe Region
| [[Нџьомбе]]
| align="right"|21 347
| align="right"|837 600
| align="right"|39,2
|-----
| 19
| [[Аҩадатәи Пемба]]
| Pemba North Region
| [[Вете (ақалақь)|Вете]]
| align="right"|574
| align="right"|211 732
| align="right"|368,9
|-----
| 20
| [[Аладатәи Пемба]]
| Pemba South Region
| [[Чаке-Чаке]]
| align="right"|332
| align="right"|195 116
| align="right"|587,7
|-----
| 21
| [[Пвани]]
| Pwani Region
| [[Кибаҳа]]
| align="right"|32 547
| align="right"|1 325 900
| align="right"|40,7
|-----
| 22
| [[Рувума (арегион)|Рувума]]
| Ruvuma Region
| [[Сонгеа]]
| align="right"|63 669
| align="right"|1 655 400
| align="right"|26,0
|-----
| 23
| [[Руква]]
| Rukwa Region
| [[Сумбаванга]]
| align="right"|22 792
| align="right"|1 270 000
| align="right"|55,7
|-----
| 24
| [[Симиу (арегион)|Симиу]]
| Simiyu Region
| [[Бариади]]
| align="right"|25 212
| align="right"|2 304 200
| align="right"|91,4
|-----
| 25
| [[Сингида (арегион)|Сингида]]
| Singida Region
| [[Сингида]]
| align="right"|49 340
| align="right"|1 705 200
| align="right"|34,6
|-----
| 26
| [[Сонгве (арегион)|Сонгве]]
| Songwe Region
| [[Вывава]]
| align="right"|22 600
| align="right"|1 278 900
| align="right"|56,6
|-----
| 27
| [[Табора (арегион)|Табора]]
| Tabora Region
| [[Табора]]
| align="right"|76 150
| align="right"|3 081 300
| align="right"|40,5
|-----
| 28
| [[Танга (арегион)|Танга]]
| Tanga Region
| [[Танга]]
| align="right"|26 677
| align="right"|2 649 200
| align="right"|91,8
|-----
| 29
| [[Аҩадатәи Унгуџьа]]
| Unguja North Region <small>(Zanzibar North)</small>
| [[Мкокотони]]
| align="right"|470
| align="right"|187 455
| align="right"|398,8
|-----
| 30
| [[Аладатәи Унгуџьа]]
| Unguja South Region <small>(Zanzibar South)</small>
| [[Коани]]
| align="right"|854
| align="right"|115 588
| align="right"|135,3
|-----
| 31
| [[Шинианга (арегион)|Шинианга]]
| Shinyanga Region
| [[Шинианга]]
| align="right"|18 901
| align="right"|1 993 600
| align="right"|105,5
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''885 803'''||align="right"|'''57 637 600'''||align="right"|'''65,1'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Танзаниа| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:Асоциалисттә тәылақәа]]
[[Акатегориа:Мрагылара-африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:1964 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
pkn7ukg69o5dul3s7aq7fhv2gpqdtjd
Того
0
30536
163249
161483
2026-04-05T12:28:04Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163249
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Того абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Того агерб
|агимн=
|агимн ирызку адаҟьа = Того агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=6}}
'''Того''' ({{lang-fr|Togo}}), аофициалтә хьӡы: '''Тоголезтәи Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 293 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-fr|République togolaise}}) — [[Африка]]мраҭашәаратәи атәыла.
==Административтә шара==
Того 5 административтә регионқәа ({{lang-fr|régions}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Арегион
! Афранцыз бызшәала
! Арегионтә<br />ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="City Population">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/togo/cities/ |title=The population of the regions of Togo according to census results and latest official projections|publisher=City Population|date=2020}}</ref><br />(2020)
! [[Ауааԥсыра рыжәпара|Ауааԥсыра<br/>рыжәпара]] (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-
| 1
| [[Агаҿатәи арегион (Того)|Агаҿатәи арегион]]
| Région maritime
| [[Ломе]]
| align="right"| 6 100
| align="right"| 3 258 300
| align="right"| 534,1
| rowspan="6" | [[Афаил:Regions_of_Togo_ru.svg|200px]]
|-
| 2
| [[Агәҭантәи арегион (Того)|Агәҭантәи арегион]]
| Région centrale
| [[Сокоде]]
| align="right"| 13 317
| align="right"| 768 100
| align="right"| 57,7
|-
| 3
| [[Кара (арегион)|Кара]]
| Région de la Kara
| [[Кара (Тоготәи ақалакь)|Кара]]
| align="right"| 11 738
| align="right"| 957 600
| align="right"| 81,6
|-
| 4
| [[Плато (арегион)|Плато]]
| Région des Plateaux
| [[Атакпаме]]
| align="right"| 16 975
| align="right"| 1 705 300
| align="right"| 100,5
|-
| 5
| [[Саванн (арегион)|Саванн]]
| Région des Savanes
| [[Дапаон]]
| align="right"| 8 470
| align="right"| 1 017 100
| align="right"| 120,1
|-style="background: #CCC;"
| ||align="left" colspan="3"|'''Зегь''' || align="right"| 56 600 || align="right"| 7 706 000 || align="right"| 136,1
|-
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Того| ]]
[[Акатегориа:Африкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1960 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
du6posgn4rvunzoxbxblv5vg7u9469x
Гренада
0
30608
163221
161154
2026-04-05T12:19:18Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163221
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Гренада абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Гренада агерб
|агимн=HailGrenada.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Гренада агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=6}}
'''Гренада'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 239 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Grenada}}, [[Гренадатәи акреол афраныз бызшәа|грен. акреол.]] ''Gwenad'') — [[Аҩадатәи Америка|Аҩада-Америка]]тәи адгьылбжьахатә тәыла.
==Административтә шара==
Гренада 6 административтә округқәеи ({{lang-en|Parishes}}) 1 ихьыԥшу атерриториеи рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Аокруг
! Англызшәала
! Аокругтә<br />ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/en/grenada/|title=The population of the regions of Grenada according to census results and latest official projections|date=2019}}</ref><br />(2019)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Сент-Андру (Гренада)|Сент-Андру]]
| St. Andrew
| [[Гренвил]]
| align="right"|99
| align="right"|28 201
| align="right"|284,9
| rowspan="9" | [[АФаил:Grenada_parishes_named.png|250px]]
|-----
| 2
| [[Сент-Давид (Гренада)|Сент-Давид]]
| St. David
| [[Сент-Давидс]]
| align="right"|44
| align="right"|13 718
| align="right"|311,8
|-----
| 3
| [[Сент-Џьорџь (Гренада)|Сент-Џьорџь]]
| St. George
| [[Сент-Џьорџьес]]
| align="right"|65
| align="right"|39 894
| align="right"|613,8
|-----
| 4
| [[Сент-Џьон (Гренада)|Сент-Џьон]]
| St. John
| [[Гоуиав]]
| align="right"|35
| align="right"|8 964
| align="right"|256,1
|-----
| 5
| [[Сент-Марк (Гренада)|Сент-Марк]]
| St. Mark
| [[Викториа (Гренада)|Викториа]]
| align="right"|25
| align="right"|4 634
| align="right"|185,4
|-----
| 6
| [[Сент-Патрик (Гренада)|Сент-Патрик]]
| St. Patrick
| [[Сауторс]]
| align="right"|42
| align="right"|11 158
| align="right"|265,7
|- style="background: #DDD;"
| || colspan="6" align="center" | '''Ихьыԥшу атерриториа'''
|-----
| —
| [[Карриакуи Мартиник Маҷи]]
| Carriacou
| [[Ҳиллсбороу]]
| align="right"|34
| align="right"|6 010
| align="right"|176,8
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''344'''||align="right"|'''112 579'''||align="right"|'''327,3'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Гренада| ]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1974 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
9zi19dd6tcn0d2n8nmxqu25xqu4kn8v
Доминика
0
30610
163215
161157
2026-04-05T12:16:56Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163215
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Доминика абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Доминика агерб
|агимн=National Anthem of Dominica by US Navy Band.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Доминика агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=6}}
'''Доминика''' ({{lang-en|Dominica}}, {{lang-fr|Dominique}}), аофициалтә хьӡы: '''Доминика Аимабзиара'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 242 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Commonwealth of Dominica}}) — [[Аҩадатәи Америка|Аҩада-Америка]]тәи адгьылбжьахатә тәыла.
==Административтә шара==
Доминика 10 административтә округқәа ({{lang-en|Parishes}}) рыла ишоит.
{| class="standard"
! #
! Аокруг
! Англызшәала
! Аокругтә<br />ҳҭнықалақь
! Аҵакыра<br />(км²)
! Ауааԥсыра<ref name="census">{{cite web|url=https://www.citypopulation.de/Dominica.html|title=The population of the regions of Dominica according to census results and latest official projections|date=2011}}</ref><br />(2011)
! Ауааԥсыра<br />рыжәпара (ауаа/км²)
! Ахсаала
|-----
| 1
| [[Сент-Џьон (Доминика)|Сент-Џьон]]
| Saint John
| [[Портсмут (Доминика)|Портсмут]]
| align="right"|58
| align="right"|6 561
| align="right"|112,2
| rowspan="11" | [[АФаил:Dominica, administrative divisions - Nmbrs - colored.svg|250px]]
|-----
| 2
| [[Сент-Питер (Доминика)|Сент-Питер]]
| Saint Peter
| [[Колио]]
| align="right"|28
| align="right"|1 430
| align="right"|51,6
|-----
| 3
| [[Сент-Андру (Доминика)|Сент-Андру]]
| Saint Andrew
| [[Уесли (Доминика)|Уесли]]
| align="right"|180
| align="right"|9 471
| align="right"|52,7
|-----
| 4
| [[Сент-Џьозеф (Доминика)|Сент-Џьозеф]]
| Saint Joseph
| [[Сент-Џьозеф (Доминикатәи ақалақь)|Сент-Џьозеф]]
| align="right"|120
| align="right"|5 637
| align="right"|46,9
|-----
| 5
| [[Сент-Деивид (Доминика)|Сент-Деивид]]
| Saint David
| [[Розали (Доминика)|Розали]]
| align="right"|127
| align="right"|6 043
| align="right"|47,7
|-----
| 6
| [[Сент-Пол (Доминика)|Сент-Пол]]
| Saint Paul
| [[Мао (Доминика)|Мао]]
| align="right"|67
| align="right"|9 786
| align="right"|145,2
|-----
| 7
| [[Сент-Џьорџь (Доминика)|Сент-Џьорџь]]
| Saint George
| [[Розо]]
| align="right"|54
| align="right"|21 241
| align="right"|397,0
|-----
| 8
| [[Сент-Патрик (Доминика)|Сент-Патрик]]
| Saint Patrick
| [[Берекуа]]
| align="right"|84
| align="right"|7 622
| align="right"|90,3
|-----
| 9
| [[Сент-Лиук (Доминика)|Сент-Лиук]]
| Saint Luke
| [[Поинт-Мишель]]
| align="right"|11
| align="right"|1 668
| align="right"|150,3
|-----
| 10
| [[Сент-Марк (Доминика)|Сент-Марк]]
| Saint Mark
| [[Суфриер (Доминика)|Суфриер]]
| align="right"|10
| align="right"|1 834
| align="right"|185,3
|- style="background: #CCC;"
| || colspan="3" | '''Зегь''' ||align="right"|'''739'''||align="right"|'''71 293'''||align="right"|'''96,5'''
|}
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Доминика| ]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1978 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
bhf4fg5ar75p0e8kvn84ffivf28am99
Зеландиа ҿыц
0
30924
163237
161177
2026-04-05T12:23:51Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163237
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Зеландиа ҿыц абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Зеландиа ҿыц агерб
|агимн=God Defend New Zealand instrumental.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Зеландиа ҿыц агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=3
}}
'''Зеландиа ҿыц'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 270 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|New Zealand}}, {{lang-mi|Aotearoa}}) — [[Аокеан ҭынч]] алада-мраҭашәаратәи ахәҭаҿы адгьылбжьахатә [[Аҳәынҭқарра|ҳәынҭқарроуп]]. Иаҵанакуеит 2 ихадоу адгьылбжьахақәа: [[Аҩадатәи адгьылбжьаха]] ({{lang-en|North Island}}, {{lang-mi|Te Ika-a-Māui}}), [[Аладатәи адгьылбжьаха]] ({{lang-en|South Island}}, {{lang-mi|Te Waipounamu}}).
==Шәахә. иара убас==
* [[Океаниа]]
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
[[Акатегориа:Зеландиа ҿыц| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1907 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
cg2bt4om1sn38jmodsxx0xnvo9uynwi
Иамаика
0
30943
163224
161179
2026-04-05T12:20:09Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163224
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Иамаика абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Иамаика агерб
|агимн="Jamaica, Land We Love", performed by the United States Navy Band.oga
|агимн ирызку адаҟьа = Иамаика агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=6}}
'''Иамаика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 310 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Jamaica }}, {{lang-jam|Jumieka}}) — [[Аҩадатәи Америка|Аҩада-Америка]]тәи адгьылбжьахатә тәыла [[Карибтәи амшын]] аҿы.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Иамаика| ]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1962 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
3cq8hcw073xyt46cnhbhxrg8rvg5msg
Индиа
0
30954
163223
161187
2026-04-05T12:19:54Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163223
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Индиа абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Индиа агерб
|агимн = Jana Gana Mana instrumental.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Индиа агимн
|амаҵураҭыԥ1 = Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2 = Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|адомен = .in, .ભારત, .भारत, .ଭାରତ, .ਭਾਰਤ,<br/> .ভারত, .இந்தியா, .భారత్,<br/> .ভাৰত, .بھارت, .ಭಾರತ, .ഭാരതം
|zoom1=3}}
'''Индиа''' ({{lang-en|India}} {{lang-hi|भारत Бҳаарат}}), аофициалтә хьӡы: '''Индиа Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 247 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Republic of India}}, {{lang-hi|भारत गणराज्य Бҳаарат Ганарааџьиа}}) — Аҩада-[[азиа]]тәи [[Индиатәи асубконтинент]]ҟны ҳәынҭқарра. Ари атәыла иаланхоит аҵкыс еиҳау [[амиллиард]]к ауааԥсыра. Аполитикатә шьақәгылашьала Индиа иҟоуп аидгыла-федеративтә иуахәаматәым социалисттә демократиатә ҳәынҭқарра.<ref>THE CONSTITUTION OF INDIA – PREAMBLE ([[Индиа аконституциа]] апреамбула). Асаит legislative.gov.in. [ацит. 2022-10-25]. [https://legislative.gov.in/sites/default/files/COI_English.pdf Онлаин]. {{en icon}}</ref>
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Индиа| ]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Афедеративтә республикақәа]]
[[Акатегориа:Асоциалисттә тәылақәа]]
[[Акатегориа:1947 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
folyosgwx8domhjzsxiwa3eli13crf8
Мальта
0
33021
163231
161329
2026-04-05T12:21:52Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163231
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Мальта абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Мальта агерб
|агимн=Malta National Anthem.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Мальта агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=6}}
'''Мальта''' ({{lang-mt|}}, {{lang-en|Malta}}), аофициалтә хьӡы: '''Мальта Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 262 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-mt|Repubblika ta' Malta}}, {{lang-en|Republic of Malta}}) — [[Европа]]тәи [[адгьылбжьахатә тәыла]] [[Адгьылбжьаратә мшын]] аҟны.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
[[Акатегориа:Мальта| ]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:Европатәи Аидгыла иалахәу атәылақәа]]
[[Акатегориа:Европа ахеилак иалахәу атәылақәа]]
[[Акатегориа:1964 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
5mklcaifnqn797nhlh2dhawilk1g880
Кирибати
0
33026
163226
161221
2026-04-05T12:20:35Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163226
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Кирибати абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Кирибати агерб
|агимн=Kiribati Anthem Performed by US Navy Band.oga
|агимн ирызку адаҟьа = Кирибати агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=2
}}
'''Кирибати''' ({{lang-en|}} {{lang-gil|Kiribati}}), аофициалтә хьӡы: '''Кирибати Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 253 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Republic of Kiribati}}, {{lang-gil|Ribaberiki Kiribati}}) — [[Океаниа]]ҿы [[Аокеан ҭынч]] агәҭантәи ахәҭаҿы [[адгьылбжьахатә тәыла]] ауп.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Кирибати| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1979 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
rzcp961qgnnfvfcnflfyboof403gki0
Науру
0
33131
163236
161451
2026-04-05T12:23:28Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163236
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Науру абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Науру агерб
|агимн=Nauru Bwiema instrumental.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Науру агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=6
}}
'''Науру''' ({{lang-na|Naoero}}, {{lang-en|Nauru}}), аофициалтә хьӡы: '''Науру Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 268 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-na|Repubrikin Naoero}}, {{lang-en|Republic of Nauru}}) — [[Океаниа]]ҿы [[Аокеан ҭынч]] [[адгьылбжьахатә тәыла]] ауп.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Науру| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1968 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
4fz2g46w19rxvptr25lwd9b6g4opqkl
Папуа-Гвинеиа ҿыц
0
33174
163240
161461
2026-04-05T12:24:52Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163240
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Папуа-Гвинеиа ҿыц абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Папуа-Гвинеиа ҿыц агерб
|агимн=O Arise, All You Sons (instrumental).ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Папуа-Гвинеиа ҿыц агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=3
}}
'''Папуа-Гвинеиа ҿыц''' ({{lang-en|Papua New Guinea}}, {{lang-tpi|Papua Niugini}}, {{lang-ho|Papua-Matamata Guinea}}), аофициалтә хьӡы: '''Ихьыԥшым Аҳәынҭқарра Папуа-Гвинеиа ҿыц'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 274 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-en|Independent State of Papua New Guinea}}, {{lang-tpi|Independen Stet bilong Papua Niugini}}, {{lang-ho|Independen Stet bilong Papua Niu Gini}}) — [[Океаниа]]ҿы [[адгьылбжьахатә тәыла]] ауп, [[Гвинеиа ҿыц]] адгьылбжьаха мрагыларатәи ахәҭеи акыр [[Меланезиа]] адгьылбжьахақәеи рҿы иҟоуп.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Папуа-Гвинеиа ҿыц| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1975 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
8020k6rz4felo01fs9wyerqmrd66i9k
Самоа
0
33206
163242
161468
2026-04-05T12:25:45Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163242
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Самоа абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Самоа агерб
|агимн=
|агимн ирызку адаҟьа = Самоа агимн
|амаҵураҭыԥ1=О ле Ао О ле Мало
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5
}}
'''Самоа''' ({{lang-sm|Sāmoa}}, {{lang-en|Samoa}}), аофициалтә хьӡы: '''Ихьыԥшым аҳәынҭқарра Самоа'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 281 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-sm|Malo Saʻoloto Tutoʻatasi o Sāmoa}}, {{lang-en|Independent State of Samoa}}) — [[Океаниа]]ҿы [[Аокеан ҭынч]] [[Полинезиа]]тәи [[адгьылбжьахатә тәыла]] ауп. [[1997]] шықәса рҟынӡа ари атәыла ахьӡан '''Мраҭашәаратәи Самоа''' ({{lang-sm|Sāmoa i Sisifo}}, {{lang-en|Western Samoa}}). Самоа ҩ-адгьылбжьаха хадак ([[Саваии]], [[Уполу]]) ҩ-адгьылбжьахахәыҷк ([[Маноно]], [[Аполима]]), даҿа ҭыԥқәак уаҩ дахьықәнымхо адгьылбжьахақәа рыла ишьақәгылоуп.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Самоа| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1962 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
eo7gm363uqhm4xkmhraano7u836k3w2
Соломон идгьылбжьахақәа
0
33208
163245
161478
2026-04-05T12:26:34Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163245
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Соломон идгьылбжьахақәа рбираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Соломон идгьылбжьахақәа ргерб
|агимн=Solomonislandsanthem.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Соломон идгьылбжьахақәа ргимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5
}}
'''Соломон идгьылбжьахақәа''' ({{lang-en|Solomon Islands}})<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 287 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> — [[Океаниа]]ҿы [[Аокеан ҭынч]] [[адгьылбжьахатә тәыла]] ауп. Соломон идгьылбжьахақәа ф-адгьылбжьаха хадак, даҿа 900 адгьылбжьаха хәыҷк иреиҳаны рыла ишьақәгылоуп.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Соломон идгьылбжьахақәа| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1978 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
jakupvhdpk80tcb2sd2p88pmwl1thdp
Тонга
0
33210
163198
161484
2026-04-05T12:03:35Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163198
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Тонга абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Тонга агерб
|агимн=
|агимн ирызку адаҟьа = Тонга агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5
}}
'''Тонга''' ({{lang-to|Tonga}}), аофициалтә хьӡы: '''Тонга Акралра'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 293 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-to|Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga}}, {{lang-en|Kingdom of Tonga}}) — [[Океаниа]]ҿы [[Аокеан ҭынч]] [[адгьылбжьахатә тәыла]] ауп. Ари атәыла 171-к адгьылбжьахақәа рыла ишьақәгылоуп.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Тонга| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1970 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]]
jtx58asoz94huycbwmbo8opjuz6j2kx
163251
163198
2026-04-05T12:28:32Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163251
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Тонга абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Тонга агерб
|агимн=
|агимн ирызку адаҟьа = Тонга агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5
}}
'''Тонга''' ({{lang-to|Tonga}}), аофициалтә хьӡы: '''Тонга Акралра'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 293 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-to|Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga}}, {{lang-en|Kingdom of Tonga}}) — [[Океаниа]]ҿы [[Аокеан ҭынч]] [[адгьылбжьахатә тәыла]] ауп. Ари атәыла 171-к адгьылбжьахақәа рыла ишьақәгылоуп.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Тонга| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1970 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
li4xkii7162qanb20pn6l4c28n0zjf8
Тувалу
0
33212
163250
161485
2026-04-05T12:28:19Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163250
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Тувалу абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Тувалу агерб
|агимн=Tuvalu mo te Atua.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Тувалу агимн
|амаҵураҭыԥ1=Акрал
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=6
}}
'''Тувалу''' ({{lang-en|Tuvalu}})<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 294 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> — [[Океаниа]]ҿы [[Аокеан ҭынч]] [[Полинезиа]]тәи [[адгьылбжьахатә тәыла]] ауп.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Тувалу| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
[[Акатегориа:1978 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
84r9wmumixfape6zdhk4wc3ldp1ixfo
Фиџьи
0
33215
163217
161499
2026-04-05T12:17:45Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163217
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Фиџьи абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Фиџьи агерб
|агимн=Fiji National Anthem.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Фиџьи агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=5
}}
'''Фиџьи''' ({{lang-fj|Viti}}, {{lang-hif|फ़िजी}}, {{lang-en|Fiji}}), аофициалтә хьӡы: '''Фиџьи Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 297 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-fj|Matanitu Tugalala o Viti}}, {{lang-hif|फ़िजी गणराज्य ''(Фиџьии Ганарааџьиа)''}}, {{lang-en|Republic of Fiji}}) — [[Океаниа]]ҿы [[Аокеан ҭынч]] [[Меланезиа]]тәи [[адгьылбжьахатә тәыла]] ауп. Ари атәыла 330-к адгьылбжьахақәа инареиҳаны ишьақәгылоуп. 87 % Фиџьи ауааԥсыра ҩ-адгьылбжьаха хадак аҿы ([[Вити-Леву]], [[Вануа-Леву]]) рынхоит.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Фиџьи| ]]
[[Акатегориа:Австралиатәи Океаниатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1970 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
3m1mvbpvuppgeedz11w9i780cait3k8
Малаизиа
0
37254
163197
161324
2026-04-05T12:03:17Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163197
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Малаизиа абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Малаизиа агерб
|агимн=Negaraku instrumental.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Малаизиа агимн
|амаҵураҭыԥ1=Ианг ди-Пертуан Агонг
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=3}}
'''Малаизиа''' ({{lang-ms|Malaysia}})<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 262 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> — алада-мрагыларатәи [[Азиа]]ҿы иҟоу афедеративтә ҳәынҭқарра, аконституциатә монархиа.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Малаизиа| ]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Афедеративтә монархиақәа]]
[[Акатегориа:1957 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:1963 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]]
caol4xzs18cy0oi0t72iv19x66c6opp
163229
163197
2026-04-05T12:21:25Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163229
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Малаизиа абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Малаизиа агерб
|агимн=Negaraku instrumental.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Малаизиа агимн
|амаҵураҭыԥ1=Ианг ди-Пертуан Агонг
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=3}}
'''Малаизиа''' ({{lang-ms|Malaysia}})<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 262 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> — алада-мрагыларатәи [[Азиа]]ҿы иҟоу афедеративтә ҳәынҭқарра, аконституциатә монархиа.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Малаизиа| ]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Афедеративтә монархиақәа]]
[[Акатегориа:1957 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:1963 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
tka0lrq2a221lsmzsbr4qloxng5sjpk
Мальдив
0
37256
163230
161328
2026-04-05T12:21:38Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163230
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Мальдив абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Мальдив агерб
|агимн = Gaumii salaam.ogg
|агимн ирызку адаҟьа = Мальдив агимн
|амаҵураҭыԥ1=Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2=
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=4}}
'''Мальдив''' ({{lang-dv|ދިވެހިރާއްޖެ [Дҳивеҳи Рааџџье]}}), аофициалтә хьӡы: '''Мальдивтәи Ареспублика'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 262 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-dv|ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާ [Дҳивеҳи Рааџџьеиге Џумҳурииа]}}) — алада-[[азиа|азиеи]] [[Индиатәи аокеан]]и рҿы рҟоу [[архипелаг]]тә тәыла.
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Мальдив| ]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Ареспубликақәа]]
[[Акатегориа:1965 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
fuyufjvevr3xqgdzlecxratzkc8rwbn
Кастро, Фидель
0
37740
163423
158559
2026-04-05T18:44:31Z
Fraxinus.cs
8381
источники, шаблон
163423
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аполитик}}
[[Афаил:Fidel_Castro_in_Washington_(cropped).jpg|мини|Фидель Алехандро Кастро]]
'''Фидель Алехандро Кастро''' ({{lang-es|Fidel Alejandro Castro Ruz}}; {{date|13|8|1926}}, Биран, Ориенте, [[Куба]] — {{date|25|11|2016}}, [[Гавана]], Куба) – кубатәи револиуционеруп, ҳәынҭқарратә, политикатә, партиатә усзуҩуп. Куба напхгара аиҭон 1959 шықәса инаркны 2008 шықәсанӡа.<ref>{{Cite web |url=https://bigenc.ru/world_history/text/5209181 |title=КА́СТРО РУС |access-date=2024-01-29 |archive-date=2022-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221021085012/https://bigenc.ru/world_history/text/5209181 |url-status=dead }}</ref>
== Анысмҩа ==
Фидель Кастро – адунеи аҟны еицырдыруа акоманданте, ԥсахра зқәымыз кубаа раԥхьагыла, Куба ҩынҩажәи жәаба шықәса инеиҳаны напхгара аиҭон. Уи иусуреи иԥсҭазаареи акыр алегендақәа адҳәалоуп, урҭ лассы-лассы ишеиқәҿырымҭуагьы. Џьоукы Фидель Кастро дрыԥхьаӡон жәлары зегьы дырнапхгаҩны, даҽа џьоукы зегь реиҳа иџьбараз, игәымбылџьбараз диктаторны.
Фидель Кастро инысмҩа еиуеиԥшым ахҭысқәа рыла ибеиоуп, иара иԥсҭазаара зегьы иалагӡаны 600 инарзынаԥшуа ишьразы аҽазышәарақәа аҭыԥ роухьан. Фидель Кастро Кубатәи ареволиуциа даԥхьагылахеит, Еиду Америкатәи Аштатқәа зегь реиҳа ишәарҭаз ӷас иԥхьаӡон, СССР-и Кубеи ракәзар, аиадертәи аекономикатәи хеилак еицалан.<ref>https://24smi.org/celebrity/1248-fidel-kastro.html</ref>
== Ахәыҷреи ақәыԥшреи раамҭа ==
Фидель Кастро диит нанҳәамза 13, 1926 шықәсазы Кубатәи идуцәам апровинциатә қалақь Биран аҿы, адгьыл ақәаарыхҩи аҩныԥҳәыси рҭаацәара аҟны. Аԥхьаҟа атәыла анапхгаҩыс иҟалараны иҟаз Фидель иҭаацәа аҵара рымамызт аҟынтә, рыхшаз аҵарадырра бзиақәа ахьроурыз иашьҭан.
Фидель Кастро дхәыҷаахыс ихшыҩ даара ибзиан, агәынкылара ҷыда иман аҟынтә, аҵара ахьиҵоз ашкол аҟны аҵаҩцәа зегьы дреиӷьны ихы ааирԥшуан. Аҵара бзианы иахьиҵоз анаҩсгьы, даара амбициатә ҟазшьақәа иман, ареволиуциатә ҟазшьақәа иныԥшуан. Жәаха шықәса анихыҵуаз иаб иплантациа аҟны аусуцәа рықәгыларақәа ихы рылаирхәуан, уа иара аԥхьагыларатә позициақәа ааникылон.<ref>https://uznayvse.ru/znamenitosti/biografiya-fidel-kastro.html</ref>
1941 шықәсазы аԥхьаҟа кубаа раԥхьагылас иҟалараны иҟаз Фидель Кастро ибзиаӡаны ашкол далгеит, зыхьӡ нагаз аколлеџьгьы дҭалоит, уа иара еснагь ақәԥарақәа ирылахәыз иакәны дыргәалашәоит. Аколлеџь ашьҭахь Фидель Кастро Гаванатәи ауниверситет аиуристтә факультет дастудентхоит.
Истуденттә шықәсқәа раан ареволиуциатә шәҟәқәа рыԥхьара дагәыланахалоит, урҭ ареволиуционер иҟазшьақәа иларааӡон. Усҟан иара акоммунистцәа уиаҟара игәы иақәшәомызт, зны дыхәмарны иҳәеит: «Сталин ҳәа сзырҳәозар, сазыхиоуп!» ҳәа.
