Wikipedia afwiki https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Media Spesiaal Bespreking Gebruiker Gebruikerbespreking Wikipedia Wikipediabespreking Lêer Lêerbespreking MediaWiki MediaWikibespreking Sjabloon Sjabloonbespreking Hulp Hulpbespreking Kategorie Kategoriebespreking Portaal Portaalbespreking TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 417 2894774 2772255 2026-04-18T10:20:45Z SpesBona 2720 /* Gebeure */ Meer konteks oor die Volkebond 2894774 wikitext text/x-wiki {{AprilKalender}} '''18 April''' is die 108ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (109de in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 257 dae in die res van die jaar. == Gebeure == * [[309]] of [[310]] – [[Pous Eusebius]] volg [[Pous Marcellus I]] op as hoof van die [[Rooms-Katolieke Kerk]]. * [[796]] – Koning Æthelred I van Northumbrië word deur Angelsaksiese adellikes (ealdorman) vermoor. * [[1378]] – [[Pous Urbanus VI]] volg [[Pous Gregorius XI]] op as hoof van die Rooms-Katolieke Kerk. * [[1506]] – [[Pous Julius II]] lê die eerste steen tydens die herbou van die Sint-Pietersbasiliek in [[Rome]]. * [[1591]] – [[Pous Gregorius XIV]] beveel dat vergoeding betaal moet word aan inwoners van die [[Filippyne]] wat as slawe gevang is en dat alle slawe dadelik bevry moet word. * [[1655]] – [[Pous Alexander VII]] word in Rome gekroon deur kardinaal Teodoro Trivulzio. * [[1832]] – 12000 mense woon die hoeksteenlegging van die eerste kerkgebou van die latere [[NG gemeente Tamboerskloof]] by. * [[1906]] – Die [[San Francisco]]-[[aardbewing]] verwoes die stad [[San Francisco]] in die Amerikaanse deel-staat [[Kalifornië]]. * [[1909]] – [[Jeanne d'Arc]] / [[Johanna van Arkel]] word in Rome salig verklaar. * [[1929]] – Die Paleis voor Volksvlijt in [[Amsterdam]] word deur ´n groot brand verwoes. * [[1942]] – Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] vind die Doolittle-aanval op Japan plaas waartydens Tokio vir die eerste keer deur Amerikaanse B-25-bomwerpers gebombardeer word. * [[1942]] – [[Pierre Laval]] word Eerste Minister van [[Frankryk]] * [[1943]] – Die Japannese admiraal Isoroku Yamamoto sterf toe sy vliegtuig tydens Operasie Vengeance neergeskiet word. * [[1945]] – Meer as 'n duisend Geallieerde bomwerpers val die Duitse eiland [[Helgoland]] aan. * [[1945]] – Die Duitse stad [[Leipzig]] word tydens die Tweede Wêreldoorlog deur eenhede van die [[Amerikaanse Weermag]] verower. Hulle rig hulle hoofkwartier in in die Hotel Fürstenhof. * [[1946]] – Die ná die [[Eerste Wêreldoorlog]] gestigte [[Volkebond]] word ontbind en met die ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] gestigte [[Verenigde Nasies]] vervang. * [[1947]] – Die [[Britse Vloot]] ontplof 6800 ton [[plofstof]] op die Duitse eiland [[Helgoland]]. * [[1947]] – [[Mev. Ples]] word deur [[Robert Broom]] en John T. Robinson gevind. * [[1949]] – Die nuwe Ierse republiek Eire/Erin verbreek sy bande met het Britse [[Gemenebes]]. * [[1954]] – [[Gamal Abdel Nasser]] word president van [[Egipte]]. * [[1972]] – Die [[Roland Korporasie]] gestig in [[Osaka]]. * [[1974]] – [[Italië|Italiaanse]] aanklaer Mario Sossi word deur die ''[[Brigate Rosse]]'' (Rooi Brigade) ontvoer. * [[1976]] - Drie Suid-Afrikaanse toeriste word doodgeskiet op die hoofweg tussen Beitbrug en Fort Victoria in [[Rhodesië]]. * [[1980]] – Republiek van [[Zimbabwe]] (voorheen [[Rhodesië]]) gestig. Canaan Banana word die eerste [[president]] van die nuwe staat en [[Robert Mugabe]] die [[Eerste Minister]]. * [[1983]] – 'n Selfmoordaanvaller vernietig die [[VSA]]-ambassade in [[Beiroet]], [[Libanon]]. 63 mense sterf tydens die aanval. * [[1988]] – Die VSA val Iranse olieplatforms en skepe in die Persiese Golf aan, in reaksie op Iran se opstel van seemyne in die Golf. * [[1989]] – Die Tiananmenpleinproteste van 1989 begin. * [[1994]] – Die [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indiër]] [[Brian Lara]] teken 375 aan in 'n [[toetskrieket]]wedstrydbeurt, en verbeter so op Garfield Sobers se vorige rekord van 365. * [[1996]] – 18 toeriste word gedood en 15 gewond tydens 'n bomaanslag by die piramides van Gizeh in [[Egipte]]. * [[2002]] – 'n Nuwe orde van [[insek]]te, ''[[Mantophasmatodea]]'', word aangekondig. * [[2014]] – Ontdekking van die [[eksoplaneet]] [[Kepler-186f]]. == Geboortes == * [[359]] – [[Gratianus]], Romeinse keiser († [[383]]). * [[1590]] – [[Ahmet I]], sultan van die [[Ottomaanse Ryk]] († [[1617]]). * [[1882]] – [[Leopold Stokowski]], Britse dirigent († [[1977]]). * [[1685]] – [[Jacques-Pierre de Taffanel de La Jonquière]], Franse vlootoffisier en goewerneur van die kolonie [[Nieu-Frankryk]] in [[Noord-Amerika]] († [[1752]]). * [[1904]] – [[Pigmeat Markham]], Amerikaanse akteur en regisseur († [[1981]]). * [[1922]] – [[Barbara Hale]], Amerikaanse aktrise († [[2017]]). * [[1946]] – [[Hayley Mills]], Britse aktrise. * [[1947]] – [[James Woods]], Amerikaanse akteur. * [[1954]] – [[Rick Moranis]], Kanadese komediant. * [[1963]] – [[Conan O'Brien]], Amerikaanse komediant. * [[1988]] – [[Cornal Hendricks]], Suid-Afrikaanse [[rugby]]speler († [[2025]]). <!-- * [[1480]] – [[Lucrezia Borgia]], die dogter van pous Alexander VI en lid van die berugte familie Borgia († [[1519]]). * [[1503]] – [[Hendrik II van Navarra]], koning van [[Navarra]], Graaf van Armagnac en [[Périgord]] († [[1555]]) * [[1722]] – [[David Ricardo]], ekonoom († [[1823]]). * [[1818]] – [[Achille Villa]], Franse politikus en bankier († [[1901]]) * [[1819]] – [[Carlos Manuel de Céspedes]], Kubaanse revolusionêr († [[1874]]) * [[1819]] – [[Franz von Suppé]], Oostenrykse komponis († [[1895]]). * [[1857]] – [[Clarence Darrow]], prokureur († [[1938]]). * [[1863]] – Leopold Berchtold, Oostenrykse-Hongaarse politikus († [[1942]]) * [[1864]] – [[Richard Harding Davis]], skrywer († [[1916]]). * [[1868]] – Gerrit Jacob Boekenoogen, Nederlandse taalkundige († [[1930]]) * [[1893]] – [[Jo Swerling]], skrywer († [[1964]]) * 1893 – [[Igo Gruden]], Sloveense digter en juris († [[1948]]) * [[1901]] – [[Laszlo Nemeth|László Németh]], skrywer († [[1975]]) * [[1902]] – [[Giuseppe Pella]], Italiaanse staatsman († [[1981]]) * [[1915]] – [[Edmond Leburton]], Belgiese premier († [[1997]]) * [[1918]] – [[Gabriel Axel]], Deense filmregisseur († [[2014]]) * [[1921]] – [[Jean Richard]], akteur * [[1927]] – [[Tadeusz Mazowiecki]], Poolse skrywer en politikus († [[2013]]) * [[1928]] – [[Otto Piene]], Duitse skilder en kunstenaar († [[2014]]) * [[1930]] – [[Herman Krikhaar]], Nederlandse skilder († [[2010]]) * 1930 – [[Liviu Librescu]], Roemeens-Israëliese wetenskaplike († [[2007]]) * [[1940]] – [[Robert N. Kucey]], skrywer * 1940 – [[Nouchka van Brakel]], Nederlandse regisseuse * 1940 – [[Joseph Goldstein]], Amerikaanse wetenskaplike * [[1942]] – [[Jochen Rindt]], Oostenrykse renjaer († [[1970]]) * [[1943]] – [[Jan Thijssen]], Nederlandse argeoloog († [[2016]]) * [[1944]] – [[Albin Planinc]], Sloveense skaakgrootmeester († [[2008]]) * [[1949]] – [[Peter Caffrey]], Ierse akteur († [[2008]]) * [[1949]] – [[Geoff Bodine]], motorrenjaer * [[1955]] – [[Ola Bremnes]], Noorse musikant en akteur * [[1957]] – [[Marc Duez]], Belgiese motor-renjaer * [[1961]] – [[Franco Cesarini]], Switserse komponis en dirigent * [[1970]] – [[Jens Rohde]], Deense politikus * [[1972]] – [[Roeland Fernhout]], Nederlandse akteur * 1972 – [[Annette Sekrève]], Nederlandse prinses * [[1973]] – [[Haile Gebrselassie]], Ethiopiese langafstandsloper * [[1974]] – [[Dimitri Leue]], Vlaamse akteur * [[1985]] – [[Karl Reindler]], Australise motorrenjaer --> == Sterftes == * [[1873]] – [[Justus von Liebig]], Duitse chemikus (* [[1803]]). * [[1955]] – [[Albert Einstein]], Duits-Switsers-Amerikaanse teoretiese fisikus, uitvinder en ontvanger van 1921 se [[Nobelprys vir Fisika]] (* [[1879]]). * [[1995]] – [[Marthinus Versfeld]], [[Suid-Afrika]]anse [[filosoof]] (* [[1909]]). * [[1996]] – [[Piet Hein (wetenskaplike)|Piet Hein]], Deense wetenskaplike, wiskundige, uitvinder, skrywer en digter (* [[1905]]). * [[1998]] – [[Stoffel Botha]], Suid-Afrikaanse politikus, en minister van binnelandse sake (* [[1929]]). * [[2002]] – [[Thor Heyerdahl]], [[Noorweë|Noorse]] volkekundige en ontdekkingsreisiger (* [[1914]]). == Vakansies en vierings == *[[Zimbabwe]] - Onafhanklikheidsdag {{commonskat|18 April}} [[Kategorie:April]] gy30oa0fum8m2sz8blc361jcsy3ymqe 0 478 2894775 2842933 2026-04-18T10:20:49Z SpesBona 2720 /* Gebeure */ Meer konteks oor die Volkebond 2894775 wikitext text/x-wiki {{jare|beeld=United Nations Headquarters.JPG|teks=Die Verenigde Nasies se hoofkwartier}} Die '''jaar 1946''' was 'n [[gewone jaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Dinsdag]] begin het. Dit was die 46ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. Soos ander gewone jare het die jaar 12 maande, 52 weke en 365 dae gehad. == Gebeure == * [[10 Januarie]] – Die eerste algemene vergadering van die [[Verenigde Nasies]] open in [[Londen]]. Altesaam 51 lidlande is verteenwoordig. * [[1 Februarie]] – [[Noorweegse]] politikus [[Trygve Lie]] word verkies tot die eerste [[VN]]-sekretaris-generaal. * [[18 Februarie]] – In sy eerste konsistorie stel [[Pous Pius XII]] 32 nuwe kardinale aan met veel nie-Italiane en geestelikes uit [[China]], [[Indië]] en die [[Midde-Ooste]]. * [[24 Februarie]] – Kolonel [[Juan Perón]] word vir sy eerste termyn as president van [[Argentinië]] verkies. * [[16 April]] – Die ryk [[goud|goudveld]] in die [[Vrystaatse Goudvelde]] word op die plaas Geduld ontdek. * [[17 April]] – [[Sirië]] word van [[Frankryk]] onafhanklik. * [[18 April]] – Die ná die [[Eerste Wêreldoorlog]] gestigte [[Volkebond]] word ontbind en met die VN vervang. * [[25 Mei]] – [[Jordanië]] word van die [[Verenigde Koninkryk]] onafhanklik. * [[4 Julie]] – Die [[Filippyne]] word van die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] onafhanklik. * [[7 Julie]] – Moeder Frances Xavier Cabrini word die eerste [[Amerikaner]] wat heilig verklaar word deur die [[Rooms-Katolieke Kerk]]. * [[24 September]] – Die [[lugredery]] [[Cathay Pacific]] word in [[Hongkong]] gestig. * [[1 Oktober]] – Die [[Neurenberg-verhore]] kom tot 'n einde. * [[9 November]] – Die skip [[City of Lincoln (skip)|SS ''City of Lincoln'']] strand by Quoin Point naby die [[Overberg]]. == Geboortes == * [[André Stander]], Suid-Afrikaanse polisieoffisier en berugte bankrower († [[1984]]). * [[5 Januarie]] – [[Diane Keaton]], Amerikaanse [[aktrise]], regisseur, draaiboekskryfster en vervaardiger († [[2025]]). * [[6 Januarie]] – [[Syd Barrett]], [[Engelse]] [[sanger]], liedjieskrywer en [[musikant]] wat die rockgroep [[Pink Floyd]] in 1965 gestig het († [[2006]]). * [[8 Januarie]] – [[Whitey Basson]], Suid-Afrikaanse sakeman en miljardêr. * [[11 Januarie]] – [[Naomi Judd]], Amerikaanse sangeres en aktrise († [[2022]]). * [[18 Januarie]] – [[Jakes Gerwel]], akademikus, politikus en sakeman († 2012). * [[19 Januarie]] – [[Julian Barnes]], Engelse skrywer. * 19 Januarie – [[Dolly Parton]], Amerikaanse sanger en aktrise. * [[20 Januarie]] – [[David Lynch]], Amerikaanse regisseur († [[2025]]). * [[23 Januarie]] – [[Boris Berezovsky]], [[Russiese oligarg]] en invloedryke († [[2013]]). * [[30 Januarie]] – [[Paul Alexander]], Amerikaanse verlamde [[polio]]-oorlewende, wat die laaste man was wat in 'n ysterlong geleef het († [[2024]]). * [[31 Januarie]] – [[Stan Christodoulou]], Suid-Afrikaanse [[boks]]skeidsregter. * 31 Januarie – [[Jan Groenewald]], Suid-Afrikaans akteur, televisieredakteur en dramaturg († 2024). * [[5 Februarie]] – [[Charlotte Rampling]], Engelse aktrise. * [[21 Februarie]] – [[Alan Rickman]], Britse akteur († [[2016]]). * [[4 Maart]] – [[Diane Broeckhoven]], Vlaamse skryfster. * [[5 Maart]] – [[Anton Goosen]], Suid-Afrikaanse musikant. * [[5 Maart]] – [[Charles Fryer]], Suid-Afrikaanse digter en uitgewer († [[2014]]). * 5 Maart – [[Martin van Creveld]], Israeliese militêre historikus en teoretikus. * [[10 Maart]] – [[Peter Temple]], Australies-Suid-Afrikaanse joernalis en skrywer († [[2018]]). * [[13 April]] – Ds. [[Frans Maritz]], leraar in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] en leier in die [[Sinode van Midde-Afrika]] († [[2003]]). * [[18 April]] – [[Hayley Mills]], Britse aktrise. * [[19 April]] – [[Leon Wessels]], Suid-Afrikaanse prokureur, politikus, en blanke aktivis. * 19 April – [[Tim Curry]], Britse akteur en sanger. * [[25 April]] – [[Talia Shire]], Amerikaanse aktrise. * [[27 April]] – [[Robert Anker]], Nederlandse skrywer en digter († [[2017]]). * [[29 April]] – [[John Waters]], Amerikaanse filmregisseur. * [[30 April]] – Koning [[Carl XVI Gustaf van Swede]] van [[Swede]]. * [[2 Mei]] – [[David Suchet]], Engelse verhoog- en televisieakteur. * 2 Mei – [[Lesley Gore]], Amerikaanse sangeres († [[2015]]). * [[10 Mei]] – [[Trienke Laurie]], Suid-Afrikaanse skrywer ((† [[2023]]). * [[22 Mei]] – [[George Best]], [[Noord-Ierland|Noord-Ierse]] sokkerspeler († [[2005]]). * [[2 Junie]] ̠– [[Peter Sutcliffe]], Britse [[reeksmoordenaar]] († [[2020]]). * [[7 Junie]] – [[Jan Engelen]], Suid-Afrikaanse akteur en TV-regisseur († 2018). * [[14 Junie]] – [[Donald Trump]], 45ste/47ste [[President van die Verenigde State van Amerika]]. * [[15 Junie]] – [[Demis Roussos]], Griekse sanger († 2015). * [[24 Junie]] – [[Ellison Onizuka]], Amerikaanse [[ingenieur]] en [[ruimtevaarder]], sterf in [[Challenger-ramp]] († [[1986]]). * [[30 Junie]] – [[Serge-Henri Valcke]], Belgiese akteur. * [[6 Julie]] – [[George W. Bush]], 43ste [[President van die Verenigde State]]. * 6 Julie – [[Peter Singer]], Australiese morele [[filosoof]]. * [[10 Julie]] – [[Emma Huismans]], [[Afrikaanse skrywer]]. * [[19 Julie]] – [[Lucas Malan]], Afrikaanse digter († [[2010]]). * [[22 Julie]] – [[Mireille Mathieu]], [[Frankryk|Franse]] sangeres. * [[29 Julie]] – [[Stig Blomqvist]], Sweedse kampioen[[tydren]]jaer. * [[17 Augustus]] – [[Hugh Baiocchi]], Suid-Afrikaanse beroeps[[gholf]]speler. * [[19 Augustus]] – [[Bill Clinton]], 42ste [[President van die Verenigde State]]. * 19 Augustus – [[Elma Potgieter]], [[Suid-Afrika]]anse [[aktrise]], [[skrywer]] en taalpraktisyn. * [[20 Augustus]] – [[Lerina Erasmus]], Suid-Afrikaanse aktrise en skrywer († 2018). * [[24 Augustus]] – [[Ray Moore]], Suid-Afrikaanse tennisspeler. * [[5 September]] – [[Freddie Mercury]], Britse musikant en die hoofsanger van die rockgroep [[Queen]] († [[1991]]). * [[9 September]] – [[Aleksander Doba]], Poolse kajakvaarder wat veral bekend was vir sy lang reise wat oseane oorsteek († [[2021]]). * [[15 September]] – [[Mike Procter]], Suid-Afrikaanse krieketkaptein en keurder († 2024). * [[28 September]] – [[Roelof Temmingh]], Suid-Afrikaanse komponis († [[2012]]). * [[30 September]] – [[George Ballot]], Suid-Afrikaanse verhoog-, TV- en rolprentakteur († 2023). * [[4 Oktober]] – [[Susan Sarandon]], Amerikaanse aktrise. * [[6 Oktober]] – [[Tony Greig]], Suid-Afrikaansgebore Engelse krieketspeler († 2012). * [[12 Oktober]] – [[Dalton Cathey]], Amerikaanse [[akteur]] († [[1990]]). * [[20 Oktober]] – [[Elfriede Jelinek]], [[Oostenryk]]se skryfster en wenner van die [[Nobelprys vir Literatuur]] in 2004. * [[29 Oktober]] – [[John Williams (rugbyafrigter)|John Williams]], Suid-Afrikaanse [[Springbokafrigters|rugbyafrigter]] († 2024). * [[2 November]] – [[Giuseppe Sinopoli]], Italiaanse komponis, arts en antropoloog († [[2001]]). * [[30 November]] – [[Marina Abramović]], [[Serwië|Serwiese]] uitvoerende [[kunstenaar]]. * [[1 Desember]] – [[Rudolf Buchbinder]], Oostenrykse pianis. * [[12 Desember]] – [[Emerson Fittipaldi]], [[Brasilië|Brasiliaanse]] renjaer. * [[14 Desember]] – [[Jane Birkin]], Engelse aktrise († 2023). * [[18 Desember]] – [[Steve Biko]], Suid-Afrikaanse [[apartheid|anti-apartheidsaktivis]] en stigter van die ''Swart bewussynsbeweging'' sterf in polisie-aanhouding († [[1977]]). * [[23 Desember]] – [[Susan Lucci]], Amerikaanse aktrise. * [[25 Desember]] – Jimmy Buffett, Amerikaanse sanger ("Margaritaville") († 2023). * [[29 Desember]] – [[Marianne Faithfull]], Engelse sangeres en aktrise († 2025) == Sterftes == * [[8 Januarie]] – [[Dion Fortune]], Walliese skryfster en okkultis (* [[1890]]) * [[23 Januarie]] – [[Morris Alexander]], lid van die Suid-Afrikaanse Volksraad vir [[Kaapstad-Kasteel (kiesafdeling)|Kaapstad-Kasteel]] (* [[1877]]). * [[4 Februarie]] – [[Herbert Baker]], Britse argitek (* [[1862]]). * [[5 Februarie]] – [[George Arliss]], Britse akteur (* [[1868]]). * [[11 Februarie]] – [[John Langalibalele Dube]], 'n Suid-Afrikaanse essayis, filosoof, opvoedkundige, politikus, uitgewer, redakteur, skrywer en digter (* [[1871]]) * [[10 Maart]] – [[Karl Haushofer]], akademikus, populariseer [[geopolitiek]] in [[Duitsland]] (* [[1869]]). * [[12 Maart]] – [[Ferenc Szálasi]], Hongaarse militêre offisier en politikus (* [[1897]]). * [[1 April]] – [[Lionel Royce]], Oostenrykse - Amerikaanse akteur (* [[1891]]). * [[3 April]] – [[Masaharu Homma]], Japannese luitenant-generaal en oorlogsmisdadiger (* [[1887]]). * [[13 April]] – [[William Henry Bell]], Suid-Afrikaanse komponis (* [[1873]]). * [[21 April]] – [[John Maynard Keynes]], Britse ekonoom (* [[1883]]). * [[27 Mei]] – [[Danie Bosman]], Afrikaanse komponis van ligte liedjies (* [[1907]]). * [[6 Junie]] – [[Gerhart Hauptmann]], Duitse dramaturg en romansier (* [[1862]]). * [[23 Junie]] – [[Arthur William Rogers]], Suid-Afrikaanse geoloog en staatsamptenaar van Britse herkoms (* [[1872]]). * [[1 Julie]] – [[Philippus Arnoldus Myburgh]], die sesde [[administrateur]] van die [[Kaapland]] (* [[1880]]) * [[5 Augustus]] – [[Wilhelm Marx]], Duitse politikus en rykskanselier (* [[1863]]). * [[13 Augustus]] – [[H.G. Wells]], outeur van ''The Time Machine'' en ''The shape of things to come'' (* [[1866]]). * [[15 Oktober]] – [[Hermann Göring]], 'n Duitse politieke en militêre leier (* [[1893]]) * [[16 Oktober]] – [[Alfred Jodl]], Duitse generaal (* [[1890]]). * 16 Oktober – [[Arthur Seyss-Inquart]], 'n Oostenrykse Nazi-politikus (* [[1892]]). * 16 Oktober – [[Wilhelm Keitel]], 'n Duitse veldmaarskalk (* [[1882]]). [[Kategorie:1946| ]] [[Kategorie:20ste eeu]] 43rcr2j9zkjw9aa0quv5g1xqkw9o7tt 4 4103 2894727 2164942 2026-04-17T21:40:16Z SpesBona 2720 + Onafhanklikheidsdag in Zimbabwe (1980). 2894727 wikitext text/x-wiki '''[[18 April]]: ''' [[Onafhanklikheid]]sdag in [[Zimbabwe]] ([[1980]]). [[Lêer:Flag of the League of Nations (1939–1941).svg|border|regs|150px|Logo van die Volkebond]] * [[1942]] – [[Pierre Laval]] word [[Eerste Minister|eerste minister]] van [[Frankryk]]. * [[1946]] – Die '''[[Volkebond]]''' word ontbind. * [[1972]] – Die [[Roland Korporasie]], vervaardiger van o.a. elektroniese musiekinstrumente, word in [[Osaka]] gestig. * [[1980]] – Die [[Zimbabwe|Republiek Zimbabwe]] word uitgeroep. * [[2002]] – 'n Nuwe [[Orde (biologie)|orde]] van [[insekte]], [[Mantophasmatidae]], word aangekondig. 5m3eob0kma39ls1smmoy9xd9zi74b67 2894729 2894727 2026-04-17T21:50:08Z SpesBona 2720 Jammer! 2894729 wikitext text/x-wiki '''[[18 April]]''': [[Onafhanklikheid]]sdag in [[Zimbabwe]] ([[1980]]). [[Lêer:Flag of the League of Nations (1939–1941).svg|border|regs|150px|Logo van die Volkebond]] * [[1942]] – [[Pierre Laval]] word [[eerste minister]] van [[Frankryk]]. * [[1946]] – Die '''[[Volkebond]]''' word ontbind. * [[1972]] – Die [[Roland Korporasie]], vervaardiger van o.a. elektroniese musiekinstrumente, word in [[Osaka]] gestig. * [[1980]] – Die [[Zimbabwe|Republiek Zimbabwe]] word uitgeroep. * [[2002]] – 'n Nuwe [[Orde (biologie)|orde]] van [[insekte]], [[Mantophasmatidae]], word aangekondig. 808yzbsfs62rrlmg3gjjy2jyzh37wfy 2894773 2894729 2026-04-18T10:20:39Z SpesBona 2720 Meer konteks oor die Volkebond 2894773 wikitext text/x-wiki '''[[18 April]]''': [[Onafhanklikheid]]sdag in [[Zimbabwe]] ([[1980]]). [[Lêer:Flag of the League of Nations (1939–1941).svg|border|regs|150px|Logo van die Volkebond]] * [[1942]] – [[Pierre Laval]] word [[eerste minister]] van [[Frankryk]]. * [[1946]] – Die ná die [[Eerste Wêreldoorlog]] gestigte '''[[Volkebond]]''' word ontbind en met die ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] gestigte [[Verenigde Nasies]] vervang. * [[1972]] – Die [[Roland Korporasie]], vervaardiger van o.a. elektroniese musiekinstrumente, word in [[Osaka]] gestig. * [[1980]] – Die [[Zimbabwe|Republiek Zimbabwe]] word uitgeroep. * [[2002]] – 'n Nuwe [[Orde (biologie)|orde]] van [[insekte]], [[Mantophasmatidae]], word aangekondig. td1fayxt4bmax1yddklnmdku402rg0j 0 4166 2894687 2893418 2026-04-17T18:29:03Z Woordgenoot 173063 /* Sending kentekens en roeptekens */ 2894687 wikitext text/x-wiki {{Ruimtevlug | name = Apollo 13 | image = Apollo 13 Service Module (lossless crop).jpg | image_caption = ''Odyssey'' se beskadigde diensmodule, soos gesien vanaf die Apollo-maanmodule ''Aquarius'', ure voor hulle die atmosfeer binnedring. | image_alt = | insignia = Apollo 13-insignia.png | mission_type = Bemande maanlandingpoging | operator = [[NASA]] | COSPAR_ID = {{Unbulleted list|CSM: 1970-029A|Maanmodule: 1970-029C}} | SATCAT = 4371<ref>{{cite web|url=https://www.n2yo.com/satellite/?s=4371|title=Apollo 13 CM|website=N2YO.com|access-date=August 18, 2019}}</ref> | spacecraft = {{Unbulleted list|[[Apollo-beheer-en-diensmodule|Apollo BDM]]-109 |[[Apollo-maanmodule|Apollo LM]]-7}} | manufacturer = {{Unbulleted list|BDM: North American Rockwell|LM: Grumman}} | launch_mass = 44,069&nbsp;kg (CSM: 28,881&nbsp;kg;<ref>{{cite web |url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029A |title=Apollo 13 Command and Service Module (CSM) |publisher=[[NASA]]<!-- NASA Space Science Data Coordinated Archive --> |access-date=January 9, 2023 |archive-date= 7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407223412/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029A |url-status=dead }}</ref> LM: 15,188&nbsp;kg)<ref name="apollo13NASAsdca">{{cite web |url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029C |title=Apollo 13 Lunar Module / EASEP |publisher=NASA |access-date=January 9, 2023 |archive-date=19 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201019204208/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029C |url-status=dead }}</ref> | landing_mass = {{convert|11133|lb|kg|order=flip}}{{sfn|Orloff|2000|p=307}} | launch_date = {{start date text|April 11, 1970, 19:13:00|timezone=yes}}&nbsp;UTC<ref>{{cite web |url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029A |title=Apollo 13 |publisher=[[NASA]] |access-date=January 9, 2023 |archive-date= 7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407223412/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029A |url-status=dead }}</ref> | launch_rocket = [[Saturn V]] SA-508 | launch_site = [[Kennedy-ruimtesentrum|Kennedy LC-39A]] | landing_date = {{end date text|April 17, 1970, 18:07:41|timezone=yes}}&nbsp;UTC | landing_site = Suidelike [[Stille Oseaan]]<br />{{Koördinate|21|38|24|S|165|21|42|W|type:event|name=Apollo 13 splashdown}} | recovery_by = USS ''Iwo Jima'' | orbit_epoch = | orbit_reference = | orbit_periapsis = | orbit_apoapsis = | orbit_inclination = | orbit_period = | orbit_rev_number = | apsis = |interplanetary = {{Infobox spaceflight/IP | type = flyby | note = Omwenteling en landing gekanselleer | object = Maan | distance = {{convert|137|nmi|km|order=flip|sp=us}} | arrival_date = April 15, 1970, 00:21:00&nbsp;UTC }} | docking = <!--{{Infobox spaceflight/Dock | docking_target = LM | docking_type = dock | docking_date = April 11, 1970, 22:32:08&nbsp;UTC | undocking_date = April 17, 1970, 16:43:00&nbsp;UTC | time_docked = }}--> | crew_size = 3 | crew_members = {{Unbulleted list|[[Jim Lovell|James A. Lovell Jr.]]|[[Jack Swigert|John L. Swigert Jr.]]|[[Fred Haise|Fred W. Haise Jr.]]}} | crew_callsign = Apollo 8 | crew_photo = Apollo 13 Prime Crew.jpg | crew_photo_caption = Van links na regs: [[Jim Lovell]], [[Jack Swigert]], [[Fred Haise]] | previous_mission = [[Apollo 12]] | next_mission = [[Apollo 14]] | programme = [[Apollo-program]] }} [[Lêer:Apollo program.svg|links|70px]] '''Apollo 13''' (11–17 April 1970) was die sewende bemande sending in die [[Apollo-program|Apollo-ruimteprogram]] en sou die derde maanlanding gewees het. Die ruimtetuig is op 11 April 1970 vanaf die [[Kennedy-ruimtesentrum]] gelanseer, maar die landing is afgelas nadat 'n suurstoftenk in die diensmodule twee dae na die sending ontplof en die elektriese en lewensondersteuningstelsel buite werking gestel het. Die bemanning, ondersteun deur rugsteunstelsels op die [[Apollo-maanmodule]] (LM), het eerder in 'n baan [[Baan om die Maan|om die maan]] gereis en op 17 April veilig na die [[Aarde]] teruggekeer. [[Jim Lovell]] was die bevelvoerder van die sending, met [[Jack Swigert]] as vlieënier van die [[Apollo-beheer-en-diensmodule|beheermodule]] (CM) en [[Fred Haise]] as vlieënier van die maanmodule. Swigert was 'n laat plaasvervanger vir [[Ken Mattingly]], wat onttrek is uit die sending na blootstelling aan [[Duitse masels]]. 'n Roetine-roer van 'n suurstoftenk het beskadigde draadisolasie daarin aan die brand gesteek, wat 'n ontploffing veroorsaak het wat die inhoud van beide die suurstoftenks van die diensmodule die ruimte ingeblaas het.<ref group=nota>{{cite web|title=The Apollo 13 accident|author=Williams, David|url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/ap13acc.html|publisher=NASA|quote=Die Apollo 13-wanfunksie is veroorsaak deur 'n ontploffing en oopbars van suurstoftenk nr. 2 in die diensmodule.|access-date=25 Augustus 2025|archive-date=11 Desember 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211092322/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/ap13acc.html|url-status=dead}} <!--{{harvnb|Cortright|1975|pp=248–249}}-->: "Ek het natuurlik af en toe gedink aan die moontlikheid dat die ruimtetuigontploffing ons dalk gestrand kon gelaat het...... Dertien minute na die ontploffing het ek toevallig by die linkervenster uitgekyk en die finale bewyse gesien wat op 'n potensiële ramp dui."</ref> Die formele ongeluksverslag vermy egter die gebruik van die term.{{sfn|Accident report|p=143}} Destydse NASA ingenieurs het "tenkfaling" verkies, beide omdat dit meer akkuraat is en om die negatiewe konnotasies rondom die woord "ontploffing" te vermy.<ref>{{harvnb|Cooper|2013|page=21}}: "Later, in describing what happened, NASA engineers avoided using the word "explosion;" they preferred the more delicate and less dramatic term "tank failure," and in a sense it ''was'' the more accurate expression, inasmuch as the tank did not explode in the way a bomb does but broke open under pressure."</ref> Sonder [[suurstof]], wat nodig is vir asemhaling en vir die opwekking van [[elektriese krag]], kon die diensmodule se aandrywing- en lewensondersteuningstelsels nie funksioneer nie. Die beheermodule se stelsels moes afgeskakel word om die oorblywende hulpbronne vir hertoetrede tot die atmosfeer te bewaar, wat die bemanning gedwing het om na die maanmodule oor te kruip en dit as 'n reddingsboot te gebruik. Met die maanlanding gekanselleer, het sendingbeheerders voltyds gewerk om die bemanning lewend terug Aarde toe te bring. Alhoewel die maanmodule ontwerp is om twee mans vir twee dae op die maanoppervlak te ondersteun, het sendingbeheer in [[Houston]] nuwe prosedures geïmproviseer sodat dit drie mense vir vier dae kon ondersteun. Die bemanning het 'n groot ontbering ervaar, veroorsaak deur beperkte krag, 'n koue en klam kajuit en 'n tekort aan drinkbare water. Daar was 'n kritieke behoefte om die beheermodule se patrone aan te pas vir die [[koolstofdioksied]]-suiweraar om in die maanmodule te werk; die bemanning en sendingbeheerders was suksesvol in die improvisasie van 'n oplossing. Die gevaar van die ruimtevaarders het die openbare belangstelling in die Apollo-program kortliks hernu; tientalle miljoene het die neerplonsing in die suid-[[Stille Oseaan]] op televisie dopgehou. 'n Ondersoekraad het foute gevind met die voorvlugtoetsing van die suurstoftenk en die [[Politetrafluoroëtileen|Teflon]] wat daarin geplaas is. Die raad het veranderinge aanbeveel, insluitend die minimalisering van die gebruik van potensieel brandbare items binne die tenk; dit is vir [[Apollo 14]] aangepas. Die storie van Apollo 13 is al verskeie kere gedramatiseer, veral in die 1995-film ''Apollo 13'' gebaseer op ''Lost Moon'', die 1994-memoir wat deur Lovell mede-geskryf is en 'n episode van die 1998-minireeks ''From the Earth to the Moon''. == Agtergrond == In 1961 het die Amerikaanse president [[John F. Kennedy]] sy nasie uitgedaag om teen die einde van die [[dekade]] 'n ruimtevaarder op die Maan te land en veilig terug te bring Aarde toe.<ref name="mission overview" /> NASA het geleidelik aan hierdie doelwit gewerk deur ruimtevaarders die ruimte in te stuur met die [[Mercury-program|Mercury-]] en [[Gemini-program]]me, wat gelei het tot die Apollo-program.{{sfn|Hacker & Grimwood|2010|p=382}} Die doelwit is bereik met [[Apollo 11]], wat op 20 Julie 1969 op die Maan geland het. Neil Armstrong en Buzz Aldrin het op die maanoppervlakte geloop terwyl Michael Collins om die Maan gewentel het in die Beheermodule Columbia. Die sending het op 24 Julie 1969 na die Aarde teruggekeer en daar is aan pres. Kennedy se uitdaging voldoen.<ref name="mission overview">{{cite web|title=Apollo 11 Mission Overview|url=https://www.nasa.gov/mission_pages/apollo/missions/apollo11.html|date=December 21, 2017|access-date=February 14, 2019|publisher=[[NASA]]|first=Sarah A. |last=Loff}}</ref> NASA het kontrakte vir vyftien [[Saturn V]]-vuurpyle gesluit om die doel te bereik; destyds het niemand geweet hoeveel sendings dit sou vereis nie.{{sfn|Chaikin|1995|pp=232–233}} Sedert sukses in 1969 met die sesde Saturn V met Apollo 11 behaal is, het nege vuurpyle beskikbaar gebly vir 'n verwagte totaal van tien landings. Na die opwinding van Apollo 11 het die algemene publiek apaties teenoor die ruimteprogram geword en die Kongres het voortgegaan om NASA se begroting te sny; Apollo 20 is gekanselleer.{{sfn|Chaikin|1995|p=285}} Ten spyte van die suksesvolle maanlanding, is die sendings as so riskant beskou dat ruimtevaarders nie lewensversekering kon bekostig om vir hul gesinne te sorg as hulle in die ruimte sou sterf nie.<ref group=nota>Geen Apollo-ruimtevaarder het sonder lewensversekering gevlieg nie, maar die polisse is betaal deur private derde partye wie se betrokkenheid nie gepubliseer is nie.</ref><ref name="weinberger">{{cite web|last=Weinberger|first=Howard C.|title=Apollo Insurance Covers|publisher=Space Flown Artifacts (Chris Spain)|url=http://www.spaceflownartifacts.com/flown_apollo_insurance_covers.html|access-date=December 11, 2019}}</ref> [[Lêer:1970 Mission Control Apollo 13.jpg|duimnael|links|alt=see caption|Sending-operasiebeheerkamer tydens die TV-uitsending net voor die Apollo 13-ongeluk. Die ruimteman [[Fred Haise]] kan op die skerm gesien word.]] Selfs voordat die eerste Amerikaanse ruimtevaarder in 1961 die ruimte betree het, het die beplanning vir 'n gesentraliseerde fasiliteit om met die ruimtetuie te kommunikeer en die werkverrigting daarvan te monitor, begin. Dit was grotendeels die visie van Christopher C. Kraft Jr., wat NASA se eerste vlugdirekteur geword het. Tydens [[John Glenn]] se [[Mercury-Atlas 6|Mercury Friendship 7-vlug]] in Februarie 1962 (die eerste bemande wentelvlug deur die VSA), is een van Kraft se besluite deur NASA-bestuurders tersyde gestel. Hy is geregverdig deur 'n nasending-analise en het 'n reël geïmplementeer dat die vlugdirekteur se woord tydens die sending absoluut was;<ref name="mission control history">{{cite web|last=Neufeld|first=Michael J.|title=Remembering Chris Kraft: Pioneer of Mission Control|url=https://airandspace.si.edu/stories/editorial/remembering-chris-kraft-pioneer-mission-control|publisher=Smithsonian Air and Space Museum|date=July 24, 2019|access-date=December 8, 2019}}</ref> om sy besluite te verander, sou NASA hom dadelik moes afdank.<ref name="Cass 1" /> Vlugdirekteure tydens die Apollo-program het 'n eensin posbeskrywing gehad, "Die vlugdirekteur mag enige stappe neem wat nodig is vir bemanningsveiligheid en sendingsukses."<ref>{{cite news|title=A legendary tale, well-told|access-date=October 5, 2019|last=Williams|first=Mike|url=https://news.rice.edu/2012/09/13/a-legendary-tale-well-told/|publisher=Rice University Office of Public Affairs|date=September 13, 2012|archive-date=August 17, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817125432/https://news.rice.edu/2012/09/13/a-legendary-tale-well-told/|url-status=dead}}</ref> Houston se Sendingbeheersentrum is in 1965 geopen. Dit is gedeeltelik deur Kraft ontwerp en is later na hom vernoem.<ref name="mission control history" /> In Sendingbeheer was elke vlugbeheerder, benewens die monitering van telemetrie vanaf die ruimtetuig, in kommunikasie via stemlus met spesialiste in 'n Personeelondersteuningskamer (of "agterkamer"), wat op spesifieke ruimtetuigstelsels gefokus het.<ref name="Cass 1" /> Apollo 13 was die tweede H-sending, ten doel om presisie-maanlandings te demonstreer en spesifieke plekke op die Maan te verken.{{sfn|Apollo Program Summary Report|1975|p=B-2}} Met Kennedy se doelwit bereik deur Apollo 11, en [[Apollo 12]] wat demonstreer dat die ruimtevaarders 'n presisielanding kon uitvoer, kon sendingbeplanners fokus op meer as net om veilig te land en ruimtevaarders wat minimaal in geologie opgelei is, maanmonsters te laat versamel om terug te neem na die Aarde. Daar was 'n groter rol vir wetenskap op Apollo 13, veral vir [[geologie]], iets wat beklemtoon is deur die sending se leuse, ''Ex luna, scientia'' (Van die Maan, kennis).{{sfn|Launius|2019|p=186}} == Ruimtemanne en die sleutel- sendingbeheerpersoneel == Jim Lovell was Apollo 13 se sendingbevelvoerder en 42 jaar oud ten tyde van die ruimtevlug. Hy was 'n gegradueerde van die Verenigde State se Vlootakademie en was 'n vlootvlieënier en toetsvlieënier voordat hy in 1962 vir die [[Ruimtevaardergroep 2|tweede groep ruimtevaarders]] gekies is. Hy het in 1965 saam met [[Frank Borman]] in [[Gemini 7]] en die volgende jaar saam met [[Buzz Aldrin]] in [[Gemini 12]] gevlieg voordat hy in 1968 in [[Apollo 8]] gevlieg het, die eerste ruimtetuig wat om die Maan gewentel het.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|pp=108–109}} Ten tye van Apollo 13 was Lovell die NASA-ruimtevaarder met die meeste tyd in die ruimte, met 'n totaal van 572 uur oor die drie sendings.<ref name="experience">{{cite web|title=Apollo 13: The moon-mission that dodged disaster|first1=Elizabeth|last1=Howell|first2=Kimberly|last2=Hickok|url=https://www.space.com/17250-apollo-13-facts.html|website=Space.com|publisher=Future US|date=March 31, 2020|access-date=April 1, 2020}}</ref> Jack Swigert, die beheermodulevlieënier (CMP), was 38 jaar oud en het 'n B.Sc. in meganiese ingenieurswese en 'n M.Sc. in lugvaartwetenskap gehou; hy het in die Amerikaanse Lugmag en in die staat se Lugmag Nasionale Wag gedien en was 'n ingenieurstoetsvlieënier voordat hy in 1966 vir die [[Ruimtevaardergroep 5|vyfde groep ruimtevaarders]] gekies is.<ref name="swigert bio" /> Fred Haise, die maanmodule-vlieënier (LMP), was 36 jaar oud. Hy het 'n B.Sc. in lugvaartingenieurswese gehad, was 'n vegvlieënier van die Marine Korps, en was 'n burgerlike navorsingsvlieënier vir NASA toe hy as deel van Ruimtevaardergroep 5 gekies is.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|pp=111–112}} {{sfn|Chaikin|1995|pp=589–593}} Volgens die standaard Apollo-bemanningsrotasie sou die hoofbemanning vir Apollo 13 die rugsteunbemanning<ref group=nota>Die rol van die rugsteunbemanning was om op te lei en gereed te wees om te vlieg ingeval iets met die hoofbemanning sou gebeur.{{cite web|publisher=NASA|access-date=December 5, 2019|title=50 years ago: NASA names Apollo 11 crew|url=https://www.nasa.gov/feature/50-years-ago-nasa-names-apollo-11-crew|date=January 30, 2019}} Rugsteunspanne is, volgens die rotasie, drie missies na hul toewysing as rugsteun as die hoofbemanning aangewys.{{sfn|Slayton & Cassutt|1994|p=137}}</ref>vir [[Apollo 10]] gewees het, met Mercury- en Gemini-veteraan [[Gordon Cooper]] in bevel, [[Donn F. Eisele]] as beheermodule-vlieënier en [[Edgar Mitchell]] as maanmodule-vlieënier. Deke Slayton, NASA se Direkteur van Vlugbemanningsoperasies, het nooit beoog om Cooper en Eisele na 'n primêre bemanningsopdrag te roteer nie, aangesien albei uit die guns was – Cooper vir sy laks houding teenoor opleiding en Eisele vir voorvalle aan boord van [[Apollo 7]] en 'n buite-egtelike verhouding. Hy het hulle aan die rugsteunbemanning toegewys omdat geen ander veteraan-ruimtevaarders beskikbaar was nie.{{sfn|Slayton & Cassutt|1994|p=236}} Slayton se oorspronklike keuses vir Apollo 13 was [[Alan Shepard]] as bevelvoerder, Stuart Roosa as beheermodulevlieënier, en Mitchell as maanmodulevlieënier. Die bestuur het egter gevoel dat Shepard meer opleidingstyd benodig het, aangesien hy eers onlangs sy aktiewe status hervat het na 'n operasie vir 'n binneoorafwyking en sedert 1961 nie gevlieg het nie. Dus is Lovell se bemanning (homself, Haise en Ken Mattingly), wat almal Apollo 11 ondersteun het en vir Apollo 14 geskeduleer was, met Shepard s'n omgeruil. Swigert was oorspronklik bevelvoerder van Apollo 13 se rugsteunbemanning, met [[John W. Young|John Young]] as bevelvoerder en [[Charles Duke]] as maanmodule-vlieënier.<ref name="backup">{{cite web|url=https://airandspace.si.edu/explore-and-learn/topics/apollo/apollo-program/landing-missions/apollo13-crew.cfm|title=Apollo 13 Crew|website=Smithsonian National Air and Space Museum|access-date=January 6, 2018|archive-date=October 24, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024155252/https://airandspace.si.edu/explore-and-learn/topics/apollo/apollo-program/landing-missions/apollo13-crew.cfm|url-status=dead}}</ref> Sewe dae voor die lansering het Duke se seun se vriend hom aangesteek met Duitse masels.<ref name="Oral">{{cite web |title=Charles M. Duke, Jr. Oral History |publisher= NASA |url=https://historycollection.jsc.nasa.gov/JSCHistoryPortal/history/oral_histories/DukeCM/DukeCM_3-12-99.htm |access-date=December 17, 2019}}</ref> Dit het beide die hoof- en rugsteunspanne, wat saam geoefen het, blootgestel. Van die vyf was slegs Mattingly nie immuun deur vorige blootstelling nie. Normaalweg, as enige lid van die hoofbemanning onttrek moes word, sou die oorblywende bemanning ook vervang word en die rugsteunbemanning sou vervang word maar Duke se siekte het dit nie moontlik gemaak nie,{{sfn|NASA 1970|p=6}} dus twee dae voor die bekendstelling is Mattingly deur Swigert vervang.<ref name="swigert bio">{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/swigert-jl.html|access-date=August 21, 2009|title=Astronaut Bio: John L. Swigert|date=January 1983|publisher=NASA|archive-url=https://web.archive.org/web/20090731012402/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/swigert-jl.html|archive-date=July 31, 2009| url-status=dead}}</ref> Mattingly het nooit Duitse masels ontwikkel nie en het later op [[Apollo 16]] gevlieg.<ref>{{cite journal|url=https://www.universetoday.com/62576/13-things-that-saved-apollo-13-part-3-charlie-dukes-measles/|last=Atkinson|first=Nancy|title=13 things that saved Apollo 13, Part 3: Charlie Duke's measles|date=April 12, 2010|access-date=November 13, 2019|journal=Universe Today}}</ref> Vir Apollo is 'n derde stel bemanning van ruimtevaarders, bekend as die ondersteuningsbemanning, aangewys benewens die hoof- en rugsteunspanne wat op die Mercury- en Gemini-projekte gebruik is. Slayton het die ondersteuningspanne geskep omdat [[James McDivitt]], wat [[Apollo 9]] sou bevel voer, geglo het dat, met voorbereiding wat in fasiliteite regoor die VSA aan die gang was, vergaderings wat 'n lid van die vlugbemanning benodig het, gemis sou word. Ondersteuningsbemanningslede moes help soos deur die sendingbevelvoerder aangedui.{{sfn|Slayton & Cassutt|1994|p=184}} Gewoonlik laag in senioriteit, het hulle die sending se reëls, vlugplan en kontrolelyste saamgestel en dit op datum gehou, vir Apollo 13 was hulle Vance D. Brand, Jack Lousma en óf William Pogue óf Joseph Kerwin.<ref group=nota>Sommige bronne lys Kerwin{{sfn|Slayton & Cassutt|1994|p=251}} en ander lys Pogue as die derde lid.{{sfn|Brooks, Grimwood, & Swenson|1979|p=378}}{{sfn|Orloff|2000|p=137}}</ref><ref>{{cite interview|url=https://historycollection.jsc.nasa.gov/JSCHistoryPortal/history/oral_histories/PogueWR/WRP_7-17-2000.pdf|interviewer=Kevin M. Rusnak|date=July 17, 2000|location=Houston, Texas|title=Oral History Transcript|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501104039/https://historycollection.jsc.nasa.gov/JSCHistoryPortal/history/oral_histories/PogueWR/WRP_7-17-2000.pdf|archive-date=May 1, 2019|url-status=dead|publisher=NASA|pages=12-25-12-26|series=Johnson Space Center Oral History Project}}</ref> Die vlugdirekteure vir Apollo 13 was Gene Kranz, '''Witspan''' {{sfn|Mission Operations Report 1970|p=I-1}} (die hoofvlugdirekteur);{{sfn|Kranz|2000|p=307}}{{sfn|Lovell & Kluger|2000|p=79}} Glynn Lunney, '''Swartspan'''; Milton Windler, '''Rooispan''' en Gerry Griffin, '''Gouespan'''.{{sfn|Mission Operations Report 1970|p=I-1}} Die CAPCOM's (''Capsule Communicator'' die persoon in Sendingbeheer, tydens die Apollo-program 'n ruimtevaarder, wat verantwoordelik was vir stemkommunikasie met die bemanning){{sfn|Morgan|2001|p=48}} vir Apollo 13 was Kerwin, Brand, Lousma, Young en Mattingly.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=362}} == Sendingkentekens en roeptekens == [[Lêer:Apollo 13 Flown Silver Robbins Medallion (SN-354).jpg|duimnael|alt=see caption|Apollo 13 silwer Robbins gedenkpennings]] Die Apollo 13-sendingkentekens beeld die Griekse god van die [[Son]], [[Apollo]], uit met drie perde wat sy strydwa oor die gesig van die Maan trek, en die Aarde in die verte gesien. Dit is bedoel om die Apollo-vlugte te simboliseer wat die lig van kennis aan alle mense bring. Die sendingleuse, ''Ex luna, scientia'' ("Van die Maan, kennis"), verskyn op die pennings. Deur dit te kies, het Lovell die leuse van sy alma mater, die Vlootakademie, ''Ex scientia, tridens'' ("Uit kennis, seemag") aangepas.{{sfn|Lovell & Kluger|2000|p=81}}{{sfn|Orloff|2000|p=283}} Op die kant het die sendingnommer in Romeinse syfers as ''Apollo XIII'' verskyn. Die pennings hoef nie gewysig te word nadat Swigert vir Mattingly vervang het nie, aangesien dit een van slegs twee Apollo-sending-kentekens is, die ander is Apollo 11, wat nie die name van die bemanning insluit nie. Dit is ontwerp deur die kunstenaar Lumen Martin Winter, wat dit gebaseer het op 'n muurskildery wat hy vir die St. Regis Hotel in New York Stad geskilder het.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/36238158/daily_news/|title=Astros Wear Badge of Apollo|last1=Crafton|first1=Jean|date=April 12, 1970|page=105|newspaper=Daily News|location=New York City|via=Newspapers.com}}</ref> Die muurskildery is later gekoop deur akteur [[Tom Hanks]],<ref>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/suburbs/lake-county-news-sun/ct-lns-moran-lovell-stories-st-1003-20151002-story.html|title=Apollo 13 astronaut Jim Lovell shares stories about Tom Hanks, Ron Howard|last1=Moran|first1=Dan|date=October 2, 2015|newspaper=Chicago Tribune|access-date=April 11, 2020}}</ref> wat Lovell in die fliek Apollo 13 vertolk het, en dit is nou in die Captain James A. Lovell Federal Health Care Center in Illinois.<ref>{{cite news|url=https://chicagotribune.newspapers.com/clip/36239172/chicago_tribune/|title=Namesake Brings Personal Touch to Lovell Center Fete|last1=Moran|first1=Dan|newspaper=Chicago Tribune|date=October 2, 2015|page=1|via=Newspapers.com}}</ref> Die sending se leuse was in Lovell se gedagtes toe hy die roepsein Aquarius vir die maanmodule gekies het, geneem van ''[[Waterdraer (sterrebeeld)|Aquarius]]'', die draer van water.{{sfn|Chaikin|1995|p=291}}{{sfn|Lovell & Kluger|2000|p=87}} Sommige mense in die media het verkeerdelik berig dat die roepsein geneem is uit 'n liedjie met dié naam uit die musiekblyspel ''Hair''.{{sfn|Lovell & Kluger|2000|p=87}}{{sfn|Lattimer|1988|p=77}} Die beheermodule se roepsein, Odyssey, is nie net gekies vir sy Homeriese assosiasie nie, maar ook om te verwys na die onlangse film, [[2001: A Space Odyssey (rolprent)|2001: A Space Odyssey]], gebaseer op 'n kortverhaal deur wetenskapfiksie-outeur [[Arthur C. Clarke]].{{sfn|Chaikin|1995|p=291}} In sy boek het Lovell aangedui dat hy die naam ''Odyssey'' gekies het omdat hy van die woord en die definisie daarvan gehou het: 'n lang reis waar daar vele geleenthede hom voordoen om munt te slaan.{{sfn|Lovell & Kluger|2000|p=87}} As gevolg van die ongeluk en die laaste minuut bemanningsverandering van Jack Swigert wat Ken Mattingly drie dae voor die lansering vervang het, is die Apollo 13 Robbins gedenkpennings wat saam aanboord van die ruimtetuig was, gesmelt en na die sending hergebruik om die korrekte bemanning en die afwesigheid van 'n maanlandingsdatum te weerspieël.<ref>{{Cite web |title=Medal, Robbins, Commemorative, Apollo 13 {{!}} National Air and Space Museum |url=https://airandspace.si.edu/collection-objects/medal-robbins-commemorative-apollo-13/nasm_A19850166000 |access-date=2024-06-15 |website=airandspace.si.edu |language=en}}</ref> == Ruimtetuig == [[Lêer:Apollo 13 CSM (Ap13-69-H-1791).jpg|duimnael|links|upright=0.68|CSM-109 ''Odyssey'' in die Operasies en Uitklaargebou]] Die Saturnus V-vuurpyl wat gebruik is om Apollo 13 na die Maan te vervoer was genommer as SA-508 en was amper identies aan dié wat vir Apollo 8 tot 12 gebruik is.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=74}} Die vuurpyl, saam met die ruimtetuig, het 2 949 136 kilogram geweeg.{{sfn|Orloff|2000|p=284}} Die S-IC eerste fase se enjins is gegradeer om 440 000 newton (100 000 lbf) minder totale stukrag te genereer as Apollo 12 s'n, hoewel hulle binne die spesifikasies gebly het.<ref name="journal launch" /> Om die vloeibare waterstofdryfmiddel koud te hou, was die S-II tweede fase se kriogeniese tenks geïsoleer; op vroeëre Apollo-sendings het dit in die vorm van panele gekom wat vasgemaak is, maar vanaf Apollo 13 is isolasie op die buitekant van die tenks gespuit.<ref name="ten launch">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap10fj/as10-day1-pt1.html|title=Apollo 10: Day 1, part 1: Countdown, launch and climb to orbit|date=February 6, 2022|access-date=August 16, 2025}}</ref> Ekstra dryfmiddel is as 'n toets saamgedra, aangesien toekomstige J-sendings na die Maan meer dryfmiddel vir hul swaarder vragte sou benodig. Dit het die vuurpyl die swaarste gemaak wat NASA nog gevlieg het en Apollo 13 was sigbaar stadiger om uit die lanseeringstoring te kom as vorige sendings.<ref name="journal launch">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/02earth_orbit_tli.html|title=Day 1: Earth orbit and translunar injection|date=February 17, 2017|access-date=August 16, 2025}}</ref> Die Apollo 13-ruimtetuig het bestaan uit beheermodule 109 en Diensmodule 109 (saam CSM-109), genaamd ''Odyssey'', en Maanmodule 7 (LM-7), genaamd ''Aquarius''. Ook as deel van die ruimtetuig beskou, was die lansering-ontsnappingstelsel, wat die beheermodule (CM) na veiligheid sou dryf in geval van 'n probleem tydens opstyg, en die Ruimtetuig-LM-verbindingstuk, genommer as SLA-16, wat die maanmodule (LM) gedurende die eerste ure van die sending gehuisves het.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=364}}{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|pp=78, 81}} Die maanmodule-stadiums, beheermodule en die diensmodule is in Junie 1969 by die Kennedy-ruimtesentrum ontvang; die dele van die Saturn V is in Junie en Julie ontvang. Daarna het toetsing en montering voortgegaan, met die hoogtepunt wat bereik is met die uitrol van die lanseervoertuig, met die ruimtetuig bo-op, op 15 Desember 1969.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=364}} Apollo 13 was oorspronklik geskeduleer vir lansering op 12 Maart 1970, maar daardie Januarie het NASA aangekondig dat die sending tot 11 April uitgestel sou word, beide om meer tyd vir beplanning toe te laat en om die Apollo-sendings oor 'n langer tydperk te versprei.<ref name="postpone">{{cite press release |title=MSC 70–9 |publisher=[[NASA]] |date=January 8, 1970 |url=https://www.nasa.gov/centers/johnson/pdf/83122main_1970.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.nasa.gov/centers/johnson/pdf/83122main_1970.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |access-date=July 27, 2019 |archivedate=2022-10-09 |archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.nasa.gov/centers/johnson/pdf/83122main_1970.pdf }}</ref> Die plan was om twee Apollo-vlugte per jaar te voltooi en was in reaksie op begrotingsbeperkings<ref>{{cite news|title=Apollo's Schedule Shifted by NASA|date=January 9, 1970|newspaper=[[The New York Times]]|page=17|url=https://www.nytimes.com/1970/01/09/archives/apollos-schedule-shifted-by-nasa-next-flight-in-april.html}}</ref> wat die kansellasie van Apollo 20 tot gevolg gehad het.<ref>{{cite news|title=Apollo 13 and 14 may be set back|date=January 6, 1970|newspaper=[[The New York Times]]|page=26|url=https://www.nytimes.com/1970/01/06/archives/apollo-13-and-14-may-be-set-back.html|agency=UPI}}</ref> == Opleiding en voorbereiding == Die Apollo 13-hoofbemanning het meer as 1 000 uur se sendingspesifieke opleiding onderneem, meer as vyf uur vir elke uur van die sending se beplande duur van tien dae. Elke lid van die hoofbemanning het meer as 400 uur in babootsers van die beheermodule en (vir Lovell en Haise) van die Maanmodule by Kennedy-ruimtesentrum en in Houston deurgebring, waarvan sommige die vlugbeheerders by Sendingbeheer betrek het.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=104}} Vlugbeheerders het aan baie simulasies van probleme met die ruimtetuig tydens vlug deelgeneem, wat hulle geleer het hoe om in 'n noodgeval te reageer.<ref name="Cass 1" /> Gespesialiseerde nabootsers op ander plekke is ook deur die bemanningslede gebruik.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=104}} Die ruimtevaarders van Apollo 11 het minimale tyd vir geologie-opleiding gehad, met slegs ses maande tussen die toewysing van die bemanning en die lansering; hoër prioriteite het baie van hul tyd in beslag geneem.{{sfn|Phinney|2015|p=100}} Apollo 12 het meer sulke opleiding gesien, insluitend oefening in die veld, met behulp van 'n CAPCOM en 'n gesimuleerde agterkamer van wetenskaplikes, aan wie die ruimtevaarders moes beskryf wat hulle gesien het.{{sfn|Phinney|2015|pp=103–104}} Wetenskaplike-ruimtevaarder Harrison Schmitt het gesien dat daar beperkte entoesiasme vir geologie-velduitstappies was. Omdat hy geglo het dat 'n inspirerende onderwyser nodig was, het Schmitt gereël dat Lovell en Haise sy ou professor, Caltech se Lee Silver, ontmoet. Die twee ruimtevaarders, en plaasvervangers Young en Duke, het op hul eie tyd en koste saam met Silver op 'n velduitstappie gegaan. Aan die einde van hul week saam het Lovell Silver hul geologie-mentor gemaak, wat breedvoerig betrokke sou wees by die geologiebeplanning vir Apollo 13.{{sfn|Phinney|2015|pp=107–111}} Farouk El-Baz het toesig gehou oor die opleiding van Mattingly en sy plaasvervanger, Swigert, wat die beskrywing en fotografering van gesimuleerde maanlandmerke vanaf vliegtuie behels het.{{sfn|Phinney|2015|p=134}} El-Baz het al drie hoofbemanningslede se ruimtevaarders die geologiese kenmerke laat beskryf wat hulle tydens hul vlugte tussen Houston en KSC gesien het; Mattingly se entoesiasme het veroorsaak dat ander ruimtevaarders, soos Apollo 14 se beheer-en-diensmodule vlieënier, Roosa, El-Baz as 'n onderwyser opgesoek het.{{sfn|Phinney|2015|pp=141–142}} Daar was bekommernis oor hoe naby Apollo 11 se maanmodule, ''Eagle'', daaraan gekom het om sonder dryfmiddel te raak tydens sy maandaling en die sendingbeplanners het besluit dat die beheer-en-diensmodule, vanaf Apollo 13, die maanmodule na 'n laer wentelbaan sou bring vanwaar die maan landingspoging sou begin. Dit was 'n verandering van Apollo 11 en 12, waar die maanmodule sy vuurpyle ontbrand het om dit na die laer wentelbaan te bring. Die verandering was deel van 'n poging om die hoeveelheid vliegtyd wat vir die ruimtevaarders beskikbaar was, te verhoog namate die sendings na rowwe terrein op pad was.{{sfn|Harland|1999|p=53}} Die plan was om die eerste van die twee vier uur lange maanoppervlak [[ruimtewandeling]]s te wy aan die opstel van die ''Apollo Lunar Surface Experiments Package'' (ALSEP) groep wetenskaplike instrumente; gedurende die tweede wandeling sou Lovell en Haise die Cone-krater, naby die beplande landingsplek, ondersoek.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=363}} Die twee ruimtevaarders het hul ruimtepakke gedra vir sowat 20 oefen prosedures van ruimtewandelings, insluitend die insameling van monsters en die gebruik van gereedskap en ander toerusting. Hulle het in die sogenaamde "Vomit Comet" in gesimuleerde mikrogravitasie of maanswaartekrag gevlieg, insluitend oefening met die aan- en uittrek van ruimtepakke. Om voor te berei vir die afdaling na die maan se oppervlak, het Lovell die Maanlanding Opleidingsvoertuig gevlieg nadat hy helikopteropleiding ontvang het.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=105}} Ten spyte van die ongelukke van een Maanlanding Opleidingsvoertuig en een soortgelyke Maanlanding Navorsingsvoertuig voor Apollo 13 se lansering, het sendingbevelvoerders die vlieg daarvan as onskatbare ervaring beskou en het hulle dus die huiwerige NASA-bestuur oortuig om hulle te behou.<ref>{{cite web|last=Jones|first=Eric M.|title=Lunar Landing Training Vehicle NASA 952|date=April 29, 2006|access-date=August 16, 2025|url=https://www.nasa.gov/history/alsj/LLTV-952.html|publisher=[[NASA]]|work=Apollo Lunar Surface Journal}}</ref> == Eksperimente en wetenskaplike doelwitte == [[Lêer:Lovell and Haise geology training (S70-20253).jpg|duimnael|regs|upright|Lovell (links) en Haise tydens geologie opleiding in Hawaii, Januarie 1970]] Apollo 13 se aangewese landingsplek was naby die Fra Mauro-krater; daar is geglo dat die Fra Mauro-formasie baie materiaal bevat het wat deur die impak uitmekaar gespat het en die Imbrium-kom vroeg in die Maan se geskiedenis gevul het. Die datering daarvan sou inligting nie net oor die Maan verskaf nie, maar ook oor die Aarde se vroeë geskiedenis. Sulke materiaal sou waarskynlik beskikbaar wees by die Cone-krater, 'n plek waar 'n impak vermoedelik diep in die maan [[regoliet]] geboor het.{{sfn|Harland|1999|pp=51–53}} Apollo 11 het 'n [[Seismograaf|seismometer]] op die Maan agtergelaat, maar die sonkrag-aangedrewe eenheid het nie sy eerste twee weke lange maannag oorleef nie. Die Apollo 12-ruimtevaarders het ook een agtergelaat as deel van sy ALSEP, wat kernaangedrewe was.{{sfn|Harland|1999|pp=38–39}} Apollo 13 het ook 'n seismometer (bekend as die Passiewe Seismiese Eksperiment), soortgelyk aan Apollo 12 s'n, as deel van sy ALSEP gehad, wat deur die ruimtevaarders op die Maan gelaat sou word.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=29}} Daardie seismometer sou gekalibreer word deur die impak, na die afvuur, van die opstygstadium van Apollo 13 se maanmodule, 'n voorwerp met bekende massa en snelheid wat op 'n bekende plek bots.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=42}} Ander ALSEP-eksperimente op Apollo 13 het 'n hittevloei-eksperiment ingesluit, wat die boor van twee gate van 3 meter diep sou behels het.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=33}} Dit was Haise se verantwoordelikheid; hy moes ook 'n derde gat van daardie diepte vir 'n kernmonster boor.{{sfn|''Science News'' 1970-04-04|p=354}} 'n Gelaaide Deeltjie Maanomgewingseksperiment (GDME) het die [[proton]]e en [[elektron]]e van sonoorsprong gemeet wat die Maan bereik.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=49}} Die pakket het ook 'n Maanatmosfeerdetektor (LAD){{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=51}} en 'n stofdetektor ingesluit om die ophoping van puin te meet.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=62}} Die Hittevloei-eksperiment en die GDME is vir die eerste keer op Apollo 13 gevlieg; die ander eksperimente is al voorheen gevlieg.{{sfn|''Science News'' 1970-04-04|p=354}} [[Lêer:Haise RTG (Ap13-70-H-103).jpg|duimnael|links|Haise oefen om die brandstofkapsule uit sy vervoervat, wat op die maanmodule gemonteer is, te verwyder. Die regte vat het ongeopend met sy radioaktiewe inhoud in die Stille Oseaan gesink.]] Om die ALSEP aan te dryf, is die SNAP-27 radioisotoop termo-elektriese generator (RTG) gebruik. SNAP-27, wat deur die Amerikaanse Atoomenergiekommissie ontwikkel is, is vir die eerste keer op Apollo 12 gebruik. Die brandstofkapsule het ongeveer 3,79&nbsp;kg plutoniumoksied bevat. Die vat wat rondom die kapsule geplaas is vir vervoer na die Maan, is gebou met hitteskerms van grafiet en berillium en met strukturele dele van titanium en Inconel-materiale. Dus is dit gebou om die hitte van hertoetrede van die Aarde se atmosfeer te weerstaan eerder as om die lug met plutonium te besoedel in die geval van 'n mislukte sending.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=65}} 'n Vlag van die Verenigde State is ook geneem om op die maan se oppervlak opgerig te word.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|pp=33, 65}} Vir Apollo 11 en 12 is die vlag in 'n hittebestande buis op die voorste landingspoot geplaas; dit is vir Apollo 13 na die ''Modularized Equipment Storage Assembly'' (MESA) in die maanmodule-afdaalstadium verskuif. Die struktuur om die vlag op die luglose maan te laat wapper, is verbeter vanaf Apollo 12 s'n.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=73}} Vir die eerste keer is rooi strepe op die helm, arms en bene van die bevelvoerder se A7L-ruimtepak aangebring. Dit is gedoen na Apollo 11, omdat diegene wat die beelde wat geneem is, probleme ondervind het om Armstrong van Aldrin te onderskei. Die verandering is egter te laat vir Apollo 12 goedgekeur.<ref name="red stripe">{{cite web|title=Commander's stripes|website=Apollo Lunar Surface Journal|publisher=[[NASA]]|access-date=July 20, 2019|url=https://www.hq.nasa.gov/alsj/alsj-CDRStripes.html|last=Jones|first=Eric M.|date=February 20, 2006}}</ref> Nuwe vloeistofsakke wat aan die helms vasgemaak was en waaruit die ruimtevaarders moes drink terwyl hulle op die Maan geloop het, is deur Haise tydens Apollo 13 se laaste televisie-uitsending voor die ongeluk gedemonstreer.{{sfn|Turnill|2003|p=316}}<ref>{{cite web|url=https://www.hq.nasa.gov/alsj/alsj-DrinkFood.html|title=Water Gun, Helmet Feedport, In-Suit Drink Bag, and Food Stick|last1=Jones|first1=Eric M.|date=March 3, 2010|website=Apollo Lunar Surface Journal|publisher=NASA|access-date=November 15, 2019}}</ref> Apollo 13 se primêre sendingdoelwitte was om: "[[Selenografie|Selenologiese]] inspeksie, opname en monsterneming van materiale in 'n vooraf gekose gebied van die Fra Mauro-formasie uit te voer. 'n Apollo-maanoppervlak-eksperimentepakket te ontplooi en te aktiveer. Die mens se vermoë om in die maanomgewing te werk, te ontwikkel. Foto's van kandidaat-verkenningsterreine te verkry."{{sfn|Accident report|p=3-26}} Die ruimtevaarders moes ook ander fotografiese doelwitte bereik, insluitend van die [[Gegenschein]] vanuit 'n maanbaan en van die Maan self op die reis terug na die Aarde. Van hierdie fotografie sou deur Swigert uitgevoer word terwyl Lovell en Haise op die Maan geloop het.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=385}} Swigert sou ook foto's neem van die [[Lagrange-punt]]e van die Aarde-Maan-stelsel. Apollo 13 het twaalf kameras aan boord gehad, insluitend dié vir televisie en bewegende beelde.{{sfn|''Science News'' 1970-04-04|p=354}} Die bemanning moes ook bistatiese radarwaarnemings van die Maan aflaai. Niks hiervan kon weens die ongeluk gedoen word nie.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=385}} == Vlugbaan van Apollo 13 == [[Lêer:Apollo 13 timeline.svg|senter|omraam|Apollo 13 se vlugbaan om die maan, op skaal geteken. Die ongeluk het ongeveer in die 56ste uur na lansering gebeur.]] === Lansering en maanwentelbaan plasing === [[Lêer:Apollo 13 launch (S70-34852).jpg|duimnael|upright=.8|Apollo&nbsp;13 word gelanseer vanaf die Kennedy-ruimtesentrum, 11 April, 1970]] [[Lêer:Apolo-1. CSM&LM diagram.svg|duimnael|Apollo 13 ruimtetuig konfigurasie vir die grootste gedeelte van die vlug: Kliek op die beeld vir sleutel van genommerde komponente.]] Die sending is op die beplande tyd, 14:13 [[Oos-Amerikaanse Tyd|OST]] (19:13 [[Gekoördineerde Universele Tyd|UTC]]), op 11 April gelanseer. 'n Anomalie het plaasgevind toe die tweede-fase, middelste (binneboord) enjin ongeveer twee minute te vroeg afgeskakel het.<ref name="lver">{{cite book |author= |url=https://archive.org/details/nasa_techdoc_19900066486 |title=Saturn 5 Launch Vehicle Flight Evaluation Report: AS-508 Apollo 13 Mission |date=June 20, 1970 |publisher=[[NASA]] |publication-place=[[George C. Marshall]] Ruimtesentrum, Huntsville, Alabama |id=MPR-SAT-FE-70-2 |access-date=May 30, 2017}}</ref>{{sfn|Benson & Faherty|1979|pp=494–499}} Dit is veroorsaak deur erge pogo-ossillasies. Vanaf Apollo 10 is die voertuig se geleidingstelsel ontwerp om die enjin af te skakel in reaksie op kamerdruk-afwykings.{{sfn|Larsen|2008|p=5-13}} Pogo-ossillasies het op Titan-vuurpyle (gebruik tydens die Gemini-program) en op vorige Apollo-sendings voor gekom, maar op Apollo 13 is dit versterk deur 'n interaksie met turbopompkavitasie.<ref>{{cite journal |last=Dotson |first=Kirk |date=Winter 2003–2004 |title=Mitigating Pogo on Liquid-Fueled Rockets |journal=Crosslink |volume=5 |issue=1 |pages=26–29 |location=El Segundo, Kalifornië |publisher=The Aerospace Corporation |access-date=July 3, 2013 |url=http://aerospace.wpengine.netdna-cdn.com/wp-content/uploads/crosslink/V5N1.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://aerospace.wpengine.netdna-cdn.com/wp-content/uploads/crosslink/V5N1.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live}}</ref><ref name=launch>{{cite web |url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/01launch_ascent.html |title=Launch and Reaching Earth Orbit |year=2016 |editor-last=Woods |editor-first=W. David |editor-last2=Turhanov|editor-first2=Alexandr|editor-last3=Waugh|editor-first3=Lennox J. |work=Apollo 13 Flight Journal |publisher=NASA |access-date=August 16, 2025}}</ref> 'n Oplossing om pogo te voorkom was gereed vir die sending, maar skeduledruk het nie die integrasie van die hardeware in die Apollo 13-ruimtetuig toegelaat nie.{{sfn|Larsen|2008|p=5-13}}<ref>{{cite journal|url=https://www.universetoday.com/62672/13-things-that-saved-apollo-13-part-5-unexplained-shutdown-of-the-saturn-v-center-engine/|last=Atkinson|first=Nancy|title=13 things that saved Apollo 13, Part 5: Unexplained shutdown of the Saturn V center engine|date=April 14, 2010|journal=Universe Today|access-date=September 16, 2019}}</ref> 'n Na-vlug ondersoek het aan die lig gebring dat die enjin een siklus weg was van katastrofiese faling.{{sfn|Larsen|2008|p=5-13}} Die vier buitenste motors (daar is een in die middel) en die S-IVB derde stadium het langer gevuur om te vergoed en die voertuig het baie naby aan die beplande sirkelvormige [[lae aardwentelbaan]] van 190 kilometer bereik, gevolg deur 'n maanoorgangversnellingontbranding ongeveer twee uur later, wat die sending op koers na die Maan geplaas het.<ref name="lver" />{{sfn|Benson & Faherty|1979|pp=494–499}} Na die maanoorgangversnelling het Swigert die skeidings- en transposisiemaneuvers uitgevoer voordat die beheermodule ''Odyssey'' aan die maanmodule ''Aquarius'' gekoppel is en die ruimtetuig het van die derde stadium weggetrek.<ref name="journal extraction">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/03tde.html|title=Day 1: Transposition, Docking and Extraction|date=February 17, 2017|access-date=August 16, 2025|last1=Woods|first1=W. David |last2=Kemppanen |first2=Johannes|last3=Turhanov|first3=Alexander|last4=Waugh |first4=Lennox J.}}</ref> Grondbeheer personeel het toe die derde fase op 'n koers gestuur om die Maan binne die bereik van die Apollo 12-seismometer te tref, wat dit net meer as drie dae in die sending gedoen het.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=367}} Die bemanning het gereed gemaak vir die driedaagse reis na Fra Mauro. Om 30:40:50 na lansering, met die TV-kamera aan, het die bemanning die vuurpyl ontbrand om Apollo 13 op 'n hibriede baan te plaas. Die afwyking van 'n vrye terugkeertrajek het beteken dat as die vuurpyl nie weer ontbrand word nie, Apollo 13 die Aarde op sy terugkeerbaan sou mis, eerder as om dit te wentel, soos met 'n vrye terugkeer.<ref name="journal midcourse">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/05day2-mcc2-tv.html|title=Day 2: Midcourse correction 2 on TV|date=February 17, 2017|access-date=August 16, 2025}}</ref> ’n Vrye terugkeerbaan kon slegs plekke naby die maan se ewenaar bereik; ’n hibriede trajek, wat enige tyd na maanoorgangversnelling begin kon word, het dit moontlik gemaak om plekke met hoër [[Breedtegraad|breedtegrade]], soos Fra Mauro, te bereik.<ref name="journal hybrid">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/launchwindow/lw1.html|title=Apollo lunar landing launch window: The controlling factors and constraints|year=2009|access-date=August 16, 2025|author=Robin Wheeler}}</ref> Kommunikasie het opgekikker toe Swigert besef het dat hy weens die laaste minuut-haas versuim het om sy federale inkomstebelastingopgawe (wat op 15 April verskuldig is) in te dien,en te midde van gelag van sendingbeheerders gevra het hoe hy 'n uitstel kon kry. Daar is bevind dat hy geregtig was op 'n verlenging van 60 dae omdat hy teen die sperdatum uit die land was.{{sfn|NASA 1970|p=8}} Toegang tot die maanmodule om sy stelsels te toets was geskeduleer vir 58:00:00; toe die bemanning op die derde dag van die sending wakker word is hulle meegedeel dat dit met drie ure vorentoe geskuif is en later weer met nog 'n uur vorentoe geskuif is. 'n Televisie-uitsending was geskeduleer vir 55:00:00; Lovell, wat as seremoniemeester opgetree het, het die gehoor die binnekant van ''Odyssey'' en ''Aquarius'' gewys.<ref name=storm>{{cite web |url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/07day3-before-the-storm.html |title=Day 3: Before the storm |year=2016 |editor-last=Woods |editor-first=W. David |editor-last2=Turhanov|editor-first2=Alexandr|editor-last3=Waugh|editor-first3=Lennox J. |work=Apollo 13 Flight Journal |publisher=NASA |access-date=August 16, 2025}}</ref> Die gehoor was beperk aangesien geeneen van die televisienetwerke die uitsending lewendig uitgesaai het nie,{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=206}} wat Marilyn Lovell (Jim Lovell se vrou) gedwing het om na die BBP-kamer by Sendingbeheer te gaan as sy haar man en sy bemanningslede wou sien.{{sfn|Chaikin|1995|pp=285–287}} === Ongeluk === Ongeveer ses en 'n half minute na die TV-uitsending, nader aan 56:00:00, was Apollo 13 ongeveer 330&nbsp;000&nbsp;km van die Aarde af.<ref name="journal Houston">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/08day3-problem.html|title=Day 3: 'Houston, we've had a problem'|date=May 30, 2017|access-date=August 16, 2025|last1=Woods|first1=W. David|last2=Kemppanen|first2=Johannes|last3=Turhanov|first3=Alexander|last4=Waugh|first4=Lennox J.}}</ref> Haise was besig om die maanmodule af te skakel nadat hy die stelsels getoets het terwyl Lovell die TV-kamera weggepak het. Jack Lousma, die CAPCOM, het minder belangrike instruksies aan Swigert gestuur, insluitend die verandering van die orientasie van die ruimtetuigtuig om fotografie van Komeet Bennett te vergemaklik.