1950 шықәсазы Фидель Кастро азиндырҩы идиплом иоуит, ахатәы усгьы ааиртуеит, уи аусура ззырхаз амал змамыз ауаа рыцҳақәа азиндырратә цхыраара рзыҟаҵара акәын. Аԥхьаҟа командантес иҟалараны иҟаз Фидель жәлар рдукатс дҟалоит, иара ауааԥсыра амалаҳәа русқәа рыӡбара дахаҵгылон, уи иабзоураны ауаажәларра рҟны акыр адгылара иоуит.<ref>{{Cite web |url=https://warspot.ru/6840-kastro-yunost-komandante |title=Кастро: юность команданте |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129200338/https://warspot.ru/6840-kastro-yunost-komandante |url-status=dead }}</ref>
== Аполитика ==
Фидель Кастро иполитикатә кариера ареволиуциатә ҟазшьа амоуп. Раԥхьа иара Куба жәлар Рпартиа далахәылахоит, уаантәи иара апарламент ахь анеира иҽазишәоит. Аха раԥхьатәи аҽазышәара лҵшәадахеит – иара икандидатура шьақәдмырӷәӷәеит арадикализм иахҟьаны. Анаҩс, иӡбоит даҽа мҩакы алхра, уи азын адиктатура иаҿагыланы иқәԥоз драԥхьагылахоит, урҭи иареи 1953 шықәсазы усҟантәи Куба ахадас иҟаз Фульхенсио Батиста иганахь ала ачарҳәара еиҿыркаауеит.
Амчрахь анеиразы ари аҽазышәарагьы лҵшәадахоит, ачарҳәара аан Фидель Кастро иҩызцәа аӡәырҩы ҭархан, ареволиуционер ихаҭа 15 шықәса иқәҵаны дҭакын.<ref>https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/3525452</ref>
Аха ҩышықәса ааҵхьаны, Фидель Кастро амнистиа дақәшәоит, абахҭа аҟынтә доужьын, уа дыҟан 22 мзы. Иаурыжьыз Фидель атәыла далҵит, Мексикаҟа нхара дцеит. Уа еиҿикаауеит ареволиуциатә ҵысра «Движение 26 июля» зыхьӡиҵаз, Батиста изырхаз ачарҳәара амш агәалашәаразы.
Ари аҵысра иалалеит усҟантәи аамҭазы еицырдыруаз ареволиуционерцәа аӡәырҩы, Ернесто Че Гевара иеиԥш иҟаз, иара убасгьы Кастро иашьа Рауль Кастро.
Фидель Кастро иԥсадгьыл ахь игьежьра иара изын еиԥш Куба жәлар рзынгьы илахьынҵатәхеит – ақәгылаҩцәа рырхәҭақәеи иареи ирылшеит Гавана анапахьы аагара, насгьы Батиста ирежим ахҳәара, уи Фидель Кастро алшара инаҭеит раԥхьа кубатәи архәҭақәа ркомандаҟаҵаҩыс аҟалара, аамҭак анаҩс атәыла аԥыза-министр иҭыԥ аанкылара.<ref>https://www.istmira.com/drugoe-noveyshee-vremya/18906-fidel-kastro-rus-kratko.html</ref>
== Куба Аҳәынҭқарратә хеилак ахантәаҩы ==
20 шықәса инарзынаԥшуа аҳәынҭқарра анапхгараҭара иалагӡаны Фидель Кастро аҳәынҭқарра зегьы еиҭашьақәиргылеит – атәыла аамҭа кьаҿк иалагӡаны ишәҭит, еиҵыҵит, аекономика акәзар, даара ишьҭыҵит.
Куба ахада Фидель еиҳаракгьы дацклаԥшуан асоциалтә хырхарҭа аҟны аҿиара, амедицина ауааԥсыра рзын ихәыдаԥсадахеит, аҵарадырра аҳаракыра акәзар, 98% рҟынӡа ишьҭыхын. Иара убасҟан имҩаԥган ахатәы компаниақәа рмилаҭркра, насгьы СССР-и Кубеи «аиҩызаратә» еизыҟазаашьақәа рыбжьаҵан.<ref>https://biographe.ru/politiki/fidel-kastro/</ref>
1962 шықәсазы адгьылбжьаха аҟны иқәыргылан асоветтә иадертә ракетақәа, уи иахҟьаны Еиду Америкатәи Аштатқәеи Кубеи реизыҟазаашьақәа бжьысит. Мраҭашәареи Кубеи реиӷарара иарҿиеит адгьылбжьаха аҟны Карибтәи акризис, уи иахҟьаны Кастро идгылаҩцәа аӡәырҩы атәыла аҟынтә ибналеит, америкаа ирыдгылеит.
Аха, ус шакәызгьы, кубаа рхада дызныз, адунеитә капитализм ақәхра ахырхарҭа амҩа дацәхьамҵит, уи адгылара аиҭон Ангола, Афганисҭан, Аладатәи Иемен, Ефиопиа, Сириа, Алжир, Никарагуа, Ливиа уҳәа адунеи ахԥатәи атәылақәа рҟны ареволиуциатә ҵысрақәа.
ԥшьынҩажәатәи ашықәсқәа ралагамҭазы Куба аекономикатә еизҳареи аҭышәынтәалареи аангылеит уҳәар алшоит, усҟан СССР ари атәыла афинансттә цхыраара азыҟаҵарагьы иаҟәыҵит. Ари аекономикатә кризис ахь икылнагеит, Кубагьы адунеи аҟны зегь реиҳа иӷарыз тәылахеит. Абарҭқәа ирыхҟьаны ауаа атәыла ааныжьны Еиду Америкатәи Аштатқәа рахь нхара ҳәа ацара иалагеит, Куба акәзар, аоппозициа ахаҭарнакцәа Фидель Кастро ирежим ахҳәаразы ауснагӡатәқәа реиҿкаара иалагеит.
Ҩ- нызқьи фба шықәсазы игәамбзиара иахҟьаны, кубаа раԥхьагыла изинмчқәа зегьы иашьа гәакьа Рауль Кастро инапы ианиҵар акәхеит, уи 2008 шықәсазы Куба анапхгаҩыс дагьыҟалоит, избанзар Фидель Кастро уаҳа атәылеи кубатәи аруааи напхгара рыҭара илшомызт.<ref>http://evolutio.info/ru/journal-menu/2016-3-4/2016-3-4-chelyadinsky</ref>
== Ишьразы аҽазышәарақәеи игәабзиареи ==
Фидель Кастро ишьразы аҽазышәарақәа инысмҩа аҟны зегь реиҳа излацәажәо хҭысқәоуп. Иҟоуп убас еиԥш аинформациа, Фидель Кастро Куба напхгара анеиҭоз аамҭеи, СССР-и иареи русеицуреи раан америкатәи ЦРУ 600-нтә инарзынаԥшуа иԥсҭазаара иалхразы аҽазышәарақәа ҟарҵеит ҳәа. Аха, иара убасгьы иҟоу адыррақәа рыла, арҭ ишьразы аҽазышәарақәа аҵыхәтәантәи аминуҭқәа рзын иааныркылон, адгьылбжьаха ҷыдалатәи агентцәа иаԥдырҟәҟәаауан. Фидель Кастро ишьра рҽазыршәеит аӡаҵаҟатәи ашәарыцара аан, атапанча хәыҷы арепортиор икамера иҭаргылан, иара убасгьы дызхоз асигарақәа ашҳам рыларҵахьан, аха акагьы рылымшеит.
2006 шықәсазы Фидель Кастро игәабзиара даара иуашәшәырахеит, аха уи адгьылбжьахабжа азы ҳәынҭқарратә маӡа дуун. Аха, ус шакәызгьы, кубаа раԥхьагыла иаӷацәа ирылшеит иара игәамбзиарақәа ртәы ауаажәларра рҟынӡа анагара, насгьы уи атәы ҳәан америкатәи ЦРУ ажәахәқәа руак аҟны.<ref>https://www.bbc.com/russian/features-38123339</ref>
Еилкаауп акы, 1998 шықәсазы Фидель Кастро ачымазара паркинсон дшаргәамҵуаз. Иара убасгьы, Кубантәи ибналаз иара иҳақьым еиҭеиҳәеит аполитик акьыба чымазарагьы шихьуаз, 1989 шықәсазы аԥҟарагьы шихигаз, ихы аҟны ашьеилалара иахҟьаны. Ас еиԥш адыррақәа ирыхҟьаны еицырдыруаз Куба акоманданте Фидель Кастро амассатә информациа ахархәагақәа изныкымкәа дыԥсит ҳәа рыларҳәахьан, аха нас иара иаалырҟьаны ауаажәларра рҟны даацәырҵуан, уи алагьы иара иԥсра иадҳәалаз амассатә цәажәарақәагьы еиԥхьирбон.
2014 шықәсазы Фидель Кастрои Урыстәыла Адәныҟатәи аусқәа рминистр Сергеи Лаврови реиԥылара мҩаԥысуеит. Кубаа раԥхьагылеи Урыстәылатәи Афедерациа Адәныҟатәи аусқәа рминистри реиԥылара ашьҭахь, Лавров иазгәеиҭеит Кастро имч-илша рацәак ишыҟам, аха уи иблақәа аԥсҭазаара ишазыҳәо, насгьы, иара дшырзыхиоу ареволиуциа ҿыцқәа рымҩаԥгара.<ref>https://www.maximonline.ru/longreads/_article/13-samykh-neveroyatnykh-popytok-ubit-fidelya-kastro/</ref>
== Фидель Кастро ихатәы ԥсҭазаара ==
Фидель Кастро ихатәы ԥсҭазаарагьы, игәабзиара еиԥш, иарку, имаӡоу темоуп ауаажәларра рзын. Идыруп иара иԥсҭазаара аҟны ишыҟаз хҩык бзиа иибоз аҳәса, урҭ ирыхшеит быжьҩык ахәыҷқәа, аха закәанла ииз ԥазаҵәык иоуп.
Фидель Кастро актәи иԥҳәыс Мирта Диас Баларт, Куба аиҳабыра рминистр Батиста иԥҳа лакәын. Уи Куба ахадас иҟалаз Фидель изын длыхшеит аԥа Фиделито, аамҭаказы аурыс ҭыԥҳа ԥҳәысс дызмаз.
Фидель Кастро аҩбатәи иԥҳәыс лакәын, 50-тәи ашықәсқәа раан гаванатәи аԥшӡа ҳәа иԥхьаӡаз, Нати Ревуельта, уи длыхшеит аԥҳа Алина. Кубаа раԥхьагыла ари иԥҳа данқәыԥшӡаз, маӡала испаниатәи атәылауаҩшәҟәы ҟаҵаны, Кубантәи Еиду Америкатәи Аштатқәа рахь дыбналаны дцеит. Алина лгәалашәарақәа рыла, Кастро, ианеиҵаха, даҽа хәҩык ахшара иман, урҭ лыхшеит иара бзиа иибоз аԥҳәызба Делив Сото. Официалла Кастро ахԥатәи иԥҳәыс Селиа Санчес акыршықәса иара цхырааҩыс диман, аха лара 1985 шықәса рзын лҽылшьуеит.<ref>{{Cite web |url=http://www.cuba-vision.com/info/ |title=Интересные факты о Кубе |access-date=2024-01-29 |archive-date=2021-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728040539/http://www.cuba-vision.com/info/ |url-status=dead }}</ref>
== Адинхаҵара ==
Фидель Кастро акатоликатә уахәама аҟны днаҭын. Иҟоуп убас еиԥш агәаанагара, иара анафема даҭан ҳәа, аха Фидель Кастро ауахәама иаҟәыгаразы ҭахра ҳәа ыҟамызт, избанзар усҟантәи аамҭазы аус ауан «акоммунистцәа ауахәама раҟәыгара» ҳәа изышьҭаз, азакәан рылеиҳәеит. Уи 1949 шықәса ԥхынгәымза аказы римтәи папа Пием XII, насгьы уи шьақәырӷәӷәан Акотоликатә уахәама акононтә зинқәа Ркодекс ала.
2012 шықәсазы, Фидель Кастрои римтәи папа Бенедикт XVI реиԥылара мҩаԥысуеит, Ватикан ари аиԥылара даара гәыкалатәи еицәажәарахеит ҳәа ахәшьара анаҭеит.<ref>https://life.ru/p/937750</ref>
== Фидель Кастро иԥсра ==
Фидель Кастро имазара зегьы, 2005-тәи ашықәсазы иҟаҵаз адыррақәа рыла, ишьақәнаргылеит 550 миллион доллар, даҽа шықәсык анаҩс ари амазара миллиардк аҟынӡа еизҳаит. Убри инамаданы, ажурнал Forbes агәаанагара ала уи адунеизегьы аҟны зегьы реиҳа амал змаз уаҩны дҟалеит. Убри аан кубаа реиҳабы мап ацәикуан аҳәынҭқарратә наплакқәа рҟынтәи ари амал ирҳаит ҳәа ирҳәоз, аха иара иԥшӡаны анхара бзиа ибон, уи ус шакәу дырҵабыргуеит, ихьӡала иҟаз хыԥхьаӡара рацәала аӷба маҷқәа, арезиденциақәа, насгьы зықьҩыла ахьчаҩцәа. Убри аан иара ихәыҷқәа ырқьынцыцны иааӡомызт – урҭ ирзыԥҵәаз афатәи изыхьчоз ауааи ракәын.
Абҵарамза 25, 2016 шықәса, 22 сааҭи 29 минуҭи рзы (Москватәи аамҭа ала иуҳәозар, абҵарамза 26, 6 сааҭки 29 минуҭи рзы) Фидель Кастро иԥсҭазаара далҵит. Кубатәи ареволиуционер акраамҭа дзыргәамҵуаз ичымазарақәа дырхыԥсааит. Иԥсра ашьҭахь, Фидель Кастро иаанижьыз иажәа инақәыршәаны, иԥсыбаҩ акремациа азун.<ref>https://www.interfax.ru/world/538693</ref>
== Агәалашәара ==
Фидель Кастро иашьа Рауль Кастро аҳәамҭа ҟаиҵеит, иашьа игәалашәара иазку усмҩаԥгатә ҳәа акгьы шыҟамло, избанзар Фидель ахӡыргара бзиа ибомызт ҳәа азгәеиҭеит.
Аха, Фидель Кастро ихьӡ ахуп Москватәи адәқәа руак, ақыҭа Ир, Ҩадатәи Уаԥстәыла амҩақәа руак, насгьы Забаикалтәи атәылаҿацә аҟны «Молодёжный» захьӡу Жәлар рҟазара ахан.
Кастро исахьа анын трофеила игаз америкатәи атанк, иара убасгьы 1967–1970 шш., 1972ш., 1978—1986шш., 1988ш., 1995ш., 2001—2005шш., 2007—2009 шықәсқәа рзы иҭыжьыз песок ицоз аԥарақәа Фидель исахьа рнын.<ref>http://history-doc.ru/fidel-alexandro-kastro-ruz/</ref>
== Аҳамҭақәеи ахьӡқәеи ==
Фидель Кастро акыр аҳамҭақәа ианашьан, насгьы ахьӡ ҳаракқәа ихҵан:
1963 шықәсазы М. В. Ломоносов ихьӡ зху Москватәи аҳәынҭқарратә университет азиндырратә наукақәа ҳаҭыр зқәу адоктор ҳәа ахьӡ ихҵан;
Парижтәи ауниверситет ҳаҭыр зқәу адоктор;
2007 шықәса (UCI) – Кубатәи аинформациатә наукақәа руниверситет ҳаҭыр зқәу адоктор;
2008 шықәса – Боливиатәи ауниверситет «Эль Альто» ҳаҭыр зқәу адоктор;
2009 шықәса – Урыстәылатәи ахәаахәҭра-економикатә университет ҳаҭыр зқәу адоктор;
2003 шықәса, хәажәкырамза 8 рзы Фидель Кастро ианашьан Санта- Бригида аҳәса рберҭыԥ аорден иатәу акомандор Иекументә џьар;
2003 шықәса, нанҳәамза 31 рзы – «Орлиное перо»;
2007 шықәса, мшаԥымза 26 – ЦК КПРФ амедал «Октиабртәи ареволиуциа 90 шықәса ахыҵра»;
2016 шықәса, хәажәкырамза 21 – Аорден «Хосе Мартин» акавалер.<ref>{{Cite web |url=http://www.fidelcastro.cu/ru/reconocimientos/todos |title=Fidel – Soldado de las Ideas |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129200341/http://www.fidelcastro.cu/ru/reconocimientos/todos |url-status=dead }}</ref>
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
==Азхьарԥшқәа==
* [http://www.cuba.cu/gobierno/discursos/ Фидель Кастро иқәгыларақәа]
* [https://www.marxists.org/history/cuba/archive/castro/ Fidel Castro History Archive] ''[[Marxists Internet Archive]]-ҿы''
* [https://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/4392634.stm Fidel Castro: A Life in Pictures] – slideshow by ''[[BBC News]]''
* [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5598311 Fidel Castro: From Rebel to El Presidente] – timeline by ''[[NPR]]''
* [https://www.cidob.org/lider-politico/fidel-castro-ruz Fidel Castro] – абиографиа (аиспаншәала)
{{Авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Нанҳәамза 13 рзы ииз]]
[[Акатегориа:1926 шықәсазы ииз]]
[[Акатегориа:Абҵарамза 25 рзы иԥсыз]]
[[Акатегориа:2016 шықәсазы иԥсыз]]
3hpjj9a268hfv7ag8mmlj9pad7ic2tj
163430
163423
2026-04-05T19:25:38Z
Fraxinus.cs
8381
+ 30 категориақәа [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163430
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аполитик}}
[[Афаил:Fidel_Castro_in_Washington_(cropped).jpg|мини|Фидель Алехандро Кастро]]
'''Фидель Алехандро Кастро''' ({{lang-es|Fidel Alejandro Castro Ruz}}; {{date|13|8|1926}}, Биран, Ориенте, [[Куба]] — {{date|25|11|2016}}, [[Гавана]], Куба) – кубатәи револиуционеруп, ҳәынҭқарратә, политикатә, партиатә усзуҩуп. Куба напхгара аиҭон 1959 шықәса инаркны 2008 шықәсанӡа.<ref>{{Cite web |url=https://bigenc.ru/world_history/text/5209181 |title=КА́СТРО РУС |access-date=2024-01-29 |archive-date=2022-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221021085012/https://bigenc.ru/world_history/text/5209181 |url-status=dead }}</ref>
== Анысмҩа ==
Фидель Кастро – адунеи аҟны еицырдыруа акоманданте, ԥсахра зқәымыз кубаа раԥхьагыла, Куба ҩынҩажәи жәаба шықәса инеиҳаны напхгара аиҭон. Уи иусуреи иԥсҭазаареи акыр алегендақәа адҳәалоуп, урҭ лассы-лассы ишеиқәҿырымҭуагьы. Џьоукы Фидель Кастро дрыԥхьаӡон жәлары зегьы дырнапхгаҩны, даҽа џьоукы зегь реиҳа иџьбараз, игәымбылџьбараз диктаторны.
Фидель Кастро инысмҩа еиуеиԥшым ахҭысқәа рыла ибеиоуп, иара иԥсҭазаара зегьы иалагӡаны 600 инарзынаԥшуа ишьразы аҽазышәарақәа аҭыԥ роухьан. Фидель Кастро Кубатәи ареволиуциа даԥхьагылахеит, Еиду Америкатәи Аштатқәа зегь реиҳа ишәарҭаз ӷас иԥхьаӡон, СССР-и Кубеи ракәзар, аиадертәи аекономикатәи хеилак еицалан.<ref>https://24smi.org/celebrity/1248-fidel-kastro.html</ref>
== Ахәыҷреи ақәыԥшреи раамҭа ==
Фидель Кастро диит нанҳәамза 13, 1926 шықәсазы Кубатәи идуцәам апровинциатә қалақь Биран аҿы, адгьыл ақәаарыхҩи аҩныԥҳәыси рҭаацәара аҟны. Аԥхьаҟа атәыла анапхгаҩыс иҟалараны иҟаз Фидель иҭаацәа аҵара рымамызт аҟынтә, рыхшаз аҵарадырра бзиақәа ахьроурыз иашьҭан.
Фидель Кастро дхәыҷаахыс ихшыҩ даара ибзиан, агәынкылара ҷыда иман аҟынтә, аҵара ахьиҵоз ашкол аҟны аҵаҩцәа зегьы дреиӷьны ихы ааирԥшуан. Аҵара бзианы иахьиҵоз анаҩсгьы, даара амбициатә ҟазшьақәа иман, ареволиуциатә ҟазшьақәа иныԥшуан. Жәаха шықәса анихыҵуаз иаб иплантациа аҟны аусуцәа рықәгыларақәа ихы рылаирхәуан, уа иара аԥхьагыларатә позициақәа ааникылон.<ref>https://uznayvse.ru/znamenitosti/biografiya-fidel-kastro.html</ref>
1941 шықәсазы аԥхьаҟа кубаа раԥхьагылас иҟалараны иҟаз Фидель Кастро ибзиаӡаны ашкол далгеит, зыхьӡ нагаз аколлеџьгьы дҭалоит, уа иара еснагь ақәԥарақәа ирылахәыз иакәны дыргәалашәоит. Аколлеџь ашьҭахь Фидель Кастро Гаванатәи ауниверситет аиуристтә факультет дастудентхоит.
Истуденттә шықәсқәа раан ареволиуциатә шәҟәқәа рыԥхьара дагәыланахалоит, урҭ ареволиуционер иҟазшьақәа иларааӡон. Усҟан иара акоммунистцәа уиаҟара игәы иақәшәомызт, зны дыхәмарны иҳәеит: «Сталин ҳәа сзырҳәозар, сазыхиоуп!» ҳәа.
1950 шықәсазы Фидель Кастро азиндырҩы идиплом иоуит, ахатәы усгьы ааиртуеит, уи аусура ззырхаз амал змамыз ауаа рыцҳақәа азиндырратә цхыраара рзыҟаҵара акәын. Аԥхьаҟа командантес иҟалараны иҟаз Фидель жәлар рдукатс дҟалоит, иара ауааԥсыра амалаҳәа русқәа рыӡбара дахаҵгылон, уи иабзоураны ауаажәларра рҟны акыр адгылара иоуит.<ref>{{Cite web |url=https://warspot.ru/6840-kastro-yunost-komandante |title=Кастро: юность команданте |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129200338/https://warspot.ru/6840-kastro-yunost-komandante |url-status=dead }}</ref>
== Аполитика ==
Фидель Кастро иполитикатә кариера ареволиуциатә ҟазшьа амоуп. Раԥхьа иара Куба жәлар Рпартиа далахәылахоит, уаантәи иара апарламент ахь анеира иҽазишәоит. Аха раԥхьатәи аҽазышәара лҵшәадахеит – иара икандидатура шьақәдмырӷәӷәеит арадикализм иахҟьаны. Анаҩс, иӡбоит даҽа мҩакы алхра, уи азын адиктатура иаҿагыланы иқәԥоз драԥхьагылахоит, урҭи иареи 1953 шықәсазы усҟантәи Куба ахадас иҟаз Фульхенсио Батиста иганахь ала ачарҳәара еиҿыркаауеит.
Амчрахь анеиразы ари аҽазышәарагьы лҵшәадахоит, ачарҳәара аан Фидель Кастро иҩызцәа аӡәырҩы ҭархан, ареволиуционер ихаҭа 15 шықәса иқәҵаны дҭакын.<ref>https://tass.ru/mezhdunarodnaya-panorama/3525452</ref>
Аха ҩышықәса ааҵхьаны, Фидель Кастро амнистиа дақәшәоит, абахҭа аҟынтә доужьын, уа дыҟан 22 мзы. Иаурыжьыз Фидель атәыла далҵит, Мексикаҟа нхара дцеит. Уа еиҿикаауеит ареволиуциатә ҵысра «Движение 26 июля» зыхьӡиҵаз, Батиста изырхаз ачарҳәара амш агәалашәаразы.
Ари аҵысра иалалеит усҟантәи аамҭазы еицырдыруаз ареволиуционерцәа аӡәырҩы, Ернесто Че Гевара иеиԥш иҟаз, иара убасгьы Кастро иашьа Рауль Кастро.
Фидель Кастро иԥсадгьыл ахь игьежьра иара изын еиԥш Куба жәлар рзынгьы илахьынҵатәхеит – ақәгылаҩцәа рырхәҭақәеи иареи ирылшеит Гавана анапахьы аагара, насгьы Батиста ирежим ахҳәара, уи Фидель Кастро алшара инаҭеит раԥхьа кубатәи архәҭақәа ркомандаҟаҵаҩыс аҟалара, аамҭак анаҩс атәыла аԥыза-министр иҭыԥ аанкылара.<ref>https://www.istmira.com/drugoe-noveyshee-vremya/18906-fidel-kastro-rus-kratko.html</ref>
== Куба Аҳәынҭқарратә хеилак ахантәаҩы ==
20 шықәса инарзынаԥшуа аҳәынҭқарра анапхгараҭара иалагӡаны Фидель Кастро аҳәынҭқарра зегьы еиҭашьақәиргылеит – атәыла аамҭа кьаҿк иалагӡаны ишәҭит, еиҵыҵит, аекономика акәзар, даара ишьҭыҵит.
Куба ахада Фидель еиҳаракгьы дацклаԥшуан асоциалтә хырхарҭа аҟны аҿиара, амедицина ауааԥсыра рзын ихәыдаԥсадахеит, аҵарадырра аҳаракыра акәзар, 98% рҟынӡа ишьҭыхын. Иара убасҟан имҩаԥган ахатәы компаниақәа рмилаҭркра, насгьы СССР-и Кубеи «аиҩызаратә» еизыҟазаашьақәа рыбжьаҵан.<ref>https://biographe.ru/politiki/fidel-kastro/</ref>
1962 шықәсазы адгьылбжьаха аҟны иқәыргылан асоветтә иадертә ракетақәа, уи иахҟьаны Еиду Америкатәи Аштатқәеи Кубеи реизыҟазаашьақәа бжьысит. Мраҭашәареи Кубеи реиӷарара иарҿиеит адгьылбжьаха аҟны Карибтәи акризис, уи иахҟьаны Кастро идгылаҩцәа аӡәырҩы атәыла аҟынтә ибналеит, америкаа ирыдгылеит.
Аха, ус шакәызгьы, кубаа рхада дызныз, адунеитә капитализм ақәхра ахырхарҭа амҩа дацәхьамҵит, уи адгылара аиҭон Ангола, Афганисҭан, Аладатәи Иемен, Ефиопиа, Сириа, Алжир, Никарагуа, Ливиа уҳәа адунеи ахԥатәи атәылақәа рҟны ареволиуциатә ҵысрақәа.
ԥшьынҩажәатәи ашықәсқәа ралагамҭазы Куба аекономикатә еизҳареи аҭышәынтәалареи аангылеит уҳәар алшоит, усҟан СССР ари атәыла афинансттә цхыраара азыҟаҵарагьы иаҟәыҵит. Ари аекономикатә кризис ахь икылнагеит, Кубагьы адунеи аҟны зегь реиҳа иӷарыз тәылахеит. Абарҭқәа ирыхҟьаны ауаа атәыла ааныжьны Еиду Америкатәи Аштатқәа рахь нхара ҳәа ацара иалагеит, Куба акәзар, аоппозициа ахаҭарнакцәа Фидель Кастро ирежим ахҳәаразы ауснагӡатәқәа реиҿкаара иалагеит.
Ҩ- нызқьи фба шықәсазы игәамбзиара иахҟьаны, кубаа раԥхьагыла изинмчқәа зегьы иашьа гәакьа Рауль Кастро инапы ианиҵар акәхеит, уи 2008 шықәсазы Куба анапхгаҩыс дагьыҟалоит, избанзар Фидель Кастро уаҳа атәылеи кубатәи аруааи напхгара рыҭара илшомызт.<ref>http://evolutio.info/ru/journal-menu/2016-3-4/2016-3-4-chelyadinsky</ref>
== Ишьразы аҽазышәарақәеи игәабзиареи ==
Фидель Кастро ишьразы аҽазышәарақәа инысмҩа аҟны зегь реиҳа излацәажәо хҭысқәоуп. Иҟоуп убас еиԥш аинформациа, Фидель Кастро Куба напхгара анеиҭоз аамҭеи, СССР-и иареи русеицуреи раан америкатәи ЦРУ 600-нтә инарзынаԥшуа иԥсҭазаара иалхразы аҽазышәарақәа ҟарҵеит ҳәа. Аха, иара убасгьы иҟоу адыррақәа рыла, арҭ ишьразы аҽазышәарақәа аҵыхәтәантәи аминуҭқәа рзын иааныркылон, адгьылбжьаха ҷыдалатәи агентцәа иаԥдырҟәҟәаауан. Фидель Кастро ишьра рҽазыршәеит аӡаҵаҟатәи ашәарыцара аан, атапанча хәыҷы арепортиор икамера иҭаргылан, иара убасгьы дызхоз асигарақәа ашҳам рыларҵахьан, аха акагьы рылымшеит.
2006 шықәсазы Фидель Кастро игәабзиара даара иуашәшәырахеит, аха уи адгьылбжьахабжа азы ҳәынҭқарратә маӡа дуун. Аха, ус шакәызгьы, кубаа раԥхьагыла иаӷацәа ирылшеит иара игәамбзиарақәа ртәы ауаажәларра рҟынӡа анагара, насгьы уи атәы ҳәан америкатәи ЦРУ ажәахәқәа руак аҟны.<ref>https://www.bbc.com/russian/features-38123339</ref>
Еилкаауп акы, 1998 шықәсазы Фидель Кастро ачымазара паркинсон дшаргәамҵуаз. Иара убасгьы, Кубантәи ибналаз иара иҳақьым еиҭеиҳәеит аполитик акьыба чымазарагьы шихьуаз, 1989 шықәсазы аԥҟарагьы шихигаз, ихы аҟны ашьеилалара иахҟьаны. Ас еиԥш адыррақәа ирыхҟьаны еицырдыруаз Куба акоманданте Фидель Кастро амассатә информациа ахархәагақәа изныкымкәа дыԥсит ҳәа рыларҳәахьан, аха нас иара иаалырҟьаны ауаажәларра рҟны даацәырҵуан, уи алагьы иара иԥсра иадҳәалаз амассатә цәажәарақәагьы еиԥхьирбон.
2014 шықәсазы Фидель Кастрои Урыстәыла Адәныҟатәи аусқәа рминистр Сергеи Лаврови реиԥылара мҩаԥысуеит. Кубаа раԥхьагылеи Урыстәылатәи Афедерациа Адәныҟатәи аусқәа рминистри реиԥылара ашьҭахь, Лавров иазгәеиҭеит Кастро имч-илша рацәак ишыҟам, аха уи иблақәа аԥсҭазаара ишазыҳәо, насгьы, иара дшырзыхиоу ареволиуциа ҿыцқәа рымҩаԥгара.<ref>https://www.maximonline.ru/longreads/_article/13-samykh-neveroyatnykh-popytok-ubit-fidelya-kastro/</ref>
== Фидель Кастро ихатәы ԥсҭазаара ==
Фидель Кастро ихатәы ԥсҭазаарагьы, игәабзиара еиԥш, иарку, имаӡоу темоуп ауаажәларра рзын. Идыруп иара иԥсҭазаара аҟны ишыҟаз хҩык бзиа иибоз аҳәса, урҭ ирыхшеит быжьҩык ахәыҷқәа, аха закәанла ииз ԥазаҵәык иоуп.
Фидель Кастро актәи иԥҳәыс Мирта Диас Баларт, Куба аиҳабыра рминистр Батиста иԥҳа лакәын. Уи Куба ахадас иҟалаз Фидель изын длыхшеит аԥа Фиделито, аамҭаказы аурыс ҭыԥҳа ԥҳәысс дызмаз.
Фидель Кастро аҩбатәи иԥҳәыс лакәын, 50-тәи ашықәсқәа раан гаванатәи аԥшӡа ҳәа иԥхьаӡаз, Нати Ревуельта, уи длыхшеит аԥҳа Алина. Кубаа раԥхьагыла ари иԥҳа данқәыԥшӡаз, маӡала испаниатәи атәылауаҩшәҟәы ҟаҵаны, Кубантәи Еиду Америкатәи Аштатқәа рахь дыбналаны дцеит. Алина лгәалашәарақәа рыла, Кастро, ианеиҵаха, даҽа хәҩык ахшара иман, урҭ лыхшеит иара бзиа иибоз аԥҳәызба Делив Сото. Официалла Кастро ахԥатәи иԥҳәыс Селиа Санчес акыршықәса иара цхырааҩыс диман, аха лара 1985 шықәса рзын лҽылшьуеит.<ref>{{Cite web |url=http://www.cuba-vision.com/info/ |title=Интересные факты о Кубе |access-date=2024-01-29 |archive-date=2021-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728040539/http://www.cuba-vision.com/info/ |url-status=dead }}</ref>
== Адинхаҵара ==
Фидель Кастро акатоликатә уахәама аҟны днаҭын. Иҟоуп убас еиԥш агәаанагара, иара анафема даҭан ҳәа, аха Фидель Кастро ауахәама иаҟәыгаразы ҭахра ҳәа ыҟамызт, избанзар усҟантәи аамҭазы аус ауан «акоммунистцәа ауахәама раҟәыгара» ҳәа изышьҭаз, азакәан рылеиҳәеит. Уи 1949 шықәса ԥхынгәымза аказы римтәи папа Пием XII, насгьы уи шьақәырӷәӷәан Акотоликатә уахәама акононтә зинқәа Ркодекс ала.
2012 шықәсазы, Фидель Кастрои римтәи папа Бенедикт XVI реиԥылара мҩаԥысуеит, Ватикан ари аиԥылара даара гәыкалатәи еицәажәарахеит ҳәа ахәшьара анаҭеит.<ref>https://life.ru/p/937750</ref>
== Фидель Кастро иԥсра ==
Фидель Кастро имазара зегьы, 2005-тәи ашықәсазы иҟаҵаз адыррақәа рыла, ишьақәнаргылеит 550 миллион доллар, даҽа шықәсык анаҩс ари амазара миллиардк аҟынӡа еизҳаит. Убри инамаданы, ажурнал Forbes агәаанагара ала уи адунеизегьы аҟны зегьы реиҳа амал змаз уаҩны дҟалеит. Убри аан кубаа реиҳабы мап ацәикуан аҳәынҭқарратә наплакқәа рҟынтәи ари амал ирҳаит ҳәа ирҳәоз, аха иара иԥшӡаны анхара бзиа ибон, уи ус шакәу дырҵабыргуеит, ихьӡала иҟаз хыԥхьаӡара рацәала аӷба маҷқәа, арезиденциақәа, насгьы зықьҩыла ахьчаҩцәа. Убри аан иара ихәыҷқәа ырқьынцыцны иааӡомызт – урҭ ирзыԥҵәаз афатәи изыхьчоз ауааи ракәын.
Абҵарамза 25, 2016 шықәса, 22 сааҭи 29 минуҭи рзы (Москватәи аамҭа ала иуҳәозар, абҵарамза 26, 6 сааҭки 29 минуҭи рзы) Фидель Кастро иԥсҭазаара далҵит. Кубатәи ареволиуционер акраамҭа дзыргәамҵуаз ичымазарақәа дырхыԥсааит. Иԥсра ашьҭахь, Фидель Кастро иаанижьыз иажәа инақәыршәаны, иԥсыбаҩ акремациа азун.<ref>https://www.interfax.ru/world/538693</ref>
== Агәалашәара ==
Фидель Кастро иашьа Рауль Кастро аҳәамҭа ҟаиҵеит, иашьа игәалашәара иазку усмҩаԥгатә ҳәа акгьы шыҟамло, избанзар Фидель ахӡыргара бзиа ибомызт ҳәа азгәеиҭеит.
Аха, Фидель Кастро ихьӡ ахуп Москватәи адәқәа руак, ақыҭа Ир, Ҩадатәи Уаԥстәыла амҩақәа руак, насгьы Забаикалтәи атәылаҿацә аҟны «Молодёжный» захьӡу Жәлар рҟазара ахан.
Кастро исахьа анын трофеила игаз америкатәи атанк, иара убасгьы 1967–1970 шш., 1972ш., 1978—1986шш., 1988ш., 1995ш., 2001—2005шш., 2007—2009 шықәсқәа рзы иҭыжьыз песок ицоз аԥарақәа Фидель исахьа рнын.<ref>http://history-doc.ru/fidel-alexandro-kastro-ruz/</ref>
== Аҳамҭақәеи ахьӡқәеи ==
Фидель Кастро акыр аҳамҭақәа ианашьан, насгьы ахьӡ ҳаракқәа ихҵан:
1963 шықәсазы М. В. Ломоносов ихьӡ зху Москватәи аҳәынҭқарратә университет азиндырратә наукақәа ҳаҭыр зқәу адоктор ҳәа ахьӡ ихҵан;
Парижтәи ауниверситет ҳаҭыр зқәу адоктор;
2007 шықәса (UCI) – Кубатәи аинформациатә наукақәа руниверситет ҳаҭыр зқәу адоктор;
2008 шықәса – Боливиатәи ауниверситет «Эль Альто» ҳаҭыр зқәу адоктор;
2009 шықәса – Урыстәылатәи ахәаахәҭра-економикатә университет ҳаҭыр зқәу адоктор;
2003 шықәса, хәажәкырамза 8 рзы Фидель Кастро ианашьан Санта- Бригида аҳәса рберҭыԥ аорден иатәу акомандор Иекументә џьар;
2003 шықәса, нанҳәамза 31 рзы – «Орлиное перо»;
2007 шықәса, мшаԥымза 26 – ЦК КПРФ амедал «Октиабртәи ареволиуциа 90 шықәса ахыҵра»;
2016 шықәса, хәажәкырамза 21 – Аорден «Хосе Мартин» акавалер.<ref>{{Cite web |url=http://www.fidelcastro.cu/ru/reconocimientos/todos |title=Fidel – Soldado de las Ideas |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129200341/http://www.fidelcastro.cu/ru/reconocimientos/todos |url-status=dead }}</ref>
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
==Азхьарԥшқәа==
* [http://www.cuba.cu/gobierno/discursos/ Фидель Кастро иқәгыларақәа]
* [https://www.marxists.org/history/cuba/archive/castro/ Fidel Castro History Archive] ''[[Marxists Internet Archive]]-ҿы''
* [https://news.bbc.co.uk/2/hi/in_pictures/4392634.stm Fidel Castro: A Life in Pictures] – slideshow by ''[[BBC News]]''
* [https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5598311 Fidel Castro: From Rebel to El Presidente] – timeline by ''[[NPR]]''
* [https://www.cidob.org/lider-politico/fidel-castro-ruz Fidel Castro] – абиографиа (аиспаншәала)
{{Авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Нанҳәамза 13 рзы ииз]]
[[Акатегориа:1926 шықәсазы ииз]]
[[Акатегориа:Абҵарамза 25 рзы иԥсыз]]
[[Акатегориа:2016 шықәсазы иԥсыз]]
[[Акатегориа:Фидель Кастро| ]]
[[Акатегориа:Куба ахадацәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи аполитикцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи ашәҟәыҩҩцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи адукатцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи автобиографцәа]]
[[Акатегориа:Аҩадатәи Америкаҿы Америка иаҿагылоу ацәаныррақәа]]
[[Акатегориа:Аглобализациа иаҿагылоу активистцәа]]
[[Акатегориа:Асовет Еидгыла аус рыцызуа ауаа]]
[[Акатегориа:Кубатәи антисионистцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи аекоактивистцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи апартизанцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи амарксисттә шәҟәыҩҩцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи амилаҭеилыхҩцәа]]
[[Акатегориа:Канартәи ахылҵшьҭра змоу кубауаа]]
[[Акатегориа:Галисиатәи ахылҵшьҭра змоу кубауаа]]
[[Акатегориа:Испаниатәи ахылҵшьҭра змоу кубауаа]]
[[Акатегориа:Кубатәи ареволиуционерцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи аибашьцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи акоммунисттә партиа актәи амаӡаныҟәгаҩцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи аминистрцәа]]
[[Акатегориа:Кубатәи ареволиуциаан ауаа]]
[[Акатегориа:Афиделизм]]
[[Акатегориа:Аҳәынҭқарратә хҳәарақәа рыла амчра знапаҿы иаазгаз анапхгаҩцәа]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи антиимпериалистцәа]]
[[Акатегориа:Алада-америкатәи антиимпериалистцәа]]
[[Акатегориа:Аибашьра хьшәашәа иалахәыз ауаа]]
[[Акатегориа:Аполитикатә шьрақәа ҟазҵаз]]
[[Акатегориа:Асовет Еидгыла аҳәаанырцәтәи Афырхацәа]]
[[Акатегориа:Ареспублика Афырхацәа (Аҩадатәи Кореиа)]]
nqzfrxd3293sq5uk0gv4coxxuaokcs9
Черчилль, Уинстон
0
37741
163287
162821
2026-04-05T13:47:11Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Англиатәи рыцарцәа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Англиатәи арыцарцәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163287
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аполитик}}
'''Уинстон Леонард Спенсер-Черчилль''' ({{lang-en|Sir Winston Leonard Spencer Churchill}}; {{date|30|11|1874}} — {{date|24|1|1965}}, [[Лондон]]) – британиатәи аҳәынҭқарратә усзуҩы, аполитик, ҩынтә Британиа Ду аԥыза-министрс далырххьан. Ашәҟәыҩҩы, ажурналист, алитература ахырхарҭала адунеизегьтәи Нобельтәи апремиа алауреат. Арратә чын – аполковник. Британиатәи академиа ҳаҭыр зқәу алахәыла.<ref>{{Cite web |url=https://bigenc.ru/world_history/text/4684037 |title=ЧЕ́РЧИЛЛЬ |access-date=2024-01-29 |archive-date=2022-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615154755/https://bigenc.ru/world_history/text/4684037 |url-status=dead }}</ref>
== Анысмҩа ==
Уинстон Черчилль – аҩажәатәи ашәышықәсазтәи еицырдыруаз политикын. Уи иусура Британиа азеиԥш, адунеитә политика зегь азынгьы даара аҵак ду аман, аха ҳаамҭазтәи ауаажәларра рҟны уи еиуеиԥшымкәаны иахәаԥшуеит: џьоукы уи игәымшәара иаршанхозар, иполитикатә хымҩаԥгашьа џьаршьоит, егьырҭ ракәзар, ипозициа агәынамӡара рызцәырнагоит, избанзар уи адунеи напхгара азҭалаша ауаа шкәакәақәа роуп ҳәа ахьиԥхьаӡоз азы.<ref>https://obrazovaka.ru/alpha/c/cherchill-uinston-churchill-winston</ref>
Черчилль иаартны адиктатура дшазықәԥозгьы, иӡомызт Бенито Муссолинии Иосиф Сталини русушьа даара дшазҿлымҳаз, агәахәара шинаҭоз, урҭ инапхгараҭара аамҭазы атоталитартәии хаҭалатәии арежимқәа рышьаҭаркыҩцәас иҟан Италиеи СССР‑и.
Уинстон Леонард Спенсер-Черчилль диит абҵарамза 30, 1874 шықәсазы, агерцогцәа Мальборо рышьҭраҿы, Блеихеимтәи ахан аҟны. Иара иҭаацәа даара знапы акракыз, анырра ӷәӷәа змаз уаан – иаб, алорд Рендольф Генри Спенсер, еицырдыруаз политикын, насгьы Британиа Аказначеира Аканцлерс дыҟан, иан – Дженни амал ду змаз америкатәи анаплакҩы диԥҳан.
Аԥхьаҟа иполитикхараны иҟаз Уинстон Черчилль раԥхьатәи хәыҷын иҭаацәара аҟны, аха иани иаби рыбзиабара уиаҟара иныруамызт, избанзар иаб еснагь аполитикатә ԥсҭазаара, акариера акәын дзызҿлымҳаз, иан лакәзар, ԥсҭазаара ԥшӡа дазкын. Убри аҟынтә Уинстон хәыҷы иааӡара лнапы ианын ааӡаҩы Елизабет Енн Еверест, уи Черчилль изын зегь реиҳа игәакьаз уаҩхеит.<ref>https://nacion.ru/477206a-uinston-cherchill-biografiya-godyi-jizni-lichnaya-jizn-i-interesnyie-faktyi</ref>
Дани инаркны, аԥхьаҟа Британиа аԥыза-министрны иҟалараны иҟаз «иреиҳаӡоу акаста» далахәылахеит, уи иалнаршон иара иполитикатә кариеира аҟны аԥынгылақәа иҭара, избанзар аамсҭацәа рхылҵшьҭра змаз азин рымамызт Аилазаара Апалата алаларазы, насгьы атәыла анапхгараҭаратә ҭыԥқәа раанкыларазы. Аха, излеилкаахаз ала, Уинстон Черчилль аамсҭцәа дырхылҵшьҭра иашаны дыҟамызт, уи алшара инаҭеит политик дуны аҟаларазы.
Быжьшықәса анихыҵуаз Черчилль иарку ашкол Сент-Џьорџь иҟаз ахь ддәықәырҵоит, уа ааӡара еиҳа иазхьаԥшуан, ашколхәыҷқәа рҵара аасҭа. Арҵаратә усҳәарҭа аҟны Уинстон аҵара шиҭахым ааирԥшит, насгьы аҩныҵҟатәи ахымҩаԥгашьазы аԥҟарақәа дышрықәшаҳаҭым, дшырҿагыло, уи иахырҟьаны изныкымкәан аҷын дадыргахьан. Уи ибаразы уахь лассы-лассы инеиуаз иааӡаҩ аҷкәын ашәытарақәа инны ианылба, илылшоз зегьы ҟалҵеит Черчилль даҽа школк ахь ииагаразы. Аха, аиҳәшьцәа Томсонаа британиатәи рышкол аҟынгьы Черчилль аҵара бзиа изымбеит, уи аҟынтә иара иакәын ари ашкол аҟны зегьы иреицәаны аҵара зҵоз ҳәа иԥхьаӡаз. Жәаҩа шықәса анихыҵуаз Уинстон Черчилль игәабзиара уашәшәырахо иалагеит – иара агәаҵәыхь ихьыз иахҟьаны ирҳәарах зегьы арԥсыҽит. Уи азы Итонтәи, Мальборо аимшьҭра иаҵанакуаз ахацәа зегьы аҵара ахьырҵоз, итрадициатәыз иреиҳау аҵараиурҭа дызҭамлеит, аха иҵара иациҵеит Херроутәи аколлеџь аҟны.<ref>https://kratkoe.com/uinston-cherchill-kratkaya-biografiya/</ref>
Иара абраҟагьы Черчилль аҵара дазгәышьуамызт, амаҭәарқәа еилихуан – ииҵозгьы иара интерсс имаз акәын, егьырҭ зегьы хьаас икымызт, рҵарагьы игәы иҭамызт. Убри аҟынтә, 1889 шықәсазы иара диаган «арратә класс» ашҟа, ари акласс аҟны аҵара апрограмма аҟны хадара змаз арратә ус акәын.
Абраҟа ауп, имӡырҩуаз аҵаҩы Уинстон даара иҭышәынтәалаз студентны дахьыҟалаз. Иара дыруаӡәкхеит ари аҵараиурҭа иалгаз 12-ҩык рахьтә амаҭәарқәа зегьы рзы аԥышәарақәа раҭара зылшаз рыбжьара аҟалара, уи Черчилль алшара инаҭеит Британиа Ду аҟны зегьы иреиӷьыз арратә ҵараиурҭа аҭаларазы, дагьалгоит алеитенант еиҵбы ичын иманы.<ref>https://24smi.org/celebrity/1597-uinston-cherchill.html</ref>
== Арратә кариера ==
1895 шықәсазы, арратә ҵараиурҭа даналга ашьҭахь, Черчилль дахыԥхьаӡалан аԥшьбатәи агусарцәа рполк, аха аамҭак ааҵхьаны еиликааит арратә кариера иара ишитәым. Иан лыла имаз аимадарақәа ирыбзоураны, уи аамҭазы лара Рендольф Черчилль иԥҳәысеибахахьаз, Уинстон Черчилль Кубаҟа ддәықәҵан, арратә корреспондентс, убри аан арратә маҵзура дахысуазшәа дахыԥхьаӡалан. Ажурналистк иаҳасбала иусура, аполитик даара ахьӡи аԥшеи ауаажәларратә азхаҵареи изаанагеит, иара убасгьы алшара инаҭеит раԥхьатәи ихатә ԥара арҳаразгьы, уи ишьақәнаргылеит 25 гинеи. Ахьӡ-аԥшеи аԥареи рнаҩсгьы, Кубантәи Черчилль иааигеит иԥсҭазаара зегьы иныҟәигоз аҟазшьақәа – кубатәи асигарақәа рыхара, насгьы асиеста ақәныҟәара, уи иаанагоз шьыбжьышьҭахьтәи аԥсшьара акәын. 1896 шықәсазы, Черчилль ижурналисттә ныҟәарақәа ирыциҵеит, дагьдәықәҵан Индиаҟа, анаҩс Мысраҟа (Египет). Ара Черчилль ирратә ҟазара ааирԥшит, иара иафицартә усқәа зегьы ҭакԥхықәрала дрызнеиуан.<ref>https://moluch.ru/young/archive/14/1058/</ref>
== Аполитика ==
1899 шықәсазы, Уинстон Черчилль ԥхьатәара дцарц иӡбеит, насгьы игәы иҭеикит ихы аполитика иазикырц. Убри аамҭазы Черчилль еицырдыруаз журналистын аҟынтә, ауаажәларратә дгылара иоуп ҳәа дақәгәыӷуан. Апарламент ахь анеиразы раԥхьатәи ашьаҿақәа Аконсервативтә партиа аилазаара ала аус лҵшәадахеит – алхыҩцәа алибералцәа ахьалырхуаз иахҟьаны.
Аамҭак азы аполитика иацәхьаҵыз Черчилль, даҽа зныкгьы, журналистк иаҳасаб ала ныҟәара дцоит. Дагьдәықәырҵоит Ладатәи Африкаҟа, уа Англо-буртәи аибашьра цон. Черчилль ара аҿагылаҩцәа шасыс дыргоит, аха абналара илшоит, уи Черчилль изын ихьыӡҭыгагаз аамҭахоит политикк иаҳасаб ала: алхыҩцәа рыбжьқәа ирҭарц рҳәеит, иполитикатә зыҟазаашьақәа хьаас имкыкәаны. Убри аан иара иӡбоит аибашьра адәахьы агьежьра, ихгьы алаирхәуеит абналара ахьилшаз абахҭа аҟынтәи аӡәырҩы рыхрақәиҭтәразы имҩаԥгаз ажәыларақәа.<ref>https://diletant.media/articles/45268646/</ref>
Черчилль игәымшәаратә хҭысқәа иԥсадгьыл ахь дфырхаҵаны агьежьразы алшара ирҭеит – уи даара имарианы апарламенттә алхрақәа рҟны аиааира агара илшеит. Ари ҟалеит 1900 шықәсазы, дагьалалоит Апалатақәа реилазаара, иагьилшоит ари аҭыԥ аҟны 50 шықәса инеиԥынкыланы аҟазаара. Иара убри ашықәазы икьыԥхьуеит илетературатә ԥҵамҭа заҵәы, ароман «Саврола», уа, аҭоурыхдырҩцәа ргәаанагара ала, аполитик фырхаҵа хаданы ихы ааирԥшит.
Апарламент аҟны раԥхьатәи амшқәа инадыркны Уинстон Черчилль аконсерваторцәа рганахь ала акритика ҟаҵо, ԥхашьара ҟамҵакәаны дықәгылон, уи атәыла аидеолог хада Џьозеф Чемберлен ипрограмма дшақәшаҳаҭым атәы иҳәон. Убри аҟынтә аԥхьаҟа Британиа Ду иаԥыза-министрхараны иҟаз, ԥшьышықәса рнаҩс Аконсервативтә партиа аанижьит, алибералцәа рахь диасит – ари ашьаҿа алшара инаҭеит аполитикатә кариера аҟаҵаразы.
Раԥхьа иара аколониа аминистр ихаҭыԥуаҩыс дҟалеит, анаҩс иара ахәаахәҭра аминистрс дҟаҵан, уи анаҩс аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрс даҭан, шықәсык ааҵхьаны Черчилль арра-мшынтә мчқәа дырминистрхеит, убри алагьы зегь реиҳа иқәыԥшыз политикхеит, Британиа акыр анырра ду змоу аҭыԥқәа аанызкылоз рахьтә.<ref>{{Cite web |url=https://www.2000.ua/specproekty_ru/velikie-lyudi-proshlogo-i-sovremennost/nikogda_-nikogda_-nikogda-ne-sdavaites.htm |title=Никогда, никогда, никогда не сдавайтесь! |access-date=2024-01-29 |archive-date=2016-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160921115630/http://www.2000.ua/specproekty_ru/velikie-lyudi-proshlogo-i-sovremennost/nikogda_-nikogda_-nikogda-ne-sdavaites.htm |url-status=dead }}</ref>
Арра- мшынтә мчқәа рминистрс даныҟаз Уинстон Черчилль ажәлар ирылаҩыз аус дақәшәеит: иара ихарала Актәи адунеизегьтәи аибашьра аан Британиазы ирыцҳарахеит Дарданнеллтәи арратә операциа ахыркәшара, уи башаӡа иалаӡит 250-нызқьҩык англиатәи асолдаҭцәа.
Ари агха ду ахьаршшаразы аполитик ԥхьатәара дцеит, насгьы хатәгәаԥхарала афронт ахь дцоит. Шықәсқәак рнаҩс, Дарданеллы акәшамыкәша ацәажәарақәа анеиԥхьба анаҩс, Черчилль дырҩегьых аиҳабыра рахь дгьежьуеит, уа арратә еиқәыршәара аминистр иҭыԥ ааникылоит, аха арагьы ишахәҭаз еиԥш ихы изаамырԥшит аҟынтә, даҽа шықәсқәак аполитика мап ацәикыр акәхеит.<ref>http://history-doc.ru/uinston-cherchill/</ref>
== Британиа аԥыза-министр ==
Уинстон Черчилль аполитикахь игьежьра Адунеизегьтәи Аҩбатәи аибашьра иадҳәалоуп, Германиа Польша ианақәла аамҭазы, уи ашьҭахь Британиа ду Адольф Гитлер ишиабашьуа азы аҳәамҭа ҟанаҵеит. Абри аан Уинстон Черчилль идыргалоит Адмиралра Актәи Алордс аҟалара, уи алшара инаҭон Арратә хеилак аҟны абжьаҭаразы азин, иара ахааназгьы итәыла аҟны аҭынчра ашьақәыргыларазы гәыӷра ахьыҟаимҵацыз иахҟьаны, амчрақәа агәра ргон ишилшо имилаҭ аиааира агарахьы амҩа рықәҵара.
Атәыла амобилизациа амыругақәа зегьы знапаҟны иҟалаз Черчилль илшеит Гитлертә Германиа иаҿагыланы ақәԥаразы ахырхарҭа дуқәа рыԥшаара, дагьыҟалоит Британиа аԥыза-министрны, Англиа азы зегь реиҳа иуадаҩыз аамҭазы. Уинстон Черчилль иааирԥшуаз ақәыӷәӷәареи аҭагылазаашьа ииашаны аилкаареи алшара инаҭеит қәҿиарала аибашьра амҩаԥгара, аиааира аагара, иагьаԥиҵоит аиааиратә коалициа [[Еиду Америкатәи Аштатқәа|Еиду Америкатәи Аштатқәеи]] СССР-и рҟны.<ref>https://nacion.ru/477206a-uinston-cherchill-biografiya-godyi-jizni-lichnaya-jizn-i-interesnyie-faktyi</ref>
Абольшевизм иаҿагылоз Черчилль Гитлери Сталини рыбжьара аҵыхәтәантәи далихуеит, уаҳа ԥсыхәагьы имамызт. Лаҵарамза 1942 шықәса рзы америкатәии урыстәылатәии аԥхьагылаҩцәа Франклин Рузвельти Иосиф Сталини рҟны Черчилль инапы аҵаиҩуеит акрызҵазкуаз адокумент, Гитлер иҿагылоз акоалициа аԥҵаразы, хьӡыс иаман «Атлантикатәи ахартиа», уи иаанарԥшуан аекономикатәи аполитикатәи ҭынчреи азини атәылақәа - аидгылаҩцәа рыбжьара Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьра ашьҭахь.
1945 шықәсазы Британиа Ду, Еиду Америкатәи Аштатқәа, СССР имҩаԥыргоит Иалтатәи аконференциа, уи ишьақәнаргылеит аибашьрашьҭахьтәи адунеи аполитикатә хсаала. Усҟан «Большая троика» аԥхьагылацәа ирыӡбеит Германиа ԥшь-оккупациатә хәҭакны ишатәуп ҳәа, уи ашьҭахь СССР аилазаарахь ихынҳәуеит Прибалтика, Мраҭашәаратәи Украина, Белоруссиа, Бессарабиа, Буковина, Корелиа. Иара убасҟан Асовет Еидгыла Иапониатәи аибашьра алахәхара атәы рыланаҳәеит, уи азын СССР иадҵахон Ладатәи Сахалини Курилтәи адгьылбжьахақәеи.
Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьра анеилга анаҩс, адунеи зегьы ҩ-политикатә системакны аҽеиҩнашеит, Черчилль иакәзар, Мраҭашәарахь ааԥхьара ҟаиҵеит, акоммунисттә Мрагылара иаҿагыланы аҽеизакразы, абольшевизм аԥыхразы. Аха, уи аамҭазы Черчилль аполитика ду аанижьыр акәхеит, избанзар аибашьрашьҭахьтәи ашықәсқәа рзы Британиа Ду ицәырҵуа иалагеит аекономикатә проблемақәа, атәыла адәныҟатәи ауал иазҳаит, агәыларатәи аколониақәеи Британиеи рыбжьара аизыҟазаашьақәа уадаҩхеит. Арҭқәа зегьы, Уинстон Черчилль апарламенттә алхрақәа раан аиааира игартә иҟарымҵеит, иаргьы ԥхьатәара дцеит.<ref>[https://www.partner-inform.de/partner/detail/2002/12/233/6146/uinston-cherchill-poslednij-iz-velikobritancev? https://www.partner-inform.de/partner/detail/2002/12/233/6146/uinston-cherchill-poslednij-iz-velikobritancev?]</ref>
Уи аамҭазы Черчилль аиҳабыратә оппозициа дахагылоит, аха Апалататә еилазаара аҟны рацәак дцәырҵуамызт, ихы зегьы алитературатә рҿиара иазикит. 1951 шықәсазы, усҟан Уинстон Черчилль 76 шықәса ихыҵуан, даҽазныкгьы Британиа аԥыза-министрс дҟалоит, ԥшьышықәса инеиԥынкылангьы атәыла напхгара аиҭон. Иполитикатә усура аҵыхәтәантәи ашықәсқәа зегьы Уинстон Черчилль адәныҟатәи аполитика иазикит, насгьы атәыла аиадертә потенциал аҿиара, уи ала иара иҭахын Британиа арратә мчхара азыргьежьра. Аха, аполитик игәамбзиара иахҟьаны ԥхьатәара дцар акәхоит, уи аан имаз аҳаҭыр ицәыӡуам.<ref>https://www.istmira.com/drugoe-novoe-vremya/16566-uinston-cherchill-kratko.html</ref>
== Черчилль ихатәы ԥсҭазаара ==
Уинстон Черчилль ихатәы ԥсҭазаара, аӡәырҩы аҭоурыхҭҵааҩцәа ишазгәарҭо ала, «иԥшӡаз, абзиабара зцыз романуп». Еицырдыруаз британиатәи аполитик иԥсҭазаара зегьы бзиа иибоз аԥҳәызба длабадырит 1908 шықәсазы, иаразнакгьы ԥҳәысс дигеит. Клементина Хозиер лондонтәи аристократцәа дрыԥҳан. Британиатәи аԥыза - министр иԥҳәыси иареи 57 шықәса еицынхон – лара Черчилль изын дҩызан, насгьы зегь реиҳа ихадаз политикатә абжьгаҩын, лара лажәа анаҩс акәын Черчилль ихадаз аӡбамҭақәа анидикылоз.
Аполитик иԥҳәыс жәеиза шықәса дышиеиҵбызгьы, лара илылшеит аҭаацәара аҟны абзиабара аиқәырхара, насгьы лараӡәзаҵәык лоуп Черчилль имариамыз иҟазшьа ачҳареи анаалареи зылшаз. Клементина илыхшеит хәҩык ахшара, ахәыҷқәа зегьы ари аҭаацәараҿы бзиа ирбон еилых ҟамҵакәан. Британиатәи аԥыза- министр иԥсҭазаара даналҵ ашьҭахьгьы, иԥшәмаԥҳәыс игәалашәара еснагь илыцын, иара иԥсы анҭаз иаамҭа аиҳарак зегьы аказино аҟны ахәмаррақәа ишрықәирӡуазгьы.