<ref name="journal Houston" />{{sfn|Chaikin|1995|p=292}} Die druksensor in een van die Diensmodule se suurstoftenks het vroeër blykbaar wanfunksioneer, daarom het Sy Liebergot (die Vlugbeheerder, in beheer van die monitering van die Beheer-en-diensmodule se elektriese stelsels) versoek dat die roerwaaiers in die tenks geaktiveer word. Normaalweg is dit een keer per dag gedoen; 'n roering sou die inhoud van die tenks destratifiseer, wat die druklesings meer akkuraat sou maak.<ref name="journal Houston" /> Die vlugdirekteur, Kranz, het vir Liebergot 'n paar minute laat wag sodat die bemanning rustig kon raak na die televisie uitsending,{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=207}} toe het Lousma die versoek aan Swigert oorgedra, wat die skakelaars wat die waaiers beheer, geaktiveer het<ref name="journal Houston" /> en hulle na 'n paar sekondes weer afgeskakel het.{{sfn|Chaikin|1995|p=292}} {{Listen|filename=Apollo13-wehaveaproblem.ogg|title=Houston, we've had a problem.|description=Swigert and Lovell reporting the incident on April 14, 1970 [2:59] "Houston, we've had a problem"|format=[[Ogg]]}} Vyf-en-negentig sekondes nadat Swigert daardie skakelaars geaktiveer het,{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=207}} het die ruimtevaarders 'n "redelik groot knal" gehoor, vergesel van skommelinge in elektriese krag en die afvuur van die orientasiebeheer-stuwers.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=368}}{{sfn|Orloff|2000|pp=152–157}} Kommunikasie en telemetrie na die Aarde was vir 1.8 sekondes buite werking, totdat die stelsel homself outomaties herstel het deur die hoëwins S-band-antenna, wat vir translunêre kommunikasie gebruik word, van smalstraal- na wyestraalmodus oor te skakel.{{sfn|Accident report|p=4-44}} Die ongeluk het om 55:54:53 (03:08 UTC op 14 April; 10:08 NM OST, 13 April) plaasgevind. Swigert het 26 sekondes later berig: "Goed, Houston, ons het 'n probleem hier gehad," en Lovell het dit om 55:55:42 herhaal: "Houston, ons het 'n probleem gehad. Ons het 'n te lae spanning op die Hoof B-geleistam gehad."<ref name="journal Houston" /> William Fenner was die leidingsbeampte wat die eerste was om 'n probleem in die beheerkamer aan Kranz te rapporteer.<ref name="journal Houston" /> Lovell se aanvanklike gedagte toe hy die geraas hoor het, was dat Haise die maanmodule se kajuit-herdrukklep geaktiveer het, wat ook 'n knal veroorsaak het (Haise het dit geniet om sy bemanningslede skrik te maak), maar Lovell kon sien dat Haise geen idee gehad het wat gebeur het nie. Swigert het aanvanklik gedink dat 'n [[meteoroïde]] die maanmodule moontlik getref het, maar hy en Lovell het gou besef dat daar geen lek was nie.{{sfn|Chaikin|1995|p=293}} Die "Hoofgeleistam B lae spanning" het beteken dat daar 'n te lae spanning was wat deur die diensmodule se drie [[brandstofsel]]le (aangedryf deur [[waterstof]] en suurstof wat vanaf hul onderskeie tenks gepomp word) na die tweede van die diensmodule se twee elektriese kragverspreidingstelsels verskaf is. Byna alles in die beheer-en-diensmodule het krag benodig om te kan funksioneer. Alhoewel die geleistam tydelik na normale status teruggekeer het, het beide geleistamme A en B se spanning gou begin daal. Haise het die status van die brandstofselle nagegaan en gevind dat twee van hulle dood was. Sendingreëls het ruimtetuie verbied om 'n maanwentelbaan te gaan tensy alle brandstofselle operasioneel was.{{sfn|Chaikin|1995|pp=293–294}} In die minute na die ongeluk was daar verskeie ongewone lesings wat getoon het dat tenk-2 leeg was en tenk-1 se druk stadig gedaal het, dat die rekenaar van die ruimtetuig herset het en dat die hoëwins-antenna nie gewerk het nie. Liebergot het aanvanklik die kommerwekkende tekens van tenk-2 na die roering nie raak gesien nie, aangesien hy op tenk-1 gefokus het, met die gedagte dat die lesing daarvan 'n goeie riglyn sou wees vir wat in tenk 2-teenwoordig was, net soos beheerders wat hom in die "agterkamer" ondersteun het. Toe Kranz vir Liebergot hieroor uitgevra het, het hy aanvanklik geantwoord dat daar moontlik vals lesings kon wees as gevolg van 'n instrumentasieprobleem; hy is dikwels in die jare daarna daaroor geterg.<ref name="Cass 1">{{cite web|last=Cass|first=Stephen|title=Apollo 13, we have a solution|url=https://spectrum.ieee.org/apollo-13-we-have-a-solution|date=April 1, 2005|access-date=October 13, 2022|website=IEEE}}</ref> Lovell, wat uit die venster gekyk het, het berig dat "'n gas van een of ander aard" die ruimte instroom, wat dit duidelik maak dat daar 'n ernstige probleem is.{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=215}} Aangesien die brandstofselle suurstof nodig gehad het om te werk, sou die oorblywende brandstofsel afskakel wanneer tenk-1 leegloop, wat beteken dat die beheer-en-diensmodule se enigste beduidende bronne van krag en suurstof die beheermodule se batterye en sy suurstof-stutenk sou wees. Hierdie sou normaalweg vir die laaste ure van die sending benodig word, maar die oorblywende brandstofsel, met reeds 'n tekort aan suurstof, het suurstof uit die stustenk getrek. Kranz het beveel dat die stutenk geïsoleer word, wat die suurstof bespaar het, maar dit het beteken dat die oorblywende brandstofsel binne twee uur sou ophou werk, aangesien die suurstof in tenk-1 verbruik of uitgelek het.{{sfn|Chaikin|1995|pp=293–294}} Die gebied rondom die ruimtetuig was gevul met talle klein stukkies puin van die ongeluk, wat enige pogings om die sterre vir navigasie te gebruik, bemoeilik het.{{sfn|Chaikin|1995|p=299}} Die doel van die sending het skielik verander, dit was eenvoudig: om die ruimtevaarders lewend terug na die Aarde te kry.<ref name="Cass 2" /> === Lus om die Maan === [[Lêer:Direct Abort Trajectory - Lunar Landing Symposium, MSC Jun66.jpg|upright=1.2|duimnael|Die voorstelling van 'n direkte aborteer aksie (van 'n 1966 beplanning verslag) op 'n punt baie vroeër in die sending en nader na die Aarde as wat die Apollo&nbsp;13 ongeluk gebeur het.]] [[Lêer:NASA-Apollo13-ViewsOfMoon-20200224.webm|duimnael|upright=1.18|NASA – Apollo 13 Maan Sending – Aansigte van die Maan (2:24)]] Die maanmodule het gelaaide batterye en vol suurstoftenks gehad vir gebruik op die maanoppervlakte, so Kranz het opdrag gegee dat die ruimtevaarders die maanmodule aanskakel en dit as 'n "reddingsboot"<ref name="Cass 1" /> gebruik; 'n scenario wat verwag is, maar as onwaarskynlik beskou is.{{sfn|Lovell & Kluger|2000|pp=83–87}} Prosedures vir die gebruik van die maanmodule op hierdie manier is deur maanmodule-vlugbeheerders ontwikkel na 'n opleidingssimulasie vir Apollo 10 waarin die maanmodule nodig was vir oorlewing, maar nie betyds aangeskakel kon word nie.<ref name="Cass 2" /> As Apollo 13 se ongeluk op die terugreis plaasgevind het, met die maanmodule reeds gebruik en agtergelaat, sou die ruimtevaarders gesterf het,<ref name="LM-ALSEP">{{cite web|url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029C|title=Apollo 13 Lunar Module/ALSEP|website=NASA Space Science Data Coordinated Archive|access-date=October 31, 2009|archive-date=19 Oktober 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019204208/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029C|url-status=dead}}</ref> net soos hulle sou gesterf het na 'n ontploffing in 'n maanbaan, insluitend een terwyl Lovell en Haise op die Maan geloop het.<ref name="Yahoo 50th" /> 'n Belangrike besluit was die keuse van die terugkeer roete. 'n Direkte stop en omdraai sou die diensmodule se hoofenjin moes gebruik om terug te keer voordat dit die Maan bereik. Die ongeluk kon egter die hoofenjin beskadig het en die brandstofselle sou ten minste nog 'n uur moes hou om aan sy kragbehoeftes te voldoen, so Kranz het eerder op 'n langer roete besluit: die ruimtetuig sou om die Maan swaai (die maan se aantrekkingskrag gebruik) voordat dit na die Aarde sou terugkeer. Apollo 13 was op die hibriede trajek wat dit na Fra Mauro sou neem; dit moes nou teruggebring word na 'n vrye terugkeer. Die maammodule se ''Daalaandrywingstelsel'', hoewel nie so kragtig soos die diensmodule se hoofenjin nie, kon dit doen, maar nuwe sagteware vir Sendingbeheer se rekenaars moes deur tegnici geskryf word, aangesien daar nooit voorsien is dat die beheer-en-diensmoduleruimtetuig vanaf die maanmodule gemanuvreer sou moes word nie. Terwyl die beheermodule afgeskakel word, het Lovell die oriëntasie-inligting van die leidingstelsel oorgeskryf en handberekeninge uitgevoer om dit na die maanmodule se gidsstelsel oor te dra, wat afgeskakel was; op sy versoek het Sendingbeheer sy syfers nagegaan.<ref name="Cass 2">{{cite web|last=Cass|first=Stephen|title=Houston, we have a solution, part 2|url=https://spectrum.ieee.org/apollo-13-we-have-a-solution-part-2|date=April 1, 2005|website=IEEE|access-date=August 31, 2019}}</ref>{{sfn|Chaikin|1995|pp=297–298}} Om 61:29:43.49 is die maanmodule se Daalaandrywingstelsel vir 34.23 sekondes ontbrand om Apollo 13 in 'n vrye terugkeertrajek teruggeplaas.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=369}} [[Lêer:Mare Moscoviense AS13-60-8648.jpg|duimnael|Die Apollo&nbsp;13 bemanning het die Maan afgeneem vanuit die Maanmodule.]] Die verandering sou Apollo 13 binne ongeveer vier dae terug na die Aarde kry met 'n landing in die [[Indiese Oseaan]], waar NASA weinige herwinningsmagte gehad het. Jerry Bostick en ander Vlugbeheerders was gretig om beide die reistyd te verkort en om in die Stille Oseaan te land, waar die hoofherwinningsmagte geleë was. Een opsie sou die terugreistyd met 36 uur verminder, maar dit sou vereis dat van die diensmodule ontslae geraak word; dit sou die beheermodule se hitteskild aan die ruimte blootstel tydens die terugreis, iets waarvoor dit nie ontwerp is nie. Die Vlugbeheerders het ook na ander opsies gekyk. Na 'n vergadering met NASA-amptenare en ingenieurs, het die senior persoon teenwoordig, die direkteur van die ''Manned Spaceflight Center'', Robert R. Gilruth, besluit op 'n ontbranding met behulp van die Daalaandrywingstelsel, wat 12 uur sou bespaar en Apollo 13 in die Stille Oseaan sou laat land. Hierdie ontbranding sou plaasvind twee ure nadat die ruimtetuig verby die naaste punt aan die Maan (perisintium) was, genoem PC+2.<ref name="Cass 2" /> By perisintium het Apollo 13 die rekord (volgens die [[Guinness World Records|Guinness Book of World Records]]) opgestel, wat steeds staan, vir die verste afstand van die Aarde deur 'n bemande ruimtetuig: 400&nbsp;171&nbsp;kilometer vanaf die Aarde om 19:21 OST, 14 April (00:21:00 UTC 15 April).{{sfn|Glenday|2010|p=13}}<!--<ref group="nota">Die rekord is opgestel omdat die Maan tydens die sending amper op sy [[Apside|verste]] van die Aarde af was. Apollo 13 se unieke vrye terugkeerbaan het veroorsaak dat dit ongeveer 100 kilometer verder van die maan se verste kant af gegaan het as ander Apollo-maanmissies, maar dit was 'n geringe bydrae tot die rekord.{{sfn|Adamo|2009|p=37}} 'n Rekonstruksie van die trajek deur die astrodinamikus Daniel Adamo in 2009 teken die verste afstand aan as 400 046 kilometer om 19:34 OST (00:34:13 UTC). Apollo 10 hou die rekord vir die tweede verste afstand op 'n afstand van 399 806 kilometer.{{sfn|Adamo|2009|p=41}}</ref>--> Terwyl hulle vir die ontbranding voorberei het is die bemanning meegedeel dat die S-IVB derde stadium die Maan, soos beplan, getref het, wat Lovell laat spot het met 'n opmerking: "Wel, ten minste het iets op hierdie vlug gewerk."<ref name="journal leaving" />{{sfn|Cooper|2013|pp=84–86}} Kranz se Witspan-sendingbeheerders, wat die meeste van hul tyd bestee het om ander spanne te ondersteun en die prosedures te ontwikkel wat dringend nodig was om die ruimtevaarders huis toe te bring, het hul konsoles vir die PC+2-prosedure beman.{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|pp=221–222}} Normaalweg kon die akkuraatheid van so 'n ontbranding verseker word, deur die belyning wat Lovell na die maanmodule se rekenaar oorgedra het, te kontroleer teen die posisie van een van die sterre wat ruimtevaarders vir navigasie gebruik het, maar die lig wat van die vele stukke puin wat die ruimtetuig vergesel het geglinster het, het dit onprakties gemaak. Die ruimtevaarders het gevolglik die een beskikbare ster gebruik waarvan die posisie nie verberg kon word nie: die Son. Houston het hulle ook meegedeel dat die Maan in die middel van die bevelvoerder se venster van die maanmodule sou wees terwyl hulle die ontbranding maak, wat amper perfek was, minder as 0,3 meter per sekonde af.<ref name="journal leaving" /> Die ontbranding het om 79:27:38.95 begin en het vier minute en 23 sekondes geduur.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=391}} Die bemanning het toe die meeste maanmodulestelsels afgeskakel om verbruikbare bronne te bespaar.<ref name="journal leaving">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/13day4-leaving-moon.html|title=Day 4: Leaving the Moon|date=February 17, 2017|access-date=August 16, 2025}}</ref> === Terugkeer na die Aarde === [[Lêer:Apollo13 apparatus.jpg|duimnael|Swigert met die toestel wat geïmproviseer is om die beheermodule se [[litiumhidroksied]]houers te gebruik in die maanmodule.]] Die maanmodule het genoeg suurstof gehad, maar daar was steeds die probleem om koolstofdioksied te verwyder, wat deur houers [[litiumhidroksied]]korreltjies geabsorbeer is. Die maanmodule se voorraadhouers, bedoel om twee ruimtevaarders vir 45 uur op die Maan te akkommodeer, was nie genoeg om drie ruimtevaarders vir die terugreis na die Aarde te ondersteun nie.{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=224}} Die beheermodule het genoeg houers gehad, maar hulle was van 'n ander vorm en grootte as die maanmodule s'n en kon dus nie in die maanmodule se toerusting gebruik word nie. Ingenieurs op die grond het 'n manier bedink om die gaping te oorbrug deur plastiekdeksels te gebruik wat van prosedurehandleidings geruk is, kleefband en ander items wat op die ruimtetuig beskikbaar was.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/36237422/detroit_free_press/|title=Astronauts Beat Air Crisis By Do-It-Yourself Gadget|newspaper=Detroit Free Press|location=Detroit, Michigan|date=April 16, 1970|page=12–C|last1=Pothier|first1=Richard|via=Newspapers.com}}</ref>{{sfn|Barell|2016|p=154}} NASA-ingenieurs het na die geïmproviseerde toestel as "die posbus" verwys.<ref>{{Cite web|last=Smith|first=Yvette|date=2015-09-24|title=Putting a Square Peg in a Round Hole|url=http://www.nasa.gov/image-feature/putting-a-square-peg-in-a-round-hole|access-date=2021-05-20|website=NASA}}</ref> Die prosedure vir die bou van die toestel is oor die tydperk van 'n uur deur CAPCOM Joseph Kerwin aan die bemanning voorgelees en is deur Swigert en Haise gebou; koolstofdioksiedvlakke het onmiddellik begin daal. Lovell het later hierdie improvisasie beskryf as "'n goeie voorbeeld van samewerking tussen grond en ruimte".{{sfn|Cortright|1975|pp=257–262}} [[Lêer:Apollo 13 Hasselblad image from film magazine 62-JJ (cropped).jpg|duimnael|links|Lovell probeer rus in die ysige ruimtetuig]] Die beheer-en-diensmodule se elektrisiteit het gekom van brandstofselle wat water as 'n neweproduk produseer, maar die maanmodule is aangedryf deur silwersinkbatterye wat nie dit gedoen het nie, dus sou beide elektriese krag en water (wat nodig is vir toerustingverkoeling sowel as om te drink) krities wees. Die maanmodule se kragverbruik is tot die laagste moontlike vlak verminder.{{sfn|Mission Operations Report 1970|pp=III‑17, III-33, III-40}} Swigert kon 'n paar drinksakke met water uit die beheermodule se waterkraan vul,<ref name="journal leaving" /> maar selfs deur rantsoenering van persoonlike verbruik toe te pas, het Haise aanvanklik bereken dat hulle ongeveer vyf uur voor hul terugkeer sonder water vir verkoeling sou wees. Dit het aanvaarbaar gelyk omdat die stelsels van Apollo 11 se maanmodule, wat eens in 'n maanbaan gelaat is, vir sewe tot agt uur aangehou werk het, selfs met die water afgesny. Uiteindelik het Apollo 13 na die Aarde teruggekeer met slegs 12,8 kilogram water oor.{{sfn|Cortright|1975|pp=254–257}} Die bemanning se rantsoen was 0,2 liter water per persoon per dag; die drie ruimtevaarders het altesaam 14 kilogram verloor en Haise het 'n urienweginfeksie ontwikkel.<ref name="mission summary">{{cite web|last=Jones|first=Eric M.|date=January 4, 2006|url=https://www.nasa.gov/history/alsj/a13/a13.summary.html|title=The frustrations of Fra Mauro: Part I|work=Apollo Lunar Surface Journal|access-date=August 16, 2025}}</ref>{{sfn|Cortright|1975|pp=262–263}} Hierdie infeksie is waarskynlik veroorsaak deur die verminderde waterinname, maar mikrogravitasie en die gevolge van kosmiese straling kon moontlik sy immuunstelsel se reaksie op die patogeen benadeel het.<ref>{{cite journal |last1=Kennedy |first1=A.R. |date=2014 |title=Biological effects of space radiation and development of effective countermeasures |journal=Life Sciences in Space Research |volume= 1|issue=1 |pages=10–43 |doi=10.1016/j.lssr.2014.02.004|pmid=25258703 |pmc=4170231 |bibcode=2014LSSR....1...10K }}</ref> [[Lêer:Apollo 13 Houston, We've Got a Problem.ogv|duimnael|''Apollo 13: Houston, We've Got a Problem'' (1970)—Dokumentêr oor die sending deur NASA (28:21)]] Binne die donker ruimtetuig het die [[temperatuur]] tot so laag as 3&nbsp;°C gedaal.<ref>{{Cite web|last=Mars|first=Kelli|date=2020-04-16|title=50 Years Ago: Apollo 13 Crew Returns Safely to Earth|url=http://www.nasa.gov/feature/50-years-ago-apollo-13-crew-returns-safely-to-earth|access-date=2021-05-20|website=NASA}}</ref> Lovell het oorweeg om die bemanning hul ruimtepakke te laat aantrek, maar het besluit dat dit te warm sou wees. In plaas daarvan het Lovell en Haise hul maanwandelingstewels gedra en Swigert het 'n ekstra oorpak aangetrek. Al drie ruimtevaarders was koud, veral Swigert, wie se voete nat geword het terwyl hy die watersakke gevul het en geen maanwandelingstewels aangehad het nie aangesien hy nie geskeduleer was om op die Maan te loop nie. Hulle is aangesê om nie hul urine in die ruimte te stort nie ingeval dit die vlugbaan kon versteur en dus moes hulle dit in sakke bêre. Water het op die mure gekondenseer; enige kondensasie wat moontlik agter toerustingpanele was{{sfn|Cortright|1975|pp=257–263}} het geen probleme veroorsaak nie, deels as gevolg van die uitgebreide verbeterings aan elektriese isolasie wat na die Apollo 1-brand ingestel is.<ref>{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/constellation/main/A13_panel.html|title=Generation Constellation learns about Apollo 13|last=Siceloff|first=Steven|date=September 20, 2007|work=Constellation program|publisher=NASA|access-date=September 7, 2019}}</ref> Ten spyte van dit alles het die bemanning min klagtes gehad.<ref name="Cass 3">{{cite web|last=Cass|first=Stephen|title=Houston, we have a solution, part 3|url=https://spectrum.ieee.org/apollo-13-we-have-a-solution-part-3|date=April 1, 2005|website=IEEE|access-date=September 8, 2019}}</ref> Die Vlugbeheerder John Aaron, saam met Mattingly en verskeie ingenieurs en ontwerpers, het 'n prosedure ontwerp om die beheermodule van volle afgeskakel aan te skakel – iets wat nooit bedoel was om tydens 'n vlug gedoen te word nie, wat nog te sê onder Apollo 13 se streng krag- en tydsbeperkings.<ref>{{cite journal|last=Leopold|first=George|date=March 17, 2009|title=Power engineer: Video interview with Apollo astronaut Ken Mattingly|journal=EE Times|publisher=UMB Tech|url=https://www.eetimes.com/power-engineer-video-interview-with-apollo-astronaut-ken-mattingly/|access-date=August 14, 2010}}</ref> Die ruimtevaarders het die prosedure sonder ooglopende probleme geïmplementeer: Kranz het later die krediet vir hul oorlewing gegee aan al drie ruimtevaarders wat toetsvlieëniers was, gewoond daaraan om in kritieke situasies met hul lewens op die spel te werk.<ref name="Cass 3" /> Wetende dat die koue toestande gekombineer met onvoldoende rus die tyd-kritieke aanvang van die beheermodule voor hertoetrede sou belemmer, het sendingbeheer Lovell na 133 uur toestemming gegee om die maanmodule ten volle aan te skakel om die kajuittemperatuur te verhoog, wat die herbegin van die maanmodule se leidingsrekenaar ingesluit het. Deur die maanmodule se rekenaar aan die gang te hê, kon Lovell 'n navigasiewaarneming uitvoer en die maanmodule se Traagheidsmeeteenheid (IMU) kalibreer. Met die maanmodule se rekenaar bekend met sy ligging en oriëntasie, is die beheermodule se rekenaar later gekalibreer in 'n omgekeerde van die normale prosedures wat gebruik word om die maanmodule op te stel, wat stappe uit die herbeginproses afgeskaal het en die akkuraatheid van die PGNCS-beheerde hertoetrede verhoog het.<ref>{{cite web|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/25day6-thelastcoursecorrection.html|title=Apollo Flight Journal: Day 6 Part 4|publisher=NASA|access-date=August 16, 2025|archive-date=January 18, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118020508/https://www.history.nasa.gov/afj/ap13fj/25day6-thelastcoursecorrection.html}}</ref> === Hertoetrede in atmosfeer en neerplons === Ten spyte van die akkuraatheid van die PC+2-prosedure, het die ruimtetuig stadig van koers afgedryf, wat 'n regstelling genoodsaak het. Aangesien die maanmodule se leidingstelsel afgeskakel is na die PC+2-prosedure, is die bemanning aangesê om die [[Ligskadugrens|lyn tussen nag en dag]] op Aarde te gebruik om hulle te lei, 'n tegniek wat op NASA se Aarde-wentelbaan-missies gebruik word, maar nooit op pad terug van die Maan nie.<ref name="Cass 3" /> Hierdie Daalaandrywingstelselverbranding, om 105:18:42 vir 14 sekondes, het die geprojekteerde ingangsvlugroetehoek terug binne veilige perke gebring. Nietemin was nog 'n verbranding nodig om 137:40:13, met behulp van die maanmodule se reaksiebeheerstelselstuwers, vir 21.5 sekondes. Die diensmodule is minder as 'n halfuur later ontkoppel en losgelaat, wat die bemanning toegelaat het om die skade vir die eerste keer te sien en te fotografeer. Hulle het berig dat 'n hele paneel van die diensmodule se buitekant vermis was, dat die brandstofselle bokant die suurstoftenkrak gekantel het, dat die hoëwins-antenna beskadig was en dat daar 'n aansienlike hoeveelheid wrakstukke orals was.{{sfn|Orloff & Harland|2006|pp=370–371}} Haise kon moontlike skade aan die diensmodule se enjinklok sien, wat Kranz se besluit om die diensmodules se enjin nie te gebruik nie, ondersteun het.<ref name="Cass 3" /> Die bemanning het toe uit die maanmodule terug in die beheermodule beweeg en die lewensondersteuningstelsels heraktiveer.<ref name="apollo13NASAsdca" /> [[Lêer:Apollo13 splashdown.jpg|duimnael|links|Apollo&nbsp;13 plons neer in die suide van die Stille Oseaan op April 17, 1970]] Die laaste probleem wat opgelos moes word, was hoe om die maanmodule op 'n veilige afstand van die beheermodule te skei net voor hertoetrede in die atmsofeer. Die normale prosedure, in 'n maanbaan, was om die maanmodule vry te stel en dan die diensmodule se reaksiebeheerstelselstuwers te gebruik om die beheer-en-diensmodule weg te trek, maar teen hierdie punt was die diensmodule reeds losgelaat. Die vervaardiger van die maanmodule, Grumman, het 'n span ingenieurs van die Universiteit van Toronto, onder leiding van senior wetenskaplike Bernard Etkin, aangestel om die probleem op te los van hoeveel lugdruk in die doktonnel gelaat moet word (eerder as om dit heeltemal na die ruimte te ventileer) om die modules uitmekaar te stoot. Die ruimtevaarders het die oplossing met sukses toegepas.<ref name="G&M">{{cite news|title=Bernard Etkin helped avert Apollo 13 tragedy|url=https://www.theglobeandmail.com/technology/science/bernard-etkin-helped-avert-apollo-13-tragedy/article19735265/#dashboard/follows/|access-date=September 7, 2019|newspaper=The Globe and Mail}}</ref> Die maanmodule het weer die Aarde se atmosfeer binnegedring en is vernietig, met die oorblywende stukke wat diep in die oseaan geval het.<ref name="LM-ALSEP" /><ref name=impact>{{cite web|url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/apollo_impact.html|title=Impact Sites of Apollo LM Ascent and SIVB Stages|website=NASA Space Science Data Coordinated Archive|access-date=August 27, 2019|archive-date= 8 Januarie 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190108152701/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/apollo_impact.html|url-status=dead}}</ref> Apollo 13 se finale middelkoers-korreksie het die bekommernisse van die Atoomenergiekommissie aangespreek, wat wou hê dat die houer met die plutoniumoksied wat vir die SNAP-27 RTG bedoel was, op 'n veilige plek moes land. Die impakpunt was oor die Tonga-trog in die Stille Oseaan, een van sy diepste punte en die houer het 10 kilometer na die bodem gesink. Latere helikopteropnames het geen radioaktiewe lekkasie gevind nie.<ref name="Cass 3" /> Ionisasie van die lug rondom die beheermodule tydens hertoetrede sal tipies 'n kommunikasieonderbreking van vier minute veroorsaak. Apollo 13 se vlak terugkeerpad het dit tot ses minute verleng, langer as wat verwag is; beheerders het gevrees dat die beheermodule se hitteskild gefaal het..<ref>{{cite magazine|title=Did Ron Howard exaggerate the reentry scene in the movie Apollo 13?|first=Joe|last=Pappalardo|url=http://www.airspacemag.com/need-to-know/did-ron-howard-exaggerate-the-reentry-scene-in-the-movie-apollo-13-17639496/|magazine=Air & Space/Smithsonian|publisher=Smithsonian Institution|location=Washington, D.C.|date=May 1, 2007|access-date=September 8, 2019}}</ref> ''Odyssey'' het radiokontak herwin en veilig in die suid-Stille Oseaan neergeplons, 21°38′24″S 165°21′42″W,{{sfn|Apollo 13 Mission Report 1970|p=1-2}} suidoos van Amerikaans-Samoa en 6.5 km vanaf die bergingskip, USS ''Iwo Jima''.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=371}} Alhoewel hulle moeg was, was die bemanning in 'n goeie toestand, behalwe vir Haise, wat 'n ernstige urienweginfeksie ontwikkel het weens onvoldoende waterinname.{{sfn|Cortright|1975|pp=262–263}} Die bemanning het oornag op die skip gebly en die volgende dag na Pago Pago, Amerikaans Samoa, gevlieg. Hulle het na Hawaii gevlieg, waar president Richard Nixon hulle die Presidensiële Medalje van Vryheid, die hoogste burgerlike eerbewys, aan hulle toegeken het.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/39764154/the_philadelphia_inquirer/|title=Heroes of Apollo 13 Welcomed by President and Loved Ones|agency=Associated Press|newspaper=The Philadelphia Inquirer|location=Philadelphia, Pennsylvania|date=April 19, 1970|via=Newspapers.com|page=1}}</ref> Hulle het oornag gebly en is toe terug na Houston gevlieg.{{sfn|Apollo 13 Mission Report 1970|p=10-5}} Op pad na Honolulu het president Nixon in Houston gestop om die Presidensiële Medalje van Vryheid aan die Apollo 13-sendingoperasiespan toe te ken.<ref name="nixon">{{cite web|title=Behind the Scenes of Apollo 13|url=https://www.nixonfoundation.org/2016/04/behind-scenes-apollo-13/|website=Richard Nixon Foundation|access-date=June 27, 2019|date=April 11, 2016}}</ref> Hy het oorspronklik beplan om die toekenning aan NASA-administrateur Thomas O. Paine te gee, maar Paine het die sendingoperasiespan aanbeveel.<ref>{{cite web|url=https://www.presidency.ucsb.edu/node/241054|title=Remarks on Presenting the Presidential Medal of Freedom to Apollo 13 Mission Operations Team in Houston.|publisher=The American Presidency Project|access-date=December 27, 2017}}</ref> == Publieke en mediareaksie == Wêreldwye belangstelling in die Apollo-program is deur die voorval weer aangewakker; televisiedekking is deur miljoene gesien. Vier Sowjet-skepe het na die landingsgebied gegaan om te help indien nodig{{sfn|NASA 1970|p=15}} en ander nasies het hulp aangebied indien die vaartuig elders moes land.{{sfn|Benson & Faherty|1979|pp=489–494}} President Nixon het afsprake gekanselleer, die ruimtevaarders se families gebel en na NASA se Goddard Space Flight Center in Greenbelt, [[Maryland]], gereis, waar Apollo se opsporing en kommunikasie gekoördineer is.{{sfn|NASA 1970|p=15}} Die redding het meer openbare aandag gekry as enige ruimtevlug tot op daardie stadium, behalwe die eerste maanlanding van Apollo 11. Daar was wêreldwye opskrifte en mense het om televisiestelle gesit om die nuutste ontwikkelinge te kry, aangebied deur netwerke wat hul gereelde programmering vir bulletins onderbreek het. [[Pous Paulus VI]] het 'n byeenkoms van 10 000 mense in gebed gelei vir die ruimtevaarders se veilige terugkeer; tien keer daardie getal mense wat gebede by 'n godsdienstige fees in [[Indië]] doen.{{sfn|Chaikin|1995|p=316}} Die Senaat van die Verenigde State het op 14 April 'n resolusie aangeneem wat besighede versoek om daardie aand om 21:00, plaaslike tyd, tyd aan werknemers toe te laat vir gebede.{{sfn|NASA 1970|p=15}} Na raming het 40 miljoen Amerikaners na Apollo 13 se landing gekyk, wat regstreeks op al drie netwerke uitgesaai is, met nog 30 miljoen wat 'n gedeelte van die 6+1⁄2 uur lange uitsending gekyk het. Selfs meer mense buite die VSA het gekyk. Jack Gould van [[The New York Times]] het gesê dat Apollo 13, "wat so naby aan 'n tragiese ramp gekom het, die wêreld heel waarskynlik meer volledig in wedersydse besorgdheid verenig het as wat nog 'n suksesvolle landing op die Maan sou gedoen het".<ref>{{cite news|last=Gould|first=Jack|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1970/04/18/archives/tv-millions-of-viewers-end-vigil-for-apollo-13-unusual-color.html|date=April 18, 1970|page=59|title=TV: Millions of viewers end vigil for Apollo 13|url-access=subscription}}</ref> == Ondersoek en reaksie == === Hersieningsraad === Onmiddellik na die bemanning se terugkeer het die NASA-administrateur Paine en adjunk-administrateur George Low 'n Hersieningsraad aangestel om die ongeluk te ondersoek. Onder die voorsitterskap van die direkteur van die NASA Langley-navorsingsentrum, Edgar M. Cortright, en insluitend Neil Armstrong en ses ander<ref group=nota>Die ander was Robert F. Allnutt (Assistent van die Administrateur, NASA-hoofkwartier); John F. Clark (Direkteur, Goddard Ruimtevlugsentrum); Brig. Generaal Walter R. Hedrick Jr. (Direkteur van Ruimte, DCS/RED, Hoofkwartier, USAF); Vincent L. Johnson (Adjunk-Mede-Administrateur-Ingenieurswese, Kantoor van Ruimtewetenskap en Toepassings); Milton Klein (Bestuurder, AEC-NASA Ruimtekernaandrywingskantoor); Hans M. Mark (Direkteur, Ames Navorsingsentrum).{{sfn|Accident report|pp=1-1–1-4}}</ref> het die raad sy finale verslag op 15 Junie aan Paine gestuur.{{sfn|Accident report|p=15}} Dit het bevind dat die fout in die diensmodule se suurstoftenk nommer 2 begin het.{{sfn|Accident report|p=4-36}} Beskadigde Teflon-isolasie op die drade na die roerwaaier binne in suurstoftenk 2 het veroorsaak dat die drade kortsluit en hierdie isolasie aan die brand gesteek het. Die gevolglike brand het die druk binne in die tenk verhoog totdat die tenkkoepel gefaal en die brandstofselbaai (Diensmodule sektor 4) met vinnig uitsettende gasvormige suurstof en verbrandingsprodukte gevul het. Die styging in druk was voldoende om die klinknaels wat die [[aluminium]] buitepaneel, wat sektor 4 bedek vas hou, te breek en die sektor aan die ruimte blootgestel en die vuur geblus het. Die losstaande paneel het die nabygeleë hoëwins-antenna getref, wat die smalstraal-kommunikasiemodus gedeaktiveer het en kommunikasie met die Aarde vir 1.8&nbsp;sekondes onderbreek het terwyl die stelsel outomaties na die rugsteun-wyestraalmodus oorgeskakel het.{{sfn|Orloff & Harland|2006|pp=372–373}} Die sektore van die diensmodule was nie lugdig van mekaar af nie en as daar tyd was vir die hele diensmodule om so onder druk te kom soos sektor 4, sou die krag op die beheermodule se hitteskild die twee modules geskei het. Die verslag het die gebruik van Teflon en ander materiale wat as vlambaar in superkritiese suurstof, soos aluminium, binne die tenk bevraagteken.{{sfn|Accident report|pp=5-6–5-7, 5-12–5-13}} Die raad het geen bewyse gevind wat op enige ander teorie van die ongeluk dui nie.{{sfn|Accident report|p=4-37}} {{multiple image | align = left | direction = vertical | width = 200 | header = | image1 = Honeycomb panel test (S70-41982).jpg | alt1 = | caption1 = Paneel tydens die insident besig om uitgeblaas te word | image2 = Honeycomb panel test (S70-41983).jpg | alt2 = Further along in the process | caption2 = Paneel, soortgelyk aan die diensmodule se sektor 4 bedekking, besig om uit geblaas te word tydens 'n toets as deel van die ondersoek }} Meganiese skok het die suurstofkleppe op die nommer 1 en nommer 3 brandstofselle gedwing om toe te sluit, wat hulle buite werking gestel het.{{sfn|Accident report|p=4-40}} Die skielike faling van suurstoftenk 2 het suurstoftenk 1 gekompromitteer, wat veroorsaak het dat die inhoud daarvan oor die volgende 130&nbsp;minute uitgelek het, moontlik deur 'n beskadigde lyn of klep en die diensmodule se suurstofvoorraad heeltemal uitgeput het.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=372}}{{sfn|Accident report|p=4-43}} Met beide die diensmodule se suurstoftenks wat leeg geraak het en met ander skade aan die diensmodule, moes die sending gestaak word.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=375}} Die raad het die reaksie op die krisis geprys: "Die onvolmaaktheid in Apollo 13 het 'n byna-ramp veroorsaak, slegs afgeweer deur uitstekende prestasie van die kant van die bemanning en die grondbeheerspan wat hulle ondersteun het."{{sfn|Accident report|p=ii}} Suurstoftenk 2 is vervaardig deur die Beech Aircraft Company van [[Boulder, Colorado|Boulder]], [[Colorado]], as subkontrakteur van North American Rockwell (NAR) van Downey, [[Kalifornië]], hoofkontrakteur vir die [[Apollo-beheer-en-diensmodule|beheer-en-diensmodule]].{{sfn|Accident report|p=4-2}} Dit het twee termostatiese skakelaars bevat, oorspronklik ontwerp vir die beheermodule se 28-volt [[Gelykstroom|GS-krag]], maar wat kon faal as dit aan die 65-volt onderwerp word wat tydens grondtoetse by Kennedy-ruimtesentrum gebruik was.{{sfn|Accident report|p=4-23}} By NAR se fasiliteit was suurstoftenk 2 oorspronklik geïnstalleer in 'n suurstofrak wat in die Apollo 10-diensmodule, SM-106, geplaas is, maar dit is verwyder om 'n potensiële elektromagnetiese interferensieprobleem op te los en is met 'n ander rak vervang. Tydens die verwydering is die rak per ongeluk met minstens 5 sentimeter laat val, omdat 'n keerbout nie verwyder was nie. Die waarskynlikheid van skade hierdeur was min, maar dit is moontlik dat die aanvullyn-samestelling los was en deur die val vererger is. Na 'n paar hertoetse (wat nie die vul van die tenk met vloeibare suurstof ingesluit het nie), is die rak in November 1968 weer in SM-109 geïnstalleer, bedoel vir Apollo 13, wat in Junie 1969 na die Kennedy-ruimtesentrum verskeep is.{{sfn|Accident report|pp=4-19, 4-21}} Die aftellingsdemonstrasietoets het, met SM-109 in sy plek naby die bokant van die Saturn V, plaasgevind en op 16 Maart 1970 begin. Tydens die toets is die kriogeniese tenks gevul, maar suurstoftenk 2 kon nie deur die normale dreineringslyn leeggemaak word nie en 'n verslag is geskryf om die probleem te dokumenteer. Na 'n bespreking tussen NASA en die kontrakteurs, is pogings om die tenk leeg te maak op 27 Maart hervat. Toe dit nie normaalweg wou leegraak nie, is die verwarmers in die tenk aangeskakel om die suurstof te laat verdamp. Die termostatiese skakelaars was ontwerp om te verhoed dat die verwarmers die temperatuur hoër as 27&nbsp;°C verhoog, maar hulle het gefaal onder die 65-volt kragtoevoer wat gebruik is. Temperature op die verwarmerbuis binne die tenk het moontlik 540&nbsp;°C bereik, wat heel waarskynlik die Teflon-isolasie beskadig het.{{sfn|Accident report|p=4-23}} Die temperatuurmeter was nie ontwerp om hoër as 29 °C (85 °F) te lees nie, dus het die tegnikus wat die prosedure gemonitor het, niks ongewoons opgespoor nie. Hierdie verhitting is goedgekeur deur Lovell en Mattingly van die hoofbemanning, sowel as deur NASA-bestuurders en -ingenieurs.{{sfn|Chaikin|1995|pp=330–331}}<ref>{{cite web|url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/ap13acc.html|last=Williams|first=David R.|title=The Apollo 13 Accident|website=NASA Space Science Data Coordinated Archive|access-date=December 31, 2012|archive-date=12 Augustus 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812132800/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/ap13acc.html|url-status=dead}}</ref> Vervanging van die tenk sou die sending met ten minste 'n maand vertraag het.<ref name="mission summary" /> Die tenk is weer met vloeibare suurstof gevul net voor die lansering; sodra die elektriese krag gekoppel is, het dit 'n gevaarlike situasie geskep.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=375}} Die raad het bevind dat Swigert se aktivering van die suurstoftenk 2-waaier op versoek van Sendingbeheer 'n elektriese vonk veroorsaak het wat die tenk aan die brand gesteek het. {{sfn|Chaikin|1995|p=333}} Die raad het 'n toets uitgevoer op 'n suurstoftenk wat met warmdraadontstekers toegerus is wat 'n vinnige temperatuurstyging binne die tenk veroorsaak het, waarna dit gefaal en telemetrie opgelewer het soortgelyk aan dié wat met die Apollo 13 suurstoftenk 2 gesien is.{{sfn|Accident report, appendix F–H|pp=F-48–F-49}} Toetse met panele soortgelyk aan die een wat op SM Sektor 4 vermis is, het veroorsaak dat die paneel in die toetsapparaat losgekom het.{{sfn|Accident report, appendix F–H|pp=F-70–F-82}} === Veranderinge na die ondersoek === [[Lêer:Apollo 14 redesigned oxygen tank (S71-16745).jpg|duimnael|Herontwerpte suurstoftenk vir Apollo{{nbsp}}14]] Vir Apollo 14 en daaropvolgende sendings is die suurstoftenk herontwerp en die termostate is opgegradeer om die korrekte spanning te kan hanteer. Die verwarmers is behou aangesien hulle nodig was om suurstofdruk te handhaaf. Die roerwaaiers, met hul onverseëlde motors, is verwyder, wat beteken het dat die suurstofhoeveelheidsmeter nie meer akkuraat was nie. Dit het vereis dat 'n derde tenk bygevoeg word sodat geen tenk minder as halfleeg sou word nie.{{sfn|Gatland|1976|p=281}} Die derde tenk is in vak 1 van die diensmodule geplaas, aan die teenoorgestelde kant van die ander twee en het 'n isolasieklep gekry wat dit in 'n noodgeval van die brandstofselle en van die ander twee suurstoftenks kon isoleer en dit toelaat om slegs die beheermodule se omgewingbeheer stelsel te voed. Die hoeveelheidsvoelpen is opgegradeer van aluminium na [[vlekvrye staal]].{{sfn|Apollo 14 Press Kit|1971|pp=96–97}} Alle elektriese bedrading in vak 4 was met vlekvrye staal omhul. Die brandstofsel-suurstoftoevoerkleppe is herontwerp om die Teflon-bedekte bedrading van die suurstof te isoleer. Die ruimtetuig en sendingbeheer-moniteringstelsels is aangepas om meer onmiddellike en sigbare waarskuwings van afwykings te gee.{{sfn|Gatland|1976|p=281}} 'n Noodvoorraad van 19 liter water is in die beheermodule gestoor en 'n noodbattery, identies aan dié wat die maanmodule se daalstadium aangedryf het, is in die diensmodule geplaas. Die maanmodule is aangepas om die oordrag van krag van die maanmodule na die beheermodule makliker te maak.{{sfn|Apollo 14 Press Kit|1971|pp=96–98}} == Nadraai == Op 5 Februarie 1971 het Apollo 14 se maanmodule, ''Antares'', op die Maan geland met die ruimtevaarders Alan Shepard en Edgar Mitchell aan boord, naby Fra Mauro, die terrein wat Apollo 13 veronderstel was om te verken.<ref>{{cite web|website=Universities Space Research Association|publisher=Lunar and Planetary Institute|title=Apollo 14 mission|url=https://www.lpi.usra.edu/lunar/missions/apollo/apollo_14/|access-date=September 15, 2019}}</ref> Haise het as CAPCOM gedien tydens die afdaling na die Maan<ref>{{cite web |url=https://www.nasa.gov/history/alsj/a14/a14.landing.html|title=Landing at Far Mauro |editor-last=Jones |editor-first=Eric M. |work=Apollo 14 Lunar Surface Journal |publisher=NASA |access-date=August 16, 2025|date=January 12, 2016}}</ref> en tydens die tweede EVA, waartydens Shepard en Mitchell naby die Cone-krater verken het.<ref>{{cite web |url=https://www.nasa.gov/history/alsj/a14/a14.tocone.html|title=Climbing Cone Ridge – where are we? |editor-last=Jones |editor-first=Eric M. |work=Apollo 14 Lunar Surface Journal |publisher=NASA |access-date=August 16, 2025|date=September 29, 2017}}</ref> Geen van die Apollo 13-ruimtevaarders het weer in die ruimte gevlieg nie. Lovell het in 1973 by NASA en die Vloot afgetree en die privaatsektor betree.<ref name="nasabio">{{cite web |url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lovell-ja.html |title=Astronaut Bio: James A. Lovell |access-date=December 16, 2016|publisher=NASA|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170112213829/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lovell-ja.html|archive-date=January 12, 2017}}</ref>Hy is in 2025 op die ouderdom van 97 oorlede.<ref>{{cite web|url=https://www.nasa.gov/news-release/acting-nasa-administrator-reflects-on-legacy-of-astronaut-jim-lovell/|title=Acting NASA Administrator Reflects on Legacy of Astronaut Jim Lovell|first=Jessica|last=Taveau|publisher=NASA|date=August 8, 2025|accessdate=August 8, 2025}}</ref> Swigert sou deel gewees het van die 1975 Apollo-[[Sojoes-program|Sojoes]]-toetsprojek (die eerste gesamentlike sending met die Sowjetunie), maar is verwyder as gevolg van sy deelname aan die Apollo 15-koevert voorval. Hy het in 1973 bedank uit NASA en die agentskap verlaat om die politiek te betree en is in 1982 tot die Huis van Verteenwoordigers verkies, maar is aan kanker oorlede voordat hy op 51-jarige ouderdom ingesweer kon word.<ref>{{cite web|title=For Jack Swigert, on his 83rd birthday|last=Carney|first=Emily|url=https://www.americaspace.com/2014/08/29/for-jack-swigert-on-his-83rd-birthday/|publisher=AmericaSpace|date=August 29, 2014|access-date=November 24, 2019}}</ref> Haise sou die bevelvoerder van die gekanselleerde Apollo 19-sending gewees het, en het die Ruimtependeltuig-naderings- en landingstoetse gevlieg voordat hy in 1979 by NASA afgetree het.<ref>{{Cite web |first1=Elizabeth|last1=Howell|last2=Hickok|first2=Kimberly|title=Astronaut Fred Haise: Apollo 13 Crewmember |url=http://www.space.com/20318-fred-haise-apollo-13-biography.html |website=Space.com|publisher=Future US |date=April 10, 2020 |access-date = April 11, 2020}}</ref> Verskeie eksperimente is tydens Apollo 13 voltooi, alhoewel die sending nie op die Maan geland het nie.<ref name="nasabio" /> Een het die lanseervoertuig se S-IVB (die Saturn V se derde stadium) behels, wat op vorige missies in 'n sonbaan gestuur is nadat dit losgemaak is. Die seismometer wat deur Apollo 12 agtergelaat is, het gereelde impakte van klein voorwerpe op die Maan waargeneem, maar groter impakte sou meer inligting oor die Maan se kors oplewer, daarom is besluit dat die S-IVB, beginnende met Apollo 13, op die Maan neerstort sou word. {{sfn|Harland|1999|p=50}} Die impak het om 77:56:40 in die sending plaasgevind en genoeg energie opgelewer sodat die versterking van die seismometer, 117 kilometer vanaf die impak, verminder moes word.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=367}} 'n Eksperiment om die hoeveelheid atmosferiese elektriese verskynsels tydens die opstyg na die wentelbaan te meet, bygevoeg nadat Apollo 12 deur weerlig getref is, het data opgelewer wat 'n verhoogde risiko tydens marginale weer aandui. 'n Reeks foto's van die Aarde, geneem om te toets of wolkhoogte vanaf geosinchrone satelliete bepaal kon word, het die verlangde resultate gelewer.<ref name="13 science">{{cite web|title=Apollo 13 mission: Science experiments|website=[[Universities Space Research Association|USRA]]|publisher=Lunar and Planetary Institute|url=https://www.lpi.usra.edu/lunar/missions/apollo/apollo_13/experiments/|access-date=August 8, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180915105402/https://www.lpi.usra.edu/lunar/missions/apollo/apollo_13/experiments/|archive-date=September 15, 2018|url-status=dead}}</ref> As 'n grap het Grumman, vervaardiger van die maanmodule, 'n faktuur aan North American Rockwell, hoofkontrakteur vir die Beheer-en-Diensmodule, uitgereik vir die "sleep" van die Beheer-en-Diensmodule die grootste deel van die pad na die Maan en terug. Die transaksiekoste het 400 001 myl teen $1 elk (plus $4 vir die eerste myl); $536,05 vir batterylaai; suurstof; en vier nagte teen $8 per nag vir 'n "ekstra gas in die kamer" (Swigert) ingesluit. Na 'n 20% "kommersiële afslag" en 'n 2% afslag vir tydige betaling, was die finale totaal $312 421,24. North American het betaling van die hand gewys en opgemerk dat hulle drie vorige Grumman maanmodules na die Maan vervoer het sonder vergoeding.<ref>{{cite web|url=https://www.spaceflightinsider.com/space-centers/kennedy-space-center/the-apollo-13-invoice/|title=The Apollo 13 Invoice...|website=Spaceflight Insider|access-date=September 17, 2019|date=December 8, 2013|archive-date=November 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112041957/https://www.spaceflightinsider.com/space-centers/kennedy-space-center/the-apollo-13-invoice/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Tongue-in-Cheek-Bill Asks Space Tow Fee|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1338&dat=19700418&id=Owg0AAAAIBAJ&sjid=O_gDAAAAIBAJ&pg=5822,839543|newspaper=Spokane Daily Chronicle|date=April 18, 1970|page=7|access-date=September 17, 2019}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=[[The New York Times]]|date=April 18, 1970|access-date=September 17, 2019|title='Towing' Fee is asked by Grumman|page=13|url=https://www.nytimes.com/1970/04/18/archives/towing-fee-is-asked-by-grumman.html}}</ref> Die beheermodule is uitmekaar gehaal vir toetsing en die onderdele was jare lank geberg; sommige is gebruik vir 'n opleidingstoestel vir die Skylab-reddingsmissie. Die opleidingstoestel is by die Kentucky Wetenskapsentrum in Louisville, Kentucky, uitgestal. Max Ary van die Cosmosphere het 'n projek voltooi om die ''Odyssey'' te restoureer en dit is te sien by die museum in Hutchinson, Kansas.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35462879/the_manhattan_mercury/|title=Apollo 13 Capsule Headed for Kansas|agency=Associated Press|date=December 29, 1996|page=A2|via=Newspapers.com|location=Manhattan, Kansas|newspaper=The Manhattan Mercury}}</ref> Apollo 13 is deur Lovell 'n ''suksesvolle mislukking'' genoem.{{sfn|Cortright|1975|pp=247–249}} Mike Massimino, 'n [[pendeltuig]]-ruimtevaarder, het gesê dat Apollo 13 "spanwerk, kameraderie en waarvan NASA regtig gemaak is" getoon het.<ref name="Yahoo 50th">{{cite news|publisher = Yahoo! News|url=https://news.yahoo.com/houston-ve-had-problem-remembering-050652323.html|access-date=April 11, 2020|date=April 9, 2020|title='Houston, we've had a problem': Remembering Apollo 13 at 50|last=Dunn|first=Marcia|agency=Associated Press}}</ref> Die reaksie op die ongeluk is herhaaldelik ''NASA se beste uur'' genoem;<ref name="Walt Disney's Honorary Oscars">{{cite web|first=Kim|last=Shiflett|url=https://www.nasa.gov/content/members-of-apollo-13-team-reflect-on-nasas-finest-hour|title=Members of Apollo 13 Team Reflect on 'NASA's Finest Hour'|date=April 17, 2015|access-date=June 16, 2018|publisher=[[NASA]]|archive-date=September 24, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180924162717/https://www.nasa.gov/content/members-of-apollo-13-team-reflect-on-nasas-finest-hour/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|editor-last1=Foerman |editor-first1=Paul |editor-last2=Thompson |editor-first2=Lacy|date=April 2010|title=Apollo 13 – NASA's 'successful failure'|journal=Lagniappe|volume=5|issue=4|pages=5–7|location=Hancock County, Mississippi|publisher=John C. Stennis Space Center|access-date=July 4, 2013|url=http://www.nasa.gov/centers/stennis/pdf/445767main_April_10_Lagniappe.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.nasa.gov/centers/stennis/pdf/445767main_April_10_Lagniappe.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cgpublishing.com/Rpdf/Apollo%20EECOM%20Boeing%20News%201(FL)1.pdf|title=NASA's Finest Hour: Sy Liebergot recalls the race to save Apollo 13|last=Seil|first=Bill|date=July 5, 2005|work=Boeing News Now|publisher=[[Boeing|Boeing-maatskappy]] |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120409192033/http://www.cgpublishing.com/Rpdf/Apollo%20EECOM%20Boeing%20News%201(FL)1.pdf|archive-date=April 9, 2012}}</ref>{{sfn|Chaikin|1995|p=335}} dit word steeds so beskou.<ref name="Yahoo 50th" /> Die skrywer Colin Burgess het geskryf, "Die lewe-of-dood vlug van Apollo 13 het die kolossale risiko's wat inherent is aan bemande ruimtevaart, dramaties bewys. Ook, met die bemanning veilig terug op aarde, het die openbare apatie weer ondersteunend geword".{{sfn|Burgess|2019|p=23}} William R. Compton het in sy boek oor die Apollo-program van Apollo 13 gesê: "Slegs 'n heroïese poging van intydse improvisasie deur sendingoperasiespanne het die bemanning gered."{{sfn|Compton|1989|pp=196–199}} Rick Houston en Milt Heflin het in hul geskiedenis van sendingbeheer gesê: "Apollo 13 het bewys dat sendingbeheer daardie ruimtereisigers weer huis toe kon bring toe hul lewens op die spel was."{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=199}} Die voormalige NASA-hoofhistorikus Roger D. Launius het geskryf: "Meer as enige ander voorval in die geskiedenis van ruimtevlug, het herstel van hierdié ongeluk die wêreld se geloof in NASA se vermoëns verstewig".{{sfn|Launius|2019|p=187}} Die ongeluk het egter sommige amptenare, insluitend Gilruth, direkteur van die Manned Spaceflight Center, oortuig dat as NASA aanhou om ruimtevaarders op Apollo-missies te stuur, sommige onvermydelik sou sterf, en hulle het gevra dat die program so gou as moontlik beëindig word.{{sfn|Launius|2019|p=187}} Nixon se adviseurs het aanbeveel dat die oorblywende maansendings gekanselleer word en gesê dat 'n ramp in die ruimte hom politieke kapitaal sou kos.{{sfn|Chaikin|1995|p=336}} Begrotingsbesnoeiings het die besluit makliker gemaak en tydens die pouse na Apollo 13 is twee missies gekanselleer, wat beteken het dat die program met Apollo 17 in Desember 1972 geëindig het.{{sfn|Launius|2019|p=187}}{{sfn|Burgess|2019|pp=22–27}} == Populêre kultuur, media en 50ste herdenking == [[Lêer:Universal Studios Hollywood 2012 58.jpg|duimnael|alt=see caption|Beheermodule replika soos gebruik gedurende die verfilming van ''[[Apollo&nbsp;13 (film)|Apollo&nbsp;13]]'' ]] Die 1974-fliek ''Houston, We've Got a Problem'', hoewel dit rondom die Apollo 13-voorval afspeel, is 'n fiktiewe drama oor die krisisse waarmee grondpersoneel te kampe het wanneer die noodgeval hul werkskedules ontwrig en verdere stres op hul lewens plaas. Lovell het in die openbaar oor die fliek gekla en gesê dit was "fiktief en van swak smaak"..<ref name=irks>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35088956/the_south_bend_tribune/|title=Apollo 13 Movie Irks Lovell|agency=Associated Press|newspaper=The South Bend Tribune|location=South Bend, Indiana|date=February 28, 1974|page=5|via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/retropolis/wp/2017/04/13/houston-we-have-a-problem-the-amazing-history-of-the-iconic-apollo-13-misquote/|title='Houston, we have a problem': The amazing history of the iconic Apollo 13 misquote|archive-url=https://web.archive.org/web/20190521183910/https://www.washingtonpost.com/news/retropolis/wp/2017/04/13/houston-we-have-a-problem-the-amazing-history-of-the-iconic-apollo-13-misquote/|archive-date=May 21, 2019|url-status=live|newspaper=The Washington Post|date=April 13, 2017|last1=Rosenwald|first1=Michael S.}}</ref> "'Houston … We've Got a Problem'" was die titel van 'n episode van die [[BBC]]-dokumentêre reeks A Life At Stake, wat in Maart 1978 uitgesaai is. Dit was 'n akkurate, indien vereenvoudigde, rekonstruksie van die gebeure.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35940813/the_observer/|title=The Week in View|last1=Meades|first1=Jonathan|newspaper=The Observer|location=London, England|date=March 26, 1978|page=29|via=Newspapers.com}}</ref>In 1994, tydens die 25ste herdenking van Apollo 11, het PBS 'n 90-minuut dokumentêr met die titel ''Apollo 13: To the Edge and Back'' vrygestel.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35947551/chicago_tribune/|title=Wednesday Highlights|department=TV Week|newspaper=Chicago Tribune|location=Chicago, Illinois|date=July 17, 1994|page=25|via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35947573/florida_today/|title=Space Specials at a Glance|newspaper=Florida Today|department=TV Week|location=Cocoa, Florida|date=July 17, 1994|page=3|via=Newspapers.com}}</ref> Na die vlug het die bemanning beplan om 'n boek te skryf, maar hulle het almal NASA verlaat sonder om dit te begin. Nadat Lovell in 1991 afgetree het, is hy deur die joernalis Jeffrey Kluger genader oor die skryf van 'n nie-fiksieverslag van die sending. Swigert is in 1982 oorlede en Haise het nie meer in so 'n projek belanggestel nie. Die gevolglike boek, ''Lost Moon: The Perilous Voyage of Apollo 13'', is in 1994 gepubliseer.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/39589313/the_postcrescent_11_december_1994/|title=Lovell Describes the Dark Side of Moon Shots|newspaper=The Post-Crescent|location=Appleton, Wisconsin|agency=Associated Press|last1=Dunn|first1=Marcia|date=December 11, 1994|page=F-8|via=Newspapers.com}}</ref> In 1995 is 'n filmaanpassing van die boek, Apollo 13, vrygestel, geregisseer deur [[Ron Howard]] en met Tom Hanks as Lovell, [[Bill Paxton]] as Haise, [[Kevin Bacon]] as Swigert, [[Gary Sinise]] as Mattingly, [[Ed Harris]] as Kranz en [[Kathleen Quinlan]] as Marilyn Lovell in die hoofrolle. James Lovell, Kranz en ander hoofrolspelers het verklaar dat hierdie film die gebeure van die sending met redelike akkuraatheid uitgebeeld het, gegewe dat 'n mate van dramatiese vryheid geneem is. Byvoorbeeld, die film verander die tydsvorm van Lovell se bekende opvolg op Swigert se oorspronklike woorde van "Houston, ons het 'n probleem gehad" na "Houston, ons het 'n probleem".<ref name="journal Houston" /><ref name="nasaMembers" /> Gedurende die skepping van die film is die frase "Mislukking is nie 'n opsie nie" geskep, wat deur Harris as Kranz in die film uitgespreek is; die frase het so nou met Kranz geassosieer geraak dat hy dit vir die titel van sy 2000-outobiografie gebruik het.<ref name="nasaMembers">{{Cite web|url=http://www.nasa.gov/content/members-of-apollo-13-team-reflect-on-nasas-finest-hour|title=Members of Apollo 13 Team Reflect on 'NASA's Finest Hour'|last=Granath|first=Bob|date=April 17, 2015|website=NASA|access-date=July 1, 2019|archive-date=July 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190713193613/https://www.nasa.gov/content/members-of-apollo-13-team-reflect-on-nasas-finest-hour/|url-status=dead}}</ref> Die film het twee van die nege Oscar-toekennings gewen waarvoor dit genomineer is, naamlik vir Beste Rolprentredigering en Beste Klank.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35088898/the_heraldpalladium/|title=The Winners|agency=Associated Press|newspaper=The Herald-Palladium|location=Saint Joseph, Michigan|date=March 26, 1996|page=4B|via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35088927/st_louis_postdispatch/|title='Braveheart', 'Apollo 13' Lead Oscar Nominees|newspaper=St. Louis Post Dispatch|location=St. Louis, Missouri|date=February 14, 1996|page=4A|via=Newspapers.com|last1=Barnes|first1=Harper}}</ref> In die 1998-minireeks ''From the Earth to the Moon'', medevervaardig deur Hanks en Howard, word die sending gedramatiseer in die episode "We Interrupt This Program". Eerder as om die voorval vanuit die bemanning se perspektief te wys soos in die Apollo 13-speelfilm, word dit eerder aangebied vanuit 'n Aardse perspektief van televisieverslaggewers wat meeding om dekking van die gebeurtenis.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35053645/santa_cruz_sentinel/|title=Tom Hanks Flies us to the Moon via HBO|newspaper=Santa Cruz Sentinel|location=Santa Cruz, California|date=April 5, 1998|page=C-6|agency=The New York Times|via=Newspapers.com|last1=Sterngold|first1=James}}</ref> In 2020 het die BBC World Service begin om ''13 Minutes to the Moon'' uit te saai, radioprogramme wat gebruik maak van NASA-klank van die sending, sowel as argiefmateriaal en onlangse onderhoude met deelnemers. Episodes het begin uitgesaai vir Seisoen 2 vanaf 8 Maart 2020, met episode 1, "Time Bomb: Apollo 13", wat die lansering en die ontploffing verduidelik. Episode 2 beskryf Sendingbeheer se ontkenning en ongeloof oor die ongeluk, met ander episodes wat ander aspekte van die sending dek. Die sewende en laaste episode is vertraag weens die [[Covid-19-pandemie]]. In "Delay to Episode 7" het die BBC verduidelik dat die aanbieder van die reeks, mediese dokter Kevin Fong, diens moes verrig het.<ref>{{Cite web |title=13 minutes to the moon, season 2, BBC podcast |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/w13xttx2/episodes/downloads |access-date=April 14, 2020 |website=BBC}}</ref><ref>{{cite web |date=March 11, 2020 |title=13 Minutes to the moon |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p083wp70 |access-date=December 28, 2022 |website=BBC}}</ref> Voor die 50ste herdenking van die sending in 2020 is 'n Apollo in Real Time-webwerf vir die sending geopen, wat kykers toelaat om die sending te volg terwyl dit ontvou, foto's en video's te besigtig, en te luister na klank van gesprekke tussen Houston en die ruimtevaarders, sowel as tussen sendingbeheerders.<ref>{{cite journal|title=Relive the drama of Apollo 13 in real time, as it happened|date=April 8, 2020|access-date=April 16, 2020|last=Reichhardt|first=Tony|url=https://www.airspacemag.com/daily-planet/relive-drama-apollo-13-real-time-it-happened-180974625/|publisher=Smithsonian Institution|journal=Air and Space Magazine}}</ref> As gevolg van die COVID-19-pandemie het NASA geen persoonlike geleenthede gedurende April 2020 vir die vlug se 50ste herdenking gehou nie, maar het 'n nuwe dokumentêr ''Apollo 13: Home Safe'' op 10 April 2020 bekendgestel.<ref>{{cite web|title=Celebrate Apollo 13 at 50 with NASA's 'Home Safe' documentary (and much more!)|last=Howell|first=Elizabeth|url=https://www.space.com/apollo-13-50th-anniversary-webcast-digital-celebrations.html|date=April 10, 2020|access-date=April 16, 2020|publisher=space.com}}</ref> 'n Aantal geleenthede is herskeduleer vir later in 2020.<ref>{{cite web|title=Houston, we've had a delay: Apollo 13 50th celebrations rescheduled|last=Pearlman|first=Robert Z.|url=https://www.space.com/apollo13-50th-celebrations-rescheduled.html|date=April 9, 2020|access-date=April 16, 2020|publisher=space.com}}</ref> == Galery == <gallery widths="200" heights="200"> ALSEP Ap13-70-HC-77.jpg|Lovell oefen die ontplooiing van die ALSEP-toerusting tydens opleiding. Apollo 13 Saturn V during rollout.jpg|Die Apollo 13-lanseervoertuig word uitgerol, Desember 1969 Apollo 13 Mailbox at Mission Control.jpg|Die "posbus" by Sendingbeheer gedurende die Apollo&nbsp;13-sending Apollo 13 LM undocking (AS13-59-8566) (cropped).jpg|Maanmodule ''Aquarius'' nadat dit ontkoppel is bokant die Aarde Mission Control Celebrates - GPN-2000-001313.jpg|Sendingbeheer vier die suksesvolle neerplonsing van die bemanning Apollo 13 Astronauts on the U.S.S. Iwo Jima - GPN-2002-000054.jpg|Die bemanning aan boord van die USS ''Iwo Jima'' nadat hulle neergeplons het Crew on the phone.png|Die bemanning praat met President Nixon kort na hulle terugkeer APOLLO 13 LUNAR PLAQUE replica.jpg|Replika van die maangedenkplaat met Swigert se naam op wat ontwerp was om dié een op die ''Aquarius'', met Mattingly se naam op, te bedek Apollo13-booster-crater.jpg|Die krater veroorsaak deur die S-IVB's se impak, soos gefotografeer deur die Maanverkenningstuig in 2010 </gallery> == Notas == <references group="nota" /> == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Bronne == * {{cite magazine|title=The Elusive Human Maximum Altitude Record|last1=Adamo|first1=Daniel|magazine=Quest: The History of Spaceflight Quarterly|volume=16|issue=4|year=2009|issn=1065-7738|url=http://www.aiaahouston.org/Horizons/ApolloMaxH.pdf}} * {{cite book|title=Apollo 13 Press Kit|publisher=NASA|location=Washington, D.C.|year=1970|url=https://www.nasa.gov/history/alsj/a13/A13_PressKit.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/alsj/a13/A13_PressKit.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|id=70-50K|ref={{sfnRef|Apollo 13 Press Kit|1970}}}} * {{cite book|title=Apollo 14 Press Kit|publisher=NASA|location=Washington, D.C.|year=1971|url=https://www.nasa.gov/specials/apollo50th/pdf/A14_PressKit.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.nasa.gov/specials/apollo50th/pdf/A14_PressKit.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|id=71-3K|ref={{sfnRef|Apollo 14 Press Kit|1971}}}} * {{cite report|url=https://www.hq.nasa.gov/alsj/APSR-JSC-09423-OCR.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.hq.nasa.gov/alsj/APSR-JSC-09423-OCR.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|title=Apollo Program Summary Report|date=1975|publisher=[[National Aeronautics and Space Administration]]|id=JSC-09423|ref={{sfnRef|Apollo Program Summary Report|1975}}}} * {{cite book|last1=Barell|first1=John|title=Antarctic Adventures: Life Lessons from Polar Explorers|year=2016|publisher=Balboa Press|isbn=978-1-5043-6651-9|url=https://books.google.com/books?id=yJiaDQAAQBAJ&pg=PT154}} * {{cite report |url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19790003956.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19790003956.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |title=Moonport: A History of Apollo Launch Facilities and Operations|first1=Charles D.|last1=Benson|first2=William Barnaby|last2=Faherty|year=1978|location=Washington, D.C.|series=NASA History Series|id=SP-4204|ref={{sfnRef|Benson & Faherty|1979}}}} * {{cite book |last1=Brooks |first1=Courtney G. |last2=Grimwood |first2=James M. |last3=Swenson |first3=Loyd S. Jr. |title=Chariots for Apollo: A History of Manned Lunar Spacecraft |url=https://history.nasa.gov/SP-4205.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/SP-4205.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=dead|series=NASA History Series |date=1979 |publisher=Scientific and Technical Information Branch, NASA |location=Washington, D.C. |isbn=978-0-486-46756-6 |oclc=4664449 |lccn=79001042 |id=NASA SP-4205 |ref={{sfnRef|Brooks, Grimwood, & Swenson|1979}}}} * {{cite book|last=Burgess|first=Colin|year=2019|title=Shattered Dreams: The Lost and Canceled Space Missions|publisher=University of Nebraska Press|location=Lincoln, Nebraska|isbn=978-1-4962-1422-5|edition=eBook}} * {{cite book|last=Chaikin|first=Andrew|title=A Man on the Moon: The Voyages of the Apollo Astronauts|location=New York|publisher=Penguin Books|year=1995|orig-year=1994|isbn=978-0-14-024146-4}} * {{cite book|last1=Compton|first1=William David|title=Where No Man has Gone Before: A History of Apollo Lunar Exploration Missions|series=NASA History Series|publisher=NASA|id=SP-4214|year=1989|location=Washington, D.C.|oclc=1045558568}} * {{cite book|last=Cooper|first=Henry S.F.|title=Thirteen: The Apollo Mission that Failed|orig-year=1972|year=2013|publisher=Open Road Integrated Media, Inc.|location=New York|isbn=978-1-4804-6221-2}} * {{cite book|last=Cortright|first=Edgar M.|title=Report of Apollo 13 Review Board|publisher=[[NASA]]|date=June 15, 1970|url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/static/history/afj/ap13fj/pdf/report-of-a13-review-board-19700615-19700076776.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415005711/https://history.nasa.gov/ap13cortright.pdf |archive-date=2023-04-15 |access-date=17 August 2025 |url-status=live|ref={{sfnRef|Accident report}}}} ** {{cite book|title=Report of Apollo 13 Review Board, appendix F–H|url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/static/history/afj/ap13fj/pdf/a13-review-report-app-f-g-h-19700078913.pdf |access-date=17 August 2025 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/afj/ap13fj/pdf/a13-review-report-app-f-g-h-19700078913.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|ref={{sfnRef|Accident report, appendix F–H}}}} * {{cite journal|last=Driscoll|first=Everly|date=April 4, 1970|title=Apollo 13 to the highlands|jstor=3954891|journal=Science News|volume=97|issue=14| pages = 353–355|doi=10.2307/3954891}} * {{cite book|url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/static/history/afj/ap13fj/pdf/a13-mission-report-197007.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/alsj/a13/A13_MissionOpReport.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|author=Flight Control Division|location=Houston, Texas|title=Mission Operations Report|date=April 1970|publisher=NASA Manned Spacecraft Center|access-date=17 August 2025|ref={{sfnRef|Mission Operations Report 1970}}}} * {{cite book|last=Gatland|first=Kenneth|title=Manned Spacecraft|publisher=MacMillan|edition=Second|year=1976|location=New York|isbn=978-0-02-542820-1}} * {{cite book |editor-last=Glenday |editor-first=Craig|title=Guinness World Records 2010|year=2010|publisher=Bantam Books|location=New York|isbn=978-0-553-59337-2|url=https://archive.org/details/guinnessworldrec00vari/page/13}} * {{cite book |last1=Hacker |first1=Barton C. |last2=Grimwood |first2=James M. |title=On the Shoulders of Titans: A History of Project Gemini |url=http://history.nasa.gov/SP-4203.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://history.nasa.gov/SP-4203.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=dead |access-date=April 8, 2018 |series=NASA History Series |year=2010 |orig-year=1977 |publisher=NASA History Division, Office of Policy and Plans |location=Washington, DC |isbn=978-0-16-067157-9 |id=NASA SP-4203 |oclc=945144787 |ref={{sfnRef|Hacker & Grimwood|2010}}}} * {{cite book|last=Harland|first=David |title=Exploring the Moon: The Apollo Expeditions|location=London; New York|publisher=Springer|year=1999|isbn=978-1-85233-099-6}} * {{cite book|last1=Houston|first1=Rick|last2=Heflin|first2=J. Milt|last3=Aaron|first3=John|title=Go, Flight!: the Unsung Heroes of Mission Control, 1965–1992|year=2015|publisher=University of Nebraska Press|edition=eBook|location=Lincoln, Nebraska|isbn=978-0-8032-8494-4|ref={{sfnRef|Houston, Heflin & Aaron|2015}}}} * {{cite book|title=Houston, We've Got a Problem|publisher=NASA Office of Public Affairs|id=EP-76|year=1970|url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19700021741.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19700021741.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|location=Washington, D.C.|ref={{sfnRef|NASA 1970}}}} * {{cite book|year=2000|last=Kranz|first=Gene|title=Failure Is Not an Option: Mission Control from Mercury to Apollo 13 and Beyond|location=New York|url=https://books.google.com/books?id=slQZ3JOUSKQC&pg=PA307|url-access=registration|publisher=Simon & Schuster|isbn=978-0-7432-0079-0}} * {{cite conference|url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20080018689.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20080018689.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|title=NASA Experience with Pogo in Human Spaceflight Vehicles|conference=NATO RTO Symposium ATV-152 on Limit-Cycle Oscillations and Other Amplitude-Limited, Self-Excited Vibrations|location=Norway|last1=Larsen|first1=Curtis E.|website=NASA Johnson Space Center|date=May 22, 2008|id=RTO-MP-AVT-152}} * {{cite book|last=Lattimer|first=Dick|others=Foreword by James A. Michener|title=All We Did Was Fly to the Moon|edition=2nd|series=History-alive series|volume=1|year=1988|orig-year=1983|publisher=Whispering Eagle Press|location=Gainesville, Florida|isbn=978-0-9611228-0-5|lccn=85222271|url-access=registration|url=https://archive.org/details/isbn_9780961122805}} * {{cite book|last=Launius|first=Roger D.|title=Reaching for the Moon: A Short History of the Space Race|publisher=Yale University Press|location=New Haven, Connecticut|edition=eBook|year=2019|isbn=978-0-300-24516-5}} * {{cite book|last=Lovell|first=James A. |editor-last=Cortright |editor-first=Edgar M.