Уинстон Черчилль иԥсыжра ашьҭахь, Клементина лыԥсҭазаара ҵакыданы илзыҟалеит, дишьҭаларгьы лҭахын, аха Уинстон Черчилль иажәақәа «Иҟалалакгьы, иарбан ҭагылазаашьазаалакгьы аҽаҭара аҭахым» - ҳәа ииҳәоз ажәақәа дааныркылоит. Анаҩстәи жәаҩа шықәсатәи лыԥсҭазаара зегьы алитературатә усура иазылкуеит, Британиа аԥхьагыла ихыркәшамыз имемуарқәа ҭлыжьуеит.<ref>{{Cite web |url=https://rutlib5.com/book/23712/p/3 |title=Уинстон Черчилль. Английский бульдог |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129201836/https://rutlib5.com/book/23712/p/3 |url-status=dead }}</ref>
== Уинстон Черчилль иԥсра ==
Уинстон Черчилль иԥсҭазаара далҵит ажьырныҳәамза 24, 1965 шықәсазы. Еицырдыруаз аполитик, [[Британиа Ду амонархцәа|Британиа Ду]] аԥыза-министрс иҟаз Уинстон Леонард Спенсер-Черчилль иԥсҭазаара далҵит 90 шықәса дшырҭагылаз. Уаанӡатәи Британиа аԥыза-министр иԥсҭазаара иалҵра зыхҟьаз изныкымкәа исхьаз аинсульт ауп. Черчилль иԥсыжра аҳәынҭқарратә формат ала имҩаԥысит Елизавета II лнапхгарала – ас еиԥш ҳаҭырла Британиа Ду аҭоурых аҟны анышә иамардахьоу жәаҩык роуп.<ref>https://ritual.ru/poleznaya-informacia/articles/pokhorony-uinstona-cherchillya/</ref>
Атәыла аҭоурых азы аполитик иԥсыжра даара зымҽхак ҭбааз церемониан, уи иалахәын акралра аҭаацәа зегьы реиԥш, 112 ҳәынҭқарра рхаҭарнакцәагьы. Уинстон Черчилль иԥсыжра хыԥхьаӡара рацәала адунеи ателеканалқәа ишиашоу ицо аефир ала иддырбон, уи еиԥш арбара иалнаршеит еицырдыруаз британиатәи аполитик 350 миллионҩык ауаа ртелербагақәа рекранқәа рыла абзиараз ҳәа иарҳәартә еиԥш алшара рыҭара.
Черчилль игәазыҳәара инақәыршәаны, анышә дамадан ауахәама Иԥшьоу Мартин иаҵанакуаз блеидонтәи аԥсыжырҭа аҟны, уи иара иабшьҭра рынхарҭа аҭыԥ иацәыхарамызт. Уинстон Черчлль анышә иамадара иалахәын иҭаацәеи иҩызцәа гәакьацәеи рымацара.<ref>{{Cite web |url=https://prichina-smerti.ru/smert-mnogogrannogo-britanskogo-premer-ministra-uinstona-cherchillya |title=Смерть многогранного британского премьер-министра Уинстона Черчилля |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129201836/https://prichina-smerti.ru/smert-mnogogrannogo-britanskogo-premer-ministra-uinstona-cherchillya |url-status=dead }}</ref>
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{Авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Абҵарамза 30 рзы ииз]]
[[Акатегориа:1874 шықәсазы ииз]]
[[Акатегориа:Ажьырныҳәамза 24 рзы иԥсыз]]
[[Акатегориа:1965 шықәсазы иԥсыз]]
[[Акатегориа:Уинстон Черчилль| ]]
[[Акатегориа:Англиатәи ашәҟәыҩҩцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи абиографцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи аҭоурыхдырҩцәа]]
[[Акатегориа:Британиаду аԥыза-министрцәа]]
[[Акатегориа:Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьраан Британиатәи аимпериа]]
[[Акатегориа:Актәи адунеизегьтәи аибашьраан британиауаа]]
[[Акатегориа:Актәи адунеизегьтәи аибашьраан Британиатәи арратә усзуҩцәа]]
[[Акатегориа:Маҳдисттәи аибашьраан Британиатәи арратә усзуҩцәа]]
[[Акатегориа:Малакандтәи аҳәаахьчаратә еибашьраан Британиатәи арратә усзуҩцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи агностикцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи антикоммунистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи аевгенистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи ажурналистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи амонархистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи асионистцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи антифашистцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи арыцарцәа]]
[[Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу англызцәа]]
[[Акатегориа:Аибашьра хьшәашәа иалахәыз ауаа]]
[[Акатегориа:Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьраан аполитикатә ԥызацәа]]
[[Акатегориа:Спенсер-Черчиллаа]]
[[Акатегориа:Алитературазы Нобель ипремиа алауреатцәа]]
qqgtxhk2cokpda01frbgs3v07ikhjn4
163420
163287
2026-04-05T18:13:42Z
Fraxinus.cs
8381
викификация, оформление
163420
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аполитик}}
'''Уинстон Леонард Спенсер-Черчилль''' ({{lang-en|Sir Winston Leonard Spencer Churchill}}; {{date|30|11|1874}} — {{date|24|1|1965}}, [[Лондон]]) – британиатәи аҳәынҭқарратә усзуҩы, аполитик, ҩынтә [[Британиаду]] аԥыза-министрс далырххьан. Ашәҟәыҩҩы, ажурналист, алитература ахырхарҭала адунеизегьтәи [[Нобель ипремиа]] алауреат. Арратә чын – [[аполковник]]. Британиатәи академиа ҳаҭыр зқәу алахәыла.<ref>{{Cite web |url=https://bigenc.ru/world_history/text/4684037 |title=ЧЕ́РЧИЛЛЬ |access-date=2024-01-29 |archive-date=2022-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615154755/https://bigenc.ru/world_history/text/4684037 |url-status=dead }}</ref>
== Анысмҩа ==
Уинстон Черчилль – аҩажәатәи ашәышықәсазтәи еицырдыруаз политикын. Уи иусура Британиа азеиԥш, адунеитә политика зегь азынгьы даара аҵак ду аман, аха ҳаамҭазтәи ауаажәларра рҟны уи еиуеиԥшымкәаны иахәаԥшуеит: џьоукы уи игәымшәара иаршанхозар, иполитикатә хымҩаԥгашьа џьаршьоит, егьырҭ ракәзар, ипозициа агәынамӡара рызцәырнагоит, избанзар уи адунеи напхгара азҭалаша ауаа шкәакәақәа роуп ҳәа ахьиԥхьаӡоз азы.<ref>https://obrazovaka.ru/alpha/c/cherchill-uinston-churchill-winston</ref>
Черчилль иаартны адиктатура дшазықәԥозгьы, иӡомызт [[Бенито Муссолини]]и [[Иосиф Сталин]]и русушьа даара дшазҿлымҳаз, агәахәара шинаҭоз, урҭ инапхгараҭара аамҭазы атоталитартәии хаҭалатәии арежимқәа рышьаҭаркыҩцәас иҟан [[Италиа|Италиеи]] [[Асоветтә Социалисттә Республикақәа Реидгыла|СССР]]‑и.
Уинстон Леонард Спенсер-Черчилль диит абҵарамза 30, 1874 шықәсазы, аҳерцогцәа Мальборо рышьҭраҿы, Блеихеимтәи ахан аҟны. Иара иҭаацәа даара знапы акракыз, анырра ӷәӷәа змаз уаан – иаб, алорд Рендольф Генри Спенсер, еицырдыруаз политикын, насгьы Британиа Аказначеира Аканцлерс дыҟан, иан – Дженни амал ду змаз америкатәи анаплакҩы диԥҳан.
Аԥхьаҟа иполитикхараны иҟаз Уинстон Черчилль раԥхьатәи хәыҷын иҭаацәара аҟны, аха иани иаби рыбзиабара уиаҟара иныруамызт, избанзар иаб еснагь аполитикатә ԥсҭазаара, акариера акәын дзызҿлымҳаз, иан лакәзар, ԥсҭазаара ԥшӡа дазкын. Убри аҟынтә Уинстон хәыҷы иааӡара лнапы ианын ааӡаҩы Елизабет Енн Еверест, уи Черчилль изын зегь реиҳа игәакьаз уаҩхеит.<ref>https://nacion.ru/477206a-uinston-cherchill-biografiya-godyi-jizni-lichnaya-jizn-i-interesnyie-faktyi</ref>
Дани инаркны, аԥхьаҟа Британиа аԥыза-министрны иҟалараны иҟаз «иреиҳаӡоу акаста» далахәылахеит, уи иалнаршон иара иполитикатә кариеира аҟны аԥынгылақәа иҭара, избанзар аамсҭацәа рхылҵшьҭра змаз азин рымамызт Аилазаара Апалата алаларазы, насгьы атәыла анапхгараҭаратә ҭыԥқәа раанкыларазы. Аха, излеилкаахаз ала, Уинстон Черчилль аамсҭцәа дырхылҵшьҭра иашаны дыҟамызт, уи алшара инаҭеит политик дуны аҟаларазы.
Быжьшықәса анихыҵуаз Черчилль иарку ашкол Сент-Џьорџь иҟаз ахь ддәықәырҵоит, уа ааӡара еиҳа иазхьаԥшуан, ашколхәыҷқәа рҵара аасҭа. Арҵаратә усҳәарҭа аҟны Уинстон аҵара шиҭахым ааирԥшит, насгьы аҩныҵҟатәи ахымҩаԥгашьазы аԥҟарақәа дышрықәшаҳаҭым, дшырҿагыло, уи иахырҟьаны изныкымкәан аҷын дадыргахьан. Уи ибаразы уахь лассы-лассы инеиуаз иааӡаҩ аҷкәын ашәытарақәа инны ианылба, илылшоз зегьы ҟалҵеит Черчилль даҽа школк ахь ииагаразы. Аха, аиҳәшьцәа Томсонаа британиатәи рышкол аҟынгьы Черчилль аҵара бзиа изымбеит, уи аҟынтә иара иакәын ари ашкол аҟны зегьы иреицәаны аҵара зҵоз ҳәа иԥхьаӡаз. Жәаҩа шықәса анихыҵуаз Уинстон Черчилль игәабзиара уашәшәырахо иалагеит – иара агәаҵәыхь ихьыз иахҟьаны ирҳәарах зегьы арԥсыҽит. Уи азы Итонтәи, Мальборо аимшьҭра иаҵанакуаз ахацәа зегьы аҵара ахьырҵоз, итрадициатәыз иреиҳау аҵараиурҭа дызҭамлеит, аха иҵара иациҵеит Херроутәи аколлеџь аҟны.<ref>https://kratkoe.com/uinston-cherchill-kratkaya-biografiya/</ref>
Иара абраҟагьы Черчилль аҵара дазгәышьуамызт, амаҭәарқәа еилихуан – ииҵозгьы иара интерсс имаз акәын, егьырҭ зегьы хьаас икымызт, рҵарагьы игәы иҭамызт. Убри аҟынтә, 1889 шықәсазы иара диаган «арратә класс» ашҟа, ари акласс аҟны аҵара апрограмма аҟны хадара змаз арратә ус акәын.
Абраҟа ауп, имӡырҩуаз аҵаҩы Уинстон даара иҭышәынтәалаз студентны дахьыҟалаз. Иара дыруаӡәкхеит ари аҵараиурҭа иалгаз 12-ҩык рахьтә амаҭәарқәа зегьы рзы аԥышәарақәа раҭара зылшаз рыбжьара аҟалара, уи Черчилль алшара инаҭеит Британиаду аҟны зегьы иреиӷьыз арратә ҵараиурҭа аҭаларазы, дагьалгоит алеитенант еиҵбы ичын иманы.<ref>https://24smi.org/celebrity/1597-uinston-cherchill.html</ref>
== Арратә кариера ==
1895 шықәсазы, арратә ҵараиурҭа даналга ашьҭахь, Черчилль дахыԥхьаӡалан [[аԥшьбатәи аҳусарцәа рполк]], аха аамҭак ааҵхьаны еиликааит арратә кариера иара ишитәым. Иан лыла имаз аимадарақәа ирыбзоураны, уи аамҭазы лара [[Рендольф Черчилль]] иԥҳәысеибахахьаз, Уинстон Черчилль [[Куба]]ҟа ддәықәҵан, арратә корреспондентс, убри аан арратә маҵзура дахысуазшәа дахыԥхьаӡалан. Ажурналистк иаҳасбала иусура, аполитик даара ахьӡи аԥшеи ауаажәларратә азхаҵареи изаанагеит, иара убасгьы алшара инаҭеит раԥхьатәи ихатә ԥара арҳаразгьы, уи ишьақәнаргылеит 25 гинеи. Ахьӡ-аԥшеи аԥареи рнаҩсгьы, Кубантәи Черчилль иааигеит иԥсҭазаара зегьы иныҟәигоз аҟазшьақәа – кубатәи асигарақәа рыхара, насгьы асиеста ақәныҟәара, уи иаанагоз шьыбжьышьҭахьтәи аԥсшьара акәын. 1896 шықәсазы, Черчилль ижурналисттә ныҟәарақәа ирыциҵеит, дагьдәықәҵан [[Индиа]]ҟа, анаҩс [[Мсыр]]ҟа (Египет). Ара Черчилль ирратә ҟазара ааирԥшит, иара иафицартә усқәа зегьы ҭакԥхықәрала дрызнеиуан.<ref>https://moluch.ru/young/archive/14/1058/</ref>
== Аполитика ==
1899 шықәсазы, Уинстон Черчилль ԥхьатәара дцарц иӡбеит, насгьы игәы иҭеикит ихы аполитика иазикырц. Убри аамҭазы Черчилль еицырдыруаз журналистын аҟынтә, ауаажәларратә дгылара иоуп ҳәа дақәгәыӷуан. Апарламент ахь анеиразы раԥхьатәи ашьаҿақәа [[Аконсервативтә партиа]] аилазаара ала аус лҵшәадахеит – алхыҩцәа алибералцәа ахьалырхуаз иахҟьаны.
Аамҭак азы аполитика иацәхьаҵыз Черчилль, даҽа зныкгьы, журналистк иаҳасаб ала ныҟәара дцоит. Дагьдәықәырҵоит [[Аладатәи Африка|Ладатәи Африка]]ҟа, уа [[Англо-буртәи аибашьра]] цон. Черчилль ара аҿагылаҩцәа шасыс дыргоит, аха абналара илшоит, уи Черчилль изын ихьыӡҭыгагаз аамҭахоит политикк иаҳасаб ала: алхыҩцәа рыбжьқәа ирҭарц рҳәеит, иполитикатә зыҟазаашьақәа хьаас имкыкәаны. Убри аан иара иӡбоит аибашьра адәахьы агьежьра, ихгьы алаирхәуеит абналара ахьилшаз абахҭа аҟынтәи аӡәырҩы рыхрақәиҭтәразы имҩаԥгаз ажәыларақәа.<ref>https://diletant.media/articles/45268646/</ref>
Черчилль игәымшәаратә хҭысқәа иԥсадгьыл ахь дфырхаҵаны агьежьразы алшара ирҭеит – уи даара имарианы апарламенттә алхрақәа рҟны аиааира агара илшеит. Ари ҟалеит 1900 шықәсазы, дагьалалоит Апалатақәа реилазаара, иагьилшоит ари аҭыԥ аҟны 50 шықәса инеиԥынкыланы аҟазаара. Иара убри ашықәазы икьыԥхьуеит илетературатә ԥҵамҭа заҵәы, ароман «Саврола», уа, аҭоурыхдырҩцәа ргәаанагара ала, аполитик фырхаҵа хаданы ихы ааирԥшит.
Апарламент аҟны раԥхьатәи амшқәа инадыркны Уинстон Черчилль аконсерваторцәа рганахь ала акритика ҟаҵо, ԥхашьара ҟамҵакәаны дықәгылон, уи атәыла аидеолог хада Џьозеф Чемберлен ипрограмма дшақәшаҳаҭым атәы иҳәон. Убри аҟынтә аԥхьаҟа Британиаду иаԥыза-министрхараны иҟаз, ԥшьышықәса рнаҩс Аконсервативтә партиа аанижьит, алибералцәа рахь диасит – ари ашьаҿа алшара инаҭеит аполитикатә кариера аҟаҵаразы.
Раԥхьа иара аколониа аминистр ихаҭыԥуаҩыс дҟалеит, анаҩс иара ахәаахәҭра аминистрс дҟаҵан, уи анаҩс аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрс даҭан, шықәсык ааҵхьаны Черчилль арра-мшынтә мчқәа дырминистрхеит, убри алагьы зегь реиҳа иқәыԥшыз политикхеит, Британиа акыр анырра ду змоу аҭыԥқәа аанызкылоз рахьтә.<ref>{{Cite web |url=https://www.2000.ua/specproekty_ru/velikie-lyudi-proshlogo-i-sovremennost/nikogda_-nikogda_-nikogda-ne-sdavaites.htm |title=Никогда, никогда, никогда не сдавайтесь! |access-date=2024-01-29 |archive-date=2016-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160921115630/http://www.2000.ua/specproekty_ru/velikie-lyudi-proshlogo-i-sovremennost/nikogda_-nikogda_-nikogda-ne-sdavaites.htm |url-status=dead }}</ref>
Арра-мшынтә мчқәа рминистрс даныҟаз Уинстон Черчилль ажәлар ирылаҩыз аус дақәшәеит: иара ихарала [[Актәи адунеизегьтәи аибашьра]] аан Британиазы ирыцҳарахеит [[Дарданнеллтәи арратә операциа]] ахыркәшара, уи башаӡа иалаӡит 250-нызқьҩык англиатәи асолдаҭцәа.
Ари агха ду ахьаршшаразы аполитик ԥхьатәара дцеит, насгьы хатәгәаԥхарала афронт ахь дцоит. Шықәсқәак рнаҩс, Дарданеллы акәшамыкәша ацәажәарақәа анеиԥхьба анаҩс, Черчилль дырҩегьых аиҳабыра рахь дгьежьуеит, уа арратә еиқәыршәара аминистр иҭыԥ ааникылоит, аха арагьы ишахәҭаз еиԥш ихы изаамырԥшит аҟынтә, даҽа шықәсқәак аполитика мап ацәикыр акәхеит.<ref>http://history-doc.ru/uinston-cherchill/</ref>
== Британиаду аԥыза-министр ==
Уинстон Черчилль аполитикахь игьежьра [[Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьра]] иадҳәалоуп, [[Германиа]] [[Польша]] ианақәла аамҭазы, уи ашьҭахь Британиаду [[Ҳитлер, Адольф Алоис-иԥа|Адольф Ҳитлер]] ишиабашьуа азы аҳәамҭа ҟанаҵеит. Абри аан Уинстон Черчилль идыргалоит Адмиралра Актәи Алордс аҟалара, уи алшара инаҭон Арратә хеилак аҟны абжьаҭаразы азин, иара ахааназгьы итәыла аҟны аҭынчра ашьақәыргыларазы гәыӷра ахьыҟаимҵацыз иахҟьаны, амчрақәа агәра ргон ишилшо имилаҭ аиааира агарахьы амҩа рықәҵара.
Атәыла амобилизациа амыругақәа зегьы знапаҟны иҟалаз Черчилль илшеит Ҳитлертә Германиа иаҿагыланы ақәԥаразы ахырхарҭа дуқәа рыԥшаара, дагьыҟалоит Британиа аԥыза-министрны, [[Англиа]] азы зегь реиҳа иуадаҩыз аамҭазы. Уинстон Черчилль иааирԥшуаз ақәыӷәӷәареи аҭагылазаашьа ииашаны аилкаареи алшара инаҭеит қәҿиарала аибашьра амҩаԥгара, аиааира аагара, иагьаԥиҵоит аиааиратә коалициа [[Еиду Америкатәи Аштатқәа|Еиду Америкатәи Аштатқәеи]] [[Асоветтә Социалисттә Республикақәа Реидгыла|СССР]]-и рҟны.<ref>https://nacion.ru/477206a-uinston-cherchill-biografiya-godyi-jizni-lichnaya-jizn-i-interesnyie-faktyi</ref>
[[Абольшевизм]] иаҿагылоз Черчилль Ҳитлери Сталини рыбжьара аҵыхәтәантәи далихуеит, уаҳа ԥсыхәагьы имамызт. Лаҵарамза 1942 шықәса рзы америкатәии урыстәылатәии аԥхьагылаҩцәа [[Рузвельт, Франклин Делано|Франклин Рузвельт]]и [[Иосиф Сталин]]и рҟны Черчилль инапы аҵаиҩуеит акрызҵазкуаз адокумент, Ҳитлер иҿагылоз акоалициа аԥҵаразы, хьӡыс иаман «[[Атлантикатәи ахартиа]]», уи иаанарԥшуан аекономикатәи аполитикатәи ҭынчреи азини атәылақәа - аидгылаҩцәа рыбжьара Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьра ашьҭахь.
1945 шықәсазы [[Британиаду]], [[Еиду Америкатәи Аштатқәа]], [[Асоветтә Социалисттә Республикақәа Реидгыла|СССР]] имҩаԥыргоит [[Иалтатәи аконференциа]], уи ишьақәнаргылеит аибашьрашьҭахьтәи адунеи аполитикатә хсаала. Усҟан «Большая троика» аԥхьагылацәа ирыӡбеит Германиа ԥшь-оккупациатә хәҭакны ишатәуп ҳәа, уи ашьҭахь СССР аилазаарахь ихынҳәуеит [[Прибалтика]], Мраҭашәаратәи [[Украина]], [[Белоруссиа]], [[Бессарабиа]], [[Буковина]], [[Карелиа]]. Иара убасҟан Асовет Еидгыла Иапониатәи аибашьра алахәхара атәы рыланаҳәеит, уи азын СССР иадҵахон [[Аладатәи Сахалин]]и [[Курилтәи адгьылбжьахақәа|Курилтәи адгьылбжьахақәеи]].
Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьра анеилга анаҩс, адунеи зегьы ҩ-политикатә системакны аҽеиҩнашеит, Черчилль иакәзар, Мраҭашәарахь ааԥхьара ҟаиҵеит, акоммунисттә Мрагылара иаҿагыланы аҽеизакразы, абольшевизм аԥыхразы. Аха, уи аамҭазы Черчилль аполитика ду аанижьыр акәхеит, избанзар аибашьрашьҭахьтәи ашықәсқәа рзы Британиаду ицәырҵуа иалагеит аекономикатә проблемақәа, атәыла адәныҟатәи ауал иазҳаит, агәыларатәи аколониақәеи Британиеи рыбжьара аизыҟазаашьақәа уадаҩхеит. Арҭқәа зегьы, Уинстон Черчилль апарламенттә алхрақәа раан аиааира игартә иҟарымҵеит, иаргьы ԥхьатәара дцеит.<ref>[https://www.partner-inform.de/partner/detail/2002/12/233/6146/uinston-cherchill-poslednij-iz-velikobritancev? https://www.partner-inform.de/partner/detail/2002/12/233/6146/uinston-cherchill-poslednij-iz-velikobritancev?]</ref>
Уи аамҭазы Черчилль аиҳабыратә оппозициа дахагылоит, аха Апалататә еилазаара аҟны рацәак дцәырҵуамызт, ихы зегьы алитературатә рҿиара иазикит. 1951 шықәсазы, усҟан Уинстон Черчилль 76 шықәса ихыҵуан, даҽазныкгьы Британиа аԥыза-министрс дҟалоит, ԥшьышықәса инеиԥынкылангьы атәыла напхгара аиҭон. Иполитикатә усура аҵыхәтәантәи ашықәсқәа зегьы Уинстон Черчилль адәныҟатәи аполитика иазикит, насгьы атәыла аиадертә потенциал аҿиара, уи ала иара иҭахын Британиа арратә мчхара азыргьежьра. Аха, аполитик игәамбзиара иахҟьаны ԥхьатәара дцар акәхоит, уи аан имаз аҳаҭыр ицәыӡуам.<ref>https://www.istmira.com/drugoe-novoe-vremya/16566-uinston-cherchill-kratko.html</ref>
== Черчилль ихатәы ԥсҭазаара ==
Уинстон Черчилль ихатәы ԥсҭазаара, аӡәырҩы аҭоурыхҭҵааҩцәа ишазгәарҭо ала, «иԥшӡаз, абзиабара зцыз романуп». Еицырдыруаз британиатәи аполитик иԥсҭазаара зегьы бзиа иибоз аԥҳәызба длабадырит 1908 шықәсазы, иаразнакгьы ԥҳәысс дигеит. Клементина Хозиер лондонтәи аристократцәа дрыԥҳан. Британиатәи аԥыза - министр иԥҳәыси иареи 57 шықәса еицынхон – лара Черчилль изын дҩызан, насгьы зегь реиҳа ихадаз политикатә абжьгаҩын, лара лажәа анаҩс акәын Черчилль ихадаз аӡбамҭақәа анидикылоз.
Аполитик иԥҳәыс жәеиза шықәса дышиеиҵбызгьы, лара илылшеит аҭаацәара аҟны абзиабара аиқәырхара, насгьы лараӡәзаҵәык лоуп Черчилль имариамыз иҟазшьа ачҳареи анаалареи зылшаз. Клементина илыхшеит хәҩык ахшара, ахәыҷқәа зегьы ари аҭаацәараҿы бзиа ирбон еилых ҟамҵакәан. Британиатәи аԥыза- министр иԥсҭазаара даналҵ ашьҭахьгьы, иԥшәмаԥҳәыс игәалашәара еснагь илыцын, иара иԥсы анҭаз иаамҭа аиҳарак зегьы аказино аҟны ахәмаррақәа ишрықәирӡуазгьы.
Уинстон Черчилль иԥсыжра ашьҭахь, Клементина лыԥсҭазаара ҵакыданы илзыҟалеит, дишьҭаларгьы лҭахын, аха Уинстон Черчилль иажәақәа «Иҟалалакгьы, иарбан ҭагылазаашьазаалакгьы аҽаҭара аҭахым» - ҳәа ииҳәоз ажәақәа дааныркылоит. Анаҩстәи жәаҩа шықәсатәи лыԥсҭазаара зегьы алитературатә усура иазылкуеит, Британиа аԥхьагыла ихыркәшамыз имемуарқәа ҭлыжьуеит.<ref>{{Cite web |url=https://rutlib5.com/book/23712/p/3 |title=Уинстон Черчилль. Английский бульдог |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129201836/https://rutlib5.com/book/23712/p/3 |url-status=dead }}</ref>
== Уинстон Черчилль иԥсра ==
Уинстон Черчилль иԥсҭазаара далҵит ажьырныҳәамза 24, 1965 шықәсазы. Еицырдыруаз аполитик, [[Британиа Ду амонархцәа|Британиаду]] аԥыза-министрс иҟаз Уинстон Леонард Спенсер-Черчилль иԥсҭазаара далҵит 90 шықәса дшырҭагылаз. Уаанӡатәи Британиа аԥыза-министр иԥсҭазаара иалҵра зыхҟьаз изныкымкәа исхьаз аинсульт ауп. Черчилль иԥсыжра аҳәынҭқарратә формат ала имҩаԥысит [[Елизавета II]] лнапхгарала – ас еиԥш ҳаҭырла Британиаду аҭоурых аҟны анышә иамардахьоу жәаҩык роуп.<ref>https://ritual.ru/poleznaya-informacia/articles/pokhorony-uinstona-cherchillya/</ref>
Атәыла аҭоурых азы аполитик иԥсыжра даара зымҽхак ҭбааз церемониан, уи иалахәын акралра аҭаацәа зегьы реиԥш, 112 ҳәынҭқарра рхаҭарнакцәагьы. Уинстон Черчилль иԥсыжра хыԥхьаӡара рацәала адунеи ателеканалқәа ишиашоу ицо аефир ала иддырбон, уи еиԥш арбара иалнаршеит еицырдыруаз британиатәи аполитик 350 миллионҩык ауаа ртелербагақәа рекранқәа рыла абзиараз ҳәа иарҳәартә еиԥш алшара рыҭара.
Черчилль игәазыҳәара инақәыршәаны, анышә дамадан ауахәама Иԥшьоу Мартин иаҵанакуаз блеидонтәи аԥсыжырҭа аҟны, уи иара иабшьҭра рынхарҭа аҭыԥ иацәыхарамызт. Уинстон Черчлль анышә иамадара иалахәын иҭаацәеи иҩызцәа гәакьацәеи рымацара.<ref>{{Cite web |url=https://prichina-smerti.ru/smert-mnogogrannogo-britanskogo-premer-ministra-uinstona-cherchillya |title=Смерть многогранного британского премьер-министра Уинстона Черчилля |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129201836/https://prichina-smerti.ru/smert-mnogogrannogo-britanskogo-premer-ministra-uinstona-cherchillya |url-status=dead }}</ref>
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{Авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Абҵарамза 30 рзы ииз]]
[[Акатегориа:1874 шықәсазы ииз]]
[[Акатегориа:Ажьырныҳәамза 24 рзы иԥсыз]]
[[Акатегориа:1965 шықәсазы иԥсыз]]
[[Акатегориа:Уинстон Черчилль| ]]
[[Акатегориа:Англиатәи ашәҟәыҩҩцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи абиографцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи аҭоурыхдырҩцәа]]
[[Акатегориа:Британиаду аԥыза-министрцәа]]
[[Акатегориа:Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьраан Британиатәи аимпериа]]
[[Акатегориа:Актәи адунеизегьтәи аибашьраан британиауаа]]
[[Акатегориа:Актәи адунеизегьтәи аибашьраан Британиатәи арратә усзуҩцәа]]
[[Акатегориа:Маҳдисттәи аибашьраан Британиатәи арратә усзуҩцәа]]
[[Акатегориа:Малакандтәи аҳәаахьчаратә еибашьраан Британиатәи арратә усзуҩцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи агностикцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи антикоммунистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи аевгенистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи ажурналистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи амонархистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи асионистцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи антифашистцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи арыцарцәа]]
[[Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу англызцәа]]
[[Акатегориа:Аибашьра хьшәашәа иалахәыз ауаа]]
[[Акатегориа:Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьраан аполитикатә ԥызацәа]]
[[Акатегориа:Спенсер-Черчиллаа]]
[[Акатегориа:Алитературазы Нобель ипремиа алауреатцәа]]
2hebie6wcbdug08yxo42jyr7bs2yreu
163421
163420
2026-04-05T18:28:20Z
Fraxinus.cs
8381
infobox
163421
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка аполитик
|амаҵура =[[Британиаду аԥыза-министр]]
|аишьҭагылашьа =83
|абираҟ =Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5).svg
|агерб =Coat of arms of the United Kingdom (1924-1952, lesser arms).svg
|инаркны ={{date|26|10|1951}}
|рҟынӡа ={{date|5|4|1955}}
|аҳ =[[Гьаргь VI]]<br />[[Елизавета II]]
|аԥхьа иҟаз =[[Антони Еден]]
|аҭынха =[[Клемент Аттли]]
|амаҵура2 =[[Британиаду аԥыза-министр]]
|аишьҭагылашьа2 =81
|абираҟ2 =Flag_of_the_United_Kingdom_(3-5).svg
|агерб2 =Coat of arms of the United Kingdom (1924-1952, lesser arms).svg
|инаркны2 ={{date|10|5|1940}}
|рҟынӡа2 ={{date|26|6|1945}}
|аҳ2 =[[Гьаргь VI]]
|аԥхьа иҟаз2 =[[Невил Чемберлен]]
|аҭынха2 =[[Клемент Аттли]]
}}
'''Уинстон Леонард Спенсер-Черчилль''' ({{lang-en|Sir Winston Leonard Spencer Churchill}}; {{date|30|11|1874}} — {{date|24|1|1965}}, [[Лондон]]) – британиатәи аҳәынҭқарратә усзуҩы, аполитик, ҩынтә [[Британиаду]] аԥыза-министрс далырххьан. Ашәҟәыҩҩы, ажурналист, алитература ахырхарҭала адунеизегьтәи [[Нобель ипремиа]] алауреат. Арратә чын – [[аполковник]]. Британиатәи академиа ҳаҭыр зқәу алахәыла.<ref>{{Cite web |url=https://bigenc.ru/world_history/text/4684037 |title=ЧЕ́РЧИЛЛЬ |access-date=2024-01-29 |archive-date=2022-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220615154755/https://bigenc.ru/world_history/text/4684037 |url-status=dead }}</ref>
== Анысмҩа ==
Уинстон Черчилль – аҩажәатәи ашәышықәсазтәи еицырдыруаз политикын. Уи иусура Британиа азеиԥш, адунеитә политика зегь азынгьы даара аҵак ду аман, аха ҳаамҭазтәи ауаажәларра рҟны уи еиуеиԥшымкәаны иахәаԥшуеит: џьоукы уи игәымшәара иаршанхозар, иполитикатә хымҩаԥгашьа џьаршьоит, егьырҭ ракәзар, ипозициа агәынамӡара рызцәырнагоит, избанзар уи адунеи напхгара азҭалаша ауаа шкәакәақәа роуп ҳәа ахьиԥхьаӡоз азы.<ref>https://obrazovaka.ru/alpha/c/cherchill-uinston-churchill-winston</ref>
Черчилль иаартны адиктатура дшазықәԥозгьы, иӡомызт [[Бенито Муссолини]]и [[Иосиф Сталин]]и русушьа даара дшазҿлымҳаз, агәахәара шинаҭоз, урҭ инапхгараҭара аамҭазы атоталитартәии хаҭалатәии арежимқәа рышьаҭаркыҩцәас иҟан [[Италиа|Италиеи]] [[Асоветтә Социалисттә Республикақәа Реидгыла|СССР]]‑и.
Уинстон Леонард Спенсер-Черчилль диит абҵарамза 30, 1874 шықәсазы, аҳерцогцәа Мальборо рышьҭраҿы, Блеихеимтәи ахан аҟны. Иара иҭаацәа даара знапы акракыз, анырра ӷәӷәа змаз уаан – иаб, алорд Рендольф Генри Спенсер, еицырдыруаз политикын, насгьы Британиа Аказначеира Аканцлерс дыҟан, иан – Дженни амал ду змаз америкатәи анаплакҩы диԥҳан.
Аԥхьаҟа иполитикхараны иҟаз Уинстон Черчилль раԥхьатәи хәыҷын иҭаацәара аҟны, аха иани иаби рыбзиабара уиаҟара иныруамызт, избанзар иаб еснагь аполитикатә ԥсҭазаара, акариера акәын дзызҿлымҳаз, иан лакәзар, ԥсҭазаара ԥшӡа дазкын. Убри аҟынтә Уинстон хәыҷы иааӡара лнапы ианын ааӡаҩы Елизабет Енн Еверест, уи Черчилль изын зегь реиҳа игәакьаз уаҩхеит.<ref>https://nacion.ru/477206a-uinston-cherchill-biografiya-godyi-jizni-lichnaya-jizn-i-interesnyie-faktyi</ref>
Дани инаркны, аԥхьаҟа Британиа аԥыза-министрны иҟалараны иҟаз «иреиҳаӡоу акаста» далахәылахеит, уи иалнаршон иара иполитикатә кариеира аҟны аԥынгылақәа иҭара, избанзар аамсҭацәа рхылҵшьҭра змаз азин рымамызт Аилазаара Апалата алаларазы, насгьы атәыла анапхгараҭаратә ҭыԥқәа раанкыларазы. Аха, излеилкаахаз ала, Уинстон Черчилль аамсҭцәа дырхылҵшьҭра иашаны дыҟамызт, уи алшара инаҭеит политик дуны аҟаларазы.
Быжьшықәса анихыҵуаз Черчилль иарку ашкол Сент-Џьорџь иҟаз ахь ддәықәырҵоит, уа ааӡара еиҳа иазхьаԥшуан, ашколхәыҷқәа рҵара аасҭа. Арҵаратә усҳәарҭа аҟны Уинстон аҵара шиҭахым ааирԥшит, насгьы аҩныҵҟатәи ахымҩаԥгашьазы аԥҟарақәа дышрықәшаҳаҭым, дшырҿагыло, уи иахырҟьаны изныкымкәан аҷын дадыргахьан. Уи ибаразы уахь лассы-лассы инеиуаз иааӡаҩ аҷкәын ашәытарақәа инны ианылба, илылшоз зегьы ҟалҵеит Черчилль даҽа школк ахь ииагаразы. Аха, аиҳәшьцәа Томсонаа британиатәи рышкол аҟынгьы Черчилль аҵара бзиа изымбеит, уи аҟынтә иара иакәын ари ашкол аҟны зегьы иреицәаны аҵара зҵоз ҳәа иԥхьаӡаз. Жәаҩа шықәса анихыҵуаз Уинстон Черчилль игәабзиара уашәшәырахо иалагеит – иара агәаҵәыхь ихьыз иахҟьаны ирҳәарах зегьы арԥсыҽит. Уи азы Итонтәи, Мальборо аимшьҭра иаҵанакуаз ахацәа зегьы аҵара ахьырҵоз, итрадициатәыз иреиҳау аҵараиурҭа дызҭамлеит, аха иҵара иациҵеит Херроутәи аколлеџь аҟны.<ref>https://kratkoe.com/uinston-cherchill-kratkaya-biografiya/</ref>
Иара абраҟагьы Черчилль аҵара дазгәышьуамызт, амаҭәарқәа еилихуан – ииҵозгьы иара интерсс имаз акәын, егьырҭ зегьы хьаас икымызт, рҵарагьы игәы иҭамызт. Убри аҟынтә, 1889 шықәсазы иара диаган «арратә класс» ашҟа, ари акласс аҟны аҵара апрограмма аҟны хадара змаз арратә ус акәын.
Абраҟа ауп, имӡырҩуаз аҵаҩы Уинстон даара иҭышәынтәалаз студентны дахьыҟалаз. Иара дыруаӡәкхеит ари аҵараиурҭа иалгаз 12-ҩык рахьтә амаҭәарқәа зегьы рзы аԥышәарақәа раҭара зылшаз рыбжьара аҟалара, уи Черчилль алшара инаҭеит Британиаду аҟны зегьы иреиӷьыз арратә ҵараиурҭа аҭаларазы, дагьалгоит алеитенант еиҵбы ичын иманы.<ref>https://24smi.org/celebrity/1597-uinston-cherchill.html</ref>
== Арратә кариера ==
1895 шықәсазы, арратә ҵараиурҭа даналга ашьҭахь, Черчилль дахыԥхьаӡалан [[аԥшьбатәи аҳусарцәа рполк]], аха аамҭак ааҵхьаны еиликааит арратә кариера иара ишитәым. Иан лыла имаз аимадарақәа ирыбзоураны, уи аамҭазы лара [[Рендольф Черчилль]] иԥҳәысеибахахьаз, Уинстон Черчилль [[Куба]]ҟа ддәықәҵан, арратә корреспондентс, убри аан арратә маҵзура дахысуазшәа дахыԥхьаӡалан. Ажурналистк иаҳасбала иусура, аполитик даара ахьӡи аԥшеи ауаажәларратә азхаҵареи изаанагеит, иара убасгьы алшара инаҭеит раԥхьатәи ихатә ԥара арҳаразгьы, уи ишьақәнаргылеит 25 гинеи. Ахьӡ-аԥшеи аԥареи рнаҩсгьы, Кубантәи Черчилль иааигеит иԥсҭазаара зегьы иныҟәигоз аҟазшьақәа – кубатәи асигарақәа рыхара, насгьы асиеста ақәныҟәара, уи иаанагоз шьыбжьышьҭахьтәи аԥсшьара акәын. 1896 шықәсазы, Черчилль ижурналисттә ныҟәарақәа ирыциҵеит, дагьдәықәҵан [[Индиа]]ҟа, анаҩс [[Мсыр]]ҟа (Египет). Ара Черчилль ирратә ҟазара ааирԥшит, иара иафицартә усқәа зегьы ҭакԥхықәрала дрызнеиуан.<ref>https://moluch.ru/young/archive/14/1058/</ref>
== Аполитика ==
1899 шықәсазы, Уинстон Черчилль ԥхьатәара дцарц иӡбеит, насгьы игәы иҭеикит ихы аполитика иазикырц. Убри аамҭазы Черчилль еицырдыруаз журналистын аҟынтә, ауаажәларратә дгылара иоуп ҳәа дақәгәыӷуан. Апарламент ахь анеиразы раԥхьатәи ашьаҿақәа [[Аконсервативтә партиа]] аилазаара ала аус лҵшәадахеит – алхыҩцәа алибералцәа ахьалырхуаз иахҟьаны.
Аамҭак азы аполитика иацәхьаҵыз Черчилль, даҽа зныкгьы, журналистк иаҳасаб ала ныҟәара дцоит. Дагьдәықәырҵоит [[Аладатәи Африка|Ладатәи Африка]]ҟа, уа [[Англо-буртәи аибашьра]] цон. Черчилль ара аҿагылаҩцәа шасыс дыргоит, аха абналара илшоит, уи Черчилль изын ихьыӡҭыгагаз аамҭахоит политикк иаҳасаб ала: алхыҩцәа рыбжьқәа ирҭарц рҳәеит, иполитикатә зыҟазаашьақәа хьаас имкыкәаны. Убри аан иара иӡбоит аибашьра адәахьы агьежьра, ихгьы алаирхәуеит абналара ахьилшаз абахҭа аҟынтәи аӡәырҩы рыхрақәиҭтәразы имҩаԥгаз ажәыларақәа.<ref>https://diletant.media/articles/45268646/</ref>
Черчилль игәымшәаратә хҭысқәа иԥсадгьыл ахь дфырхаҵаны агьежьразы алшара ирҭеит – уи даара имарианы апарламенттә алхрақәа рҟны аиааира агара илшеит. Ари ҟалеит 1900 шықәсазы, дагьалалоит Апалатақәа реилазаара, иагьилшоит ари аҭыԥ аҟны 50 шықәса инеиԥынкыланы аҟазаара. Иара убри ашықәазы икьыԥхьуеит илетературатә ԥҵамҭа заҵәы, ароман «Саврола», уа, аҭоурыхдырҩцәа ргәаанагара ала, аполитик фырхаҵа хаданы ихы ааирԥшит.
Апарламент аҟны раԥхьатәи амшқәа инадыркны Уинстон Черчилль аконсерваторцәа рганахь ала акритика ҟаҵо, ԥхашьара ҟамҵакәаны дықәгылон, уи атәыла аидеолог хада Џьозеф Чемберлен ипрограмма дшақәшаҳаҭым атәы иҳәон. Убри аҟынтә аԥхьаҟа Британиаду иаԥыза-министрхараны иҟаз, ԥшьышықәса рнаҩс Аконсервативтә партиа аанижьит, алибералцәа рахь диасит – ари ашьаҿа алшара инаҭеит аполитикатә кариера аҟаҵаразы.
Раԥхьа иара аколониа аминистр ихаҭыԥуаҩыс дҟалеит, анаҩс иара ахәаахәҭра аминистрс дҟаҵан, уи анаҩс аҩныҵҟатәи аусқәа рминистрс даҭан, шықәсык ааҵхьаны Черчилль арра-мшынтә мчқәа дырминистрхеит, убри алагьы зегь реиҳа иқәыԥшыз политикхеит, Британиа акыр анырра ду змоу аҭыԥқәа аанызкылоз рахьтә.<ref>{{Cite web |url=https://www.2000.ua/specproekty_ru/velikie-lyudi-proshlogo-i-sovremennost/nikogda_-nikogda_-nikogda-ne-sdavaites.htm |title=Никогда, никогда, никогда не сдавайтесь! |access-date=2024-01-29 |archive-date=2016-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160921115630/http://www.2000.ua/specproekty_ru/velikie-lyudi-proshlogo-i-sovremennost/nikogda_-nikogda_-nikogda-ne-sdavaites.htm |url-status=dead }}</ref>
Арра-мшынтә мчқәа рминистрс даныҟаз Уинстон Черчилль ажәлар ирылаҩыз аус дақәшәеит: иара ихарала [[Актәи адунеизегьтәи аибашьра]] аан Британиазы ирыцҳарахеит [[Дарданнеллтәи арратә операциа]] ахыркәшара, уи башаӡа иалаӡит 250-нызқьҩык англиатәи асолдаҭцәа.
Ари агха ду ахьаршшаразы аполитик ԥхьатәара дцеит, насгьы хатәгәаԥхарала афронт ахь дцоит. Шықәсқәак рнаҩс, Дарданеллы акәшамыкәша ацәажәарақәа анеиԥхьба анаҩс, Черчилль дырҩегьых аиҳабыра рахь дгьежьуеит, уа арратә еиқәыршәара аминистр иҭыԥ ааникылоит, аха арагьы ишахәҭаз еиԥш ихы изаамырԥшит аҟынтә, даҽа шықәсқәак аполитика мап ацәикыр акәхеит.<ref>http://history-doc.ru/uinston-cherchill/</ref>
== Британиаду аԥыза-министр ==
Уинстон Черчилль аполитикахь игьежьра [[Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьра]] иадҳәалоуп, [[Германиа]] [[Польша]] ианақәла аамҭазы, уи ашьҭахь Британиаду [[Ҳитлер, Адольф Алоис-иԥа|Адольф Ҳитлер]] ишиабашьуа азы аҳәамҭа ҟанаҵеит. Абри аан Уинстон Черчилль идыргалоит Адмиралра Актәи Алордс аҟалара, уи алшара инаҭон Арратә хеилак аҟны абжьаҭаразы азин, иара ахааназгьы итәыла аҟны аҭынчра ашьақәыргыларазы гәыӷра ахьыҟаимҵацыз иахҟьаны, амчрақәа агәра ргон ишилшо имилаҭ аиааира агарахьы амҩа рықәҵара.
Атәыла амобилизациа амыругақәа зегьы знапаҟны иҟалаз Черчилль илшеит Ҳитлертә Германиа иаҿагыланы ақәԥаразы ахырхарҭа дуқәа рыԥшаара, дагьыҟалоит Британиа аԥыза-министрны, [[Англиа]] азы зегь реиҳа иуадаҩыз аамҭазы. Уинстон Черчилль иааирԥшуаз ақәыӷәӷәареи аҭагылазаашьа ииашаны аилкаареи алшара инаҭеит қәҿиарала аибашьра амҩаԥгара, аиааира аагара, иагьаԥиҵоит аиааиратә коалициа [[Еиду Америкатәи Аштатқәа|Еиду Америкатәи Аштатқәеи]] [[Асоветтә Социалисттә Республикақәа Реидгыла|СССР]]-и рҟны.<ref>https://nacion.ru/477206a-uinston-cherchill-biografiya-godyi-jizni-lichnaya-jizn-i-interesnyie-faktyi</ref>
[[Абольшевизм]] иаҿагылоз Черчилль Ҳитлери Сталини рыбжьара аҵыхәтәантәи далихуеит, уаҳа ԥсыхәагьы имамызт. Лаҵарамза 1942 шықәса рзы америкатәии урыстәылатәии аԥхьагылаҩцәа [[Рузвельт, Франклин Делано|Франклин Рузвельт]]и [[Иосиф Сталин]]и рҟны Черчилль инапы аҵаиҩуеит акрызҵазкуаз адокумент, Ҳитлер иҿагылоз акоалициа аԥҵаразы, хьӡыс иаман «[[Атлантикатәи ахартиа]]», уи иаанарԥшуан аекономикатәи аполитикатәи ҭынчреи азини атәылақәа - аидгылаҩцәа рыбжьара Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьра ашьҭахь.
1945 шықәсазы [[Британиаду]], [[Еиду Америкатәи Аштатқәа]], [[Асоветтә Социалисттә Республикақәа Реидгыла|СССР]] имҩаԥыргоит [[Иалтатәи аконференциа]], уи ишьақәнаргылеит аибашьрашьҭахьтәи адунеи аполитикатә хсаала. Усҟан «Большая троика» аԥхьагылацәа ирыӡбеит Германиа ԥшь-оккупациатә хәҭакны ишатәуп ҳәа, уи ашьҭахь СССР аилазаарахь ихынҳәуеит [[Прибалтика]], Мраҭашәаратәи [[Украина]], [[Белоруссиа]], [[Бессарабиа]], [[Буковина]], [[Карелиа]]. Иара убасҟан Асовет Еидгыла Иапониатәи аибашьра алахәхара атәы рыланаҳәеит, уи азын СССР иадҵахон [[Аладатәи Сахалин]]и [[Курилтәи адгьылбжьахақәа|Курилтәи адгьылбжьахақәеи]].
Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьра анеилга анаҩс, адунеи зегьы ҩ-политикатә системакны аҽеиҩнашеит, Черчилль иакәзар, Мраҭашәарахь ааԥхьара ҟаиҵеит, акоммунисттә Мрагылара иаҿагыланы аҽеизакразы, абольшевизм аԥыхразы. Аха, уи аамҭазы Черчилль аполитика ду аанижьыр акәхеит, избанзар аибашьрашьҭахьтәи ашықәсқәа рзы Британиаду ицәырҵуа иалагеит аекономикатә проблемақәа, атәыла адәныҟатәи ауал иазҳаит, агәыларатәи аколониақәеи Британиеи рыбжьара аизыҟазаашьақәа уадаҩхеит. Арҭқәа зегьы, Уинстон Черчилль апарламенттә алхрақәа раан аиааира игартә иҟарымҵеит, иаргьы ԥхьатәара дцеит.<ref>[https://www.partner-inform.de/partner/detail/2002/12/233/6146/uinston-cherchill-poslednij-iz-velikobritancev? https://www.partner-inform.de/partner/detail/2002/12/233/6146/uinston-cherchill-poslednij-iz-velikobritancev?]</ref>
Уи аамҭазы Черчилль аиҳабыратә оппозициа дахагылоит, аха Апалататә еилазаара аҟны рацәак дцәырҵуамызт, ихы зегьы алитературатә рҿиара иазикит. 1951 шықәсазы, усҟан Уинстон Черчилль 76 шықәса ихыҵуан, даҽазныкгьы Британиа аԥыза-министрс дҟалоит, ԥшьышықәса инеиԥынкылангьы атәыла напхгара аиҭон. Иполитикатә усура аҵыхәтәантәи ашықәсқәа зегьы Уинстон Черчилль адәныҟатәи аполитика иазикит, насгьы атәыла аиадертә потенциал аҿиара, уи ала иара иҭахын Британиа арратә мчхара азыргьежьра. Аха, аполитик игәамбзиара иахҟьаны ԥхьатәара дцар акәхоит, уи аан имаз аҳаҭыр ицәыӡуам.<ref>https://www.istmira.com/drugoe-novoe-vremya/16566-uinston-cherchill-kratko.html</ref>
== Черчилль ихатәы ԥсҭазаара ==
Уинстон Черчилль ихатәы ԥсҭазаара, аӡәырҩы аҭоурыхҭҵааҩцәа ишазгәарҭо ала, «иԥшӡаз, абзиабара зцыз романуп». Еицырдыруаз британиатәи аполитик иԥсҭазаара зегьы бзиа иибоз аԥҳәызба длабадырит 1908 шықәсазы, иаразнакгьы ԥҳәысс дигеит. Клементина Хозиер лондонтәи аристократцәа дрыԥҳан. Британиатәи аԥыза - министр иԥҳәыси иареи 57 шықәса еицынхон – лара Черчилль изын дҩызан, насгьы зегь реиҳа ихадаз политикатә абжьгаҩын, лара лажәа анаҩс акәын Черчилль ихадаз аӡбамҭақәа анидикылоз.
Аполитик иԥҳәыс жәеиза шықәса дышиеиҵбызгьы, лара илылшеит аҭаацәара аҟны абзиабара аиқәырхара, насгьы лараӡәзаҵәык лоуп Черчилль имариамыз иҟазшьа ачҳареи анаалареи зылшаз. Клементина илыхшеит хәҩык ахшара, ахәыҷқәа зегьы ари аҭаацәараҿы бзиа ирбон еилых ҟамҵакәан. Британиатәи аԥыза- министр иԥсҭазаара даналҵ ашьҭахьгьы, иԥшәмаԥҳәыс игәалашәара еснагь илыцын, иара иԥсы анҭаз иаамҭа аиҳарак зегьы аказино аҟны ахәмаррақәа ишрықәирӡуазгьы.
Уинстон Черчилль иԥсыжра ашьҭахь, Клементина лыԥсҭазаара ҵакыданы илзыҟалеит, дишьҭаларгьы лҭахын, аха Уинстон Черчилль иажәақәа «Иҟалалакгьы, иарбан ҭагылазаашьазаалакгьы аҽаҭара аҭахым» - ҳәа ииҳәоз ажәақәа дааныркылоит. Анаҩстәи жәаҩа шықәсатәи лыԥсҭазаара зегьы алитературатә усура иазылкуеит, Британиа аԥхьагыла ихыркәшамыз имемуарқәа ҭлыжьуеит.<ref>{{Cite web |url=https://rutlib5.com/book/23712/p/3 |title=Уинстон Черчилль. Английский бульдог |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129201836/https://rutlib5.com/book/23712/p/3 |url-status=dead }}</ref>
== Уинстон Черчилль иԥсра ==
Уинстон Черчилль иԥсҭазаара далҵит ажьырныҳәамза 24, 1965 шықәсазы. Еицырдыруаз аполитик, [[Британиа Ду амонархцәа|Британиаду]] аԥыза-министрс иҟаз Уинстон Леонард Спенсер-Черчилль иԥсҭазаара далҵит 90 шықәса дшырҭагылаз. Уаанӡатәи Британиа аԥыза-министр иԥсҭазаара иалҵра зыхҟьаз изныкымкәа исхьаз аинсульт ауп. Черчилль иԥсыжра аҳәынҭқарратә формат ала имҩаԥысит [[Елизавета II]] лнапхгарала – ас еиԥш ҳаҭырла Британиаду аҭоурых аҟны анышә иамардахьоу жәаҩык роуп.<ref>https://ritual.ru/poleznaya-informacia/articles/pokhorony-uinstona-cherchillya/</ref>
Атәыла аҭоурых азы аполитик иԥсыжра даара зымҽхак ҭбааз церемониан, уи иалахәын акралра аҭаацәа зегьы реиԥш, 112 ҳәынҭқарра рхаҭарнакцәагьы. Уинстон Черчилль иԥсыжра хыԥхьаӡара рацәала адунеи ателеканалқәа ишиашоу ицо аефир ала иддырбон, уи еиԥш арбара иалнаршеит еицырдыруаз британиатәи аполитик 350 миллионҩык ауаа ртелербагақәа рекранқәа рыла абзиараз ҳәа иарҳәартә еиԥш алшара рыҭара.