|title=Apollo Expeditions to the Moon|url=https://history.nasa.gov/SP-350/cover.html|year=1975|publisher=NASA|location=Washington, D.C.|id=SP-350|chapter=Chapter 13: "Houston, We've Had a Problem"|chapter-url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19760005868.pdf#page=261 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19760005868.pdf#page=261 |archive-date=2022-10-09 |url-status=live}} * {{cite book|year=2000|orig-year=1994|last1=Lovell|first1=Jim|last2=Kluger|first2=Jeffrey|title=Lost Moon: The Perilous Voyage of Apollo 13|location=Boston|publisher=Houghton Mifflin|isbn=978-0-618-05665-1|ref={{sfnRef|Lovell & Kluger|2000}}}} * {{cite book|url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19710003598.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19710003598.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|author=Mission Evaluation Team|id=MSC-02680|location=Houston, Texas|date=September 1970|publisher=NASA Manned Spacecraft Center|title=Apollo 13 Mission Report|ref={{sfnRef|Apollo 13 Mission Report 1970}}}} * {{cite book|last1=Morgan|first1=Clay|year=2001|publisher=[[NASA]]|location=Houston, Texas|title=Shuttle–Mir|url=https://www.nasa.gov/history/history-publications-and-resources/oral-histories/shuttle-mir |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/SP-4225.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|id=SP-4225}} * {{cite book|last1=Orloff|first1=Richard W.|last2=Harland|first2=David M.|title=Apollo: The Definitive Sourcebook|year=2006|publisher=Praxis Publishing Company|location=Chichester, UK|isbn=978-0-387-30043-6|ref={{sfnRef|Orloff & Harland|2006}}}} * {{cite book|last=Orloff|first=Richard W.|title=Apollo by the Numbers: A Statistical Reference|series=NASA History Series|year=2000|publisher=NASA History Division, Office of Policy and Plans|location=Washington, D.C.|isbn=978-0-16-050631-4|oclc=829406439|lccn=00061677|id=NASA SP-2000-4029|url=https://history.nasa.gov/SP-4029.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/SP-4029.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=dead}} * {{cite book|last=Phinney|first=William C.|title=Science Training History of the Apollo Astronauts|publisher=[[NASA]]|year=2015|url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20190026783.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20190026783.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|id=SP-2015-626}} * {{cite book|title=Deke! U.S. Manned Space: From Mercury to the Shuttle|last1=Slayton|first1=Deke|last2=Cassutt|first2=Michael|url=https://books.google.com/books?id=z8vl46GV2JYC&pg=PA236|year=1994|edition=1st|publisher=Tor books|location=New York|isbn=978-0-312-85503-1|ref={{sfnRef|Slayton & Cassutt|1994}}}} * {{cite book|last=Turnill|first=Reginald|year=2003|title=The Moonlandings: An Eyewitness Account|url=https://books.google.com/books?id=ou5ofrRh4-kC&pg=PA316|publisher=Cambridge University Press|location=New York|isbn=978-0-521-03535-4}} {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |----- style="text-align:center;" | width="35%" | '''Voorafgegaan deur ''':<br />[[Apollo 12]] | width="30%" | [[Apollo-program]] | width="35%" | '''Gevolg deur ''':<br />[[Apollo 14]] |} {{Apollo-program}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Apollo-program]] k6llp0vyfzfv7d95nf7px63qd6bxmq6 2894692 2894687 2026-04-17T19:22:28Z Woordgenoot 173063 /* Opleiding en voorbereiding */ Taalwysigings 2894692 wikitext text/x-wiki {{Ruimtevlug | name = Apollo 13 | image = Apollo 13 Service Module (lossless crop).jpg | image_caption = ''Odyssey'' se beskadigde diensmodule, soos gesien vanaf die Apollo-maanmodule ''Aquarius'', ure voor hulle die atmosfeer binnedring. | image_alt = | insignia = Apollo 13-insignia.png | mission_type = Bemande maanlandingpoging | operator = [[NASA]] | COSPAR_ID = {{Unbulleted list|CSM: 1970-029A|Maanmodule: 1970-029C}} | SATCAT = 4371<ref>{{cite web|url=https://www.n2yo.com/satellite/?s=4371|title=Apollo 13 CM|website=N2YO.com|access-date=August 18, 2019}}</ref> | spacecraft = {{Unbulleted list|[[Apollo-beheer-en-diensmodule|Apollo BDM]]-109 |[[Apollo-maanmodule|Apollo LM]]-7}} | manufacturer = {{Unbulleted list|BDM: North American Rockwell|LM: Grumman}} | launch_mass = 44,069&nbsp;kg (CSM: 28,881&nbsp;kg;<ref>{{cite web |url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029A |title=Apollo 13 Command and Service Module (CSM) |publisher=[[NASA]]<!-- NASA Space Science Data Coordinated Archive --> |access-date=January 9, 2023 |archive-date= 7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407223412/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029A |url-status=dead }}</ref> LM: 15,188&nbsp;kg)<ref name="apollo13NASAsdca">{{cite web |url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029C |title=Apollo 13 Lunar Module / EASEP |publisher=NASA |access-date=January 9, 2023 |archive-date=19 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201019204208/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029C |url-status=dead }}</ref> | landing_mass = {{convert|11133|lb|kg|order=flip}}{{sfn|Orloff|2000|p=307}} | launch_date = {{start date text|April 11, 1970, 19:13:00|timezone=yes}}&nbsp;UTC<ref>{{cite web |url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029A |title=Apollo 13 |publisher=[[NASA]] |access-date=January 9, 2023 |archive-date= 7 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220407223412/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029A |url-status=dead }}</ref> | launch_rocket = [[Saturn V]] SA-508 | launch_site = [[Kennedy-ruimtesentrum|Kennedy LC-39A]] | landing_date = {{end date text|April 17, 1970, 18:07:41|timezone=yes}}&nbsp;UTC | landing_site = Suidelike [[Stille Oseaan]]<br />{{Koördinate|21|38|24|S|165|21|42|W|type:event|name=Apollo 13 splashdown}} | recovery_by = USS ''Iwo Jima'' | orbit_epoch = | orbit_reference = | orbit_periapsis = | orbit_apoapsis = | orbit_inclination = | orbit_period = | orbit_rev_number = | apsis = |interplanetary = {{Infobox spaceflight/IP | type = flyby | note = Omwenteling en landing gekanselleer | object = Maan | distance = {{convert|137|nmi|km|order=flip|sp=us}} | arrival_date = April 15, 1970, 00:21:00&nbsp;UTC }} | docking = <!--{{Infobox spaceflight/Dock | docking_target = LM | docking_type = dock | docking_date = April 11, 1970, 22:32:08&nbsp;UTC | undocking_date = April 17, 1970, 16:43:00&nbsp;UTC | time_docked = }}--> | crew_size = 3 | crew_members = {{Unbulleted list|[[Jim Lovell|James A. Lovell Jr.]]|[[Jack Swigert|John L. Swigert Jr.]]|[[Fred Haise|Fred W. Haise Jr.]]}} | crew_callsign = Apollo 8 | crew_photo = Apollo 13 Prime Crew.jpg | crew_photo_caption = Van links na regs: [[Jim Lovell]], [[Jack Swigert]], [[Fred Haise]] | previous_mission = [[Apollo 12]] | next_mission = [[Apollo 14]] | programme = [[Apollo-program]] }} [[Lêer:Apollo program.svg|links|70px]] '''Apollo 13''' (11–17 April 1970) was die sewende bemande sending in die [[Apollo-program|Apollo-ruimteprogram]] en sou die derde maanlanding gewees het. Die ruimtetuig is op 11 April 1970 vanaf die [[Kennedy-ruimtesentrum]] gelanseer, maar die landing is afgelas nadat 'n suurstoftenk in die diensmodule twee dae na die sending ontplof en die elektriese en lewensondersteuningstelsel buite werking gestel het. Die bemanning, ondersteun deur rugsteunstelsels op die [[Apollo-maanmodule]] (LM), het eerder in 'n baan [[Baan om die Maan|om die maan]] gereis en op 17 April veilig na die [[Aarde]] teruggekeer. [[Jim Lovell]] was die bevelvoerder van die sending, met [[Jack Swigert]] as vlieënier van die [[Apollo-beheer-en-diensmodule|beheermodule]] (CM) en [[Fred Haise]] as vlieënier van die maanmodule. Swigert was 'n laat plaasvervanger vir [[Ken Mattingly]], wat onttrek is uit die sending na blootstelling aan [[Duitse masels]]. 'n Roetine-roer van 'n suurstoftenk het beskadigde draadisolasie daarin aan die brand gesteek, wat 'n ontploffing veroorsaak het wat die inhoud van beide die suurstoftenks van die diensmodule die ruimte ingeblaas het.<ref group=nota>{{cite web|title=The Apollo 13 accident|author=Williams, David|url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/ap13acc.html|publisher=NASA|quote=Die Apollo 13-wanfunksie is veroorsaak deur 'n ontploffing en oopbars van suurstoftenk nr. 2 in die diensmodule.|access-date=25 Augustus 2025|archive-date=11 Desember 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201211092322/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/ap13acc.html|url-status=dead}} <!--{{harvnb|Cortright|1975|pp=248–249}}-->: "Ek het natuurlik af en toe gedink aan die moontlikheid dat die ruimtetuigontploffing ons dalk gestrand kon gelaat het...... Dertien minute na die ontploffing het ek toevallig by die linkervenster uitgekyk en die finale bewyse gesien wat op 'n potensiële ramp dui."</ref> Die formele ongeluksverslag vermy egter die gebruik van die term.{{sfn|Accident report|p=143}} Destydse NASA ingenieurs het "tenkfaling" verkies, beide omdat dit meer akkuraat is en om die negatiewe konnotasies rondom die woord "ontploffing" te vermy.<ref>{{harvnb|Cooper|2013|page=21}}: "Later, in describing what happened, NASA engineers avoided using the word "explosion;" they preferred the more delicate and less dramatic term "tank failure," and in a sense it ''was'' the more accurate expression, inasmuch as the tank did not explode in the way a bomb does but broke open under pressure."</ref> Sonder [[suurstof]], wat nodig is vir asemhaling en vir die opwekking van [[elektriese krag]], kon die diensmodule se aandrywing- en lewensondersteuningstelsels nie funksioneer nie. Die beheermodule se stelsels moes afgeskakel word om die oorblywende hulpbronne vir hertoetrede tot die atmosfeer te bewaar, wat die bemanning gedwing het om na die maanmodule oor te kruip en dit as 'n reddingsboot te gebruik. Met die maanlanding gekanselleer, het sendingbeheerders voltyds gewerk om die bemanning lewend terug Aarde toe te bring. Alhoewel die maanmodule ontwerp is om twee mans vir twee dae op die maanoppervlak te ondersteun, het sendingbeheer in [[Houston]] nuwe prosedures geïmproviseer sodat dit drie mense vir vier dae kon ondersteun. Die bemanning het 'n groot ontbering ervaar, veroorsaak deur beperkte krag, 'n koue en klam kajuit en 'n tekort aan drinkbare water. Daar was 'n kritieke behoefte om die beheermodule se patrone aan te pas vir die [[koolstofdioksied]]-suiweraar om in die maanmodule te werk; die bemanning en sendingbeheerders was suksesvol in die improvisasie van 'n oplossing. Die gevaar van die ruimtevaarders het die openbare belangstelling in die Apollo-program kortliks hernu; tientalle miljoene het die neerplonsing in die suid-[[Stille Oseaan]] op televisie dopgehou. 'n Ondersoekraad het foute gevind met die voorvlugtoetsing van die suurstoftenk en die [[Politetrafluoroëtileen|Teflon]] wat daarin geplaas is. Die raad het veranderinge aanbeveel, insluitend die minimalisering van die gebruik van potensieel brandbare items binne die tenk; dit is vir [[Apollo 14]] aangepas. Die storie van Apollo 13 is al verskeie kere gedramatiseer, veral in die 1995-film ''Apollo 13'' gebaseer op ''Lost Moon'', die 1994-memoir wat deur Lovell mede-geskryf is en 'n episode van die 1998-minireeks ''From the Earth to the Moon''. == Agtergrond == In 1961 het die Amerikaanse president [[John F. Kennedy]] sy nasie uitgedaag om teen die einde van die [[dekade]] 'n ruimtevaarder op die Maan te land en veilig terug te bring Aarde toe.<ref name="mission overview" /> NASA het geleidelik aan hierdie doelwit gewerk deur ruimtevaarders die ruimte in te stuur met die [[Mercury-program|Mercury-]] en [[Gemini-program]]me, wat gelei het tot die Apollo-program.{{sfn|Hacker & Grimwood|2010|p=382}} Die doelwit is bereik met [[Apollo 11]], wat op 20 Julie 1969 op die Maan geland het. Neil Armstrong en Buzz Aldrin het op die maanoppervlakte geloop terwyl Michael Collins om die Maan gewentel het in die Beheermodule Columbia. Die sending het op 24 Julie 1969 na die Aarde teruggekeer en daar is aan pres. Kennedy se uitdaging voldoen.<ref name="mission overview">{{cite web|title=Apollo 11 Mission Overview|url=https://www.nasa.gov/mission_pages/apollo/missions/apollo11.html|date=December 21, 2017|access-date=February 14, 2019|publisher=[[NASA]]|first=Sarah A. |last=Loff}}</ref> NASA het kontrakte vir vyftien [[Saturn V]]-vuurpyle gesluit om die doel te bereik; destyds het niemand geweet hoeveel sendings dit sou vereis nie.{{sfn|Chaikin|1995|pp=232–233}} Sedert sukses in 1969 met die sesde Saturn V met Apollo 11 behaal is, het nege vuurpyle beskikbaar gebly vir 'n verwagte totaal van tien landings. Na die opwinding van Apollo 11 het die algemene publiek apaties teenoor die ruimteprogram geword en die Kongres het voortgegaan om NASA se begroting te sny; Apollo 20 is gekanselleer.{{sfn|Chaikin|1995|p=285}} Ten spyte van die suksesvolle maanlanding, is die sendings as so riskant beskou dat ruimtevaarders nie lewensversekering kon bekostig om vir hul gesinne te sorg as hulle in die ruimte sou sterf nie.<ref group=nota>Geen Apollo-ruimtevaarder het sonder lewensversekering gevlieg nie, maar die polisse is betaal deur private derde partye wie se betrokkenheid nie gepubliseer is nie.</ref><ref name="weinberger">{{cite web|last=Weinberger|first=Howard C.|title=Apollo Insurance Covers|publisher=Space Flown Artifacts (Chris Spain)|url=http://www.spaceflownartifacts.com/flown_apollo_insurance_covers.html|access-date=December 11, 2019}}</ref> [[Lêer:1970 Mission Control Apollo 13.jpg|duimnael|links|alt=see caption|Sending-operasiebeheerkamer tydens die TV-uitsending net voor die Apollo 13-ongeluk. Die ruimteman [[Fred Haise]] kan op die skerm gesien word.]] Selfs voordat die eerste Amerikaanse ruimtevaarder in 1961 die ruimte betree het, het die beplanning vir 'n gesentraliseerde fasiliteit om met die ruimtetuie te kommunikeer en die werkverrigting daarvan te monitor, begin. Dit was grotendeels die visie van Christopher C. Kraft Jr., wat NASA se eerste vlugdirekteur geword het. Tydens [[John Glenn]] se [[Mercury-Atlas 6|Mercury Friendship 7-vlug]] in Februarie 1962 (die eerste bemande wentelvlug deur die VSA), is een van Kraft se besluite deur NASA-bestuurders tersyde gestel. Hy is geregverdig deur 'n nasending-analise en het 'n reël geïmplementeer dat die vlugdirekteur se woord tydens die sending absoluut was;<ref name="mission control history">{{cite web|last=Neufeld|first=Michael J.|title=Remembering Chris Kraft: Pioneer of Mission Control|url=https://airandspace.si.edu/stories/editorial/remembering-chris-kraft-pioneer-mission-control|publisher=Smithsonian Air and Space Museum|date=July 24, 2019|access-date=December 8, 2019}}</ref> om sy besluite te verander, sou NASA hom dadelik moes afdank.<ref name="Cass 1" /> Vlugdirekteure tydens die Apollo-program het 'n eensin posbeskrywing gehad, "Die vlugdirekteur mag enige stappe neem wat nodig is vir bemanningsveiligheid en sendingsukses."<ref>{{cite news|title=A legendary tale, well-told|access-date=October 5, 2019|last=Williams|first=Mike|url=https://news.rice.edu/2012/09/13/a-legendary-tale-well-told/|publisher=Rice University Office of Public Affairs|date=September 13, 2012|archive-date=August 17, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817125432/https://news.rice.edu/2012/09/13/a-legendary-tale-well-told/|url-status=dead}}</ref> Houston se Sendingbeheersentrum is in 1965 geopen. Dit is gedeeltelik deur Kraft ontwerp en is later na hom vernoem.<ref name="mission control history" /> In Sendingbeheer was elke vlugbeheerder, benewens die monitering van telemetrie vanaf die ruimtetuig, in kommunikasie via stemlus met spesialiste in 'n Personeelondersteuningskamer (of "agterkamer"), wat op spesifieke ruimtetuigstelsels gefokus het.<ref name="Cass 1" /> Apollo 13 was die tweede H-sending, ten doel om presisie-maanlandings te demonstreer en spesifieke plekke op die Maan te verken.{{sfn|Apollo Program Summary Report|1975|p=B-2}} Met Kennedy se doelwit bereik deur Apollo 11, en [[Apollo 12]] wat demonstreer dat die ruimtevaarders 'n presisielanding kon uitvoer, kon sendingbeplanners fokus op meer as net om veilig te land en ruimtevaarders wat minimaal in geologie opgelei is, maanmonsters te laat versamel om terug te neem na die Aarde. Daar was 'n groter rol vir wetenskap op Apollo 13, veral vir [[geologie]], iets wat beklemtoon is deur die sending se leuse, ''Ex luna, scientia'' (Van die Maan, kennis).{{sfn|Launius|2019|p=186}} == Ruimtemanne en die sleutel- sendingbeheerpersoneel == Jim Lovell was Apollo 13 se sendingbevelvoerder en 42 jaar oud ten tyde van die ruimtevlug. Hy was 'n gegradueerde van die Verenigde State se Vlootakademie en was 'n vlootvlieënier en toetsvlieënier voordat hy in 1962 vir die [[Ruimtevaardergroep 2|tweede groep ruimtevaarders]] gekies is. Hy het in 1965 saam met [[Frank Borman]] in [[Gemini 7]] en die volgende jaar saam met [[Buzz Aldrin]] in [[Gemini 12]] gevlieg voordat hy in 1968 in [[Apollo 8]] gevlieg het, die eerste ruimtetuig wat om die Maan gewentel het.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|pp=108–109}} Ten tye van Apollo 13 was Lovell die NASA-ruimtevaarder met die meeste tyd in die ruimte, met 'n totaal van 572 uur oor die drie sendings.<ref name="experience">{{cite web|title=Apollo 13: The moon-mission that dodged disaster|first1=Elizabeth|last1=Howell|first2=Kimberly|last2=Hickok|url=https://www.space.com/17250-apollo-13-facts.html|website=Space.com|publisher=Future US|date=March 31, 2020|access-date=April 1, 2020}}</ref> Jack Swigert, die beheermodulevlieënier (CMP), was 38 jaar oud en het 'n B.Sc. in meganiese ingenieurswese en 'n M.Sc. in lugvaartwetenskap gehou; hy het in die Amerikaanse Lugmag en in die staat se Lugmag Nasionale Wag gedien en was 'n ingenieurstoetsvlieënier voordat hy in 1966 vir die [[Ruimtevaardergroep 5|vyfde groep ruimtevaarders]] gekies is.<ref name="swigert bio" /> Fred Haise, die maanmodule-vlieënier (LMP), was 36 jaar oud. Hy het 'n B.Sc. in lugvaartingenieurswese gehad, was 'n vegvlieënier van die Marine Korps, en was 'n burgerlike navorsingsvlieënier vir NASA toe hy as deel van Ruimtevaardergroep 5 gekies is.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|pp=111–112}} {{sfn|Chaikin|1995|pp=589–593}} Volgens die standaard Apollo-bemanningsrotasie sou die hoofbemanning vir Apollo 13 die rugsteunbemanning<ref group=nota>Die rol van die rugsteunbemanning was om op te lei en gereed te wees om te vlieg ingeval iets met die hoofbemanning sou gebeur.{{cite web|publisher=NASA|access-date=December 5, 2019|title=50 years ago: NASA names Apollo 11 crew|url=https://www.nasa.gov/feature/50-years-ago-nasa-names-apollo-11-crew|date=January 30, 2019}} Rugsteunspanne is, volgens die rotasie, drie missies na hul toewysing as rugsteun as die hoofbemanning aangewys.{{sfn|Slayton & Cassutt|1994|p=137}}</ref>vir [[Apollo 10]] gewees het, met Mercury- en Gemini-veteraan [[Gordon Cooper]] in bevel, [[Donn F. Eisele]] as beheermodule-vlieënier en [[Edgar Mitchell]] as maanmodule-vlieënier. Deke Slayton, NASA se Direkteur van Vlugbemanningsoperasies, het nooit beoog om Cooper en Eisele na 'n primêre bemanningsopdrag te roteer nie, aangesien albei uit die guns was – Cooper vir sy laks houding teenoor opleiding en Eisele vir voorvalle aan boord van [[Apollo 7]] en 'n buite-egtelike verhouding. Hy het hulle aan die rugsteunbemanning toegewys omdat geen ander veteraan-ruimtevaarders beskikbaar was nie.{{sfn|Slayton & Cassutt|1994|p=236}} Slayton se oorspronklike keuses vir Apollo 13 was [[Alan Shepard]] as bevelvoerder, Stuart Roosa as beheermodulevlieënier, en Mitchell as maanmodulevlieënier. Die bestuur het egter gevoel dat Shepard meer opleidingstyd benodig het, aangesien hy eers onlangs sy aktiewe status hervat het na 'n operasie vir 'n binneoorafwyking en sedert 1961 nie gevlieg het nie. Dus is Lovell se bemanning (homself, Haise en Ken Mattingly), wat almal Apollo 11 ondersteun het en vir Apollo 14 geskeduleer was, met Shepard s'n omgeruil. Swigert was oorspronklik bevelvoerder van Apollo 13 se rugsteunbemanning, met [[John W. Young|John Young]] as bevelvoerder en [[Charles Duke]] as maanmodule-vlieënier.<ref name="backup">{{cite web|url=https://airandspace.si.edu/explore-and-learn/topics/apollo/apollo-program/landing-missions/apollo13-crew.cfm|title=Apollo 13 Crew|website=Smithsonian National Air and Space Museum|access-date=January 6, 2018|archive-date=October 24, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024155252/https://airandspace.si.edu/explore-and-learn/topics/apollo/apollo-program/landing-missions/apollo13-crew.cfm|url-status=dead}}</ref> Sewe dae voor die lansering het Duke se seun se vriend hom aangesteek met Duitse masels.<ref name="Oral">{{cite web |title=Charles M. Duke, Jr. Oral History |publisher= NASA |url=https://historycollection.jsc.nasa.gov/JSCHistoryPortal/history/oral_histories/DukeCM/DukeCM_3-12-99.htm |access-date=December 17, 2019}}</ref> Dit het beide die hoof- en rugsteunspanne, wat saam geoefen het, blootgestel. Van die vyf was slegs Mattingly nie immuun deur vorige blootstelling nie. Normaalweg, as enige lid van die hoofbemanning onttrek moes word, sou die oorblywende bemanning ook vervang word en die rugsteunbemanning sou vervang word maar Duke se siekte het dit nie moontlik gemaak nie,{{sfn|NASA 1970|p=6}} dus twee dae voor die bekendstelling is Mattingly deur Swigert vervang.<ref name="swigert bio">{{cite web|url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/swigert-jl.html|access-date=August 21, 2009|title=Astronaut Bio: John L. Swigert|date=January 1983|publisher=NASA|archive-url=https://web.archive.org/web/20090731012402/http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/swigert-jl.html|archive-date=July 31, 2009| url-status=dead}}</ref> Mattingly het nooit Duitse masels ontwikkel nie en het later op [[Apollo 16]] gevlieg.<ref>{{cite journal|url=https://www.universetoday.com/62576/13-things-that-saved-apollo-13-part-3-charlie-dukes-measles/|last=Atkinson|first=Nancy|title=13 things that saved Apollo 13, Part 3: Charlie Duke's measles|date=April 12, 2010|access-date=November 13, 2019|journal=Universe Today}}</ref> Vir Apollo is 'n derde stel bemanning van ruimtevaarders, bekend as die ondersteuningsbemanning, aangewys benewens die hoof- en rugsteunspanne wat op die Mercury- en Gemini-projekte gebruik is. Slayton het die ondersteuningspanne geskep omdat [[James McDivitt]], wat [[Apollo 9]] sou bevel voer, geglo het dat, met voorbereiding wat in fasiliteite regoor die VSA aan die gang was, vergaderings wat 'n lid van die vlugbemanning benodig het, gemis sou word. Ondersteuningsbemanningslede moes help soos deur die sendingbevelvoerder aangedui.{{sfn|Slayton & Cassutt|1994|p=184}} Gewoonlik laag in senioriteit, het hulle die sending se reëls, vlugplan en kontrolelyste saamgestel en dit op datum gehou, vir Apollo 13 was hulle Vance D. Brand, Jack Lousma en óf William Pogue óf Joseph Kerwin.<ref group=nota>Sommige bronne lys Kerwin{{sfn|Slayton & Cassutt|1994|p=251}} en ander lys Pogue as die derde lid.{{sfn|Brooks, Grimwood, & Swenson|1979|p=378}}{{sfn|Orloff|2000|p=137}}</ref><ref>{{cite interview|url=https://historycollection.jsc.nasa.gov/JSCHistoryPortal/history/oral_histories/PogueWR/WRP_7-17-2000.pdf|interviewer=Kevin M. Rusnak|date=July 17, 2000|location=Houston, Texas|title=Oral History Transcript|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501104039/https://historycollection.jsc.nasa.gov/JSCHistoryPortal/history/oral_histories/PogueWR/WRP_7-17-2000.pdf|archive-date=May 1, 2019|url-status=dead|publisher=NASA|pages=12-25-12-26|series=Johnson Space Center Oral History Project}}</ref> Die vlugdirekteure vir Apollo 13 was Gene Kranz, '''Witspan''' {{sfn|Mission Operations Report 1970|p=I-1}} (die hoofvlugdirekteur);{{sfn|Kranz|2000|p=307}}{{sfn|Lovell & Kluger|2000|p=79}} Glynn Lunney, '''Swartspan'''; Milton Windler, '''Rooispan''' en Gerry Griffin, '''Gouespan'''.{{sfn|Mission Operations Report 1970|p=I-1}} Die CAPCOM's (''Capsule Communicator'' die persoon in Sendingbeheer, tydens die Apollo-program 'n ruimtevaarder, wat verantwoordelik was vir stemkommunikasie met die bemanning){{sfn|Morgan|2001|p=48}} vir Apollo 13 was Kerwin, Brand, Lousma, Young en Mattingly.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=362}} == Sendingkentekens en roeptekens == [[Lêer:Apollo 13 Flown Silver Robbins Medallion (SN-354).jpg|duimnael|alt=see caption|Apollo 13 silwer Robbins gedenkpennings]] Die Apollo 13-sendingkentekens beeld die Griekse god van die [[Son]], [[Apollo]], uit met drie perde wat sy strydwa oor die gesig van die Maan trek, en die Aarde in die verte gesien. Dit is bedoel om die Apollo-vlugte te simboliseer wat die lig van kennis aan alle mense bring. Die sendingleuse, ''Ex luna, scientia'' ("Van die Maan, kennis"), verskyn op die pennings. Deur dit te kies, het Lovell die leuse van sy alma mater, die Vlootakademie, ''Ex scientia, tridens'' ("Uit kennis, seemag") aangepas.{{sfn|Lovell & Kluger|2000|p=81}}{{sfn|Orloff|2000|p=283}} Op die kant het die sendingnommer in Romeinse syfers as ''Apollo XIII'' verskyn. Die pennings hoef nie gewysig te word nadat Swigert vir Mattingly vervang het nie, aangesien dit een van slegs twee Apollo-sending-kentekens is, die ander is Apollo 11, wat nie die name van die bemanning insluit nie. Dit is ontwerp deur die kunstenaar Lumen Martin Winter, wat dit gebaseer het op 'n muurskildery wat hy vir die St. Regis Hotel in New York Stad geskilder het.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/36238158/daily_news/|title=Astros Wear Badge of Apollo|last1=Crafton|first1=Jean|date=April 12, 1970|page=105|newspaper=Daily News|location=New York City|via=Newspapers.com}}</ref> Die muurskildery is later gekoop deur akteur [[Tom Hanks]],<ref>{{cite news|url=https://www.chicagotribune.com/suburbs/lake-county-news-sun/ct-lns-moran-lovell-stories-st-1003-20151002-story.html|title=Apollo 13 astronaut Jim Lovell shares stories about Tom Hanks, Ron Howard|last1=Moran|first1=Dan|date=October 2, 2015|newspaper=Chicago Tribune|access-date=April 11, 2020}}</ref> wat Lovell in die fliek Apollo 13 vertolk het, en dit is nou in die Captain James A. Lovell Federal Health Care Center in Illinois.<ref>{{cite news|url=https://chicagotribune.newspapers.com/clip/36239172/chicago_tribune/|title=Namesake Brings Personal Touch to Lovell Center Fete|last1=Moran|first1=Dan|newspaper=Chicago Tribune|date=October 2, 2015|page=1|via=Newspapers.com}}</ref> Die sending se leuse was in Lovell se gedagtes toe hy die roepsein Aquarius vir die maanmodule gekies het, geneem van ''[[Waterdraer (sterrebeeld)|Aquarius]]'', die draer van water.{{sfn|Chaikin|1995|p=291}}{{sfn|Lovell & Kluger|2000|p=87}} Sommige mense in die media het verkeerdelik berig dat die roepsein geneem is uit 'n liedjie met dié naam uit die musiekblyspel ''Hair''.{{sfn|Lovell & Kluger|2000|p=87}}{{sfn|Lattimer|1988|p=77}} Die beheermodule se roepsein, Odyssey, is nie net gekies vir sy Homeriese assosiasie nie, maar ook om te verwys na die onlangse film, [[2001: A Space Odyssey (rolprent)|2001: A Space Odyssey]], gebaseer op 'n kortverhaal deur wetenskapfiksie-outeur [[Arthur C. Clarke]].{{sfn|Chaikin|1995|p=291}} In sy boek het Lovell aangedui dat hy die naam ''Odyssey'' gekies het omdat hy van die woord en die definisie daarvan gehou het: 'n lang reis waar daar vele geleenthede hom voordoen om munt te slaan.{{sfn|Lovell & Kluger|2000|p=87}} As gevolg van die ongeluk en die laaste minuut bemanningsverandering van Jack Swigert wat Ken Mattingly drie dae voor die lansering vervang het, is die Apollo 13 Robbins gedenkpennings wat saam aanboord van die ruimtetuig was, gesmelt en na die sending hergebruik om die korrekte bemanning en die afwesigheid van 'n maanlandingsdatum te weerspieël.<ref>{{Cite web |title=Medal, Robbins, Commemorative, Apollo 13 {{!}} National Air and Space Museum |url=https://airandspace.si.edu/collection-objects/medal-robbins-commemorative-apollo-13/nasm_A19850166000 |access-date=2024-06-15 |website=airandspace.si.edu |language=en}}</ref> == Ruimtetuig == [[Lêer:Apollo 13 CSM (Ap13-69-H-1791).jpg|duimnael|links|upright=0.68|CSM-109 ''Odyssey'' in die Operasies en Uitklaargebou]] Die Saturnus V-vuurpyl wat gebruik is om Apollo 13 na die Maan te vervoer was genommer as SA-508 en was amper identies aan dié wat vir Apollo 8 tot 12 gebruik is.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=74}} Die vuurpyl, saam met die ruimtetuig, het 2 949 136 kilogram geweeg.{{sfn|Orloff|2000|p=284}} Die S-IC eerste fase se enjins is gegradeer om 440 000 newton (100 000 lbf) minder totale stukrag te genereer as Apollo 12 s'n, hoewel hulle binne die spesifikasies gebly het.<ref name="journal launch" /> Om die vloeibare waterstofdryfmiddel koud te hou, was die S-II tweede fase se kriogeniese tenks geïsoleer; op vroeëre Apollo-sendings het dit in die vorm van panele gekom wat vasgemaak is, maar vanaf Apollo 13 is isolasie op die buitekant van die tenks gespuit.<ref name="ten launch">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap10fj/as10-day1-pt1.html|title=Apollo 10: Day 1, part 1: Countdown, launch and climb to orbit|date=February 6, 2022|access-date=August 16, 2025}}</ref> Ekstra dryfmiddel is as 'n toets saamgedra, aangesien toekomstige J-sendings na die Maan meer dryfmiddel vir hul swaarder vragte sou benodig. Dit het die vuurpyl die swaarste gemaak wat NASA nog gevlieg het en Apollo 13 was sigbaar stadiger om uit die lanseeringstoring te kom as vorige sendings.<ref name="journal launch">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/02earth_orbit_tli.html|title=Day 1: Earth orbit and translunar injection|date=February 17, 2017|access-date=August 16, 2025}}</ref> Die Apollo 13-ruimtetuig het bestaan uit beheermodule 109 en Diensmodule 109 (saam CSM-109), genaamd ''Odyssey'', en Maanmodule 7 (LM-7), genaamd ''Aquarius''. Ook as deel van die ruimtetuig beskou, was die lansering-ontsnappingstelsel, wat die beheermodule (CM) na veiligheid sou dryf in geval van 'n probleem tydens opstyg, en die Ruimtetuig-LM-verbindingstuk, genommer as SLA-16, wat die maanmodule (LM) gedurende die eerste ure van die sending gehuisves het.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=364}}{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|pp=78, 81}} Die maanmodule-stadiums, beheermodule en die diensmodule is in Junie 1969 by die Kennedy-ruimtesentrum ontvang; die dele van die Saturn V is in Junie en Julie ontvang. Daarna het toetsing en montering voortgegaan, met die hoogtepunt wat bereik is met die uitrol van die lanseervoertuig, met die ruimtetuig bo-op, op 15 Desember 1969.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=364}} Apollo 13 was oorspronklik geskeduleer vir lansering op 12 Maart 1970, maar daardie Januarie het NASA aangekondig dat die sending tot 11 April uitgestel sou word, beide om meer tyd vir beplanning toe te laat en om die Apollo-sendings oor 'n langer tydperk te versprei.<ref name="postpone">{{cite press release |title=MSC 70–9 |publisher=[[NASA]] |date=January 8, 1970 |url=https://www.nasa.gov/centers/johnson/pdf/83122main_1970.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.nasa.gov/centers/johnson/pdf/83122main_1970.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |access-date=July 27, 2019 |archivedate=2022-10-09 |archiveurl=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.nasa.gov/centers/johnson/pdf/83122main_1970.pdf }}</ref> Die plan was om twee Apollo-vlugte per jaar te voltooi en was in reaksie op begrotingsbeperkings<ref>{{cite news|title=Apollo's Schedule Shifted by NASA|date=January 9, 1970|newspaper=[[The New York Times]]|page=17|url=https://www.nytimes.com/1970/01/09/archives/apollos-schedule-shifted-by-nasa-next-flight-in-april.html}}</ref> wat die kansellasie van Apollo 20 tot gevolg gehad het.<ref>{{cite news|title=Apollo 13 and 14 may be set back|date=January 6, 1970|newspaper=[[The New York Times]]|page=26|url=https://www.nytimes.com/1970/01/06/archives/apollo-13-and-14-may-be-set-back.html|agency=UPI}}</ref> == Opleiding en voorbereiding == Die Apollo 13-hoofbemanning het meer as 1 000 uur se sendingspesifieke opleiding onderneem, meer as vyf uur vir elke uur van die sending se beplande duur van tien dae. Elke lid van die hoofbemanning het meer as 400 uur in nabootsers van die beheermodule en (vir Lovell en Haise) van die Maanmodule by Kennedy-ruimtesentrum en in Houston deurgebring, waarvan sommige die vlugbeheerders by Sendingbeheer betrek het.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=104}} Vlugbeheerders het aan baie simulasies van probleme met die ruimtetuig tydens vlug deelgeneem, wat hulle geleer het hoe om in 'n noodgeval te reageer.<ref name="Cass 1" /> Gespesialiseerde nabootsers op ander plekke is ook deur die bemanningslede gebruik.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=104}} Die ruimtevaarders van Apollo 11 het minimale tyd vir geologie-opleiding gehad, met slegs ses maande tussen die toewysing van die bemanning en die lansering; hoër prioriteite het baie van hul tyd in beslag geneem.{{sfn|Phinney|2015|p=100}} Apollo 12 het meer sulke opleiding gesien, insluitend oefening in die veld, met behulp van 'n CAPCOM en 'n gesimuleerde agterkamer van wetenskaplikes, aan wie die ruimtevaarders moes beskryf wat hulle gesien het.{{sfn|Phinney|2015|pp=103–104}} Wetenskaplike-ruimtevaarder Harrison Schmitt het gesien dat daar beperkte entoesiasme vir geologie-velduitstappies was. Omdat hy geglo het dat 'n inspirerende onderwyser nodig was, het Schmitt gereël dat Lovell en Haise sy ou professor, Caltech se Lee Silver, ontmoet. Die twee ruimtevaarders, en plaasvervangers Young en Duke, het op hul eie tyd en koste saam met Silver op 'n velduitstappie gegaan. Aan die einde van hul week saam het Lovell Silver hul geologie-mentor gemaak, wat breedvoerig betrokke sou wees by die geologiebeplanning vir Apollo 13.{{sfn|Phinney|2015|pp=107–111}} Farouk El-Baz het toesig gehou oor die opleiding van Mattingly en sy plaasvervanger, Swigert, wat die beskrywing en fotografering van gesimuleerde maanlandmerke vanaf vliegtuie behels het.{{sfn|Phinney|2015|p=134}} El-Baz het al drie hoofbemanningslede se ruimtevaarders die geologiese kenmerke laat beskryf wat hulle tydens hul vlugte tussen Houston en KSC gesien het; Mattingly se entoesiasme het veroorsaak dat ander ruimtevaarders, soos Apollo 14 se beheer-en-diensmodule vlieënier, Roosa, El-Baz as 'n onderwyser opgesoek het.{{sfn|Phinney|2015|pp=141–142}} Daar was bekommernis oor hoe naby Apollo 11 se maanmodule, ''Eagle'', daaraan gekom het om sonder dryfmiddel te raak tydens sy maandaling en die sendingbeplanners het besluit dat die beheer-en-diensmodule, vanaf Apollo 13, die maanmodule na 'n laer wentelbaan sou bring vanwaar die maan landingspoging sou begin. Dit was 'n verandering van Apollo 11 en 12, waar die maanmodule sy vuurpyle ontbrand het om dit na die laer wentelbaan te bring. Die verandering was deel van 'n poging om die hoeveelheid vliegtyd wat vir die ruimtevaarders beskikbaar was, te verhoog namate die sendings na rowwe terrein op pad was.{{sfn|Harland|1999|p=53}} Die plan was om die eerste van die twee vier uur lange maanoppervlak [[ruimtewandeling]]s te wy aan die opstel van die ''Apollo Lunar Surface Experiments Package'' (ALSEP) groep wetenskaplike instrumente; gedurende die tweede wandeling sou Lovell en Haise die Cone-krater, naby die beplande landingsplek, ondersoek.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=363}} Die twee ruimtevaarders het hul ruimtepakke gedra vir sowat 20 oefenprosedures van ruimtewandelings, insluitend die insameling van monsters en die gebruik van gereedskap en ander toerusting. Hulle het in die sogenaamde "Vomit Comet" in gesimuleerde mikrogravitasie of maanswaartekrag gevlieg, insluitend oefening met die aan- en uittrek van ruimtepakke. Om voor te berei vir die afdaling na die maan se oppervlak, het Lovell die Maanlanding Opleidingsvoertuig gevlieg nadat hy helikopteropleiding ontvang het.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=105}} Ten spyte van die ongelukke van een Maanlanding Opleidingsvoertuig en een soortgelyke Maanlanding Navorsingsvoertuig voor Apollo 13 se lansering, het sendingbevelvoerders die vlieg daarvan as onskatbare ervaring beskou en het hulle dus die huiwerige NASA-bestuur oortuig om hulle te behou.<ref>{{cite web|last=Jones|first=Eric M.|title=Lunar Landing Training Vehicle NASA 952|date=April 29, 2006|access-date=August 16, 2025|url=https://www.nasa.gov/history/alsj/LLTV-952.html|publisher=[[NASA]]|work=Apollo Lunar Surface Journal}}</ref> == Eksperimente en wetenskaplike doelwitte == [[Lêer:Lovell and Haise geology training (S70-20253).jpg|duimnael|regs|upright|Lovell (links) en Haise tydens geologie opleiding in Hawaii, Januarie 1970]] Apollo 13 se aangewese landingsplek was naby die Fra Mauro-krater; daar is geglo dat die Fra Mauro-formasie baie materiaal bevat het wat deur die impak uitmekaar gespat het en die Imbrium-kom vroeg in die Maan se geskiedenis gevul het. Die datering daarvan sou inligting nie net oor die Maan verskaf nie, maar ook oor die Aarde se vroeë geskiedenis. Sulke materiaal sou waarskynlik beskikbaar wees by die Cone-krater, 'n plek waar 'n impak vermoedelik diep in die maan [[regoliet]] geboor het.{{sfn|Harland|1999|pp=51–53}} Apollo 11 het 'n [[Seismograaf|seismometer]] op die Maan agtergelaat, maar die sonkrag-aangedrewe eenheid het nie sy eerste twee weke lange maannag oorleef nie. Die Apollo 12-ruimtevaarders het ook een agtergelaat as deel van sy ALSEP, wat kernaangedrewe was.{{sfn|Harland|1999|pp=38–39}} Apollo 13 het ook 'n seismometer (bekend as die Passiewe Seismiese Eksperiment), soortgelyk aan Apollo 12 s'n, as deel van sy ALSEP gehad, wat deur die ruimtevaarders op die Maan gelaat sou word.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=29}} Daardie seismometer sou gekalibreer word deur die impak, na die afvuur, van die opstygstadium van Apollo 13 se maanmodule, 'n voorwerp met bekende massa en snelheid wat op 'n bekende plek bots.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=42}} Ander ALSEP-eksperimente op Apollo 13 het 'n hittevloei-eksperiment ingesluit, wat die boor van twee gate van 3 meter diep sou behels het.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=33}} Dit was Haise se verantwoordelikheid; hy moes ook 'n derde gat van daardie diepte vir 'n kernmonster boor.{{sfn|''Science News'' 1970-04-04|p=354}} 'n Gelaaide Deeltjie Maanomgewingseksperiment (GDME) het die [[proton]]e en [[elektron]]e van sonoorsprong gemeet wat die Maan bereik.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=49}} Die pakket het ook 'n Maanatmosfeerdetektor (LAD){{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=51}} en 'n stofdetektor ingesluit om die ophoping van puin te meet.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=62}} Die Hittevloei-eksperiment en die GDME is vir die eerste keer op Apollo 13 gevlieg; die ander eksperimente is al voorheen gevlieg.{{sfn|''Science News'' 1970-04-04|p=354}} [[Lêer:Haise RTG (Ap13-70-H-103).jpg|duimnael|links|Haise oefen om die brandstofkapsule uit sy vervoervat, wat op die maanmodule gemonteer is, te verwyder. Die regte vat het ongeopend met sy radioaktiewe inhoud in die Stille Oseaan gesink.]] Om die ALSEP aan te dryf, is die SNAP-27 radio-isotoop termo-elektriese generator (RTG) gebruik. SNAP-27, wat deur die Amerikaanse Atoomenergiekommissie ontwikkel is, is vir die eerste keer op Apollo 12 gebruik. Die brandstofkapsule het ongeveer 3,79&nbsp;kg plutoniumoksied bevat. Die vat wat rondom die kapsule geplaas is vir vervoer na die Maan, is gebou met hitteskerms van grafiet en berillium en met strukturele dele van titanium en Inconel-materiale. Dus is dit gebou om die hitte van hertoetrede van die Aarde se atmosfeer te weerstaan eerder as om die lug met plutonium te besoedel in die geval van 'n mislukte sending.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=65}} 'n Vlag van die Verenigde State is ook geneem om op die maan se oppervlak opgerig te word.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|pp=33, 65}} Vir Apollo 11 en 12 is die vlag in 'n hittebestande buis op die voorste landingspoot geplaas; dit is vir Apollo 13 na die ''Modularized Equipment Storage Assembly'' (MESA) in die maanmodule-afdaalstadium verskuif. Die struktuur om die vlag op die luglose maan te laat wapper, is verbeter vanaf Apollo 12 s'n.{{sfn|Apollo 13 Press Kit|1970|p=73}} Vir die eerste keer is rooi strepe op die helm, arms en bene van die bevelvoerder se A7L-ruimtepak aangebring. Dit is gedoen na Apollo 11, omdat diegene wat die beelde wat geneem is, probleme ondervind het om Armstrong van Aldrin te onderskei. Die verandering is egter te laat vir Apollo 12 goedgekeur.<ref name="red stripe">{{cite web|title=Commander's stripes|website=Apollo Lunar Surface Journal|publisher=[[NASA]]|access-date=July 20, 2019|url=https://www.hq.nasa.gov/alsj/alsj-CDRStripes.html|last=Jones|first=Eric M.|date=February 20, 2006}}</ref> Nuwe vloeistofsakke wat aan die helms vasgemaak was en waaruit die ruimtevaarders moes drink terwyl hulle op die Maan geloop het, is deur Haise tydens Apollo 13 se laaste televisie-uitsending voor die ongeluk gedemonstreer.{{sfn|Turnill|2003|p=316}}<ref>{{cite web|url=https://www.hq.nasa.gov/alsj/alsj-DrinkFood.html|title=Water Gun, Helmet Feedport, In-Suit Drink Bag, and Food Stick|last1=Jones|first1=Eric M.|date=March 3, 2010|website=Apollo Lunar Surface Journal|publisher=NASA|access-date=November 15, 2019}}</ref> Apollo 13 se primêre sendingdoelwitte was om: "[[Selenografie|Selenologiese]] inspeksie, opname en monsterneming van materiale in 'n vooraf gekose gebied van die Fra Mauro-formasie uit te voer. 'n Apollo-maanoppervlak-eksperimentepakket te ontplooi en te aktiveer. Die mens se vermoë om in die maanomgewing te werk, te ontwikkel. Foto's van kandidaat-verkenningsterreine te verkry."{{sfn|Accident report|p=3-26}} Die ruimtevaarders moes ook ander fotografiese doelwitte bereik, insluitend van die [[Gegenschein]] vanuit 'n maanbaan en van die Maan self op die reis terug na die Aarde. Van hierdie fotografie sou deur Swigert uitgevoer word terwyl Lovell en Haise op die Maan geloop het.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=385}} Swigert sou ook foto's neem van die [[Lagrange-punt]]e van die Aarde-Maan-stelsel. Apollo 13 het twaalf kameras aan boord gehad, insluitend dié vir televisie en bewegende beelde.{{sfn|''Science News'' 1970-04-04|p=354}} Die bemanning moes ook bistatiese radarwaarnemings van die Maan aflaai. Niks hiervan kon weens die ongeluk gedoen word nie.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=385}} == Vlugbaan van Apollo 13 == [[Lêer:Apollo 13 timeline.svg|senter|omraam|Apollo 13 se vlugbaan om die maan, op skaal geteken. Die ongeluk het ongeveer in die 56ste uur na lansering gebeur.]] === Lansering en maanwentelbaan plasing === [[Lêer:Apollo 13 launch (S70-34852).jpg|duimnael|upright=.8|Apollo&nbsp;13 word gelanseer vanaf die Kennedy-ruimtesentrum, 11 April 1970]] [[Lêer:Apolo-1. CSM&LM diagram.svg|duimnael|Apollo 13 ruimtetuig konfigurasie vir die grootste gedeelte van die vlug: Kliek op die beeld vir sleutel van genommerde komponente.]] Die sending is op die beplande tyd, 14:13 [[Oos-Amerikaanse Tyd|OST]] (19:13 [[Gekoördineerde Universele Tyd|UTC]]), op 11 April gelanseer. 'n Anomalie het plaasgevind toe die tweede-fase, middelste (binneboord) enjin ongeveer twee minute te vroeg afgeskakel het.<ref name="lver">{{cite book |author= |url=https://archive.org/details/nasa_techdoc_19900066486 |title=Saturn 5 Launch Vehicle Flight Evaluation Report: AS-508 Apollo 13 Mission |date=June 20, 1970 |publisher=[[NASA]] |publication-place=[[George C. Marshall]] Ruimtesentrum, Huntsville, Alabama |id=MPR-SAT-FE-70-2 |access-date=May 30, 2017}}</ref>{{sfn|Benson & Faherty|1979|pp=494–499}} Dit is veroorsaak deur erge pogo-ossillasies. Vanaf Apollo 10 is die voertuig se geleidingstelsel ontwerp om die enjin af te skakel in reaksie op kamerdruk-afwykings.{{sfn|Larsen|2008|p=5-13}} Pogo-ossillasies het op Titan-vuurpyle (gebruik tydens die Gemini-program) en op vorige Apollo-sendings voorgekom, maar op Apollo 13 is dit versterk deur 'n interaksie met turbopompkavitasie.<ref>{{cite journal |last=Dotson |first=Kirk |date=Winter 2003–2004 |title=Mitigating Pogo on Liquid-Fueled Rockets |journal=Crosslink |volume=5 |issue=1 |pages=26–29 |location=El Segundo, Kalifornië |publisher=The Aerospace Corporation |access-date=July 3, 2013 |url=http://aerospace.wpengine.netdna-cdn.com/wp-content/uploads/crosslink/V5N1.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://aerospace.wpengine.netdna-cdn.com/wp-content/uploads/crosslink/V5N1.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live}}</ref><ref name=launch>{{cite web |url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/01launch_ascent.html |title=Launch and Reaching Earth Orbit |year=2016 |editor-last=Woods |editor-first=W. David |editor-last2=Turhanov|editor-first2=Alexandr|editor-last3=Waugh|editor-first3=Lennox J. |work=Apollo 13 Flight Journal |publisher=NASA |access-date=August 16, 2025}}</ref> 'n Oplossing om pogo te voorkom was gereed vir die sending, maar skeduledruk het nie die integrasie van die hardeware in die Apollo 13-ruimtetuig toegelaat nie.{{sfn|Larsen|2008|p=5-13}}<ref>{{cite journal|url=https://www.universetoday.com/62672/13-things-that-saved-apollo-13-part-5-unexplained-shutdown-of-the-saturn-v-center-engine/|last=Atkinson|first=Nancy|title=13 things that saved Apollo 13, Part 5: Unexplained shutdown of the Saturn V center engine|date=April 14, 2010|journal=Universe Today|access-date=September 16, 2019}}</ref> 'n Na-vlug ondersoek het aan die lig gebring dat die enjin een siklus weg was van katastrofiese faling.{{sfn|Larsen|2008|p=5-13}} Die vier buitenste motors (daar is een in die middel) en die S-IVB derde stadium het langer gevuur om te vergoed en die voertuig het baie naby aan die beplande sirkelvormige [[lae aardwentelbaan]] van 190 kilometer bereik, gevolg deur 'n maanoorgangversnellingontbranding ongeveer twee uur later, wat die sending op koers na die Maan geplaas het.<ref name="lver" />{{sfn|Benson & Faherty|1979|pp=494–499}} Ná die maanoorgangversnelling het Swigert die skeidings- en transposisiemaneuvers uitgevoer voordat die beheermodule ''Odyssey'' aan die maanmodule ''Aquarius'' gekoppel is en die ruimtetuig het van die derde stadium weggetrek.<ref name="journal extraction">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/03tde.html|title=Day 1: Transposition, Docking and Extraction|date=February 17, 2017|access-date=August 16, 2025|last1=Woods|first1=W. David |last2=Kemppanen |first2=Johannes|last3=Turhanov|first3=Alexander|last4=Waugh |first4=Lennox J.}}</ref> Grondbeheerpersoneel het toe die derde fase op 'n koers gestuur om die Maan binne die bereik van die Apollo 12-seismometer te tref, wat dit net meer as drie dae in die sending gedoen het.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=367}} Die bemanning het gereedgemaak vir die driedaagse reis na Fra Mauro. Om 30:40:50 ná lansering, met die TV-kamera aan, het die bemanning die vuurpyl ontbrand om Apollo 13 op 'n hibriede baan te plaas. Die afwyking van 'n vrye terugkeertrajek het beteken dat as die vuurpyl nie weer ontbrand word nie, Apollo 13 die Aarde op sy terugkeerbaan sou mis, eerder as om dit te wentel, soos met 'n vrye terugkeer.<ref name="journal midcourse">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/05day2-mcc2-tv.html|title=Day 2: Midcourse correction 2 on TV|date=February 17, 2017|access-date=August 16, 2025}}</ref> ’n Vrye terugkeerbaan kon slegs plekke naby die maan se ewenaar bereik; ’n hibriede trajek, wat enige tyd na maanoorgangversnelling begin kon word, het dit moontlik gemaak om plekke met hoër [[Breedtegraad|breedtegrade]], soos Fra Mauro, te bereik.<ref name="journal hybrid">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/launchwindow/lw1.html|title=Apollo lunar landing launch window: The controlling factors and constraints|year=2009|access-date=August 16, 2025|author=Robin Wheeler}}</ref> Kommunikasie het opgekikker toe Swigert besef het dat hy weens die laaste minuut-haas versuim het om sy federale inkomstebelastingopgawe (wat op 15 April verskuldig is) in te dien, en te midde van gelag van sendingbeheerders gevra het hoe hy 'n uitstel kon kry. Daar is bevind dat hy geregtig was op 'n verlenging van 60 dae omdat hy teen die sperdatum uit die land was.{{sfn|NASA 1970|p=8}} Toegang tot die maanmodule om sy stelsels te toets was geskeduleer vir 58:00:00; toe die bemanning op die derde dag van die sending wakker word, is hulle meegedeel dat dit met drie ure vorentoe geskuif is en later weer met nog 'n uur vorentoe geskuif is. 'n Televisie-uitsending was geskeduleer vir 55:00:00; Lovell, wat as seremoniemeester opgetree het, het die gehoor die binnekant van ''Odyssey'' en ''Aquarius'' gewys.<ref name=storm>{{cite web |url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/07day3-before-the-storm.html |title=Day 3: Before the storm |year=2016 |editor-last=Woods |editor-first=W. David |editor-last2=Turhanov|editor-first2=Alexandr|editor-last3=Waugh|editor-first3=Lennox J. |work=Apollo 13 Flight Journal |publisher=NASA |access-date=August 16, 2025}}</ref> Die gehoor was beperk aangesien geeneen van die televisienetwerke die uitsending lewendig uitgesaai het nie,{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=206}} wat Marilyn Lovell (Jim Lovell se vrou) gedwing het om na die BBP-kamer by Sendingbeheer te gaan as sy haar man en sy bemanningslede wou sien.{{sfn|Chaikin|1995|pp=285–287}} === Ongeluk === Ongeveer ses en 'n half minute na die TV-uitsending, nader aan 56:00:00, was Apollo 13 ongeveer 330&nbsp;000&nbsp;km van die Aarde af.<ref name="journal Houston">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/08day3-problem.html|title=Day 3: 'Houston, we've had a problem'|date=May 30, 2017|access-date=August 16, 2025|last1=Woods|first1=W. David|last2=Kemppanen|first2=Johannes|last3=Turhanov|first3=Alexander|last4=Waugh|first4=Lennox J.}}</ref> Haise was besig om die maanmodule af te skakel nadat hy die stelsels getoets het terwyl Lovell die TV-kamera weggepak het. Jack Lousma, die CAPCOM, het minder belangrike instruksies aan Swigert gestuur, insluitend die verandering van die orientasie van die ruimtetuig om fotografie van Komeet Bennett te vergemaklik.<ref name="journal Houston" />{{sfn|Chaikin|1995|p=292}} Die druksensor in een van die Diensmodule se suurstoftenks het vroeër blykbaar wanfunksioneer, daarom het Sy Liebergot (die Vlugbeheerder, in beheer van die monitering van die Beheer-en-diensmodule se elektriese stelsels) versoek dat die roerwaaiers in die tenks geaktiveer word. Normaalweg is dit een keer per dag gedoen; 'n roering sou die inhoud van die tenks destratifiseer, wat die druklesings meer akkuraat sou maak.<ref name="journal Houston" /> Die vlugdirekteur, Kranz, het vir Liebergot 'n paar minute laat wag sodat die bemanning rustig kon raak na die televisie-uitsending,{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=207}} toe het Lousma die versoek aan Swigert oorgedra, wat die skakelaars wat die waaiers beheer, geaktiveer het<ref name="journal Houston" /> en hulle ná 'n paar sekondes weer afgeskakel het.{{sfn|Chaikin|1995|p=292}} {{Listen|filename=Apollo13-wehaveaproblem.ogg|title=Houston, we've had a problem.|description=Swigert and Lovell reporting the incident on April 14, 1970 [2:59] "Houston, we've had a problem"|format=[[Ogg]]}} Vyf-en-negentig sekondes nadat Swigert daardie skakelaars geaktiveer het,{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=207}} het die ruimtevaarders 'n "redelik groot knal" gehoor, vergesel van skommelinge in elektriese krag en die afvuur van die orientasiebeheer-stuwers.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=368}}{{sfn|Orloff|2000|pp=152–157}} Kommunikasie en telemetrie na die Aarde was vir 1.8 sekondes buite werking, totdat die stelsel homself outomaties herstel het deur die hoëwins S-band-antenna, wat vir translunêre kommunikasie gebruik word, van smalstraal- na wyestraalmodus oor te skakel.{{sfn|Accident report|p=4-44}} Die ongeluk het om 55:54:53 (03:08 UTC op 14 April; 10:08 NM OST, 13 April) plaasgevind. Swigert het 26 sekondes later berig: "Goed, Houston, ons het 'n probleem hier gehad," en Lovell het dit om 55:55:42 herhaal: "Houston, ons het 'n probleem gehad. Ons het 'n té lae spanning op die Hoof B-geleistam gehad."<ref name="journal Houston" /> William Fenner was die leidingsbeampte wat die eerste was om 'n probleem in die beheerkamer aan Kranz te rapporteer.<ref name="journal Houston" /> Lovell se aanvanklike gedagte toe hy die geraas gehoor het, was dat Haise die maanmodule se kajuit-herdrukklep geaktiveer het, wat ook 'n knal veroorsaak het (Haise het dit geniet om sy bemanningslede skrik te maak), maar Lovell kon sien dat Haise geen idee gehad het wat gebeur het nie. Swigert het aanvanklik gedink dat 'n [[meteoroïde]] die maanmodule moontlik getref het, maar hy en Lovell het gou besef dat daar geen lek was nie.{{sfn|Chaikin|1995|p=293}} Die "Hoofgeleistam B lae spanning" het beteken dat daar 'n té lae spanning was wat deur die diensmodule se drie [[brandstofsel]]le (aangedryf deur [[waterstof]] en suurstof wat vanaf hul onderskeie tenks gepomp word) na die tweede van die diensmodule se twee elektriese kragverspreidingstelsels verskaf is. Byna alles in die beheer-en-diensmodule het krag benodig om te kan funksioneer. Alhoewel die geleistam tydelik na normale status teruggekeer het, het beide geleistamme A en B se spanning gou begin daal. Haise het die status van die brandstofselle nagegaan en gevind dat twee van hulle dood was. Sendingreëls het ruimtetuie verbied om in 'n maanwentelbaan te gaan tensy alle brandstofselle operasioneel was.{{sfn|Chaikin|1995|pp=293–294}} In die minute ná die ongeluk was daar verskeie ongewone lesings wat getoon het dat tenk-2 leeg was en tenk-1 se druk stadig gedaal het, dat die rekenaar van die ruimtetuig herset het en dat die hoëwins-antenna nie gewerk het nie. Liebergot het aanvanklik die kommerwekkende tekens van tenk-2 ná die roering nie raakgesien nie, aangesien hy op tenk-1 gefokus het, met die gedagte dat die lesing daarvan 'n goeie riglyn sou wees vir wat in tenk 2-teenwoordig was, net soos beheerders wat hom in die "agterkamer" ondersteun het. Toe Kranz vir Liebergot hieroor uitgevra het, het hy aanvanklik geantwoord dat daar moontlik vals lesings kon wees as gevolg van 'n instrumentasieprobleem; hy is dikwels in die jare daarna daaroor geterg.<ref name="Cass 1">{{cite web|last=Cass|first=Stephen|title=Apollo 13, we have a solution|url=https://spectrum.ieee.org/apollo-13-we-have-a-solution|date=April 1, 2005|access-date=October 13, 2022|website=IEEE}}</ref> Lovell, wat uit die venster gekyk het, het berig dat "'n gas van een of ander aard" die ruimte instroom, wat dit duidelik maak dat daar 'n ernstige probleem is.{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=215}} Aangesien die brandstofselle suurstof nodig gehad het om te werk, sou die oorblywende brandstofsel afskakel wanneer tenk-1 leegloop, wat beteken dat die beheer-en-diensmodule se enigste beduidende bronne van krag en suurstof die beheermodule se batterye en sy suurstof-stutenk sou wees. Hierdie sou normaalweg vir die laaste ure van die sending benodig word, maar die oorblywende brandstofsel, met reeds 'n tekort aan suurstof, het suurstof uit die stustenk getrek. Kranz het beveel dat die stutenk geïsoleer word, wat die suurstof bespaar het, maar dit het beteken dat die oorblywende brandstofsel binne twee uur sou ophou werk, aangesien die suurstof in tenk-1 verbruik of uitgelek het.{{sfn|Chaikin|1995|pp=293–294}} Die gebied rondom die ruimtetuig was gevul met talle klein stukkies puin van die ongeluk, wat enige pogings om die sterre vir navigasie te gebruik, bemoeilik het.{{sfn|Chaikin|1995|p=299}} Die doel van die sending het skielik verander, dit was eenvoudig: om die ruimtevaarders lewend terug na die Aarde te kry.<ref name="Cass 2" /> === Lus om die Maan === [[Lêer:Direct Abort Trajectory - Lunar Landing Symposium, MSC Jun66.jpg|upright=1.2|duimnael|Die voorstelling van 'n direkte aborteer aksie (van 'n 1966 beplanning verslag) op 'n punt baie vroeër in die sending en nader na die Aarde as wat die Apollo&nbsp;13 ongeluk gebeur het.]] [[Lêer:NASA-Apollo13-ViewsOfMoon-20200224.webm|duimnael|upright=1.18|NASA – Apollo 13 Maan Sending – Aansigte van die Maan (2:24)]] Die maanmodule het gelaaide batterye en vol suurstoftenks gehad vir gebruik op die maanoppervlakte, so Kranz het opdrag gegee dat die ruimtevaarders die maanmodule aanskakel en dit as 'n "reddingsboot"<ref name="Cass 1" /> gebruik; 'n scenario wat verwag is, maar as onwaarskynlik beskou is.{{sfn|Lovell & Kluger|2000|pp=83–87}} Prosedures vir die gebruik van die maanmodule op hierdie manier is deur maanmodule-vlugbeheerders ontwikkel na 'n opleidingsimulasie vir Apollo 10 waarin die maanmodule nodig was vir oorlewing, maar nie betyds aangeskakel kon word nie.<ref name="Cass 2" /> As Apollo 13 se ongeluk op die terugreis plaasgevind het, met die maanmodule reeds gebruik en agtergelaat, sou die ruimtevaarders gesterf het,<ref name="LM-ALSEP">{{cite web|url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029C|title=Apollo 13 Lunar Module/ALSEP|website=NASA Space Science Data Coordinated Archive|access-date=October 31, 2009|archive-date=19 Oktober 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201019204208/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/nmc/spacecraft/display.action?id=1970-029C|url-status=dead}}</ref> net soos hulle sou gesterf het ná 'n ontploffing in 'n maanbaan, insluitend een terwyl Lovell en Haise op die Maan geloop het.<ref name="Yahoo 50th" /> 'n Belangrike besluit was die keuse van die terugkeerroete. 'n Direkte stop en omdraai sou die diensmodule se hoofenjin moes gebruik om terug te keer voordat dit die Maan bereik. Die ongeluk kon egter die hoofenjin beskadig het en die brandstofselle sou ten minste nog 'n uur moes hou om aan sy kragbehoeftes te voldoen, so Kranz het eerder op 'n langer roete besluit: die ruimtetuig sou om die Maan swaai (die maan se aantrekkingskrag gebruik) voordat dit na die Aarde sou terugkeer. Apollo 13 was op die hibriede trajek wat dit na Fra Mauro sou neem; dit moes nou teruggebring word na 'n vrye terugkeer. Die maanmodule se ''Daalaandrywingstelsel'', hoewel nie so kragtig soos die diensmodule se hoofenjin nie, kon dit doen, maar nuwe sagteware vir Sendingbeheer se rekenaars moes deur tegnici geskryf word, aangesien daar nooit voorsien is dat die beheer-en-diensmoduleruimtetuig vanaf die maanmodule gemaneuvreer sou moes word nie. Terwyl die beheermodule afgeskakel word, het Lovell die oriëntasie-inligting van die leidingstelsel oorgeskryf en handberekeninge uitgevoer om dit na die maanmodule se gidsstelsel oor te dra, wat afgeskakel was; op sy versoek het Sendingbeheer sy syfers nagegaan.<ref name="Cass 2">{{cite web|last=Cass|first=Stephen|title=Houston, we have a solution, part 2|url=https://spectrum.ieee.org/apollo-13-we-have-a-solution-part-2|date=April 1, 2005|website=IEEE|access-date=August 31, 2019}}</ref>{{sfn|Chaikin|1995|pp=297–298}} Om 61:29:43.49 is die maanmodule se Daalaandrywingstelsel vir 34.23 sekondes ontbrand om Apollo 13 in 'n vrye terugkeertrajek teruggeplaas.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=369}} [[Lêer:Mare Moscoviense AS13-60-8648.jpg|duimnael|Die Apollo&nbsp;13-bemanning het die Maan afgeneem vanuit die Maanmodule.]] Die verandering sou Apollo 13 binne ongeveer vier dae terug na die Aarde kry met 'n landing in die [[Indiese Oseaan]], waar NASA weinige herwinningsmagte gehad het. Jerry Bostick en ander Vlugbeheerders was gretig om beide die reistyd te verkort en om in die Stille Oseaan te land, waar die hoofherwinningsmagte geleë was. Een opsie sou die terugreistyd met 36 uur verminder, maar dit sou vereis dat van die diensmodule ontslae geraak word; dit sou die beheermodule se hitteskild aan die ruimte blootstel tydens die terugreis, iets waarvoor dit nie ontwerp is nie. Die Vlugbeheerders het ook na ander opsies gekyk. Ná 'n vergadering met NASA-amptenare en ingenieurs, het die senior persoon teenwoordig, die direkteur van die ''Manned Spaceflight Center'', Robert R. Gilruth, besluit op 'n ontbranding met behulp van die Daalaandrywingstelsel, wat 12 uur sou bespaar en Apollo 13 in die Stille Oseaan sou laat land. Hierdie ontbranding sou plaasvind twee ure nadat die ruimtetuig verby die naaste punt aan die Maan (perisintium) was, genoem PC+2.<ref name="Cass 2" /> By perisintium het Apollo 13 die rekord (volgens die [[Guinness World Records|Guinness Book of World Records]]) opgestel, wat steeds staan, vir die verste afstand van die Aarde deur 'n bemande ruimtetuig: 400&nbsp;171&nbsp;kilometer vanaf die Aarde om 19:21 OST, 14 April (00:21:00 UTC 15 April).{{sfn|Glenday|2010|p=13}}<!--<ref group="nota">Die rekord is opgestel omdat die Maan tydens die sending amper op sy [[Apside|verste]] van die Aarde af was. Apollo 13 se unieke vrye terugkeerbaan het veroorsaak dat dit ongeveer 100 kilometer verder van die maan se verste kant af gegaan het as ander Apollo-maanmissies, maar dit was 'n geringe bydrae tot die rekord.{{sfn|Adamo|2009|p=37}} 'n Rekonstruksie van die trajek deur die astrodinamikus Daniel Adamo in 2009 teken die verste afstand aan as 400 046 kilometer om 19:34 OST (00:34:13 UTC). Apollo 10 hou die rekord vir die tweede verste afstand op 'n afstand van 399 806 kilometer.{{sfn|Adamo|2009|p=41}}</ref>--> Terwyl hulle vir die ontbranding voorberei het, is die bemanning meegedeel dat die S-IVB derde stadium die Maan, soos beplan, getref het, wat Lovell laat spot het met 'n opmerking: "Wel, ten minste het iets op hierdie vlug gewerk."<ref name="journal leaving" />{{sfn|Cooper|2013|pp=84–86}} Kranz se Witspan-sendingbeheerders, wat die meeste van hul tyd bestee het om ander spanne te ondersteun en die prosedures te ontwikkel wat dringend nodig was om die ruimtevaarders huis toe te bring, het hul konsoles vir die PC+2-prosedure beman.{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|pp=221–222}} Normaalweg kon die akkuraatheid van so 'n ontbranding verseker word, deur die belyning wat Lovell na die maanmodule se rekenaar oorgedra het, te kontroleer teen die posisie van een van die sterre wat ruimtevaarders vir navigasie gebruik het, maar die lig wat van die vele stukke puin wat die ruimtetuig vergesel het geglinster het, het dit onprakties gemaak. Die ruimtevaarders het gevolglik die een beskikbare ster gebruik waarvan die posisie nie verberg kon word nie: die Son. Houston het hulle ook meegedeel dat die Maan in die middel van die bevelvoerder se venster van die maanmodule sou wees terwyl hulle die ontbranding maak, wat amper perfek was, minder as 0,3 meter per sekonde af.<ref name="journal leaving" /> Die ontbranding het om 79:27:38.95 begin en het vier minute en 23 sekondes geduur.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=391}} Die bemanning het toe die meeste maanmodulestelsels afgeskakel om verbruikbare bronne te bespaar.<ref name="journal leaving">{{cite web|work=Apollo Lunar Flight Journal|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/13day4-leaving-moon.html|title=Day 4: Leaving the Moon|date=February 17, 2017|access-date=August 16, 2025}}</ref> === Terugkeer na die Aarde === [[Lêer:Apollo13 apparatus.jpg|duimnael|Swigert met die toestel wat geïmproviseer is om die beheermodule se [[litiumhidroksied]]houers te gebruik in die maanmodule.]] Die maanmodule het genoeg suurstof gehad, maar daar was steeds die probleem om koolstofdioksied te verwyder, wat deur houers [[litiumhidroksied]]korreltjies geabsorbeer is. Die maanmodule se voorraadhouers, bedoel om twee ruimtevaarders vir 45 uur op die Maan te akkommodeer, was nie genoeg om drie ruimtevaarders vir die terugreis na die Aarde te ondersteun nie.{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=224}} Die beheermodule het genoeg houers gehad, maar hulle was van 'n ander vorm en grootte as die maanmodule s'n en kon dus nie in die maanmodule se toerusting gebruik word nie. Ingenieurs op die grond het 'n manier bedink om die gaping te oorbrug deur plastiekdeksels te gebruik wat van prosedurehandleidings geruk is, kleefband en ander items wat op die ruimtetuig beskikbaar was.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/36237422/detroit_free_press/|title=Astronauts Beat Air Crisis By Do-It-Yourself Gadget|newspaper=Detroit Free Press|location=Detroit, Michigan|date=April 16, 1970|page=12–C|last1=Pothier|first1=Richard|via=Newspapers.com}}</ref>{{sfn|Barell|2016|p=154}} NASA-ingenieurs het na die geïmproviseerde toestel as "die posbus" verwys.<ref>{{Cite web|last=Smith|first=Yvette|date=2015-09-24|title=Putting a Square Peg in a Round Hole|url=http://www.nasa.gov/image-feature/putting-a-square-peg-in-a-round-hole|access-date=2021-05-20|website=NASA}}</ref> Die prosedure vir die bou van die toestel is oor die tydperk van 'n uur deur CAPCOM Joseph Kerwin aan die bemanning voorgelees en is deur Swigert en Haise gebou; koolstofdioksiedvlakke het onmiddellik begin daal. Lovell het later hierdie improvisasie beskryf as "'n goeie voorbeeld van samewerking tussen grond en ruimte".{{sfn|Cortright|1975|pp=257–262}} [[Lêer:Apollo 13 Hasselblad image from film magazine 62-JJ (cropped).jpg|duimnael|links|Lovell probeer rus in die ysige ruimtetuig.]] Die beheer-en-diensmodule se elektrisiteit het gekom van brandstofselle wat water as 'n neweproduk produseer, maar die maanmodule is aangedryf deur silwersinkbatterye wat nie dit gedoen het nie, dus sou beide elektriese krag en water (wat nodig is vir toerustingverkoeling sowel as om te drink) krities wees. Die maanmodule se kragverbruik is tot die laagste moontlike vlak verminder.{{sfn|Mission Operations Report 1970|pp=III‑17, III-33, III-40}} Swigert kon 'n paar drinksakke met water uit die beheermodule se waterkraan vul,<ref name="journal leaving" /> maar selfs deur rantsoenering van persoonlike verbruik toe te pas, het Haise aanvanklik bereken dat hulle ongeveer vyf uur voor hul terugkeer sonder water vir verkoeling sou wees. Dit het aanvaarbaar gelyk omdat die stelsels van Apollo 11 se maanmodule, wat eens in 'n maanbaan gelaat is, vir sewe tot agt uur aangehou werk het, selfs met die water afgesny. Uiteindelik het Apollo 13 na die Aarde teruggekeer met slegs 12,8 kilogram water oor.{{sfn|Cortright|1975|pp=254–257}} Die bemanning se rantsoen was 0,2 liter water per persoon per dag; die drie ruimtevaarders het altesaam 14 kilogram verloor en Haise het 'n urienweginfeksie ontwikkel.<ref name="mission summary">{{cite web|last=Jones|first=Eric M.|date=January 4, 2006|url=https://www.nasa.gov/history/alsj/a13/a13.summary.html|title=The frustrations of Fra Mauro: Part I|work=Apollo Lunar Surface Journal|access-date=August 16, 2025}}</ref>{{sfn|Cortright|1975|pp=262–263}} Hierdie infeksie is waarskynlik veroorsaak deur die verminderde waterinname, maar mikrogravitasie en die gevolge van kosmiese straling kon moontlik sy immuunstelsel se reaksie op die patogeen benadeel het.<ref>{{cite journal |last1=Kennedy |first1=A.R. |date=2014 |title=Biological effects of space radiation and development of effective countermeasures |journal=Life Sciences in Space Research |volume= 1|issue=1 |pages=10–43 |doi=10.1016/j.lssr.2014.02.004|pmid=25258703 |pmc=4170231 |bibcode=2014LSSR....1...10K }}</ref> [[Lêer:Apollo 13 Houston, We've Got a Problem.ogv|duimnael|''Apollo 13: Houston, We've Got a Problem'' (1970)—Dokumentêr oor die sending deur NASA (28:21)]] Binne die donker ruimtetuig het die [[temperatuur]] tot so laag as 3&nbsp;°C gedaal.<ref>{{Cite web|last=Mars|first=Kelli|date=2020-04-16|title=50 Years Ago: Apollo 13 Crew Returns Safely to Earth|url=http://www.nasa.gov/feature/50-years-ago-apollo-13-crew-returns-safely-to-earth|access-date=2021-05-20|website=NASA}}</ref> Lovell het oorweeg om die bemanning hul ruimtepakke te laat aantrek, maar het besluit dat dit te warm sou wees. In plaas daarvan het Lovell en Haise hul maanwandelingstewels gedra en Swigert het 'n ekstra oorpak aangetrek. Al drie ruimtevaarders was koud, veral Swigert, wie se voete nat geword het terwyl hy die watersakke gevul het en geen maanwandelingstewels aangehad het nie aangesien hy nie geskeduleer was om op die Maan te loop nie. Hulle is aangesê om nie hul urine in die ruimte te stort nie ingeval dit die vlugbaan kon versteur en dus moes hulle dit in sakke bêre. Water het op die mure gekondenseer; enige kondensasie wat moontlik agter toerustingpanele was{{sfn|Cortright|1975|pp=257–263}} het geen probleme veroorsaak nie, deels as gevolg van die uitgebreide verbeterings aan elektriese isolasie wat ná die Apollo 1-brand ingestel is.<ref>{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/constellation/main/A13_panel.html|title=Generation Constellation learns about Apollo 13|last=Siceloff|first=Steven|date=September 20, 2007|work=Constellation program|publisher=NASA|access-date=September 7, 2019}}</ref> Ten spyte van dit alles het die bemanning min klagtes gehad.<ref name="Cass 3">{{cite web|last=Cass|first=Stephen|title=Houston, we have a solution, part 3|url=https://spectrum.ieee.org/apollo-13-we-have-a-solution-part-3|date=April 1, 2005|website=IEEE|access-date=September 8, 2019}}</ref> Die Vlugbeheerder John Aaron, saam met Mattingly en verskeie ingenieurs en ontwerpers, het 'n prosedure ontwerp om die beheermodule van ten volle afgeskakel aan te skakel – iets wat nooit bedoel was om tydens 'n vlug gedoen te word nie, wat nog te sê onder Apollo 13 se streng krag- en tydsbeperkings.<ref>{{cite journal|last=Leopold|first=George|date=March 17, 2009|title=Power engineer: Video interview with Apollo astronaut Ken Mattingly|journal=EE Times|publisher=UMB Tech|url=https://www.eetimes.com/power-engineer-video-interview-with-apollo-astronaut-ken-mattingly/|access-date=August 14, 2010}}</ref> Die ruimtevaarders het die prosedure sonder ooglopende probleme geïmplementeer: Kranz het later die krediet vir hul oorlewing gegee aan al drie ruimtevaarders wat toetsvlieëniers was, gewoond daaraan om in kritieke situasies met hul lewens op die spel te werk.<ref name="Cass 3" /> Wetende dat die koue toestande gekombineer met onvoldoende rus die tyd-kritieke aanvang van die beheermodule voor hertoetrede sou belemmer, het sendingbeheer Lovell na 133 uur toestemming gegee om die maanmodule ten volle aan te skakel om die kajuittemperatuur te verhoog, wat die herbegin van die maanmodule se leidingsrekenaar ingesluit het. Deur die maanmodule se rekenaar aan die gang te hê, kon Lovell 'n navigasiewaarneming uitvoer en die maanmodule se Traagheidsmeeteenheid (IMU) kalibreer. Met die maanmodule se rekenaar bekend met sy ligging en oriëntasie, is die beheermodule se rekenaar later gekalibreer in 'n omgekeerde van die normale prosedures wat gebruik word om die maanmodule op te stel, wat stappe uit die herbeginproses afgeskaal het en die akkuraatheid van die PGNCS-beheerde hertoetrede verhoog het.<ref>{{cite web|url=https://www.nasa.gov/history/afj/ap13fj/25day6-thelastcoursecorrection.html|title=Apollo Flight Journal: Day 6 Part 4|publisher=NASA|access-date=August 16, 2025|archive-date=January 18, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220118020508/https://www.history.nasa.gov/afj/ap13fj/25day6-thelastcoursecorrection.html}}</ref> === Hertoetrede in atmosfeer en neerplons === Ten spyte van die akkuraatheid van die PC+2-prosedure, het die ruimtetuig stadig van koers afgedryf, wat 'n regstelling genoodsaak het. Aangesien die maanmodule se leidingstelsel afgeskakel is na die PC+2-prosedure, is die bemanning aangesê om die [[Ligskadugrens|lyn tussen nag en dag]] op Aarde te gebruik om hulle te lei, 'n tegniek wat op NASA se Aarde-wentelbaan-missies gebruik word, maar nooit op pad terug van die Maan nie.<ref name="Cass 3" /> Hierdie Daalaandrywingstelselverbranding, om 105:18:42 vir 14 sekondes, het die geprojekteerde ingangsvlugroetehoek terug binne veilige perke gebring. Nietemin was nog 'n verbranding nodig om 137:40:13, met behulp van die maanmodule se reaksiebeheerstelselstuwers, vir 21.5 sekondes. Die diensmodule is minder as 'n halfuur later ontkoppel en losgelaat, wat die bemanning toegelaat het om die skade vir die eerste keer te sien en te fotografeer. Hulle het berig dat 'n hele paneel van die diensmodule se buitekant vermis was, dat die brandstofselle bokant die suurstoftenkrak gekantel het, dat die hoëwins-antenna beskadig was en dat daar 'n aansienlike hoeveelheid wrakstukke orals was.{{sfn|Orloff & Harland|2006|pp=370–371}} Haise kon moontlike skade aan die diensmodule se enjinklok sien, wat Kranz se besluit om die diensmodules se enjin nie te gebruik nie, ondersteun het.<ref name="Cass 3" /> Die bemanning het toe uit die maanmodule terug in die beheermodule beweeg en die lewensondersteuningstelsels heraktiveer.<ref name="apollo13NASAsdca" /> [[Lêer:Apollo13 splashdown.jpg|duimnael|links|Apollo&nbsp;13 plons neer in die suide van die Stille Oseaan op April 17, 1970]] Die laaste probleem wat opgelos moes word, was hoe om die maanmodule op 'n veilige afstand van die beheermodule te skei net voor hertoetrede in die atmsofeer. Die normale prosedure, in 'n maanbaan, was om die maanmodule vry te stel en dan die diensmodule se reaksiebeheerstelselstuwers te gebruik om die beheer-en-diensmodule weg te trek, maar teen hierdie punt was die diensmodule reeds losgelaat. Die vervaardiger van die maanmodule, Grumman, het 'n span ingenieurs van die Universiteit van Toronto, onder leiding van senior wetenskaplike Bernard Etkin, aangestel om die probleem op te los van hoeveel lugdruk in die doktonnel gelaat moet word (eerder as om dit heeltemal na die ruimte te ventileer) om die modules uitmekaar te stoot. Die ruimtevaarders het die oplossing met sukses toegepas.<ref name="G&M">{{cite news|title=Bernard Etkin helped avert Apollo 13 tragedy|url=https://www.theglobeandmail.com/technology/science/bernard-etkin-helped-avert-apollo-13-tragedy/article19735265/#dashboard/follows/|access-date=September 7, 2019|newspaper=The Globe and Mail}}</ref> Die maanmodule het weer die Aarde se atmosfeer binnegedring en is vernietig, met die oorblywende stukke wat diep in die oseaan geval het.<ref name="LM-ALSEP" /><ref name=impact>{{cite web|url=https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/apollo_impact.html|title=Impact Sites of Apollo LM Ascent and SIVB Stages|website=NASA Space Science Data Coordinated Archive|access-date=August 27, 2019|archive-date= 8 Januarie 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190108152701/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/apollo_impact.html|url-status=dead}}</ref> Apollo 13 se finale middelkoers-korreksie het die bekommernisse van die Atoomenergiekommissie aangespreek, wat wou hê dat die houer met die plutoniumoksied wat vir die SNAP-27 RTG bedoel was, op 'n veilige plek moes land. Die impakpunt was oor die Tonga-trog in die Stille Oseaan, een van sy diepste punte en die houer het 10 kilometer na die bodem gesink. Latere helikopteropnames het geen radioaktiewe lekkasie gevind nie.<ref name="Cass 3" /> Ionisasie van die lug rondom die beheermodule tydens hertoetrede sal tipies 'n kommunikasieonderbreking van vier minute veroorsaak. Apollo 13 se vlak terugkeerpad het dit tot ses minute verleng, langer as wat verwag is; beheerders het gevrees dat die beheermodule se hitteskild gefaal het..<ref>{{cite magazine|title=Did Ron Howard exaggerate the reentry scene in the movie Apollo 13?|first=Joe|last=Pappalardo|url=http://www.airspacemag.com/need-to-know/did-ron-howard-exaggerate-the-reentry-scene-in-the-movie-apollo-13-17639496/|magazine=Air & Space/Smithsonian|publisher=Smithsonian Institution|location=Washington, D.C.|date=May 1, 2007|access-date=September 8, 2019}}</ref> ''Odyssey'' het radiokontak herwin en veilig in die suid-Stille Oseaan neergeplons, 21°38′24″S 165°21′42″W,{{sfn|Apollo 13 Mission Report 1970|p=1-2}} suidoos van Amerikaans-Samoa en 6.5 km vanaf die bergingskip, USS ''Iwo Jima''.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=371}} Alhoewel hulle moeg was, was die bemanning in 'n goeie toestand, behalwe vir Haise, wat 'n ernstige urienweginfeksie ontwikkel het weens onvoldoende waterinname.{{sfn|Cortright|1975|pp=262–263}} Die bemanning het oornag op die skip gebly en die volgende dag na Pago Pago, Amerikaans-Samoa, gevlieg. Hulle het na Hawaii gevlieg, waar president Richard Nixon hulle die Presidensiële Medalje van Vryheid, die hoogste burgerlike eerbewys, aan hulle toegeken het.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/39764154/the_philadelphia_inquirer/|title=Heroes of Apollo 13 Welcomed by President and Loved Ones|agency=Associated Press|newspaper=The Philadelphia Inquirer|location=Philadelphia, Pennsylvania|date=April 19, 1970|via=Newspapers.com|page=1}}</ref> Hulle het oornag gebly en is toe terug na Houston gevlieg.{{sfn|Apollo 13 Mission Report 1970|p=10-5}} Op pad na Honolulu het president Nixon in Houston gestop om die Presidensiële Medalje van Vryheid aan die Apollo 13-sendingoperasiespan toe te ken.<ref name="nixon">{{cite web|title=Behind the Scenes of Apollo 13|url=https://www.nixonfoundation.org/2016/04/behind-scenes-apollo-13/|website=Richard Nixon Foundation|access-date=June 27, 2019|date=April 11, 2016}}</ref> Hy het oorspronklik beplan om die toekenning aan NASA-administrateur Thomas O. Paine te gee, maar Paine het die sendingoperasiespan aanbeveel.<ref>{{cite web|url=https://www.presidency.ucsb.edu/node/241054|title=Remarks on Presenting the Presidential Medal of Freedom to Apollo 13 Mission Operations Team in Houston.|publisher=The American Presidency Project|access-date=December 27, 2017}}</ref> == Publieke en mediareaksie == Wêreldwye belangstelling in die Apollo-program is deur die voorval weer aangewakker; televisiedekking is deur miljoene gesien. Vier Sowjet-skepe het na die landingsgebied gegaan om te help indien nodig{{sfn|NASA 1970|p=15}} en ander nasies het hulp aangebied indien die vaartuig elders moes land.{{sfn|Benson & Faherty|1979|pp=489–494}} President Nixon het afsprake gekanselleer, die ruimtevaarders se families gebel en na NASA se Goddard Space Flight Center in Greenbelt, [[Maryland]], gereis, waar Apollo se opsporing en kommunikasie gekoördineer is.{{sfn|NASA 1970|p=15}} Die redding het meer openbare aandag gekry as enige ruimtevlug tot op daardie stadium, behalwe die eerste maanlanding van Apollo 11. Daar was wêreldwye opskrifte en mense het om televisiestelle gesit om die nuutste ontwikkelinge te kry, aangebied deur netwerke wat hul gereelde programmering vir bulletins onderbreek het. [[Pous Paulus VI]] het 'n byeenkoms van 10 000 mense in gebed gelei vir die ruimtevaarders se veilige terugkeer; tien keer daardie getal mense wat gebede by 'n godsdienstige fees in [[Indië]] doen.{{sfn|Chaikin|1995|p=316}} Die Senaat van die Verenigde State het op 14 April 'n resolusie aangeneem wat besighede versoek om daardie aand om 21:00, plaaslike tyd, tyd aan werknemers toe te laat vir gebede.{{sfn|NASA 1970|p=15}} Na raming het 40 miljoen Amerikaners na Apollo 13 se landing gekyk, wat regstreeks op al drie netwerke uitgesaai is, met nog 30 miljoen wat 'n gedeelte van die 6+1⁄2 uur lange uitsending gekyk het. Selfs meer mense buite die VSA het gekyk. Jack Gould van [[The New York Times]] het gesê dat Apollo 13, "wat so naby aan 'n tragiese ramp gekom het, die wêreld heel waarskynlik meer volledig in wedersydse besorgdheid verenig het as wat nog 'n suksesvolle landing op die Maan sou gedoen het".<ref>{{cite news|last=Gould|first=Jack|newspaper=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1970/04/18/archives/tv-millions-of-viewers-end-vigil-for-apollo-13-unusual-color.html|date=April 18, 1970|page=59|title=TV: Millions of viewers end vigil for Apollo 13|url-access=subscription}}</ref> == Ondersoek en reaksie == === Hersieningsraad === Onmiddellik na die bemanning se terugkeer het die NASA-administrateur Paine en adjunk-administrateur George Low 'n Hersieningsraad aangestel om die ongeluk te ondersoek. Onder die voorsitterskap van die direkteur van die NASA Langley-navorsingsentrum, Edgar M. Cortright, en insluitend Neil Armstrong en ses ander<ref group=nota>Die ander was Robert F. Allnutt (Assistent van die Administrateur, NASA-hoofkwartier); John F. Clark (Direkteur, Goddard Ruimtevlugsentrum); Brig. Generaal Walter R. Hedrick Jr. (Direkteur van Ruimte, DCS/RED, Hoofkwartier, USAF); Vincent L. Johnson (Adjunk-Mede-Administrateur-Ingenieurswese, Kantoor van Ruimtewetenskap en Toepassings); Milton Klein (Bestuurder, AEC-NASA Ruimtekernaandrywingskantoor); Hans M. Mark (Direkteur, Ames Navorsingsentrum).{{sfn|Accident report|pp=1-1–1-4}}</ref> het die raad sy finale verslag op 15 Junie aan Paine gestuur.{{sfn|Accident report|p=15}} Dit het bevind dat die fout in die diensmodule se suurstoftenk nommer 2 begin het.{{sfn|Accident report|p=4-36}} Beskadigde Teflon-isolasie op die drade na die roerwaaier binne in suurstoftenk 2 het veroorsaak dat die drade kortsluit en hierdie isolasie aan die brand gesteek het. Die gevolglike brand het die druk binne in die tenk verhoog totdat die tenkkoepel gefaal en die brandstofselbaai (Diensmodule sektor 4) met vinnig uitsettende gasvormige suurstof en verbrandingsprodukte gevul het. Die styging in druk was voldoende om die klinknaels wat die [[aluminium]] buitepaneel, wat sektor 4 bedek vas hou, te breek en die sektor aan die ruimte blootgestel en die vuur geblus het. Die losstaande paneel het die nabygeleë hoëwins-antenna getref, wat die smalstraal-kommunikasiemodus gedeaktiveer het en kommunikasie met die Aarde vir 1.8&nbsp;sekondes onderbreek het terwyl die stelsel outomaties na die rugsteun-wyestraalmodus oorgeskakel het.{{sfn|Orloff & Harland|2006|pp=372–373}} Die sektore van die diensmodule was nie lugdig van mekaar af nie en as daar tyd was vir die hele diensmodule om so onder druk te kom soos sektor 4, sou die krag op die beheermodule se hitteskild die twee modules geskei het. Die verslag het die gebruik van Teflon en ander materiale wat as vlambaar in superkritiese suurstof, soos aluminium, binne die tenk bevraagteken.{{sfn|Accident report|pp=5-6–5-7, 5-12–5-13}} Die raad het geen bewyse gevind wat op enige ander teorie van die ongeluk dui nie.{{sfn|Accident report|p=4-37}} {{multiple image | align = left | direction = vertical | width = 200 | header = | image1 = Honeycomb panel test (S70-41982).jpg | alt1 = | caption1 = Paneel tydens die insident besig om uitgeblaas te word | image2 = Honeycomb panel test (S70-41983).jpg | alt2 = Further along in the process | caption2 = Paneel, soortgelyk aan die diensmodule se sektor 4 bedekking, besig om uit geblaas te word tydens 'n toets as deel van die ondersoek }} Meganiese skok het die suurstofkleppe op die nommer 1 en nommer 3 brandstofselle gedwing om toe te sluit, wat hulle buite werking gestel het.{{sfn|Accident report|p=4-40}} Die skielike faling van suurstoftenk 2 het suurstoftenk 1 gekompromitteer, wat veroorsaak het dat die inhoud daarvan oor die volgende 130&nbsp;minute uitgelek het, moontlik deur 'n beskadigde lyn of klep en die diensmodule se suurstofvoorraad heeltemal uitgeput het.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=372}}{{sfn|Accident report|p=4-43}} Met beide die diensmodule se suurstoftenks wat leeggeraak het en met ander skade aan die diensmodule, moes die sending gestaak word.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=375}} Die raad het die reaksie op die krisis geprys: "Die onvolmaaktheid in Apollo 13 het 'n byna-ramp veroorsaak, slegs afgeweer deur uitstekende prestasie van die kant van die bemanning en die grondbeheerspan wat hulle ondersteun het."{{sfn|Accident report|p=ii}} Suurstoftenk 2 is vervaardig deur die Beech Aircraft Company van [[Boulder, Colorado|Boulder]], [[Colorado]], as subkontrakteur van North American Rockwell (NAR) van Downey, [[Kalifornië]], hoofkontrakteur vir die [[Apollo-beheer-en-diensmodule|beheer-en-diensmodule]].{{sfn|Accident report|p=4-2}} Dit het twee termostatiese skakelaars bevat, oorspronklik ontwerp vir die beheermodule se 28-volt [[Gelykstroom|GS-krag]], maar wat kon faal as dit aan die 65-volt onderwerp word wat tydens grondtoetse by Kennedy-ruimtesentrum gebruik was.{{sfn|Accident report|p=4-23}} By NAR se fasiliteit was suurstoftenk 2 oorspronklik geïnstalleer in 'n suurstofrak wat in die Apollo 10-diensmodule, SM-106, geplaas is, maar dit is verwyder om 'n potensiële elektromagnetiese interferensieprobleem op te los en is met 'n ander rak vervang. Tydens die verwydering is die rak per ongeluk met minstens 5 sentimeter laat val, omdat 'n keerbout nie verwyder was nie. Die waarskynlikheid van skade hierdeur was min, maar dit is moontlik dat die aanvullyn-samestelling los was en deur die val vererger is. Na 'n paar hertoetse (wat nie die vul van die tenk met vloeibare suurstof ingesluit het nie), is die rak in November 1968 weer in SM-109 geïnstalleer, bedoel vir Apollo 13, wat in Junie 1969 na die Kennedy-ruimtesentrum verskeep is.{{sfn|Accident report|pp=4-19, 4-21}} Die aftellingsdemonstrasietoets het, met SM-109 in sy plek naby die bokant van die Saturn V, plaasgevind en op 16 Maart 1970 begin. Tydens die toets is die kriogeniese tenks gevul, maar suurstoftenk 2 kon nie deur die normale dreineringslyn leeggemaak word nie en 'n verslag is geskryf om die probleem te dokumenteer. Na 'n bespreking tussen NASA en die kontrakteurs, is pogings om die tenk leeg te maak op 27 Maart hervat. Toe dit nie normaalweg wou leegraak nie, is die verwarmers in die tenk aangeskakel om die suurstof te laat verdamp. Die termostatiese skakelaars was ontwerp om te verhoed dat die verwarmers die temperatuur hoër as 27&nbsp;°C verhoog, maar hulle het gefaal onder die 65-volt kragtoevoer wat gebruik is. Temperature op die verwarmerbuis binne die tenk het moontlik 540&nbsp;°C bereik, wat heel waarskynlik die Teflon-isolasie beskadig het.{{sfn|Accident report|p=4-23}} Die temperatuurmeter was nie ontwerp om hoër as 29 °C (85 °F) te lees nie, dus het die tegnikus wat die prosedure gemonitor het, niks ongewoons opgespoor nie. Hierdie verhitting is goedgekeur deur Lovell en Mattingly van die hoofbemanning, sowel as deur NASA-bestuurders en -ingenieurs.{{sfn|Chaikin|1995|pp=330–331}}<ref>{{cite web|url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/ap13acc.html|last=Williams|first=David R.|title=The Apollo 13 Accident|website=NASA Space Science Data Coordinated Archive|access-date=December 31, 2012|archive-date=12 Augustus 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250812132800/https://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/lunar/ap13acc.html|url-status=dead}}</ref> Vervanging van die tenk sou die sending met ten minste 'n maand vertraag het.<ref name="mission summary" /> Die tenk is weer met vloeibare suurstof gevul net voor die lansering; sodra die elektriese krag gekoppel is, het dit 'n gevaarlike situasie geskep.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=375}} Die raad het bevind dat Swigert se aktivering van die suurstoftenk 2-waaier op versoek van Sendingbeheer 'n elektriese vonk veroorsaak het wat die tenk aan die brand gesteek het. {{sfn|Chaikin|1995|p=333}} Die raad het 'n toets uitgevoer op 'n suurstoftenk wat met warmdraadontstekers toegerus is wat 'n vinnige temperatuurstyging binne die tenk veroorsaak het, waarna dit gefaal en telemetrie opgelewer het soortgelyk aan dié wat met die Apollo 13 suurstoftenk 2 gesien is.{{sfn|Accident report, appendix F–H|pp=F-48–F-49}} Toetse met panele soortgelyk aan die een wat op SM Sektor 4 vermis is, het veroorsaak dat die paneel in die toetsapparaat losgekom het.{{sfn|Accident report, appendix F–H|pp=F-70–F-82}} === Veranderinge ná die ondersoek === [[Lêer:Apollo 14 redesigned oxygen tank (S71-16745).jpg|duimnael|Herontwerpte suurstoftenk vir Apollo{{nbsp}}14]] Vir Apollo 14 en daaropvolgende sendings is die suurstoftenk herontwerp en die termostate is opgegradeer om die korrekte spanning te kan hanteer. Die verwarmers is behou aangesien hulle nodig was om suurstofdruk te handhaaf. Die roerwaaiers, met hul onverseëlde motors, is verwyder, wat beteken het dat die suurstofhoeveelheidsmeter nie meer akkuraat was nie. Dit het vereis dat 'n derde tenk bygevoeg word sodat geen tenk minder as halfleeg sou word nie.{{sfn|Gatland|1976|p=281}} Die derde tenk is in vak 1 van die diensmodule geplaas, aan die teenoorgestelde kant van die ander twee en het 'n isolasieklep gekry wat dit in 'n noodgeval van die brandstofselle en van die ander twee suurstoftenks kon isoleer en dit toelaat om slegs die beheermodule se omgewingbeheer stelsel te voed. Die hoeveelheidsvoelpen is opgegradeer van aluminium na [[vlekvrye staal]].{{sfn|Apollo 14 Press Kit|1971|pp=96–97}} Alle elektriese bedrading in vak 4 was met vlekvrye staal omhul. Die brandstofsel-suurstoftoevoerkleppe is herontwerp om die Teflon-bedekte bedrading van die suurstof te isoleer. Die ruimtetuig en sendingbeheer-moniteringstelsels is aangepas om meer onmiddellike en sigbare waarskuwings van afwykings te gee.{{sfn|Gatland|1976|p=281}} 'n Noodvoorraad van 19 liter water is in die beheermodule gestoor en 'n noodbattery, identies aan dié wat die maanmodule se daalstadium aangedryf het, is in die diensmodule geplaas. Die maanmodule is aangepas om die oordrag van krag van die maanmodule na die beheermodule makliker te maak.{{sfn|Apollo 14 Press Kit|1971|pp=96–98}} == Nadraai == Op 5 Februarie 1971 het Apollo 14 se maanmodule, ''Antares'', op die Maan geland met die ruimtevaarders Alan Shepard en Edgar Mitchell aanboord, naby Fra Mauro, die terrein wat Apollo 13 veronderstel was om te verken.<ref>{{cite web|website=Universities Space Research Association|publisher=Lunar and Planetary Institute|title=Apollo 14 mission|url=https://www.lpi.usra.edu/lunar/missions/apollo/apollo_14/|access-date=September 15, 2019}}</ref> Haise het as CAPCOM gedien tydens die afdaling na die Maan<ref>{{cite web |url=https://www.nasa.gov/history/alsj/a14/a14.landing.html|title=Landing at Far Mauro |editor-last=Jones |editor-first=Eric M. |work=Apollo 14 Lunar Surface Journal |publisher=NASA |access-date=August 16, 2025|date=January 12, 2016}}</ref> en tydens die tweede EVA, waartydens Shepard en Mitchell naby die Cone-krater verken het.<ref>{{cite web |url=https://www.nasa.gov/history/alsj/a14/a14.tocone.html|title=Climbing Cone Ridge – where are we? |editor-last=Jones |editor-first=Eric M. |work=Apollo 14 Lunar Surface Journal |publisher=NASA |access-date=August 16, 2025|date=September 29, 2017}}</ref> Geen van die Apollo 13-ruimtevaarders het weer in die ruimte gevlieg nie. Lovell het in 1973 by NASA en die Vloot afgetree en die privaatsektor betree.<ref name="nasabio">{{cite web |url=http://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lovell-ja.html |title=Astronaut Bio: James A. Lovell |access-date=December 16, 2016|publisher=NASA|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170112213829/https://www.jsc.nasa.gov/Bios/htmlbios/lovell-ja.html|archive-date=January 12, 2017}}</ref>Hy is in 2025 op die ouderdom van 97 oorlede.<ref>{{cite web|url=https://www.nasa.gov/news-release/acting-nasa-administrator-reflects-on-legacy-of-astronaut-jim-lovell/|title=Acting NASA Administrator Reflects on Legacy of Astronaut Jim Lovell|first=Jessica|last=Taveau|publisher=NASA|date=August 8, 2025|accessdate=August 8, 2025}}</ref> Swigert sou deel gewees het van die 1975 Apollo-[[Sojoes-program|Sojoes]]-toetsprojek (die eerste gesamentlike sending met die Sowjetunie), maar is verwyder as gevolg van sy deelname aan die Apollo 15-koevert voorval. Hy het in 1973 bedank uit NASA en die agentskap verlaat om die politiek te betree en is in 1982 tot die Huis van Verteenwoordigers verkies, maar is aan kanker oorlede voordat hy op 51-jarige ouderdom ingesweer kon word.<ref>{{cite web|title=For Jack Swigert, on his 83rd birthday|last=Carney|first=Emily|url=https://www.americaspace.com/2014/08/29/for-jack-swigert-on-his-83rd-birthday/|publisher=AmericaSpace|date=August 29, 2014|access-date=November 24, 2019}}</ref> Haise sou die bevelvoerder van die gekanselleerde Apollo 19-sending gewees het, en het die Ruimtependeltuig-naderings- en landingstoetse gevlieg voordat hy in 1979 by NASA afgetree het.<ref>{{Cite web |first1=Elizabeth|last1=Howell|last2=Hickok|first2=Kimberly|title=Astronaut Fred Haise: Apollo 13 Crewmember |url=http://www.space.com/20318-fred-haise-apollo-13-biography.html |website=Space.com|publisher=Future US |date=April 10, 2020 |access-date = April 11, 2020}}</ref> Verskeie eksperimente is tydens Apollo 13 voltooi, alhoewel die sending nie op die Maan geland het nie.<ref name="nasabio" /> Een het die lanseervoertuig se S-IVB (die Saturn V se derde stadium) behels, wat op vorige missies in 'n sonbaan gestuur is nadat dit losgemaak is. Die seismometer wat deur Apollo 12 agtergelaat is, het gereelde impakte van klein voorwerpe op die Maan waargeneem, maar groter impakte sou meer inligting oor die Maan se kors oplewer, daarom is besluit dat die S-IVB, beginnende met Apollo 13, op die Maan neerstort sou word. {{sfn|Harland|1999|p=50}} Die impak het om 77:56:40 in die sending plaasgevind en genoeg energie opgelewer sodat die versterking van die seismometer, 117 kilometer vanaf die impak, verminder moes word.{{sfn|Orloff & Harland|2006|p=367}} 'n Eksperiment om die hoeveelheid atmosferiese elektriese verskynsels tydens die opstyg na die wentelbaan te meet, bygevoeg nadat Apollo 12 deur weerlig getref is, het data opgelewer wat 'n verhoogde risiko tydens marginale weer aandui. 'n Reeks foto's van die Aarde, geneem om te toets of wolkhoogte vanaf geosinchrone satelliete bepaal kon word, het die verlangde resultate gelewer.<ref name="13 science">{{cite web|title=Apollo 13 mission: Science experiments|website=[[Universities Space Research Association|USRA]]|publisher=Lunar and Planetary Institute|url=https://www.lpi.usra.edu/lunar/missions/apollo/apollo_13/experiments/|access-date=August 8, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180915105402/https://www.lpi.usra.edu/lunar/missions/apollo/apollo_13/experiments/|archive-date=September 15, 2018|url-status=dead}}</ref> As 'n grap het Grumman, vervaardiger van die maanmodule, 'n faktuur aan North American Rockwell, hoofkontrakteur vir die Beheer-en-Diensmodule, uitgereik vir die "sleep" van die Beheer-en-Diensmodule die grootste deel van die pad na die Maan en terug. Die transaksiekoste het 400 001 myl teen $1 elk (plus $4 vir die eerste myl); $536,05 vir batterylaai; suurstof; en vier nagte teen $8 per nag vir 'n "ekstra gas in die kamer" (Swigert) ingesluit. Ná 'n 20% "kommersiële afslag" en 'n 2% afslag vir tydige betaling, was die finale totaal $312 421,24. North American het betaling van die hand gewys en opgemerk dat hulle drie vorige Grumman maanmodules na die Maan vervoer het sonder vergoeding.<ref>{{cite web|url=https://www.spaceflightinsider.com/space-centers/kennedy-space-center/the-apollo-13-invoice/|title=The Apollo 13 Invoice...|website=Spaceflight Insider|access-date=September 17, 2019|date=December 8, 2013|archive-date=November 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112041957/https://www.spaceflightinsider.com/space-centers/kennedy-space-center/the-apollo-13-invoice/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|title=Tongue-in-Cheek-Bill Asks Space Tow Fee|url=https://news.google.com/newspapers?nid=1338&dat=19700418&id=Owg0AAAAIBAJ&sjid=O_gDAAAAIBAJ&pg=5822,839543|newspaper=Spokane Daily Chronicle|date=April 18, 1970|page=7|access-date=September 17, 2019}}</ref><ref>{{cite news|newspaper=[[The New York Times]]|date=April 18, 1970|access-date=September 17, 2019|title='Towing' Fee is asked by Grumman|page=13|url=https://www.nytimes.com/1970/04/18/archives/towing-fee-is-asked-by-grumman.html}}</ref> Die beheermodule is uitmekaar gehaal vir toetsing en die onderdele was jare lank geberg; sommige is gebruik vir 'n opleidingstoestel vir die Skylab-reddingsmissie. Die opleidingstoestel is by die Kentucky Wetenskapsentrum in Louisville, Kentucky, uitgestal. Max Ary van die Cosmosphere het 'n projek voltooi om die ''Odyssey'' te restoureer en dit is te sien by die museum in Hutchinson, Kansas.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35462879/the_manhattan_mercury/|title=Apollo 13 Capsule Headed for Kansas|agency=Associated Press|date=December 29, 1996|page=A2|via=Newspapers.com|location=Manhattan, Kansas|newspaper=The Manhattan Mercury}}</ref> Apollo 13 is deur Lovell 'n ''suksesvolle mislukking'' genoem.{{sfn|Cortright|1975|pp=247–249}} Mike Massimino, 'n [[pendeltuig]]-ruimtevaarder, het gesê dat Apollo 13 "spanwerk, kameraderie en waarvan NASA regtig gemaak is" getoon het.<ref name="Yahoo 50th">{{cite news|publisher = Yahoo! News|url=https://news.yahoo.com/houston-ve-had-problem-remembering-050652323.html|access-date=April 11, 2020|date=April 9, 2020|title='Houston, we've had a problem': Remembering Apollo 13 at 50|last=Dunn|first=Marcia|agency=Associated Press}}</ref> Die reaksie op die ongeluk is herhaaldelik ''NASA se beste uur'' genoem;<ref name="Walt Disney's Honorary Oscars">{{cite web|first=Kim|last=Shiflett|url=https://www.nasa.gov/content/members-of-apollo-13-team-reflect-on-nasas-finest-hour|title=Members of Apollo 13 Team Reflect on 'NASA's Finest Hour'|date=April 17, 2015|access-date=June 16, 2018|publisher=[[NASA]]|archive-date=September 24, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180924162717/https://www.nasa.gov/content/members-of-apollo-13-team-reflect-on-nasas-finest-hour/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite journal|editor-last1=Foerman |editor-first1=Paul |editor-last2=Thompson |editor-first2=Lacy|date=April 2010|title=Apollo 13 – NASA's 'successful failure'|journal=Lagniappe|volume=5|issue=4|pages=5–7|location=Hancock County, Mississippi|publisher=John C. Stennis Space Center|access-date=July 4, 2013|url=http://www.nasa.gov/centers/stennis/pdf/445767main_April_10_Lagniappe.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.nasa.gov/centers/stennis/pdf/445767main_April_10_Lagniappe.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.cgpublishing.com/Rpdf/Apollo%20EECOM%20Boeing%20News%201(FL)1.pdf|title=NASA's Finest Hour: Sy Liebergot recalls the race to save Apollo 13|last=Seil|first=Bill|date=July 5, 2005|work=Boeing News Now|publisher=[[Boeing|Boeing-maatskappy]] |url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120409192033/http://www.cgpublishing.com/Rpdf/Apollo%20EECOM%20Boeing%20News%201(FL)1.pdf|archive-date=April 9, 2012}}</ref>{{sfn|Chaikin|1995|p=335}} dit word steeds so beskou.<ref name="Yahoo 50th" /> Die skrywer Colin Burgess het geskryf, "Die lewe-of-dood vlug van Apollo 13 het die kolossale risiko's wat inherent is aan bemande ruimtevaart, dramaties bewys. Ook, met die bemanning veilig terug op aarde, het die openbare apatie weer ondersteunend geword".{{sfn|Burgess|2019|p=23}} William R. Compton het in sy boek oor die Apollo-program van Apollo 13 gesê: "Slegs 'n heroïese poging van intydse improvisasie deur sendingoperasiespanne het die bemanning gered."{{sfn|Compton|1989|pp=196–199}} Rick Houston en Milt Heflin het in hul geskiedenis van sendingbeheer gesê: "Apollo 13 het bewys dat sendingbeheer daardie ruimtereisigers weer huis toe kon bring toe hul lewens op die spel was."{{sfn|Houston, Heflin & Aaron|2015|p=199}} Die voormalige NASA-hoofhistorikus Roger D. Launius het geskryf: "Meer as enige ander voorval in die geskiedenis van ruimtevlug, het herstel van hierdié ongeluk die wêreld se geloof in NASA se vermoëns verstewig".{{sfn|Launius|2019|p=187}} Die ongeluk het egter sommige amptenare, insluitend Gilruth, direkteur van die Manned Spaceflight Center, oortuig dat as NASA aanhou om ruimtevaarders op Apollo-missies te stuur, sommige onvermydelik sou sterf, en hulle het gevra dat die program so gou as moontlik beëindig word.{{sfn|Launius|2019|p=187}} Nixon se adviseurs het aanbeveel dat die oorblywende maansendings gekanselleer word en gesê dat 'n ramp in die ruimte hom politieke kapitaal sou kos.{{sfn|Chaikin|1995|p=336}} Begrotingsbesnoeiings het die besluit makliker gemaak en tydens die pouse na Apollo 13 is twee missies gekanselleer, wat beteken het dat die program met Apollo 17 in Desember 1972 geëindig het.{{sfn|Launius|2019|p=187}}{{sfn|Burgess|2019|pp=22–27}} == Populêre kultuur, media en 50ste herdenking == [[Lêer:Universal Studios Hollywood 2012 58.jpg|duimnael|alt=see caption|Beheermodule replika soos gebruik gedurende die verfilming van ''[[Apollo&nbsp;13 (film)|Apollo&nbsp;13]]'' ]] Die 1974-fliek ''Houston, We've Got a Problem'', hoewel dit rondom die Apollo 13-voorval afspeel, is 'n fiktiewe drama oor die krisisse waarmee grondpersoneel te kampe het wanneer die noodgeval hul werkskedules ontwrig en verdere stres op hul lewens plaas. Lovell het in die openbaar oor die fliek gekla en gesê dit was "fiktief en van swak smaak"..<ref name=irks>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35088956/the_south_bend_tribune/|title=Apollo 13 Movie Irks Lovell|agency=Associated Press|newspaper=The South Bend Tribune|location=South Bend, Indiana|date=February 28, 1974|page=5|via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/news/retropolis/wp/2017/04/13/houston-we-have-a-problem-the-amazing-history-of-the-iconic-apollo-13-misquote/|title='Houston, we have a problem': The amazing history of the iconic Apollo 13 misquote|archive-url=https://web.archive.org/web/20190521183910/https://www.washingtonpost.com/news/retropolis/wp/2017/04/13/houston-we-have-a-problem-the-amazing-history-of-the-iconic-apollo-13-misquote/|archive-date=May 21, 2019|url-status=live|newspaper=The Washington Post|date=April 13, 2017|last1=Rosenwald|first1=Michael S.}}</ref> "'Houston … We've Got a Problem'" was die titel van 'n episode van die [[BBC]]-dokumentêre reeks A Life At Stake, wat in Maart 1978 uitgesaai is. Dit was 'n akkurate, dog vereenvoudigde, rekonstruksie van die gebeure.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35940813/the_observer/|title=The Week in View|last1=Meades|first1=Jonathan|newspaper=The Observer|location=London, England|date=March 26, 1978|page=29|via=Newspapers.com}}</ref>In 1994, tydens die 25ste herdenking van Apollo 11, het PBS 'n 90-minuut dokumentêr met die titel ''Apollo 13: To the Edge and Back'' vrygestel.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35947551/chicago_tribune/|title=Wednesday Highlights|department=TV Week|newspaper=Chicago Tribune|location=Chicago, Illinois|date=July 17, 1994|page=25|via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35947573/florida_today/|title=Space Specials at a Glance|newspaper=Florida Today|department=TV Week|location=Cocoa, Florida|date=July 17, 1994|page=3|via=Newspapers.com}}</ref> Ná die vlug het die bemanning beplan om 'n boek te skryf, maar hulle het almal NASA verlaat sonder om dit te begin. Nadat Lovell in 1991 afgetree het, is hy deur die joernalis Jeffrey Kluger genader oor die skryf van 'n nie-fiksieverslag van die sending. Swigert is in 1982 oorlede en Haise het nie meer in so 'n projek belanggestel nie. Die gevolglike boek, ''Lost Moon: The Perilous Voyage of Apollo 13'', is in 1994 gepubliseer.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/39589313/the_postcrescent_11_december_1994/|title=Lovell Describes the Dark Side of Moon Shots|newspaper=The Post-Crescent|location=Appleton, Wisconsin|agency=Associated Press|last1=Dunn|first1=Marcia|date=December 11, 1994|page=F-8|via=Newspapers.com}}</ref> In 1995 is 'n filmaanpassing van die boek, Apollo 13, vrygestel, geregisseer deur [[Ron Howard]] en met Tom Hanks as Lovell, [[Bill Paxton]] as Haise, [[Kevin Bacon]] as Swigert, [[Gary Sinise]] as Mattingly, [[Ed Harris]] as Kranz en [[Kathleen Quinlan]] as Marilyn Lovell in die hoofrolle. James Lovell, Kranz en ander hoofrolspelers het verklaar dat hierdie film die gebeure van die sending met redelike akkuraatheid uitgebeeld het, gegewe dat 'n mate van dramatiese vryheid geneem is. Byvoorbeeld, die film verander die tydsvorm van Lovell se bekende opvolg op Swigert se oorspronklike woorde van "Houston, ons het 'n probleem gehad" na "Houston, ons het 'n probleem".<ref name="journal Houston" /><ref name="nasaMembers" /> Gedurende die skepping van die film is die frase "Mislukking is nie 'n opsie nie" geskep, wat deur Harris as Kranz in die film uitgespreek is; die frase het so nou met Kranz geassosieer geraak dat hy dit vir die titel van sy 2000-outobiografie gebruik het.<ref name="nasaMembers">{{Cite web|url=http://www.nasa.gov/content/members-of-apollo-13-team-reflect-on-nasas-finest-hour|title=Members of Apollo 13 Team Reflect on 'NASA's Finest Hour'|last=Granath|first=Bob|date=April 17, 2015|website=NASA|access-date=July 1, 2019|archive-date=July 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190713193613/https://www.nasa.gov/content/members-of-apollo-13-team-reflect-on-nasas-finest-hour/|url-status=dead}}</ref> Die film het twee van die nege Oscar-toekennings gewen waarvoor dit genomineer is, naamlik vir Beste Rolprentredigering en Beste Klank.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35088898/the_heraldpalladium/|title=The Winners|agency=Associated Press|newspaper=The Herald-Palladium|location=Saint Joseph, Michigan|date=March 26, 1996|page=4B|via=Newspapers.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35088927/st_louis_postdispatch/|title='Braveheart', 'Apollo 13' Lead Oscar Nominees|newspaper=St. Louis Post Dispatch|location=St. Louis, Missouri|date=February 14, 1996|page=4A|via=Newspapers.com|last1=Barnes|first1=Harper}}</ref> In die 1998-minireeks ''From the Earth to the Moon'', medevervaardig deur Hanks en Howard, word die sending gedramatiseer in die episode "We Interrupt This Program". Eerder as om die voorval vanuit die bemanning se perspektief te wys soos in die Apollo 13-speelfilm, word dit aangebied vanuit 'n Aardse perspektief van televisieverslaggewers wat meeding om dekking van die gebeurtenis.<ref>{{cite news|url=https://www.newspapers.com/clip/35053645/santa_cruz_sentinel/|title=Tom Hanks Flies us to the Moon via HBO|newspaper=Santa Cruz Sentinel|location=Santa Cruz, California|date=April 5, 1998|page=C-6|agency=The New York Times|via=Newspapers.com|last1=Sterngold|first1=James}}</ref> In 2020 het die BBC World Service begin om ''13 Minutes to the Moon'' uit te saai, radioprogramme wat gebruik maak van NASA-klank van die sending, sowel as argiefmateriaal en onlangse onderhoude met deelnemers. Episodes het begin uitgesaai vir Seisoen 2 vanaf 8 Maart 2020, met episode 1, "Time Bomb: Apollo 13", wat die lansering en die ontploffing verduidelik. Episode 2 beskryf Sendingbeheer se ontkenning en ongeloof oor die ongeluk, met ander episodes wat ander aspekte van die sending dek. Die sewende en laaste episode is vertraag weens die [[Covid-19-pandemie]]. In "Delay to Episode 7" het die BBC verduidelik dat die aanbieder van die reeks, mediese dokter Kevin Fong, diens moes verrig het.<ref>{{Cite web |title=13 minutes to the moon, season 2, BBC podcast |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/w13xttx2/episodes/downloads |access-date=April 14, 2020 |website=BBC}}</ref><ref>{{cite web |date=March 11, 2020 |title=13 Minutes to the moon |url=https://www.bbc.co.uk/programmes/p083wp70 |access-date=December 28, 2022 |website=BBC}}</ref> Voor die 50ste herdenking van die sending in 2020 is 'n Apollo in Real Time-webwerf vir die sending geopen, wat kykers toelaat om die sending te volg terwyl dit ontvou, foto's en video's te besigtig, en te luister na klank van gesprekke tussen Houston en die ruimtevaarders, sowel as tussen sendingbeheerders.<ref>{{cite journal|title=Relive the drama of Apollo 13 in real time, as it happened|date=April 8, 2020|access-date=April 16, 2020|last=Reichhardt|first=Tony|url=https://www.airspacemag.com/daily-planet/relive-drama-apollo-13-real-time-it-happened-180974625/|publisher=Smithsonian Institution|journal=Air and Space Magazine}}</ref> As gevolg van die COVID-19-pandemie het NASA geen persoonlike geleenthede gedurende April 2020 vir die vlug se 50ste herdenking gehou nie, maar het 'n nuwe dokumentêr ''Apollo 13: Home Safe'' op 10 April 2020 bekendgestel.<ref>{{cite web|title=Celebrate Apollo 13 at 50 with NASA's 'Home Safe' documentary (and much more!)|last=Howell|first=Elizabeth|url=https://www.space.com/apollo-13-50th-anniversary-webcast-digital-celebrations.html|date=April 10, 2020|access-date=April 16, 2020|publisher=space.com}}</ref> 'n Aantal geleenthede is herskeduleer vir later in 2020.<ref>{{cite web|title=Houston, we've had a delay: Apollo 13 50th celebrations rescheduled|last=Pearlman|first=Robert Z.|url=https://www.space.com/apollo13-50th-celebrations-rescheduled.html|date=April 9, 2020|access-date=April 16, 2020|publisher=space.com}}</ref> == Galery == <gallery widths="200" heights="200"> ALSEP Ap13-70-HC-77.jpg|Lovell oefen die ontplooiing van die ALSEP-toerusting tydens opleiding. Apollo 13 Saturn V during rollout.jpg|Die Apollo 13-lanseervoertuig word uitgerol, Desember 1969 Apollo 13 Mailbox at Mission Control.jpg|Die "posbus" by Sendingbeheer gedurende die Apollo&nbsp;13-sending Apollo 13 LM undocking (AS13-59-8566) (cropped).jpg|Maanmodule ''Aquarius'' nadat dit ontkoppel is bokant die Aarde Mission Control Celebrates - GPN-2000-001313.jpg|Sendingbeheer vier die suksesvolle neerplonsing van die bemanning Apollo 13 Astronauts on the U.S.S. Iwo Jima - GPN-2002-000054.jpg|Die bemanning aan boord van die USS ''Iwo Jima'' nadat hulle neergeplons het Crew on the phone.png|Die bemanning praat met President Nixon kort na hulle terugkeer APOLLO 13 LUNAR PLAQUE replica.jpg|Replika van die maangedenkplaat met Swigert se naam op wat ontwerp was om dié een op die ''Aquarius'', met Mattingly se naam op, te bedek Apollo13-booster-crater.jpg|Die krater veroorsaak deur die S-IVB's se impak, soos gefotografeer deur die Maanverkenningstuig in 2010 </gallery> == Notas == <references group="nota" /> == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Bronne == * {{cite magazine|title=The Elusive Human Maximum Altitude Record|last1=Adamo|first1=Daniel|magazine=Quest: The History of Spaceflight Quarterly|volume=16|issue=4|year=2009|issn=1065-7738|url=http://www.aiaahouston.org/Horizons/ApolloMaxH.pdf}} * {{cite book|title=Apollo 13 Press Kit|publisher=NASA|location=Washington, D.C.|year=1970|url=https://www.nasa.gov/history/alsj/a13/A13_PressKit.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/alsj/a13/A13_PressKit.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|id=70-50K|ref={{sfnRef|Apollo 13 Press Kit|1970}}}} * {{cite book|title=Apollo 14 Press Kit|publisher=NASA|location=Washington, D.C.|year=1971|url=https://www.nasa.gov/specials/apollo50th/pdf/A14_PressKit.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.nasa.gov/specials/apollo50th/pdf/A14_PressKit.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|id=71-3K|ref={{sfnRef|Apollo 14 Press Kit|1971}}}} * {{cite report|url=https://www.hq.nasa.gov/alsj/APSR-JSC-09423-OCR.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://www.hq.nasa.gov/alsj/APSR-JSC-09423-OCR.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|title=Apollo Program Summary Report|date=1975|publisher=[[National Aeronautics and Space Administration]]|id=JSC-09423|ref={{sfnRef|Apollo Program Summary Report|1975}}}} * {{cite book|last1=Barell|first1=John|title=Antarctic Adventures: Life Lessons from Polar Explorers|year=2016|publisher=Balboa Press|isbn=978-1-5043-6651-9|url=https://books.google.com/books?id=yJiaDQAAQBAJ&pg=PT154}} * {{cite report |url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19790003956.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19790003956.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live |title=Moonport: A History of Apollo Launch Facilities and Operations|first1=Charles D.|last1=Benson|first2=William Barnaby|last2=Faherty|year=1978|location=Washington, D.C.|series=NASA History Series|id=SP-4204|ref={{sfnRef|Benson & Faherty|1979}}}} * {{cite book |last1=Brooks |first1=Courtney G. |last2=Grimwood |first2=James M. |last3=Swenson |first3=Loyd S. Jr. |title=Chariots for Apollo: A History of Manned Lunar Spacecraft |url=https://history.nasa.gov/SP-4205.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/SP-4205.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=dead|series=NASA History Series |date=1979 |publisher=Scientific and Technical Information Branch, NASA |location=Washington, D.C. |isbn=978-0-486-46756-6 |oclc=4664449 |lccn=79001042 |id=NASA SP-4205 |ref={{sfnRef|Brooks, Grimwood, & Swenson|1979}}}} * {{cite book|last=Burgess|first=Colin|year=2019|title=Shattered Dreams: The Lost and Canceled Space Missions|publisher=University of Nebraska Press|location=Lincoln, Nebraska|isbn=978-1-4962-1422-5|edition=eBook}} * {{cite book|last=Chaikin|first=Andrew|title=A Man on the Moon: The Voyages of the Apollo Astronauts|location=New York|publisher=Penguin Books|year=1995|orig-year=1994|isbn=978-0-14-024146-4}} * {{cite book|last1=Compton|first1=William David|title=Where No Man has Gone Before: A History of Apollo Lunar Exploration Missions|series=NASA History Series|publisher=NASA|id=SP-4214|year=1989|location=Washington, D.C.|oclc=1045558568}} * {{cite book|last=Cooper|first=Henry S.F.|title=Thirteen: The Apollo Mission that Failed|orig-year=1972|year=2013|publisher=Open Road Integrated Media, Inc.|location=New York|isbn=978-1-4804-6221-2}} * {{cite book|last=Cortright|first=Edgar M.|title=Report of Apollo 13 Review Board|publisher=[[NASA]]|date=June 15, 1970|url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/static/history/afj/ap13fj/pdf/report-of-a13-review-board-19700615-19700076776.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20230415005711/https://history.nasa.gov/ap13cortright.pdf |archive-date=2023-04-15 |access-date=17 August 2025 |url-status=live|ref={{sfnRef|Accident report}}}} ** {{cite book|title=Report of Apollo 13 Review Board, appendix F–H|url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/static/history/afj/ap13fj/pdf/a13-review-report-app-f-g-h-19700078913.pdf |access-date=17 August 2025 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/afj/ap13fj/pdf/a13-review-report-app-f-g-h-19700078913.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|ref={{sfnRef|Accident report, appendix F–H}}}} * {{cite journal|last=Driscoll|first=Everly|date=April 4, 1970|title=Apollo 13 to the highlands|jstor=3954891|journal=Science News|volume=97|issue=14| pages = 353–355|doi=10.2307/3954891}} * {{cite book|url=https://www.nasa.gov/wp-content/uploads/static/history/afj/ap13fj/pdf/a13-mission-report-197007.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/alsj/a13/A13_MissionOpReport.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|author=Flight Control Division|location=Houston, Texas|title=Mission Operations Report|date=April 1970|publisher=NASA Manned Spacecraft Center|access-date=17 August 2025|ref={{sfnRef|Mission Operations Report 1970}}}} * {{cite book|last=Gatland|first=Kenneth|title=Manned Spacecraft|publisher=MacMillan|edition=Second|year=1976|location=New York|isbn=978-0-02-542820-1}} * {{cite book |editor-last=Glenday |editor-first=Craig|title=Guinness World Records 2010|year=2010|publisher=Bantam Books|location=New York|isbn=978-0-553-59337-2|url=https://archive.org/details/guinnessworldrec00vari/page/13}} * {{cite book |last1=Hacker |first1=Barton C. |last2=Grimwood |first2=James M. |title=On the Shoulders of Titans: A History of Project Gemini |url=http://history.nasa.gov/SP-4203.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://history.nasa.gov/SP-4203.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=dead |access-date=April 8, 2018 |series=NASA History Series |year=2010 |orig-year=1977 |publisher=NASA History Division, Office of Policy and Plans |location=Washington, DC |isbn=978-0-16-067157-9 |id=NASA SP-4203 |oclc=945144787 |ref={{sfnRef|Hacker & Grimwood|2010}}}} * {{cite book|last=Harland|first=David |title=Exploring the Moon: The Apollo Expeditions|location=London; New York|publisher=Springer|year=1999|isbn=978-1-85233-099-6}} * {{cite book|last1=Houston|first1=Rick|last2=Heflin|first2=J. Milt|last3=Aaron|first3=John|title=Go, Flight!: the Unsung Heroes of Mission Control, 1965–1992|year=2015|publisher=University of Nebraska Press|edition=eBook|location=Lincoln, Nebraska|isbn=978-0-8032-8494-4|ref={{sfnRef|Houston, Heflin & Aaron|2015}}}} * {{cite book|title=Houston, We've Got a Problem|publisher=NASA Office of Public Affairs|id=EP-76|year=1970|url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19700021741.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19700021741.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|location=Washington, D.C.|ref={{sfnRef|NASA 1970}}}} * {{cite book|year=2000|last=Kranz|first=Gene|title=Failure Is Not an Option: Mission Control from Mercury to Apollo 13 and Beyond|location=New York|url=https://books.google.com/books?id=slQZ3JOUSKQC&pg=PA307|url-access=registration|publisher=Simon & Schuster|isbn=978-0-7432-0079-0}} * {{cite conference|url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20080018689.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20080018689.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|title=NASA Experience with Pogo in Human Spaceflight Vehicles|conference=NATO RTO Symposium ATV-152 on Limit-Cycle Oscillations and Other Amplitude-Limited, Self-Excited Vibrations|location=Norway|last1=Larsen|first1=Curtis E.|website=NASA Johnson Space Center|date=May 22, 2008|id=RTO-MP-AVT-152}} * {{cite book|last=Lattimer|first=Dick|others=Foreword by James A. Michener|title=All We Did Was Fly to the Moon|edition=2nd|series=History-alive series|volume=1|year=1988|orig-year=1983|publisher=Whispering Eagle Press|location=Gainesville, Florida|isbn=978-0-9611228-0-5|lccn=85222271|url-access=registration|url=https://archive.org/details/isbn_9780961122805}} * {{cite book|last=Launius|first=Roger D.|title=Reaching for the Moon: A Short History of the Space Race|publisher=Yale University Press|location=New Haven, Connecticut|edition=eBook|year=2019|isbn=978-0-300-24516-5}} * {{cite book|last=Lovell|first=James A. |editor-last=Cortright |editor-first=Edgar M.|title=Apollo Expeditions to the Moon|url=https://history.nasa.gov/SP-350/cover.html|year=1975|publisher=NASA|location=Washington, D.C.|id=SP-350|chapter=Chapter 13: "Houston, We've Had a Problem"|chapter-url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19760005868.pdf#page=261 |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19760005868.pdf#page=261 |archive-date=2022-10-09 |url-status=live}} * {{cite book|year=2000|orig-year=1994|last1=Lovell|first1=Jim|last2=Kluger|first2=Jeffrey|title=Lost Moon: The Perilous Voyage of Apollo 13|location=Boston|publisher=Houghton Mifflin|isbn=978-0-618-05665-1|ref={{sfnRef|Lovell & Kluger|2000}}}} * {{cite book|url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19710003598.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/19710003598.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|author=Mission Evaluation Team|id=MSC-02680|location=Houston, Texas|date=September 1970|publisher=NASA Manned Spacecraft Center|title=Apollo 13 Mission Report|ref={{sfnRef|Apollo 13 Mission Report 1970}}}} * {{cite book|last1=Morgan|first1=Clay|year=2001|publisher=[[NASA]]|location=Houston, Texas|title=Shuttle–Mir|url=https://www.nasa.gov/history/history-publications-and-resources/oral-histories/shuttle-mir |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/SP-4225.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|id=SP-4225}} * {{cite book|last1=Orloff|first1=Richard W.|last2=Harland|first2=David M.|title=Apollo: The Definitive Sourcebook|year=2006|publisher=Praxis Publishing Company|location=Chichester, UK|isbn=978-0-387-30043-6|ref={{sfnRef|Orloff & Harland|2006}}}} * {{cite book|last=Orloff|first=Richard W.|title=Apollo by the Numbers: A Statistical Reference|series=NASA History Series|year=2000|publisher=NASA History Division, Office of Policy and Plans|location=Washington, D.C.|isbn=978-0-16-050631-4|oclc=829406439|lccn=00061677|id=NASA SP-2000-4029|url=https://history.nasa.gov/SP-4029.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://history.nasa.gov/SP-4029.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=dead}} * {{cite book|last=Phinney|first=William C.|title=Science Training History of the Apollo Astronauts|publisher=[[NASA]]|year=2015|url=https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20190026783.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/https://ntrs.nasa.gov/archive/nasa/casi.ntrs.nasa.gov/20190026783.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|id=SP-2015-626}} * {{cite book|title=Deke! U.S. Manned Space: From Mercury to the Shuttle|last1=Slayton|first1=Deke|last2=Cassutt|first2=Michael|url=https://books.google.com/books?id=z8vl46GV2JYC&pg=PA236|year=1994|edition=1st|publisher=Tor books|location=New York|isbn=978-0-312-85503-1|ref={{sfnRef|Slayton & Cassutt|1994}}}} * {{cite book|last=Turnill|first=Reginald|year=2003|title=The Moonlandings: An Eyewitness Account|url=https://books.google.com/books?id=ou5ofrRh4-kC&pg=PA316|publisher=Cambridge University Press|location=New York|isbn=978-0-521-03535-4}} {| class="wikitable" style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |----- style="text-align:center;" | width="35%" | '''Voorafgegaan deur ''':<br />[[Apollo 12]] | width="30%" | [[Apollo-program]] | width="35%" | '''Gevolg deur ''':<br />[[Apollo 14]] |} {{Apollo-program}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Apollo-program]] cxoutb9ox2p2h4qfum3kl7zvx9yrc2j 4 9591 2894691 2893522 2026-04-17T19:21:12Z BurgertB 2401 Nuwe voorstel: Roswellvoorval 2894691 wikitext text/x-wiki {| width="100%" style="border:solid 1px #479429;" cellspacing="0" cellpadding="10" | colspan="2" | '''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia''' Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel. Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou. 'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag. Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]]. |- | colspan="2" | <div style="border-bottom: solid 2px #479429;">[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''</div> |- valign="top" | width="50%" | '''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]''' {{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }} | width="50%" | '''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]''' {{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }} |} {{Argiefboks|13<!-- | argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]] | argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]] | argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]] | argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]] | argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]] | argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]] | argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]] | argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]] | argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]] | argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]] --> | argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]] | argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]] | argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]] | argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]] | argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]] | argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]] | argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]] | argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]] | argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]] | argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]] | argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]] | argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]] | argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]] }} Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien. U is welkom om die volgende sjablone te gebruik: * {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}}) * {{sl|gekant}} ({{gekant}}) * {{sl|neutraal}} ({{neutraal}}) * {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}}) * {{sl|vraag}} ({{vraag}}) ; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''. == Nuwe voorstelle == === [[Vandale (volk)]] === {{sperdatum|29 April 2026}} * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 07:26, 29 Maart 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:46, 29 Maart 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:44, 1 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:20, 5 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:23, 6 April 2026 (UTC) === [[Heinrich Himmler]] === {{sperdatum|29 April 2026}} * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 07:26, 29 Maart 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:46, 29 Maart 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:44, 1 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 20:26, 1 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:20, 5 April 2026 (UTC) === [[Wedersydse versekerde vernietiging]] === {{sperdatum|1 Mei 2026}} * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 19:44, 1 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:06, 5 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:20, 5 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:23, 6 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 06:46, 13 April 2026 (UTC) === [[Jack the Ripper]] === {{sperdatum|5 Mei 2026}} * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 12:18, 5 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:42, 5 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:06, 5 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:20, 5 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:06, 6 April 2026 (UTC) === [[Tanzaniese nasionale krieketspan]] === {{sperdatum|5 Mei 2026}} * {{ondersteun}} – Dié artikel het ek lankal oorweeg en die span se onlangse goeie prestasies het die skryf daarvan vergemaklik. Tanzanië se krieketgeskiedenis is nou verwant aan dié van [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] en [[Ugandese nasionale krieketspan|Uganda]], waarmee Oos-Afrika in krieket 'n soort driehoek soos Suider-Afrika (Suid-Afrika, Namibië en Zimbabwe) vorm. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:20, 5 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 06:06, 6 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:02, 13 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:44, 13 April 2026 (UTC) === [[Nibiru-ramp]] === {{sperdatum|11 Mei 2026}} * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 22:26, 11 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:00, 12 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – Lyk vir my na 'n kristalbal-artikel? [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:02, 13 April 2026 (UTC) === [[Nigeriese nasionale krieketspan]] === {{sperdatum|12 Mei 2026}} * {{ondersteun}} – Soos sy Tanzaniese eweknie het ek dié artikel lankal beplan en albei spanne is ook op dieselfde vlak. Beide Nigerië en Tanzanië word as die twee volgende ontluikende Afrikaspanne beskou. Die geskiedenis van krieket in Nigerië is self ouer as dié van enige ander Westerse of moderne sportsoort. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:00, 12 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:02, 13 April 2026 (UTC) * {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:44, 13 April 2026 (UTC) === [[Roswellvoorval]] === * {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 19:20, 17 April 2026 (UTC) <!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --> [[Kategorie:Voorblad]] qsraf1mqyvkcx93ffey2aw69sqftdz2 0 11164 2894661 2892935 2026-04-17T17:37:43Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894661 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Die Voortrekker Wapen.svg|duimnael|regs|Die Voortrekkerwapen.]] [[Lêer:Voortrekker doen Noodhulp.jpg|alt=Voortrekker-kinders ontvang noodhulp opleiding.|duimnael|Voortrekker-kinders ontvang [[noodhulp]] opleiding.]] '''Die Voortrekkers''' is ’n [[Afrikaners|Afrikaanse]] jeugorganisasie wat op 30 September [[1931]] gestig is. Die Voortrekkers is ʼn beweging wat toegespits is op die toerusting van sy lede vir [[leierskap]] en diensbaarheid, en die vorming van jongmense se karakter.<ref name=":0" /><ref>Die Voortrekker-beweging leer kinders speel-speel waardevolle vaardighede. [https://www.netwerk24.com/netwerk24/die-voortrekker-beweging-leer-kinders-speel-speel-waardevolle-vaardighede-20150430 Netwerk24], 08 Apr. 2015</ref> == Begronding == Die Voortrekkers se grondslag is: "God Drie-enig se openbaring aan ons deur die Bybel en die skepping." == Wese == Die Voortrekkers is 'n kultuurbeweging wat hul lede, in besonder die jeug, toerus om as moderne Afrikaners, positiewe Burgers en konsekwente Christene hulle roeping deur diensbaarheid uit te leef.<ref name=":0">Voortrekker web blad https://voortrekkers.co.za/wie-is-ons, 14/07/2023</ref> Getrou aan die oorspronklike stigtingsideale van NJ van der Merwe, Vader Visser en Japie Heese is Die Voortrekkers vandag steeds ’n toekomsgerigte jeugorganisasie wat: * Afrikanerkinders se karakter deur Bybels-Christelike waardes vorm. * Afrikanerkinders die geleentheid bied om hul kultuur in die natuur deur avontuur te geniet. * Afrikaners begelei om as oortuigde Christene nie net Bybelse waardes in hul persoonlike lewens uit te leef nie, maar ook om gemeenskapswaardes deur middel van diens, deelname en standpunte te help vorm. * Afrikanerkinders help om lewensvaardighede te ontwikkel om as uitnemende en diensbare leiers ’n betekenisvolle en positiewe bydrae te lewer tot die land en die kontinent. * Afrikanerkinders ’n tuiste bied waarin hulle Afrikaners se geskiedenis, taal, kultuur en tradisies ten volle kan uitleef en geniet. Hierdie ideale het oor dekades neerslag gevind in die wese, waardes en strategiese doelwitte van Die Voortrekkers om jong Afrikaners as uitnemende leiers te ontwikkel. == Doelstellings == Doelstellings vloei voort uit die wese en is die Voortrekkers se verbintenis tot 'n bepaalde aksie. Die Voortrekkers is daartoe verbind om: # hul geloof in God Drie-enig God in al hul Voortrekkeraktiwiteite te bevestig. # as moderne Afrikaners hul taal, kultuur en erfenis met trots te bevorder. # as positiewe burgers opbouend betrokke te wees by hul gemeenskap, land en kontinent. # as konsekwente Christene deur hul woorde en dade te getuig. # diensbaar in hul omgewing te wees. == Voortrekkerkode == [[Lêer:Voortrekker Ou Univorm.jpg|alt=Voortrekker-meisie met die ouer Voortrekker-uniform.|duimnael|Voortrekker-meisie met die vorige (ou) Voortrekker-uniform.]] Elke lid van Die Voortrekkers strewe daarna om die Voortrekkerkode na te leef, wat soos volg lui: # 'n Voortrekker glo in die Drie-enige God en dien Hom. # 'n Voortrekker se woord is sy eer. # 'n Voortrekker is gehoorsaam. # 'n Voortrekker leef met respek. # 'n Voortrekker is trots op hul taal, kultuur en erfenis en bevorder dit. # 'n Voortrekker leer uit die geskiedenis en bou daarop voort. # 'n Voortrekker waardeer en bewaar sy omgewing. # 'n Voortrekker neem leiding. # 'n Voortrekker is oplettend en weerbaar. # 'n Voortrekker is diensbaar. == Voortrekkersimbole == Die drie kernsimbole van Die Voortrekkers is die Voortrekkerwapen, die vlag en die Hou Koers-lied. === Die Voortrekkerwapen === Die ontwerp van die wapen was die idee van prof. B Taute, latere provinsieleier van Kaapland, terwyl die leuse die voorstel van die eerste hoofleier dr. NJ van der Merwe was. Die Voortrekkerwapen skep die indruk van beweging, doelgerigte beweging op ʼn voorafbepaalde koers, die pad van Suid-Afrika.[[Lêer:Voortrekkers by Karel Landman Monument.jpg|alt=Voortrekkers by Karel Landman Monument|duimnael|299x299px|Voortrekker kinders neem deel aan 'n gedenkdiens by die Karel Landman Monument naby [[Alexandria, Oos-Kaap|Alexandria]]. Kinders dra die nuwe (huidige) uniform.]] === Die leuse === Die leuse ''Hou Koers'' herinner die lede om koersvas vorentoe te gaan – getrou aan wie Die Voortrekkers is. == Geskiedenis == === 1913-1940: Totstandkoming en stigting === [[Lêer:Voortrekker vlotvaart.jpg|alt=Voortrekker kinders neem deel aan 'n Vlotvaart. 2021|duimnael|300x300px|Voortrekker kinders neem deel aan 'n Vlotvaart op Bruintjieskraal in die [[Baviaanskloof-wildernisgebied|Baviaanskloof]]. 2021]] Die behoefte aan 'n [[Afrikaans|Afrikaanse]] jeugbeweging is in [[1913]] deur dr. [[C.F. Visser]] ("Vader van die Voortrekkers") besef.<ref>FAK Geskiedenis, [https://www.afrikanergeskiedenis.co.za/organisasies-se-geskiedenis/die-voortrekkers/die-vastrappers/ Die Vastrappers (1931-1966) – Afrikanergeskiedenis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230714121519/https://www.afrikanergeskiedenis.co.za/organisasies-se-geskiedenis/die-voortrekkers/die-vastrappers/ |date=14 Julie 2023 }}, 14/07/2023</ref> Hy het met die [[Boy-Scouts]] se stigter, [[Robert Baden-Powell]], kontak gemaak om die stigting van 'n Afrikaanse Boy-Scout beweging tot stand te bring, maar hulle kon op die ou end nie tot 'n vergelyk kom oor enkele grondslag-kwessies nie. Deur dr. Visser se aansporing is 'n tak in [[1920]] aan die Voorbereidende Tegniese Skool (teenswoordig die [[Hoërskool Sentraal, Bloemfontein|Hoërskool Sentraal]]) in [[Bloemfontein]] gestig. Ander takke het gevolg, onder meer in [[Graaff-Reinet]] en [[Nieuwoudtville]], maar in die eerste bestaansjare was daar nog geen eenvormige grondslag waarvolgens die beweging beheer is nie. Die amptelike stigting het eers op [[30 September]] [[1931]] in Bloemfontein plaasgevind, en die eerste lede is by die geleentheid deur die destydse Eerste Minister, genl. [[J.B.M. Hertzog]], ingelyf. Die Voortrekkerleuse is "Hou koers", en die wapen beeld 'n brandende fakkel op 'n wawiel uit. Daar is ook 'n Voortrekker-kode met 10 artikels wat die lede onder meer aanspoor om die gebruik van Afrikaans te bevorder. Van die vernaamste bedrywighede van die Voortrekkerbeweging is die gereelde kampe wat gehou word om die kinders die geleentheid te bied om met die [[natuur]] kennis te maak. [[Lêer:Voortrekker gestremdhede Spesdag.jpg|alt=Voortrekker kinders neem deel aan 'n gestremdhede bewusmaking program by die Londt Park gestremde basketbal klub in Gqebera.