Черчилль игәазыҳәара инақәыршәаны, анышә дамадан ауахәама Иԥшьоу Мартин иаҵанакуаз блеидонтәи аԥсыжырҭа аҟны, уи иара иабшьҭра рынхарҭа аҭыԥ иацәыхарамызт. Уинстон Черчлль анышә иамадара иалахәын иҭаацәеи иҩызцәа гәакьацәеи рымацара.<ref>{{Cite web |url=https://prichina-smerti.ru/smert-mnogogrannogo-britanskogo-premer-ministra-uinstona-cherchillya |title=Смерть многогранного британского премьер-министра Уинстона Черчилля |access-date=2024-01-29 |archive-date=2024-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240129201836/https://prichina-smerti.ru/smert-mnogogrannogo-britanskogo-premer-ministra-uinstona-cherchillya |url-status=dead }}</ref>
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{Авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Абҵарамза 30 рзы ииз]]
[[Акатегориа:1874 шықәсазы ииз]]
[[Акатегориа:Ажьырныҳәамза 24 рзы иԥсыз]]
[[Акатегориа:1965 шықәсазы иԥсыз]]
[[Акатегориа:Уинстон Черчилль| ]]
[[Акатегориа:Англиатәи ашәҟәыҩҩцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи абиографцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи аҭоурыхдырҩцәа]]
[[Акатегориа:Британиаду аԥыза-министрцәа]]
[[Акатегориа:Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьраан Британиатәи аимпериа]]
[[Акатегориа:Актәи адунеизегьтәи аибашьраан британиауаа]]
[[Акатегориа:Актәи адунеизегьтәи аибашьраан Британиатәи арратә усзуҩцәа]]
[[Акатегориа:Маҳдисттәи аибашьраан Британиатәи арратә усзуҩцәа]]
[[Акатегориа:Малакандтәи аҳәаахьчаратә еибашьраан Британиатәи арратә усзуҩцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи агностикцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи антикоммунистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи аевгенистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи ажурналистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи амонархистцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи асионистцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи антифашистцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи арыцарцәа]]
[[Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу англызцәа]]
[[Акатегориа:Аибашьра хьшәашәа иалахәыз ауаа]]
[[Акатегориа:Аҩбатәи адунеизегьтәи аибашьраан аполитикатә ԥызацәа]]
[[Акатегориа:Спенсер-Черчиллаа]]
[[Акатегориа:Алитературазы Нобель ипремиа алауреатцәа]]
cc7xu6eq7u2f2q8sdo6hc3hb0xn7sf9
Акатегориа:Ҭырқәтәыла инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала
14
38046
163354
146159
2026-04-05T15:41:31Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163354
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|People of Turkey by ethnicity}}
[[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ҭырқәтәыла иҟоу ажәларқәа| ]]
[[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Аҭырқәцәа| етникатәи амилаҭтәи]]
[[Акатегориа:Ҭырқәтәыла ауааԥсыра]]
dyp4u8j5y8nxb8c8ry5lzvm5u90qfiy
163363
163354
2026-04-05T15:43:26Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163363
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|People of Turkey by ethnicity}}
[[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ҭырқәтәыла иҟоу ажәларқәа| ]]
[[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Аҭырқәцәа| етникатәи амилаҭтәи]]
[[Акатегориа:Ҭырқәтәыла ауааԥсыра]]
4qzd8gw3gqqcvzi5gusxeozequdtvq3
Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала
14
38047
163356
135860
2026-04-05T15:42:08Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]] в [[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] без оставления перенаправления
135860
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Asian people by ethnic or national origin}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Азиауаа| хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭрала]]
g90syc3wiyhdpbox62ur9whjofqjke5
Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала
14
38049
163349
135862
2026-04-05T15:40:14Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Аевропауаа ахылҵшьҭрала]] в [[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] без оставления перенаправления
135862
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|European people by ethnic or national origin}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:европауаа}}
[[Акатегориа:Аевропауаа| хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭрала]]
hztips9ts8mi0ttanskecvz6b7vnkae
Акатегориа:Европатәи атәылақәа рҿы иҟоу азиауаа рхылҵшьҭра
14
38051
163345
135866
2026-04-05T15:35:18Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала азиауаа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163345
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|European people of Asian descent}}
[[Акатегориа:Аевропауаа ахылҵшьҭрала| азиауаа]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа рҿы иҟоу азиауаа рдиаспорақәа|*]]
[[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа| Европатәи ]]
17mwju51v14ra5zgqcmpvqa6cb4t30c
163350
163345
2026-04-05T15:40:36Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163350
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|European people of Asian descent}}
[[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала| азиауаа]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа рҿы иҟоу азиауаа рдиаспорақәа|*]]
[[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа| Европатәи ]]
5gda0nkgx3s35n8gae677nu8rr4uraf
Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа
14
38052
163343
135867
2026-04-05T15:34:51Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала азиауаа]] в [[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа]] без оставления перенаправления
135867
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|People of Asian descent}}
{{CatAutoTOC}}
[[Акатегориа:Азиауаа рдиаспорақәа|+хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аконтинентқәа рыла|азиауаа]]
on657vqx1mbfr1yo8cnimqp4j4nch3e
Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рҿы иҟоу азиауаа рхылҵшьҭра
14
38054
163344
135869
2026-04-05T15:35:09Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала азиауаа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163344
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Asian people of Asian descent}}
[[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала| азиауаа]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рҿы иҟоу азиауаа рдиаспорақәа|*]]
[[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа| Азиатәи]]
mpsbp1gxpub968tbnq8d6c2nf0uwo9d
163357
163344
2026-04-05T15:42:19Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163357
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Asian people of Asian descent}}
[[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала| азиауаа]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рҿы иҟоу азиауаа рдиаспорақәа|*]]
[[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа| Азиатәи]]
9qxgkv60d9ua7sy7ulwxcpgpijsj0pr
Акатегориа:Абжьара-мрагыларатәи атәылақәа рҿы иҟоу азиауаа рхылҵшьҭра
14
38055
163360
135870
2026-04-05T15:42:55Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163360
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Абжьара-мрагыларатәи атәылақәа рҿы иҟоу азиауаа рдиаспорақәа|*бжьара]]
[[Акатегориа:Абжьаратәи Мрагылара инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала| азиауаа]]
[[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала|+Абжьара-мрагылара]]
0vz862h0ylvgnf5fsd2i7py0gvo26zf
Акатегориа:Абжьаратәи Мрагылара инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала
14
38057
163359
161008
2026-04-05T15:42:41Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163359
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:бжьаратәи Мрагылара инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала}}
[[Акатегориа:Абжьаратәи Мрагылара аҿы иҟоу амилаҭқәа|*]]
[[Акатегориа:Абжьаратәи Мрагылара ауаа| ]]
[[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала|*бжьаратәи Мрагылара]]
f456a6jm6wx191p1n7va5okhzn9b822
Акатегориа:Мраҭашәара-азиауаа рхылҵшьҭра
14
38058
163346
135873
2026-04-05T15:35:29Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала азиауаа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163346
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|+Мраҭашәара]]
[[Акатегориа:Мраҭашәара-азиауаа|хылҵшьҭра]]
[[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭра арегионқәа рыла]]
[[Акатегориа:Мраҭашәара-азиауаа рдиаспорақәа| ]]
9wof043zljhw57rlbnkrumdbzzehmv8
Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рҿы иҟоу аевропауаа рхылҵшьҭра
14
38066
163340
135881
2026-04-05T15:33:11Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аевропауаа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163340
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала| европауаа]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рҿы иҟоу аевропауаа рдиаспорақәа|*]]
[[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа| ]]
aa8ifz4wtb8fp58033j8ht6jr18fgd6
163358
163340
2026-04-05T15:42:32Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163358
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала| европауаа]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рҿы иҟоу аевропауаа рдиаспорақәа|*]]
[[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа| ]]
1pw1xnw6v955boih8yd89g4nnbdg71a
Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа
14
38067
163339
135882
2026-04-05T15:32:49Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аевропауаа]] в [[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа]] без оставления перенаправления
135882
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|People of European descent}}
{{CatAutoTOC}}
[[Акатегориа:Аевропауаа рдиаспорақәа|+хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аконтинентқәа рыла|европауаа]]
kh2hficbgh51pz9hpv9uf1eyyu6t1vw
Акатегориа:Европатәи атәылақәа рҿы иҟоу аевропауаа рхылҵшьҭра
14
38071
163341
135888
2026-04-05T15:33:33Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аевропауаа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163341
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Аевропауаа ахылҵшьҭрала| европауаа]]
[[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа| европауаа]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа рҿы иҟоу аевропауаа рдиаспорақәа|*]]
t1k8k977indh3cvlzk6376uqmxtqktg
163351
163341
2026-04-05T15:40:48Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163351
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала| европауаа]]
[[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа| европауаа]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа рҿы иҟоу аевропауаа рдиаспорақәа|*]]
lymddtp56bxir2bx1rwqvxc3kas8c4x
Акатегориа:Урыстәыла иҟоу атитулқәа
14
38200
163313
136234
2026-04-05T14:38:12Z
Fraxinus.cs
8381
163313
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Titles in Russia}}
[[Акатегориа:{{Title country}} акультуратә ҭоурых|титулқәа]]
[[Акатегориа:Атитулқәа атәылақәа рыла]]
qap8hoox3fcg24rsy97l245o3mu7d2p
Акатегориа:Афранцызцәа рдиаспора
14
38506
163384
162607
2026-04-05T16:47:58Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163384
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|French diaspora}}
{{CatAutoTOC}}
{{DEFAULTSORT:францызцәа рдиаспора}}
[[Акатегориа:Аевропауаа рдиаспорақәа]]
[[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Афранцызцәа|диаспора]]
ibh5388ckn54l63kzkokgzp78q1w1ch
Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла
14
38507
163385
162608
2026-04-05T16:48:09Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭрала]] в [[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] без оставления перенаправления
162605
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{CatAutoTOC}}
{{DEFAULTSORT:диаспорақәа рхылҵшьҭрала}}
[[Акатегориа:Адиаспора|+хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа атәылақәа рыла| диаспорақәа]]
puqukt38z5zfnd2ow02p3adk57ipk27
Акатегориа:Османтәи аимпериа иаҵанакуа ауаа ахылҵшьҭрала
14
43324
163353
146153
2026-04-05T15:41:19Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163353
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Ottoman people by ethnic or national origin}}
[[Акатегориа:Османтәи аимпериа иаҵанакуа ауаа амилаҭқәа рыла| хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа аҭоурыхтә тәылақәа рылеи ахылҵшьҭралеи]]
6vhdzb4ebwusnvio9z5hp2rg5yyi0f8
163362
163353
2026-04-05T15:43:14Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163362
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Ottoman people by ethnic or national origin}}
[[Акатегориа:Османтәи аимпериа иаҵанакуа ауаа амилаҭқәа рыла| хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа аҭоурыхтә тәылақәа рылеи ахылҵшьҭралеи]]
gmkk1djph62ks8ms6qrt8yklzwssgc1
Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭреи ахьцо тәылеи рыла
14
43844
163381
162604
2026-04-05T16:47:17Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163381
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Diasporas by origin and host country}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:диаспорақәа рхылҵшьҭреи ахьцо тәылеи рыла}}
[[Акатегориа:Адиаспорақәа здызкыло атәыла ала|*]]
[[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла|*]]
cw5lm45wt6juvzy6cqj48t3dc4821dr
Акатегориа:Аефиопцәа рдиаспора
14
43864
163382
162606
2026-04-05T16:47:37Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163382
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Ethiopian diaspora}}
{{CatAutoTOC}}
{{DEFAULTSORT:ефиопцәа рдиаспора}}
[[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Африкауаа рдиаспорақәа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Африка Абыкь адиаспора]]
[[Акатегориа:Аефиопцәа|диаспора]]
2x0dstxupksy9u90jiyp7dms32yfenr
Акатегориа:Афилософиа аконтинентқәа рыла
14
44283
163414
148472
2026-04-05T17:26:23Z
Fraxinus.cs
8381
163414
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:философиа аконтинентқәа рыла}}
[[Акатегориа:Афилософиа арегионқәа рыла| континентқәа]]
[[Акатегориа:Акатегориақәа аконтинентқәа рыла]]
5or2tesgdf3wzabh2oaho6cehm6fvd6
Акатегориа:Иԥшьоу Атәарҭа аҳамҭақәа
14
46216
163318
152770
2026-04-05T14:46:15Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аҳамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Анашьамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163318
wikitext
text/x-wiki
{{cat main|Иԥшьоу Атәарҭа аорденқәеи амедалқәеи}}
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала]]
[[Акатегориа:Иԥшьоу Атәарҭа|ҳамҭақәа]]
[[Акатегориа:Акатоликтә уахәаматә нашьамҭақәа]]
[[Акатегориа:Акатоликтә уахәаматә титулқәа]]
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа атәылақәа рыла]]
7k7z9frear4pwzphr67fkzqzqajfcrx
Акатегориа:Анашьамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала
14
46217
163320
152771
2026-04-05T14:46:35Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Аҳамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала]] в [[Акатегориа:Анашьамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала]] без оставления перенаправления
152771
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:ҳамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала}}
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа| нашьаратә усбарҭа]]
[[Акатегориа:Акатегориақәа аиҿкаарақәа рыла]]
hcbo52uou75tgia9ui7l0pzqh8699ac
163321
163320
2026-04-05T14:46:50Z
Fraxinus.cs
8381
163321
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:нашьамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала}}
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа| нашьаратә усбарҭа]]
[[Акатегориа:Акатегориақәа аиҿкаарақәа рыла]]
e5pl72mc40tgtmfeqts63v635sq0mix
Акатегориа:Ауахәаматә нашьамҭақәа
14
46229
163298
152809
2026-04-05T14:21:39Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ақьырсиантә аҳамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ақьырсиантә анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163298
wikitext
text/x-wiki
{{cat main|Ecclesiastical decoration}}
{{DEFAULTSORT:уахәаматә нашьамҭақәа}}
[[Акатегориа:Ақьырсиантә анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]
[[Акатегориа:Ицивилтәу аҳамҭақәеи аорденқәеи]]
[[Акатегориа:Аҳамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала]]
0phntocz2rfu4k9v5joigiibchqzqx7
163302
163298
2026-04-05T14:22:52Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ицивилтәу аҳамҭақәеи аорденқәеи]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ицивилтәу анашьамҭақәеи аорденқәеи]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163302
wikitext
text/x-wiki
{{cat main|Ecclesiastical decoration}}
{{DEFAULTSORT:уахәаматә нашьамҭақәа}}
[[Акатегориа:Ақьырсиантә анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]
[[Акатегориа:Ицивилтәу анашьамҭақәеи аорденқәеи]]
[[Акатегориа:Аҳамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала]]
8jhqzwogihicetvjqbcshu7e9yueaog
163319
163302
2026-04-05T14:46:25Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аҳамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Анашьамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163319
wikitext
text/x-wiki
{{cat main|Ecclesiastical decoration}}
{{DEFAULTSORT:уахәаматә нашьамҭақәа}}
[[Акатегориа:Ақьырсиантә анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]
[[Акатегориа:Ицивилтәу анашьамҭақәеи аорденқәеи]]
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала]]
0m0vqus9iuwzvdkzpuanz0q818mi6mb
Акатегориа:Ицивилтәу анашьамҭақәеи аорденқәеи
14
46230
163301
152810
2026-04-05T14:22:30Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аҳамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163301
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Civil awards and decorations}}
{{Cat main}}
[[Акатегориа:Апремиақәа асубиектқәа рыла]]
[[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]
5ucjk2eg0upzn5uuvtw7majhuorej2j
163303
163301
2026-04-05T14:23:06Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Ицивилтәу аҳамҭақәеи аорденқәеи]] в [[Акатегориа:Ицивилтәу анашьамҭақәеи аорденқәеи]] без оставления перенаправления
163301
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Civil awards and decorations}}
{{Cat main}}
[[Акатегориа:Апремиақәа асубиектқәа рыла]]
[[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]
5ucjk2eg0upzn5uuvtw7majhuorej2j
Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи
14
46231
163304
152811
2026-04-05T14:23:27Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Аҳамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]] в [[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]] без оставления перенаправления
152811
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Orders, decorations and medals}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:ҳамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи}}
[[Акатегориа:Агеральдика]]
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа]]
[[Акатегориа:Арратә дыргақәа]]
[[Акатегориа:Арратә традициақәа]]
rfbrrtic8zbdd7fhz5wwdet38k0yhvq
163305
163304
2026-04-05T14:23:42Z
Fraxinus.cs
8381
163305
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Orders, decorations and medals}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:нашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи}}
[[Акатегориа:Агеральдика]]
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа]]
[[Акатегориа:Арратә дыргақәа]]
[[Акатегориа:Арратә традициақәа]]
s625v8nuq7mii9gmabin20bx9px1szo
Акатегориа:Адыргаҷқәа
14
46233
163300
152818
2026-04-05T14:22:18Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аҳамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163300
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Badges}}
{{Cat main|Адыргаҷ}}
{{DEFAULTSORT:дыргаҷқәа}}
[[Акатегориа:Асимволқәа]]
[[Акатегориа:Амаҭәа ахкқәа рыла]]
[[Акатегориа:Амаҭәа ахәҭақәа]]
[[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]
[[Акатегориа:Анашьамҭа амаҭәахәқәа]]
kxhm7dcv4tjrx8w9sywzx27v94obvu2
Акатегориа:Ақьырсиантә анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи
14
46258
163297
152842
2026-04-05T14:21:23Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аҳамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163297
wikitext
text/x-wiki
{{DEFAULTSORT:қьырсиантә аҳамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи}}
[[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]
[[Акатегориа:Адин иадҳәалоу аҳамҭақәа]]
[[Акатегориа:Ақьырсиантә культура|ҳамҭақәеи]]
[[Акатегориа:Ақьырсиантә динхаҵаратә обиектқәа|ҳамҭақәеи]]
8b49zk2bk3pxdzrb9rg7vd78wgpbien
163299
163297
2026-04-05T14:21:54Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Ақьырсиантә аҳамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]] в [[Акатегориа:Ақьырсиантә анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]] без оставления перенаправления
163297
wikitext
text/x-wiki
{{DEFAULTSORT:қьырсиантә аҳамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи}}
[[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]
[[Акатегориа:Адин иадҳәалоу аҳамҭақәа]]
[[Акатегориа:Ақьырсиантә культура|ҳамҭақәеи]]
[[Акатегориа:Ақьырсиантә динхаҵаратә обиектқәа|ҳамҭақәеи]]
8b49zk2bk3pxdzrb9rg7vd78wgpbien
Акатегориа:Урыстәыла инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала
14
46446
163355
153163
2026-04-05T15:41:44Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163355
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Аурысцәа| етникатәи амилаҭтәи]]
[[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Урыстәыла ауааԥсыра]]
sbnaaj42retvje5pplwtcw456qrgepz
163364
163355
2026-04-05T15:43:38Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163364
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Аурысцәа| етникатәи амилаҭтәи]]
[[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Урыстәыла ауааԥсыра]]
jm8e4s26wwjn0c1su1yars65g7fjex3
Акатегориа:Ауриатә хылҵшьҭра змоу аевропауаа
14
48694
163352
156720
2026-04-05T15:41:07Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163352
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{Category see also|Израильтәи ахылҵшьҭра змоу аевропауаа}}
{{DEFAULTSORT:уриатә хылҵшьҭра змоу аевропауаа}}
[[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала|+уриа]]
[[Акатегориа:Европа иҟоу ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи|европауаа]]
[[Акатегориа:Ауриатә хылҵшьҭра змоу ауаа|+европауаа]]
g4y4jrib5fzbvaa4l89cqgxmrp8ik35
Акатегориа:Ауриатә хылҵшьҭра змоу азиауаа
14
48699
163361
156725
2026-04-05T15:43:06Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Азиауаа ахылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163361
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{Category see also|Израильтәи ахылҵшьҭра змоу азиауаа}}
{{DEFAULTSORT:уриатә хылҵшьҭра змоу азиауаа}}
[[Акатегориа:Азиауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала|+уриа]]
[[Акатегориа:Азиа иҟоу ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи|азиауаа]]
[[Акатегориа:Ауриатә хылҵшьҭра змоу ауаа|+азиауаа]]
lkxck9czko7deixhfbk41475y5h0s81
Пакисҭан
0
50907
163239
161010
2026-04-05T12:24:31Z
Fraxinus.cs
8381
Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163239
wikitext
text/x-wiki
{{Акарточка Аҳәынҭқарра
|абираҟ = {{#property:p41}}
|абираҟ ирызку адаҟьа = Индиа абираҟ
|агерб = {{#property:p94}}
|агерб ирызку адаҟьа = Пакисҭан агерб
|агимн = National anthem of Pakistan, instrumental.oga
|агимн ирызку адаҟьа = Пакисҭан агимн
|амаҵураҭыԥ1 = Апрезидент
|амаҵурауаҩ1=
|амаҵураҭыԥ2 = Аԥыза-министр
|амаҵурауаҩ2=
|zoom1=3}}
'''Пакисҭан''' ({{lang-ur|پَاکِسْتَان [Паакистаан]}}, аофициалла '''Аисламтә Республика Пакисҭан'''<ref>{{Ашәҟәы |Ажәла = Чрыгба |Ахьӡ = Виачеслав Андреи-иԥа |Ахәҭа = |Астатиа ахьӡ = Аԥсни егьырҭ атәылақәеи ргеографиатә хьыӡқәа ржәар |Аоригинал = |Азхьарԥш = |Аҭыжьра = |Аҭакзыԥхықәу = |Аҭыԥ = Москва |Аҭыжьырҭа = Митра |Ашықәс = 2022 |Атом = |Адаҟьақәа = 274 |Адаҟьақәа1 = 437 |isbn = 978-5-6047056-8-1}}</ref> ({{lang-ur|اسلامی جمہوریہ پاكستان [Ислаамии Џумҳууриа Паакистаан]}}) — [[Аладатәи Азиа]] иҟоу тәылоуп. Ауааԥсыра рыла ахәбатәи аҭыԥ ааннакылоит, уа 241,5 миллионҩык нхоит
==Азгәаҭақәа==
{{reflist}}
{{авторитет змоу адыррақәа}}
[[Акатегориа:Пакисҭан| ]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа]]
[[Акатегориа:Афедеративтә республикақәа]]
[[Акатегориа:Аисламтә республикақәа]]
[[Акатегориа:1947 шықәсазы ишьақәгылаз атәылақәеи атерриториақәеи]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа]]
ku1vt4arpivhrtaflgz2286pdy7zxek
Акатегориа:Урыстәыла ахылҵшьҭра змоу ауаа
14
51713
163378
162599
2026-04-05T16:40:51Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ауаа зхылҵыз атәылақәа рыла]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163378
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|People of Russian descent}}
Ари акатегориа иаҵанакуеит аурыс милаҭтә ма етникатә хылҵшьҭра змоу ауаа ирызку астатиақәа.
[[Акатегориа:Аурысцәа рдиаспора]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа рыла ауаа рхылҵшьҭра]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рыла ауаа рхылҵшьҭра]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
et52xbh53qqgyudxth5cam9v62lb7dn
163394
163378
2026-04-05T16:55:36Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Европатәи атәылақәа рыла ауаа рхылҵшьҭра]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ауаа европатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163394
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|People of Russian descent}}
Ари акатегориа иаҵанакуеит аурыс милаҭтә ма етникатә хылҵшьҭра змоу ауаа ирызку астатиақәа.
[[Акатегориа:Аурысцәа рдиаспора]]
[[Акатегориа:Ауаа европатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рыла ауаа рхылҵшьҭра]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
g1gwov9bu27dpr2koit7bpncx1is4zq
163397
163394
2026-04-05T16:57:02Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рыла ауаа рхылҵшьҭра]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ауаа азиатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163397
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|People of Russian descent}}
Ари акатегориа иаҵанакуеит аурыс милаҭтә ма етникатә хылҵшьҭра змоу ауаа ирызку астатиақәа.
[[Акатегориа:Аурысцәа рдиаспора]]
[[Акатегориа:Ауаа европатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Ауаа азиатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
5rx1ngfpzdx6vf6f9wzeukp8n5k87ro
Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла
14
51714
163379
162595
2026-04-05T16:44:39Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Ауаа зхылҵыз атәылақәа рыла]] в [[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] без оставления перенаправления
162595
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|People by country of descent}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{CatAutoTOC}}
{{DEFAULTSORT:уаа зхылҵыз атәылақәа рыла}}
[[Акатегориа:Ауаа атәылақәа рыла| уаа зхылҵыз]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭрала| тәылақәа]]
lx9271ne5hvesz73kc1ql5kqf9c9xs4
Акатегориа:Ауаа азиатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла
14
51715
163347
162601
2026-04-05T15:35:48Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала азиауаа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163347
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|;]]
[[Акатегориа:Ауаа зхылҵыз атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа| уаа рхылҵшьҭра]]
41sujacriuiwnv5gijwx3vsm0uq0ifu
163389
163347
2026-04-05T16:53:52Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ауаа зхылҵыз атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163389
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|;]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа| уаа рхылҵшьҭра]]
b4pynqxfwtp3d41uihfe6edf5cyu5uz
163396
163389
2026-04-05T16:56:44Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рыла ауаа рхылҵшьҭра]] в [[Акатегориа:Ауаа азиатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] без оставления перенаправления
163389
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|;]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа| уаа рхылҵшьҭра]]
b4pynqxfwtp3d41uihfe6edf5cyu5uz
163398
163396
2026-04-05T16:57:32Z
Fraxinus.cs
8381
163398
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:уаа азиатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла}}
[[Акатегориа:Азиатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|*]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи|азиа]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа| уаа]]
ja8p1hni6aw4wt2s3oiobfeiisa4lph
Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи
14
51716
163377
162602
2026-04-05T16:40:37Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ауаа зхылҵыз атәылақәа рыла]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163377
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:уаа зхылҵыз атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи}}
[[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аконтинентқәа рыла| тәылақәа]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла| континентқәа]]
[[Акатегориа:Атәылақәа аконтинентқәа рыла|+уаа зхылҵыз]]
2m7v5kn5d34vdvj2sqnv53i6oh00yq5
163391
163377
2026-04-05T16:54:15Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Ауаа зхылҵыз атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]] в [[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]] без оставления перенаправления
163377
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:уаа зхылҵыз атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи}}
[[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аконтинентқәа рыла| тәылақәа]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла| континентқәа]]
[[Акатегориа:Атәылақәа аконтинентқәа рыла|+уаа зхылҵыз]]
2m7v5kn5d34vdvj2sqnv53i6oh00yq5
163392
163391
2026-04-05T16:54:30Z
Fraxinus.cs
8381
163392
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:уаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи}}
[[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аконтинентқәа рыла| тәылақәа]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла| континентқәа]]
[[Акатегориа:Атәылақәа аконтинентқәа рыла|+уаа зхылҵыз]]
rsr9e41vr4hqutzrlziousy83zdbnrz
Акатегориа:Ауаа европатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла
14
51717
163342
162603
2026-04-05T15:33:49Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аевропауаа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163342
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|;]]
[[Акатегориа:Ауаа зхылҵыз атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа| уаа рхылҵшьҭра]]
gvjyzw7pmcr77lvj04g4vkvnexdr0lk
163387
163342
2026-04-05T16:52:18Z
Fraxinus.cs
8381
163387
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|*]]
[[Акатегориа:Ауаа зхылҵыз атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа| уаа рхылҵшьҭра]]
26hvjrwcajztjssm7tregb7niw0xml8
163390
163387
2026-04-05T16:54:05Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Ауаа зхылҵыз атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163390
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|*]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа| уаа рхылҵшьҭра]]
bfunzmsq7xcwfxpz8qyo9pg2r92uk2e
163393
163390
2026-04-05T16:55:25Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Европатәи атәылақәа рыла ауаа рхылҵшьҭра]] в [[Акатегориа:Ауаа европатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] без оставления перенаправления
163390
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|*]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа| уаа рхылҵшьҭра]]
bfunzmsq7xcwfxpz8qyo9pg2r92uk2e
163395
163393
2026-04-05T16:56:07Z
Fraxinus.cs
8381
163395
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:уаа европатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла}}
[[Акатегориа:Европатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|*]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи|европа]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа| уаа]]
cavyohx8fswv2f5wtoz7k9gm8g35mxe
Акатегориа:Аурысцәа рдиаспора
14
51718
163383
162610
2026-04-05T16:47:48Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭрала]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163383
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Russian diaspora}}
{{DEFAULTSORT:урысцәа рдиаспора}}
[[Акатегориа:Аурысцәа|диаспора]]
[[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Аевропауаа рдиаспорақәа]]
by6yk1ow0tambtbbwbzj3e2t84ckbfw
Акатегориа:Акоммонвелт амонархиақәа
14
51978
163193
2026-04-05T12:00:37Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «* [[Акоммонвелт]] алахәылацәа, урҭ амонархиақәа роуп, аха Британиатәи [[аҳҭынратә ҭаацәара]] иацәыхараны иҟоуп. Убас ала, [[Британиатәи амонархиа|Британиа амонарх]] урҭ атәылақәа рҿы аҳәынҭқарра ахада иакәӡам. {{DEFAULTSORT:коммонвелт амонархиақәа}} Акатегори...»
163193
wikitext
text/x-wiki
* [[Акоммонвелт]] алахәылацәа, урҭ амонархиақәа роуп, аха Британиатәи [[аҳҭынратә ҭаацәара]] иацәыхараны иҟоуп. Убас ала, [[Британиатәи амонархиа|Британиа амонарх]] урҭ атәылақәа рҿы аҳәынҭқарра ахада иакәӡам.
{{DEFAULTSORT:коммонвелт амонархиақәа}}
[[Акатегориа:Акоммонвелт|монархиақәа]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа|*монархиақәа]]
[[Акатегориа:Амонархиақәа]]
fxy6pv4iv3oaetjauohs5ijmdbx03es
Акатегориа:Акоммонвелт
14
51979
163199
2026-04-05T12:08:09Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|Commonwealth of Nations}} {{Cat main}} * Акоммонвелт хатәгәаԥхаралатәи ассоциациоуп 56 хьыԥшым тәылак рыла ишьақәгылоу, урҭ рҟынтәи аӡәырҩы уаанӡа [[Британиатәи аимпериа|Британиатәи аколониақәа]] ракәын. {{DEFAULTSORT:коммонвелт}} Акатегориа:Аиҳабырабжьаратә еиҿкаа...»
163199
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Commonwealth of Nations}}
{{Cat main}}
* Акоммонвелт хатәгәаԥхаралатәи ассоциациоуп 56 хьыԥшым тәылак рыла ишьақәгылоу, урҭ рҟынтәи аӡәырҩы уаанӡа [[Британиатәи аимпериа|Британиатәи аколониақәа]] ракәын.
{{DEFAULTSORT:коммонвелт}}
[[Акатегориа:Аиҳабырабжьаратә еиҿкаарақәа]]
[[Акатегориа:Жәларбжьаратәи аекономикатә еиҿкаарақәа]]
[[Акатегориа:Жәларбжьаратәи аполитикатә еиҿкаарақәа]]
[[Акатегориа:Британиаду аполитика]]
6ogmh1soco9w4w6402w8o3ior072cer
163200
163199
2026-04-05T12:08:59Z
Fraxinus.cs
8381
163200
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Commonwealth of Nations}}
{{Cat main}}
* '''Акоммонвелт''' хатәгәаԥхаралатәи ассоциациоуп 56 хьыԥшым тәылак рыла ишьақәгылоу, урҭ рҟынтәи аӡәырҩы уаанӡа [[Британиатәи аимпериа|Британиатәи аколониақәа]] ракәын.
{{DEFAULTSORT:коммонвелт}}
[[Акатегориа:Аиҳабырабжьаратә еиҿкаарақәа]]
[[Акатегориа:Жәларбжьаратәи аекономикатә еиҿкаарақәа]]
[[Акатегориа:Жәларбжьаратәи аполитикатә еиҿкаарақәа]]
[[Акатегориа:Британиаду аполитика]]
mklauxvko9rksirqjfmk7939ce4svid
Акатегориа:Жәларбжьаратәи аекономикатә еиҿкаарақәа
14
51980
163201
2026-04-05T12:10:56Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|International economic organizations}} [[Акатегориа:Жәларбжьаратәи аиҿкаарақәа атематикала|економикатә]] [[Акатегориа:Аекономика иаҵанакуа аиҿкаарақәаs]] [[Акатегориа:Адунеизегьтәи аекономика]]»
163201
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|International economic organizations}}
[[Акатегориа:Жәларбжьаратәи аиҿкаарақәа атематикала|економикатә]]
[[Акатегориа:Аекономика иаҵанакуа аиҿкаарақәаs]]
[[Акатегориа:Адунеизегьтәи аекономика]]
aevpkbq82lm36fv28pxhwun92jcdgb6
163202
163201
2026-04-05T12:11:21Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Аекономика иаҵанакуа аиҿкаарақәаs]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Аекономика иаҵанакуа аиҿкаарақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163202
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|International economic organizations}}
[[Акатегориа:Жәларбжьаратәи аиҿкаарақәа атематикала|економикатә]]
[[Акатегориа:Аекономика иаҵанакуа аиҿкаарақәа]]
[[Акатегориа:Адунеизегьтәи аекономика]]
gdoyp64gyywacqvdqz1wv7lu3v0dshy
Акатегориа:Акоммонвелт иалахәу атәылақәа
14
51981
163203
2026-04-05T12:13:24Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Member countries of the Commonwealth of Nations}} {{DEFAULTSORT:коммонвелт иалахәу атәылақәа}} [[Акатегориа:Акоммонвелт]] [[Акатегориа:Адунеижәларбжьаратәи аиҿкаарақәа рлахәылақәа]]»
163203
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Member countries of the Commonwealth of Nations}}
{{DEFAULTSORT:коммонвелт иалахәу атәылақәа}}
[[Акатегориа:Акоммонвелт]]
[[Акатегориа:Адунеижәларбжьаратәи аиҿкаарақәа рлахәылақәа]]
sklj0yyzlgk9vjcqbx9h296hg1bb9tj
Акатегориа:Британиатәи аимпериа анапхгара
14
51982
163256
2026-04-05T12:32:25Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:Британиатәи аимпериа|напхгара]] [[Акатегориа:Акоммонвелт аҭоурых]] [[Акатегориа:Аиҳабырақәа аҭоурыхтә тәылақәа рыла]]»
163256
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Британиатәи аимпериа|напхгара]]
[[Акатегориа:Акоммонвелт аҭоурых]]
[[Акатегориа:Аиҳабырақәа аҭоурыхтә тәылақәа рыла]]
iop8g76ni0k0f4ym0desml6ujt0vxwb
Акатегориа:Акоммонвелт аҭоурых
14
51983
163257
2026-04-05T12:33:48Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «* [[Акоммонвелт]] аҭоурых. {{DEFAULTSORT:коммонвелт аҭоурых}} [[Акатегориа:Акоммонвелт|ҭоурых]] [[Акатегориа:Адәныҟатәи аизыҟазаашьақәа рҭоурых]] [[Акатегориа:Аиҿкаарақәа рҭоурых]]»
163257
wikitext
text/x-wiki
* [[Акоммонвелт]] аҭоурых.