|duimnael|300x300px|Voortrekker kinders neem deel aan 'n gestremdhede bewusmaking program by die Londt Park gestremde basketbal klub in [[Gqeberha|Gqebera]].]] Voortrekker-aktiwiteite is georganiseer volgens 'n kommandostelsel, wat weer uit veldkornetskappe en spanne opgebou is. Buiten die Algemene Kongres, wat minstens elke 4 jaar gehou word, is daar 'n uitvoerende bestuur met hoof- en dagbesture in die onderskeie provinsies. === 1940 - 1966 === In 1940 word dr. CF Visser die hoofleier van die Voortrekkers. Die voltooiing van die [[Voortrekkermonument]] in 1949 word gevier. In 1952 neem die Voortrekkers deel aan die [[Van Riebeeckfees]] in Kaapstad, met die herdenking van [[Jan van Riebeeck]] se koms in Tafelbaai in [[1652]]. [[Japie Heese|Dr Japie Heese]] (“Oom Japie”) het in 1959 die nuwe leier van die Voortrekkers geword nadat hy voorheen as die algemene sekretaris van die beweging gedien. Heese is in 1966 oorlede. === 1966-1981 === In 1966 is “Oom Badie Badenhorst”, as leier van die Voortrekkers verkies. Gedurende sy ampstermyn het die Voortrekkers in 1971 bygedra tot die inwyding van die monument by Bloedrivier, asook die inwyding van die [[Afrikaanse Taalmonument]] in die Paarl op 10 Oktober 1975. Die eerste “Presidents Verkenners” het hul kentekens van Staatspresident CR Swart ontvang. === 1981-1997 === Prof. CWH (“Oom Carel”) Boshoff was die leier gedurende hierdie tydperk. Dit was 'n moeilike tyd in Suid Afrika, met onenigheid onder Afrikaners oor [[Apartheid]]. Sommige het geglo dat Apartheid verkeerd was en agter gelaat moet word, maar sommige het verandering teëgestaan. Hierdie omwentelinge het ook 'n negatiewe uitwerking op die Voortrekkerbeweging gehad, maar die Voortrekkerleiers het besluit om aan die oorgang van Suid-Afrika deel te neem en het voorleggings aan [[KODESA]] gemaak.<ref>Verkennerlewe-2018 gids, pg 53. https://voortrekkers.co.za/wp-content/uploads/2018/09/Verkennerlewe-2018.pdf</ref> Ds. JPL (“Oom Johan”) van der Walt word in 1989 hoofleier.<ref>FAK, [https://www.afrikanergeskiedenis.co.za/organisasies-se-geskiedenis/die-voortrekkers/die-waardedraers/ Afrikanergeskiedenis.co.za], [https://web.archive.org/web/20210622113222/https://www.afrikanergeskiedenis.co.za/organisasies-se-geskiedenis/die-voortrekkers/die-waardedraers/ Geargiveer] op Wayback Machine, 11 Maart 2024</ref> Die beweging het in 1989 begin transformeer en sy grondwet aangepas vir 'n veranderende Suid-Afrika. Daar is ook klein veranderings aan die uniform gedoen om dit te demilitariseer en 'n nuwe "Hou Koers"-lied is aanvaar. Die lied, deur [[Christa Steyn]] en Ansie du Plessis, sou later in die [[FAK-sangbundel|FAK Sangbundel]] opgeneem word.<ref>FAK Sangbundel Vol II, ISBN: 9781485300274, via dokumen.tips [https://dokumen.tips/documents/register-van-titels-in-fak-sangbundel-vol-ii.html?page=11] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240311121257/https://dokumen.tips/documents/register-van-titels-in-fak-sangbundel-vol-ii.html?page=11|date=11 Maart 2024}}, 11 Maart 2024</ref><ref>VOORTREKKERLIED - Voortrekkers [https://www.yumpu.com/nl/document/view/20170575/voortrekkerlied-voortrekkers (yumpu.com)], 11 Maart 2024</ref> === 1997-2001: Simbolestryd === In 1997 is prof. Tom Dreyer as hoofleier verkies. Die nasionale kongres van 1997 is gekenmerk deur 'n debat of die nuwe [[Vlag van Suid-Afrika|Suid-Afrikaanse vlag]] van 1994, en ander Nasionale simbole, in die Voortrekkers gebruik moet word. Die oorgrote meerderheid het vir Dreyer gestem, wat ten gunste van die aanvaarding van die nuwe simbole was. 'n Kort rukkie na die kongres het Theuns de Wet met "n klein groepie" Voortrekkers weggebreek om die Afrikaner Kultuurbond te stig.<ref name=":1" /><ref>Reus in die Afrikanerkultuur sterf | [https://maroelamedia.co.za/nuus/sa-nuus/reus-in-die-afrikanerkultuur-sterf/ Maroela Media], 11 Maart 2024</ref> Tydens prof. Dreyer se termyn is die formele uniform heeltemal vervang met 'n meer moderne en goedkoper Voortrekkerdrag. Dit behels 'n donkerblou of rooi [[Polohemp|gholfhemp]], blou [[denimbroek]] en moulose donkerblou baadjie, met kentekens wat deur die draer verwerf is.<ref name=":1">Verkennerlewe-2018.pdf bl.65 ([https://voortrekkers.co.za/wp-content/uploads/2018/09/Verkennerlewe-2018.pdf voortrekkers.co.za]), 14 Julie 2023</ref> === 2001-2013 === Tydens die kongres van 2001 in Pretoria is die agtste leier van die Voortrekker, prof. TP Strauss (“oom Piet”) verkies. Voortdurende aanpassings word steeds gemaak om die Voortrekkers te transformeer tot 'n moderne en "vooruitskouende" jeugbeweging vir Afrikaners. Op die kongresse van onderskeidelik 2005 en 2009 is prof Strauss herkies as leier vir nog twee vierjaartermyne. === 2013-2017 === By die 2013 kongres is dr. Danie Langner as die nuwe Voortrekkerleier verkies. Dr. Langner is ook vanaf 2012 die Besturende Direkteur van die [[FAK]] (Federasie van Afrikaanse Kultuurvereniginge) en sedert 2021 die besturende direkteur van die Voortrekkermonument en die Erfenisstigting .<ref>Voortrekker Monument and the City of Tshwane to take hands in fight against crime – [https://www.tshwane.gov.za/?p=54634 City of Tshwane government], 11 Maart 2024</ref> === 2023-hede === Dr. Karin Stoffberg is op 14 Julie 2023 verkies as die eerste vroulike hoofleier in die organisasie se bestaan.<ref>[https://rsg.co.za/rsg/nuus/ www.rsg.co.za/rsg/nuus/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220927115341/https://www.rsg.co.za/rsg/nuus/|date=27 September 2022}} [[Radio Sonder Grense|RSG]] nuusberig uitgesaai om 13:00 op 14/07/2023.</ref> Sy volg vir dr. Danie Langner op, wat hoofleier vanaf 2013 - 2023 was.<ref>Voortrekker se Web blad: [https://voortrekkers.co.za/hoofdagbestuur/ dagbestuur], 13 Julie 2023.</ref> ==Lees ook== * [[Die Landsdiensbeweging]] * [[Scouts (Padvinders)|Padvinders (Scouts)]] == Bronnelys == * [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409702}}, volume 29, bl. 17, 18 * Langner, D. (2021). ''Die Voortrekkers – HOU KOERS!,'' {{ISBN|978-0-620-90867-2}}, gedruk: SA Printgroup, Bloemfontein == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://voortrekkers.co.za Die amptelike webblad van die Voortrekkers. (voortrekkers.co.za)] {{Normdata}} [[Kategorie:Kulturele bewegings]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse organisasies]] jvthho0rrpshsi3ooxejuo32h2uz5u8 0 17476 2894565 2842992 2026-04-17T13:09:17Z ~2026-23668-11 206376 2894565 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp | naam = Bethlehem | inheemse_naam = | ander_naam = | nedersetting_tipe = [[Dorp]] | beeld_stadsilhoeët = Bethlehem, Vrystaat, uitsig a.jpg | beeldbyskrif = | latd = 28 |latm = 14 |lats = 0 | longd = 28 |longm = 18 |longs = 0 | provinsie = Vrystaat | distrik = Thabo Mofutsanyana | munisipaliteit = Dihlabeng | stigtingsdatum = [[1859]] | regeringstipe = | leier_party = | leiertitel = | leiernaam = | hoogte_m = 1687 | oppervlakvoetnotas = <ref name=census2011>Som van die hoofplekke [http://census2011.adrianfrith.com/place/470001 Bohlokong], [http://census2011.adrianfrith.com/place/470002 Thorisong], [http://census2011.adrianfrith.com/place/470003 Vuka], [http://census2011.adrianfrith.com/place/470004 Old Location] en [http://census2011.adrianfrith.com/place/470005 Bethlehem] tydens die 2011-Sensus.</ref> | oppervlak_totaal_km2 = 37.1 | bevolking_totaal = 76667 | bevolking_soos_op = 2011 | bevolkingvoetnotas = <ref name=census2011 /> | demografie1_voetnotas = <ref name=census2011 /> | persent_swart = 85.2% | persent_kleurling = 2.1% | persent_asiër = 0.6% | persent_wit = 12.0% | persent_ander = 0.2% | demografie2_voetnotas = <ref name=census2011 /> | demografie2_titel1 = [[Sotho]] | demografie2_info1 = 72.2% | demografie2_titel2 = [[Afrikaans]] | demografie2_info2 = 14.5% | demografie2_titel3 = [[Zoeloe]] | demografie2_info3 = 7.0% | demografie2_titel4 = [[Engels]] | demografie2_info4 = 2.4% | demografie2_titel5 = Ander | demografie2_info5 = 3.9% | poskode = 9700 | poskode2 = 9700 | skakelkode = 058 | sensuskode = | voetnotas = | webwerf = }} [[Lêer:NG kerk Bethlehem.jpg|duimnael|links|210px|Kerkgebou van Bethlehem se [[NG gemeente Bethlehem|N.G. Moedergemeente]]]] [[Lêer:Town Hall Bethlehem01.jpg|duimnael|links|210px|Bethlehem se stadsaal]] [[Lêer:Bethlehem damwal.jpg|duimnael|regs|210px|Die damwal van Loch Athlone, een van drie damme wat Bethlehem van water voorsien]] '''Bethlehem''' is 'n dorp in die [[Oos-Vrystaat]] in [[Suid-Afrika]]. Die streek word hoofsaaklik deur [[landbou]]verbouing gekenmerk. Die [[N5 (Suid-Afrika)|N5]] nasionale pad gaan Bethlehem, en word deur Kerk- en Mullerstrate verbind. == Geskiedenis == Die dorp is in 1860 op die plaas Pretoriuskloof van ene J.C. Pretorius gestig, maar eers in 1884 geproklameer en munisipale status het eers in 1902 gevolg. Die naam is deur F.P. Naude, 'n plaaslike kerkleier gegee. Die naam Bethlehem beteken eintlik “broodhuis” of “beit lechem” in [[Hebreeus]]. Dit is 'n verwysing na die aard van landboubedrywighede in die area. Na die val van [[Bloemfontein]] was Bethlehem tydelik die setel van die Vrystaatse regering tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]]. Die dorp se vinnige groei is aangedryf deur sy spoorwegverbindings en sy rol as 'n kommersiële en landbousentrum, veral vir koringnavorsing en -produksie. Bethlehem het veral vir [[graan]]- en meer spesifiek [[koring]]verbouing bekend geword. Dit is tans 'n stad alhoewel dit nooit as sodanig verklaar is nie. == Uitleg en sektore == Die stadsmidde is in 'n bekken geleë wat deur die konvergerende Atbaraspruit en Jordaanrivier gevorm word. Die vernaamste voorstede is La Provence, Panorama, Eureka, Jordania, Panorama-Oos, Morelig, Bakenpark, Bohlokong, Bergsig, Hospitaalheuwel, Wesselsheim en Bethlehem-Sentraal. Die Bohlokong-township is vernoem na die hloko/bohloko-gras, ''[[Diheteropogon|Diheteropogon filifolius]]'', wat in die gebied voorkom.<ref>Rodney Moffet, Grasses of the Eastern Free State: Their descriptions and uses, UNIQWA, Phuthaditjhaba, 1997</ref> Die stad word gekenmerk deur sandsteengeboue wat in die sakekern voorkom. Sandsteen is vroeër gebruik as boumateriaal aangesien dit volop in die berge en koppies in die gebied voorkom. Bethlehem word as 'n stad beskou, weens die beduidende kommersiële, industriële en streeksentrumfunksies, insluitend diverse sakeondernemings, nywerhede soos voedsel- en drankproduksie, en dienste soos onderwys en gesondheidsorg. Dit is 'n belangrike sentrum in die oostelike Vrystaat en dien as 'n belangrike vervoerskakel met pad-, spoor- en lugtoegang. Plaaslike nywerhede sluit meubelvervaardiging, tekstielaanlegte, meelfabrieke, koue stooraanlegte, en suiwel- en moutnywerhede in, en dit is 'n streeksentrum vir dienste soos mediese sorg, onderwys en kleinhandel. == Omgewing == Landbou rondom Bethlehem behels sowel gewasverbouing as veeteelt, met beduidende mielie- en koringproduksie. Die streek se vrugbare valleie en ryk grond is ideaal vir graangewasse, terwyl hoër berghellings vir beweiding deur vee soos beeste en skape geskik is. Sommige wildplase is ook hier geleë, insluitend Arendshoek, 18 km buite Bethlehem, wat jag, wildritte en aktiwiteite soos baarshengel en abseil aanbied. Uniondale-wildplaas is 'n historiese terrein met dinosourusvoetspore. Wolhuterskop Wild- en Natuurreservaat is langs die N5 geleë en is die tuiste van springbokke, elande, swartwildebeeste en blesbokke, benewens ander wildlewe. Die Lionsrock Big Cat Sanctuary is die tuiste van ongeveer 100 geredde groot katte van regoor die wêreld. Naby dié dorp is drie groot damme wat Bethlehem se inwoners van water voorsien. Dit is naamlik die Loch Athlonedam (bekend vir sy restaurant wat in die vorm van 'n skip, die ''Athlone Castle'', gebou is), die Gerrandsdam en die Sol Plaatjedam. Laasgenoemde was eers bekend as die Saulspoortdam, maar die naam is terstond verander na 'n bus gelaai met [[COSATU]]-geaffilieerde vakbondwerkers, wat vanaf [[Kimberley]] na [[QwaQwa]] onderweg was om 'n Meidag viering by te woon, teen 'n spoed in die dam ingejaag het in Mei 2003. Dosyne passasiers is dood in die grootste busramp in die land se geskiedenis. == Sport == Die professionale [[sokker]]span [[Free State Stars]], wat aan die [[Premier Sokkerliga]] deelneem, se tuisstadion is in Bethlehem. [[John van Reenen]], voormalige wêreldrekordhouer in [[skyfwerp]] is hier gebore. == Sien ook == * [[Gereformeerde kerk Bethlehem]] * [[NG gemeente Bethlehem]] * [[NG gemeente Bethlehem-Wes]] * [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Geografiese ligging |Senter = Bethlehem |Noord = [[Reitz]] |Noordwes = [[Lindley]] |Noordoos = [[Warden]] |Oos = [[Kestell]] |Suidoos = [[Clarens, Vrystaat|Clarens]] |Suid = [[Fouriesburg]] |Suidwes = [[Rosendal]] |Wes = [[Senekal]] }} {{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC19}} [[Kategorie:Nedersettings in die Vrystaat]] fxj33orqbjsn7w2uo6xhh6vrvzoqhrx 0 18840 2894734 2817247 2026-04-17T22:11:55Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894734 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | beeld = [[Lêer:Beiere.png|120px]]| klubnaam = FC Bayern München| vollenaam = Fußball-Club <br />Bayern München e.V.| bynaam = ''Die Bayern''<br />''Die Roten''<br />''FC Hollywood'' | stigting = [[27 Februarie]] [[1900]]| stadion = Allianz-Arena, <br />[[München]] | kapasiteit = 69 901 | liga = [[Bundesliga]] | seisoen = 2024/25 | posisie = 1. posisie (kampioene)| patroon_la1=_bayern1920h|patroon_b1=_bayern1920h|patroon_ra1=_bayern1920h| linkerarm1= D50000|liggaam1= D50000|regterarm1= D50000|broek1= D50000|kouse1= D50000| patroon_la2= _bayern1920a|patroon_b2=_bayern1920a|patroon_ra2= _bayern1920a| linkerarm2=FFFFFF|liggaam2=FFFFFF|regterarm2=FFFFFF|broek2=CCCCCC|kouse2=FFFFFF| |afrigter={{vlagikoon|België}} [[Vincent Kompany]]|president=Herbert Hainer}} [[Lêer:Allianz Arena Pahu.jpg|200px|regs|duimnael|Die ''Allianz Arena'']] '''FC Bayern München''' is 'n [[sport]]klub uit [[München]], die [[hoofstad]] van die [[Deelstate van Duitsland|deelstaat]] [[Beiere]] in [[Duitsland]], veral bekend vir sy [[sokker]]afdeling. Benewens sokker, het die klub ook onder meer afdelings vir [[basketbal]], [[handbal]], [[kegelbal]], [[skaak]], [[tafeltennis]] en [[gimnastiek]]. Bayern München is die bekendste en mees suksesvolle klub van Duitsland en is een van vier klubs wat al alle groot [[Europa|Europese]] kompetisies gewen het. Die klub is op [[27 Februarie]] [[1900]] gestig deur ontevrede sokkerspelers van die klub ''MTV 1879 München'' (hierdie klub se sokkerafdeling bestaan vandag nog met sy eerstespan wat in die ''Kreisliga'' op die 9de vlak van die Duitse sokkerstruktuur meeding). In [[1906]] het die klub vir finansiële redes na 'n samesmelting die sokkerafdeling van ''Münchner Sport Club'' geword. As deel van die ooreenkoms moes hulle [[swart]] opgee en ''MSC'' se [[rooi]] klubkleure aanvaar - die kleur wat vandag nog deur Bayern gebruik word. Na die [[Eerste Wêreldoorlog]] het die klub in [[1919]] weggebreek vanaf ''Münchner Sport Club'' en by ''Turn- und Sportverein 1890 Jahn München'' aangesluit. ''MSC'' het sedertdien nie meer 'n sokkerafdeling nie en bestaan vandag steeds as 'n [[hokkie]]-, [[gholf]]- en [[tennis]]klub. In [[1923]] het Bayern ook ''Turn- und Sportverein 1890 Jahn München'' (vandag, na 'n samsmelting in [[1947]], as ''Turnerschaft Jahn München von 1887'' bekend) verlaat om die huidige onafhanklike klub te vorm. Die klub se president, ''Kurt Landauer'', 'n puik strateeg, het die [[afrigter]] ''William Townley'' as die span se eerste professionele afrigter aangestel (dieselfde afrigter wat die titel met [[Karlsruher FV]] in [[1910]] gewen het). Bayern het vinnig opgang gemaak en sy eerste groot sukses in [[1932]] behaal met die verowering van die Duitse kampioenskap. Die ontwikkeling van die klub het hierna 'n groot terugslag beleef met die oorname van die Duitse regering deur [[Adolf Hitler]]: beide die voorsitter en afrigter was [[Jood|Jode]] en hulle het kort daarna die land verlaat. Die klub het hierna in die [[Gauliga]] Beiere meegeding, maar gemiddelde resultate behaal. Toevallig was die laaste opgetekende wedstryd in die [[Derde Ryk]] die wedstryd tussen Bayern en [[TSV 1860 München]] op [[23 April]] [[1945]] (3-2 vir Bayern). Na die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die klub in die [[Oberliga Suid]] meegeding en as gevolg van beroerde finansies meestal gemiddelde resultate behaal. In [[1956]] is die klub selfs gerelegeer. Die klub het wel in [[1957]] daarin geslaag om die [[DFB-Pokal]] te wen. Die [[Bundesliga]] is die eerste keer in [[1965]] gehaal. Opvallend is dat die fenomenale opkoms van die klub hierna, tot op daardie stadium as minder belangrik as sy stadgenoot TSV 1860 München beskou, gelyk opleef met die opkoms van [[Franz Beckenbauer]]. Die klub se tuisveld was tot die somer van [[2005]] die Olimpiese stadion in [[München]], maar is verruil vir die ''Allianz Arena'' met 66 000 sitplekke. Voor [[1971]] was die ''Grünwalder Straße''-stadion die tuisveld. == Erelys == '''[[Duitse sokkerkampioen]]''' (32) : 1931/32, 1968/69, 1971/72, 1972/73, 1973/74, 1979/80, 1980/81, 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1988/89, 1989/90, 1993/94, 1996/97, 1998/99, 1999/2000, 2000/01, 2002/03, 2004/05, 2005/06, 2007/08, 2009/10, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22 '''[[DFB-Pokal]]''' (20) : 1957, 1966, 1967, 1969, 1971, 1982, 1984, 1986, 1998, 2000, 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014, 2016, 2019, 2020 '''[[UEFA Champions League|Europese beker I / UEFA Kampioeneliga]]''' (6) : 1974, 1975, 1976, 2001, 2013, 2020 '''[[UEFA Bekerwenner-beker|Europese beker II]]''' (1) : 1967 '''[[UEFA Europa League|UEFA-beker]]''' (1) : 1996 '''[[Interkontinentale beker]]''' (2) : 1976, 2001 == Onlangse ligaposisionering == {| |- | valign="top" | * 1963-64 (II) Regionalliga-Suid 2de * 1964-65 (II) Regionalliga-Suid 1ste * 1965-66 (I) Bundesliga 3de * 1966-67 (I) Bundesliga 6de * 1967-68 (I) Bundesliga 5de * 1968-69 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1969-70 (I) Bundesliga 2de * 1970-71 (I) Bundesliga 2de * 1971-72 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1972-73 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1973-74 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1974-75 (I) Bundesliga 10de * 1975-76 (I) Bundesliga 3de * 1976-77 (I) Bundesliga 7de * 1977-78 (I) Bundesliga 12de * 1978-79 (I) Bundesliga 4de * 1979-80 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1980-81 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1981-82 (I) Bundesliga 3de * 1982-83 (I) Bundesliga 4de * 1983-84 (I) Bundesliga 4de * 1984-85 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen | valign="top" | * 1985-86 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1986-87 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1987-88 (I) Bundesliga 2de * 1988-89 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1989-90 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1990-91 (I) Bundesliga 2de * 1991-92 (I) Bundesliga 10de * 1992-93 (I) Bundesliga 2de * 1993-94 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1994-95 (I) Bundesliga 6de * 1995-96 (I) Bundesliga 2de * 1996-97 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1997-98 (I) Bundesliga 2de : - Wenner DFB-beker * 1998-99 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1999-00 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen : - DFB-beker * 2000-01 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2001-02 (I) Bundesliga 3de * 2002-03 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen | valign="top" | * 2003-04 (I) Bundesliga 2de * 2004-05 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2005-06 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2006-07 (I) Bundesliga 4de * 2007-08 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2008-09 (I) Bundesliga 2de * 2009-10 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen : - Wenner DFB-beker * 2010-11 (I) Bundesliga 3de * 2011-12 (I) Bundesliga 2de * 2012-13 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen : - Wenner DFB-beker * 2013-14 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen : - Wenner DFB-beker * 2014-15 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2015-16 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen : - Wenner DFB-beker * 2016-17 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2017-18 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen |} == Eksterne skakels == * [http://www.fcbayern.de Amptelike klubwerf] * [http://www.abseits-soccer.com/clubs/bayern.html The Abseits Guide to German Soccer] {{Navigasie Bundesligaseisoen}} {{Normdata}} [[Kategorie:Duitse sokkerklubs|München]] [[Kategorie:München]] 41lfe4vwm9t8wwvr40uqa0oo5r84qij 2894735 2894734 2026-04-17T22:14:05Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894735 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | beeld = [[Lêer:Beiere.png|120px]]| klubnaam = FC Bayern München| vollenaam = Fußball-Club <br />Bayern München e.V.| bynaam = ''Die Bayern''<br />''Die Roten''<br />''FC Hollywood'' | stigting = {{Start date and age|df=yes|1900|2|27}}| stadion = Allianz-Arena, <br />[[München]] | kapasiteit = 75 024<ref>{{cite web |url=https://allianz-arena.com/en/arena/facts/general-information |title=Facts, figures & information about the Allianz Arena |website=allianz-arena.com |publisher=FC Bayern Munich |access-date=29 October 2024}}</ref> | liga = [[Bundesliga]] | seisoen = 2024/25 | posisie = 1. posisie (kampioene)| patroon_la1=_bayern1920h|patroon_b1=_bayern1920h|patroon_ra1=_bayern1920h| linkerarm1= D50000|liggaam1= D50000|regterarm1= D50000|broek1= D50000|kouse1= D50000| patroon_la2= _bayern1920a|patroon_b2=_bayern1920a|patroon_ra2= _bayern1920a| linkerarm2=FFFFFF|liggaam2=FFFFFF|regterarm2=FFFFFF|broek2=CCCCCC|kouse2=FFFFFF| |afrigter={{vlagikoon|België}} [[Vincent Kompany]]|president=Herbert Hainer|voorsitter=Jan-Christian Dreesen}} [[Lêer:Allianz Arena Pahu.jpg|200px|regs|duimnael|Die ''Allianz Arena'']] '''FC Bayern München''' is 'n [[sport]]klub uit [[München]], die [[hoofstad]] van die [[Deelstate van Duitsland|deelstaat]] [[Beiere]] in [[Duitsland]], veral bekend vir sy [[sokker]]afdeling. Benewens sokker, het die klub ook onder meer afdelings vir [[basketbal]], [[handbal]], [[kegelbal]], [[skaak]], [[tafeltennis]] en [[gimnastiek]]. Bayern München is die bekendste en mees suksesvolle klub van Duitsland en is een van vier klubs wat al alle groot [[Europa|Europese]] kompetisies gewen het. Die klub is op [[27 Februarie]] [[1900]] gestig deur ontevrede sokkerspelers van die klub ''MTV 1879 München'' (hierdie klub se sokkerafdeling bestaan vandag nog met sy eerstespan wat in die ''Kreisliga'' op die 9de vlak van die Duitse sokkerstruktuur meeding). In [[1906]] het die klub vir finansiële redes na 'n samesmelting die sokkerafdeling van ''Münchner Sport Club'' geword. As deel van die ooreenkoms moes hulle [[swart]] opgee en ''MSC'' se [[rooi]] klubkleure aanvaar - die kleur wat vandag nog deur Bayern gebruik word. Na die [[Eerste Wêreldoorlog]] het die klub in [[1919]] weggebreek vanaf ''Münchner Sport Club'' en by ''Turn- und Sportverein 1890 Jahn München'' aangesluit. ''MSC'' het sedertdien nie meer 'n sokkerafdeling nie en bestaan vandag steeds as 'n [[hokkie]]-, [[gholf]]- en [[tennis]]klub. In [[1923]] het Bayern ook ''Turn- und Sportverein 1890 Jahn München'' (vandag, na 'n samsmelting in [[1947]], as ''Turnerschaft Jahn München von 1887'' bekend) verlaat om die huidige onafhanklike klub te vorm. Die klub se president, ''Kurt Landauer'', 'n puik strateeg, het die [[afrigter]] ''William Townley'' as die span se eerste professionele afrigter aangestel (dieselfde afrigter wat die titel met [[Karlsruher FV]] in [[1910]] gewen het). Bayern het vinnig opgang gemaak en sy eerste groot sukses in [[1932]] behaal met die verowering van die Duitse kampioenskap. Die ontwikkeling van die klub het hierna 'n groot terugslag beleef met die oorname van die Duitse regering deur [[Adolf Hitler]]: beide die voorsitter en afrigter was [[Jood|Jode]] en hulle het kort daarna die land verlaat. Die klub het hierna in die [[Gauliga]] Beiere meegeding, maar gemiddelde resultate behaal. Toevallig was die laaste opgetekende wedstryd in die [[Derde Ryk]] die wedstryd tussen Bayern en [[TSV 1860 München]] op [[23 April]] [[1945]] (3-2 vir Bayern). Na die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die klub in die [[Oberliga Suid]] meegeding en as gevolg van beroerde finansies meestal gemiddelde resultate behaal. In [[1956]] is die klub selfs gerelegeer. Die klub het wel in [[1957]] daarin geslaag om die [[DFB-Pokal]] te wen. Die [[Bundesliga]] is die eerste keer in [[1965]] gehaal. Opvallend is dat die fenomenale opkoms van die klub hierna, tot op daardie stadium as minder belangrik as sy stadgenoot TSV 1860 München beskou, gelyk opleef met die opkoms van [[Franz Beckenbauer]]. Die klub se tuisveld was tot die somer van [[2005]] die Olimpiese stadion in [[München]], maar is verruil vir die ''Allianz Arena'' met 66 000 sitplekke. Voor [[1971]] was die ''Grünwalder Straße''-stadion die tuisveld. == Erelys == '''[[Duitse sokkerkampioen]]''' (32) : 1931/32, 1968/69, 1971/72, 1972/73, 1973/74, 1979/80, 1980/81, 1984/85, 1985/86, 1986/87, 1988/89, 1989/90, 1993/94, 1996/97, 1998/99, 1999/2000, 2000/01, 2002/03, 2004/05, 2005/06, 2007/08, 2009/10, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2020/21, 2021/22 '''[[DFB-Pokal]]''' (20) : 1957, 1966, 1967, 1969, 1971, 1982, 1984, 1986, 1998, 2000, 2003, 2005, 2006, 2008, 2010, 2013, 2014, 2016, 2019, 2020 '''[[UEFA Champions League|Europese beker I / UEFA Kampioeneliga]]''' (6) : 1974, 1975, 1976, 2001, 2013, 2020 '''[[UEFA Bekerwenner-beker|Europese beker II]]''' (1) : 1967 '''[[UEFA Europa League|UEFA-beker]]''' (1) : 1996 '''[[Interkontinentale beker]]''' (2) : 1976, 2001 == Onlangse ligaposisionering == {| |- | valign="top" | * 1963-64 (II) Regionalliga-Suid 2de * 1964-65 (II) Regionalliga-Suid 1ste * 1965-66 (I) Bundesliga 3de * 1966-67 (I) Bundesliga 6de * 1967-68 (I) Bundesliga 5de * 1968-69 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1969-70 (I) Bundesliga 2de * 1970-71 (I) Bundesliga 2de * 1971-72 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1972-73 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1973-74 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1974-75 (I) Bundesliga 10de * 1975-76 (I) Bundesliga 3de * 1976-77 (I) Bundesliga 7de * 1977-78 (I) Bundesliga 12de * 1978-79 (I) Bundesliga 4de * 1979-80 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1980-81 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1981-82 (I) Bundesliga 3de * 1982-83 (I) Bundesliga 4de * 1983-84 (I) Bundesliga 4de * 1984-85 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen | valign="top" | * 1985-86 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1986-87 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1987-88 (I) Bundesliga 2de * 1988-89 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1989-90 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1990-91 (I) Bundesliga 2de * 1991-92 (I) Bundesliga 10de * 1992-93 (I) Bundesliga 2de * 1993-94 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1994-95 (I) Bundesliga 6de * 1995-96 (I) Bundesliga 2de * 1996-97 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1997-98 (I) Bundesliga 2de : - Wenner DFB-beker * 1998-99 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 1999-00 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen : - DFB-beker * 2000-01 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2001-02 (I) Bundesliga 3de * 2002-03 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen | valign="top" | * 2003-04 (I) Bundesliga 2de * 2004-05 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2005-06 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2006-07 (I) Bundesliga 4de * 2007-08 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2008-09 (I) Bundesliga 2de * 2009-10 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen : - Wenner DFB-beker * 2010-11 (I) Bundesliga 3de * 2011-12 (I) Bundesliga 2de * 2012-13 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen : - Wenner DFB-beker * 2013-14 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen : - Wenner DFB-beker * 2014-15 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2015-16 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen : - Wenner DFB-beker * 2016-17 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen * 2017-18 (I) Bundesliga 1ste : - Duitse kampioen |} == Eksterne skakels == * [http://www.fcbayern.de Amptelike klubwerf] * [http://www.abseits-soccer.com/clubs/bayern.html The Abseits Guide to German Soccer] {{Navigasie Bundesligaseisoen}} {{Normdata}} [[Kategorie:Duitse sokkerklubs|München]] [[Kategorie:München]] czx2g67tc2bd6mzt2oggr46lywizmb4 0 19035 2894730 2845546 2026-04-17T21:53:48Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894730 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | beeld = [[Lêer:TSV 1860 München.svg|150px]] | klubnaam = 1860 München | vollenaam = Turn- und Sportverein von 1860 | bynaam = ''Die Löwen'' (Die Leeus)<br /> ''Sechzig'' (Sestig)<br />''Die Sechzger''<br>(Die Sestigs)<br />''Weiß und Blau''<br>(Wit en Blou)<br />''Die Blauen'' (Die Bloues) | stigting = {{start date and age|1860|5|17|df=yes}},<br />sokker op {{start date and age|1899|03|06|df=y|br=y}} | stadion = Grünwalder Stadion | kapasiteit = 12 500<ref>{{cite web |url=https://gruenwalder-stadion.com/fassungsvermoegen-und-zuschaueraufteilung/ |title=Fassungsvermögen und Zuschaueraufteilung |website=gruenwalder-stadion.com |publisher=Freunde des Sechz’ger Stadions e.V. |access-date=6 December 2025}}</ref> | eienaar = HAM International Limited (60%)<br />TSV München e.V. (40%) | voorsittertitel = President | voorsitter = | afrigter = Markus Kauczinski | liga = 3. Liga | patroon_la1 = _munchen2526h | patroon_b1 = _munchen2526h | patroon_ra1 = _munchen2526h | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _munchen2526h | linkerarm1 = a0c7e5 | liggaam1 = a0c7e5 | regterarm1 = a0c7e5 | broek1 = a0c7e5 | kouse1 = a0c7e5 | patroon_la2 = _munchen2526a | patroon_b2 = _munchen2526a | patroon_ra2 = _munchen2526a | patroon_sh2 = | patroon_so2 = _munchen2526a | linkerarm2 = 1b2c47 | liggaam2 = 1b2c47 | regterarm2 = 1b2c47 | broek2 = 1b2c47 | kouse2 = 1b2c47 |president=Robert Reisinger}} '''TSV 1860 München''' is 'n sportklub uit die [[Duitsland|Duitse]] stad [[München]]. Van die sportsoorte wat die klub bied, is hulle [[sokker]]afdeling die grootste en bekendste. Die klub is op [[15 Augustus]] [[1848]] as ''Münchner Turnverein'' gestig, maar is kort daarna verbied weens republikeinse aktiwiteite. Op [[17 Mei]] [[1860]] is die sportklub opnuut gestig. In [[1898]] is die naam verander in ''Turnverein München von 1860'' en in [[1911]] het die [[leeu]] op die klub se wapen verskyn. Vanaf die 2005/2006-seisoen deel ''1860 München'' die nuwe ''Allianz Arena'' met [[FC Beiere München]]. Voorheen was die span se tuisveld die Olimpiese stadion in München. == Erelys == '''[[Duitse sokkerkampioen]]''' : 1966 '''[[DFB-Pokal]]''' : 1942, 1964 == Onlangse ligaposisionering == {| |- | valign="top" | * 1963-64 (I) Bundesliga 7de * 1964-65 (I) Bundesliga 4de * 1965-66 (I) Bundesliga 1ste : (Duitse kampioen) * 1966-67 (I) Bundesliga 2de * 1967-68 (I) Bundesliga 12de * 1968-69 (I) Bundesliga 10de * 1969-70 (I) Bundesliga 17de * 1970-71 (II) Regionalliga Suid 4de * 1971-72 (II) Regionalliga Suid 3de * 1972-73 (II) Regionalliga Suid 3de * 1973-74 (II) Regionalliga Suid 3de * 1974-75 (II) 2.Bundesliga Suid 5de * 1975-76 (II) 2.Bundesliga Suid 4de * 1976-77 (II) 2.Bundesliga Suid 2de * 1977-78 (I) Bundesliga 16de * 1978-79 (II) 2.Bundesliga Suid 1ste * 1979-80 (I) Bundesliga 13de * 1980-81 (I) Bundesliga 16de * 1981-82 (II) 2.Bundesliga Suid 4de : (lisensie geweier) * 1982-83 (III) Am.Oberliga Beiere 6de * 1983-84 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1984-85 (III) Am.Oberliga Beiere 11de * 1985-86 (III) Am.Oberliga Beiere 2de * 1986-87 (III) Am.Oberliga Beiere 3de * 1987-88 (III) Am.Oberliga Beiere 3de | valign="top" | * 1988-89 (III) Am.Oberliga Beiere 5de * 1989-90 (III) Am.Oberliga Beiere 2de * 1990-91 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1991-92 (II) 2.Bundesliga Suid 10de * 1992-93 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1993-94 (II) 2.Bundesliga 3de * 1994-95 (I) Bundesliga 14de * 1995-96 (I) Bundesliga 8ste * 1996-97 (I) Bundesliga 7de * 1997-98 (I) Bundesliga 13de * 1998-99 (I) Bundesliga 9de * 1999-00 (I) Bundesliga 4de * 2000-01 (I) Bundesliga 11de * 2001-02 (I) Bundesliga 9de * 2002-03 (I) Bundesliga 10de * 2003-04 (I) Bundesliga 17de * 2004-05 (II) 2.Bundesliga 4de * 2005-06 (II) 2.Bundesliga 13de * 2006-07 (II) 2.Bundesliga 8ste * 2007-08 (II) 2.Bundesliga 11de * 2008-09 (II) 2.Bundesliga 8ste * 2010-11 (II) 2.Bundesliga 9de * 2011-12 (II) 2.Bundesliga 6de * 2012-13 (II) 2.Bundesliga 6de * 2013-14 (II) 2.Bundesliga 7de * 2014-15 (II) 2.Bundesliga 16de * 2015-16 (II) 2.Bundesliga |} == Eksterne skakels == * [http://www.tsv1860.de Amptelike klubblad] * [http://www.abseits-soccer.com/clubs/1860.html Abseits Guide to German Soccer] {| align=center cellspacing=1 style="border:1px solid #888888;" width="70%" |- | align=center style="background:#94bfe7;" | '''[[2. Bundesliga]] 2010/11-seisoen''' |- | align="center" style="font-size: 90%;" colspan="2" | [[FC Augsburg]] - TSV 1860 München - [[FC Erzgebirge Aue]] - [[Karlsruher SC]] - [[MSV Duisburg]] - [[VfL Osnabrück]] - <br /> [[Hertha BSC Berlyn]] - [[1. FC Union Berlyn]] - [[SpVgg Greuther Fürth]] - [[DSC Arminia Bielefeld]] - [[VfL Bochum]] -<br /> [[FC Energie Cottbus]] - [[Fortuna Düsseldorf]] - [[FC Ingolstadt 04]] - [[SC Rooiwit Oberhausen]] - <br />[[FSV Frankfurt]] - [[SC Paderborn 07]] - [[Alemannia Aken]] |} {{Normdata}} [[Kategorie:Duitse sokkerklubs|München]] [[Kategorie:München]] 5m63jb1hhje8qb5d0ux84k7uthr3mmh 2894731 2894730 2026-04-17T21:55:01Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 /* Onlangse ligaposisionering */ 2894731 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | beeld = [[Lêer:TSV 1860 München.svg|150px]] | klubnaam = 1860 München | vollenaam = Turn- und Sportverein von 1860 | bynaam = ''Die Löwen'' (Die Leeus)<br /> ''Sechzig'' (Sestig)<br />''Die Sechzger''<br>(Die Sestigs)<br />''Weiß und Blau''<br>(Wit en Blou)<br />''Die Blauen'' (Die Bloues) | stigting = {{start date and age|1860|5|17|df=yes}},<br />sokker op {{start date and age|1899|03|06|df=y|br=y}} | stadion = Grünwalder Stadion | kapasiteit = 12 500<ref>{{cite web |url=https://gruenwalder-stadion.com/fassungsvermoegen-und-zuschaueraufteilung/ |title=Fassungsvermögen und Zuschaueraufteilung |website=gruenwalder-stadion.com |publisher=Freunde des Sechz’ger Stadions e.V. |access-date=6 December 2025}}</ref> | eienaar = HAM International Limited (60%)<br />TSV München e.V. (40%) | voorsittertitel = President | voorsitter = | afrigter = Markus Kauczinski | liga = 3. Liga | patroon_la1 = _munchen2526h | patroon_b1 = _munchen2526h | patroon_ra1 = _munchen2526h | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _munchen2526h | linkerarm1 = a0c7e5 | liggaam1 = a0c7e5 | regterarm1 = a0c7e5 | broek1 = a0c7e5 | kouse1 = a0c7e5 | patroon_la2 = _munchen2526a | patroon_b2 = _munchen2526a | patroon_ra2 = _munchen2526a | patroon_sh2 = | patroon_so2 = _munchen2526a | linkerarm2 = 1b2c47 | liggaam2 = 1b2c47 | regterarm2 = 1b2c47 | broek2 = 1b2c47 | kouse2 = 1b2c47 |president=Robert Reisinger}} '''TSV 1860 München''' is 'n sportklub uit die [[Duitsland|Duitse]] stad [[München]]. Van die sportsoorte wat die klub bied, is hulle [[sokker]]afdeling die grootste en bekendste. Die klub is op [[15 Augustus]] [[1848]] as ''Münchner Turnverein'' gestig, maar is kort daarna verbied weens republikeinse aktiwiteite. Op [[17 Mei]] [[1860]] is die sportklub opnuut gestig. In [[1898]] is die naam verander in ''Turnverein München von 1860'' en in [[1911]] het die [[leeu]] op die klub se wapen verskyn. Vanaf die 2005/2006-seisoen deel ''1860 München'' die nuwe ''Allianz Arena'' met [[FC Beiere München]]. Voorheen was die span se tuisveld die Olimpiese stadion in München. == Erelys == '''[[Duitse sokkerkampioen]]''' : 1966 '''[[DFB-Pokal]]''' : 1942, 1964 == Onlangse ligaposisionering == {| |- | valign="top" | * 1963-64 (I) Bundesliga 7de * 1964-65 (I) Bundesliga 4de * 1965-66 (I) Bundesliga 1ste : (Duitse kampioen) * 1966-67 (I) Bundesliga 2de * 1967-68 (I) Bundesliga 12de * 1968-69 (I) Bundesliga 10de * 1969-70 (I) Bundesliga 17de * 1970-71 (II) Regionalliga Suid 4de * 1971-72 (II) Regionalliga Suid 3de * 1972-73 (II) Regionalliga Suid 3de * 1973-74 (II) Regionalliga Suid 3de * 1974-75 (II) 2.Bundesliga Suid 5de * 1975-76 (II) 2.Bundesliga Suid 4de * 1976-77 (II) 2.Bundesliga Suid 2de * 1977-78 (I) Bundesliga 16de * 1978-79 (II) 2.Bundesliga Suid 1ste * 1979-80 (I) Bundesliga 13de * 1980-81 (I) Bundesliga 16de * 1981-82 (II) 2.Bundesliga Suid 4de : (lisensie geweier) * 1982-83 (III) Am.Oberliga Beiere 6de * 1983-84 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1984-85 (III) Am.Oberliga Beiere 11de * 1985-86 (III) Am.Oberliga Beiere 2de * 1986-87 (III) Am.Oberliga Beiere 3de * 1987-88 (III) Am.Oberliga Beiere 3de | valign="top" | * 1988-89 (III) Am.Oberliga Beiere 5de * 1989-90 (III) Am.Oberliga Beiere 2de * 1990-91 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1991-92 (II) 2.Bundesliga Suid 10de * 1992-93 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1993-94 (II) 2.Bundesliga 3de * 1994-95 (I) Bundesliga 14de * 1995-96 (I) Bundesliga 8ste * 1996-97 (I) Bundesliga 7de * 1997-98 (I) Bundesliga 13de * 1998-99 (I) Bundesliga 9de * 1999-00 (I) Bundesliga 4de * 2000-01 (I) Bundesliga 11de * 2001-02 (I) Bundesliga 9de * 2002-03 (I) Bundesliga 10de * 2003-04 (I) Bundesliga 17de * 2004-05 (II) 2.Bundesliga 4de * 2005-06 (II) 2.Bundesliga 13de * 2006-07 (II) 2.Bundesliga 8ste * 2007-08 (II) 2.Bundesliga 11de * 2008-09 (II) 2.Bundesliga 8ste * 2010-11 (II) 2.Bundesliga 9de * 2011-12 (II) 2.Bundesliga 6de * 2012-13 (II) 2.Bundesliga 6de * 2013-14 (II) 2.Bundesliga 7de * 2014-15 (II) 2.Bundesliga 16de * 2015-16 (II) 2.Bundesliga |} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [http://www.tsv1860.de Amptelike klubblad] * [http://www.abseits-soccer.com/clubs/1860.html Abseits Guide to German Soccer] {| align=center cellspacing=1 style="border:1px solid #888888;" width="70%" |- | align=center style="background:#94bfe7;" | '''[[2. Bundesliga]] 2010/11-seisoen''' |- | align="center" style="font-size: 90%;" colspan="2" | [[FC Augsburg]] - TSV 1860 München - [[FC Erzgebirge Aue]] - [[Karlsruher SC]] - [[MSV Duisburg]] - [[VfL Osnabrück]] - <br /> [[Hertha BSC Berlyn]] - [[1. FC Union Berlyn]] - [[SpVgg Greuther Fürth]] - [[DSC Arminia Bielefeld]] - [[VfL Bochum]] -<br /> [[FC Energie Cottbus]] - [[Fortuna Düsseldorf]] - [[FC Ingolstadt 04]] - [[SC Rooiwit Oberhausen]] - <br />[[FSV Frankfurt]] - [[SC Paderborn 07]] - [[Alemannia Aken]] |} {{Normdata}} [[Kategorie:Duitse sokkerklubs|München]] [[Kategorie:München]] riqpx10jc734rcpcps2k1857mmalcx1 2894732 2894731 2026-04-17T22:08:55Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894732 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | beeld = [[Lêer:TSV 1860 München.svg|150px]] | klubnaam = 1860 München | vollenaam = Turn- und Sportverein von 1860 | bynaam = ''Die Löwen'' (Die Leeus)<br /> ''Sechzig'' (Sestig)<br />''Die Sechzger''<br>(Die Sestigs)<br />''Weiß und Blau''<br>(Wit en Blou)<br />''Die Blauen'' (Die Bloues) | stigting = {{start date and age|1860|5|17|df=yes}},<br />sokker op {{start date and age|1899|03|06|df=y|br=y}} | stadion = Grünwalder Stadion | kapasiteit = 12 500<ref>{{cite web |url=https://gruenwalder-stadion.com/fassungsvermoegen-und-zuschaueraufteilung/ |title=Fassungsvermögen und Zuschaueraufteilung |website=gruenwalder-stadion.com |publisher=Freunde des Sechz’ger Stadions e.V. |access-date=6 December 2025}}</ref> | eienaar = HAM International Limited (60%)<br />TSV München e.V. (40%) | voorsittertitel = President | voorsitter = | afrigter = Markus Kauczinski | liga = 3. Liga | patroon_la1 = _munchen2526h | patroon_b1 = _munchen2526h | patroon_ra1 = _munchen2526h | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _munchen2526h | linkerarm1 = a0c7e5 | liggaam1 = a0c7e5 | regterarm1 = a0c7e5 | broek1 = a0c7e5 | kouse1 = a0c7e5 | patroon_la2 = _munchen2526a | patroon_b2 = _munchen2526a | patroon_ra2 = _munchen2526a | patroon_sh2 = | patroon_so2 = _munchen2526a | linkerarm2 = 1b2c47 | liggaam2 = 1b2c47 | regterarm2 = 1b2c47 | broek2 = 1b2c47 | kouse2 = 1b2c47 |president=Robert Reisinger}} '''TSV 1860 München''' is 'n sportklub uit die [[Duitsland|Duitse]] stad [[München]]. Van die sportsoorte wat die klub bied, is hulle [[sokker]]afdeling die grootste en bekendste. Die klub is op [[15 Augustus]] [[1848]] as ''Münchner Turnverein'' gestig, maar is kort daarna verbied weens republikeinse aktiwiteite. Op [[17 Mei]] [[1860]] is die sportklub opnuut gestig. In [[1898]] is die naam verander in ''Turnverein München von 1860'' en in [[1911]] het die [[leeu]] op die klub se wapen verskyn. Die klub se byname is ''Die Löwen'' (Die Leeus) en ''Die Blauen'' (Die Bloues), en hulle het vir die grootste deel van hul geskiedenis in hemelblou uitrustings gespeel. Hul oudste en felste mededinger is [[FC Bayern München|Bayern München]], teen wie hulle in die München-[[Derby (sport)|derby]] meeding. 1860 het die Grünwalder Stadion van 1925 tot 1972 met Bayern gedeel, toe albei klubs na die Olympiastadion verhuis het. Die daaropvolgende dekades het 1860 verskeie kere tussen die twee stadions gewissel. In 2005 het Bayern en 1860 na die nuutgeboude Allianz Arena verhuis. Bayern het 1860 se huurooreenkoms ná hul relegasie uit die [[2. Bundesliga]] in 2017 beëindig, waarna 1860 na Grünwalder teruggekeer het. [[Lêer:Innenansicht des Grünwalder Stadion.jpg|links|duimnael|Grünwalder Stadion, tuisveld van 1860 München.]] == Erelys == '''[[Duitse sokkerkampioen]]''' : 1966 '''[[DFB-Pokal]]''' : 1942, 1964 == Onlangse ligaposisionering == {| |- | valign="top" | * 1963-64 (I) Bundesliga 7de * 1964-65 (I) Bundesliga 4de * 1965-66 (I) Bundesliga 1ste : (Duitse kampioen) * 1966-67 (I) Bundesliga 2de * 1967-68 (I) Bundesliga 12de * 1968-69 (I) Bundesliga 10de * 1969-70 (I) Bundesliga 17de * 1970-71 (II) Regionalliga Suid 4de * 1971-72 (II) Regionalliga Suid 3de * 1972-73 (II) Regionalliga Suid 3de * 1973-74 (II) Regionalliga Suid 3de * 1974-75 (II) 2.Bundesliga Suid 5de * 1975-76 (II) 2.Bundesliga Suid 4de * 1976-77 (II) 2.Bundesliga Suid 2de * 1977-78 (I) Bundesliga 16de * 1978-79 (II) 2.Bundesliga Suid 1ste * 1979-80 (I) Bundesliga 13de * 1980-81 (I) Bundesliga 16de * 1981-82 (II) 2.Bundesliga Suid 4de : (lisensie geweier) * 1982-83 (III) Am.Oberliga Beiere 6de * 1983-84 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1984-85 (III) Am.Oberliga Beiere 11de * 1985-86 (III) Am.Oberliga Beiere 2de * 1986-87 (III) Am.Oberliga Beiere 3de * 1987-88 (III) Am.Oberliga Beiere 3de | valign="top" | * 1988-89 (III) Am.Oberliga Beiere 5de * 1989-90 (III) Am.Oberliga Beiere 2de * 1990-91 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1991-92 (II) 2.Bundesliga Suid 10de * 1992-93 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1993-94 (II) 2.Bundesliga 3de * 1994-95 (I) Bundesliga 14de * 1995-96 (I) Bundesliga 8ste * 1996-97 (I) Bundesliga 7de * 1997-98 (I) Bundesliga 13de * 1998-99 (I) Bundesliga 9de * 1999-00 (I) Bundesliga 4de * 2000-01 (I) Bundesliga 11de * 2001-02 (I) Bundesliga 9de * 2002-03 (I) Bundesliga 10de * 2003-04 (I) Bundesliga 17de * 2004-05 (II) 2.Bundesliga 4de * 2005-06 (II) 2.Bundesliga 13de * 2006-07 (II) 2.Bundesliga 8ste * 2007-08 (II) 2.Bundesliga 11de * 2008-09 (II) 2.Bundesliga 8ste * 2010-11 (II) 2.Bundesliga 9de * 2011-12 (II) 2.Bundesliga 6de * 2012-13 (II) 2.Bundesliga 6de * 2013-14 (II) 2.Bundesliga 7de * 2014-15 (II) 2.Bundesliga 16de * 2015-16 (II) 2.Bundesliga |} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [http://www.tsv1860.de Amptelike klubblad] * [http://www.abseits-soccer.com/clubs/1860.html Abseits Guide to German Soccer] {| align=center cellspacing=1 style="border:1px solid #888888;" width="70%" |- | align=center style="background:#94bfe7;" | '''[[2. Bundesliga]] 2010/11-seisoen''' |- | align="center" style="font-size: 90%;" colspan="2" | [[FC Augsburg]] - TSV 1860 München - [[FC Erzgebirge Aue]] - [[Karlsruher SC]] - [[MSV Duisburg]] - [[VfL Osnabrück]] - <br /> [[Hertha BSC Berlyn]] - [[1. FC Union Berlyn]] - [[SpVgg Greuther Fürth]] - [[DSC Arminia Bielefeld]] - [[VfL Bochum]] -<br /> [[FC Energie Cottbus]] - [[Fortuna Düsseldorf]] - [[FC Ingolstadt 04]] - [[SC Rooiwit Oberhausen]] - <br />[[FSV Frankfurt]] - [[SC Paderborn 07]] - [[Alemannia Aken]] |} {{Normdata}} [[Kategorie:Duitse sokkerklubs|München]] [[Kategorie:München]] he37qnkhx1juz7sntqa7twfwpsv14am 2894733 2894732 2026-04-17T22:09:31Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894733 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | beeld = [[Lêer:TSV 1860 München.svg|150px]] | klubnaam = 1860 München | vollenaam = Turn- und Sportverein von 1860 | bynaam = ''Die Löwen'' (Die Leeus)<br /> ''Sechzig'' (Sestig)<br />''Die Sechzger''<br>(Die Sestigs)<br />''Weiß und Blau''<br>(Wit en Blou)<br />''Die Blauen'' (Die Bloues) | stigting = {{start date and age|1860|5|17|df=yes}},<br />sokker op {{start date and age|1899|03|06|df=y|br=y}} | stadion = Grünwalder Stadion | kapasiteit = 12 500<ref>{{cite web |url=https://gruenwalder-stadion.com/fassungsvermoegen-und-zuschaueraufteilung/ |title=Fassungsvermögen und Zuschaueraufteilung |website=gruenwalder-stadion.com |publisher=Freunde des Sechz’ger Stadions e.V. |access-date=6 December 2025}}</ref> | eienaar = HAM International Limited (60%)<br />TSV München e.V. (40%) | voorsittertitel = President | voorsitter = | afrigter = Markus Kauczinski | liga = 3. Liga | patroon_la1 = _munchen2526h | patroon_b1 = _munchen2526h | patroon_ra1 = _munchen2526h | patroon_sh1 = | patroon_so1 = _munchen2526h | linkerarm1 = a0c7e5 | liggaam1 = a0c7e5 | regterarm1 = a0c7e5 | broek1 = a0c7e5 | kouse1 = a0c7e5 | patroon_la2 = _munchen2526a | patroon_b2 = _munchen2526a | patroon_ra2 = _munchen2526a | patroon_sh2 = | patroon_so2 = _munchen2526a | linkerarm2 = 1b2c47 | liggaam2 = 1b2c47 | regterarm2 = 1b2c47 | broek2 = 1b2c47 | kouse2 = 1b2c47 |president=Robert Reisinger}} '''TSV 1860 München''' is 'n sportklub uit die [[Duitsland|Duitse]] stad [[München]]. Van die sportsoorte wat die klub bied, is hulle [[sokker]]afdeling die grootste en bekendste. Die klub is op [[15 Augustus]] [[1848]] as ''Münchner Turnverein'' gestig, maar is kort daarna verbied weens republikeinse aktiwiteite. Op [[17 Mei]] [[1860]] is die sportklub opnuut gestig. In [[1898]] is die naam verander in ''Turnverein München von 1860'' en in [[1911]] het die [[leeu]] op die klub se wapen verskyn. Die klub se byname is ''Die Löwen'' (Die Leeus) en ''Die Blauen'' (Die Bloues), en hulle het vir die grootste deel van hul geskiedenis in hemelblou uitrustings gespeel. Hul oudste en felste mededinger is [[FC Bayern München|Bayern München]], teen wie hulle in die München-[[Derby (sport)|derby]] meeding. [[Lêer:Innenansicht des Grünwalder Stadion.jpg|links|duimnael|Grünwalder Stadion, tuisveld van 1860 München.]] 1860 het die Grünwalder Stadion van 1925 tot 1972 met Bayern gedeel, toe albei klubs na die Olympiastadion verhuis het. Die daaropvolgende dekades het 1860 verskeie kere tussen die twee stadions gewissel. In 2005 het Bayern en 1860 na die nuutgeboude Allianz Arena verhuis. Bayern het 1860 se huurooreenkoms ná hul relegasie uit die [[2. Bundesliga]] in 2017 beëindig, waarna 1860 na Grünwalder teruggekeer het. == Erelys == '''[[Duitse sokkerkampioen]]''' : 1966 '''[[DFB-Pokal]]''' : 1942, 1964 == Onlangse ligaposisionering == {| |- | valign="top" | * 1963-64 (I) Bundesliga 7de * 1964-65 (I) Bundesliga 4de * 1965-66 (I) Bundesliga 1ste : (Duitse kampioen) * 1966-67 (I) Bundesliga 2de * 1967-68 (I) Bundesliga 12de * 1968-69 (I) Bundesliga 10de * 1969-70 (I) Bundesliga 17de * 1970-71 (II) Regionalliga Suid 4de * 1971-72 (II) Regionalliga Suid 3de * 1972-73 (II) Regionalliga Suid 3de * 1973-74 (II) Regionalliga Suid 3de * 1974-75 (II) 2.Bundesliga Suid 5de * 1975-76 (II) 2.Bundesliga Suid 4de * 1976-77 (II) 2.Bundesliga Suid 2de * 1977-78 (I) Bundesliga 16de * 1978-79 (II) 2.Bundesliga Suid 1ste * 1979-80 (I) Bundesliga 13de * 1980-81 (I) Bundesliga 16de * 1981-82 (II) 2.Bundesliga Suid 4de : (lisensie geweier) * 1982-83 (III) Am.Oberliga Beiere 6de * 1983-84 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1984-85 (III) Am.Oberliga Beiere 11de * 1985-86 (III) Am.Oberliga Beiere 2de * 1986-87 (III) Am.Oberliga Beiere 3de * 1987-88 (III) Am.Oberliga Beiere 3de | valign="top" | * 1988-89 (III) Am.Oberliga Beiere 5de * 1989-90 (III) Am.Oberliga Beiere 2de * 1990-91 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1991-92 (II) 2.Bundesliga Suid 10de * 1992-93 (III) Am.Oberliga Beiere 1ste * 1993-94 (II) 2.Bundesliga 3de * 1994-95 (I) Bundesliga 14de * 1995-96 (I) Bundesliga 8ste * 1996-97 (I) Bundesliga 7de * 1997-98 (I) Bundesliga 13de * 1998-99 (I) Bundesliga 9de * 1999-00 (I) Bundesliga 4de * 2000-01 (I) Bundesliga 11de * 2001-02 (I) Bundesliga 9de * 2002-03 (I) Bundesliga 10de * 2003-04 (I) Bundesliga 17de * 2004-05 (II) 2.Bundesliga 4de * 2005-06 (II) 2.Bundesliga 13de * 2006-07 (II) 2.Bundesliga 8ste * 2007-08 (II) 2.Bundesliga 11de * 2008-09 (II) 2.Bundesliga 8ste * 2010-11 (II) 2.Bundesliga 9de * 2011-12 (II) 2.Bundesliga 6de * 2012-13 (II) 2.Bundesliga 6de * 2013-14 (II) 2.Bundesliga 7de * 2014-15 (II) 2.Bundesliga 16de * 2015-16 (II) 2.Bundesliga |} == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [http://www.tsv1860.de Amptelike klubblad] * [http://www.abseits-soccer.com/clubs/1860.html Abseits Guide to German Soccer] {| align=center cellspacing=1 style="border:1px solid #888888;" width="70%" |- | align=center style="background:#94bfe7;" | '''[[2. Bundesliga]] 2010/11-seisoen''' |- | align="center" style="font-size: 90%;" colspan="2" | [[FC Augsburg]] - TSV 1860 München - [[FC Erzgebirge Aue]] - [[Karlsruher SC]] - [[MSV Duisburg]] - [[VfL Osnabrück]] - <br /> [[Hertha BSC Berlyn]] - [[1. FC Union Berlyn]] - [[SpVgg Greuther Fürth]] - [[DSC Arminia Bielefeld]] - [[VfL Bochum]] -<br /> [[FC Energie Cottbus]] - [[Fortuna Düsseldorf]] - [[FC Ingolstadt 04]] - [[SC Rooiwit Oberhausen]] - <br />[[FSV Frankfurt]] - [[SC Paderborn 07]] - [[Alemannia Aken]] |} {{Normdata}} [[Kategorie:Duitse sokkerklubs|München]] [[Kategorie:München]] gfhaph9jcj3n716dg67sbio93244ytz 10 24338 2894651 2531028 2026-04-17T17:11:00Z Oesjaar 7467 Kom ons kyk... 2894651 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Vliegtuig-en |name= {{{naam|{{{naam|}}} }}} |subtemplate= {{{subsjabloon|{{{subsjabloon|}}} }}} |image= {{{beeld|{{{beeld|}}} }}} |caption= {{{byskrif|{{{byskrif|}}} }}} |type= {{{tipe|{{{tipe|}}} }}} |manufacturer= {{{vervaardiger|{{{vervaardiger|}}} }}} |national origin= {{{land van herkoms|{{{land van herkoms|}}} }}} |designer= {{{ontwerper|{{{ontwerper|}}} }}} |first flight= {{{eerste vlug|{{{eerste vlug|}}} }}} |introduction= {{{bekendstelling|{{{bekendstelling|}}} }}} |introduced= {{{vrygestel|{{{vrygestel|}}} }}} |retired= {{{onttrek|{{{onttrek|}}} }}} |status= {{{status|{{{status|}}} }}} |primary user= {{{hoofgebruiker|{{{hoofgebruiker|}}} }}} |more users= {{{meer gebruikers|{{{meer gebruikers|}}} }}} |ex users= {{{vorige gebruikers|{{{vorige gebruikers|}}} }}} |produced= {{{vervaardig|{{{vervaardig|}}} }}} |number built= {{{getal gebou|{{{getal gebou|}}} }}} |program cost= {{{programkoste|{{{programkoste|}}} }}} |unit cost= {{{eenheidskoste|{{{eenheidskoste|}}} }}} |developed from= {{{ontwikkel van|{{{ontwikkel van|}}} }}} |variants with their own articles= {{{variante met eie artikels|{{{variante met eie artikels|}}} }}} }}<noinclude> ===Voorbeeld=== Hierdie inligtingskas word gebruik om 'n vliegtuig se sleutelgegewens op te som. Dit word tans nie vir dimensies of verrigting gebruik nie. {{Inligtingskas Vliegtuig |naam= [[Lêer:Logo Airbus A380.svg|150px]] |subsjabloon={{Airbus-vliegtuig}} |beeld=Beeld:A380 F-WWEA LEGT 2.jpg |byskrif=Die eerste GP7000-aangedrewe A380 land op sy eerste besoek aan die Airbusfabriek by Getafe |tipe=Passasiersvliegtuig |vervaardiger=EADS (Airbus S.A.S.) |ontwerper= |eerste vlug= [[27 April]] [[2005]] |bekendstelling= 25 Oktober 2007 met [[Singapore Airlines]] |vrygestel= |onttrek= |status=Gesertifiseer [[12 Desember]] [[2006]] |hoofgebruiker= |meer gebruikers= |vorige gebruikers= |vervaardig= |aantal gebou=251 tot 31 Augustus 2021 (gestaak) |programkoste=VS$ 10,7 miljard |eenheidskoste=VS$ 445.6 miljoen (2018) |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} <pre> {{Inligtingskas Vliegtuig |naam= [[Lêer:Logo Airbus A380.svg|150px]] |subsjabloon={{Airbus-vliegtuig}} |beeld=Beeld:A380 F-WWEA LEGT 2.jpg |byskrif=Die eerste GP7000-aangedrewe A380 land op sy eerste besoek aan die Airbusfabriek by Getafe |tipe=Passasiersvliegtuig |vervaardiger=EADS (Airbus S.A.S.) |ontwerper= |eerste vlug= [[27 April]] [[2005]] |bekendstelling= 25 Oktober 2007 met [[Singapore Airlines]] |vrygestel= |onttrek= |status=Gesertifiseer [[12 Desember]] [[2006]] |hoofgebruiker= |meer gebruikers= |vorige gebruikers= |vervaardig= |aantal gebou=251 tot 31 Augustus 2021 (gestaak) |programkoste=VS$ 10,7 miljard |eenheidskoste=VS$ 445.6 miljoen (2018) |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} </pre> [[Kategorie:Inligtingskassjablone|Vliegtuig]] </noinclude> 4ayxof43mwgy8nf8i4gh2f6dawz55d1 2894652 2894651 2026-04-17T17:12:02Z Oesjaar 7467 Wysiging deur [[Special:Contributions/Oesjaar|Oesjaar]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:Aliwal2012|Aliwal2012]] 2531028 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Vliegtuig-en |name= {{{naam|{{{naam|}}} }}} |subtemplate= {{{subsjabloon|{{{subsjabloon|}}} }}} |image= {{{beeld|{{{beeld|}}} }}} |caption= {{{byskrif|{{{byskrif|}}} }}} |type= {{{tipe|{{{tipe|}}} }}} |manufacturer= {{{vervaardiger|{{{vervaardiger|}}} }}} |national origin= {{{land van herkoms|{{{land van herkoms|}}} }}} |designer= {{{ontwerper|{{{ontwerper|}}} }}} |first flight= {{{eerste vlug|{{{eerste vlug|}}} }}} |introduction= {{{bekendstelling|{{{bekendstelling|}}} }}} |introduced= {{{vrygestel|{{{vrygestel|}}} }}} |retired= {{{onttrek|{{{onttrek|}}} }}} |status= {{{status|{{{status|}}} }}} |primary user= {{{hoofgebruiker|{{{hoofgebruiker|}}} }}} |more users= {{{meer gebruikers|{{{meer gebruikers|}}} }}} |ex users= {{{vorige gebruikers|{{{vorige gebruikers|}}} }}} |produced= {{{vervaardig|{{{vervaardig|}}} }}} |number built= {{{aantal gebou|{{{aantal gebou|}}} }}} |program cost= {{{programkoste|{{{programkoste|}}} }}} |unit cost= {{{eenheidskoste|{{{eenheidskoste|}}} }}} |developed from= {{{ontwikkel van|{{{ontwikkel van|}}} }}} |variants with their own articles= {{{variante met eie artikels|{{{variante met eie artikels|}}} }}} }}<noinclude> ===Voorbeeld=== Hierdie inligtingskas word gebruik om 'n vliegtuig se sleutelgegewens op te som. Dit word tans nie vir dimensies of verrigting gebruik nie. {{Inligtingskas Vliegtuig |naam= [[Lêer:Logo Airbus A380.svg|150px]] |subsjabloon={{Airbus-vliegtuig}} |beeld=Beeld:A380 F-WWEA LEGT 2.jpg |byskrif=Die eerste GP7000-aangedrewe A380 land op sy eerste besoek aan die Airbusfabriek by Getafe |tipe=Passasiersvliegtuig |vervaardiger=EADS (Airbus S.A.S.) |ontwerper= |eerste vlug= [[27 April]] [[2005]] |bekendstelling= 25 Oktober 2007 met [[Singapore Airlines]] |vrygestel= |onttrek= |status=Gesertifiseer [[12 Desember]] [[2006]] |hoofgebruiker= |meer gebruikers= |vorige gebruikers= |vervaardig= |aantal gebou=251 tot 31 Augustus 2021 (gestaak) |programkoste=VS$ 10,7 miljard |eenheidskoste=VS$ 445.6 miljoen (2018) |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} <pre> {{Inligtingskas Vliegtuig |naam= [[Lêer:Logo Airbus A380.svg|150px]] |subsjabloon={{Airbus-vliegtuig}} |beeld=Beeld:A380 F-WWEA LEGT 2.jpg |byskrif=Die eerste GP7000-aangedrewe A380 land op sy eerste besoek aan die Airbusfabriek by Getafe |tipe=Passasiersvliegtuig |vervaardiger=EADS (Airbus S.A.S.) |ontwerper= |eerste vlug= [[27 April]] [[2005]] |bekendstelling= 25 Oktober 2007 met [[Singapore Airlines]] |vrygestel= |onttrek= |status=Gesertifiseer [[12 Desember]] [[2006]] |hoofgebruiker= |meer gebruikers= |vorige gebruikers= |vervaardig= |aantal gebou=251 tot 31 Augustus 2021 (gestaak) |programkoste=VS$ 10,7 miljard |eenheidskoste=VS$ 445.6 miljoen (2018) |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} </pre> [[Kategorie:Inligtingskassjablone|Vliegtuig]] </noinclude> 0u2mqvr2kmc59lgn7n2qumjfo623cdq 2894653 2894652 2026-04-17T17:14:32Z Oesjaar 7467 Kom ons kyk... 2894653 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Vliegtuig-en |name= {{{naam|{{{naam|}}} }}} |subtemplate= {{{subsjabloon|{{{subsjabloon|}}} }}} |image= {{{beeld|{{{beeld|}}} }}} |caption= {{{byskrif|{{{byskrif|}}} }}} |type= {{{tipe|{{{tipe|}}} }}} |manufacturer= {{{vervaardiger|{{{vervaardiger|}}} }}} |national origin= {{{land van herkoms|{{{land van herkoms|}}} }}} |designer= {{{ontwerper|{{{ontwerper|}}} }}} |first flight= {{{eerste vlug|{{{eerste vlug|}}} }}} |introduction= {{{bekendstelling|{{{bekendstelling|}}} }}} |introduced= {{{vrygestel|{{{vrygestel|}}} }}} |retired= {{{onttrek|{{{onttrek|}}} }}} |status= {{{status|{{{status|}}} }}} |primary user= {{{hoofgebruiker|{{{hoofgebruiker|}}} }}} |more users= {{{meer gebruikers|{{{meer gebruikers|}}} }}} |ex users= {{{vorige gebruikers|{{{vorige gebruikers|}}} }}} |produced= {{{vervaardig|{{{vervaardig|}}} }}} |number built= {{{getal gebou|{{{getal gebou|}}} }}} |program cost= {{{programkoste|{{{programkoste|}}} }}} |unit cost= {{{eenheidskoste|{{{eenheidskoste|}}} }}} |developed from= {{{ontwikkel van|{{{ontwikkel van|}}} }}} |variants with their own articles= {{{variante met eie artikels|{{{variante met eie artikels|}}} }}} }}<noinclude> ===Voorbeeld=== Hierdie inligtingskas word gebruik om 'n vliegtuig se sleutelgegewens op te som. Dit word tans nie vir dimensies of verrigting gebruik nie. {{Inligtingskas Vliegtuig |naam= [[Lêer:Logo Airbus A380.svg|150px]] |subsjabloon={{Airbus-vliegtuig}} |beeld=Beeld:A380 F-WWEA LEGT 2.jpg |byskrif=Die eerste GP7000-aangedrewe A380 land op sy eerste besoek aan die Airbusfabriek by Getafe |tipe=Passasiersvliegtuig |vervaardiger=EADS (Airbus S.A.S.) |ontwerper= |eerste vlug= [[27 April]] [[2005]] |bekendstelling= 25 Oktober 2007 met [[Singapore Airlines]] |vrygestel= |onttrek= |status=Gesertifiseer [[12 Desember]] [[2006]] |hoofgebruiker= |meer gebruikers= |vorige gebruikers= |vervaardig= |getal gebou=251 tot 31 Augustus 2021 (gestaak) |programkoste=VS$ 10,7 miljard |eenheidskoste=VS$ 445.6 miljoen (2018) |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} <pre> {{Inligtingskas Vliegtuig |naam= [[Lêer:Logo Airbus A380.svg|150px]] |subsjabloon={{Airbus-vliegtuig}} |beeld=Beeld:A380 F-WWEA LEGT 2.jpg |byskrif=Die eerste GP7000-aangedrewe A380 land op sy eerste besoek aan die Airbusfabriek by Getafe |tipe=Passasiersvliegtuig |vervaardiger=EADS (Airbus S.A.S.) |ontwerper= |eerste vlug= [[27 April]] [[2005]] |bekendstelling= 25 Oktober 2007 met [[Singapore Airlines]] |vrygestel= |onttrek= |status=Gesertifiseer [[12 Desember]] [[2006]] |hoofgebruiker= |meer gebruikers= |vorige gebruikers= |vervaardig= |getal gebou=251 tot 31 Augustus 2021 (gestaak) |programkoste=VS$ 10,7 miljard |eenheidskoste=VS$ 445.6 miljoen (2018) |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} </pre> [[Kategorie:Inligtingskassjablone|Vliegtuig]] </noinclude> hcryts1k67uijsogdl2up0avk88qjch 2894654 2894653 2026-04-17T17:15:02Z Oesjaar 7467 Wysigings deur [[Special:Contributions/Oesjaar|Oesjaar]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:Aliwal2012|Aliwal2012]] 2531028 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Vliegtuig-en |name= {{{naam|{{{naam|}}} }}} |subtemplate= {{{subsjabloon|{{{subsjabloon|}}} }}} |image= {{{beeld|{{{beeld|}}} }}} |caption= {{{byskrif|{{{byskrif|}}} }}} |type= {{{tipe|{{{tipe|}}} }}} |manufacturer= {{{vervaardiger|{{{vervaardiger|}}} }}} |national origin= {{{land van herkoms|{{{land van herkoms|}}} }}} |designer= {{{ontwerper|{{{ontwerper|}}} }}} |first flight= {{{eerste vlug|{{{eerste vlug|}}} }}} |introduction= {{{bekendstelling|{{{bekendstelling|}}} }}} |introduced= {{{vrygestel|{{{vrygestel|}}} }}} |retired= {{{onttrek|{{{onttrek|}}} }}} |status= {{{status|{{{status|}}} }}} |primary user= {{{hoofgebruiker|{{{hoofgebruiker|}}} }}} |more users= {{{meer gebruikers|{{{meer gebruikers|}}} }}} |ex users= {{{vorige gebruikers|{{{vorige gebruikers|}}} }}} |produced= {{{vervaardig|{{{vervaardig|}}} }}} |number built= {{{aantal gebou|{{{aantal gebou|}}} }}} |program cost= {{{programkoste|{{{programkoste|}}} }}} |unit cost= {{{eenheidskoste|{{{eenheidskoste|}}} }}} |developed from= {{{ontwikkel van|{{{ontwikkel van|}}} }}} |variants with their own articles= {{{variante met eie artikels|{{{variante met eie artikels|}}} }}} }}<noinclude> ===Voorbeeld=== Hierdie inligtingskas word gebruik om 'n vliegtuig se sleutelgegewens op te som. Dit word tans nie vir dimensies of verrigting gebruik nie. {{Inligtingskas Vliegtuig |naam= [[Lêer:Logo Airbus A380.svg|150px]] |subsjabloon={{Airbus-vliegtuig}} |beeld=Beeld:A380 F-WWEA LEGT 2.jpg |byskrif=Die eerste GP7000-aangedrewe A380 land op sy eerste besoek aan die Airbusfabriek by Getafe |tipe=Passasiersvliegtuig |vervaardiger=EADS (Airbus S.A.S.) |ontwerper= |eerste vlug= [[27 April]] [[2005]] |bekendstelling= 25 Oktober 2007 met [[Singapore Airlines]] |vrygestel= |onttrek= |status=Gesertifiseer [[12 Desember]] [[2006]] |hoofgebruiker= |meer gebruikers= |vorige gebruikers= |vervaardig= |aantal gebou=251 tot 31 Augustus 2021 (gestaak) |programkoste=VS$ 10,7 miljard |eenheidskoste=VS$ 445.6 miljoen (2018) |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} <pre> {{Inligtingskas Vliegtuig |naam= [[Lêer:Logo Airbus A380.svg|150px]] |subsjabloon={{Airbus-vliegtuig}} |beeld=Beeld:A380 F-WWEA LEGT 2.jpg |byskrif=Die eerste GP7000-aangedrewe A380 land op sy eerste besoek aan die Airbusfabriek by Getafe |tipe=Passasiersvliegtuig |vervaardiger=EADS (Airbus S.A.S.) |ontwerper= |eerste vlug= [[27 April]] [[2005]] |bekendstelling= 25 Oktober 2007 met [[Singapore Airlines]] |vrygestel= |onttrek= |status=Gesertifiseer [[12 Desember]] [[2006]] |hoofgebruiker= |meer gebruikers= |vorige gebruikers= |vervaardig= |aantal gebou=251 tot 31 Augustus 2021 (gestaak) |programkoste=VS$ 10,7 miljard |eenheidskoste=VS$ 445.6 miljoen (2018) |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} </pre> [[Kategorie:Inligtingskassjablone|Vliegtuig]] </noinclude> 0u2mqvr2kmc59lgn7n2qumjfo623cdq 3 28416 2894609 2894373 2026-04-17T16:34:23Z BurgertB 2401 /* Epos */ 2894609 wikitext text/x-wiki {{The Rosetta Barnstar|1=Omdat ek so vertaal en vertaal en vertaal :)}} {| class="infobox" style="float:right;" width=140px | |- !align="center"|[[Lêer:Dresser.svg|138px|Archive]]<br/>Argiewe: ---- |- | *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2008|Argief 2008]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2009|Argief 2009]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2010|Argief 2010]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2011|Argief 2011]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2012|Argief 2012]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2013|Argief 2013]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2014|Argief 2014]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2015|Argief 2015]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2016|Argief 2016]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2017|Argief 2017]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2018|Argief 2018]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2019|Argief 2019]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2020|Argief 2020]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2021|Argief 2021]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2022|Argief 2022]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2023|Argief 2023]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2024|Argief 2024]] *[[Gebruikerbespreking:BurgertB/Argief2025|Argief 2025]] |} == [[101955 Benoe]] == Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Ons eerste een vir 2026! Iets wat ek jou lankal wou gevra het, aangesien ons twee deesdae die meeste voorbladartikels benoem: Wat dink jy van my voorbladartikels? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 28 Desember 2025 (UTC) :{{ping|SpesBona}} Ek was eintlik bang jy vra my ooit, want soos jy weet, hou ek niks van sport nie. Om jou te kan antwoord, het ek egter [[T20I-vrouewêreldbeker 2024]] gaan lees, en ek is werklik beïndruk. Jou Afrikaans is beter as die meeste Afrikaanssprekendes s'n, en ek het vir jou artikel gaan stem. Doen so voort! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] {{stapel|[[Lêer:Editor_-_bufonite_star.jpg|duimnael|[[:en:Wikipedia:Service_awards#Master_Editor III (or Most Plusquamperfect Looshpah Laureate)|Meesterredakteur III]]<br />(18 jaar, 74 000+)<br /><small>Toegeken deur Aliwal2012</small>]]}} :Baie dankie Burgert, hoe bly is ek nou om dit van jou te hoor! Dié vraag het lankal in my kop gedraai en ek het ook stemme begin tel (waarmee ek as 't ware slegs myself verneder het). Die T20I-vrouewêreldbeker 2024 wat tot dusver ook die moeilikste artikel in my reeks, aangesien dit een van die kleiner toernooie met redelik min spanne was. Ek nomineer toernooie slegs wanneer die artikel bo 100&nbsp;grepe is en dit meer as 'n 100 verwysings het. Tans is daar nie nuwe sportartikels vir ons voorblad beskikbaar nie, eers vanaf 2026 kan ek toekomstige toernooie tot voorbladartikels uitbrei. Só daar gaan nie meer baie nuwe sportvoorbladartikels wees nie. :) Afrikaans en Suid-Afrikaanse sport is die twee hoofredes hoekom ek Radio Sonder Grense bo enige Duitse radiostasie verkies en ek luister elke dag (ek verkies beide krieket en rugby bo sokker). Ek is ook 'n bietjie bang dat my Afrikaans agteruitgaan hier in Duitsland en volgens my gevoel is dit nie meer op die vlak soos enkele jaar gelede nie (soms ontbreek die een of ander woord). Maar ek probeer steeds my bes en om van jou artikels te lees help ook baie! Nogmaals baie dankie, opreg bedoel! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 22:30, 28 Desember 2025 (UTC) ::Geluk en dankie, Burgert! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:02, 28 Desember 2025 (UTC) :::Geluk! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:12, 9 Januarie 2026 (UTC) {{Gebruikervoorblad|101955 Benoe}} == [[Grootvorstedom Moskou]] == {{Gebruikervoorblad|Grootvorstedom Moskou}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. As ons nou hier is: Het jy nog 'n wenk vir die deur my benoemde [[Paraguay]]? :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 18 Januarie 2026 (UTC) :Nogmaals geluk Burgert! Jy rol hulle nou mooi uit! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:08, 19 Januarie 2026 (UTC) == Taalvraag == Goeiemiddag Burgert, ek het 'n nuwe taalvraag. Aangesien dit [[Turkiese tale]] is, vermoed ek dat dit ook [[Turkiese volke]] is pleks van "Turkse volke". As dit wel die geval is, sal ek dit natuurlik aanpas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 15:10, 30 Januarie 2026 (UTC) :{{ping|SpesBona}} Ek kry nie die woord "Turkies" of enige vertaling vir dié vorm van die woord in enige Afrikaanse woordeboek nie. Ek het "Turkische talen" as wisselvorm op die Nederlandse Wikipedia gekry en dit toe begin gebruik om dit te onderskei van die tale van Turkye. Maar as 'n mens aanneem dis reg, sou "Turkiese volke" seker verkieslik wees. Ek dink ons moet maar die woord skep, want dit het 'n breër betekenis as "van Turkye". [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 18:52, 30 Januarie 2026 (UTC) ::Dit sal net konsekwent wees en ja, die Turkiese volke in Sentraal-Asië is nie "van Turkye" nie. Lyk my my gevoel was korrek en ek sal die artikels aanpas. Baie dankie! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:15, 30 Januarie 2026 (UTC) == [[Helios]] == {{Gebruikervoorblad|Helios}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Dit is altyd lekker om voorbladartikels oor die Griekse mitologie te plaas! :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:34, 1 Februarie 2026 (UTC) :Baie geluk Burgert! Ons reën sopnat hier in Limpopo! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 04:47, 2 Februarie 2026 (UTC) == [[Plesiosauria]] == {{Gebruikervoorblad|Plesiosauria}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Dit pas mooi by jou vorige voorbladartikels [[Dinosourus]] en [[Pterosauria]]. Terloops, dit is ons 700ste voorbladartikel! Dalk stel jy ook belang in ons nuwe voorbladbeeld oor die Sh 2-113-newel in die sterrebeeld [[Swaan (sterrebeeld)|Swaan]]? :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 15 Februarie 2026 (UTC) :{{Ping|SpesBona}} Baie dankie! [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 21:49, 15 Februarie 2026 (UTC) :: Geluk en dankie Burgert! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:13, 15 Februarie 2026 (UTC) == [[Iwan die Verskriklike]] == {{Gebruikervoorblad|Iwan die Verskriklike}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Ná [[Pieter I van Rusland]] en [[Nikolaas II van Rusland]] nog 'n tsaar op ons voorblad. :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:36, 1 Maart 2026 (UTC) :Geluk en dankie! Groete![[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:53, 1 Maart 2026 (UTC) == [[Ruimtebotsing]] == {{Gebruikervoorblad|Ruimtebotsing}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Met elke nuwe voorbladpoging van my kant af verstaan ek al jou harde werk aan nuwe voorbladartikels al hoe beter! :) Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 15 Maart 2026 (UTC) == [[Speelkaart]] == {{Gebruikervoorblad|Speelkaart}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:35, 22 Maart 2026 (UTC) == [[Rockwell B-1 Lancer]] is herroep? == Hi Burgert, by Oesjaar se artikel [[Rockwell B-1 Lancer]] staan daar (2de para.) "die program is deur die Reagan-administrasie '''herroep'''". Dis veronderstel om te meen Amerika het voortgegaan daarmee. Beteken '''herroep''' nie soos in ''Mbeki is herroep (afgedank) nie''? Jou mening asb! Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 18:15, 1 April 2026 (UTC) :{{ping|Aliwal2012}} Ja, ek sou sê die program is hervat. [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 10:48, 5 April 2026 (UTC) == [[Galileo Galilei]] == {{Gebruikervoorblad|Galileo Galilei}} Baie geluk met dié nuwe en interessante voorbladartikel. 'n Geseënde Paasfees vir jy en jou geliefdes! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 19:34, 5 April 2026 (UTC) :: Dankie, goed gedoen! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:39, 5 April 2026 (UTC) == Epos == Hallo, ek wil net seker maak ek het jou regte epos? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 11:24, 16 April 2026 (UTC) :burgertt@mweb.co.za [[Gebruiker:BurgertB|~ <span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">Burgert</span>]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|<span style="font-family: Segoe Print; font-size: 12pt">(kontak)</span>]] 16:34, 17 April 2026 (UTC) 1eg7yffyxev37vnyeflpuuaikewftpx 0 32037 2894723 2858582 2026-04-17T21:15:15Z SpesBona 2720 /* Boeddhistiese en Hindoeïstiese koninkryke */ + skakel 2894723 wikitext text/x-wiki {| align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;" ! align="center" colspan="2" style="color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;" | <span style="font-size:16pt">'''Dhaka'''</span><br />ঢাকা<br /> [[Lêer:Dhaka Bd.jpg|280px]] |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999" | '''Kaart''' |style="border-left:1px solid #999"| '''Wapen''' |- style="background:white" |rowspan=6| [[Lêer:Dhaka locator map.svg|180px|senter]] |- style="background: white" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Coats of arms of None.svg|75px|senter]] |- style="background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="background: #CEDAF2; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999"| '''Vlag''' |- style="background: white; border-top:1px solid #999;" |style="border-left:1px solid #999"| [[Lêer:Flag of None.svg|90px|senter]] |- style="background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;" |style="border-left:1px solid #999"| |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Land''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{vlagland|Bangladesj}} |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Divisie''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Dhaka |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Distrik''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Dhaka |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Koördinate''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | {{Koördinate|23|45|N|90|25|O|type:city}} |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Stigting''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[1608]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Stadstatus''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[1947]] |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Oppervlakte:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 300 [[vierkante kilometer|vk km]] |- | &nbsp;'''Hoogte bo seevlak''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 4 m |- style="border-top:1px solid #999;" |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Bevolking:''' | style="background: #f7f8ff" | &nbsp; |- | &nbsp;- Totaal (2011) | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 6&nbsp;970&nbsp;105 |- | &nbsp;- Bevolkingsdigtheid | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 23&nbsp;234/vk km |- | &nbsp;- Metropolitaanse gebied | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | 8&nbsp;906&nbsp;000 |- |&nbsp;'''Tydsone''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | [[UTC+06:00]] |- style="border-top:1px solid #999;" |- |&nbsp;'''Burgemeester''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | Annisul Huq<br />Mohammad Sayeed Khokon |- style="border-top:1px solid #999;" |&nbsp;'''Amptelike webwerf''' | style="background: #f7f8ff; text-align:center;" | |} '''Dhaka''' ([[Bengaals]]: ঢাকা, [ˈɖʱaka]; tot in 1983 '''Dacca''') is die [[hoofstad]] en grootse stad van [[Bangladesj]]. Die stad het in 2011 'n bevolking van 6&nbsp;970&nbsp;105 gehad en beslaan 'n oppervlakte van 300&nbsp;km². Dit is in 1608 gestig en net noord van die [[Ganges]] se monding in die [[Golf van Bengale]] geleë. == Geskiedenis == === Boeddhistiese en Hindoeïstiese koninkryke === Reeds in die 7de eeu was daar 'n nedersetting op die gebied van die huidige Dhaka. Die klein gebied is regeer deur die Boeddhistiese koninkryk Kamarupa en die Pala-ryk voordat die oorheersing in die 9de eeu oorgedra is aan die Hindoeïstiese Sena-dinastie. Die naam is moontlik afgelei van die Dhakeshwari-tempel wat in die 12de eeu deur Ballal Sena gestig is. Die stad self het bestaan uit 'n paar marksentras soos Lakshmi Bazar, Shankhari Bazar, Tanti Bazar, Patuatuli, Kumartuli, Bania Nagar en Goal Nagar. Ná die val van die Sena-ryk is Dhaka agtereenvolgens regeer deur die Sultanaat Bengale, en tussenin onderbreek deur goewerneurs van die [[Sultanaat Delhi]]. === Mogolryk === In 1576 het die grootste deel van [[Bengale]] onder die beheer van die [[Mogolryk]] gekom. === Latere geskiedenis === Van 1608 tot 1704 was dit die hoofstad van Bengale. Voordat die stad in 1765 onder die gesag van die [[Verenigde Koninkryk]] was, was Dhaka 'n handelsentrum vir Britte, [[Franse]] en [[Nederlanders]]. Op 8 Augustus 1874 is die fondamentsteen gelê vir 'n watervoorsieningsnetwerk. In 1881 het die stad 'n bevolking van 79&nbsp;076 gehad, byna net soveel [[Hindoeïsme|Hindoes]] as [[Moslem]]s. Destyds was Dhaka die belangrike handelsentrum vir [[rys]] uit die delta, vir [[indigo]] en [[hout]] van Tippera en vir [[tee]] van [[Assam]]. Tydens die [[Brits-Indië|Britse administrasie]] was die stad die setel van baie amptelike dienste en skole. Die olifantdepot was opvallend. In 1905 het Dhaka die hoofstad van Bengale geword en in 1956 die hoofstad van Oos-Pakistan. Dhaka het in 1971 die hoofstad van [[Bangladesj]] geword toe die land van Pakistan onafhanklik geword het. Tot in 1982 is die naam in die Latynse alfabet as Dacca gespel. == Sport == Dhaka beskik met [[Bangabandhu Nasionale Stadion]] en [[Sher-e-Bangla Nasionale Krieketstadion]] oor twee belangrike [[toetskrieket]]stadions. In die stad speel beide die [[Bengaalse nasionale krieketspan]] en die [[Bengaalse nasionale vrouekrieketspan]] van hulle tuiswedstryde. Die [[Kampioenetrofee 1998]] is geheel en al op die Bangabandhu Nasionale Stadion aangebied en hier is ook die openingsseremonie van die [[Krieketwêreldbeker 2011]] gehou, maar geen wedstryde nie. Sedertdien word dit nie meer vir [[krieket]] gebruik nie en is deur die Sher-e-Bangla Nasionale Krieketstadion vervang. Hier is onder andere wedstryde tydens die Krieketwêreldbeker 2011, die [[T20I-wêreldbeker 2014]] en die gelyktydige [[T20I-vrouewêreldbeker 2014]] aangebied. == Galery == <center><gallery> Lêer:National Assembly of Bangladesh (06).jpg|Nasionale Vergadering van Bangladesj, Dhaka. Lêer:National Assembly of Bangladesh (10).jpg|Nasionale Vergadering van Bangladesj (agteraansig) Lêer:Hatirjheel 2nd-bridge.jpg|Hatirjheel 2de-brug, Dhaka. Lêer:Crescent Lake - Chandrima Uddan (03).jpg|Crescentmeer – Chandrima Uddan. Lêer:Mausoleum of Ziaur Rahman (11).jpg|Mausoleum van Ziaur Rahman, Chandrima Uddan. Lêer:Sunrise in Dhaka.jpg|Sonsopkoms in Dhaka. Lêer:Hatirjheel (09).jpg|Hatirjheel Lêer:Shahid Sriti Stombho (Proposed).jpg|Shahid Sriti Stombho – Sohrawardy Uddan. </gallery></center> == Bronnelys == * {{en}} {{cite book|title=Dhaka -past present future|last=|first=|editor=Sharuf Uddin Ahmed|location=Dhaka|pages=|publisher=The Asiatic Society, Dhaka|year=1991|isbn=984-512-335-X}} * {{en}} {{cite book|last=Karim|first=Abdul|title=History of Bengal, Mughal Period (I)|location=Rajshahi|pages=|publisher=|year=1992|isbn=}} * {{en}} {{cite book|last=Pryer|first=Jane|title=Poverty and Vulnerability in Dhaka Slums: The Urban Livelihood Study|publisher=Ashgate Publishing|isbn=0-7546-1864-1|location=Dhaka|pages=|year=2003|id={{OCLC|123337526}} {{OCLC|243482310}} {{OCLC|50334244}} {{OCLC|50939515}}}} * {{en}} {{cite book|last=Rabbani|first=Golam|year=1997|title=Dhaka, from Mughal outpost to metropolis|publisher=University Press |location=Dhaka|isbn=984-05-1374-5|pages=}} * {{en}} {{cite book|last=Sarkar|first=Sir Jadunath|title=History of Bengal (II)|url=https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.283718|location=Dhaka|pages=|publisher=|year=1948|isbn=}} * {{en}} {{cite book|last=Taifoor|first=S.M.|title=Glimpses of Old Dacca|location=Dhaka|pages=|publisher=|year=1956|isbn=}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} * {{en}} {{Wikivoyage}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Dhaka|title=Dhaka|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=11 Desember 2025}} {{Hoofstede in Asië}} {{Normdata}} [[Kategorie:Nedersettings in Bangladesj]] nwfpgz10f6awocl4x6hxnuqc4bhs44w 0 34433 2894704 2623986 2026-04-17T20:20:54Z Sobaka 328 skakels 2894704 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wetenskaplike | naam = Immanuel Kant | beeld = Immanuel Kant portrait c1790.jpg | beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | beeldonderskrif = | geboortenaam = | geboortedatum = [[22 April]] [[1724]] | geboorteplek = [[Koningsberg]], [[Pruise]] (tans [[Kaliningrad]], [[Rusland]]) | sterftedatum = {{SDEO|1724|4|22|1804|2|12}} | sterfteplek = Koningsberg, Pruise | plek van graf = | blyplek = Koningsberg, Pruise | burgerskap = | nasionaliteit = [[Lêer:Flag of the Kingdom of Prussia (1750-1801).svg|22px|border]] [[Koninkryk Pruise]] | vakgebied = [[Idealisme]], [[epistemologie]], [[metafisika]], [[etiek]], [[kosmogonie]] | werkplek = | alma mater = | doktorale promotor = | akademiese adviseurs = | doktorale studente = | ander studente = | bekend vir = | beïnvloed deur = Wolff, Baumgarten, [[Plato]], [[Aristoteles]], Empiricus, [[David Hume|Hume]], [[Descartes]], [[Baruch Spinoza|Spinoza]], [[Gottfried Wilhelm Leibniz|Leibniz]], [[John Locke|Locke]], [[Jean-Jacques Rousseau|Rousseau]], [[Isaac Newton|Newton]], [[Emanuel Swedenborg]], [[Euklides]] | invloed op = Feitlik al die daaropvolgende Westerse filosofie, veral die filosowe Fichte, Schelling, Jacobi, Ludwig von Mises, Reinhold, F. Schlegel, A. Schlegel, Hegel, Schopenhauer, [[Nietzsche]], Peirce, [[Edmund Husserl|Husserl]], [[Martin Heidegger|Heidegger]], Cassirer, Habermas, Rawls, Chomsky, Piaget, Kierkegaard, T.W. Adorno, Hilbert, Foucault, Weber, Strawson, Strauss, McDowell, Simmel, Azurmendi, Guyer, Seung | toekennings = | handtekening = Immanuel Kant signature.svg | webblad = | voetnotas = }} '''Immanuel Kant''' ({{IPA2|ɪmanuəl kant}}; [[22 April]] [[1724]] – [[12 Februarie]] [[1804]]) was 'n 18de-eeuse [[Duits]]-sprekende [[filosofie|filosoof]] in die [[Pruise|Pruisiese]] stad van [[Koningsberg]] (Duits: ''Königsberg'', nou [[Kaliningrad]], [[Rusland]]). Hy word as een van die mees invloedryke denkers in [[Europa]] en van die [[Verligting]] beskou. Sy belangrikste werk is die [[Kritiek van Reine Beredenering]] (Duits: ''Kritik der reinen Vernunft''), 'n kritiese ondersoek van die mens se [[verstand]]. In dié boek argumenteer Kant dat die mens nie direkte kontak met die werklikheid het nie, maar dat ondervinding van die wêreld bemiddel word deur kategorieë van verstand. Indien dit waar is beteken dit nie dat kennis van die wêreld vir ons afgesluit is nie, maar dat die manier hoe die wêreld aan ons verskyn gedeeltelik afhang van hoe ons verstand werk. 'n Bekende voorbeeld is Kant se stelling dat [[tyd]] en [[ruimte]] nie eienskappe van die wêreld self is nie, maar konsepte is wat die verstand op ondervinding toepas as 'n manier om 'n wêreldbeskouing te orden. Die ''Kritiek van Reine Vernuf'' is Kant se belangrikste bydrae tot [[epistemologie]] en [[metafisika]]. Hy skryf ook twee ander kritiese werke: die [[Kritiek van Praktiese Beredenering]] (Duits: ''Kritik der praktischen Vernunft'') aangaande etiek, en die [[Kritiek van Beoordeling]] (Duits: ''Kritik der Urteilskraft'') oor [[estetika]] en [[teleologie]]. In etiek word Kant beroemd vir sy invloedryke weergawe en verdediging van [[deontologie]], d.w.s. dat die fondament van [[moraliteit]] is die pligte wat mens teenoor mens self en ander persone het, spesifiek die plig om mense se status as beredende persone te respekteer. Volgens Kant word mense absoluut verbied om op te tree in teenstelling met die vereistes om beredeneerd te wees. Byvoorbeeld 'n mens moet nooit lieg nie, want as almal lieg dan sou waarheid sinneloos wees en enige kommunikasie onmoontlik. Hy stel die [[kategoriese imperatief]] voor: mens moet dít doen en nie dát nie as gevolg van die tipe wese wat mens is, d.w.s. dieselfde pligte tel vir almal wat 'n wese, soos verstandlikheid, deel. Kant se ander etiese werke van belang is die [[Fundering vir die Metafisika van Sedelikheid]] (Duits: ''Grundlegung zur Metaphysik der Sitten'') en die [[Metafisika van Sedelikheid]] (Duits: ''Metaphysik der Sitten''). Kant se werk was onmiddellik invloedryk in die Duits-sprekende wêreld. Die filosowe [[Johann Gottlieb Fichte]], [[Schelling]], [[Georg Wilhelm Friedrich Hegel|Hegel]] en [[Schopenhauer]] sien hul teorieë as uitbreidings en verfynings van Kant se filosofie, en dié tradisie ontwikkel tot die [[Duitse idealisme]]. Kant se invloed in beide [[kontinentale filosofie|kontinentale]] en [[analitiese filosofie]] is steeds beduidend. == Sien ook == * [[Morele argument vir die bestaan van God]] == Verwysings == {{Verwysings}} * [[:en:Immanuel Kant|Engelse Wikipedia-artikel oor Immanuel Kant]] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Kant, Immanuel}} [[Kategorie:Duitse akademici]] [[Kategorie:Duitse filosowe]] [[Kategorie:Filosowe in die 18de eeu]] [[Kategorie:Geboortes in 1724]] [[Kategorie:Sterftes in 1804]] kajmt8s5m5fswdm2swwdppgg64hvh75 0 36773 2894703 2580185 2026-04-17T20:16:21Z BurgertB 2401 Moebinowitsj 2894703 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Tennisspeler | spelernaam = Marat Safin | beeld = [[Lêer:Marat Safin, 2006.jpg|250px]] | onderskrif = Marat Safin in 2006 | vollenaam = Marat Moebinowitsj Safin | noemnaam = | land = {{vlagland|Rusland}} | woonplek = [[Monte Carlo]], [[Monaco]]<ref name=atp_profile>{{en}} {{cite web |url=https://www.atptour.com/en/players/marat-safin/s741/overview |title=Player profile – Marat Safin |publisher=ATP World Tour |accessdate=23 Februarie 2021}}</ref> | geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1980|1|27}}<ref name=atp_profile /> | geboorteplek = [[Moskou]], [[Sowjetunie]]<ref name=atp_profile /> | sterftedatum = | sterfteplek = | lengte = 1,93&nbsp;m<ref name=atp_profile /> | gewig = 88&nbsp;kg<ref name=atp_profile /> | college = | beginpro = 1997<ref name=atp_profile /> | afgetree = 11 November 2009 | speel = Regshandig (tweehandig handrughou)<ref name=atp_profile /> | loopbaanwengeld = $14&nbsp;373&nbsp;291 <small>(soos in 2009)</small><ref name=atp_profile /> <small>(41ste van alle tye)</small><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.protennislive.com/posting/ramr/career_prize.pdf |title=Career Prize Money |publisher=Pro Tennis Live |format=PDF |date=22 Februarie 2021 |accessdate=23 Februarie 2021}}</ref> | tennishsjaar = | tennishsid = | webblad = | enkelspelrekord = 422–267 (61,3%)<ref name=atp_profile /> | enkelspeltitels = 15<ref name=atp_profile /> | hoogsteenkelspelrang = No. '''1''' (20 November 2000)<ref name=atp_profile /> | huidigeenkelspelrang = | AustralieseOpeuitslag = '''W''' (2005) | AustralieseOpejunioruitslag = | AustralieseOpesenioruitslag = | FranseOpeuitslag = HE (2002) | FranseOpejunioruitslag = | FranseOpesenioruitslag = | Wimbledonuitslag = HE (2008) | Wimbledonjunioruitslag = | Wimbledonsenioruitslag = | VSAOpeuitslag = '''W''' (2000) | VSAOpejunioruitslag = | VSAOpesenioruitslag = | Andertoernooie = Groot toernooie | MeestersBekeruitslag = HE (2000, 2004) | WTAKampioenskapuitslag = | Olimpieseuitslag = 2R ([[Olimpiese Somerspele 2004|2004]]) | dubbelspelrekord = 96–120 (44,4%)<ref name=atp_profile /> | dubbelspeltitels = 2<ref name=atp_profile /> | hoogstedubbelspelrang = No. 71 (22 April 2002)<ref name=atp_profile /> | huidigedubbelspelrang = | AustralieseOpeDubbelspeluitslag = 1R (2000, 2009) | AustralieseOpeDubbelspeljunioruitslag = | AustralieseOpeDubbelspelsenioruitslag = | FranseOpeDubbelspeluitslag = 1R (2001) | FranseOpeDubbelspeljunioruitslag = | FranseOpeDubbelspelsenioruitslag = | WimbledonDubbelspeluitslag = 3R (2001) | WimbledonDubbelspeljunioruitslag = | WimbledonDubbelspelsenioruitslag = | VSAOpeDubbelspeluitslag = | VSAOpeDubbelspeljunioruitslag = | VSAOpeDubbelspelsenioruitslag = | AndertoernooieDubbelspel = | MeestersBekerDubbelspeluitslag = | WTAKampioenskapDubbelspeluitslag = | OlimpieseDubbelspeluitslag = | Gemeng = | gemengdetitels = | gemengderekord = | AustralieseOpeGemengdeuitslag = | FranseOpeGemengdeuitslag = | WimbledonGemengdeuitslag = | VSAOpeGemengdeuitslag = | opgedateer = 23 Februarie 2021 }} '''Marat Moebinowitsj Safin''' ([[Russies]]: Мара́т Муби́нович Са́фин [mɐˈrat mʊˈbʲinəvʲɪtɕ ˈsafʲɪn]; [[Tataars]]: Марат Мөбин улы Сафин, Marat Möbin uğlı Safin; gebore [[27 Januarie]] [[1980]]) is ’n voormalige [[Rusland|Russiese]] [[tennis]]speler wat voorheen no. 1 op die wêreldranglys was. Hy is die ouer broer van die tennisspeler [[Dinara Safina]]. Safin het sy professionele loopbaan in 1997 begin en was in November en Desember 2000 nege weke lank tennis se no. 1-manlike speler. Hy het sy eerste Grand Slam-titel in die [[Amerikaanse Ope]] van 2000 gewen nadat hy [[Pete Sampras]] geklop het. In 2005 se [[Australiese Ope]] het hy [[Lleyton Hewitt]] geklop. Safin het [[Rusland]] in 2002 en 2006 die Davisbeker help wen. Ondanks die feit dat hy nie van grasbane hou nie, was hy in 2008 die eerste Russiese man wat die halfeindstryd op [[Wimbledon-kampioenskap|Wimbledon]] gehaal het. Safin is tans no. 27 op die amptelik wêreldranglys vir mans. Hy het gesê hy sal heel moontlik ná die 2009-seisoen uit professionele tennis tree.<ref>http://news.yahoo.com/s/afp/20090123/wl_asia_afp/tennisopenausfederer_20090123203417{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Vroeë lewe == Marat Safin is in [[Moskou]], [[Rusland]] ([[Sowjetunie]]), gebore as die seun van Mikhail Safin en Rauza Islanova, ’n [[Tataars]]e [[Moslem]]-egpaar. Hy praat vlot [[Russies]], [[Engels]] en [[Spaans]]. Sy ouers is voormalige tennisspelers en tennisafrigters. Sy jonger suster, Dinara Safina,<ref name="emotions">{{en}} {{cite news |first=Jill |last=Lieber |title=Safin tries to hold serve with emotions, career |url=http://www.usatoday.com/sports/tennis/2005-04-27-safin-french_x.htm |publisher=USA Today |date=27 April 2005 |accessdate=2 Maart 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120927051558/http://www.usatoday.com/sports/tennis/2005-04-27-safin-french_x.htm |archive-date=27 September 2012 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> is ook ’n professionele tennisspeler en het in 2008 ’n silwermedalje op die [[Olimpiese Spele]] in [[Beijing]] gewen. Safin se pa was bestuurder van die plaaslike Spartak-tennisklub, waar Safin in sy jeug geoefen het saam met verskeie ander spelers soos [[Anna Kournikova]], Elena Dementieva en Anastasia Myskina. Op 14-jarige ouderdom het hy na [[Valencia]], [[Spanje]], getrek om toegang te verkry tot gevorderde tennisprogramme wat nie in Rusland beskikbaar was nie.<ref name="green">{{en}} {{cite news |first=John |last=Roberts |title=Why Safin looks green on grass |url=http://www.independent.co.uk/sport/tennis/why-safin-looks-green-on-grass-675407.html |publisher=The Independent |date=25 Junie 2001 |accessdate=2 Maart 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080907220652/http://www.independent.co.uk/sport/tennis/why-safin-looks-green-on-grass-675407.html |archive-date=7 September 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> == Tennisloopbaan == Safin het sy professionele loopbaan in 1997 begin. In 1998 het hy [[Andre Agassi]] en die verdedigende kampioen, Gustavo Kuerten, ná mekaar in die [[Franse Ope]] geklop.<ref>[http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9B07E1DF1F3FF937A3575AC0A96E958260 U.S. OPEN: NOTEBOOK; After Teen-Agers Play, Talk Is of Top 10 Futures]</ref> === Wêreld se no. 1 en Grand Slam-geskiedenis === Safin was in November en Desember 2000 nege weke lank in die no. 1-posisie op die wêreldranglys toe hy sy eerste Grand Slam-toernooi in die [[Amerikaanse Ope]] gewen het deur Pete Sampras in skoon stelle te klop.<ref name="emotions" /> ’n Paar beserings na mekaar het egter sy vordering belemmer en hy het die grootste deel van die 2003-seisoen misgeloop.<ref>{{en}} {{cite news |first=Karen |last=Lyon |title=Safin out with sore wrist |url=http://www.theage.com.au/articles/2003/01/18/1042520821698.html |publisher=The Age |date=19 Januarie 2003 |accessdate=2 Maart 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303182422/http://www.theage.com.au/articles/2003/01/18/1042520821698.html |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Safin het in nog drie Grand Slam-toernooie die eindronde gehaal – in die [[Australiese Ope]]s van 2002, 2004 en 2005. Hy het senuagtigheid daarvoor blameer dat hy in 2002 verloor het en fisieke uitputting in 2004.<ref>[http://www.usatoday.com/sports/tennis/aus/2004-02-01-men-final_x.htm Federer toys with Safin in Australian Open final]</ref> In 2005 het hy Lleyton Hewitt geklop en sy tweede Grand Slam-titel in vyf jaar gewen. Net voor dit het hy die no. 1-gekeurde [[Roger Federer]] in die halfeindstryd geklop.<ref>{{en}} {{cite news |first=Daniel |last=Williams |title=Australian Open Preview |url=http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1577215,00.html |publisher=Time |date=11 Januarie 2007 |accessdate=2 Maart 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130824184514/http://www.time.com/time/world/article/0,8599,1577215,00.html |archive-date=24 Augustus 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Sy beste prestasie op Wimbledon was om in 2008 die halfeindronde te haal nadat hy vorige jare dikwels in die eerste en tweede rondes uitgeskakel is. Roger Federer het hom egter 6-3, 7-6(4), 6-4 geklop. === ATP-Meesterstoernooi === Safin het vyf Meesterstoernooititels in sy loopbaan gewen. Sy eerste was in 2000 in [[Toronto]], [[Kanada]]. Die ander was drie in (2000, 2002 en 2004) in [[Parys]], [[Frankryk]], en een in 2004 in [[Madrid]], [[Spanje]]. === Meestersbeker === [[Lêer:Safin toronto 2008.jpg|duimnael|upright|Marat Safin in 2008 in die Kanadese Meesterstoernooi.]] In 2004 het Safin die halfeindronde van die Meestersbekertoernooi in [[Houston]] gehaal waar Roger Federer hom 6–3, 7–6(18) geklop het. In 2000 het hy weer die halfeindronde gehaal. === Davisbeker === Marat Safin het Rusland in 2002 gehelp om sy eerste Davisbeker te wen deur Frankryk in die eindronde te klop by die Palais Omnisports Paris Bercy. Die Russiese span het Yevgeny Kafelnikov, Mikhail Youzhny, Andrei Stoliarov en die spankaptein, Shamil Tarpischev, ingesluit.<ref>{{en}} {{cite news |first=Sarah |last=Alvanipour |title=Safin Gets Serious – Almost |url=http://www.tennis.com/backcourt/general/backcourt.aspx?id=54826 |publisher=Tennis magazine |date=11 Januarie 2007 |accessdate=2 Maart 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091026212412/http://www.tennis.com/backcourt/general/backcourt.aspx?id=54826 |archive-date=26 Oktober 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> In 2006 het Safin Rusland weer die beker help wen. == Geaardheid == Safin is bekend vir sy emosionele uitbarstings tydens wedstryde en het al talle rakette stukkend geslaan.<ref>{{en}} {{cite news |title=Safin on mooning crowd: 'What's bad about it?' |url=http://sports.espn.go.com/sports/tennis/french04/news/story?id=1811412 |publisher=ESPN |date=28 Mei 2004 |accessdate=2 Maart 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150122132330/http://sports.espn.go.com/sports/tennis/french04/news/story?id=1811412 |archive-date=22 Januarie 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url= http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/articles/A62833-2004May28.html |title= Safin Drops a Shot, And Then His Pants |accessdate=2 Maart 2008 |last= Clarke |first= Liz|date= 29 Mei 2004|work= |publisher= The Washington Post}}</ref><ref name="smash" /> Hy het in 1999 ’n geskatte 48 rakette gebreek.<ref name="smash">{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/wimbledon2000/801633.stm |title=Safin could be a Wimbledon smash |accessdate=2 Maart 2008 |date=22 Junie 2000 |publisher=[[BBC]] |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303210427/http://news.bbc.co.uk/2/hi/wimbledon2000/801633.stm |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Safin self reken hy het sedert 2005 altesaam 300 gebreek.<ref name="emotions" /> Hy raas dikwels met homself in Russies, Spaans en Engels oor verlore punte en het al argumente met skeidsregters gehad. Ondanks sy humeur is hy ook bekend vir sy humorsin op die baan, tydens onderhoude en op nuuskonferensies. == Loopbaan-statistieke == === Grand Slam-enkel-eindrondes (4) === ==== Wenner (2) ==== {| class="sortable wikitable" |width="50"|'''Jaar |width="200"|'''Kampioenskap |width="200"|'''Teenstander in eindronde |width="200"|'''Telling in eindronde |-bgcolor="#FFFFCC" |2000 ||[[Amerikaanse Ope]] || {{vlagikoon|VSA}} [[Pete Sampras]] || 6–4, 6–3, 6–3 |-bgcolor="#CCCCFF" |2005 ||[[Australiese Ope]] || {{vlagikoon|AUS}} [[Lleyton Hewitt]] || 1–6, 6–3, 6–4, 6–4 |} ==== Naaswenner (2) ==== {| class="sortable wikitable" |width="50"|'''Jaar |width="200"|'''Kampioenskap |width="200"|'''Teenstander in eindronde |width="200"|'''Telling in eindronde |-bgcolor="#CCCCFF" |2002 ||Australiese Ope || {{vlagikoon|Swede}} [[Thomas Johansson]]|| 3–6, 6–4, 6–4, 7–6 (4) |-bgcolor="#CCCCFF" |2004 ||Australiese Ope || {{vlagikoon|Switserland}} [[Roger Federer]]|| 7–6 (3), 6–4, 6–2 |} ==== Grand Slam-rekord ==== Die tabel toon Safin se prestasie tydens elk van die Grand Slam-mansenkelspeltoernooie waaraan hy deelgeneem het: {| class="wikitable" style="text-align: center;" width = 60%; !width=10%| Jaar !width=20%| [[Australiese Ope (tennis)|Australiese Ope]] !width=20%| [[Franse Ope]] !width=20%| [[Wimbledon-kampioenskap|Wimbledon]] !width=20%| [[VSA-Ope (tennis)|VSA-Ope]] |- | 1998 |''Nie deelgeneem nie'' |style="background:#afeeee;"| Ronde 4 |style="background:#afeeee;"| Ronde 1 |style="background:#afeeee;"| Ronde 4 |- | 1999 |style="background:#afeeee;"| Ronde 3 |style="background:#afeeee;"| Ronde 4 |''Nie deelgeneem nie'' |style="background:#afeeee;"| Ronde 2 |- | 2000 |style="background:#afeeee;"| Ronde 1 |style="background:#ffebcd;"| Kwarteindstryd |style="background:#afeeee;"| Ronde 2 |style="background:#98FB98;"| '''Wenner''' |- | 2001 |style="background:#afeeee;"| Ronde 4 |style="background:#afeeee;"| Ronde 3 |style="background:#ffebcd;"| Kwarteindstryd |style="background:#FFEC8B;"| Halfeindstryd |- | 2002 |style="background:#D8BFD8;"| Eindstryd |style="background:#FFEC8B;"| Halfeindstryd |style="background:#afeeee;"| Ronde 2 |style="background:#afeeee;"| Ronde 2 |- | 2003 |style="background:#afeeee;"| Ronde 3 |''Nie deelgeneem nie'' |''Nie deelgeneem nie'' |''Nie deelgeneem nie'' |- | 2004 |style="background:#D8BFD8;"| Eindstryd |style="background:#afeeee;"| Ronde 4 |style="background:#afeeee;"| Ronde 1 |style="background:#afeeee;"| Ronde 1 |- |2005 |style="background:#98FB98;"| '''Wenner''' |style="background:#afeeee;"| Ronde 4 |style="background:#afeeee;"| Ronde 3 |''Nie deelgeneem nie'' |- |2006 |''Nie deelgeneem nie'' |style="background:#afeeee;"| Ronde 1 |style="background:#afeeee;"| Ronde 2 |style="background:#afeeee;"| Ronde 4 |- |2007 |style="background:#afeeee;"| Ronde 3 |style="background:#afeeee;"| Ronde 2 |style="background:#afeeee;"| Ronde 3 |style="background:#afeeee;"| Ronde 2 |- |2008 |style="background:#afeeee;"| Ronde 2 |style="background:#afeeee;"| Ronde 2 |style="background:#FFEC8B;"| Halfeindstryd |style="background:#afeeee;"| Ronde 2 |- |2009 |style="background:#afeeee;"| Ronde 3 |style="background:#afeeee;"| Ronde 2 |style="background:#afeeee;"| Ronde 1 |style="background:#afeeee;"| Ronde 1 |} === Loopbaan-eindrondes === ==== Enkelspel (27) ==== ===== Wenner (15) ===== {| width=43% | valign=top width=33% align=left | {| class="wikitable" |- bgcolor="#eeeeee" |'''Kleure''' |- bgcolor="#e5d1cb" | Grand Slamtoernooie (2) |- bgcolor="ffffcc" | Meestersbeker / <br /> ATP-wêreldtoereindrondes (0) |- bgcolor="#dfe2e9" | ATP-Meesterstoernooi/ <br /> ATP-wêreldtoer-meesters 1000 (5) |- bgcolor="#d0f0c0" | ATP- Internasionale Reeks Goud / <br /> ATP-wêreldtoer-500-Reeks (1) |- | ATP- Internasionale Reeks / <br /> ATP-wêreldtoer-250-Reeks (7) |} | valign=top width=33% align=left | {| class="wikitable" |- bgcolor="#eeeeee" |'''Titels volgens oppervlak''' |- | Hard (10) |- | Klei (2) |- | Gras (0) |- | Mat (3) |} |} {| class="sortable wikitable" |- bgcolor="#eeeeee" |'''No.''' |'''Datum''' |'''Toernooi''' |'''Oppervlak''' |'''Teenstander in eindronde''' |'''Telling''' |- | 1. | 23 Augustus 1999 | Boston, VSA | Hard | {{vlagikoon|VK}} [[Greg Rusedski]] | 6–4, 7–6(11) |- bgcolor="#d0f0c0" | 2. | 24 April 2000 | Barcelona, Spanje | Klei | {{vlagikoon|ESP}} [[Juan Carlos Ferrero]] | 6–3, 6–3, 6–4 |- | 3. | 1 Mei 2000 | Majorka, Spanje | Klei | {{vlagikoon|SWE}} [[Mikael Tillström]] | 6–4, 6–3 |-bgcolor="#dfe2e9" | 4. | 31 Julie 2000 | Toronto, Kanada | Hard | {{vlagikoon|ISR}} [[Harel Levy]] | 6–2, 6–3 |-bgcolor="#e5d1cb" | 5. | 28 Augustus 2000 | [[Amerikaanse Ope|New York]], VSA | Hard | {{vlagikoon|USA}} [[Pete Sampras]] | 6–4, 6–3, 6–3 |- | 6. | 11 September 2000 | Tasjkent, Oesbekistan | Hard | {{vlagikoon|ITA}} [[Davide Sanguinetti]] | 6–3, 6–4 |- | 7. | 6 November 2000 | [[Sint Petersburg-ope|Sint Petersburg]], Rusland | Hard (i) | {{vlagikoon|Slowakye}} [[Dominik Hrbatý]] | 2–6, 6–4, 6–4 |- bgcolor="#dfe2e9" | 8. | 13 November 2000 | Parys, Frankryk | Mat (i) | bgcolor="#dfe2e9"|{{vlagikoon|AUS}} [[Mark Philippoussis]] | bgcolor="#dfe2e9"|3–6, 7–6(7), 6–4, 3–6, 7–6(8) |- | 9. | 10 September 2001 | Tasjkent, Oesbekistan | Hard | {{vlagikoon|RUS}} [[Yevgeny Kafelnikov]] | 6–2, 6–2 |- | 10. | 22 Oktober 2001 | Sint Petersburg, Rusland | Hard (i) | {{vlagikoon|GER}} [[Rainer Schüttler]] | 3–6, 6–3, 6–3 |- bgcolor="#dfe2e9" | 11. | 28 Oktober 2002 | Parys, Frankryk | Mat (i) | {{vlagikoon|AUS}} [[Lleyton Hewitt]] | 7–6(4), 6–0, 6–4 |- | 12. | 13 September 2004 | [[Beijing]], China | Hard | {{vlagikoon|RUS}} [[Mikhail Youzhny]] | 7–6(4), 7–5 |-bgcolor="#dfe2e9" | 13. | 18 Oktober 2004 | Madrid, Spanje | Hard (i) | {{vlagikoon|ARG}} [[David Nalbandian]] | 6–2, 6–4, 6–3 |-bgcolor="#dfe2e9" | 14. | 1 November 2004 | Parys, Frankryk | Mat (i) | {{vlagikoon|CZE}} [[Radek Štěpánek]] | 6–3, 7–6(5), 6–3 |-bgcolor="#e5d1cb" | 15. | 17 Januarie 2005 | [[Australiese Ope|Melbourne]], Australië | Hard | {{vlagikoon|AUS}} Lleyton Hewitt | 1–6, 6–3, 6–4, 6–4 |} ===== Naaswenner (12) ===== {| class="sortable wikitable" |- bgcolor="#eeeeee" |'''No.''' |'''Datum''' |'''Toernooi''' |'''Oppervlak''' |'''Teenstander in eindronde''' |'''Telling''' |- bgcolor="#dfe2e9" | 1. | 7 November 1999 | [[Parys]], Frankryk | Mat (i) | {{vlagikoon|USA}} [[Andre Agassi]] | 7–6, 6–2, 4–6, 6–4 |- bgcolor="#dfe2e9" | 2. | 21 Mei 2000 | Hamburg, Duitsland | Klei | {{vlagikoon|BRA}} [[Gustavo Kuerten]] | 6–4, 5–7, 6–4, 5–7, 7–6 |- bgcolor="#d0f0c0" | 3. | 20 Augustus 2000 | Indianapolis, VSA | Hard | {{vlagikoon|BRA}} Gustavo Kuerten | 3–6, 7–6, 7–6 |- bgcolor="#d0f0c0" | 4. | 4 Februarie 2001 | Doebai, [[VAE]] | Hard | {{vlagikoon|ESP}} [[Juan Carlos Ferrero]] | 6–2, 6–3 |- bgcolor="#e5d1cb" | 5. | 27 Januarie 2002 | [[Melbourne]], Australië | Hard | {{vlagikoon|SWE}} [[Thomas Johansson]] | 3–6, 6–4, 6–4, 7–6 |- bgcolor="#dfe2e9" | 6. | 19 Mei 2002 | [[Hamburg]], Duitsland | Klei | {{vlagikoon|SUI}} [[Roger Federer]] | 6–1, 6–3, 6–4 |- bgcolor="#d0f0c0" | 7. | 27 April 2003 | [[Barcelona]], Spanje | Klei | {{vlagikoon|ESP}} [[Carlos Moyà]] | 5–7, 6–2, 6–2, 3–0 onttrek |- bgcolor="#e5d1cb" | 8. | 1 Februarie 2004 | Melbourne, Australië | Hard | {{vlagikoon|SUI}} Roger Federer | 7–6, 6–4, 6–2 |- | 9. | 18 April 2004 | Estoril, Portugal | Klei | {{vlagikoon|ARG}} [[Juan Ignacio Chela]] | 6–7, 6–3, 6–3 |- | 10. | 12 Junie 2005 | [[Gerry Weber-open|Halle]], Duitsland | Gras | {{vlagikoon|SUI}} Roger Federer | 6–4, 6–7, 6–4 |- | 11. | 9 Oktober 2006 | Moskou, Rusland | Hard (i) | {{vlagikoon|RUS}} [[Nikolay Davydenko]] | 6–4, 5–7, 6–4 |- | 12. | 4 Oktober 2008 | Moskou, Rusland | Hard (i) | {{vlagikoon|RUS}} [[Igor Kunitsyn]] | 7–6(6), 6–7(4), 6–3 |} ==== Dubbelspel ==== ===== Wenners (2) ===== {| class="sortable wikitable" |- bgcolor="#eeeeee" |'''No.''' |'''Datum''' |'''Tooernooi''' |'''Oppervlak''' |'''Maat''' |'''Teenstanders in eindronde''' |'''Telling''' |- | 1. | 2001 | [[Allianz Suisse-Ope Gstaad|Gstaad]], Switserland | Klei | {{vlagikoon|SUI}} [[Roger Federer]] | {{vlagikoon|AUS}} [[Michael Hill (tennis)|Michael Hill]] / {{vlagikoon|USA}} [[Jeff Tarango]] | 0–1, onttrek. |- | 2. | 2007 | Moskou, Rusland | Mat | {{vlagikoon|RUS}} [[Dmitry Tursunov]] | {{vlagikoon|CZE}} [[Tomáš Cibulec]] / {{vlagikoon|CRO}} [[Lovro Zovko]] | 6–4, 6–2 |} ===== Naaswenners (4) ===== {| class="sortable wikitable" |- bgcolor="#eeeeee" |'''No.''' |'''Datum''' |'''Tooernooi''' |'''Oppervlak''' |'''Maat''' |'''Teenstanders in eindronde''' |'''Telling''' |- | 1. | 1999 | Moskou, Rusland | Mat | {{vlagikoon|UKR}} [[Andrei Medvedev]] | {{vlagikoon|USA}} [[Justin Gimelstob]] / {{vlagikoon|CZE}} [[Daniel Vacek]] | 6–2, 6–1 |- | 2. | 2001 | Sint Petersburg, Rusland | Hard (i) | {{vlagikoon|GEO|1990}} [[Irakli Labadze]] | {{vlagikoon|RUS}} Denis Golovanov / {{vlagikoon|RUS}} [[Yevgeny Kafelnikov]] | 7–5, 6–4 |- | 3. | 2002 | Sint Petersburg, Rusland | Hard (i) | {{vlagikoon|GEO|1990}} Irakli Labadze | {{vlagikoon|RSA}} [[David Adams (tennis)|David Adams]] / {{vlagikoon|USA}} [[Jared Palmer]] | 7–6, 6–3 |- | 4. | 2005 | Halle, Duitsland | Gras | {{vlagikoon|SWE}} [[Joachim Johansson]] | {{vlagikoon|SUI}} [[Yves Allegro]] / {{vlagikoon|SUI}} [[Roger Federer]] | 7–5, 6–7, 6–3 |} == Verwysings == : ''Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel [[:en:Marat Safin]]'' {{Verwysings|4}} == Eksterne skakel == {{CommonsKategorie}} * {{en}} [http://www.maratsafin.com/ Amptelike webtuiste] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061111211928/http://www.maratsafin.com/ |date=11 November 2006 }} * {{en}} [https://www.atptour.com/en/players/marat-safin/s741/overview Marat Safin se ATP-profiel] * {{en}} [https://www.itftennis.com/en/players/marat-safin/800195750/rus/mt/s/overview/ Marat Safin se ITF-profiel] * {{en}} {{IMDb naam|1719412}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Safin, Marat}} [[Kategorie:Russiese tennisspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 1980]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Olimpiese deelnemers]] 4yqo1izpqnse6rfsg24m7prubdrh2yd 0 40536 2894709 2738592 2026-04-17T20:36:22Z Sobaka 328 skakels 2894709 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wetenskaplike | naam = Pythagoras | beeld = Kapitolinischer Pythagoras adjusted.jpg | beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | beeldonderskrif = Borsbeeld van Pythagoras. Kapitolynse Museum, Rome | geboortenaam = | geboortedatum = ca. 570 v.C. | geboorteplek = [[Samos]] | sterftedatum = ca. 495 v.C. (op ca. 75) | sterfteplek = Metapontum | plek van graf = | blyplek = | burgerskap = | nasionaliteit = [[Antieke Griekeland]] | vakgebied = metafisika, musiek, wiskunde, etiek, politiek | werkplek = | alma mater = | doktorale promotor = | akademiese adviseurs = | doktorale studente = | ander studente = | bekend vir = [[Pythagoras se stelling]]<br />Pythagoras se teorie | beïnvloed deur = [[Thales van Milete|Thales]], [[Anaximander]], Pherecydes | invloed op = Philolaus, Alcmaeon, [[Parmenides]], [[Plato]], [[Euklides]], [[Empedokles]], Hippasus, [[Johannes Kepler|Kepler]] | toekennings = | handtekening = | webblad = | voetnotas = }} '''Pythagoras van Samos''' ([[Grieks]]: '''Ὁ Πυθαγόρας ὁ Σάμιος''', ''O Pūthagoras o Samios'', "Pythagoras die Samiaan", of slegs '''Ὁ Πυθαγόρας'''; * tussen 580 en 572 v.C.; † tussen 500 en 490 v.C.) was 'n [[Griekeland|Griekse]] [[filosoof]], [[wiskundige]], wysgeer en stigter van die religieuse beweging genaamd Pythagorisme. Hy word gewoonlik as 'n groot wiskundige, mistikus en wetenskaplike geëer, alhoewel sommiges die waarde van sy bydrae tot die wiskunde en natuurfilosofie bevraagteken. [[Herodotos]] het na hom verwys as "die bekwaamste filosoof onder die Grieke". [[Lêer:Bewijs stelling van Pythagoras.jpg|duimnael|links|[[Pythagoras se stelling]]]] Min is werklik bekend van Pythagoras en niks het oorleef wat deur Pythagoras self geskryf is nie. Die biografie van Pythagoras is in die 3de eeu geskryf deur [[Diogenes Laërtios]], en Iamblichus het ''Die lewe van Pythagoras'' in 300 n.C. geskryf. Wat wel bekend is, is dat Pythagoras se idees mense oor 'n lang tydperk beïnvloed het en dat hy vandag nog bekend staan as: "Die vader van getalle". Pythagoras is omstreeks 580 v.C. gebore in 'n ryk familie. Sy vader was Mnesarchos wat handel gedryf het in waardevolle goedere, en sy ma was Pythias. Gedurende sy leeftyd is opvoeding gesien as 'n tipe spirituele inisiasie. Aangesien hy van 'n ryk familie gekom het, het hy onder vele Griekse meesters gestudeer soos by voorbeeld die digter en musikant Hemodamas van Samos, die filosowe [[Anaximander]] van Milete en [[Bias van Priëne]], Pherekydes van Syros wat verkondig het dat die siel onsterflik is en [[Thales van Milete]]. Op Thales se aanbeveling het Pythagoras na [[Egipte]] gegaan vir verdere opleiding by die tempel van Heliopolis. In Egipte is Pythagoras gevange geneem deur die soldate van Cambyses II, die Koning van Persië. Hy is egter vrygelaat en het verder gestudeer in onder ander Klein-Asië en was selfs volgens oorlewering in [[Indië]]. Hy het homself uiteindelik tuisgemaak in Kroton in suid-[[Italië]] waar hy 'n skool gestig het. Pythagoras het die mense van Kroton aangemoedig om die goeie aan te gryp. Hy het geleer dat mense sterflik is maar nie hul siel nie. Die mens moes volgens hom streef om 'n suiwer gees te wees en sodoende te verenig met die universele gees waarvan hy deel is. Pythagoras was die eerste persoon wat die term [[filosoof]] gebruik het vir 'n liefhebber van kennis. Hy het sy studente aangemoedig tot 'n dissipline van stille oordenking. Sy skool het uit 'n gemeenskap bestaan van volgelinge wat geglo het in gemene besitreg en in 'n vegetariese leefwyse. Die gemeenskap was in twee verdeel, die Mathemaikoi en die Akousmatikoi. Die eerste groep was die gevorderde voltydse leerlinge en was blootgestel aan dieper leringe. Die tweede groep het met hul eie families geleef en deeltyds aan lesings deelgeneem deur te luister na Pythagoras se lesings. Pythagoras se gemeenskap was uniek vir daardie tyd in die sin dat mans en vroue totaal gelyk behandel was. Die skool het geleer dat getalle die onderliggende saambindende faktor is van alles in die heelal en dat alles vergestalt word deur getalle. Pythagoras het geleer dat slegs die waarheid gespreek moet word ten alle tye en dat getalle die basis was waarop alles berus. Volgens Pythagoras bring getalle alle dinge in harmonie met mekaar en reguleer getalle die heelal. Pythagoras het geglo in die invloed van sekere harmoniese verhoudings. Hy het mense genees deur bepaalde musiek te speel wat deur hom saamgestel was. Sy studente moes 'n gelofte aflê van [[geheimhouding]] en niks van wat hy geleer het is ooit op skrif gestel nie. Sy studente het egter groot respek vir hom gehad en het verskeie dinge aan hom toegedig. In ongeveer 508 is Pythagoras se gemeenskap by Kroton aangeval deur Kylon, 'n adellike uit Kroton self. Kylon se aansoek om deel van die gemeenskap te word is geweier weens swakhede in sy karakter. Pytagoras se groep volgelinge is tydelik verban en Pythagoras self moes met sy familie vlug na Metapontum waar hy uiteindelik gesterf het op die ouderdom van ongeveer 90 jaar. == Bronne == * The universe of numbers, 1985, [[AMORC]], Rosicrucian Library, Band XLI {{CommonsKategorie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Ou Griekse filosowe]] [[Kategorie:Ou Griekse wetenskaplikes]] [[Kategorie:Wiskundiges]] [[Kategorie:Mense in die 6de eeu v.C.]] ha8rh6432dhtw260llhqrvgg8pk9ro4 0 55182 2894741 2860033 2026-04-17T23:10:33Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894741 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Sportliga | naam = UEFA Europa League | huidige_seisoen = 2025–26 UEFA Europa League | beeld = UEFA Europa league logo.svg | beskrywing = | beeldonderskrif = Kenteken van die UEFA Europa League | sportsoort = [[Sokker]] | gestig = 1955 | gestaak = | vervang = | eienaar = [[UEFA]] | inougureel = 1955–1958 | lande = [[Europa]] | divisies = | spanne = 48 (groepfase) | onlangse_kamp = {{vlagikoon|Engeland}} [[Tottenham Hotspur]] (2025) | verwante_komps = UEFA Superbeker<br />[[UEFA Champions League]]<br />[[FIFA-Klubwêreldbeker]] | borg = }} [[Lêer:Europa league.jpg|duimnael|Kenteken van die ''Europa League'' op die veld voor die wedstryd tussen [[BSC Young Boys]] en [[Zenit Sint Petersburg|FC Zenit Sint Petersburg]] in 2011]] [[Lêer:Coppauefa.png|duimnael|Die trofee waarom sedert 1972 meegeding word]] [[Lêer:UEFA members Europa League group stage.png|duimnael|Kaart van UEFA-lidlande wat in die UEFA Europa League verteenwoordig is: {{sleutel|#67E863|UEFA-lidland wat tydens die groepfase verteenwoordig is}} {{sleutel|#6085EF|UEFA-lidland wat nie tydens die groepfase verteenwoordig is nie}} {{sleutel|#C0C0C0|Nie 'n UEFA-lidland nie}}]] Die '''UEFA Europa League''' is die tweede [[Europa|Europese]] bekertoernooi vir [[sokker]]klubs ná die [[UEFA Champions League|Champions League]]. Die toernooi word deur [[UEFA]] georganiseer. In 1999 is die toernooi met die [[UEFA Bekerwenner-beker|Bekerwenner-beker]] saamgesmelt. Tot 2009 het die toernooi '''UEFA-beker''' geheet, maar nadat die toernooi met die [[UEFA Intertoto-beker|Intertoto-beker]] saamgesmelt het, is die naam verander. Die huidige kampioen is [[Tottenham Hotspur]]. In 2025 het hulle die beker (vir die derde keer) ingepalm deur in die eindstryd [[Manchester United]] met 1–0 te klop. == Wenners == {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="text-align:center; font-size:90%; border-collapse:collapse;" |- style="background:#C1D8FF;" !Jaar !Wenner !Telling !Naaswenner |- style="background:#F5FAFF;" | 1955–1958 || {{vlagikoon|Spanje}} [[FC Barcelona]] || 2–2 & 6–0 || {{vlagikoon|Engeland}} ''London XI'' |- | 1958–1960 || {{vlagikoon|Spanje}} [[FC Barcelona]] || 0–0 & 4–1 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Birmingham City FC]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1961 || {{vlagikoon|Italië}} [[AS Roma]] || 2–2 & 2–0 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Birmingham City FC]] |- | 1962 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Valencia CF]] || 6–2 & 1–1 || {{vlagikoon|Spanje}} [[FC Barcelona]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1963 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Valencia CF]] || 1–2 & 2–0 || {{vlagikoon|Joegoslawië}} [[Dynamo Zagreb]] |- | 1964 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Real Zaragoza]] || 2–1 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Valencia CF]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1965 || {{vlagikoon|Hongarye}} [[Ferencvárosi TC]] || 1–0 || {{vlagikoon|Italië}} [[Juventus Football Club|Juventus]] |- | 1966 || {{vlagikoon|Spanje}} [[FC Barcelona]] || 0–1 & 4–2 <small>nv</small> || {{vlagikoon|Spanje}} [[Real Zaragoza]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1967 || {{vlagikoon|Joego-Slawië}} [[Dynamo Zagreb]] || 2–0 & 0–0 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Leeds United FC|Leeds United]] |- | 1968 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Leeds United FC|Leeds United]] || 1–0 & 0–0 || {{vlagikoon|Hongarye}} [[Ferencvárosi TC]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1969 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Newcastle United FC|Newcastle United]] || 3–0 & 2–3 || {{vlagikoon|Hongarye}} [[Újpest Dózsa]] |- | 1970 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Arsenal F.C.|Arsenal]] || 1–3 & 3–0 || {{vlagikoon|België}} [[RSC Anderlecht]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1971 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Leeds United FC|Leeds United]] || 2–2 & 1–1 || {{vlagikoon|Italië}} [[Juventus Football Club|Juventus]] |- | 1972 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Tottenham Hotspur]] || 2–1 & 1–1 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton Wanderers]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1973 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Liverpool FC]] || 3–0 & 0–2 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[VfL Borussia Mönchengladbach]] |- | 1974 || {{vlagikoon|Nederland}} [[Feyenoord]] || 2–2 & 2–0 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Tottenham Hotspur]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1975 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[VfL Borussia Mönchengladbach]] || 0–0 & 5–1 || {{vlagikoon|Nederland}} [[FC Twente]] |- | 1976 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Liverpool FC]] || 3–2 & 2–1 || {{vlagikoon|België}} [[Club Brugge]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1977 || {{vlagikoon|Italië}} [[Juventus Football Club|Juventus]] || 1–0 & 1–2 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Athletic Bilbao]] |- | 1978 || {{vlagikoon|Nederland}} [[PSV Eindhoven]] || 0–0 & 3–0 || {{vlagikoon|Frankryk}} [[SC Bastia]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1979 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[VfL Borussia Mönchengladbach]] || 1–1 & 1–0 || {{vlagikoon|Joego-Slawië}} [[Rooi Ster Belgrado]] |- | 1980 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[Eintracht Frankfurt]] || 2–3 & 1–0 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[VfL Borussia Mönchengladbach]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1981 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Ipswich Town]] || 3–0 & 2–4 || {{vlagikoon|Nederland}} [[AZ Alkmaar|AZ '67]] |- | 1982 || {{vlagikoon|Swede}} [[IFK Göteborg]] || 1–0 & 3–0 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[Hamburger SV]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1983 || {{vlagikoon|België}} [[RSC Anderlecht]] || 1–0 & 1–1 || {{vlagikoon|Portugal}} [[SL Benfica|Benfica]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1984 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Tottenham Hotspur]] || 1–1 & 1–1 <small>wns</small> || {{vlagikoon|België}} [[RSC Anderlecht]] |- | 1985 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Real Madrid]] || 3–0 & 0–1 || {{vlagikoon|Hongarye}} [[Videoton FC|Székesfehérvári Videoton SC]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1986 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Real Madrid]] || 5–1 & 0–2 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[1. FC Keulen]] |- | 1987 || {{vlagikoon|Swede}} [[IFK Göteborg]] || 1–0 & 1–1 || {{vlagikoon|Skotland}} [[Dundee United]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1988 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] || 3–0 & 0–3 <small>wns</small> || {{vlagikoon|Spanje}} [[RCD Espanyol]] |- | 1989 || {{vlagikoon|Italië}} [[SSC Napoli]] || 2–1 & 3–3 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[VfB Stuttgart]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1990 || {{vlagikoon|Italië}} [[Juventus Football Club|Juventus]] || 3–1 & 0–0 || {{vlagikoon|Italië}} [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] |- | 1991 || {{vlagikoon|Italië}} [[FC Internazionale Milano]] || 2–0 & 0–1 || {{vlagikoon|Italië}} [[AS Roma]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1992 || {{vlagikoon|Nederland}} [[AFC Ajax]] || 2–2 & 0–0 || {{vlagikoon|Italië}} [[Torino FC]] |- | 1993 || {{vlagikoon|Italië}} [[Juventus Football Club|Juventus]] || 3–1 & 3–0 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[BV Borussia Dortmund|Borussia Dortmund]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1994 || {{vlagikoon|Italië}} [[FC Internazionale Milano]] || 1–0 & 1–0 || {{vlagikoon|Oostenryk}} [[Austria Salzburg]] |- | 1995 || {{vlagikoon|Italië}} [[AC Parma]] || 1–0 & 1–1 || {{vlagikoon|Italië}} [[Juventus Football Club|Juventus]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1996 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[FC Bayern München]] || 2–0 & 3–1 || {{vlagikoon|Frankryk}} [[Girondins de Bordeaux]] |- | 1997 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[FC Schalke 04]] || 1–0 & 0–1 <small>wns</small> || {{vlagikoon|Italië}} [[FC Internazionale Milano]] |- style="background:#F5FAFF;" | 1998 || {{vlagikoon|Italië}} [[FC Internazionale Milano]] || 2–0 || {{vlagikoon|Italië}} [[Società Sportiva Lazio|Lazio]] |- | 1999 || {{vlagikoon|Italië}} [[AC Parma]] || 3–0 || {{vlagikoon|Frankryk}} [[Olympique de Marseille]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2000 || {{vlagikoon|Turkye}} [[Galatasaray SK (sokker)|Galatasaray]] || 0–0 <small>wns</small> || {{vlagikoon|Engeland}} [[Arsenal F.C.|Arsenal]] |- | 2001 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Liverpool FC]] || 5–4 <small>nv</small> || {{vlagikoon|Spanje}} [[CD Alavés]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2002 || {{vlagikoon|Nederland}} [[Feyenoord]] || 3–2 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[BV Borussia Dortmund|Borussia Dortmund]] |- | 2003 || {{vlagikoon|Portugal}} [[FC Porto]] || 3–2 <small>nv</small> || {{vlagikoon|Skotland}} [[Celtic FC|Celtic]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2004 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Valencia CF]] || 2–0 || {{vlagikoon|Frankryk}} [[Olympique de Marseille]] |- | 2005 || {{vlagikoon|Rusland}} [[CSKA Moskou]] || 3–1 || {{vlagikoon|Portugal}} [[Sporting CP|Sporting Lissabon]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2006 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Sevilla FC]] || 4–0 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Middlesbrough FC]] |- | 2007 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Sevilla FC]] || 2–2 <small>wns</small> || {{vlagikoon|Spanje}} [[RCD Espanyol]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2008 || {{vlagikoon|Rusland}} [[Zenit Sint Petersburg]] || 2–0 || {{vlagikoon|Skotland}} [[Glasgow Rangers|Rangers FC]] |- | 2009 || {{vlagikoon|Oekraïne}} [[FK Sjachtar Donetsk|Sjachtar Donetsk]] || 2–1 <small>nv</small> || {{vlagikoon|Duitsland}} [[SV Werder Bremen|Werder Bremen]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2010 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Atlético Madrid]] || 2–1 <small>nv</small> || {{vlagikoon|Engeland}} [[Fulham FC]] |- | 2011 || {{vlagikoon|Portugal}} [[FC Porto]] || 1–0 || {{vlagikoon|Portugal}} [[SC Braga]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2012 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Atlético Madrid]] || 3–0 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Athletic Bilbao]] |- | 2013 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Chelsea FC|Chelsea]] || 2–1 || {{vlagikoon|Portugal}} [[SL Benfica|Benfica]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2014 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Sevilla FC]] || 4–2 <small>wns</small> || {{vlagikoon|Portugal}} [[SL Benfica|Benfica]] |- | 2015 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Sevilla FC]] || 3–2 || {{vlagikoon|Oekraïne}} [[FC Dnipro Dnipropetrowsk|Dnipro Dnipropetrowsk]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2016 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Sevilla FC ]] || 3–1 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Liverpool FC]] |- | 2017 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Manchester United]] || 2–0 || {{vlagikoon|Nederland}} [[AFC Ajax]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2018 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Atlético Madrid]] || 3–0 || {{vlagikoon|Frankryk}} [[Olympique de Marseille]] |- | 2019 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Chelsea FC|Chelsea]] || 4–1 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Arsenal F.C.|Arsenal]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2020 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Sevilla FC]] || 3–2 || {{vlagikoon|Italië}} [[FC Internazionale Milano]] |- | 2021 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Villarreal CF]] || 11–10 <small>wns</small> || {{vlagikoon|Engeland}} [[Manchester United]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2022 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[Eintracht Frankfurt]] || 5–4 <small>wns</small> || {{vlagikoon|Skotland}} [[Glasgow Rangers|Rangers FC]] |- | 2023 || {{vlagikoon|Spanje}} [[Sevilla FC]] || 4–1 <small>wns</small> || {{vlagikoon|Italië}} [[AS Roma]] |- style="background:#F5FAFF;" | 2024 || {{vlagikoon|Italië}} [[Atalanta Bergamasca Calcio|Atalanta]] || 3–0 || {{vlagikoon|Duitsland}} [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] |- | 2025 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Tottenham Hotspur]] || 1–0 || {{vlagikoon|Engeland}} [[Manchester United]] |} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie}} * {{en}} [https://www.uefa.com/uefaeuropaleague/ Amptelike webwerf] * {{en}} [http://www.rsssf.com/tablese/ec3b.html rsssf.com: ''UEFA Cup''] {{Normdata}} [[Kategorie:UEFA]] [[Kategorie:Sokkerkompetisies]] rvhgxypqjwfaffcf20im2lj5my6jdb5 0 56726 2894739 1906850 2026-04-17T23:03:15Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894739 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Sokkerspeler | name = Blaise Nkufo | image = [[Lêer:BlaiseNkufo.jpg|220px]] | image_size = 220px | caption = Blaise Nkufo in 2007 | fullname = Blaise Isetsima Nkufo | birth_date = {{Geboortedatum en ouderdom|1975|5|25|df=yes}} | birth_place = [[Kinshasa]], [[Zaïre]] | height = 1,88&nbsp;m | position = Aanvaller | currentclub = | clubnumber = | years1 = 1993–1994 | clubs1 = [[FC Lausanne-Sport|Lausanne]] | caps1 = 2 | goals1 = 0 | years2 = 1994–1995 | clubs2 = [[FC Echallens|Echallens]] | caps2 = 16 | goals2 = 9 | years3 = 1995–1996 | clubs3 = [[Al-Arabi SC (Katar)|Al-Arabi]] | caps3 = 12 | goals3 = 6 | years4 = 1996–1997 | clubs4 = [[Yverdon-Sport FC|Yverdon]] | caps4 = 35 | goals4 = 12 | years5 = 1997–1998 | clubs5 = [[FC Lausanne-Sport|Lausanne]] | caps5 = 34 | goals5 = 18 | years6 = 1998–2000 | clubs6 = [[Grasshopper Club Zürich|Grasshopper]] | caps6 = 18 | goals6 = 4 | years7 = 1999–2000 | clubs7 = → [[AC Lugano|Lugano]] (leen) | caps7 = 21 | goals7 = 14 | years8 = 2000–2001 | clubs8 = [[FC Lucerne|Lucerne]] | caps8 = 19 | goals8 = 7 | years9 = 2001–2002 | clubs9 = [[1. FSV Mainz 05]] | caps9 = 42 | goals9 = 20 | years10 = 2002–2003 | clubs10 = [[Hannover 96]] | caps10 = 9 | goals10 = 0 | years11 = 2003–2010 | clubs11 = [[FC Twente|Twente]] | caps11 = 223 | goals11 = 114 | years12 = 2010 | clubs12 = [[Seattle Sounders FC]] | caps12 = 11 | goals12 = 5 | totalcaps = 442 | totalgoals = 200 | nationalyears1 = 2000–2010 | nationalteam1 = [[Switserse nasionale sokkerspan|Switserland]] | nationalcaps1 = 34 | nationalgoals1 = 7 }} '''Blaise Isetsima Nkufo''' (gebore op [[25 Mei]] [[1975]] in [[Kinshasa]], ) is 'n voormalige [[Switserland|Switserse]] professionele [[sokker]]speler. Hy is 'n aanvaller en het vir verskeie klubs gespeel, maar sy grootste suksesse by [[FC Twente]] behaal. == Erelys == * '''[[Al-Arabi]]''' : 1x kampioen Qatar (1996) * '''[[Lausanne-Sport]]''' : 1x [[Schweizer Cup]] (1998) * '''[[FC Twente]]''' : 1x [[UEFA Intertoto-beker|Intertoto beker]] (2006) : 1x [[Eredivisie|kampioen Nederland]] (2010) * [[Seatlle Sounders]] : 1x [[US Open Cup]] (2010) {{Sokkersaadjie}} {{DEFAULTSORT:Nkufo, Blaise}} [[Kategorie:Switserse sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 1975]] [[Kategorie:Lewende mense]] hmzu8isvu9s7wtunz68d5l9idtk50ly 0 63631 2894740 2881451 2026-04-17T23:05:02Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894740 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | beeld = [[Lêer:Basel, St.-Jakob-Park - CL 2011-2012, round of 16, FC Basel - FC Bayern - pic02.jpg|280px]]| klubnaam = FC Basel| vollenaam = Fussball Club Basel 1893| stigting = [[15 November]] [[1893]]| stadion = St. Jacob-Park, [[Basel]] | kapasiteit = 38 500 | voorsitter = {{vlagikoon|CH}} Bernhard Burgener| afrigter = {{vlagikoon|CH}} ? | liga = [[Switserse Super League|Super League]] | | patroon_la1 = _basel1011h | patroon_b1 = _fcbaselh2011 | patroon_ra1 = _basel1011h | linkerarm1 = 0000BF | liggaam1 = 0000BF | regterarm1 = 0000BF | broek1 = 0000BF | kouse1 = 0000BF | patroon_la2 = | patroon_b2 = _blackcollar | patroon_ra2 = | linkerarm2 = FF7777 | liggaam2 = FF7777 | regterarm2 = FF7777 | broek2 = 000000 | kouse2 = FF7777 |}} '''FC Basel''' is 'n [[Switserland|Switserse]] [[sokker]]span in [[Basel]] wat in die [[Switserse Super League|Super League]] speel. Die span se tuisveld is die [[St. Jacob-Park]], wat 'n kapasiteit van 37&nbsp;500 sitplekke het. Nasionaal is ''FCB'' baie suksesvol, met 20 nasionale kampioenskappe en 11 [[Switserse Beker]]s. Internasionaal het die span nog nie 'n kompetisie gewen nie. In [[2001]] het hulle die eindstryd van die [[UEFA Intertoto-beker|Intertoto-beker]] verloor teen [[Aston Villa]] en in 2012 het hulle die kwarteindronde in die [[UEFA Champions League|Champions League]] teen [[FC Bayern München]] verloor. == Erelys == * '''Kampioen van Switserland (21)''' : 1952/53, 1966/67, 1968/69, 1969/70, 1971/72, 1972/73, 1976/77, 1979/80, 2001/02, 2003/04, 2004/05, 2007/08, 2009/10, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2024/25 * '''Switserse Beker (10)''' : 1933, 1947, 1963, 1967, 1975, 2002, 2003, 2007, 2008, 2010 : (naaswenner (6): 1942, 1944, 1970, 1972, 1973, 1982) * '''Intertoto-beker''' : (naaswenner (1): 2001) == Bekende sokkerspelers == * {{vlagikoon|CH}} [[Massimo Ceccaroni]] * {{vlagikoon|CH}} [[Alexander Frei]] * {{vlagikoon|GER}} [[Ottmar Hitzfeld]] * {{vlagikoon|RSA}} [[George Koumantarakis]] * {{vlagikoon|CH}} [[Hakan Yakin]] * {{vlagikoon|CH}} [[Marco Streller]] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Basel, FC}} [[Kategorie:Switserse sokkerklubs]] l7av26wvc4ubdobpbm3anmtltxifpid 0 67864 2894678 2836526 2026-04-17T17:57:24Z BurgertB 2401 Skakel 2894678 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Bermuda Triangle (NL).svg|duimnael|regs|300px|Kaart van die Bermudadriehoek]] Die '''Bermudadriehoek''' (ook bekend as die '''Duiwel se Driehoek''') is 'n denkbeeldige driehoek tussen [[Miami]], die [[Bermuda]]-eilande en [[Puerto Rico]]. Die gebied strek oor 4 miljoen vierkante kilometer in die westelike deel van die [[Atlantiese Oseaan]]. Dit het vanaf die middel van die 20ste eeu bekend geword vir die skynbaar misterieuse verdwyning van verskeie vaar- en vliegtuie.<ref name="HAT : taal- en feitegids 2013"/> Outeurs van populêre lektuur skryf hierdie verdwynings aan [[Paranormaal|paranormale]] verskynsels of moontlike aktiwiteite van [[Buiteaardse lewe|buiteaardse besoekers]] toe.<ref name="Cochran,2003"/> Van die beweerde gebeure sluit in [[vliegtuig|vliegtuie]] wat verdwyn sonder om per radio om hulp te roep, [[skip|skepe]] wat spoorloos verdwyn of selfs later sonder hulle bemanning gevind word, en [[kompas]]se wat rigting verloor. Gedokumenteerde bewyse dui daarop dat 'n beduidende persentasie van die voorvalle onwaar, onakkuraat of deur latere skrywers ingekleur is. Talle amptelike liggame het aangedui dat die aantal en aard van die verdwynings in die streek soortgelyk aan dié in enige ander gebied ter see is.<ref name="NavalHistory1"/><ref name="NavalHistory2"/><ref name="NavalHistory3"/> == Oorsprong == Die vroegste voorstel van ongewone verdwynings in die Bermuda-omgewing het in 'n artikel deur Edward Van Winkle Jones<ref name="Jones,1950"/> op 17 September 1950 in die Miami Herald (Associated Press) verskyn.<ref name="EWVJones"/> Twee jaar later het die tydskrif Fate die artikel deur George Sand "Sea Mystery at Our Back Door" gepubliseer,<ref name="Quint"/><ref name="Sand,1952"/> wat die verlies van verskeie vliegtuie en skepe insluit, insluitend die verlies van Flight 19 (Vlug 19 en 'n groep vyf Amerikaanse vloot ''[[Grumman TBM Avenger]]''-torpedo-bomwerpers op 'n opleidingsmissie. Sand se artikel was die eerste om die nou bekende driehoekige gebied waar die verliese plaasgevind het, uit te lê. Vlug 19 alleen sou weer behandel word in die April 1962 uitgawe van die Amerikaanse tydskrif "American Legion".<ref name="Eckert,1962"/> Daarin het die skrywer Allan W. Eckert geskryf dat die vlugleier gesê het: "Ons gaan witwater binne, niks lyk reg nie. Ons weet nie waar ons is nie, die water is groen, geen wit nie." Hy het ook geskryf dat amptenare by die Vloot-raad van ondersoek gesê het dat die vliegtuie "na Mars gevlieg het".<ref name="Willett"/> Sand se artikel was die eerste wat 'n [[bonatuurlike]] element in die Vlug 19-voorval voorgehou het. In Februarie 1964 het Vincent Gaddis 'n artikel met die naam "The Deadly Bermuda Triangle" in die tydskrif ''Argosy'' geskryf waarin gesê word dat Vlug 19 en ander verdwynings deel vorm van 'n patroon van vreemde gebeure in die streek.<ref name="Gaddis,1964"/> Die volgende jaar het Gaddis hierdie artikel uitgebrei in 'n boek, "Invisible Horizons."<ref name="Gaddis,1965"/> Ander skrywers het uitgebrei oor Gaddis se idees: John Wallace Spencer ("Limbo of the Lost", 1969 en 1973); Charles Berlitz ("The Bermuda Triangle", 1974); Richard Winer ("The Devil's Triangle", 1974), en vele ander. Almal van hulle hou by sommige van dieselfde bonatuurlike elemente soos deur Eckert uiteengesit is. <ref name="Eckert, 2004"/> == Sien ook == * [[Bennington-driehoek]] == Verwysings == {{Commonskat|Bermuda Triangle}} {{Verwysings|30em|verwysings= <ref name="Cochran,2003">{{cite journal | last = Cochran-Smith | first = Marilyn | year = 2003 | title = Bermuda Triangle: dichotomy, mythology, and amnesia | journal = Journal of Teacher Education | volume = 54 | doi = 10.1177/0022487103256793 | page = 275 | issue = 4}}</ref> <ref name="Eckert,1962">{{cite journal| title = The Mystery of The Lost Patrol| journal = American Legion Magazine|author = Allen W. Eckert|date=April 1962| language=En}}</ref> <ref name="Eckert, 2004">{{cite journal| url = http://www.accessmylibrary.com/coms2/summary_0286-12789881_ITM| title = Strange fish: the scientifiction of Charles F. Berlitz, 1913–2003| journal = Skeptic| location = Altadena, CA| date = Maart 2004| language=Engels}}</ref> <ref name="EWVJones">{{cite web |url=http://www.physics.smu.edu/pseudo/BermudaTriangle/evwjones.html |title=E. V. W. Jones AP article |access-date=27 Desember 2019 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20190823080449/http://www.physics.smu.edu/pseudo/BermudaTriangle/evwjones.html |archive-date=23 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref name="Gaddis,1964">{{cite journal|last = Gaddis| first = Vincent|title = The Deadly Bermuda Triangle| journal = Argosy| year = 1964| language=Engels}}</ref> <ref name="Gaddis,1965">{{cite book| title = Invisible Horizons| author = Vincent Gaddis| year = 1965| language=Engels}}</ref> <ref name="HAT : taal- en feitegids 2013">{{cite book | title=HAT : taal- en feitegids | publisher=Pearson Education | publication-place=Kaapstad | year=2013 | isbn=978-1-77578-243-8 | oclc=875389410 | language=Engels}}</ref> <ref name="Jones,1950">{{cite news| title = ''Same Big World'', Sea's Puzzles Still Baffle Men In Pushbutton Age| agency = Associated Press| author = E.V.W. Jones| date =16 September 1950| language=Engels}}</ref> <ref name="NavalHistory1">{{cite web |url=http://www.history.navy.mil/faqs/faq8-1.htm |title=Bermudadriehoek 8.1 |publisher=History.navy.mil |date=13 Julie 2003 |access-date=20 Desember 2019 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20020802035846/http://www.history.navy.mil/faqs/faq8-1.htm |archive-date= 2 Augustus 2002 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> <ref name="NavalHistory2">{{cite web |url=http://www.history.navy.mil/faqs/faq8-3.htm |title=Bermudadriehoek 8.3 |publisher=History.navy.mil |date=12 Mei 1996 |access-date=20 Desember 2019 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20141222175848/http://www.history.navy.mil/faqs/faq8-3.htm |archive-date=22 Desember 2014 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref> <ref name="NavalHistory3">{{cite web |url=http://www.uscg.mil/history/faqs/triangle.asp |title=USCG: Algemene vrae |publisher=Uscg.mil |date=22 Julie 2008 |access-date=20 Desember 2019 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20170517094838/https://www.uscg.mil/history/faqs/triangle.asp |archive-date=17 Mei 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> <ref name="Quint">{{cite web |url=https://www.thequint.com/environment/2016/10/24/has-the-mystery-of-the-bermuda-triangle-finally-been-solved-hexagonal-clouds-florida-bahamas-puerto-rico |title=Has the 'Mystery' of the Bermuda Triangle Finally Been Solved? |access-date=27 Desember 2019 |date=24 Oktober 2016 |language=Engels |archive-url=https://web.archive.org/web/20170729134052/https://www.thequint.com/environment/2016/10/24/has-the-mystery-of-the-bermuda-triangle-finally-been-solved-hexagonal-clouds-florida-bahamas-puerto-rico |archive-date=29 Julie 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> <ref name="Sand,1952">{{cite journal| title = Sea Mystery at Our Back Door| author = George X. Sand| journal = Fate magazine|date=Oktober 1952| language=Engels}}</ref> <ref name="Willett">{{cite book | last=Willett | first=D.F. | title=Paranormal Fright | publisher=AuthorHouse | year=2013 | isbn=978-1-4817-3269-7 | url=https://books.google.com/books?id=1THdPZgRq1gC | access-date=27 Desember 2019 | language=Engels}}</ref> }} {{Samesweringsteorieë|state=uncollapsed}} {{Normdata}} [[Kategorie:Bonatuurlike]] [[Kategorie:Komplotteorieë]] [[Kategorie:Florida]] [[Kategorie:Geografie van Bermuda]] [[Kategorie:Geografie van Puerto Rico]] [[Kategorie:Geografie van die Bahamas]] [[Kategorie:Geografie van die Verenigde State van Amerika]] iwy9ogr3kefhiwgx9urjr3lvgccwnc3 0 68161 2894747 2878792 2026-04-18T00:14:47Z HermanvanAswegen988 200973 Verbeter. Meestal rooi skakels. 2894747 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wetenskaplike | naam = Nikola Tesla | beeld = Tesla Sarony.jpg{{!}}240px | beeldbeskrywing = 240 px | beeldonderskrif = Tesla as 37-jarige in 1893, afgeneem deur Napoleon Sarony | geboortenaam = | geboortedatum = 10 Julie 1856 | geboorteplek = Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] (hedendaagse [[Kroasië]]) | sterftedatum = {{SDEO|1856|7|10|1943|1|7}} | sterfteplek = [[Manhattan]], [[New York]], [[VSA]] | plek van graf = | burgerskap = [[Keiserryk Oostenryk|Oostenryks]] (10 Julie 1856 – 29 Oktober 1918)<br />[[Amerika]]ans (30 Julie 1918 – 7 Januarie 1943) | nasionaliteit = [[Serwië|Serwies]] | vakgebied = [[Elektroniese ingenieurswese]]<br />[[Meganiese ingenieurswese]] | werkplek = Edison Machine Works<br />Tesla Electric Light & Manufacturing<br />Westinghouse Electric & Manufacturing Co. | alma mater = Tegniese Universiteit Graz | doktorale promotor = | akademiese adviseurs = | doktorale studente = | ander studente = | bekend vir = | beïnvloed deur = [[Ernst Mach]], [[Johann Wolfgang von Goethe]], [[Mark Twain]], [[Swami Vivekananda]], [[Voltaire]] | invloed op = Gano Dunn | toekennings = Orde van Sint-Sava (1892)<br />Elliott Cresson-medalje (1894)<br />Edison-medalje (1916)<br />John Scott-medalje (1934)<br />Orde van die Wit Leeu (1937) | webblad = | voetnotas = }} '''Nikola Tesla''' (* [[10 Julie]] [[1856]], Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] – † [[7 Januarie]] [[1943]], [[New York]], [[VSA]]) was 'n Serwies-Amerikaanse<ref>{{en}} {{cite book | title=Wizard: The Life and Times of Nikola Tesla|publisher = Citadel Press| author=Seifer, Marc | year=1998 |pages=1740 | isbn=978-0-8065-1960-9 | quote=There is something in me which is only perhaps illusory," Tesla began, "[It is] like that which often comes to young, enthusiastic persons, but if I were to be sufficiently fortunate to bring about at least some of my ideas it would be for the benefit of humanity. … If these hopes become one day a reality, my greatest joy would spring from the fact that this work would be the work of a Serb.}}</ref><ref>{{en}} {{cite book | title=My inventions|publisher = Lits| author=Tesla, Nikola | year=2011 |isbn=978-1-60942-179-3| quote= At that time I was under the sway of the Serbian national poetry, and therefore full of admiration for the feats of the heroes.}}</ref><ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1891-tesla-granted-citizenship |work=30 Julie: Tesla se Amerikaanse burgerskap Tesla word ’n Amerikaanse burger |publisher=Tesla Universe |access-date=11 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419001330/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1891-tesla-granted-citizenship |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> uitvinder, fisikus, meganiese ingenieur, elektroniese ingenieur en [[futuris]]. Hy is bekend vir sy bydraes tot die moderne [[wisselstroom]]-elektriese toevoerstelsel (AC). Tesla se patente en teoretiese werk het gehelp om die basis te vorm vir koordlose kommunikasie en die [[radio]]. Sy vele revolusionêre ontwikkelings in die studiegebied van [[elektromagnetisme]] is gebaseer op [[Michael Faraday]] se teorieë van elektromagnetiese tegnologie.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.teslasociety.com/radio.htm |title=Tesla Radio |publisher=Teslasociety.com |date= |accessdate=4 Junie 2012}}</ref> Tesla, die seun van Serwiese ouers, is gebore in die dorpie Smiljan (hedendaagse Kroasië) as onderdaan van die Keiserryk Oostenryk; hy het later ’n Amerikaanse burger geword. As gevolg van sy demonstrasie in 1894 van kortafstand koordlose kommunikasie deur radio<ref>{{cite web |title=Nikola Tesla |url=http://www.mit.edu/~most/ser/Tesla1/etradict2.htm |work=In 1894 het Tesla sy eerste klein radiostasie in sy laboratorium opgerig en met sy eksperimente in radiotegnologie begin. |publisher=MIT |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130903075609/http://www.mit.edu/~most/ser/Tesla1/etradict2.htm |archive-date=3 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en sy uiteindelike oorwinning in die “Oorlog van die strome” is hy wyd gerespekteer as een van die grootste elektroniese ingenieurs wat in Amerika gewerk het.<ref>{{cite web |url=http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html |publisher=Serwiese Eenheidskongres |title=Nikola Tesla – elektroniese ingenieur en uitvinder |access-date=15 Augustus 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321100530/http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html |archive-date=21 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy was die pionier van moderne elektroniese ingenieurswese en baie van sy ontdekkings was baanbrekerswerk. Gedurende hierdie tyd in die VSA was Tesla net so gewild as enige ander uitvinder of wetenskaplike in die geskiedenis van populêre kultuur.<ref>{{en}} {{cite book |title=Benutting van die natuur se ratte: Tesla se wetenskap van energie |last=Valone |first=Thomas |year=2002 |publisher=Adventures Unlimited Press |isbn=1-931882-04-5 |page=102 |url=http://books.google.com/?id=ZNqo1zaZRTYC&printsec=frontcover&dq=Harnessing+the+Wheelwork+of+Nature:+Tesla%27s+Science+of+Energy#v=onepage&q&f=false |accessdate=21 November 2010}}</ref> Tesla het koordlose energieoordrag om elektroniese toestele van krag te voorsien, in 1891 gedemonstreer<ref>{{en}} {{cite web|title=Tesla-Meester van weerlig|url=http://www.pbs.org/tesla/ins/lab_tescoil.html |work=So ’n toestel [Tesla-spoel] het vir die eerste keer verskyn in Tesla se Amerikaanse patent 454 622 (1891), vir gebruik in nuwe, meer effektiewe beligtingstelsels|publisher=PBS}}</ref> en daarna gestreef om interkontinentale koordlose oordrag van industriële krag in sy onvoltooide Wardenclyffe-toringprojek te behaal.<ref>{{en}} {{cite web |title=Tesla-toring in Shoreham Long Island (1901–1917) moes die “Wêreld Koordlose” uitsaaistelsel wees |url=http://www.teslasociety.com/teslatower.htm |publisher=Tesla Gedenkgenootskap van New York|accessdate=3 Junie 2012}}</ref> In die 1930’s, naby die einde van sy lewe, het Tesla homself begin afsonder. Hy het alleen in New York gaan woon in ’n hotelkamer en het slegs per geleentheid verskyn om ongewone persverklarings te doen.<ref>{{en}} Donald Clarke, Mark Dartford, Die nuwe geïllustreerde wetenskap en uitvindingsensiklopedie: hoe dit werk: Volume 24, 1994, page 3332</ref><ref>{{en}} Emily J. McMurray, Jane Kelly Kosek, Roger M. Valade, Noemenswaardige Twintigste-eeuse wetenskaplikes: S-Z, Gale-navorsing, 1995, bladsy 2000</ref> Weens sy uitsprake en die aard van sy werk oor die jare, het Tesla ’n reputasie opgebou as die kenmerkende “mal wetenskaplike”.<ref name="Bowdoin">{{en}} {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=ABtJPIcVtBoC&pg=PA150&dq=tesla+%22mad+scientist%22&hl=en&sa=X&ei=UzxBT43RCZOQ0QHmpJHEBw&ved=0CEYQ6AEwAzgU#v=onepage&q=tesla%20%22mad%20scientist%22&f=false |author=A. Bowdoin Van Riper, A. Van|title= ’n Biografiese Ensiklopedie van Wetenskaplikes en Uitvinders in Amerikaane Film en TV sedert 1930| page=130 |publisher=Books.google.com |date=16 September 2011 |accessdate=4 Junie 2012}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=0kShVp04_oQC&pg=PA14&dq=tesla+%22mad+scientist%22&hl=en&sa=X&ei=uD5BT-a2DqLV0QHum5jkBw&ved=0CEEQ6AEwAQ#v=onepage&q=tesla%20%22mad%20scientist%22&f=false |author=Tyler Hamilton |title=Mal soos Tesla: Buiteperd-uitvinders en hul meedoënlose strewe na skoon energie |page= 14 |publisher=Books.google.com |date= |accessdate=4 Junie 2012}}</ref> Hy is op 7 Januarie 1943 brandarm en belas met skuld, oorlede.<ref>{{en}} {{cite news|title=Tesla geen-geld-towenaar; oorval deur skuld sweer hy |url=http://www.google.com/imgres?um=1&hl=en&sa=N&biw=1280&bih=615&tbm=isch&tbnid=N8TRLgMqLpvKWM:&imgrefurl=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1916-tesla-declares-bankruptcy&docid=3WV4RK2_S_tCZM&imgurl=http://www.teslauniverse.com/img/timeline/entries/bankrupt.jpg&w=203&h=171&ei=54_JT8rTMOy70AG1pKSPAQ&zoom=1&iact=rc&dur=264&sig=112142546359786702237&page=1&tbnh=131&tbnw=161&start=0&ndsp=10&ved=1t:429,r:0,s:0,i:75&tx=60&ty=51 |accessdate=2 Junie 2012 |newspaper=New York World |date=18 Maart 1916}}</ref><ref>{{cite web |last=Michaels |first=Daniel |title=Lang-oorlede uitvinder Nikola Tesla elektrifiseer moderne tegneute |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704362004575000841720318942.html |publisher=The Wall Street Journal |access-date=2 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130910192002/http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704362004575000841720318942.html |archive-date=10 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |title=Onder tegnofiele, Tesla in en Edison uit |url=http://www.foxnews.com/scitech/2010/01/14/long-dead-inventor-nikola-tesla-electrifying-hip-techies/ |publisher=FoxNews |access-date=2 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924151258/http://www.foxnews.com/scitech/2010/01/14/long-dead-inventor-nikola-tesla-electrifying-hip-techies/ |archive-date=24 September 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Tesla se werk het na sy dood in die vergetelheid verval maar sedert die 1990’s het sy reputasie ’n terugkeer in die populêre kultuur ervaar.<ref name="Bowdoin" /> In 2005 is hy onder die top 100 kandidate in die televisieprogram ''“Die Grootste Amerikaner”'' gelys, soos gestem deur ’n gewildheidstemming met ope toegang wat deur AOL en The Discovery Channel aangebied is.<ref>{{cite web |title=Grootste Amerikaner Top 100 |url=http://dsc.discovery.com/convergence/greatestamerican/top100/top100.html |publisher=Discovery Channel |access-date=3 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130303145451/http://dsc.discovery.com/convergence/greatestamerican/top100/top100.html |archive-date=3 Maart 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die [[SI-stelsel|SI-eenheid]] vir [[Magnetisme|magnetiese velde]] '''B''' (daar word ook na verwys as die ''magnetiese vloeddigtheid'' en ''magnetiese induksie''), die ''[[Tesla (eenheid)|tesla]]'' (T), is na hom vernoem (tydens die ''[[Algemene Konferensie vir Mate en Gewigte]]'' in Parys in 1960).<ref>{{en}} {{cite web |title=Welkom by die Tesla Gedenkgenootskap van New York se webblad |url=http://www.teslasociety.com/mri_digest.htm |publisher=Tesla Gedenkgenootskap van New York |accessdate=3 Junie 2012}}</ref> == Vroeë jare (1856–1885) == [[Lêer:Tesla Geburtshaus.jpg|duimnael|links|Die huis waain Tesla gebore is (gemeentesaal) in Smiljan en die kerk waar sy vader ’n priester was.]] [[Lêer:Nikola Tesla birth certificate.png|150px|duimnael|regs|Tesla se dooprekord, c. 28 Junie 1856.]] Tesla is gebore op 10 Julie <small>([[Ou Styl en Nuwe Styl datums|O.S.]] 28 Junie)</small> 1856 as die seun van Serwiese ouers in die dorpie Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] (hedendaagse Kroasië). Sy vader, Milutin Tesla, was ’n priester in die Serwiese Ortodokse Kerk<ref name=Bio>{{en}} {{cite web |url=http://www.neuronet.pitt.edu/~bogdan/tesla/bio.htm |title=Tesla, Nikola |work=Encyclopædia Britannica |publisher=neuronet.pitt.edu |accessdate=1 Januarie 2011 |archive-date= 3 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150303165511/http://www.neuronet.pitt.edu/~bogdan/tesla/bio.htm |url-status=dead }}</ref> Tesla se moeder, Đuka Tesla (''née'' Mandić), wie se vader ook ’n priester in die Serwiese Ortodokse Kerk was,<ref>{{harvnb|O’Neill|2007|p=10}}</ref> het tuisnywerheidgereedskap gemaak en Serwiese epiese gedigte gememoriseer hoewel sy nooit geleer lees het nie.<ref name="Seifer 2001 7">{{harvnb|Seifer|2001|p=7}}</ref> Tesla se voorouers het van Wes-Serwië naby [[Montenegro]] gekom.<ref>{{harvnb|O’Neill|2007|p=12}}</ref> Nikola was die vierde van vyf kinders. Sy ouer broer, Dane, is oorlede tydens ’n perdry-ongeluk toe Tesla vyf was. Hy het drie susters, Milka, Angelina en Marica gehad.<ref>{{harvnb|Cheney|Uth|Glenn|1999| p=3}}</ref><ref name="teslauniverse1">{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sommige bronne meen dat Tesla die perdry-ongeluk veroorsaak het deur die perd die skirk op die lyf te jaag.<ref name="teslauniverse1" /> In 1861 het Tesla die Krajina Laerskool in Smiljan bygewoon waar hy Duits, rekenkunde en godsdiens geleer het.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1856-birth-of-tesla#goto-1861 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150423130755/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1856-birth-of-tesla#goto-1861 |archive-date=23 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In 1862 het die Teslagesin na Gospić verhuis waar Tesla se vader as pastoor gewerk het. Tesla het laerskool klaargemaak en is na die Gospić-gimnasium of Normaalskool.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In 1870 het Tesla na Karlovac, [[Kroasië]] verhuis om na die Karlovac-gimnasium waar sy wiskunde-onderwyser, Martin Makulić hom grootliks beïnvloed het.<ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=32}}</ref><ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1870 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het die vermoë gehad om integraalrekene uit sy kop te doen wat daartoe gelei het dat sy onderwysers gedink het hy is oneerlik.<ref>{{cite web |title=Tesla lewe en nalatenskap – Tesla se vroeë jare |url=http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html |publisher=PBS |access-date=8 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191119193608/http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html |archive-date=19 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Hy het ’n vierjaartermyn in drie jaar voltooi en hoërskool in 1873 klaargemaak.<ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=33}}</ref> Hierna is Tesla terug na sy tuisdorp, Smiljan. Kort na sy aankoms het hy [[cholera]] opgedoen; hy was bedlêend vir nege maande en het by die dood omgedraai. Tesla se vader het in ’n oomblik van wanhoop ingestem om hom na die beste ingenieurskool te stuur indien hy van die siekte herstel.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1873 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="tesla1">{{en}} {{cite web |last=Tesla |first=Nikola |title=My uitvindings: die outobiografie van Nikola Tesla |url=http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html |accessdate=16 Augustus 2012 |archive-date= 5 Augustus 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120805011300/http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html |url-status=dead }}</ref> In 1874 het Tesla drie jaar diensplig ontduik deur na Tomingaj naby Gračac te gaan. Gedurende hierdie periode het hy die berge verken. Tesla reken dat hierdie kontak met die natuur hom geestelik en fisies sterker gemaak het.<ref>{{cite web |title=Tesla Timeline |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1874 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het baie boeke gelees terwyl hy in Tomingaj was en beweer dat die werke van [[Mark Twain]] hom gehelp het om van sy siekte te herstel.<ref name="tesla1" /> In 1875 het Tesla ingeskryf by die Tegniese Universiteit Graz (Oostenrykse Politegnikum) in [[Graz]], [[Oostenryk]] met ’n militêre beurs. Gedurende sy eerste jaar het Tesla nooit ’n klas gemis nie, die hoogste punte moontlik verdien, nege eksamens geslaag,<ref name="teslauniverse2">{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1875 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="tesla1" /> (naastenby dubbel soveel as wat vereis word<ref name="O'Neill">{{en}} {{cite book |last=O’Neill |first=John J. |title=Verlore genie: die lewe van Nikola Tesla |year=1996 |publisher=Brotherhood of Life |location=New Mexico |isbn=0-914732-33-1 }}</ref>), ’n Serwiese kultuurkulb begin,<ref name="teslauniverse2" /> en selfs ’n aanbevelingsbrief van die dekaan van die tegniese fakulteit aan sy vader ontvang waarin vermeld word “U seun is eersterangse ster.”<ref name="O'Neill" /> Tesla het sonder uitsondering tussen 03:00 tot 23:00 gewerk.<ref name="tesla1" /> Tesla was egter teleurgesteld toe sy vader sy prestasies as onbelangrik afgemaak het. Nadat sy vader oorlede is het Tesla ’n pak briewe gekry wat sy professore aan sy vader geskryf het waarin gewaarsku word dat Tesla sal sterf weens uitbranding indien hy nie van die universiteit verwyder word nie.<ref name="tesla1" /> Gedurende sy tweede jaar het Tesla met professor Poeschi gebots oor die Gramme-[[dinamo]] toe Tesla voorgestel het dat kommutatore nie nodig was nie. Aan die einde van sy tweede jaar het Tesla sy beurs verbeur en ’n dobbelverslaafde geword.<ref name="teslauniverse2" /><ref name="tesla1" /> Hy het die verslawing oorkom nadat hy al sy besittings verloor het.<ref name="tesla1" /> Naby die einde van sy eerste jaar het Tesla nie meer klasse bygewoon nie en hy het die volgende jaar sy studies gestaak.<ref name="teslauniverse2" /><ref name="tesla1" /> In Desember 1878 het Tesla Graz verlaat en alle bande met sy gesin gesny. Sy vriende het gedink hy het in die Murrivier verdrink het.<ref name=autogenerated1>{{harvnb|Seifer|2001|p=18}}</ref> Tesla is na Maribor (in die huidige [[Slowenië]]) waar hy as tegniese tekenaar werk gekry het. Tesla het al sy tyd in ’n kroeg spandeer waar hy kaarte en skaak gespeel het. In Maart 1879 het sy vader na Marburg gegaan en gepleit dat Tesla terugkom huistoe, maar Tesla het geweier.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1878 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Tesla het in hierdie tyd ’n senuwee-ineenstorting gehad.<ref name=autogenerated1 /> {{dubbelbeeld|regs|Tesla young.jpg|120|Putovnica Nikola Tesla 01082.JPG|120|Nikola Tesla c. 1879 op 23-jarige ouderdom en sy paspoort van 1883}} Op 24 Maart 1880 is Tesla onder polisiebegeleiding terug na Gospić omdat hy nie ’n verblyfpermit gehad het nie. Op 17 April 1880 is Tesla se vader oorlede nadat hy ’n onbekende siekte opgedoen het. Gedurende hierdie jaar het Tesla by sy ou hoërskool klas gegee.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1879 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In Januarie 1880 het twee van Tesla se ooms genoeg geld bymekaar gemaak sodat hy na [[Praag]] kon vlug. Tesla kon egter nie by die [[Karelsuniversiteit]] in [[Praag]] inskryf nie omdat hy te lank daarmee gedraal het, hy het ook nooit aan die vereiste van [[Grieks]] as taal voldoen nie en hy was ook ongeletterd in [[Tsjeggies]], wat ’n vereiste was. Tesla het lesings by die universiteit as ’n toehoorder bygewoon, maar nie ’n graad ontvang nie.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1880 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mrkich |first=D. |title=Nikola Tesla: die Europese jare |year=2003 |publisher=Commoner's Publishing |location=Ottawa |isbn=0-88970-113-X |edition=1ste uitg.}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |title=NYHOTEL |url=http://www.teslasociety.com/nyhotel.htm |publisher=Tesla Society of NY |accessdate=17 Augustus 2012}}</ref> In 1881 het Tesla na [[Boedapest]] verhuis om vir Ferenc Puskas by ’n telegraafmaatskappy, die Budapest Telegraafuitwisseling, te gaan werk. Met sy aankoms het Tesla besef dat die maatskappy, toe nog onder konstruksie, nie funksioneel was nie, en hy het besluit om liewer in die Sentrale Telegraafkantoor te gaan werk. Binne ’n paar maande het die Budapest Telegraafuitwisseling operatief gegaan en hy is aangewys in die posisie van hoofelektrieiën.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1880-tesla-arrives-in-prague#goto-1881 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419002243/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1880-tesla-arrives-in-prague |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Gedurende die tyd wat hy daar gewerk het, het hy baie verbeterings aangebring aan die toerusting van die Sentrale Stasie en ’n telefoon-herhaler of versterker vervolmaak. Dit is egter nooit gepatenteer of in die openbaar beskryf nie.<ref name="tesla1" /> === Werk vir Edison in Frankryk en die VSA === [[Lêer:RMFpatent.PNG|duimnael|Tekening van {{US patent|381,968}} wat die beginsel van Tesla se wisselstroommotor illustreer]] In 1882 het hy na Parys verhuis om as ingenieur te werk vir die ''Continental Edison-maatskappy'' waar hy verbeterings op elektroniese toerusting ontwerp het. Tesla het daarna agter [[Thomas Edison|Edison]] aan na Amerika gereis en op 6 Junie 1884 in [[New York Stad]] aangekom,<ref name="PBS">{{cite web |url=http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_america.html |title=Oorsteek na Amerika |publisher=Public Broadcasting Service |access-date=14 November 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191120074923/http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_america.html |archive-date=20 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> met vier sent in sy sak, ’n aanbevelingsbrief, ’n paar gedigte en die oorblyfsels van sy besittings. Sy tog oor die [[Atlantiese Oseaan]] was nie aangenaam nie aangesien sy kaartjie, geld en sommige van sy bagasie gesteel is. Hy is ook amper oorboord gegooi nadat ’n muitery op die skip uitgebreek het.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1884-tesla-arrives-in-new-york |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235343/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1884-tesla-arrives-in-new-york |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In die aanbevelingsbrief van Charles Batchelor, ’n voormalige werkgewer, aan [[Thomas Edison]], het Batchelor na bewering geskryf: “Ek ken twee groot manne en jy is een; die ander is hierdie jong man”, maar die presiese inhoud van die brief word betwis in McNichol se boek. Tesla is deur Edison gehuur om vir sy ''Edison Machine Works'' te werk. Tesla se werk daar het begin met eenvoudige elektroniese ingenieurswerk en het vinnig aanbeweeg na die oplos van die maatskappy se ingewikkeldste probleme. Die voorstel is selfs aan Tesla gemaak om die maatskappy se [[gelykstroom]]opwekker te herontwerp.<ref>{{en}} {{cite book |title=Amerikaanse uitvinders, entrepreneurs & sakevisionêre |last=Carey |first=Charles W. |year=1989 |publisher=Infobase Publishing |isbn=0-8160-4559-3 |page=337 |url=http://books.google.com/?id=XKiGgl36bkgC |accessdate=27 November 2010}}</ref> In 1885 het Tesla beweer dat hy Edison se oneffektiewe motor en opwekkers kon herontwerp sodat hulle sou verbeter in diens en meer ekonomies sou wees. Volgens Tesla was Edison se reaksie hierop “''Ek gee jou vyftig duisend dollar indien jy dit kan doen''”.<ref name="Cheney 2001 54–57">{{harvnb|Cheney|2001|pp=54–57}}</ref> Dit is gekonstateer as ’n vreemde stelling deur Edison wie se maatskappy suinig was en nie daardie hoeveelheid geld gehad het nie.<ref>{{harvnb|Jonnes|2004|p=110}}</ref> Na maande se werk het Tesla uiteindelik die taak voltooi en navraag gedoen oor die betaling. Edison het gemeen dat hy dit as ’n grap bedoel het en gesê: “Tesla, jy verstaan nie ons Amerikaanse humor nie”.<ref>{{cite book |title=Vreemde breine en genie: die geheime lewens van eksentrieke wetenskaplikes en gekke |last=Pickover |first=Clifford A. |year=1999 |publisher=Harper Perennial |isbn=0-688-16894-9 |page=14 |url=http://books.google.com/?id=P0CSxB2aHMcC&printsec=frontcover&dq=Strange+Brains+and+Genius:+The+Secret+Lives+of+Eccentric+Scientists+and+Madmen#v=onepage&q&f=false |accessdate=17 November 2010}}</ref><ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=64}}</ref> Edison het ’n salarisverhoging van $10 per week (op Tesla se $18) voorgestel maar Tesla het dit geweier en onmiddellik bedank.<ref name="Cheney 2001 54–57" /> == Middeljare (1886–1899) == {| class="toccolours" style="float:right; margin: 0 0 1em 1em; width:200px; text-align:left; clear:right;" |- |[[Lêer:TeslaWirelessPower1891 adjusted.png|duimnael|senter|Demonstrasie van die koordlose oordrag van krag en energie gedurende sy lesing in 1891 oor hoë frekwensie en potensiaal]] '''Elektromeganiese toestelle en beginsels wat deur Nikola Tesla ontwikkel is''': ---- * Verskeie toestelle wat draaivelde gebruik (1882) * Die induksiemotor, roterende transformators, en "hoë" frekwensie dinamo * Die ''Tesla-transformator'',<ref name="WJJohnstondictionary" /> sy vergrotende sender en ander maniere om die intensiteit van elektroniese trillings te verhoog (insluitend kondensor ontladingstransformasies en die ''Tesla-wisselaar''<ref name="Routledge">Routledge, R., & Pepper, J. H. (1876). Ontdekkings en uitvindings van die negentiende eeu. London: G. Routledge and sons. [http://books.google.com/books?id=E1cJAAAAIAAJ&pg=PA545 Page&nbsp;545].</ref><ref>Archie Frederick Collins, ''Wireless Telegraphy: Its History, Theory and Practice''. McGraw publishing company, 1905. [http://books.google.com/books?id=RBNLAAAAMAAJ&pg=PA130&lr=&as_brr=1#PPA131,M1 Page 131]</ref>) * [[Wisselstroom]] langafstand elektriese oordragstelsel<ref>{{en}} Tesla, Nikola, "’n Nuwe stelsel van wisselstroommotore en transformators". American Institute of Electrical Engineers, May 1888.</ref> (1888) en ander maniere en toestelle vir energie-oordrag * Stelsels vir koordlose kommunikasie (voorganger vir die uitvinding van die radio) en radiofrekwensie-ossilators<ref name="Routledge" /> * Robotika en die [[logiese hek|elektriese logiese hek]]<ref>{{en}} "''[http://www.tfcbooks.com/teslafaq/q&a_024.htm Tesla se uitvinding van die elektroniese AND-hek]''". 21st Century Books, Breckenridge, Colorado. (''ed''., dit het betrekking op elektroniese logiese hekke in die algemeen; {{US patent|723,188}} en {{US patent|725,605}})</ref> * Elektroterapie ''Tesla-strome''<ref>{{en}} Instituut vir Elektriese en Elektroniese Ingenieurs, "''Die IEEE standard woordeboek van elektriese en elektroniese terme''". 6th ed. New York, N.Y., Institute of Electrical and Electronics Engineers, c1997. IEEE Std 100-1996. {{ISBN|1-55937-833-6}} [''ed''. Standards Coordinating Committee 10, Terms and Definitions; Jane Radatz, (chair)]</ref><ref>Dugan, William James, "Handboek van elektroterapie". F.A.Davis Company, 1910. Page&nbsp;123. "[…] praat van "Tesla-strome" wanneer ons die hoë frekwensiestrome bedoel."</ref><ref>Snow, William Benham, "Currents of high potential of high and other frequencies". Scientific authors' publishing Co., 1918. Page&nbsp;121.</ref> * Koordlose energie-oordrag en die ''Tesla-effek''<ref name="Norrie">{{en}} Norrie, H. S., "Induksie-spoele: Hoe om hulle te maak, gebruik en herstel". Norman H. Schneider, 1907, New York. 4de uitg.</ref><ref>{{en}} [http://electricalexperimenter.com/n9electricalexperi06gern.pdf] "Tesla en sy uitvindings," Electrical Experimenter, Januarie 1919. Page&nbsp;615</ref> * ''Tesla-weerstandsfenomeen''<ref>{{en}} Die Elektroniese ingenieur. (1884). London: Biggs & Co. [http://books.google.com/books?id=CAwAAAAAMAAJ&pg=PA19&ie=ISO-8859-1#PPA19,M1 Page&nbsp;19]</ref> * ''Tesla elektrostatiese veld'' * ''Tesla-beginsel'' * Dubbeldraadse spoel * Telegeodinamika * ''Tesla-isolasie'' * ''Tesla-impulse''<ref>{{en}} Bengt Anders Benson, ''Waarnemingsapparaat vir Blindes'', {{US patent|3250023}}</ref> * ''Tesla-frekwensies''<ref name="WJJohnstondictionary">{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA956 Page 956].</ref> * ''Tesla-ontlading''<ref name="WJJohnstondictionary" /> * Vorme van kommutatore an metodes vir die regulering van derde borsels * ''Tesla turbines'' (bv., lemlose turbines) vir water, stoom en gas en die ''Tesla-pompe'' * ''Tesla-ontsteker'' * ''Corona-osoonopwekker'' * ''Tesla-kompressor'' * [[X-strale]] Buise wat die Bremsstrahlung proses gebruik * Toestelle vir [[plasma (fisika)|geïoniseerde gasse]] en "''Warm Sint-Elmusvuur''".<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA801 Page&nbsp;801].</ref> * Toestelle vir hoë veldemissie * Toestelle vir gelaaide deeltjiestrale * Spookstromingstoestelle<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA878 Page&nbsp;878].</ref> * Boogbeligtingstelsels * Metodes om uiters lae weerstandsvlakke teen die deurgang van elektriese stroom te bied (voorganger van supergeleiding) * Spanningsvermeerderingstroombane * Toestelle vir hoëspanningsontlading * Toestelle vir weerligbeskerming * Vliegtuie wat vertikaal opstyg en land * Dinamiese swaartekragteorie * Konsepte vir elektriese voertuie * Polifasestelsels |} In 1886 het Tesla sy eie maatskappy, ''Tesla Electric Light & Manufacturing'' begin.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering#goto-1885 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419000809/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die maatskappy het elektroniese boogligte geïnstalleer wat gebaseer is op verligtingstelsels wat deur Tesla ontwerp is. Daar was ook ontwerpe vir dinamo elektriese masjienkommunitatore, wat die eerste patente is wat aan Tesla uitgereik is in die VSA.<ref name="empires of light">{{en}} [http://books.google.com/books?id=2_58p3Z69bIC&pg=PT109&lpg=PT109&dq=tesla+electric+light+%26+manufacturing&source=bl&ots=6T_4H-oitX&sig=ZLZGDwqqe2QbOLWTnWhEAiKR43w&hl=en&sa=X&ei=X4ozUPSVC-X30gGM1YDQAQ&ved=0CDMQ6AEwAA#v=onepage&q=tesla%20electric%20light%20%26%20manufacturing&f=false Jill Jonnes, Koninkryke van lig: Edison, Tesla, Westinghouse, en die stryd om die wêreld te elektrifiseer]</ref> Tesla het voorgestel dat die maatskappy sy idees vir wisselstroomoordragstelsels en -motore moet ontwikkel, maar sy beleggers het nie saamgestem nie en hom afgedank. Tesla is sonder ’n sent gelaat nadat hy by sy eie maatskappy weg is en hy moes as 'n slootgrawer werk teen $2 per dag. Vir Tesla was die winter van 1886/1887 'n swaar tyd. Gedurende hierdie tyd het hy die waarde van sy opvoeding bevraagteken.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering#goto-1886 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419000809/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="empires of light" /> In 1887 het Tesla 'n borsellose wisselstroominduksiemotor gebou wat hy in 1888 aan die ''Amerikaanse Instituut van Elektroniese Ingenieurs'' gedemonstreer het en in daardie jaar ook gepatenteer het.<ref>{{cite web |title=Tydlyn van Nikola Tesla |url=http://www.teslasociety.org/timeline.html |publisher=Tesla Memorial Society of NY |access-date=5 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116111507/http://www.teslasociety.org/timeline.html |archive-date=16 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tot en met die ontwikkeling van induksiemotore is die voordele van wisselstroom vir langafstand hoogspanningsleiding geneutraliseer deur die onvermoë om motore op wisselstroom te laat werk. Tesla het beweer dat hy die induksiemotor reeds in 1882 bedink het.<ref name="ReferenceB">{{en}} {{cite book |title=‪Netwerke van krag: ‪electrifisering in Westerse samelewing, 1880-1930‬‬ |publisher=JHU Press |page=117 |url=http://books.google.com/books?id=g07Q9M4agp4C&pg=PA117&dq=Galileo+Ferraris+and+rotating+magnetic+field&hl=en&sa=X&ei=NMp0T_bXL6Gc2AXt7e3ODg&ved=0CDAQ6AEwAA#v=onepage&q=Galileo%20Ferraris%20and%20rotating%20magnetic%20field&f=false}}</ref> Die toe-eiening van die uitvinding bly kontroversieel aangesien ’n prototipe van die induksiemotor in 1885 in Europa deur Galileo Ferraris ten toon gestel is.<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/204963/Galileo-Ferraris |title=Encyclopædia Britannica, "Galileo Ferraris" |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150514054457/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/204963/Galileo-Ferraris |archive-date=14 Mei 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://profiles.incredible-people.com/galileo-ferraris/|title= Galileo Ferraris}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ieee.org/organizations/pes/public/2007/sep/peshistory.html |title=Early Three-Phase Power Winner in the development of polyphase ac |last=Neidhöfer |first=Gerhard |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121211123930/http://www.ieee.org/organizations/pes/public/2007/sep/peshistory.html |archive-date=11 Desember 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Basis van Elektroniese Motore |last= Pansini |first= Anthony, J |year=1989 |publisher=Pennwell Publishing Company |isbn=0-13-060070-9 |page=45 |url=http://books.google.it/books?id=CxQdC6xPFSwC&pg=PA45&lpg=PA45&dq=GALILEO+FERRARIS+AC+MOTOR+INVENTION&source=web&ots=jjeS-hcv2T&sig=cYbNfNNeVwvMIhR-JCP8uReedRU&hl=it&sa=X&oi=book_result&resnum=1&ct=result#v=onepage&q&f=false}}</ref> Ferraris het sy bevindinge in 1888 gepubliseer.<ref>{{cite web |title=Galileo Ferraris fisikus, pionier van wisselstroomstelsels (1847–1897) uitvinder van die induksiemotor "Vader van driefasestroom" - Elektrotegniese Kongres, Frankfurt 1891 |url=http://edisontechcenter.org/GalileoFerraris.html |publisher=Edison Tech Center |access-date=3 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021012659/http://edisontechcenter.org/GalileoFerraris.html |archive-date=21 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In 1897 het Tesla die beginsels van sy Teslaspoel ontwikkel. In Julie 1888 het George Westinghouse Tesla se polifase induksiemotor- en transformatorontwerpe vir $60,000 in kontant en aandele en ’n tantieme van $2,50 per perdekrag wat deur elke motor gemaak is gelisensieer. Westinghouse het ook vir Tesla teen $2,000 per maand vir een jaar aangestel as konsultant by die Westinghouse Electric & Manufacturing Company se laboratoria in [[Pittsburgh]].<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=WKuG-VIwID8C&pg=PA305&lpg=PA305&dq=tesla+hired+by+westinghouse&source=bl&ots=KDI0aTz0EK&sig=oct2jnPyWkQ3qvUR-JmstK9F0FI&hl=en&sa=X&ei=jRwxUKK3LtS80QHjxoGYAg&sqi=2&ved=0CEEQ6AEwAw#v=onepage&q=tesla%20hired%20by%20westinghouse&f=false John W. Klooster, Ikone van Uitvinding: Die skeppers van die moderne wêreld van Gutenberg tot Gates, bladsy 305]</ref> == Verwysings == <div style="font-size:90%;"> {{Verwysings|3}} </div> == Sien ook == * [[SI-eenhede vernoem na mense]] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tesla, Nikola}} [[Kategorie:Amerikaanse fisici]] [[Kategorie:Amerikaanse ingenieurs]] [[Kategorie:Amerikaanse uitvinders]] [[Kategorie:Oostenrykse wetenskaplikes]] [[Kategorie:Serwiërs]] [[Kategorie:Geboortes in 1856]] [[Kategorie:Sterftes in 1943]] sd8kt7o5jdejbxghie4pj3oysyccbcb 2894748 2894747 2026-04-18T00:42:31Z HermanvanAswegen988 200973 /* Vroeë jare (1856–1885) */ Verbeter 2894748 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wetenskaplike | naam = Nikola Tesla | beeld = Tesla Sarony.jpg{{!}}240px | beeldbeskrywing = 240 px | beeldonderskrif = Tesla as 37-jarige in 1893, afgeneem deur Napoleon Sarony | geboortenaam = | geboortedatum = 10 Julie 1856 | geboorteplek = Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] (hedendaagse [[Kroasië]]) | sterftedatum = {{SDEO|1856|7|10|1943|1|7}} | sterfteplek = [[Manhattan]], [[New York]], [[VSA]] | plek van graf = | burgerskap = [[Keiserryk Oostenryk|Oostenryks]] (10 Julie 1856 – 29 Oktober 1918)<br />[[Amerika]]ans (30 Julie 1918 – 7 Januarie 1943) | nasionaliteit = [[Serwië|Serwies]] | vakgebied = [[Elektroniese ingenieurswese]]<br />[[Meganiese ingenieurswese]] | werkplek = Edison Machine Works<br />Tesla Electric Light & Manufacturing<br />Westinghouse Electric & Manufacturing Co. | alma mater = Tegniese Universiteit Graz | doktorale promotor = | akademiese adviseurs = | doktorale studente = | ander studente = | bekend vir = | beïnvloed deur = [[Ernst Mach]], [[Johann Wolfgang von Goethe]], [[Mark Twain]], [[Swami Vivekananda]], [[Voltaire]] | invloed op = Gano Dunn | toekennings = Orde van Sint-Sava (1892)<br />Elliott Cresson-medalje (1894)<br />Edison-medalje (1916)<br />John Scott-medalje (1934)<br />Orde van die Wit Leeu (1937) | webblad = | voetnotas = }} '''Nikola Tesla''' (* [[10 Julie]] [[1856]], Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] – † [[7 Januarie]] [[1943]], [[New York]], [[VSA]]) was 'n Serwies-Amerikaanse<ref>{{en}} {{cite book | title=Wizard: The Life and Times of Nikola Tesla|publisher = Citadel Press| author=Seifer, Marc | year=1998 |pages=1740 | isbn=978-0-8065-1960-9 | quote=There is something in me which is only perhaps illusory," Tesla began, "[It is] like that which often comes to young, enthusiastic persons, but if I were to be sufficiently fortunate to bring about at least some of my ideas it would be for the benefit of humanity. … If these hopes become one day a reality, my greatest joy would spring from the fact that this work would be the work of a Serb.}}</ref><ref>{{en}} {{cite book | title=My inventions|publisher = Lits| author=Tesla, Nikola | year=2011 |isbn=978-1-60942-179-3| quote= At that time I was under the sway of the Serbian national poetry, and therefore full of admiration for the feats of the heroes.}}</ref><ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1891-tesla-granted-citizenship |work=30 Julie: Tesla se Amerikaanse burgerskap Tesla word ’n Amerikaanse burger |publisher=Tesla Universe |access-date=11 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419001330/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1891-tesla-granted-citizenship |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> uitvinder, fisikus, meganiese ingenieur, elektroniese ingenieur en [[futuris]]. Hy is bekend vir sy bydraes tot die moderne [[wisselstroom]]-elektriese toevoerstelsel (AC). Tesla se patente en teoretiese werk het gehelp om die basis te vorm vir koordlose kommunikasie en die [[radio]]. Sy vele revolusionêre ontwikkelings in die studiegebied van [[elektromagnetisme]] is gebaseer op [[Michael Faraday]] se teorieë van elektromagnetiese tegnologie.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.teslasociety.com/radio.htm |title=Tesla Radio |publisher=Teslasociety.com |date= |accessdate=4 Junie 2012}}</ref> Tesla, die seun van Serwiese ouers, is gebore in die dorpie Smiljan (hedendaagse Kroasië) as onderdaan van die Keiserryk Oostenryk; hy het later ’n Amerikaanse burger geword. As gevolg van sy demonstrasie in 1894 van kortafstand koordlose kommunikasie deur radio<ref>{{cite web |title=Nikola Tesla |url=http://www.mit.edu/~most/ser/Tesla1/etradict2.htm |work=In 1894 het Tesla sy eerste klein radiostasie in sy laboratorium opgerig en met sy eksperimente in radiotegnologie begin. |publisher=MIT |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130903075609/http://www.mit.edu/~most/ser/Tesla1/etradict2.htm |archive-date=3 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en sy uiteindelike oorwinning in die “Oorlog van die strome” is hy wyd gerespekteer as een van die grootste elektroniese ingenieurs wat in Amerika gewerk het.<ref>{{cite web |url=http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html |publisher=Serwiese Eenheidskongres |title=Nikola Tesla – elektroniese ingenieur en uitvinder |access-date=15 Augustus 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321100530/http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html |archive-date=21 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy was die pionier van moderne elektroniese ingenieurswese en baie van sy ontdekkings was baanbrekerswerk. Gedurende hierdie tyd in die VSA was Tesla net so gewild as enige ander uitvinder of wetenskaplike in die geskiedenis van populêre kultuur.<ref>{{en}} {{cite book |title=Benutting van die natuur se ratte: Tesla se wetenskap van energie |last=Valone |first=Thomas |year=2002 |publisher=Adventures Unlimited Press |isbn=1-931882-04-5 |page=102 |url=http://books.google.com/?id=ZNqo1zaZRTYC&printsec=frontcover&dq=Harnessing+the+Wheelwork+of+Nature:+Tesla%27s+Science+of+Energy#v=onepage&q&f=false |accessdate=21 November 2010}}</ref> Tesla het koordlose energieoordrag om elektroniese toestele van krag te voorsien, in 1891 gedemonstreer<ref>{{en}} {{cite web|title=Tesla-Meester van weerlig|url=http://www.pbs.org/tesla/ins/lab_tescoil.html |work=So ’n toestel [Tesla-spoel] het vir die eerste keer verskyn in Tesla se Amerikaanse patent 454 622 (1891), vir gebruik in nuwe, meer effektiewe beligtingstelsels|publisher=PBS}}</ref> en daarna gestreef om interkontinentale koordlose oordrag van industriële krag in sy onvoltooide Wardenclyffe-toringprojek te behaal.<ref>{{en}} {{cite web |title=Tesla-toring in Shoreham Long Island (1901–1917) moes die “Wêreld Koordlose” uitsaaistelsel wees |url=http://www.teslasociety.com/teslatower.htm |publisher=Tesla Gedenkgenootskap van New York|accessdate=3 Junie 2012}}</ref> In die 1930’s, naby die einde van sy lewe, het Tesla homself begin afsonder. Hy het alleen in New York gaan woon in ’n hotelkamer en het slegs per geleentheid verskyn om ongewone persverklarings te doen.<ref>{{en}} Donald Clarke, Mark Dartford, Die nuwe geïllustreerde wetenskap en uitvindingsensiklopedie: hoe dit werk: Volume 24, 1994, page 3332</ref><ref>{{en}} Emily J. McMurray, Jane Kelly Kosek, Roger M. Valade, Noemenswaardige Twintigste-eeuse wetenskaplikes: S-Z, Gale-navorsing, 1995, bladsy 2000</ref> Weens sy uitsprake en die aard van sy werk oor die jare, het Tesla ’n reputasie opgebou as die kenmerkende “mal wetenskaplike”.<ref name="Bowdoin">{{en}} {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=ABtJPIcVtBoC&pg=PA150&dq=tesla+%22mad+scientist%22&hl=en&sa=X&ei=UzxBT43RCZOQ0QHmpJHEBw&ved=0CEYQ6AEwAzgU#v=onepage&q=tesla%20%22mad%20scientist%22&f=false |author=A. Bowdoin Van Riper, A. Van|title= ’n Biografiese Ensiklopedie van Wetenskaplikes en Uitvinders in Amerikaane Film en TV sedert 1930| page=130 |publisher=Books.google.com |date=16 September 2011 |accessdate=4 Junie 2012}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=0kShVp04_oQC&pg=PA14&dq=tesla+%22mad+scientist%22&hl=en&sa=X&ei=uD5BT-a2DqLV0QHum5jkBw&ved=0CEEQ6AEwAQ#v=onepage&q=tesla%20%22mad%20scientist%22&f=false |author=Tyler Hamilton |title=Mal soos Tesla: Buiteperd-uitvinders en hul meedoënlose strewe na skoon energie |page= 14 |publisher=Books.google.com |date= |accessdate=4 Junie 2012}}</ref> Hy is op 7 Januarie 1943 brandarm en belas met skuld, oorlede.<ref>{{en}} {{cite news|title=Tesla geen-geld-towenaar; oorval deur skuld sweer hy |url=http://www.google.com/imgres?um=1&hl=en&sa=N&biw=1280&bih=615&tbm=isch&tbnid=N8TRLgMqLpvKWM:&imgrefurl=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1916-tesla-declares-bankruptcy&docid=3WV4RK2_S_tCZM&imgurl=http://www.teslauniverse.com/img/timeline/entries/bankrupt.jpg&w=203&h=171&ei=54_JT8rTMOy70AG1pKSPAQ&zoom=1&iact=rc&dur=264&sig=112142546359786702237&page=1&tbnh=131&tbnw=161&start=0&ndsp=10&ved=1t:429,r:0,s:0,i:75&tx=60&ty=51 |accessdate=2 Junie 2012 |newspaper=New York World |date=18 Maart 1916}}</ref><ref>{{cite web |last=Michaels |first=Daniel |title=Lang-oorlede uitvinder Nikola Tesla elektrifiseer moderne tegneute |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704362004575000841720318942.html |publisher=The Wall Street Journal |access-date=2 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130910192002/http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704362004575000841720318942.html |archive-date=10 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |title=Onder tegnofiele, Tesla in en Edison uit |url=http://www.foxnews.com/scitech/2010/01/14/long-dead-inventor-nikola-tesla-electrifying-hip-techies/ |publisher=FoxNews |access-date=2 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924151258/http://www.foxnews.com/scitech/2010/01/14/long-dead-inventor-nikola-tesla-electrifying-hip-techies/ |archive-date=24 September 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Tesla se werk het na sy dood in die vergetelheid verval maar sedert die 1990’s het sy reputasie ’n terugkeer in die populêre kultuur ervaar.<ref name="Bowdoin" /> In 2005 is hy onder die top 100 kandidate in die televisieprogram ''“Die Grootste Amerikaner”'' gelys, soos gestem deur ’n gewildheidstemming met ope toegang wat deur AOL en The Discovery Channel aangebied is.<ref>{{cite web |title=Grootste Amerikaner Top 100 |url=http://dsc.discovery.com/convergence/greatestamerican/top100/top100.html |publisher=Discovery Channel |access-date=3 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130303145451/http://dsc.discovery.com/convergence/greatestamerican/top100/top100.html |archive-date=3 Maart 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die [[SI-stelsel|SI-eenheid]] vir [[Magnetisme|magnetiese velde]] '''B''' (daar word ook na verwys as die ''magnetiese vloeddigtheid'' en ''magnetiese induksie''), die ''[[Tesla (eenheid)|tesla]]'' (T), is na hom vernoem (tydens die ''[[Algemene Konferensie vir Mate en Gewigte]]'' in Parys in 1960).<ref>{{en}} {{cite web |title=Welkom by die Tesla Gedenkgenootskap van New York se webblad |url=http://www.teslasociety.com/mri_digest.htm |publisher=Tesla Gedenkgenootskap van New York |accessdate=3 Junie 2012}}</ref> == Vroeë jare (1856–1885) == [[Lêer:Tesla Geburtshaus.jpg|duimnael|links|Die huis waain Tesla gebore is (gemeentesaal) in Smiljan en die kerk waar sy vader ’n priester was.]] [[Lêer:Nikola Tesla birth certificate.png|150px|duimnael|regs|Tesla se dooprekord, c. 28 Junie 1856.]] Tesla is gebore op 10 Julie <small>([[Ou Styl en Nuwe Styl datums|O.S.]] 28 Junie)</small> 1856 as die seun van Serwiese ouers in die dorpie Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] (hedendaagse Kroasië). Sy vader, Milutin Tesla, was ’n priester in die Serwiese Ortodokse Kerk<ref name=Bio>{{en}} {{cite web |url=http://www.neuronet.pitt.edu/~bogdan/tesla/bio.htm |title=Tesla, Nikola |work=Encyclopædia Britannica |publisher=neuronet.pitt.edu |accessdate=1 Januarie 2011 |archive-date= 3 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150303165511/http://www.neuronet.pitt.edu/~bogdan/tesla/bio.htm |url-status=dead }}</ref> Tesla se moeder, Đuka Tesla (''née'' Mandić), wie se vader ook ’n priester in die Serwiese Ortodokse Kerk was,<ref>{{harvnb|O’Neill|2007|p=10}}</ref> het tuisnywerheidgereedskap gemaak en Serwiese epiese gedigte gememoriseer hoewel sy nooit geleer lees het nie.<ref name="Seifer 2001 7">{{harvnb|Seifer|2001|p=7}}</ref> Tesla se voorouers het van Wes-Serwië naby [[Montenegro]] gekom.<ref>{{harvnb|O’Neill|2007|p=12}}</ref> Nikola was die vierde van vyf kinders. Sy ouer broer, Dane, is oorlede tydens ’n perdry-ongeluk toe Tesla vyf was. Hy het drie susters, Milka, Angelina en Marica gehad.<ref>{{harvnb|Cheney|Uth|Glenn|1999| p=3}}</ref><ref name="teslauniverse1">{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sommige bronne meen dat Tesla die perdry-ongeluk veroorsaak het deur die perd die skirk op die lyf te jaag.<ref name="teslauniverse1" /> In 1861 het Tesla die Krajina Laerskool in Smiljan bygewoon waar hy Duits, rekenkunde en godsdiens geleer het.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1856-birth-of-tesla#goto-1861 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150423130755/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1856-birth-of-tesla#goto-1861 |archive-date=23 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In 1862 het die Teslagesin na Gospić verhuis waar Tesla se vader as pastoor gewerk het. Tesla het laerskool voltooi en is na die Gospić-gimnasium of Normaalskool.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In 1870 het Tesla na Karlovac, [[Kroasië]] verhuis om aan die Karlovac-gimnasium te studeer, waar sy wiskunde-onderwyser, Martin Makulić hom grootliks beïnvloed het.<ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=32}}</ref><ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1870 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het die vermoë gehad om integraalrekene uit sy kop te doen wat daartoe gelei het dat sy onderwysers gedink het hy is oneerlik.<ref>{{cite web |title=Tesla lewe en nalatenskap – Tesla se vroeë jare |url=http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html |publisher=PBS |access-date=8 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191119193608/http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html |archive-date=19 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Hy het ’n vierjaartermyn in drie jaar voltooi en hoërskool in 1873 klaargemaak.<ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=33}}</ref> Hierna is Tesla terug na sy tuisdorp, Smiljan. Kort na sy aankoms het hy [[cholera]] opgedoen; hy was bedlêend vir nege maande en het by die dood omgedraai. Tesla se vader het in ’n oomblik van wanhoop ingestem om hom na die beste ingenieurskool te stuur indien hy van die siekte herstel.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1873 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="tesla1">{{en}} {{cite web |last=Tesla |first=Nikola |title=My uitvindings: die outobiografie van Nikola Tesla |url=http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html |accessdate=16 Augustus 2012 |archive-date= 5 Augustus 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120805011300/http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html |url-status=dead }}</ref> In 1874 het Tesla drie jaar diensplig ontduik deur na Tomingaj naby Gračac te gaan. Gedurende hierdie periode het hy die berge verken. Tesla reken dat hierdie kontak met die natuur hom geestelik en fisies sterker gemaak het.<ref>{{cite web |title=Tesla Timeline |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1874 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het baie boeke gelees terwyl hy in Tomingaj was en beweer dat die werke van [[Mark Twain]] hom gehelp het om van sy siekte te herstel.<ref name="tesla1" /> In 1875 het Tesla ingeskryf by die Tegniese Universiteit Graz (Oostenrykse Politegnikum) in [[Graz]], [[Oostenryk]] met ’n militêre beurs. Gedurende sy eerste jaar het Tesla nooit ’n klas gemis nie, die hoogste punte moontlik verdien, nege eksamens geslaag,<ref name="teslauniverse2">{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1875 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="tesla1" /> (naastenby dubbel soveel as wat vereis word<ref name="O'Neill">{{en}} {{cite book |last=O’Neill |first=John J. |title=Verlore genie: die lewe van Nikola Tesla |year=1996 |publisher=Brotherhood of Life |location=New Mexico |isbn=0-914732-33-1 }}</ref>), ’n Serwiese kultuurkulb begin,<ref name="teslauniverse2" /> en selfs ’n aanbevelingsbrief van die dekaan van die tegniese fakulteit aan sy vader ontvang waarin vermeld word: “U seun is 'n eersterangse ster.”<ref name="O'Neill" /> Tesla het sonder uitsondering tussen 03:00 tot 23:00 gewerk.<ref name="tesla1" /> Tesla was egter teleurgesteld toe sy vader sy prestasies as onbelangrik afgemaak het. Nadat sy vader oorlede is het Tesla ’n pak briewe gekry wat sy professore aan sy vader geskryf het waarin gewaarsku word dat Tesla sal sterf weens uitbranding indien hy nie van die universiteit verwyder word nie.<ref name="tesla1" /> Gedurende sy tweede jaar het Tesla met professor Poeschi gebots oor die Gramme-[[dinamo]] toe Tesla voorgestel het dat kommutatore nie nodig was nie. Aan die einde van sy tweede jaar het Tesla sy beurs verbeur en ’n dobbelverslaafde geword.<ref name="teslauniverse2" /><ref name="tesla1" /> Hy het die verslawing oorkom nadat hy al sy besittings verloor het.<ref name="tesla1" /> Naby die einde van sy eerste jaar het Tesla nie meer klasse bygewoon nie en hy het die volgende jaar sy studies gestaak.<ref name="teslauniverse2" /><ref name="tesla1" /> In Desember 1878 het Tesla Graz verlaat en alle bande met sy gesin gesny. Sy vriende het gedink dat hy in die Murrivier verdrink het.<ref name=autogenerated1>{{harvnb|Seifer|2001|p=18}}</ref> Tesla is na Maribor (in die huidige [[Slowenië]]) waar hy as tegniese tekenaar werk gekry het. Tesla het al sy tyd in ’n kroeg spandeer waar hy kaarte en skaak gespeel het. In Maart 1879 het sy vader na Marburg gegaan en gepleit dat Tesla terugkom huistoe, maar Tesla het geweier.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1878 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Tesla het in hierdie tyd ’n senuwee-ineenstorting gehad.<ref name=autogenerated1 /> {{dubbelbeeld|regs|Tesla young.jpg|120|Putovnica Nikola Tesla 01082.JPG|120|Nikola Tesla c. 1879 op 23-jarige ouderdom en sy paspoort van 1883}} Op 24 Maart 1880 is Tesla onder polisiebegeleiding terug na Gospić omdat hy nie ’n verblyfpermit gehad het nie. Op 17 April 1880 is Tesla se vader oorlede nadat hy ’n onbekende siekte opgedoen het. Gedurende hierdie jaar het Tesla by sy ou hoërskool klas gegee.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1879 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In Januarie 1880 het twee van Tesla se ooms genoeg geld bymekaar gemaak sodat hy na [[Praag]] kon vlug. Tesla kon egter nie by die [[Karelsuniversiteit]] in [[Praag]] inskryf nie omdat hy te lank daarmee gedraal het, hy het ook nooit aan die vereiste van [[Grieks]] as taal voldoen nie en hy was ook ongeletterd in [[Tsjeggies]], wat ’n vereiste was. Tesla het lesings aan die universiteit as ’n toehoorder bygewoon, maar nie ’n graad ontvang nie.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1880 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mrkich |first=D. |title=Nikola Tesla: die Europese jare |year=2003 |publisher=Commoner's Publishing |location=Ottawa |isbn=0-88970-113-X |edition=1ste uitg.}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |title=NYHOTEL |url=http://www.teslasociety.com/nyhotel.htm |publisher=Tesla Society of NY |accessdate=17 Augustus 2012}}</ref> In 1881 het Tesla na [[Boedapest]] verhuis om vir Ferenc Puskas by ’n telegraafmaatskappy, die Boedapest Telegraafuitwisseling, te gaan werk. Met sy aankoms het Tesla besef dat die maatskappy, toe nog onder konstruksie, nie funksioneel was nie, en hy het besluit om liewer in die Sentrale Telegraafkantoor te gaan werk. Binne ’n paar maande was die Boedapest Telegraafuitwisseling funksioneel en in werkende toestand, en hy is aangewys as hoofelektrisiën.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1880-tesla-arrives-in-prague#goto-1881 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419002243/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1880-tesla-arrives-in-prague |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Gedurende die tyd wat hy daar gewerk het, het hy baie verbeterings aangebring aan die toerusting van die Sentrale Stasie en ’n telefoon-herhaler of versterker vervolmaak. Dit is egter nooit gepatenteer of in die openbaar beskryf nie.<ref name="tesla1" /> === Werk vir Edison in Frankryk en die VSA === [[Lêer:RMFpatent.PNG|duimnael|Tekening van {{US patent|381,968}} wat die beginsel van Tesla se wisselstroommotor illustreer]] In 1882 het hy na Parys verhuis om as ingenieur te werk vir die ''Continental Edison-maatskappy'', waar hy verbeterings op elektroniese toerusting ontwerp het. Tesla het daarna agter [[Thomas Edison|Edison]] aan na Amerika gereis en op 6 Junie 1884 in [[New York Stad]] aangeland,<ref name="PBS">{{cite web |url=http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_america.html |title=Oorsteek na Amerika |publisher=Public Broadcasting Service |access-date=14 November 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191120074923/http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_america.html |archive-date=20 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> met vier sent in sy sak, ’n aanbevelingsbrief, ’n paar gedigte en die oorblyfsels van sy besittings. Sy tog oor die [[Atlantiese Oseaan]] was nie aangenaam nie aangesien sy kaartjie, geld en sommige van sy bagasie gesteel is. Hy is ook amper oorboord gegooi nadat ’n muitery op die skip uitgebreek het.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1884-tesla-arrives-in-new-york |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235343/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1884-tesla-arrives-in-new-york |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In die aanbevelingsbrief van Charles Batchelor, ’n voormalige werkgewer, aan [[Thomas Edison]], het Batchelor na bewering geskryf: “Ek ken twee groot manne en jy is een; die ander is hierdie jong man”, maar die presiese inhoud van die brief word betwis in McNichol se boek. Tesla is deur Edison gehuur om vir sy ''Edison Machine Works'' te werk. Tesla se werk daar het begin met eenvoudige elektroniese ingenieurswerk en het vinnig aanbeweeg na die oplos van die maatskappy se ingewikkeldste probleme. Die voorstel is selfs aan Tesla gemaak om die maatskappy se [[gelykstroom]]opwekker te herontwerp.<ref>{{en}} {{cite book |title=Amerikaanse uitvinders, entrepreneurs & sakevisionêre |last=Carey |first=Charles W. |year=1989 |publisher=Infobase Publishing |isbn=0-8160-4559-3 |page=337 |url=http://books.google.com/?id=XKiGgl36bkgC |accessdate=27 November 2010}}</ref> In 1885 het Tesla beweer dat hy Edison se oneffektiewe motor en opwekkers kon herontwerp sodat hulle sou verbeter in diens en meer ekonomies sou wees. Volgens Tesla was Edison se reaksie hierop “''Ek gee jou vyftig duisend dollar indien jy dit kan doen''”.<ref name="Cheney 2001 54–57">{{harvnb|Cheney|2001|pp=54–57}}</ref> Dit is gekonstateer as ’n vreemde stelling deur Edison wie se maatskappy suinig was en nie daardie hoeveelheid geld gehad het nie.<ref>{{harvnb|Jonnes|2004|p=110}}</ref> Na maande se werk het Tesla uiteindelik die taak voltooi en navraag gedoen oor die betaling. Edison het gemeen dat hy dit as ’n grap bedoel het en gesê: “Tesla, jy verstaan nie ons Amerikaanse humor nie”.<ref>{{cite book |title=Vreemde breine en genie: die geheime lewens van eksentrieke wetenskaplikes en gekke |last=Pickover |first=Clifford A. |year=1999 |publisher=Harper Perennial |isbn=0-688-16894-9 |page=14 |url=http://books.google.com/?id=P0CSxB2aHMcC&printsec=frontcover&dq=Strange+Brains+and+Genius:+The+Secret+Lives+of+Eccentric+Scientists+and+Madmen#v=onepage&q&f=false |accessdate=17 November 2010}}</ref><ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=64}}</ref> Edison het ’n salarisverhoging van $10 per week (op Tesla se $18) voorgestel maar Tesla het dit geweier en onmiddellik bedank.<ref name="Cheney 2001 54–57" /> == Middeljare (1886–1899) == {| class="toccolours" style="float:right; margin: 0 0 1em 1em; width:200px; text-align:left; clear:right;" |- |[[Lêer:TeslaWirelessPower1891 adjusted.png|duimnael|senter|Demonstrasie van die koordlose oordrag van krag en energie gedurende sy lesing in 1891 oor hoë frekwensie en potensiaal]] '''Elektromeganiese toestelle en beginsels wat deur Nikola Tesla ontwikkel is''': ---- * Verskeie toestelle wat draaivelde gebruik (1882) * Die induksiemotor, roterende transformators, en "hoë" frekwensie dinamo * Die ''Tesla-transformator'',<ref name="WJJohnstondictionary" /> sy vergrotende sender en ander maniere om die intensiteit van elektroniese trillings te verhoog (insluitend kondensor ontladingstransformasies en die ''Tesla-wisselaar''<ref name="Routledge">Routledge, R., & Pepper, J. H. (1876). Ontdekkings en uitvindings van die negentiende eeu. London: G. Routledge and sons. [http://books.google.com/books?id=E1cJAAAAIAAJ&pg=PA545 Page&nbsp;545].</ref><ref>Archie Frederick Collins, ''Wireless Telegraphy: Its History, Theory and Practice''. McGraw publishing company, 1905. [http://books.google.com/books?id=RBNLAAAAMAAJ&pg=PA130&lr=&as_brr=1#PPA131,M1 Page 131]</ref>) * [[Wisselstroom]] langafstand elektriese oordragstelsel<ref>{{en}} Tesla, Nikola, "’n Nuwe stelsel van wisselstroommotore en transformators". American Institute of Electrical Engineers, May 1888.</ref> (1888) en ander maniere en toestelle vir energie-oordrag * Stelsels vir koordlose kommunikasie (voorganger vir die uitvinding van die radio) en radiofrekwensie-ossilators<ref name="Routledge" /> * Robotika en die [[logiese hek|elektriese logiese hek]]<ref>{{en}} "''[http://www.tfcbooks.com/teslafaq/q&a_024.htm Tesla se uitvinding van die elektroniese AND-hek]''". 21st Century Books, Breckenridge, Colorado. (''ed''., dit het betrekking op elektroniese logiese hekke in die algemeen; {{US patent|723,188}} en {{US patent|725,605}})</ref> * Elektroterapie ''Tesla-strome''<ref>{{en}} Instituut vir Elektriese en Elektroniese Ingenieurs, "''Die IEEE standard woordeboek van elektriese en elektroniese terme''". 6th ed. New York, N.Y., Institute of Electrical and Electronics Engineers, c1997. IEEE Std 100-1996. {{ISBN|1-55937-833-6}} [''ed''. Standards Coordinating Committee 10, Terms and Definitions; Jane Radatz, (chair)]</ref><ref>Dugan, William James, "Handboek van elektroterapie". F.A.Davis Company, 1910. Page&nbsp;123. "[…] praat van "Tesla-strome" wanneer ons die hoë frekwensiestrome bedoel."</ref><ref>Snow, William Benham, "Currents of high potential of high and other frequencies". Scientific authors' publishing Co., 1918. Page&nbsp;121.</ref> * Koordlose energie-oordrag en die ''Tesla-effek''<ref name="Norrie">{{en}} Norrie, H. S., "Induksie-spoele: Hoe om hulle te maak, gebruik en herstel". Norman H. Schneider, 1907, New York. 4de uitg.</ref><ref>{{en}} [http://electricalexperimenter.com/n9electricalexperi06gern.pdf] "Tesla en sy uitvindings," Electrical Experimenter, Januarie 1919. Page&nbsp;615</ref> * ''Tesla-weerstandsfenomeen''<ref>{{en}} Die Elektroniese ingenieur. (1884). London: Biggs & Co. [http://books.google.com/books?id=CAwAAAAAMAAJ&pg=PA19&ie=ISO-8859-1#PPA19,M1 Page&nbsp;19]</ref> * ''Tesla elektrostatiese veld'' * ''Tesla-beginsel'' * Dubbeldraadse spoel * Telegeodinamika * ''Tesla-isolasie'' * ''Tesla-impulse''<ref>{{en}} Bengt Anders Benson, ''Waarnemingsapparaat vir Blindes'', {{US patent|3250023}}</ref> * ''Tesla-frekwensies''<ref name="WJJohnstondictionary">{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA956 Page 956].</ref> * ''Tesla-ontlading''<ref name="WJJohnstondictionary" /> * Vorme van kommutatore an metodes vir die regulering van derde borsels * ''Tesla turbines'' (bv., lemlose turbines) vir water, stoom en gas en die ''Tesla-pompe'' * ''Tesla-ontsteker'' * ''Corona-osoonopwekker'' * ''Tesla-kompressor'' * [[X-strale]] Buise wat die Bremsstrahlung proses gebruik * Toestelle vir [[plasma (fisika)|geïoniseerde gasse]] en "''Warm Sint-Elmusvuur''".<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA801 Page&nbsp;801].</ref> * Toestelle vir hoë veldemissie * Toestelle vir gelaaide deeltjiestrale * Spookstromingstoestelle<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA878 Page&nbsp;878].</ref> * Boogbeligtingstelsels * Metodes om uiters lae weerstandsvlakke teen die deurgang van elektriese stroom te bied (voorganger van supergeleiding) * Spanningsvermeerderingstroombane * Toestelle vir hoëspanningsontlading * Toestelle vir weerligbeskerming * Vliegtuie wat vertikaal opstyg en land * Dinamiese swaartekragteorie * Konsepte vir elektriese voertuie * Polifasestelsels |} In 1886 het Tesla sy eie maatskappy, ''Tesla Electric Light & Manufacturing'' begin.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering#goto-1885 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419000809/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die maatskappy het elektroniese boogligte geïnstalleer wat gebaseer is op verligtingstelsels wat deur Tesla ontwerp is. Daar was ook ontwerpe vir dinamo elektriese masjienkommunitatore, wat die eerste patente is wat aan Tesla uitgereik is in die VSA.<ref name="empires of light">{{en}} [http://books.google.com/books?id=2_58p3Z69bIC&pg=PT109&lpg=PT109&dq=tesla+electric+light+%26+manufacturing&source=bl&ots=6T_4H-oitX&sig=ZLZGDwqqe2QbOLWTnWhEAiKR43w&hl=en&sa=X&ei=X4ozUPSVC-X30gGM1YDQAQ&ved=0CDMQ6AEwAA#v=onepage&q=tesla%20electric%20light%20%26%20manufacturing&f=false Jill Jonnes, Koninkryke van lig: Edison, Tesla, Westinghouse, en die stryd om die wêreld te elektrifiseer]</ref> Tesla het voorgestel dat die maatskappy sy idees vir wisselstroomoordragstelsels en -motore moet ontwikkel, maar sy beleggers het nie saamgestem nie en hom afgedank. Tesla is sonder ’n sent gelaat nadat hy by sy eie maatskappy weg is en hy moes as 'n slootgrawer werk teen $2 per dag. Vir Tesla was die winter van 1886/1887 'n swaar tyd. Gedurende hierdie tyd het hy die waarde van sy opvoeding bevraagteken.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering#goto-1886 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419000809/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="empires of light" /> In 1887 het Tesla 'n borsellose wisselstroominduksiemotor gebou wat hy in 1888 aan die ''Amerikaanse Instituut van Elektroniese Ingenieurs'' gedemonstreer het en in daardie jaar ook gepatenteer het.<ref>{{cite web |title=Tydlyn van Nikola Tesla |url=http://www.teslasociety.org/timeline.html |publisher=Tesla Memorial Society of NY |access-date=5 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116111507/http://www.teslasociety.org/timeline.html |archive-date=16 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tot en met die ontwikkeling van induksiemotore is die voordele van wisselstroom vir langafstand hoogspanningsleiding geneutraliseer deur die onvermoë om motore op wisselstroom te laat werk. Tesla het beweer dat hy die induksiemotor reeds in 1882 bedink het.<ref name="ReferenceB">{{en}} {{cite book |title=‪Netwerke van krag: ‪electrifisering in Westerse samelewing, 1880-1930‬‬ |publisher=JHU Press |page=117 |url=http://books.google.com/books?id=g07Q9M4agp4C&pg=PA117&dq=Galileo+Ferraris+and+rotating+magnetic+field&hl=en&sa=X&ei=NMp0T_bXL6Gc2AXt7e3ODg&ved=0CDAQ6AEwAA#v=onepage&q=Galileo%20Ferraris%20and%20rotating%20magnetic%20field&f=false}}</ref> Die toe-eiening van die uitvinding bly kontroversieel aangesien ’n prototipe van die induksiemotor in 1885 in Europa deur Galileo Ferraris ten toon gestel is.<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/204963/Galileo-Ferraris |title=Encyclopædia Britannica, "Galileo Ferraris" |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150514054457/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/204963/Galileo-Ferraris |archive-date=14 Mei 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://profiles.incredible-people.com/galileo-ferraris/|title= Galileo Ferraris}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ieee.org/organizations/pes/public/2007/sep/peshistory.html |title=Early Three-Phase Power Winner in the development of polyphase ac |last=Neidhöfer |first=Gerhard |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121211123930/http://www.ieee.org/organizations/pes/public/2007/sep/peshistory.html |archive-date=11 Desember 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Basis van Elektroniese Motore |last= Pansini |first= Anthony, J |year=1989 |publisher=Pennwell Publishing Company |isbn=0-13-060070-9 |page=45 |url=http://books.google.it/books?id=CxQdC6xPFSwC&pg=PA45&lpg=PA45&dq=GALILEO+FERRARIS+AC+MOTOR+INVENTION&source=web&ots=jjeS-hcv2T&sig=cYbNfNNeVwvMIhR-JCP8uReedRU&hl=it&sa=X&oi=book_result&resnum=1&ct=result#v=onepage&q&f=false}}</ref> Ferraris het sy bevindinge in 1888 gepubliseer.