{{DEFAULTSORT:коммонвелт аҭоурых}}
[[Акатегориа:Акоммонвелт|ҭоурых]]
[[Акатегориа:Адәныҟатәи аизыҟазаашьақәа рҭоурых]]
[[Акатегориа:Аиҿкаарақәа рҭоурых]]
nwsm5ygwrfj1vv26tvup52sgo74hxf2
Акатегориа:Англосфера
14
51984
163258
2026-04-05T12:36:26Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{cat main}} [[Акатегориа:Акультуратә регионқәа]] [[Акатегориа:Англыз бызшәа]] [[Акатегориа:Анырра асферақәа]] [[Акатегориа:Амраҭашәаратәи акультура]]»
163258
wikitext
text/x-wiki
{{cat main}}
[[Акатегориа:Акультуратә регионқәа]]
[[Акатегориа:Англыз бызшәа]]
[[Акатегориа:Анырра асферақәа]]
[[Акатегориа:Амраҭашәаратәи акультура]]
bjk0kg69kugtsl08fxjyrz6pfufdlgv
Акатегориа:Вестминстертәи асистема
14
51985
163259
2026-04-05T12:38:39Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Cat main}} [[Акатегориа:Аполитикатә системақәа]] [[Акатегориа:Азакәанԥҵаратә усбарҭақәа]] [[Акатегориа:Амраҭашәаратәи акультура]]»
163259
wikitext
text/x-wiki
{{Cat main}}
[[Акатегориа:Аполитикатә системақәа]]
[[Акатегориа:Азакәанԥҵаратә усбарҭақәа]]
[[Акатегориа:Амраҭашәаратәи акультура]]
0kbqgibybfsckceydapptci5y5hgrr2
Акатегориа:Амонархизм атәылақәа рыла
14
51986
163260
2026-04-05T12:40:02Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:монархизм атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Амонархизм| тәылақәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә ҵысрақәа атәылақәа рыла| монархиз]]»
163260
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:монархизм атәылақәа рыла}}
[[Акатегориа:Амонархизм| тәылақәа]]
[[Акатегориа:Аполитикатә ҵысрақәа атәылақәа рыла| монархиз]]
f8x1oypkxbu4wumy936z14t78fzyl5q
Акатегориа:Акоммонвелт Аҳрақәа рҿы иҟоу амонархизм
14
51987
163261
2026-04-05T12:41:17Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:коммонвелт Аҳрақәа рҿы иҟоу амонархизм}} [[Акатегориа:Акоммонвелт Аҳрақәа|монархизм]] [[Акатегориа:Амонархизм атәылақәа рыла| коммонвелт Аҳрақәа]]»
163261
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:коммонвелт Аҳрақәа рҿы иҟоу амонархизм}}
[[Акатегориа:Акоммонвелт Аҳрақәа|монархизм]]
[[Акатегориа:Амонархизм атәылақәа рыла| коммонвелт Аҳрақәа]]
p7km6obsf57uk0myhg81awwwz2hymti
Акатегориа:Британиатәи асионистцәа
14
51988
163262
2026-04-05T12:45:45Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «[[Акатегориа:Британиатәи активистцәа|сионистцәа]] [[Акатегориа:Европатәи асионистцәа]] [[Акатегориа:Асионистцәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Британиаду иҟоу асионизм|сионистцәа]] [[Акатегориа:Британиаду инхо ауаа аполитикатә ориентациала|сионистцәа]]»
163262
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Британиатәи активистцәа|сионистцәа]]
[[Акатегориа:Европатәи асионистцәа]]
[[Акатегориа:Асионистцәа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Британиаду иҟоу асионизм|сионистцәа]]
[[Акатегориа:Британиаду инхо ауаа аполитикатә ориентациала|сионистцәа]]
il1whiutm9ehuebzi7fk3el6uq5gcl1
Акатегориа:Британиатәи активистцәа
14
51989
163263
2026-04-05T12:49:22Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commons category|Activists from the United Kingdom}} {{fooian fooers | Profession = активистцәа | Nationality=Британиауаа | NationalityWithSuffix=Британиатәи | Country=Британиаду }} {{CatAutoTOC}}»
163263
wikitext
text/x-wiki
{{commons category|Activists from the United Kingdom}}
{{fooian fooers
| Profession = активистцәа
| Nationality=Британиауаа
| NationalityWithSuffix=Британиатәи
| Country=Британиаду
}}
{{CatAutoTOC}}
hv112nt80ufek439iz4lsilgw3s221e
Акатегориа:Европатәи асионистцәа
14
51990
163264
2026-04-05T12:51:14Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Европа инхо ауаа аполитикатә ориентациала|сионистцәа]] [[Акатегориа:Европа иҟоу асионизм| сионистцәа]] [[Акатегориа:Асионистцәа|*]]»
163264
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Европа инхо ауаа аполитикатә ориентациала|сионистцәа]]
[[Акатегориа:Европа иҟоу асионизм| сионистцәа]]
[[Акатегориа:Асионистцәа|*]]
bmblliu2gx3apy1o5quelgm8l8zvvph
Акатегориа:Европа иҟоу асионизм
14
51991
163265
2026-04-05T12:52:53Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «[[Акатегориа:Асионизм аконтинентқәа рыла]] [[Акатегориа:Европа иҟоу ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи|сионизм]] [[Акатегориа:Европатәи атәылақәа рҿы иҟоу амилаҭеилыхратә ҵысрақәа|сионизм]]»
163265
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Асионизм аконтинентқәа рыла]]
[[Акатегориа:Европа иҟоу ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи|сионизм]]
[[Акатегориа:Европатәи атәылақәа рҿы иҟоу амилаҭеилыхратә ҵысрақәа|сионизм]]
14elji80p23kz0fqgd1m8beyfr82ue7
Акатегориа:Асионизм аконтинентқәа рыла
14
51992
163266
2026-04-05T12:55:07Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:сионизм аконтинентқәа рыла}} [[Акатегориа:Асионизм| континентқәа]] [[Акатегориа:Ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи аконтинентқәа рыла| сионизм]] [[Акатегориа:Амилаҭеилыхра аконтинентқәа рыла| сионизм]]»
163266
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:сионизм аконтинентқәа рыла}}
[[Акатегориа:Асионизм| континентқәа]]
[[Акатегориа:Ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи аконтинентқәа рыла| сионизм]]
[[Акатегориа:Амилаҭеилыхра аконтинентқәа рыла| сионизм]]
rwfh96xj5q1ibfqn1x54e9z2drv1yd4
Акатегориа:Асионизм
14
51993
163267
2026-04-05T13:04:51Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|Zionism}} {{Cat main}} {{DEFAULTSORT:сионизм}} [[Акатегориа:Израиль аполитикатә ҭоурых]] [[Акатегориа:Ахьыԥшымразы аҵысрақәа]] [[Акатегориа:Израиль акультуратә ҭоурых]] [[Акатегориа:Ауриацәа рҵысрақәа]] [[Акатегориа:Ауриацәа рнационализм]] Акатегориа:Амилаҭ-хақә...»
163267
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Zionism}}
{{Cat main}}
{{DEFAULTSORT:сионизм}}
[[Акатегориа:Израиль аполитикатә ҭоурых]]
[[Акатегориа:Ахьыԥшымразы аҵысрақәа]]
[[Акатегориа:Израиль акультуратә ҭоурых]]
[[Акатегориа:Ауриацәа рҵысрақәа]]
[[Акатегориа:Ауриацәа рнационализм]]
[[Акатегориа:Амилаҭ-хақәиҭратә ҵысрақәа]]
[[Акатегориа:Аиудаизми аполитикеи]]
[[Акатегориа:Абжьаратәи Мрагылара аҿы иҟоу амилаҭеилыхратә ҵысрақәа]]
[[Акатегориа:Османтәи аимпериа иҟаз амилаҭеилыхра]]
[[Акатегориа:Аҳәынҭқарратә идеологиақәа]]
[[Акатегориа:Аирредентизм]]
[[Акатегориа:Арабтә милаҭеилыхра аҿагылара]]
c1o9gm6957nax58kqfmbnh5p3df0100
Акатегориа:Израиль аполитикатә ҭоурых
14
51994
163268
2026-04-05T13:06:39Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:Аполитикатә ҭоурых атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} аполитика|ҭоурых]] [[Акатегориа:{{Title country}} аҭоурых атематикала|политикатә ҭоурых]] [[Акатегориа:{{Country2continental|{{Title country}}}} аполитикатә ҭоурых атәылақәа рыла]]»
163268
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Аполитикатә ҭоурых атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:{{Title country}} аполитика|ҭоурых]]
[[Акатегориа:{{Title country}} аҭоурых атематикала|политикатә ҭоурых]]
[[Акатегориа:{{Country2continental|{{Title country}}}} аполитикатә ҭоурых атәылақәа рыла]]
tqyyh5dw04rbl6g2wmuehx8t27nib13
Акатегориа:Израиль аполитика
14
51995
163269
2026-04-05T13:08:18Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|Politics of Israel}} {{Cat main}} [[Акатегориа:{{Title country}}|политика]] [[Акатегориа:Аполитика атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Аполитика {{lc:{{Country2continental|{{Title country}}}}}} атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Палестина (арегион) аполитика]] [[Акатегориа:Абжьаратәи Мрагылара аполитика]]»
163269
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Politics of Israel}}
{{Cat main}}
[[Акатегориа:{{Title country}}|политика]]
[[Акатегориа:Аполитика атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Аполитика {{lc:{{Country2continental|{{Title country}}}}}} атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Палестина (арегион) аполитика]]
[[Акатегориа:Абжьаратәи Мрагылара аполитика]]
p75ienh8j2ghq9qmumo9fsp6czi03f5
Акатегориа:Израиль аҭоурых атематикала
14
51996
163270
2026-04-05T13:09:40Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:{{Title country}} аҭоурых| тематикала]] [[Акатегориа:Аҭоурых атәылақәа рылеи атематикалеи]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}}} аҭоурых атематикала| ]]»
163270
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:{{Title country}} аҭоурых| тематикала]]
[[Акатегориа:Аҭоурых атәылақәа рылеи атематикалеи]]
[[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}}} аҭоурых атематикала| ]]
a6t9xsj0n4exzw8c5idfpcfnnr2q15q
Акатегориа:Израиль аҭоурых
14
51997
163271
2026-04-05T13:12:18Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commonscat|History of Israel}} [[Акатегориа:{{Title country}}|ҭоурых]] [[Акатегориа:Аҭоурых атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рҭоурых]] [[Акатегориа:Леуант аҭоурых]] [[Акатегориа:Адгьылбжьарамшын аҭоурых]] [[Акатегориа:Амраҭашәара-азиатәи атәылақәа рҭоурых]] Ак...»
163271
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|History of Israel}}
[[Акатегориа:{{Title country}}|ҭоурых]]
[[Акатегориа:Аҭоурых атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рҭоурых]]
[[Акатегориа:Леуант аҭоурых]]
[[Акатегориа:Адгьылбжьарамшын аҭоурых]]
[[Акатегориа:Амраҭашәара-азиатәи атәылақәа рҭоурых]]
[[Акатегориа:Ауриацәа рҭоурых атәылақәа рыла]]
oezs9qp5scuo88drtmpc7lxxkb0z6l0
Акатегориа:Израиль акультуратә ҭоурых
14
51998
163272
2026-04-05T13:15:57Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:Израильтәи акультура|ҭоурых]] [[Акатегориа:Израиль аҭоурых атематикала]] [[Акатегориа:Акультуратә ҭоурых атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Азиа акультуратә ҭоурых]]»
163272
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Израильтәи акультура|ҭоурых]]
[[Акатегориа:Израиль аҭоурых атематикала]]
[[Акатегориа:Акультуратә ҭоурых атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Азиа акультуратә ҭоурых]]
9u7hzn0ifzm5z9o5j4qrl4df82zakwx
Акатегориа:Израильтәи акультура
14
51999
163273
2026-04-05T13:20:13Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Culture of Israel}} {{Cat main}} [[Акатегориа:{{Title country}}|культура]] [[Акатегориа:Акультура атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Мрагылара Ааигәа иҟоу акультура|.]] [[Акатегориа:Азиатәи акультура атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Палестинатәи (арегион) акультура| ]]»
163273
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Culture of Israel}}
{{Cat main}}
[[Акатегориа:{{Title country}}|культура]]
[[Акатегориа:Акультура атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Мрагылара Ааигәа иҟоу акультура|.]]
[[Акатегориа:Азиатәи акультура атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Палестинатәи (арегион) акультура| ]]
ek9fgotqor8u7ip3f8m84zk42cn5a9d
Акатегориа:Османтәи аимпериа иҟаз амилаҭеилыхра
14
52000
163274
2026-04-05T13:22:49Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|Nationalism in the Ottoman Empire}} [[Акатегориа:Амилаҭеилыхра атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рҿы иҟоу амилаҭеилыхра]] [[Акатегориа:Османтәи аимпериа аполитика|милаҭеилыхра]] Акатегориа:Османтәи аимпериа иҟаз аполитикатә ҵысрақәа|милаҭеилых...»
163274
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Nationalism in the Ottoman Empire}}
[[Акатегориа:Амилаҭеилыхра атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Азиатәи атәылақәа рҿы иҟоу амилаҭеилыхра]]
[[Акатегориа:Османтәи аимпериа аполитика|милаҭеилыхра]]
[[Акатегориа:Османтәи аимпериа иҟаз аполитикатә ҵысрақәа|милаҭеилыхра]]
ikkj7zzgerdzkebrg0cqeulb4vfb1ma
Акатегориа:Асионистцәа
14
52001
163275
2026-04-05T13:25:22Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|Zionists}} {{Category see also|Антисионистцәа}} {{DEFAULTSORT:сионистцәа}} [[Акатегориа:Асионизм|:сионистцәа]] [[Акатегориа:Активистцәа атемақәа рыла]] [[Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентациала]] [[Акатегориа:Амилаҭеилыхцәа|*сионистцәа]]»
163275
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Zionists}}
{{Category see also|Антисионистцәа}}
{{DEFAULTSORT:сионистцәа}}
[[Акатегориа:Асионизм|:сионистцәа]]
[[Акатегориа:Активистцәа атемақәа рыла]]
[[Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентациала]]
[[Акатегориа:Амилаҭеилыхцәа|*сионистцәа]]
nrlrmwyqk50y2mmrhi016dipj9c44yk
Акатегориа:Асионистцәа атәылақәа рыла
14
52002
163276
2026-04-05T13:27:56Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:сионистцәа атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Асионистцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:Активистцәа атемақәа рылеи атәылақәа рылеи]] [[Акатегориа:Амилаҭеилыхцәа атәылақәа рыла|*сионистцәа]] Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентаци...»
163276
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:сионистцәа атәылақәа рыла}}
[[Акатегориа:Асионистцәа| тәылақәа]]
[[Акатегориа:Активистцәа атемақәа рылеи атәылақәа рылеи]]
[[Акатегориа:Амилаҭеилыхцәа атәылақәа рыла|*сионистцәа]]
[[Акатегориа:Ауаа аполитикатә ориентациалеи атәылақәа рылеи]]
[[Акатегориа:Асионизм атәылақәа рыла| сионистцәа]]
cmorliva97nf39t4shztti3l6pq9rjz
Акатегориа:Асионизм атәылақәа рыла
14
52003
163277
2026-04-05T13:29:14Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:сионизм атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Асионизм| тәылақәа]] [[Акатегориа:Аполитикатә ҵысрақәа атәылақәа рыла| сионизм]] [[Акатегориа:Ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи атәылақәа рыла| сионизм]]»
163277
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:сионизм атәылақәа рыла}}
[[Акатегориа:Асионизм| тәылақәа]]
[[Акатегориа:Аполитикатә ҵысрақәа атәылақәа рыла| сионизм]]
[[Акатегориа:Ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи атәылақәа рыла| сионизм]]
fkysaar5wd1dowjcxjzgk3o8659ofv9
Акатегориа:Активистцәа атемақәа рылеи атәылақәа рылеи
14
52004
163278
2026-04-05T13:30:29Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Activists by country by subject}} {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Активистцәа атемақәа рыла| тәылақәа]] [[Акатегориа:Активистцәа атәылақәа рыла| темақәа]]»
163278
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Activists by country by subject}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Активистцәа атемақәа рыла| тәылақәа]]
[[Акатегориа:Активистцәа атәылақәа рыла| темақәа]]
6py557ir14k6dri7y9cimmp7jjyisv2
Акатегориа:Британиаду иҟоу асионизм
14
52005
163279
2026-04-05T13:33:15Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «* [[Британиаду]] иҟоу [[асионизм]]. [[Акатегориа:Асионизм атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи|сионизм]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу аполитикатә ҵысрақәа|сионизм]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}}} иҟоу асионизм]]»
163279
wikitext
text/x-wiki
* [[Британиаду]] иҟоу [[асионизм]].
[[Акатегориа:Асионизм атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи|сионизм]]
[[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу аполитикатә ҵысрақәа|сионизм]]
[[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}}} иҟоу асионизм]]
nc4h0sks5j7lfz743lsqoy8oipe7q7z
Акатегориа:Британиаду иҟоу ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи
14
52006
163280
2026-04-05T13:37:41Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:{{Country2continental|{{Title country}}}} атәылақәа рҿы иҟоу ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу адин|иудеиатә динхаҵареи]] [[Акатегориа:{{Title country}}тәи ажәларқәа|уриацәеи аиудеиатә динхаҵареи]] Акатегориа:Британиади Израильи реизыҟа...»
163280
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:{{Country2continental|{{Title country}}}} атәылақәа рҿы иҟоу ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи]]
[[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу адин|иудеиатә динхаҵареи]]
[[Акатегориа:{{Title country}}тәи ажәларқәа|уриацәеи аиудеиатә динхаҵареи]]
[[Акатегориа:Британиади Израильи реизыҟазаашьақәа]]
f9ud5bjhiodnnwcp02iou94sdh1z3nl
163281
163280
2026-04-05T13:37:56Z
Fraxinus.cs
8381
163281
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:{{Country2continental|{{Title country}}}} атәылақәа рҿы иҟоу ауриацәеи аиудеиатә динхаҵареи]]
[[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу адин|иудеиатә динхаҵареи]]
[[Акатегориа:Британиатәи ажәларқәа|уриацәеи аиудеиатә динхаҵареи]]
[[Акатегориа:Британиади Израильи реизыҟазаашьақәа]]
hvhgyh0bszot24yv5fmle48qbdwqxqf
Акатегориа:Англиатәи антифашистцәа
14
52007
163282
2026-04-05T13:39:47Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:Британиатәи антифашистцәа]] [[Акатегориа:Англиа инхо ауаа аполитикатә ориентациала|антифашистцәа]]»
163282
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Британиатәи антифашистцәа]]
[[Акатегориа:Англиа инхо ауаа аполитикатә ориентациала|антифашистцәа]]
iw1wj0vp40hoifqa13yn5hi49pryaeb
Акатегориа:Британиатәи антифашистцәа
14
52008
163283
2026-04-05T13:40:35Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Category header antifascists by nationality|gb|commons=false}}»
163283
wikitext
text/x-wiki
{{Category header antifascists by nationality|gb|commons=false}}
8p07t0od717bb67cbfjqigk590hro22
Акатегориа:Британиаду иҟоу антифашизм
14
52009
163284
2026-04-05T13:41:08Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:Антифашизм атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу аполитикатә ҵысрақәа|антифашизм]]»
163284
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Антифашизм атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу аполитикатә ҵысрақәа|антифашизм]]
5jwzc51h89ham7mfl9j4ahj18k6d67k
Акатегориа:Англиа инхо ауаа аполитикатә ориентациала
14
52010
163285
2026-04-05T13:42:49Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:Британиаду инхо ауаа аполитикатә ориентациала|+]] [[Акатегориа:Англызцәа| политикатә ориентациала]] [[Акатегориа:Англиа аполитика иадҳәалоу ауаа|ориентациала]]»
163285
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Британиаду инхо ауаа аполитикатә ориентациала|+]]
[[Акатегориа:Англызцәа| политикатә ориентациала]]
[[Акатегориа:Англиа аполитика иадҳәалоу ауаа|ориентациала]]
3caq9779jaq42ca308g3fhx8ae19d1d
Акатегориа:Англиа аполитика иадҳәалоу ауаа
14
52011
163286
2026-04-05T13:44:20Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Британиаду аполитика иадҳәалоу ауаа| ]] [[Акатегориа:Англиа аполитика|+уаа]] [[Акатегориа:Англиа инхо ауаа рзанааҭ ҳасабала|политика]]»
163286
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Британиаду аполитика иадҳәалоу ауаа| ]]
[[Акатегориа:Англиа аполитика|+уаа]]
[[Акатегориа:Англиа инхо ауаа рзанааҭ ҳасабала|политика]]
10x5sui1l12xwhvrd416d2mn4gym9p2
Акатегориа:Англиатәи арыцарцәа
14
52012
163288
2026-04-05T13:49:26Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commons category|Knights from England}} [[Акатегориа:Британиатәи арыцарцәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Британиатәи арыцарцәа]] [[Акатегориа:Англиатәи аруаа|рыцарцәа]] [[Акатегориа:Англиатәи ар реиҳабцәа|рыцарцәа]] [[Акатегориа:Англиатәи аамсҭцәа|рыцарцәа]]»
163288
wikitext
text/x-wiki
{{commons category|Knights from England}}
[[Акатегориа:Британиатәи арыцарцәа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Британиатәи арыцарцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи аруаа|рыцарцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи ар реиҳабцәа|рыцарцәа]]
[[Акатегориа:Англиатәи аамсҭцәа|рыцарцәа]]
bb0n35ldt5dcyyil4xvvoqjyg0rnjb1
Акатегориа:Британиатәи арыцарцәа атәылақәа рыла
14
52013
163289
2026-04-05T13:50:22Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Британиатәи арыцарцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:Арыцарцәа атәылақәа рыла|*]]»
163289
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Британиатәи арыцарцәа| тәылақәа]]
[[Акатегориа:Арыцарцәа атәылақәа рыла|*]]
09elwczkfe3izaev0a78mkdqta4cz0c
Акатегориа:Арыцарцәа атәылақәа рыла
14
52014
163290
2026-04-05T13:53:03Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Knights by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:рыцарцәа атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Арыцарцәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:Аамсҭацәа атәылақәа рыла| рыцарцәа]] [[Акатегориа:Аибашьцәа атәылақәа рыла| рыцарцәа]]»
163290
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Knights by country}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:рыцарцәа атәылақәа рыла}}
[[Акатегориа:Арыцарцәа| тәылақәа]]
[[Акатегориа:Аамсҭацәа атәылақәа рыла| рыцарцәа]]
[[Акатегориа:Аибашьцәа атәылақәа рыла| рыцарцәа]]
2o907ff777q68z59nqb5fcbz8jzp4mc
Акатегориа:Арыцарцәа
14
52015
163291
2026-04-05T13:56:47Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons cat|Knights}} {{Cat main|Арыцар}} {{DEFAULTSORT:рыцарцәа}} [[Акатегориа:Аамсҭатә титулқәа]] [[Акатегориа:Арыцарра]] [[Акатегориа:Аибашьцәа]]»
163291
wikitext
text/x-wiki
{{Commons cat|Knights}}
{{Cat main|Арыцар}}
{{DEFAULTSORT:рыцарцәа}}
[[Акатегориа:Аамсҭатә титулқәа]]
[[Акатегориа:Арыцарра]]
[[Акатегориа:Аибашьцәа]]
snrtf6zt7jgkob71wyric9yn5yawscb
Акатегориа:Арыцарра
14
52016
163292
2026-04-05T13:59:21Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Chivalry}} {{cat main}} {{DEFAULTSORT:рыцарра}} [[Акатегориа:Абжьарашәышықәсатә уаажәларра]] [[Акатегориа:Аетикет]] [[Акатегориа:Аҳцәеи аҭауадцәеи рышҭақәа]] [[Акатегориа:Ахаҭабзиара]] [[Акатегориа:Аибашьҩы икодекс]]»
163292
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Chivalry}}
{{cat main}}
{{DEFAULTSORT:рыцарра}}
[[Акатегориа:Абжьарашәышықәсатә уаажәларра]]
[[Акатегориа:Аетикет]]
[[Акатегориа:Аҳцәеи аҭауадцәеи рышҭақәа]]
[[Акатегориа:Ахаҭабзиара]]
[[Акатегориа:Аибашьҩы икодекс]]
cjvv0bva2kh9fwet6ys6ptkvct7dmtq
Акатегориа:Аибашьҩы икодекс
14
52017
163293
2026-04-05T14:00:59Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|Warrior code}} [[Акатегориа:Арратә традициақәа]] [[Акатегориа:Ахымҩаԥгашьа акодексқәа]] [[Акатегориа:Аҳаҭыр]] [[Акатегориа:Аибашьцәа|кодекс]]»
163293
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Warrior code}}
[[Акатегориа:Арратә традициақәа]]
[[Акатегориа:Ахымҩаԥгашьа акодексқәа]]
[[Акатегориа:Аҳаҭыр]]
[[Акатегориа:Аибашьцәа|кодекс]]
fe3uq27hjw35qztspy5bdndzo45lye7
Акатегориа:Ахымҩаԥгашьа акодексқәа
14
52018
163294
2026-04-05T14:02:26Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Codes of conduct}} {{DEFAULTSORT:хымҩаԥгашьа акодексқәа}} [[Акатегориа:Азҟазаратә етика]] [[Акатегориа:Аполитикатә усԥҟақәа]] [[Акатегориа:Аԥҟарақәа]]»
163294
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Codes of conduct}}
{{DEFAULTSORT:хымҩаԥгашьа акодексқәа}}
[[Акатегориа:Азҟазаратә етика]]
[[Акатегориа:Аполитикатә усԥҟақәа]]
[[Акатегориа:Аԥҟарақәа]]
j03k29ect8ygy21g1geovem52shu8h8
Акатегориа:Аибашьцәа атәылақәа рыла
14
52019
163295
2026-04-05T14:05:22Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|Soldiers by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Аруаа атәылақәа рыла|*]] [[Акатегориа:Аибашьцәа| тәылақәа]]»
163295
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Soldiers by country}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Аруаа атәылақәа рыла|*]]
[[Акатегориа:Аибашьцәа| тәылақәа]]
9qi1h9e0p94g9vc62kq1500a53ae3zx
Акатегориа:Британиатәи арыцарцәа
14
52020
163296
2026-04-05T14:09:13Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commonscat|Knights from the United Kingdom}} {{Category see also|Британиатәи аҳәсақәа}} [[Акатегориа:Арыцарцәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Британиатәи аҳаҭыртә система|рыцарцәа]] [[Акатегориа:Британиатәи аамсҭцәа|рыцарцәа]] [[Акатегориа:Британиатәи аруаа|рыцарцәа]]»
163296
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Knights from the United Kingdom}}
{{Category see also|Британиатәи аҳәсақәа}}
[[Акатегориа:Арыцарцәа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Британиатәи аҳаҭыртә система|рыцарцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи аамсҭцәа|рыцарцәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи аруаа|рыцарцәа]]
0hfjevkvbmcsl88oz2opd215jjjq8x3
Акатегориа:Британиатәи аҳаҭыртә система
14
52021
163306
2026-04-05T14:24:37Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Cat main}} {{Category see also|Апираџь|Британиаду аҳамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи}} [[Акатегориа:Британиаду иҟоу агәырӷьарақәа|ҳаҭыртә система]] [[Акатегориа:Британиаду аҳаҭыртә хьыӡқәа| система]] [[Акатегориа:Британиаду анашьамҭақәа|ҳаҭыртә система]] Акатегори...»
163306
wikitext
text/x-wiki
{{Cat main}}
{{Category see also|Апираџь|Британиаду аҳамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи}}
[[Акатегориа:Британиаду иҟоу агәырӷьарақәа|ҳаҭыртә система]]
[[Акатегориа:Британиаду аҳаҭыртә хьыӡқәа| система]]
[[Акатегориа:Британиаду анашьамҭақәа|ҳаҭыртә система]]
[[Акатегориа:Аҳаҭыртә системақәа]]
[[Акатегориа:Британиаду иҟоу анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]
ph19w01b5kjstzx9w730573zzfup5lj
Акатегориа:Британиаду иҟоу агәырӷьарақәа
14
52022
163307
2026-04-05T14:26:17Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «[[Акатегориа:Агәырӷьарақәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Британиатәи акультура|гәырӷьарақәа]] [[Акатегориа:{{Title country}} имҩаԥысуаз ахҭысқәа|гәырӷьарақәа]]»
163307
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Агәырӷьарақәа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Британиатәи акультура|гәырӷьарақәа]]
[[Акатегориа:{{Title country}} имҩаԥысуаз ахҭысқәа|гәырӷьарақәа]]
15xdnjr1tzsvs9ha3kd7pz04mq0aizu
Акатегориа:Агәырӷьарақәа атәылақәа рыла
14
52023
163308
2026-04-05T14:29:09Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Observances by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:гәырӷьарақәа атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Агәырӷьарақәа| тәылақәа]] [[Акатегориа:Ауснагӡатәқәа атәылақәа рыла| гәырӷьарақәа]]»
163308
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Observances by country}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:гәырӷьарақәа атәылақәа рыла}}
[[Акатегориа:Агәырӷьарақәа| тәылақәа]]
[[Акатегориа:Ауснагӡатәқәа атәылақәа рыла| гәырӷьарақәа]]
p01r8zxcu15btcdaegot4cjujwoieir
Акатегориа:Агәырӷьарақәа
14
52024
163309
2026-04-05T14:30:22Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commonscat|Observances}} {{DEFAULTSORT:гәырӷьарақәа}} [[Акатегориа:Амзар]] [[Акатегориа:Атрадициақәа]]»
163309
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Observances}}
{{DEFAULTSORT:гәырӷьарақәа}}
[[Акатегориа:Амзар]]
[[Акатегориа:Атрадициақәа]]
s0ybx3ls2sjo4dmivoeg63ggqmnrbt8
Акатегориа:Британиаду имҩаԥысуаз ахҭысқәа
14
52025
163310
2026-04-05T14:32:40Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|Events in the United Kingdom}} [[Акатегориа:Британиатәи акультура|имҩаԥысуаз ахҭысқәа]] [[Акатегориа:Ахҭысқәа Европатәи атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Ахҭысқәа атәылақәа рыла]]»
163310
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Events in the United Kingdom}}
[[Акатегориа:Британиатәи акультура|имҩаԥысуаз ахҭысқәа]]
[[Акатегориа:Ахҭысқәа Европатәи атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Ахҭысқәа атәылақәа рыла]]
1d9w5iwxl86xyfkc0zzu6nwyo2zxcrm
Акатегориа:Британиаду аҳаҭыртә хьыӡқәа
14
52026
163311
2026-04-05T14:35:38Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commonscat|Honorary titles of the United Kingdom}} [[Акатегориа:Британиаду анашьамҭақәа|ҳаҭыртә хьыӡқәа]] [[Акатегориа:Аҳаҭыртә хьыӡқәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Британиаду иҟоу атитулқәа|ҳаҭыртә хьыӡқәа]]»
163311
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Honorary titles of the United Kingdom}}
[[Акатегориа:Британиаду анашьамҭақәа|ҳаҭыртә хьыӡқәа]]
[[Акатегориа:Аҳаҭыртә хьыӡқәа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Британиаду иҟоу атитулқәа|ҳаҭыртә хьыӡқәа]]
pven0vr56h3ts7lqjqshxehrfnl74og
Акатегориа:Британиаду анашьамҭақәа
14
52027
163312
2026-04-05T14:36:59Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commons category|Awards of the United Kingdom}} [[Акатегориа:Анашьамҭақәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Британиатәи акультура|ҳамҭақәа]]»
163312
wikitext
text/x-wiki
{{commons category|Awards of the United Kingdom}}
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Британиатәи акультура|ҳамҭақәа]]
7vopbalhixugqtgqvnvliq45fkbdrs5
Акатегориа:Британиаду иҟоу атитулқәа
14
52028
163314
2026-04-05T14:38:27Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|Titles in the United Kingdom}} [[Акатегориа:{{Title country}} акультуратә ҭоурых|титулқәа]] [[Акатегориа:Атитулқәа атәылақәа рыла]]»
163314
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Titles in the United Kingdom}}
[[Акатегориа:{{Title country}} акультуратә ҭоурых|титулқәа]]
[[Акатегориа:Атитулқәа атәылақәа рыла]]
qr3f2puobcs66csng12wtrr052ueam6
163315
163314
2026-04-05T14:39:33Z
Fraxinus.cs
8381
163315
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Titles in the United Kingdom}}
[[Акатегориа:Британиатәи акультура|титулқәа]]
[[Акатегориа:Атитулқәа атәылақәа рыла]]
ml58zk9qnf5vz0wqznkogvnng2kwhdg
Акатегориа:Аҳаҭыртә системақәа
14
52029
163316
2026-04-05T14:40:49Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « {{DEFAULTSORT:ҳаҭыртә системақәа}} [[Акатегориа:Аҳаҭыр]] [[Акатегориа:Антропологиа]] [[Акатегориа:Асоциалтә статус]]»
163316
wikitext
text/x-wiki
{{DEFAULTSORT:ҳаҭыртә системақәа}}
[[Акатегориа:Аҳаҭыр]]
[[Акатегориа:Антропологиа]]
[[Акатегориа:Асоциалтә статус]]
4ou0kulme1i6c7tj0zkzqa5skwwyvym
Акатегориа:Британиаду иҟоу анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи
14
52030
163317
2026-04-05T14:43:21Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commonscat|Orders, decorations and medals of the United Kingdom}} [[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} анашьамҭақәа]] [[Акатегориа:{{Title country}} аҳәынҭқарратә символқәа]]»
163317
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Orders, decorations and medals of the United Kingdom}}
[[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:{{Title country}} анашьамҭақәа]]
[[Акатегориа:{{Title country}} аҳәынҭқарратә символқәа]]
qyk96db22uewqx5jzkroamllslmbyw6
163325
163317
2026-04-05T14:51:24Z
Fraxinus.cs
8381
163325
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Orders, decorations and medals of the United Kingdom}}
[[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:{{Title country}} анашьамҭақәа]]
[[Акатегориа:{{Title country}} аҳәынҭқарратә символқәа|нашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]
25jg037yln757hu1eltbn5kdra5snep
163326
163325
2026-04-05T14:53:09Z
Fraxinus.cs
8381
163326
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Orders, decorations and medals of the United Kingdom}}
[[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:{{Title country}} анашьамҭақәа]]
[[Акатегориа:{{Title country}} асимволқәа|нашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи]]
nf9wrqhbmrtepx4ymy6cba5qeuj68oe
Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи атәылақәа рыла
14
52031
163322
2026-04-05T14:47:11Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Orders, decorations and medals by country}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:нашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи| тәылақәа]] [[Акатегориа:Анашьамҭақәа атәылақәа рыла| ]] Акатегориа:Анашьамҭақәа...»
163322
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Orders, decorations and medals by country}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:нашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи атәылақәа рыла}}
[[Акатегориа:Анашьамҭақәеи аорденқәеи амедалқәеи| тәылақәа]]
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа атәылақәа рыла| ]]
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа ранашьаратә усбарҭа ала|Country]]
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа рсиақәа]]
7rfplskj1ka8d6vicqn40ucslsigdzx
Акатегориа:Анашьамҭақәа рсиақәа
14
52032
163323
2026-04-05T14:49:02Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « {{DEFAULTSORT:нашьамҭақәа рсиақәа}} [[Акатегориа:Анашьамҭақәа|*сиа]] [[Акатегориа:Акультуратә сиақәа]]»
163323
wikitext
text/x-wiki
{{DEFAULTSORT:нашьамҭақәа рсиақәа}}
[[Акатегориа:Анашьамҭақәа|*сиа]]
[[Акатегориа:Акультуратә сиақәа]]
1pml34f303k2dqwdtsvm15bwqrqhz29
Акатегориа:Акультуратә сиақәа
14
52033
163324
2026-04-05T14:50:07Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « {{DEFAULTSORT:культуратә сиақәа}} [[Акатегориа:Асиақәа]] [[Акатегориа:Акультура|*культуратә сиақәа]]»
163324
wikitext
text/x-wiki
{{DEFAULTSORT:культуратә сиақәа}}
[[Акатегориа:Асиақәа]]
[[Акатегориа:Акультура|*культуратә сиақәа]]
nu6yk3az3g2zvfm53sdy1zbqtqyp1tu
Акатегориа:Британиаду асимволқәа
14
52034
163327
2026-04-05T14:56:26Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|Symbols of the United Kingdom}} [[Акатегориа:Британиатәи акультура|символқәа]] [[Акатегориа:Аҳәынҭқарратә символқәа]] [[Акатегориа:{{Title country}} агеральдика]] [[Акатегориа:Британиатәи атрадициақәа]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу амилаҭеилыхра]]»
163327
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Symbols of the United Kingdom}}
[[Акатегориа:Британиатәи акультура|символқәа]]
[[Акатегориа:Аҳәынҭқарратә символқәа]]
[[Акатегориа:{{Title country}} агеральдика]]
[[Акатегориа:Британиатәи атрадициақәа]]
[[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу амилаҭеилыхра]]
90i5iur3nulbfsszhhaytqcw2dljgkf
163329
163327
2026-04-05T14:57:55Z
Fraxinus.cs
8381
163329
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|Symbols of the United Kingdom}}
[[Акатегориа:Британиатәи акультура|символқәа]]
[[Акатегориа:Аҳәынҭқарратә символқәа]]
[[Акатегориа:{{Title country}} агеральдика|символқәа]]
[[Акатегориа:Британиатәи атрадициақәа|символқәа]]
[[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу амилаҭеилыхра|символқәа]]
cndrbeyfrg38yqup018znzk3ypuy1bs
Акатегориа:Британиаду иҟоу амилаҭеилыхра
14
52035
163328
2026-04-05T14:57:14Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commonscat|Nationalism in the United Kingdom}} [[Акатегориа:Амилаҭеилыхра атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Country2continental|{{Title country}}}} атәылақәа рҿы иҟоу амилаҭеилыхра]] [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу аполитикатә ҵысрақәа|милаҭеилыхра]]»
163328
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Nationalism in the United Kingdom}}
[[Акатегориа:Амилаҭеилыхра атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:{{Country2continental|{{Title country}}}} атәылақәа рҿы иҟоу амилаҭеилыхра]]
[[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу аполитикатә ҵысрақәа|милаҭеилыхра]]
lqae3law69bjjnyuhk5ibroutznl2hb
Акатегориа:Англиатәи аруаа
14
52036
163330
2026-04-05T15:00:43Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commons category|Military people of England}} Англиатәи аруаа (1707 ш. рҟынӡа) [[Акатегориа:Британиатәи аруаа| ]] [[Акатегориа:Англиа инхо ауаа рзанааҭ ҳасабала|аруаа]] [[Акатегориа:Англиа арбџьармчқәа|аруаа]]»
163330
wikitext
text/x-wiki
{{commons category|Military people of England}}
Англиатәи аруаа (1707 ш. рҟынӡа)
[[Акатегориа:Британиатәи аруаа| ]]
[[Акатегориа:Англиа инхо ауаа рзанааҭ ҳасабала|аруаа]]
[[Акатегориа:Англиа арбџьармчқәа|аруаа]]
es4e4rp38osf4amxzoldkw7335v7swl
Акатегориа:Англиатәи ар реиҳабцәа
14
52037
163331
2026-04-05T15:02:07Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Британиатәи ар реиҳабцәа| ]] [[Акатегориа:Англиатәи аруаа|ар реиҳабцәа]]»
163331
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Британиатәи ар реиҳабцәа| ]]
[[Акатегориа:Англиатәи аруаа|ар реиҳабцәа]]
guijic9vze31om4df251qlpe7mih4eu
Акатегориа:Британиатәи ар реиҳабцәа
14
52038
163332
2026-04-05T15:03:12Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:Ар реиҳабцәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Британиатәи афицарцәа|ар реиҳабцәа]]»
163332
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Ар реиҳабцәа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Британиатәи афицарцәа|ар реиҳабцәа]]
gpwuemegbamqxwca5trb2zut5wnwhli
Акатегориа:Британиатәи афицарцәа
14
52039
163333
2026-04-05T15:05:32Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Military officers of France}} [[Акатегориа:Британиатәи аруаа|афицарцәа]] [[Акатегориа:Афицарцәа атәылақәа рыла]]»
163333
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Military officers of France}}
[[Акатегориа:Британиатәи аруаа|афицарцәа]]
[[Акатегориа:Афицарцәа атәылақәа рыла]]
9gvx3108rqmphbjr7dbqmhrqzlj1v19
163334
163333
2026-04-05T15:06:02Z
Fraxinus.cs
8381
163334
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Military officers of France}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Британиатәи аруаа|афицарцәа]]
[[Акатегориа:Афицарцәа атәылақәа рыла]]
aqa7x0m5k56otcgdpaqm7gc05w46do3
Акатегориа:Англиатәи аамсҭцәа
14
52040
163335
2026-04-05T15:07:25Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «[[Акатегориа:Аамсҭацәа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Британиатәи аамсҭцәа]] [[Акатегориа:Англызцәа|аамсҭцәа]]»
163335
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Аамсҭацәа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Британиатәи аамсҭцәа]]
[[Акатегориа:Англызцәа|аамсҭцәа]]
9flpo899lsad5quqktuylbcwg748vbe
Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу англызцәа
14
52041
163336
2026-04-05T15:17:12Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commons category|English people of American descent}} * [[Еиду Америкатәи Аштатқәа]]рҟынтәи иааз [[англызцәа]]. {{CatAutoTOC}} [[Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу британиауаа|.англызцәа]] [[Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу англызцәа]]»
163336
wikitext
text/x-wiki
{{commons category|English people of American descent}}
* [[Еиду Америкатәи Аштатқәа]]рҟынтәи иааз [[англызцәа]].
{{CatAutoTOC}}
[[Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу британиауаа|.англызцәа]]
[[Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу англызцәа]]
2fq48e88u6rxbdo6bcaae1ej221bzmz
Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу британиауаа
14
52042
163337
2026-04-05T15:22:21Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «* [[Еиду Америкатәи Аштатқәа]] рҟынтәи иааз [[британиауаа]]. [[Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу британиауаа]] [[Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу аевропауаа|британиауаа]] [[Акатегориа:Брутаниадуи Еиду Америкатәи Аштатқәеи реизыҟазаашьақәа]]»
163337
wikitext
text/x-wiki
* [[Еиду Америкатәи Аштатқәа]] рҟынтәи иааз [[британиауаа]].
[[Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу британиауаа]]
[[Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу аевропауаа|британиауаа]]
[[Акатегориа:Брутаниадуи Еиду Америкатәи Аштатқәеи реизыҟазаашьақәа]]
aaaemoox0oo37x5visf4l1jxijj5kt5
163403
163337
2026-04-05T17:11:46Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Брутаниадуи Еиду Америкатәи Аштатқәеи реизыҟазаашьақәа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Британиадуи Еиду Америкатәи Аштатқәеи реизыҟазаашьақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163403
wikitext
text/x-wiki
* [[Еиду Америкатәи Аштатқәа]] рҟынтәи иааз [[британиауаа]].
[[Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу британиауаа]]
[[Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу аевропауаа|британиауаа]]
[[Акатегориа:Британиадуи Еиду Америкатәи Аштатқәеи реизыҟазаашьақәа]]
ng4i8wdfvnu42nan0gyc4wettluud0d
Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу британиауаа
14
52043
163338
2026-04-05T15:27:04Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « {{DEFAULTSORT:ҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу британиауаа}} [[Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу аевропауаа|британиауаа]] [[Акатегориа:Британиаду инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала|+ҩадатәи Америка]] Акатегориа:Британиаду иҟоу аҩада-амер...»
163338
wikitext
text/x-wiki
{{DEFAULTSORT:ҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу британиауаа}}
[[Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу аевропауаа|британиауаа]]
[[Акатегориа:Британиаду инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала|+ҩадатәи Америка]]
[[Акатегориа:Британиаду иҟоу аҩада-америкатәи адиаспора|*британиауаа]]
7nk0fqmv3ywbsxysxdrhqulmxqw5cpw
Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу аевропауаа
14
52044
163348
2026-04-05T15:39:16Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:ҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу аевропауаа}} [[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала| ҩадатәи Америка]] [[Акатегориа:Аҩада-америкатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа| европауаа]]»
163348
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:ҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу аевропауаа}}
[[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала| ҩадатәи Америка]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа| европауаа]]
jmjymst5trrgfq7mc6wi2rve5zfqgpq
Акатегориа:Аҩада-америкатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа
14
52045
163365
2026-04-05T15:46:35Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|People of North American descent}} {{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:ҩада-америкатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа}} [[Акатегориа:Аҩада-америкатәи адиаспораа|+хылҵшьҭрала]] [[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аконтинентқәа рыла]]»
163365
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|People of North American descent}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:ҩада-америкатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа}}
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи адиаспораа|+хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аконтинентқәа рыла]]
qh5owkvshs7ryxm389asesh9b7seir0
163366
163365
2026-04-05T15:47:29Z
Fraxinus.cs
8381
163366
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|People of North American descent}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:ҩада-америкатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа}}
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи адиаспора|+хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Ауаа рхылҵшьҭрала аконтинентқәа рыла]]
9bi5m45co753fdgagb45307ygn4v8co
Акатегориа:Аҩада-америкатәи адиаспора
14
52046
163367
2026-04-05T15:48:10Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:ҩада-америкатәи адиаспора}} [[Акатегориа:Аҩадатәи Америка инхо ауаа|диаспора]] [[Акатегориа:Адиаспорақәа аконтинентқәа рыла]]»
163367
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:ҩада-америкатәи адиаспора}}
[[Акатегориа:Аҩадатәи Америка инхо ауаа|диаспора]]
[[Акатегориа:Адиаспорақәа аконтинентқәа рыла]]
4f1kf1o5vuwzhk2ij5x404ychhn3v50
Акатегориа:Британиаду инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала
14
52047
163368
2026-04-05T15:52:08Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|People of the United Kingdom by ethnicity}} [[Акатегориа:Ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]] [[Акатегориа:Британиауаа| етникатәи амилаҭтәи]]»
163368
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|People of the United Kingdom by ethnicity}}
[[Акатегориа:Ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Аевропауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
[[Акатегориа:Британиауаа| етникатәи амилаҭтәи]]
jof1mcjbkxlj82n3315fbwarvm6h33w
Акатегориа:Британиаду иҟоу аҩада-америкатәи адиаспора
14
52048
163369
2026-04-05T15:55:06Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу адиаспорақәа]] [[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}}} иҟоу аҩада-америкатәи адиаспора]]»
163369
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:{{Title country}} иҟоу адиаспорақәа]]
[[Акатегориа:{{Country2continent|{{Title country}}}} иҟоу аҩада-америкатәи адиаспора]]
twazrg66u9888sua37vkd8sd9bh3ggr
Акатегориа:Британиаду иҟоу адиаспорақәа
14
52049
163370
2026-04-05T15:58:13Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «[[Акатегориа:{{Title country}} ажәларқәа|диаспорақәа]] [[Акатегориа:Адиаспорақәа здызкыло атәыла ала]]»
163370
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:{{Title country}} ажәларқәа|диаспорақәа]]
[[Акатегориа:Адиаспорақәа здызкыло атәыла ала]]
69drcsdspnm344wlc9sx8o2dwo68vlg
Акатегориа:Британиаду ажәларқәа
14
52050
163371
2026-04-05T16:00:30Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Ethnic groups in the United Kingdom}} [[Акатегориа:{{Country2continent}} ауааԥсыра]] [[Акатегориа:Ажәларқәа атәылақәа рыла]]»
163371
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Ethnic groups in the United Kingdom}}
[[Акатегориа:{{Country2continent}} ауааԥсыра]]
[[Акатегориа:Ажәларқәа атәылақәа рыла]]
pw0bpexdqp2iaf4sycoh7zrj3cmykaz
163372
163371
2026-04-05T16:00:44Z
Fraxinus.cs
8381
163372
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Ethnic groups in the United Kingdom}}
[[Акатегориа:{{Title country}} ауааԥсыра]]
[[Акатегориа:Ажәларқәа атәылақәа рыла]]
byfuqfgmdnj0mw7u3wid2vh0zr13oco
Акатегориа:Британиаду ауааԥсыра
14
52051
163374
2026-04-05T16:03:36Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commonscat|Demographics of the United Kingdom}} [[Акатегориа:{{Title country}}|уааԥсыра]] [[Акатегориа:Ауааԥсыра атәылақәа рыла]]»
163374
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|Demographics of the United Kingdom}}
[[Акатегориа:{{Title country}}|уааԥсыра]]
[[Акатегориа:Ауааԥсыра атәылақәа рыла]]
4ocgqfybvu2bdnvb9x8f6c4td133its
Акатегориа:Европа иҟоу аҩада-америкатәи адиаспора
14
52052
163375
2026-04-05T16:05:51Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «* [[Европа]] иҟоу [[Аҩадатәи Америка|аҩада-америкатәи]] [[адиаспора]]. [[Акатегориа:Европатәи ажәларқәа| ҩада-америкатәи адиаспора]] [[Акатегориа:Аҩада-америкатәи адиаспора|*]]»
163375
wikitext
text/x-wiki
* [[Европа]] иҟоу [[Аҩадатәи Америка|аҩада-америкатәи]] [[адиаспора]].
[[Акатегориа:Европатәи ажәларқәа| ҩада-америкатәи адиаспора]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи адиаспора|*]]
cbc4p2vsqaq1suf0tu7e5cpo2fboe8o
Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу аевропауаа
14
52053
163376
2026-04-05T16:10:04Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Европа иҟоу Америкатәи адиаспора]] [[Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу аевропауаа| ]] [[Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|*европауаа]]»
163376
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Европа иҟоу Америкатәи адиаспора]]
[[Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу аевропауаа| ]]
[[Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|*европауаа]]
nz0jfvykl5qmmekx9zge493ql8r6wvw
Акатегориа:Америкатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа
14
52054
163380
2026-04-05T16:44:53Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|People of American descent}} {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Америкатәи адиаспора|хылҵшьҭр]] [[Акатегориа:Ауаа аҩада-америкатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]»
163380
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|People of American descent}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Америкатәи адиаспора|хылҵшьҭр]]
[[Акатегориа:Ауаа аҩада-америкатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
k9b909fmkkcfv5ur2tmm2vw8q97he4h
Акатегориа:Америкатәи адиаспора
14
52055
163386
2026-04-05T16:48:38Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:Аҩада-америкатәи адиаспора]] [[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Америкауаа|.диаспора]]»
163386
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи адиаспора]]
[[Акатегориа:Адиаспорақәа рхылҵшьҭратә тәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Америкауаа|.диаспора]]
pufnidl8k5n9zjb4snoj200c3w9s3an
Акатегориа:Ауаа аҩада-америкатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла
14
52056
163388
2026-04-05T16:53:01Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:уаа аҩада-америкатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Аҩада-америкатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|+тәылақәа]] [[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи|ҩада-америка]] Акатегориа:Аҩада-амери...»
163388
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:уаа аҩада-америкатәи ахылҵшьҭратә тәылақәа рыла}}
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи ахылҵшьҭра змоу ауаа|+тәылақәа]]
[[Акатегориа:Ауаа ахылҵшьҭратә атәылақәа рылеи аконтинентқәа рылеи|ҩада-америка]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи атәылақәа| хылҵшьҭратә тәылақәа]]
d9c60jvm8uo3uci5etc1iblnrqmoyom
Акатегориа:Европа иҟоу Америкатәи адиаспора
14
52057
163399
2026-04-05T17:04:06Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:Америкатәи адиаспора| ]] [[Акатегориа:Европа иҟоу аҩада-америкатәи адиаспора|Америкатәи адиаспора]]»
163399
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Америкатәи адиаспора| ]]
[[Акатегориа:Европа иҟоу аҩада-америкатәи адиаспора|Америкатәи адиаспора]]
0o2ccfbtz9iytfdt1dyb0ha3zqcbckk
Акатегориа:Британиадуи Еиду Америкатәи Аштатқәеи реизыҟазаашьақәа
14
52058
163400
2026-04-05T17:09:33Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Relations of the United Kingdom and the United States}} [[Афаил:UK_USA_Locator.png|left|100px]] [[Акатегориа:Брутаниаду аҩганктәи аизыҟазаашьақәа]] [[Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рҩганктәи аизыҟазаашьақәа]]»
163400
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Relations of the United Kingdom and the United States}}
[[Афаил:UK_USA_Locator.png|left|100px]]
[[Акатегориа:Брутаниаду аҩганктәи аизыҟазаашьақәа]]
[[Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рҩганктәи аизыҟазаашьақәа]]
ffwrkrj9gxseiemb14i20o67bj8gy2l
163402
163400
2026-04-05T17:11:31Z
Fraxinus.cs
8381
Удaлeнa [[Акатегориа:Брутаниаду аҩганктәи аизыҟазаашьақәа]]; Дoбaвлeнa [[Акатегориа:Британиаду аҩганктәи аизыҟазаашьақәа]] [[ВП:HC|HotCat]] ацхыраарала
163402
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Relations of the United Kingdom and the United States}}
[[Афаил:UK_USA_Locator.png|left|100px]]
[[Акатегориа:Британиаду аҩганктәи аизыҟазаашьақәа]]
[[Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рҩганктәи аизыҟазаашьақәа]]
gqrhip41t5mnaj4wn6ge0ybu8hw5c5b
163404
163402
2026-04-05T17:12:03Z
Fraxinus.cs
8381
Fraxinus.cs переименовал страницу [[Акатегориа:Брутаниадуи Еиду Америкатәи Аштатқәеи реизыҟазаашьақәа]] в [[Акатегориа:Британиадуи Еиду Америкатәи Аштатқәеи реизыҟазаашьақәа]] без оставления перенаправления
163402
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Relations of the United Kingdom and the United States}}
[[Афаил:UK_USA_Locator.png|left|100px]]
[[Акатегориа:Британиаду аҩганктәи аизыҟазаашьақәа]]
[[Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рҩганктәи аизыҟазаашьақәа]]
gqrhip41t5mnaj4wn6ge0ybu8hw5c5b
Акатегориа:Британиаду аҩганктәи аизыҟазаашьақәа
14
52060
163405
2026-04-05T17:12:18Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Bilateral relations of the United Kingdom}} [[Акатегориа:{{Title country}} адәныҟатәи аполитика|ҩганктәи аизыҟазаашьақәа]] [[Акатегориа:Аҩганктәи аизыҟазаашьақәа атәылақәа рыла]]»
163405
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Bilateral relations of the United Kingdom}}
[[Акатегориа:{{Title country}} адәныҟатәи аполитика|ҩганктәи аизыҟазаашьақәа]]
[[Акатегориа:Аҩганктәи аизыҟазаашьақәа атәылақәа рыла]]
cm0n9ycsy78l7xobw1g90ixdsxdwqt9
Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рҩганктәи аизыҟазаашьақәа
14
52061
163406
2026-04-05T17:13:50Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Bilateral relations of the United States}} [[Акатегориа:{{Title country}} рдәныҟатәи аполитика|ҩганктәи аизыҟазаашьақәа]] [[Акатегориа:Аҩганктәи аизыҟазаашьақәа атәылақәа рыла]]»
163406
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Bilateral relations of the United States}}
[[Акатегориа:{{Title country}} рдәныҟатәи аполитика|ҩганктәи аизыҟазаашьақәа]]
[[Акатегориа:Аҩганктәи аизыҟазаашьақәа атәылақәа рыла]]
3x2parp82sxj0kyd3mcdc3uhsyzdxqy
Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рдәныҟатәи аполитика
14
52062
163407
2026-04-05T17:16:51Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{commonscat|International relations of the United States}} [[Акатегориа:{{Title country}} рполитика|дәныҟатәи аполитика]] [[Акатегориа:{{Title country}} рфедералтә аиҳабыра|дәныҟатәи аполитика]] [[Акатегориа:Адәныҟатәи аполитика атәылақәа рыла]]»
163407
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|International relations of the United States}}
[[Акатегориа:{{Title country}} рполитика|дәныҟатәи аполитика]]
[[Акатегориа:{{Title country}} рфедералтә аиҳабыра|дәныҟатәи аполитика]]
[[Акатегориа:Адәныҟатәи аполитика атәылақәа рыла]]
tp1yq292nfbwr7n1uem0xvgnmieq8iu
163408
163407
2026-04-05T17:19:27Z
Fraxinus.cs
8381
163408
wikitext
text/x-wiki
{{commonscat|International relations of the United States}}
[[Акатегориа:{{Title country}} рполитика|дәныҟатәи аполитика]]
[[Акатегориа:{{Title country}} рфедералтә еиҳабыра|дәныҟатәи аполитика]]
[[Акатегориа:Адәныҟатәи аполитика атәылақәа рыла]]
4weposaof3xxlr0wrhb37xyt2umgmow
Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рфедералтә еиҳабыра
14
52063
163409
2026-04-05T17:19:33Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Federal government of the United States}} {{Cat main}} [[Акатегориа:{{Title country}} реиҳабыра| федералтә]] [[Акатегориа:{{Title country}} рҿы иҟоу афедерализм|аиҳабыра]]»
163409
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Federal government of the United States}}
{{Cat main}}
[[Акатегориа:{{Title country}} реиҳабыра| федералтә]]
[[Акатегориа:{{Title country}} рҿы иҟоу афедерализм|аиҳабыра]]
on9i4b0qsfcfawb8danl6kguiakbso5
Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рҿы иҟоу афедерализм
14
52064
163410
2026-04-05T17:21:20Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Federalism in the United States}} {{Cat main}} [[Акатегориа:Афедерализм атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:{{Title country}} реиҳабыра|федерализм]] [[Акатегориа:Америкатәи аполитикатә философиа]]»
163410
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Federalism in the United States}}
{{Cat main}}
[[Акатегориа:Афедерализм атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:{{Title country}} реиҳабыра|федерализм]]
[[Акатегориа:Америкатәи аполитикатә философиа]]
qyadjflqys42gpsv6drq2t6ilamw7aw
Акатегориа:Америкатәи аполитикатә философиа
14
52065
163411
2026-04-05T17:22:47Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commonscat|American political philosophy}} [[Акатегориа:Америкатәи афилософиа|политикатә]] [[Акатегориа:Аполитикатә философиа]] [[Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рполитика|философиа]]»
163411
wikitext
text/x-wiki
{{Commonscat|American political philosophy}}
[[Акатегориа:Америкатәи афилософиа|политикатә]]
[[Акатегориа:Аполитикатә философиа]]
[[Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа рполитика|философиа]]
kemp45gasse4ao92gou5449tngdj5z8
Акатегориа:Америкатәи афилософиа
14
52066
163412
2026-04-05T17:24:47Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|American philosophy}} {{Cat main}} [[Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа ркультура|философиа]] [[Акатегориа:Афилософиа атәылақәа рыла]] [[Акатегориа:Аҩада-америкатәи афилософиа]]»
163412
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|American philosophy}}
{{Cat main}}
[[Акатегориа:Еиду Америкатәи Аштатқәа ркультура|философиа]]
[[Акатегориа:Афилософиа атәылақәа рыла]]
[[Акатегориа:Аҩада-америкатәи афилософиа]]
akp1ox7hb5grt76qdaqnfvrfd1w1ain
Акатегориа:Афилософиа атәылақәа рыла
14
52067
163413
2026-04-05T17:25:53Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:философиа атәылақәа рыла}} [[Акатегориа:Афилософиа арегионқәа рыла | тәылақәа]] [[Акатегориа:Акатегориақәа атәылақәа рыла]]»
163413
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:философиа атәылақәа рыла}}
[[Акатегориа:Афилософиа арегионқәа рыла | тәылақәа]]
[[Акатегориа:Акатегориақәа атәылақәа рыла]]
hd60hqglzdrghij7y71puyutp0my719
Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу англызцәа
14
52068
163415
2026-04-05T17:29:13Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Аконтеинер акатегориа}} {{DEFAULTSORT:ҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу англызцәа}} [[Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу британиауаа|англызцәа]] [[Акатегориа:Англиа инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала| ҩадатәи Америка]]»
163415
wikitext
text/x-wiki
{{Аконтеинер акатегориа}}
{{DEFAULTSORT:ҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу англызцәа}}
[[Акатегориа:Аҩадатәи Америка ахылҵшьҭра змоу британиауаа|англызцәа]]
[[Акатегориа:Англиа инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала| ҩадатәи Америка]]
2h47hdxfubr1b50nhyz8u1tv7z7smp4
Акатегориа:Англиа инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала
14
52069
163416
2026-04-05T17:31:10Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|People of England by ethnicity}} {{Аконтеинер акатегориа}} [[Акатегориа:Британиаду инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала| ]] [[Акатегориа:Англиа ажәларқәа|*]] [[Акатегориа:Англызцәа| етникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]»
163416
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|People of England by ethnicity}}
{{Аконтеинер акатегориа}}
[[Акатегориа:Британиаду инхо ауаа аетникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала| ]]
[[Акатегориа:Англиа ажәларқәа|*]]
[[Акатегориа:Англызцәа| етникатәи амилаҭтәи хылҵшьҭрала]]
lk2ba1u6hmjlcrlycjoi6pvekqg5kyw
Акатегориа:Англиа ажәларқәа
14
52070
163417
2026-04-05T17:32:44Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: « [[Акатегориа:Британиаду ажәларқәа|!]] [[Акатегориа:Англиа ауааԥсыра|жәларқәа]] [[Акатегориа:Англиа ауаажәларра|жәларқәа]]»
163417
wikitext
text/x-wiki
[[Акатегориа:Британиаду ажәларқәа|!]]
[[Акатегориа:Англиа ауааԥсыра|жәларқәа]]
[[Акатегориа:Англиа ауаажәларра|жәларқәа]]
tk6gg42per7ltai8992tlyj3ow5v1s2
Акатегориа:Англиа ауааԥсыра
14
52071
163418
2026-04-05T17:34:41Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Demographics of England}} {{Cat main}} [[Акатегориа:Англиа агеографиа|уааԥсыра]] [[Акатегориа:Англиа ауаажәларра|уааԥсыра]] [[Акатегориа:Британиаду ауааԥсыра| ]]»
163418
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Demographics of England}}
{{Cat main}}
[[Акатегориа:Англиа агеографиа|уааԥсыра]]
[[Акатегориа:Англиа ауаажәларра|уааԥсыра]]
[[Акатегориа:Британиаду ауааԥсыра| ]]
8n622jyceem1f2rh2wzyccgt3mujm13
Акатегориа:Англиа агеографиа
14
52072
163419
2026-04-05T17:37:07Z
Fraxinus.cs
8381
Новая страница: «{{Commons category|Geography of England}} {{Cat main}} [[Акатегориа:Англиа|географиа]] [[Акатегориа:Британиаду агеографиа|;]]»
163419
wikitext
text/x-wiki
{{Commons category|Geography of England}}
{{Cat main}}
[[Акатегориа:Англиа|географиа]]
[[Акатегориа:Британиаду агеографиа|;]]
q89548wskt5178g6aghqpm40zo4wdvb