<ref>{{cite web |title=Galileo Ferraris fisikus, pionier van wisselstroomstelsels (1847–1897) uitvinder van die induksiemotor "Vader van driefasestroom" - Elektrotegniese Kongres, Frankfurt 1891 |url=http://edisontechcenter.org/GalileoFerraris.html |publisher=Edison Tech Center |access-date=3 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021012659/http://edisontechcenter.org/GalileoFerraris.html |archive-date=21 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In 1897 het Tesla die beginsels van sy Teslaspoel ontwikkel. In Julie 1888 het George Westinghouse Tesla se polifase induksiemotor- en transformatorontwerpe vir $60,000 in kontant en aandele en ’n tantieme van $2,50 per perdekrag wat deur elke motor gemaak is gelisensieer. Westinghouse het ook vir Tesla teen $2,000 per maand vir een jaar aangestel as konsultant by die Westinghouse Electric & Manufacturing Company se laboratoria in [[Pittsburgh]].<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=WKuG-VIwID8C&pg=PA305&lpg=PA305&dq=tesla+hired+by+westinghouse&source=bl&ots=KDI0aTz0EK&sig=oct2jnPyWkQ3qvUR-JmstK9F0FI&hl=en&sa=X&ei=jRwxUKK3LtS80QHjxoGYAg&sqi=2&ved=0CEEQ6AEwAw#v=onepage&q=tesla%20hired%20by%20westinghouse&f=false John W. Klooster, Ikone van Uitvinding: Die skeppers van die moderne wêreld van Gutenberg tot Gates, bladsy 305]</ref> == Verwysings == <div style="font-size:90%;"> {{Verwysings|3}} </div> == Sien ook == * [[SI-eenhede vernoem na mense]] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tesla, Nikola}} [[Kategorie:Amerikaanse fisici]] [[Kategorie:Amerikaanse ingenieurs]] [[Kategorie:Amerikaanse uitvinders]] [[Kategorie:Oostenrykse wetenskaplikes]] [[Kategorie:Serwiërs]] [[Kategorie:Geboortes in 1856]] [[Kategorie:Sterftes in 1943]] c0myqmt7p2uc49iszlany2pzapu851b 2894749 2894748 2026-04-18T00:45:16Z HermanvanAswegen988 200973 2894749 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wetenskaplike | naam = Nikola Tesla | beeld = Tesla Sarony.jpg{{!}}240px | beeldbeskrywing = 240 px | beeldonderskrif = Tesla as 37-jarige in 1893, afgeneem deur Napoleon Sarony | geboortenaam = | geboortedatum = 10 Julie 1856 | geboorteplek = Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] (hedendaagse [[Kroasië]]) | sterftedatum = {{SDEO|1856|7|10|1943|1|7}} | sterfteplek = [[Manhattan]], [[New York]], [[VSA]] | plek van graf = | burgerskap = [[Keiserryk Oostenryk|Oostenryks]] (10 Julie 1856 – 29 Oktober 1918)<br />[[Amerika]]ans (30 Julie 1918 – 7 Januarie 1943) | nasionaliteit = [[Serwië|Serwies]] | vakgebied = [[Elektroniese ingenieurswese]]<br />[[Meganiese ingenieurswese]] | werkplek = Edison Machine Works<br />Tesla Electric Light & Manufacturing<br />Westinghouse Electric & Manufacturing Co. | alma mater = Tegniese Universiteit Graz | doktorale promotor = | akademiese adviseurs = | doktorale studente = | ander studente = | bekend vir = | beïnvloed deur = [[Ernst Mach]], [[Johann Wolfgang von Goethe]], [[Mark Twain]], [[Swami Vivekananda]], [[Voltaire]] | invloed op = Gano Dunn | toekennings = Orde van Sint-Sava (1892)<br />Elliott Cresson-medalje (1894)<br />Edison-medalje (1916)<br />John Scott-medalje (1934)<br />Orde van die Wit Leeu (1937) | webblad = | voetnotas = }} '''Nikola Tesla''' (* [[10 Julie]] [[1856]], Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] – † [[7 Januarie]] [[1943]], [[New York]], [[VSA]]) was 'n Serwies-Amerikaanse<ref>{{en}} {{cite book | title=Wizard: The Life and Times of Nikola Tesla|publisher = Citadel Press| author=Seifer, Marc | year=1998 |pages=1740 | isbn=978-0-8065-1960-9 | quote=There is something in me which is only perhaps illusory," Tesla began, "[It is] like that which often comes to young, enthusiastic persons, but if I were to be sufficiently fortunate to bring about at least some of my ideas it would be for the benefit of humanity. … If these hopes become one day a reality, my greatest joy would spring from the fact that this work would be the work of a Serb.}}</ref><ref>{{en}} {{cite book | title=My inventions|publisher = Lits| author=Tesla, Nikola | year=2011 |isbn=978-1-60942-179-3| quote= At that time I was under the sway of the Serbian national poetry, and therefore full of admiration for the feats of the heroes.}}</ref><ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1891-tesla-granted-citizenship |work=30 Julie: Tesla se Amerikaanse burgerskap Tesla word ’n Amerikaanse burger |publisher=Tesla Universe |access-date=11 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419001330/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1891-tesla-granted-citizenship |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> uitvinder, fisikus, meganiese ingenieur, elektroniese ingenieur en [[futuris]]. Hy is bekend vir sy bydraes tot die moderne [[wisselstroom]]-elektriese toevoerstelsel (AC). Tesla se patente en teoretiese werk het gehelp om die basis te vorm vir koordlose kommunikasie en die [[radio]]. Sy vele revolusionêre ontwikkelings in die studiegebied van [[elektromagnetisme]] is gebaseer op [[Michael Faraday]] se teorieë van elektromagnetiese tegnologie.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.teslasociety.com/radio.htm |title=Tesla Radio |publisher=Teslasociety.com |date= |accessdate=4 Junie 2012}}</ref> Tesla, die seun van Serwiese ouers, is gebore in die dorpie Smiljan (hedendaagse Kroasië) as onderdaan van die Keiserryk Oostenryk; hy het later ’n Amerikaanse burger geword. As gevolg van sy demonstrasie in 1894 van kortafstand koordlose kommunikasie deur radio<ref>{{cite web |title=Nikola Tesla |url=http://www.mit.edu/~most/ser/Tesla1/etradict2.htm |work=In 1894 het Tesla sy eerste klein radiostasie in sy laboratorium opgerig en met sy eksperimente in radiotegnologie begin. |publisher=MIT |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130903075609/http://www.mit.edu/~most/ser/Tesla1/etradict2.htm |archive-date=3 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en sy uiteindelike oorwinning in die “Oorlog van die strome” is hy wyd gerespekteer as een van die grootste elektroniese ingenieurs wat in Amerika gewerk het.<ref>{{cite web |url=http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html |publisher=Serwiese Eenheidskongres |title=Nikola Tesla – elektroniese ingenieur en uitvinder |access-date=15 Augustus 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321100530/http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html |archive-date=21 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy was die pionier van moderne elektroniese ingenieurswese en baie van sy ontdekkings was baanbrekerswerk. Gedurende hierdie tyd in die VSA was Tesla net so gewild as enige ander uitvinder of wetenskaplike in die geskiedenis van populêre kultuur.<ref>{{en}} {{cite book |title=Benutting van die natuur se ratte: Tesla se wetenskap van energie |last=Valone |first=Thomas |year=2002 |publisher=Adventures Unlimited Press |isbn=1-931882-04-5 |page=102 |url=http://books.google.com/?id=ZNqo1zaZRTYC&printsec=frontcover&dq=Harnessing+the+Wheelwork+of+Nature:+Tesla%27s+Science+of+Energy#v=onepage&q&f=false |accessdate=21 November 2010}}</ref> Tesla het koordlose energieoordrag om elektroniese toestele van krag te voorsien, in 1891 gedemonstreer<ref>{{en}} {{cite web|title=Tesla-Meester van weerlig|url=http://www.pbs.org/tesla/ins/lab_tescoil.html |work=So ’n toestel [Tesla-spoel] het vir die eerste keer verskyn in Tesla se Amerikaanse patent 454 622 (1891), vir gebruik in nuwe, meer effektiewe beligtingstelsels|publisher=PBS}}</ref> en daarna gestreef om interkontinentale koordlose oordrag van industriële krag in sy onvoltooide Wardenclyffe-toringprojek te behaal.<ref>{{en}} {{cite web |title=Tesla-toring in Shoreham Long Island (1901–1917) moes die “Wêreld Koordlose” uitsaaistelsel wees |url=http://www.teslasociety.com/teslatower.htm |publisher=Tesla Gedenkgenootskap van New York|accessdate=3 Junie 2012}}</ref> In die 1930’s, naby die einde van sy lewe, het Tesla homself begin afsonder. Hy het alleen in New York gaan woon in ’n hotelkamer en het slegs per geleentheid verskyn om ongewone persverklarings te doen.<ref>{{en}} Donald Clarke, Mark Dartford, Die nuwe geïllustreerde wetenskap en uitvindingsensiklopedie: hoe dit werk: Volume 24, 1994, page 3332</ref><ref>{{en}} Emily J. McMurray, Jane Kelly Kosek, Roger M. Valade, Noemenswaardige Twintigste-eeuse wetenskaplikes: S-Z, Gale-navorsing, 1995, bladsy 2000</ref> Weens sy uitsprake en die aard van sy werk oor die jare, het Tesla ’n reputasie opgebou as die kenmerkende “mal wetenskaplike”.<ref name="Bowdoin">{{en}} {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=ABtJPIcVtBoC&pg=PA150&dq=tesla+%22mad+scientist%22&hl=en&sa=X&ei=UzxBT43RCZOQ0QHmpJHEBw&ved=0CEYQ6AEwAzgU#v=onepage&q=tesla%20%22mad%20scientist%22&f=false |author=A. Bowdoin Van Riper, A. Van|title= ’n Biografiese Ensiklopedie van Wetenskaplikes en Uitvinders in Amerikaane Film en TV sedert 1930| page=130 |publisher=Books.google.com |date=16 September 2011 |accessdate=4 Junie 2012}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=0kShVp04_oQC&pg=PA14&dq=tesla+%22mad+scientist%22&hl=en&sa=X&ei=uD5BT-a2DqLV0QHum5jkBw&ved=0CEEQ6AEwAQ#v=onepage&q=tesla%20%22mad%20scientist%22&f=false |author=Tyler Hamilton |title=Mal soos Tesla: Buiteperd-uitvinders en hul meedoënlose strewe na skoon energie |page= 14 |publisher=Books.google.com |date= |accessdate=4 Junie 2012}}</ref> Hy is op 7 Januarie 1943 brandarm en belas met skuld, oorlede.<ref>{{en}} {{cite news|title=Tesla geen-geld-towenaar; oorval deur skuld sweer hy |url=http://www.google.com/imgres?um=1&hl=en&sa=N&biw=1280&bih=615&tbm=isch&tbnid=N8TRLgMqLpvKWM:&imgrefurl=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1916-tesla-declares-bankruptcy&docid=3WV4RK2_S_tCZM&imgurl=http://www.teslauniverse.com/img/timeline/entries/bankrupt.jpg&w=203&h=171&ei=54_JT8rTMOy70AG1pKSPAQ&zoom=1&iact=rc&dur=264&sig=112142546359786702237&page=1&tbnh=131&tbnw=161&start=0&ndsp=10&ved=1t:429,r:0,s:0,i:75&tx=60&ty=51 |accessdate=2 Junie 2012 |newspaper=New York World |date=18 Maart 1916}}</ref><ref>{{cite web |last=Michaels |first=Daniel |title=Lang-oorlede uitvinder Nikola Tesla elektrifiseer moderne tegneute |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704362004575000841720318942.html |publisher=The Wall Street Journal |access-date=2 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130910192002/http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704362004575000841720318942.html |archive-date=10 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |title=Onder tegnofiele, Tesla in en Edison uit |url=http://www.foxnews.com/scitech/2010/01/14/long-dead-inventor-nikola-tesla-electrifying-hip-techies/ |publisher=FoxNews |access-date=2 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924151258/http://www.foxnews.com/scitech/2010/01/14/long-dead-inventor-nikola-tesla-electrifying-hip-techies/ |archive-date=24 September 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Tesla se werk het na sy dood in die vergetelheid verval maar sedert die 1990’s het sy reputasie ’n terugkeer in die populêre kultuur ervaar.<ref name="Bowdoin" /> In 2005 is hy onder die top 100 kandidate in die televisieprogram ''“Die Grootste Amerikaner”'' gelys, soos gestem deur ’n gewildheidstemming met ope toegang wat deur AOL en The Discovery Channel aangebied is.<ref>{{cite web |title=Grootste Amerikaner Top 100 |url=http://dsc.discovery.com/convergence/greatestamerican/top100/top100.html |publisher=Discovery Channel |access-date=3 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130303145451/http://dsc.discovery.com/convergence/greatestamerican/top100/top100.html |archive-date=3 Maart 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die [[SI-stelsel|SI-eenheid]] vir [[Magnetisme|magnetiese velde]] '''B''' (daar word ook na verwys as die ''magnetiese vloeddigtheid'' en ''magnetiese induksie''), die ''[[Tesla (eenheid)|tesla]]'' (T), is na hom vernoem (tydens die ''[[Algemene Konferensie vir Mate en Gewigte]]'' in Parys in 1960).<ref>{{en}} {{cite web |title=Welkom by die Tesla Gedenkgenootskap van New York se webblad |url=http://www.teslasociety.com/mri_digest.htm |publisher=Tesla Gedenkgenootskap van New York |accessdate=3 Junie 2012}}</ref> == Vroeë jare (1856–1885) == [[Lêer:Tesla Geburtshaus.jpg|duimnael|links|Die huis waain Tesla gebore is (gemeentesaal) in Smiljan en die kerk waar sy vader ’n priester was.]] [[Lêer:Nikola Tesla birth certificate.png|150px|duimnael|regs|Tesla se dooprekord, c. 28 Junie 1856.]] Tesla is gebore op 10 Julie <small>([[Ou Styl en Nuwe Styl datums|O.S.]] 28 Junie)</small> 1856 as die seun van Serwiese ouers in die dorpie Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] (hedendaagse Kroasië). Sy vader, Milutin Tesla, was ’n priester in die Serwiese Ortodokse Kerk<ref name=Bio>{{en}} {{cite web |url=http://www.neuronet.pitt.edu/~bogdan/tesla/bio.htm |title=Tesla, Nikola |work=Encyclopædia Britannica |publisher=neuronet.pitt.edu |accessdate=1 Januarie 2011 |archive-date= 3 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150303165511/http://www.neuronet.pitt.edu/~bogdan/tesla/bio.htm |url-status=dead }}</ref> Tesla se moeder, Đuka Tesla (''née'' Mandić), wie se vader ook ’n priester in die Serwiese Ortodokse Kerk was,<ref>{{harvnb|O’Neill|2007|p=10}}</ref> het tuisnywerheidgereedskap gemaak en Serwiese epiese gedigte gememoriseer hoewel sy nooit geleer lees het nie.<ref name="Seifer 2001 7">{{harvnb|Seifer|2001|p=7}}</ref> Tesla se voorouers het van Wes-Serwië naby [[Montenegro]] gekom.<ref>{{harvnb|O’Neill|2007|p=12}}</ref> Nikola was die vierde van vyf kinders. Sy ouer broer, Dane, is oorlede tydens ’n perdry-ongeluk toe Tesla vyf was. Hy het drie susters, Milka, Angelina en Marica gehad.<ref>{{harvnb|Cheney|Uth|Glenn|1999| p=3}}</ref><ref name="teslauniverse1">{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sommige bronne meen dat Tesla die perdry-ongeluk veroorsaak het deur die perd die skirk op die lyf te jaag.<ref name="teslauniverse1" /> In 1861 het Tesla die Krajina Laerskool in Smiljan bygewoon waar hy Duits, rekenkunde en godsdiens geleer het.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1856-birth-of-tesla#goto-1861 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150423130755/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1856-birth-of-tesla#goto-1861 |archive-date=23 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In 1862 het die Teslagesin na Gospić verhuis waar Tesla se vader as pastoor gewerk het. Tesla het laerskool voltooi en is na die Gospić-gimnasium of Normaalskool.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In 1870 het Tesla na Karlovac, [[Kroasië]] verhuis om aan die Karlovac-gimnasium te studeer, waar sy wiskunde-onderwyser, Martin Makulić, hom grootliks beïnvloed het.<ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=32}}</ref><ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1870 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het die vermoë gehad om integraalrekene uit sy kop te doen wat daartoe gelei het dat sy onderwysers gedink het hy is oneerlik.<ref>{{cite web |title=Tesla lewe en nalatenskap – Tesla se vroeë jare |url=http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html |publisher=PBS |access-date=8 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191119193608/http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html |archive-date=19 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Hy het ’n vierjaartermyn in drie jaar voltooi en hoërskool in 1873 klaargemaak.<ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=33}}</ref> Hierna is Tesla terug na sy tuisdorp, Smiljan. Kort na sy aankoms het hy [[cholera]] opgedoen; hy was bedlêend vir nege maande en het by die dood omgedraai. Tesla se vader het in ’n oomblik van wanhoop ingestem om hom na die beste ingenieurskool te stuur indien hy van die siekte herstel.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1873 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="tesla1">{{en}} {{cite web |last=Tesla |first=Nikola |title=My uitvindings: die outobiografie van Nikola Tesla |url=http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html |accessdate=16 Augustus 2012 |archive-date= 5 Augustus 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120805011300/http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html |url-status=dead }}</ref> In 1874 het Tesla drie jaar diensplig ontduik deur na Tomingaj naby Gračac te gaan. Gedurende hierdie periode het hy die berge verken. Tesla reken dat hierdie kontak met die natuur hom geestelik en fisies sterker gemaak het.<ref>{{cite web |title=Tesla Timeline |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1874 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het baie boeke gelees terwyl hy in Tomingaj was en beweer dat die werke van [[Mark Twain]] hom gehelp het om van sy siekte te herstel.<ref name="tesla1" /> In 1875 het Tesla ingeskryf by die Tegniese Universiteit Graz (Oostenrykse Politegnikum) in [[Graz]], [[Oostenryk]] met ’n militêre beurs. Gedurende sy eerste jaar het Tesla nooit ’n klas gemis nie, die hoogste punte moontlik verdien, nege eksamens geslaag,<ref name="teslauniverse2">{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1875 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="tesla1" /> (naastenby dubbel soveel as wat vereis word<ref name="O'Neill">{{en}} {{cite book |last=O’Neill |first=John J. |title=Verlore genie: die lewe van Nikola Tesla |year=1996 |publisher=Brotherhood of Life |location=New Mexico |isbn=0-914732-33-1 }}</ref>), ’n Serwiese kultuurkulb begin,<ref name="teslauniverse2" /> en selfs ’n aanbevelingsbrief van die dekaan van die tegniese fakulteit aan sy vader ontvang waarin vermeld word: “U seun is 'n eersterangse ster.”<ref name="O'Neill" /> Tesla het sonder uitsondering tussen 03:00 tot 23:00 gewerk.<ref name="tesla1" /> Tesla was egter teleurgesteld toe sy vader sy prestasies as onbelangrik afgemaak het. Nadat sy vader oorlede is het Tesla ’n pak briewe gekry wat sy professore aan sy vader geskryf het waarin gewaarsku word dat Tesla sal sterf weens uitbranding indien hy nie van die universiteit verwyder word nie.<ref name="tesla1" /> Gedurende sy tweede jaar het Tesla met professor Poeschi gebots oor die Gramme-[[dinamo]] toe Tesla voorgestel het dat kommutatore nie nodig was nie. Aan die einde van sy tweede jaar het Tesla sy beurs verbeur en ’n dobbelverslaafde geword.<ref name="teslauniverse2" /><ref name="tesla1" /> Hy het die verslawing oorkom nadat hy al sy besittings verloor het.<ref name="tesla1" /> Naby die einde van sy eerste jaar het Tesla nie meer klasse bygewoon nie en hy het die volgende jaar sy studies gestaak.<ref name="teslauniverse2" /><ref name="tesla1" /> In Desember 1878 het Tesla Graz verlaat en alle bande met sy gesin gesny. Sy vriende het gedink dat hy in die Murrivier verdrink het.<ref name=autogenerated1>{{harvnb|Seifer|2001|p=18}}</ref> Tesla is na Maribor (in die huidige [[Slowenië]]) waar hy as tegniese tekenaar werk gekry het. Tesla het al sy tyd in ’n kroeg spandeer waar hy kaarte en skaak gespeel het. In Maart 1879 het sy vader na Marburg gegaan en gepleit dat Tesla terugkom huistoe, maar Tesla het geweier.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1878 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Tesla het in hierdie tyd ’n senuwee-ineenstorting gehad.<ref name=autogenerated1 /> {{dubbelbeeld|regs|Tesla young.jpg|120|Putovnica Nikola Tesla 01082.JPG|120|Nikola Tesla c. 1879 op 23-jarige ouderdom en sy paspoort van 1883}} Op 24 Maart 1880 is Tesla onder polisiebegeleiding terug na Gospić omdat hy nie ’n verblyfpermit gehad het nie. Op 17 April 1880 is Tesla se vader oorlede nadat hy ’n onbekende siekte opgedoen het. Gedurende hierdie jaar het Tesla by sy ou hoërskool klas gegee.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1879 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In Januarie 1880 het twee van Tesla se ooms genoeg geld bymekaar gemaak sodat hy na [[Praag]] kon vlug. Tesla kon egter nie by die [[Karelsuniversiteit]] in [[Praag]] inskryf nie omdat hy te lank daarmee gedraal het, hy het ook nooit aan die vereiste van [[Grieks]] as taal voldoen nie en hy was ook ongeletterd in [[Tsjeggies]], wat ’n vereiste was. Tesla het lesings aan die universiteit as ’n toehoorder bygewoon, maar nie ’n graad ontvang nie.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1880 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mrkich |first=D. |title=Nikola Tesla: die Europese jare |year=2003 |publisher=Commoner's Publishing |location=Ottawa |isbn=0-88970-113-X |edition=1ste uitg.}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |title=NYHOTEL |url=http://www.teslasociety.com/nyhotel.htm |publisher=Tesla Society of NY |accessdate=17 Augustus 2012}}</ref> In 1881 het Tesla na [[Boedapest]] verhuis om vir Ferenc Puskas by ’n telegraafmaatskappy, die Boedapest Telegraafuitwisseling, te gaan werk. Met sy aankoms het Tesla besef dat die maatskappy, toe nog onder konstruksie, nie funksioneel was nie, en hy het besluit om liewer in die Sentrale Telegraafkantoor te gaan werk. Binne ’n paar maande was die Boedapest Telegraafuitwisseling funksioneel en in werkende toestand, en hy is aangewys as hoofelektrisiën.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1880-tesla-arrives-in-prague#goto-1881 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419002243/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1880-tesla-arrives-in-prague |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Gedurende die tyd wat hy daar gewerk het, het hy baie verbeterings aangebring aan die toerusting van die Sentrale Stasie en ’n telefoon-herhaler of versterker vervolmaak. Dit is egter nooit gepatenteer of in die openbaar beskryf nie.<ref name="tesla1" /> === Werk vir Edison in Frankryk en die VSA === [[Lêer:RMFpatent.PNG|duimnael|Tekening van {{US patent|381,968}} wat die beginsel van Tesla se wisselstroommotor illustreer]] In 1882 het hy na Parys verhuis om as ingenieur te werk vir die ''Continental Edison-maatskappy'', waar hy verbeterings op elektroniese toerusting ontwerp het. Tesla het daarna agter [[Thomas Edison|Edison]] aan na Amerika gereis en op 6 Junie 1884 in [[New York Stad]] aangeland,<ref name="PBS">{{cite web |url=http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_america.html |title=Oorsteek na Amerika |publisher=Public Broadcasting Service |access-date=14 November 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191120074923/http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_america.html |archive-date=20 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> met vier sent in sy sak, ’n aanbevelingsbrief, ’n paar gedigte en die oorblyfsels van sy besittings. Sy tog oor die [[Atlantiese Oseaan]] was nie aangenaam nie aangesien sy kaartjie, geld en sommige van sy bagasie gesteel is. Hy is ook amper oorboord gegooi nadat ’n muitery op die skip uitgebreek het.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1884-tesla-arrives-in-new-york |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235343/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1884-tesla-arrives-in-new-york |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In die aanbevelingsbrief van Charles Batchelor, ’n voormalige werkgewer, aan [[Thomas Edison]], het Batchelor na bewering geskryf: “Ek ken twee groot manne en jy is een; die ander is hierdie jong man”, maar die presiese inhoud van die brief word betwis in McNichol se boek. Tesla is deur Edison gehuur om vir sy ''Edison Machine Works'' te werk. Tesla se werk daar het begin met eenvoudige elektroniese ingenieurswerk en het vinnig aanbeweeg na die oplos van die maatskappy se ingewikkeldste probleme. Die voorstel is selfs aan Tesla gemaak om die maatskappy se [[gelykstroom]]opwekker te herontwerp.<ref>{{en}} {{cite book |title=Amerikaanse uitvinders, entrepreneurs & sakevisionêre |last=Carey |first=Charles W. |year=1989 |publisher=Infobase Publishing |isbn=0-8160-4559-3 |page=337 |url=http://books.google.com/?id=XKiGgl36bkgC |accessdate=27 November 2010}}</ref> In 1885 het Tesla beweer dat hy Edison se oneffektiewe motor en opwekkers kon herontwerp sodat hulle sou verbeter in diens en meer ekonomies sou wees. Volgens Tesla was Edison se reaksie hierop “''Ek gee jou vyftig duisend dollar indien jy dit kan doen''”.<ref name="Cheney 2001 54–57">{{harvnb|Cheney|2001|pp=54–57}}</ref> Dit is gekonstateer as ’n vreemde stelling deur Edison wie se maatskappy suinig was en nie daardie hoeveelheid geld gehad het nie.<ref>{{harvnb|Jonnes|2004|p=110}}</ref> Na maande se werk het Tesla uiteindelik die taak voltooi en navraag gedoen oor die betaling. Edison het gemeen dat hy dit as ’n grap bedoel het en gesê: “Tesla, jy verstaan nie ons Amerikaanse humor nie”.<ref>{{cite book |title=Vreemde breine en genie: die geheime lewens van eksentrieke wetenskaplikes en gekke |last=Pickover |first=Clifford A. |year=1999 |publisher=Harper Perennial |isbn=0-688-16894-9 |page=14 |url=http://books.google.com/?id=P0CSxB2aHMcC&printsec=frontcover&dq=Strange+Brains+and+Genius:+The+Secret+Lives+of+Eccentric+Scientists+and+Madmen#v=onepage&q&f=false |accessdate=17 November 2010}}</ref><ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=64}}</ref> Edison het ’n salarisverhoging van $10 per week (op Tesla se $18) voorgestel maar Tesla het dit geweier en onmiddellik bedank.<ref name="Cheney 2001 54–57" /> == Middeljare (1886–1899) == {| class="toccolours" style="float:right; margin: 0 0 1em 1em; width:200px; text-align:left; clear:right;" |- |[[Lêer:TeslaWirelessPower1891 adjusted.png|duimnael|senter|Demonstrasie van die koordlose oordrag van krag en energie gedurende sy lesing in 1891 oor hoë frekwensie en potensiaal]] '''Elektromeganiese toestelle en beginsels wat deur Nikola Tesla ontwikkel is''': ---- * Verskeie toestelle wat draaivelde gebruik (1882) * Die induksiemotor, roterende transformators, en "hoë" frekwensie dinamo * Die ''Tesla-transformator'',<ref name="WJJohnstondictionary" /> sy vergrotende sender en ander maniere om die intensiteit van elektroniese trillings te verhoog (insluitend kondensor ontladingstransformasies en die ''Tesla-wisselaar''<ref name="Routledge">Routledge, R., & Pepper, J. H. (1876). Ontdekkings en uitvindings van die negentiende eeu. London: G. Routledge and sons. [http://books.google.com/books?id=E1cJAAAAIAAJ&pg=PA545 Page&nbsp;545].</ref><ref>Archie Frederick Collins, ''Wireless Telegraphy: Its History, Theory and Practice''. McGraw publishing company, 1905. [http://books.google.com/books?id=RBNLAAAAMAAJ&pg=PA130&lr=&as_brr=1#PPA131,M1 Page 131]</ref>) * [[Wisselstroom]] langafstand elektriese oordragstelsel<ref>{{en}} Tesla, Nikola, "’n Nuwe stelsel van wisselstroommotore en transformators". American Institute of Electrical Engineers, May 1888.</ref> (1888) en ander maniere en toestelle vir energie-oordrag * Stelsels vir koordlose kommunikasie (voorganger vir die uitvinding van die radio) en radiofrekwensie-ossilators<ref name="Routledge" /> * Robotika en die [[logiese hek|elektriese logiese hek]]<ref>{{en}} "''[http://www.tfcbooks.com/teslafaq/q&a_024.htm Tesla se uitvinding van die elektroniese AND-hek]''". 21st Century Books, Breckenridge, Colorado. (''ed''., dit het betrekking op elektroniese logiese hekke in die algemeen; {{US patent|723,188}} en {{US patent|725,605}})</ref> * Elektroterapie ''Tesla-strome''<ref>{{en}} Instituut vir Elektriese en Elektroniese Ingenieurs, "''Die IEEE standard woordeboek van elektriese en elektroniese terme''". 6th ed. New York, N.Y., Institute of Electrical and Electronics Engineers, c1997. IEEE Std 100-1996. {{ISBN|1-55937-833-6}} [''ed''. Standards Coordinating Committee 10, Terms and Definitions; Jane Radatz, (chair)]</ref><ref>Dugan, William James, "Handboek van elektroterapie". F.A.Davis Company, 1910. Page&nbsp;123. "[…] praat van "Tesla-strome" wanneer ons die hoë frekwensiestrome bedoel."</ref><ref>Snow, William Benham, "Currents of high potential of high and other frequencies". Scientific authors' publishing Co., 1918. Page&nbsp;121.</ref> * Koordlose energie-oordrag en die ''Tesla-effek''<ref name="Norrie">{{en}} Norrie, H. S., "Induksie-spoele: Hoe om hulle te maak, gebruik en herstel". Norman H. Schneider, 1907, New York. 4de uitg.</ref><ref>{{en}} [http://electricalexperimenter.com/n9electricalexperi06gern.pdf] "Tesla en sy uitvindings," Electrical Experimenter, Januarie 1919. Page&nbsp;615</ref> * ''Tesla-weerstandsfenomeen''<ref>{{en}} Die Elektroniese ingenieur. (1884). London: Biggs & Co. [http://books.google.com/books?id=CAwAAAAAMAAJ&pg=PA19&ie=ISO-8859-1#PPA19,M1 Page&nbsp;19]</ref> * ''Tesla elektrostatiese veld'' * ''Tesla-beginsel'' * Dubbeldraadse spoel * Telegeodinamika * ''Tesla-isolasie'' * ''Tesla-impulse''<ref>{{en}} Bengt Anders Benson, ''Waarnemingsapparaat vir Blindes'', {{US patent|3250023}}</ref> * ''Tesla-frekwensies''<ref name="WJJohnstondictionary">{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA956 Page 956].</ref> * ''Tesla-ontlading''<ref name="WJJohnstondictionary" /> * Vorme van kommutatore an metodes vir die regulering van derde borsels * ''Tesla turbines'' (bv., lemlose turbines) vir water, stoom en gas en die ''Tesla-pompe'' * ''Tesla-ontsteker'' * ''Corona-osoonopwekker'' * ''Tesla-kompressor'' * [[X-strale]] Buise wat die Bremsstrahlung proses gebruik * Toestelle vir [[plasma (fisika)|geïoniseerde gasse]] en "''Warm Sint-Elmusvuur''".<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA801 Page&nbsp;801].</ref> * Toestelle vir hoë veldemissie * Toestelle vir gelaaide deeltjiestrale * Spookstromingstoestelle<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA878 Page&nbsp;878].</ref> * Boogbeligtingstelsels * Metodes om uiters lae weerstandsvlakke teen die deurgang van elektriese stroom te bied (voorganger van supergeleiding) * Spanningsvermeerderingstroombane * Toestelle vir hoëspanningsontlading * Toestelle vir weerligbeskerming * Vliegtuie wat vertikaal opstyg en land * Dinamiese swaartekragteorie * Konsepte vir elektriese voertuie * Polifasestelsels |} In 1886 het Tesla sy eie maatskappy, ''Tesla Electric Light & Manufacturing'' begin.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering#goto-1885 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419000809/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die maatskappy het elektroniese boogligte geïnstalleer wat gebaseer is op verligtingstelsels wat deur Tesla ontwerp is. Daar was ook ontwerpe vir dinamo elektriese masjienkommunitatore, wat die eerste patente is wat aan Tesla uitgereik is in die VSA.<ref name="empires of light">{{en}} [http://books.google.com/books?id=2_58p3Z69bIC&pg=PT109&lpg=PT109&dq=tesla+electric+light+%26+manufacturing&source=bl&ots=6T_4H-oitX&sig=ZLZGDwqqe2QbOLWTnWhEAiKR43w&hl=en&sa=X&ei=X4ozUPSVC-X30gGM1YDQAQ&ved=0CDMQ6AEwAA#v=onepage&q=tesla%20electric%20light%20%26%20manufacturing&f=false Jill Jonnes, Koninkryke van lig: Edison, Tesla, Westinghouse, en die stryd om die wêreld te elektrifiseer]</ref> Tesla het voorgestel dat die maatskappy sy idees vir wisselstroomoordragstelsels en -motore moet ontwikkel, maar sy beleggers het nie saamgestem nie en hom afgedank. Tesla is sonder ’n sent gelaat nadat hy by sy eie maatskappy weg is en hy moes as 'n slootgrawer werk teen $2 per dag. Vir Tesla was die winter van 1886/1887 'n swaar tyd. Gedurende hierdie tyd het hy die waarde van sy opvoeding bevraagteken.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering#goto-1886 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419000809/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="empires of light" /> In 1887 het Tesla 'n borsellose wisselstroominduksiemotor gebou wat hy in 1888 aan die ''Amerikaanse Instituut van Elektroniese Ingenieurs'' gedemonstreer het en in daardie jaar ook gepatenteer het.<ref>{{cite web |title=Tydlyn van Nikola Tesla |url=http://www.teslasociety.org/timeline.html |publisher=Tesla Memorial Society of NY |access-date=5 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116111507/http://www.teslasociety.org/timeline.html |archive-date=16 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tot en met die ontwikkeling van induksiemotore is die voordele van wisselstroom vir langafstand hoogspanningsleiding geneutraliseer deur die onvermoë om motore op wisselstroom te laat werk. Tesla het beweer dat hy die induksiemotor reeds in 1882 bedink het.<ref name="ReferenceB">{{en}} {{cite book |title=‪Netwerke van krag: ‪electrifisering in Westerse samelewing, 1880-1930‬‬ |publisher=JHU Press |page=117 |url=http://books.google.com/books?id=g07Q9M4agp4C&pg=PA117&dq=Galileo+Ferraris+and+rotating+magnetic+field&hl=en&sa=X&ei=NMp0T_bXL6Gc2AXt7e3ODg&ved=0CDAQ6AEwAA#v=onepage&q=Galileo%20Ferraris%20and%20rotating%20magnetic%20field&f=false}}</ref> Die toe-eiening van die uitvinding bly kontroversieel aangesien ’n prototipe van die induksiemotor in 1885 in Europa deur Galileo Ferraris ten toon gestel is.<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/204963/Galileo-Ferraris |title=Encyclopædia Britannica, "Galileo Ferraris" |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150514054457/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/204963/Galileo-Ferraris |archive-date=14 Mei 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://profiles.incredible-people.com/galileo-ferraris/|title= Galileo Ferraris}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ieee.org/organizations/pes/public/2007/sep/peshistory.html |title=Early Three-Phase Power Winner in the development of polyphase ac |last=Neidhöfer |first=Gerhard |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121211123930/http://www.ieee.org/organizations/pes/public/2007/sep/peshistory.html |archive-date=11 Desember 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Basis van Elektroniese Motore |last= Pansini |first= Anthony, J |year=1989 |publisher=Pennwell Publishing Company |isbn=0-13-060070-9 |page=45 |url=http://books.google.it/books?id=CxQdC6xPFSwC&pg=PA45&lpg=PA45&dq=GALILEO+FERRARIS+AC+MOTOR+INVENTION&source=web&ots=jjeS-hcv2T&sig=cYbNfNNeVwvMIhR-JCP8uReedRU&hl=it&sa=X&oi=book_result&resnum=1&ct=result#v=onepage&q&f=false}}</ref> Ferraris het sy bevindinge in 1888 gepubliseer.<ref>{{cite web |title=Galileo Ferraris fisikus, pionier van wisselstroomstelsels (1847–1897) uitvinder van die induksiemotor "Vader van driefasestroom" - Elektrotegniese Kongres, Frankfurt 1891 |url=http://edisontechcenter.org/GalileoFerraris.html |publisher=Edison Tech Center |access-date=3 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021012659/http://edisontechcenter.org/GalileoFerraris.html |archive-date=21 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In 1897 het Tesla die beginsels van sy Teslaspoel ontwikkel. In Julie 1888 het George Westinghouse Tesla se polifase induksiemotor- en transformatorontwerpe vir $60,000 in kontant en aandele en ’n tantieme van $2,50 per perdekrag wat deur elke motor gemaak is gelisensieer. Westinghouse het ook vir Tesla teen $2,000 per maand vir een jaar aangestel as konsultant by die Westinghouse Electric & Manufacturing Company se laboratoria in [[Pittsburgh]].<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=WKuG-VIwID8C&pg=PA305&lpg=PA305&dq=tesla+hired+by+westinghouse&source=bl&ots=KDI0aTz0EK&sig=oct2jnPyWkQ3qvUR-JmstK9F0FI&hl=en&sa=X&ei=jRwxUKK3LtS80QHjxoGYAg&sqi=2&ved=0CEEQ6AEwAw#v=onepage&q=tesla%20hired%20by%20westinghouse&f=false John W. Klooster, Ikone van Uitvinding: Die skeppers van die moderne wêreld van Gutenberg tot Gates, bladsy 305]</ref> == Verwysings == <div style="font-size:90%;"> {{Verwysings|3}} </div> == Sien ook == * [[SI-eenhede vernoem na mense]] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tesla, Nikola}} [[Kategorie:Amerikaanse fisici]] [[Kategorie:Amerikaanse ingenieurs]] [[Kategorie:Amerikaanse uitvinders]] [[Kategorie:Oostenrykse wetenskaplikes]] [[Kategorie:Serwiërs]] [[Kategorie:Geboortes in 1856]] [[Kategorie:Sterftes in 1943]] tvj52m7nvjrydm4l3ha3f5kg9ital3l 2894750 2894749 2026-04-18T00:49:32Z HermanvanAswegen988 200973 /* Vroeë jare (1856–1885) */ 2894750 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Wetenskaplike | naam = Nikola Tesla | beeld = Tesla Sarony.jpg{{!}}240px | beeldbeskrywing = 240 px | beeldonderskrif = Tesla as 37-jarige in 1893, afgeneem deur Napoleon Sarony | geboortenaam = | geboortedatum = 10 Julie 1856 | geboorteplek = Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] (hedendaagse [[Kroasië]]) | sterftedatum = {{SDEO|1856|7|10|1943|1|7}} | sterfteplek = [[Manhattan]], [[New York]], [[VSA]] | plek van graf = | burgerskap = [[Keiserryk Oostenryk|Oostenryks]] (10 Julie 1856 – 29 Oktober 1918)<br />[[Amerika]]ans (30 Julie 1918 – 7 Januarie 1943) | nasionaliteit = [[Serwië|Serwies]] | vakgebied = [[Elektroniese ingenieurswese]]<br />[[Meganiese ingenieurswese]] | werkplek = Edison Machine Works<br />Tesla Electric Light & Manufacturing<br />Westinghouse Electric & Manufacturing Co. | alma mater = Tegniese Universiteit Graz | doktorale promotor = | akademiese adviseurs = | doktorale studente = | ander studente = | bekend vir = | beïnvloed deur = [[Ernst Mach]], [[Johann Wolfgang von Goethe]], [[Mark Twain]], [[Swami Vivekananda]], [[Voltaire]] | invloed op = Gano Dunn | toekennings = Orde van Sint-Sava (1892)<br />Elliott Cresson-medalje (1894)<br />Edison-medalje (1916)<br />John Scott-medalje (1934)<br />Orde van die Wit Leeu (1937) | webblad = | voetnotas = }} '''Nikola Tesla''' (* [[10 Julie]] [[1856]], Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] – † [[7 Januarie]] [[1943]], [[New York]], [[VSA]]) was 'n Serwies-Amerikaanse<ref>{{en}} {{cite book | title=Wizard: The Life and Times of Nikola Tesla|publisher = Citadel Press| author=Seifer, Marc | year=1998 |pages=1740 | isbn=978-0-8065-1960-9 | quote=There is something in me which is only perhaps illusory," Tesla began, "[It is] like that which often comes to young, enthusiastic persons, but if I were to be sufficiently fortunate to bring about at least some of my ideas it would be for the benefit of humanity. … If these hopes become one day a reality, my greatest joy would spring from the fact that this work would be the work of a Serb.}}</ref><ref>{{en}} {{cite book | title=My inventions|publisher = Lits| author=Tesla, Nikola | year=2011 |isbn=978-1-60942-179-3| quote= At that time I was under the sway of the Serbian national poetry, and therefore full of admiration for the feats of the heroes.}}</ref><ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1891-tesla-granted-citizenship |work=30 Julie: Tesla se Amerikaanse burgerskap Tesla word ’n Amerikaanse burger |publisher=Tesla Universe |access-date=11 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419001330/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1891-tesla-granted-citizenship |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> uitvinder, fisikus, meganiese ingenieur, elektroniese ingenieur en [[futuris]]. Hy is bekend vir sy bydraes tot die moderne [[wisselstroom]]-elektriese toevoerstelsel (AC). Tesla se patente en teoretiese werk het gehelp om die basis te vorm vir koordlose kommunikasie en die [[radio]]. Sy vele revolusionêre ontwikkelings in die studiegebied van [[elektromagnetisme]] is gebaseer op [[Michael Faraday]] se teorieë van elektromagnetiese tegnologie.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.teslasociety.com/radio.htm |title=Tesla Radio |publisher=Teslasociety.com |date= |accessdate=4 Junie 2012}}</ref> Tesla, die seun van Serwiese ouers, is gebore in die dorpie Smiljan (hedendaagse Kroasië) as onderdaan van die Keiserryk Oostenryk; hy het later ’n Amerikaanse burger geword. As gevolg van sy demonstrasie in 1894 van kortafstand koordlose kommunikasie deur radio<ref>{{cite web |title=Nikola Tesla |url=http://www.mit.edu/~most/ser/Tesla1/etradict2.htm |work=In 1894 het Tesla sy eerste klein radiostasie in sy laboratorium opgerig en met sy eksperimente in radiotegnologie begin. |publisher=MIT |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130903075609/http://www.mit.edu/~most/ser/Tesla1/etradict2.htm |archive-date=3 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> en sy uiteindelike oorwinning in die “Oorlog van die strome” is hy wyd gerespekteer as een van die grootste elektroniese ingenieurs wat in Amerika gewerk het.<ref>{{cite web |url=http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html |publisher=Serwiese Eenheidskongres |title=Nikola Tesla – elektroniese ingenieur en uitvinder |access-date=15 Augustus 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190321100530/http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html |archive-date=21 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy was die pionier van moderne elektroniese ingenieurswese en baie van sy ontdekkings was baanbrekerswerk. Gedurende hierdie tyd in die VSA was Tesla net so gewild as enige ander uitvinder of wetenskaplike in die geskiedenis van populêre kultuur.<ref>{{en}} {{cite book |title=Benutting van die natuur se ratte: Tesla se wetenskap van energie |last=Valone |first=Thomas |year=2002 |publisher=Adventures Unlimited Press |isbn=1-931882-04-5 |page=102 |url=http://books.google.com/?id=ZNqo1zaZRTYC&printsec=frontcover&dq=Harnessing+the+Wheelwork+of+Nature:+Tesla%27s+Science+of+Energy#v=onepage&q&f=false |accessdate=21 November 2010}}</ref> Tesla het koordlose energieoordrag om elektroniese toestele van krag te voorsien, in 1891 gedemonstreer<ref>{{en}} {{cite web|title=Tesla-Meester van weerlig|url=http://www.pbs.org/tesla/ins/lab_tescoil.html |work=So ’n toestel [Tesla-spoel] het vir die eerste keer verskyn in Tesla se Amerikaanse patent 454 622 (1891), vir gebruik in nuwe, meer effektiewe beligtingstelsels|publisher=PBS}}</ref> en daarna gestreef om interkontinentale koordlose oordrag van industriële krag in sy onvoltooide Wardenclyffe-toringprojek te behaal.<ref>{{en}} {{cite web |title=Tesla-toring in Shoreham Long Island (1901–1917) moes die “Wêreld Koordlose” uitsaaistelsel wees |url=http://www.teslasociety.com/teslatower.htm |publisher=Tesla Gedenkgenootskap van New York|accessdate=3 Junie 2012}}</ref> In die 1930’s, naby die einde van sy lewe, het Tesla homself begin afsonder. Hy het alleen in New York gaan woon in ’n hotelkamer en het slegs per geleentheid verskyn om ongewone persverklarings te doen.<ref>{{en}} Donald Clarke, Mark Dartford, Die nuwe geïllustreerde wetenskap en uitvindingsensiklopedie: hoe dit werk: Volume 24, 1994, page 3332</ref><ref>{{en}} Emily J. McMurray, Jane Kelly Kosek, Roger M. Valade, Noemenswaardige Twintigste-eeuse wetenskaplikes: S-Z, Gale-navorsing, 1995, bladsy 2000</ref> Weens sy uitsprake en die aard van sy werk oor die jare, het Tesla ’n reputasie opgebou as die kenmerkende “mal wetenskaplike”.<ref name="Bowdoin">{{en}} {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=ABtJPIcVtBoC&pg=PA150&dq=tesla+%22mad+scientist%22&hl=en&sa=X&ei=UzxBT43RCZOQ0QHmpJHEBw&ved=0CEYQ6AEwAzgU#v=onepage&q=tesla%20%22mad%20scientist%22&f=false |author=A. Bowdoin Van Riper, A. Van|title= ’n Biografiese Ensiklopedie van Wetenskaplikes en Uitvinders in Amerikaane Film en TV sedert 1930| page=130 |publisher=Books.google.com |date=16 September 2011 |accessdate=4 Junie 2012}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|url=http://books.google.com/books?id=0kShVp04_oQC&pg=PA14&dq=tesla+%22mad+scientist%22&hl=en&sa=X&ei=uD5BT-a2DqLV0QHum5jkBw&ved=0CEEQ6AEwAQ#v=onepage&q=tesla%20%22mad%20scientist%22&f=false |author=Tyler Hamilton |title=Mal soos Tesla: Buiteperd-uitvinders en hul meedoënlose strewe na skoon energie |page= 14 |publisher=Books.google.com |date= |accessdate=4 Junie 2012}}</ref> Hy is op 7 Januarie 1943 brandarm en belas met skuld, oorlede.<ref>{{en}} {{cite news|title=Tesla geen-geld-towenaar; oorval deur skuld sweer hy |url=http://www.google.com/imgres?um=1&hl=en&sa=N&biw=1280&bih=615&tbm=isch&tbnid=N8TRLgMqLpvKWM:&imgrefurl=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1916-tesla-declares-bankruptcy&docid=3WV4RK2_S_tCZM&imgurl=http://www.teslauniverse.com/img/timeline/entries/bankrupt.jpg&w=203&h=171&ei=54_JT8rTMOy70AG1pKSPAQ&zoom=1&iact=rc&dur=264&sig=112142546359786702237&page=1&tbnh=131&tbnw=161&start=0&ndsp=10&ved=1t:429,r:0,s:0,i:75&tx=60&ty=51 |accessdate=2 Junie 2012 |newspaper=New York World |date=18 Maart 1916}}</ref><ref>{{cite web |last=Michaels |first=Daniel |title=Lang-oorlede uitvinder Nikola Tesla elektrifiseer moderne tegneute |url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704362004575000841720318942.html |publisher=The Wall Street Journal |access-date=2 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130910192002/http://online.wsj.com/article/SB10001424052748704362004575000841720318942.html |archive-date=10 September 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite web |title=Onder tegnofiele, Tesla in en Edison uit |url=http://www.foxnews.com/scitech/2010/01/14/long-dead-inventor-nikola-tesla-electrifying-hip-techies/ |publisher=FoxNews |access-date=2 Junie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924151258/http://www.foxnews.com/scitech/2010/01/14/long-dead-inventor-nikola-tesla-electrifying-hip-techies/ |archive-date=24 September 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Tesla se werk het na sy dood in die vergetelheid verval maar sedert die 1990’s het sy reputasie ’n terugkeer in die populêre kultuur ervaar.<ref name="Bowdoin" /> In 2005 is hy onder die top 100 kandidate in die televisieprogram ''“Die Grootste Amerikaner”'' gelys, soos gestem deur ’n gewildheidstemming met ope toegang wat deur AOL en The Discovery Channel aangebied is.<ref>{{cite web |title=Grootste Amerikaner Top 100 |url=http://dsc.discovery.com/convergence/greatestamerican/top100/top100.html |publisher=Discovery Channel |access-date=3 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20130303145451/http://dsc.discovery.com/convergence/greatestamerican/top100/top100.html |archive-date=3 Maart 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die [[SI-stelsel|SI-eenheid]] vir [[Magnetisme|magnetiese velde]] '''B''' (daar word ook na verwys as die ''magnetiese vloeddigtheid'' en ''magnetiese induksie''), die ''[[Tesla (eenheid)|tesla]]'' (T), is na hom vernoem (tydens die ''[[Algemene Konferensie vir Mate en Gewigte]]'' in Parys in 1960).<ref>{{en}} {{cite web |title=Welkom by die Tesla Gedenkgenootskap van New York se webblad |url=http://www.teslasociety.com/mri_digest.htm |publisher=Tesla Gedenkgenootskap van New York |accessdate=3 Junie 2012}}</ref> == Vroeë jare (1856–1885) == [[Lêer:Tesla Geburtshaus.jpg|duimnael|links|Die huis waain Tesla gebore is (gemeentesaal) in Smiljan en die kerk waar sy vader ’n priester was.]] [[Lêer:Nikola Tesla birth certificate.png|150px|duimnael|regs|Tesla se dooprekord, c. 28 Junie 1856.]] Tesla is gebore op 10 Julie <small>([[Ou Styl en Nuwe Styl datums|O.S.]] 28 Junie)</small> 1856 as die seun van Serwiese ouers in die dorpie Smiljan, [[Keiserryk Oostenryk]] (hedendaagse Kroasië). Sy vader, Milutin Tesla, was ’n priester in die Serwiese Ortodokse Kerk<ref name=Bio>{{en}} {{cite web |url=http://www.neuronet.pitt.edu/~bogdan/tesla/bio.htm |title=Tesla, Nikola |work=Encyclopædia Britannica |publisher=neuronet.pitt.edu |accessdate=1 Januarie 2011 |archive-date= 3 Maart 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150303165511/http://www.neuronet.pitt.edu/~bogdan/tesla/bio.htm |url-status=dead }}</ref> Tesla se moeder, Đuka Tesla (''née'' Mandić), wie se vader ook ’n priester in die Serwiese Ortodokse Kerk was,<ref>{{harvnb|O’Neill|2007|p=10}}</ref> het tuisnywerheidgereedskap gemaak en Serwiese epiese gedigte gememoriseer hoewel sy nooit geleer lees het nie.<ref name="Seifer 2001 7">{{harvnb|Seifer|2001|p=7}}</ref> Tesla se voorouers het van Wes-Serwië naby [[Montenegro]] gekom.<ref>{{harvnb|O’Neill|2007|p=12}}</ref> Nikola was die vierde van vyf kinders. Sy ouer broer, Dane, is oorlede tydens ’n perdry-ongeluk toe Tesla vyf was. Hy het drie susters, Milka, Angelina en Marica gehad.<ref>{{harvnb|Cheney|Uth|Glenn|1999| p=3}}</ref><ref name="teslauniverse1">{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Sommige bronne meen dat Tesla die perdry-ongeluk veroorsaak het deur die perd die skirk op die lyf te jaag.<ref name="teslauniverse1" /> In 1861 het Tesla die Krajina Laerskool in Smiljan bygewoon waar hy Duits, rekenkunde en godsdiens geleer het.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1856-birth-of-tesla#goto-1861 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150423130755/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1856-birth-of-tesla#goto-1861 |archive-date=23 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In 1862 het die Teslagesin na Gospić verhuis waar Tesla se vader as pastoor gewerk het. Tesla het laerskool voltooi en is na die Gospić-gimnasium of Normaalskool.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In 1870 het Tesla na Karlovac, [[Kroasië]] verhuis om aan die Karlovac-gimnasium te studeer, waar sy wiskunde-onderwyser, Martin Makulić, hom grootliks beïnvloed het.<ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=32}}</ref><ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1870 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het die vermoë gehad om integraalrekene uit sy kop te doen wat daartoe gelei het dat sy onderwysers gedink het hy is oneerlik.<ref>{{cite web |title=Tesla lewe en nalatenskap – Tesla se vroeë jare |url=http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html |publisher=PBS |access-date=8 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191119193608/http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_early.html |archive-date=19 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> Hy het ’n vierjaartermyn in drie jaar voltooi en hoërskool in 1873 klaargemaak.<ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=33}}</ref> Hierna is Tesla terug na sy tuisdorp, Smiljan. Kort na sy aankoms het hy [[cholera]] opgedoen; hy was bedlêend vir nege maande en het by die dood omgedraai. Tesla se vader het in ’n oomblik van wanhoop ingestem om hom na die beste ingenieurskool te stuur indien hy van die siekte herstel.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1873 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="tesla1">{{en}} {{cite web |last=Tesla |first=Nikola |title=My uitvindings: die outobiografie van Nikola Tesla |url=http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html |accessdate=16 Augustus 2012 |archive-date= 5 Augustus 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120805011300/http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaautobio.html |url-status=dead }}</ref> In 1874 het Tesla drie jaar diensplig ontduik deur na Tomingaj naby Gračac te gaan. Gedurende hierdie periode het hy die berge verken. Tesla reken dat hierdie kontak met die natuur hom geestelik en fisies sterker gemaak het.<ref>{{cite web |title=Tesla Timeline |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1874 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het baie boeke gelees terwyl hy in Tomingaj was en beweer dat die werke van [[Mark Twain]] hom gehelp het om van sy siekte te herstel.<ref name="tesla1" /> In 1875 het Tesla ingeskryf by die Tegniese Universiteit Graz (Oostenrykse Politegnikum) in [[Graz]], [[Oostenryk]] met ’n militêre beurs. Gedurende sy eerste jaar het Tesla nooit ’n klas gemis nie, die hoogste punte moontlik verdien, nege eksamens geslaag,<ref name="teslauniverse2">{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies#goto-1875 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235132/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1861-dane-tesla-dies |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="tesla1" /> (naastenby dubbel soveel as wat vereis word<ref name="O'Neill">{{en}} {{cite book |last=O’Neill |first=John J. |title=Verlore genie: die lewe van Nikola Tesla |year=1996 |publisher=Brotherhood of Life |location=New Mexico |isbn=0-914732-33-1 }}</ref>), ’n Serwiese kultuurkulb begin,<ref name="teslauniverse2" /> en selfs ’n aanbevelingsbrief van die dekaan van die tegniese fakulteit aan sy vader ontvang waarin vermeld word: “U seun is 'n eersterangse ster.”<ref name="O'Neill" /> Tesla het sonder uitsondering tussen 03:00 tot 23:00 gewerk.<ref name="tesla1" /> Tesla was egter teleurgesteld toe sy vader sy prestasies as onbelangrik afgemaak het. Nadat sy vader oorlede is het Tesla ’n pak briewe gekry wat sy professore aan sy vader geskryf het waarin gewaarsku word dat Tesla sal sterf weens uitbranding indien hy nie van die universiteit verwyder word nie.<ref name="tesla1" /> Gedurende sy tweede jaar het Tesla met professor Poeschi gebots oor die Gramme-[[dinamo]], toe Tesla voorgestel het dat kommutatore nie nodig was nie. Aan die einde van sy tweede jaar het Tesla sy beurs verbeur en ’n dobbelverslaafde geword.<ref name="teslauniverse2" /><ref name="tesla1" /> Hy het die verslawing oorkom nadat hy al sy besittings verloor het.<ref name="tesla1" /> Naby die einde van sy eerste jaar het Tesla nie meer klasse bygewoon nie en hy het die volgende jaar sy studies gestaak.<ref name="teslauniverse2" /><ref name="tesla1" /> In Desember 1878 het Tesla Graz verlaat en alle bande met sy gesin gesny. Sy vriende het gedink dat hy in die Murrivier verdrink het.<ref name=autogenerated1>{{harvnb|Seifer|2001|p=18}}</ref> Tesla is na Maribor (in die huidige [[Slowenië]]) waar hy as tegniese tekenaar werk gekry het. Tesla het al sy tyd in ’n kroeg spandeer waar hy kaarte en skaak gespeel het. In Maart 1879 het sy vader na Marburg gegaan en gepleit dat Tesla terugkom huistoe, maar Tesla het geweier.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1878 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Tesla het in hierdie tyd ’n senuwee-ineenstorting gehad.<ref name=autogenerated1 /> {{dubbelbeeld|regs|Tesla young.jpg|120|Putovnica Nikola Tesla 01082.JPG|120|Nikola Tesla c. 1879 op 23-jarige ouderdom en sy paspoort van 1883}} Op 24 Maart 1880 is Tesla onder polisiebegeleiding terug na Gospić omdat hy nie ’n verblyfpermit gehad het nie. Op 17 April 1880 is Tesla se vader oorlede nadat hy ’n onbekende siekte opgedoen het. Gedurende hierdie jaar het Tesla by sy ou hoërskool klas gegee.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1879 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In Januarie 1880 het twee van Tesla se ooms genoeg geld bymekaar gemaak sodat hy na [[Praag]] kon vlug. Tesla kon egter nie by die [[Karelsuniversiteit]] in [[Praag]] inskryf nie omdat hy te lank daarmee gedraal het, hy het ook nooit aan die vereiste van [[Grieks]] as taal voldoen nie en hy was ook ongeletterd in [[Tsjeggies]], wat ’n vereiste was. Tesla het lesings aan die universiteit as ’n toehoorder bygewoon, maar nie ’n graad ontvang nie.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic#goto-1880 |publisher=Tesla Universe |access-date=16 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418234332/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1862-tesla-moves-to-gospic |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mrkich |first=D. |title=Nikola Tesla: die Europese jare |year=2003 |publisher=Commoner's Publishing |location=Ottawa |isbn=0-88970-113-X |edition=1ste uitg.}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |title=NYHOTEL |url=http://www.teslasociety.com/nyhotel.htm |publisher=Tesla Society of NY |accessdate=17 Augustus 2012}}</ref> In 1881 het Tesla na [[Boedapest]] verhuis om vir Ferenc Puskas by ’n telegraafmaatskappy, die Boedapest Telegraafuitwisseling, te gaan werk. Met sy aankoms het Tesla besef dat die maatskappy, toe nog onder konstruksie, nie funksioneel was nie, en hy het besluit om liewer in die Sentrale Telegraafkantoor te gaan werk. Binne ’n paar maande was die Boedapest Telegraafuitwisseling funksioneel en in werkende toestand, en hy is aangewys as hoofelektrisiën.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1880-tesla-arrives-in-prague#goto-1881 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Augustus 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419002243/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1880-tesla-arrives-in-prague |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Gedurende die tyd wat hy daar gewerk het, het hy baie verbeterings aangebring aan die toerusting van die Sentrale Stasie en ’n telefoon-herhaler of versterker vervolmaak. Dit is egter nooit gepatenteer of in die openbaar beskryf nie.<ref name="tesla1" /> === Werk vir Edison in Frankryk en die VSA === [[Lêer:RMFpatent.PNG|duimnael|Tekening van {{US patent|381,968}} wat die beginsel van Tesla se wisselstroommotor illustreer]] In 1882 het hy na Parys verhuis om as ingenieur te werk vir die ''Continental Edison-maatskappy'', waar hy verbeterings op elektroniese toerusting ontwerp het. Tesla het daarna agter [[Thomas Edison|Edison]] aan na Amerika gereis en op 6 Junie 1884 in [[New York Stad]] aangeland,<ref name="PBS">{{cite web |url=http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_america.html |title=Oorsteek na Amerika |publisher=Public Broadcasting Service |access-date=14 November 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191120074923/http://www.pbs.org/tesla/ll/ll_america.html |archive-date=20 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> met vier sent in sy sak, ’n aanbevelingsbrief, ’n paar gedigte en die oorblyfsels van sy besittings. Sy tog oor die [[Atlantiese Oseaan]] was nie aangenaam nie aangesien sy kaartjie, geld en sommige van sy bagasie gesteel is. Hy is ook amper oorboord gegooi nadat ’n muitery op die skip uitgebreek het.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1884-tesla-arrives-in-new-york |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150418235343/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1884-tesla-arrives-in-new-york |archive-date=18 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> In die aanbevelingsbrief van Charles Batchelor, ’n voormalige werkgewer, aan [[Thomas Edison]], het Batchelor na bewering geskryf: “Ek ken twee groot manne en jy is een; die ander is hierdie jong man”, maar die presiese inhoud van die brief word betwis in McNichol se boek. Tesla is deur Edison gehuur om vir sy ''Edison Machine Works'' te werk. Tesla se werk daar het begin met eenvoudige elektroniese ingenieurswerk en het vinnig aanbeweeg na die oplos van die maatskappy se ingewikkeldste probleme. Die voorstel is selfs aan Tesla gemaak om die maatskappy se [[gelykstroom]]opwekker te herontwerp.<ref>{{en}} {{cite book |title=Amerikaanse uitvinders, entrepreneurs & sakevisionêre |last=Carey |first=Charles W. |year=1989 |publisher=Infobase Publishing |isbn=0-8160-4559-3 |page=337 |url=http://books.google.com/?id=XKiGgl36bkgC |accessdate=27 November 2010}}</ref> In 1885 het Tesla beweer dat hy Edison se oneffektiewe motor en opwekkers kon herontwerp sodat hulle sou verbeter in diens en meer ekonomies sou wees. Volgens Tesla was Edison se reaksie hierop “''Ek gee jou vyftig duisend dollar indien jy dit kan doen''”.<ref name="Cheney 2001 54–57">{{harvnb|Cheney|2001|pp=54–57}}</ref> Dit is gekonstateer as ’n vreemde stelling deur Edison wie se maatskappy suinig was en nie daardie hoeveelheid geld gehad het nie.<ref>{{harvnb|Jonnes|2004|p=110}}</ref> Na maande se werk het Tesla uiteindelik die taak voltooi en navraag gedoen oor die betaling. Edison het gemeen dat hy dit as ’n grap bedoel het en gesê: “Tesla, jy verstaan nie ons Amerikaanse humor nie”.<ref>{{cite book |title=Vreemde breine en genie: die geheime lewens van eksentrieke wetenskaplikes en gekke |last=Pickover |first=Clifford A. |year=1999 |publisher=Harper Perennial |isbn=0-688-16894-9 |page=14 |url=http://books.google.com/?id=P0CSxB2aHMcC&printsec=frontcover&dq=Strange+Brains+and+Genius:+The+Secret+Lives+of+Eccentric+Scientists+and+Madmen#v=onepage&q&f=false |accessdate=17 November 2010}}</ref><ref>{{harvnb|O'Neill|2007|p=64}}</ref> Edison het ’n salarisverhoging van $10 per week (op Tesla se $18) voorgestel maar Tesla het dit geweier en onmiddellik bedank.<ref name="Cheney 2001 54–57" /> == Middeljare (1886–1899) == {| class="toccolours" style="float:right; margin: 0 0 1em 1em; width:200px; text-align:left; clear:right;" |- |[[Lêer:TeslaWirelessPower1891 adjusted.png|duimnael|senter|Demonstrasie van die koordlose oordrag van krag en energie gedurende sy lesing in 1891 oor hoë frekwensie en potensiaal]] '''Elektromeganiese toestelle en beginsels wat deur Nikola Tesla ontwikkel is''': ---- * Verskeie toestelle wat draaivelde gebruik (1882) * Die induksiemotor, roterende transformators, en "hoë" frekwensie dinamo * Die ''Tesla-transformator'',<ref name="WJJohnstondictionary" /> sy vergrotende sender en ander maniere om die intensiteit van elektroniese trillings te verhoog (insluitend kondensor ontladingstransformasies en die ''Tesla-wisselaar''<ref name="Routledge">Routledge, R., & Pepper, J. H. (1876). Ontdekkings en uitvindings van die negentiende eeu. London: G. Routledge and sons. [http://books.google.com/books?id=E1cJAAAAIAAJ&pg=PA545 Page&nbsp;545].</ref><ref>Archie Frederick Collins, ''Wireless Telegraphy: Its History, Theory and Practice''. McGraw publishing company, 1905. [http://books.google.com/books?id=RBNLAAAAMAAJ&pg=PA130&lr=&as_brr=1#PPA131,M1 Page 131]</ref>) * [[Wisselstroom]] langafstand elektriese oordragstelsel<ref>{{en}} Tesla, Nikola, "’n Nuwe stelsel van wisselstroommotore en transformators". American Institute of Electrical Engineers, May 1888.</ref> (1888) en ander maniere en toestelle vir energie-oordrag * Stelsels vir koordlose kommunikasie (voorganger vir die uitvinding van die radio) en radiofrekwensie-ossilators<ref name="Routledge" /> * Robotika en die [[logiese hek|elektriese logiese hek]]<ref>{{en}} "''[http://www.tfcbooks.com/teslafaq/q&a_024.htm Tesla se uitvinding van die elektroniese AND-hek]''". 21st Century Books, Breckenridge, Colorado. (''ed''., dit het betrekking op elektroniese logiese hekke in die algemeen; {{US patent|723,188}} en {{US patent|725,605}})</ref> * Elektroterapie ''Tesla-strome''<ref>{{en}} Instituut vir Elektriese en Elektroniese Ingenieurs, "''Die IEEE standard woordeboek van elektriese en elektroniese terme''". 6th ed. New York, N.Y., Institute of Electrical and Electronics Engineers, c1997. IEEE Std 100-1996. {{ISBN|1-55937-833-6}} [''ed''. Standards Coordinating Committee 10, Terms and Definitions; Jane Radatz, (chair)]</ref><ref>Dugan, William James, "Handboek van elektroterapie". F.A.Davis Company, 1910. Page&nbsp;123. "[…] praat van "Tesla-strome" wanneer ons die hoë frekwensiestrome bedoel."</ref><ref>Snow, William Benham, "Currents of high potential of high and other frequencies". Scientific authors' publishing Co., 1918. Page&nbsp;121.</ref> * Koordlose energie-oordrag en die ''Tesla-effek''<ref name="Norrie">{{en}} Norrie, H. S., "Induksie-spoele: Hoe om hulle te maak, gebruik en herstel". Norman H. Schneider, 1907, New York. 4de uitg.</ref><ref>{{en}} [http://electricalexperimenter.com/n9electricalexperi06gern.pdf] "Tesla en sy uitvindings," Electrical Experimenter, Januarie 1919. Page&nbsp;615</ref> * ''Tesla-weerstandsfenomeen''<ref>{{en}} Die Elektroniese ingenieur. (1884). London: Biggs & Co. [http://books.google.com/books?id=CAwAAAAAMAAJ&pg=PA19&ie=ISO-8859-1#PPA19,M1 Page&nbsp;19]</ref> * ''Tesla elektrostatiese veld'' * ''Tesla-beginsel'' * Dubbeldraadse spoel * Telegeodinamika * ''Tesla-isolasie'' * ''Tesla-impulse''<ref>{{en}} Bengt Anders Benson, ''Waarnemingsapparaat vir Blindes'', {{US patent|3250023}}</ref> * ''Tesla-frekwensies''<ref name="WJJohnstondictionary">{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA956 Page 956].</ref> * ''Tesla-ontlading''<ref name="WJJohnstondictionary" /> * Vorme van kommutatore an metodes vir die regulering van derde borsels * ''Tesla turbines'' (bv., lemlose turbines) vir water, stoom en gas en die ''Tesla-pompe'' * ''Tesla-ontsteker'' * ''Corona-osoonopwekker'' * ''Tesla-kompressor'' * [[X-strale]] Buise wat die Bremsstrahlung proses gebruik * Toestelle vir [[plasma (fisika)|geïoniseerde gasse]] en "''Warm Sint-Elmusvuur''".<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA801 Page&nbsp;801].</ref> * Toestelle vir hoë veldemissie * Toestelle vir gelaaide deeltjiestrale * Spookstromingstoestelle<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ Houston, E. J. (1889). ’n Woordeboek van elektroniese woorde, terme en frases]. New York: W.J. Johnston. [http://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&pg=PA878 Page&nbsp;878].</ref> * Boogbeligtingstelsels * Metodes om uiters lae weerstandsvlakke teen die deurgang van elektriese stroom te bied (voorganger van supergeleiding) * Spanningsvermeerderingstroombane * Toestelle vir hoëspanningsontlading * Toestelle vir weerligbeskerming * Vliegtuie wat vertikaal opstyg en land * Dinamiese swaartekragteorie * Konsepte vir elektriese voertuie * Polifasestelsels |} In 1886 het Tesla sy eie maatskappy, ''Tesla Electric Light & Manufacturing'' begin.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering#goto-1885 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419000809/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die maatskappy het elektroniese boogligte geïnstalleer wat gebaseer is op verligtingstelsels wat deur Tesla ontwerp is. Daar was ook ontwerpe vir dinamo elektriese masjienkommunitatore, wat die eerste patente is wat aan Tesla uitgereik is in die VSA.<ref name="empires of light">{{en}} [http://books.google.com/books?id=2_58p3Z69bIC&pg=PT109&lpg=PT109&dq=tesla+electric+light+%26+manufacturing&source=bl&ots=6T_4H-oitX&sig=ZLZGDwqqe2QbOLWTnWhEAiKR43w&hl=en&sa=X&ei=X4ozUPSVC-X30gGM1YDQAQ&ved=0CDMQ6AEwAA#v=onepage&q=tesla%20electric%20light%20%26%20manufacturing&f=false Jill Jonnes, Koninkryke van lig: Edison, Tesla, Westinghouse, en die stryd om die wêreld te elektrifiseer]</ref> Tesla het voorgestel dat die maatskappy sy idees vir wisselstroomoordragstelsels en -motore moet ontwikkel, maar sy beleggers het nie saamgestem nie en hom afgedank. Tesla is sonder ’n sent gelaat nadat hy by sy eie maatskappy weg is en hy moes as 'n slootgrawer werk teen $2 per dag. Vir Tesla was die winter van 1886/1887 'n swaar tyd. Gedurende hierdie tyd het hy die waarde van sy opvoeding bevraagteken.<ref>{{cite web |title=Tesla-tydlyn |url=http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering#goto-1886 |publisher=Tesla Universe |access-date=17 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419000809/http://www.teslauniverse.com/nikola-tesla-timeline-1886-the-winter-of-suffering |archive-date=19 April 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="empires of light" /> In 1887 het Tesla 'n borsellose wisselstroominduksiemotor gebou wat hy in 1888 aan die ''Amerikaanse Instituut van Elektroniese Ingenieurs'' gedemonstreer het en in daardie jaar ook gepatenteer het.<ref>{{cite web |title=Tydlyn van Nikola Tesla |url=http://www.teslasociety.org/timeline.html |publisher=Tesla Memorial Society of NY |access-date=5 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20140116111507/http://www.teslasociety.org/timeline.html |archive-date=16 Januarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> Tot en met die ontwikkeling van induksiemotore is die voordele van wisselstroom vir langafstand hoogspanningsleiding geneutraliseer deur die onvermoë om motore op wisselstroom te laat werk. Tesla het beweer dat hy die induksiemotor reeds in 1882 bedink het.<ref name="ReferenceB">{{en}} {{cite book |title=‪Netwerke van krag: ‪electrifisering in Westerse samelewing, 1880-1930‬‬ |publisher=JHU Press |page=117 |url=http://books.google.com/books?id=g07Q9M4agp4C&pg=PA117&dq=Galileo+Ferraris+and+rotating+magnetic+field&hl=en&sa=X&ei=NMp0T_bXL6Gc2AXt7e3ODg&ved=0CDAQ6AEwAA#v=onepage&q=Galileo%20Ferraris%20and%20rotating%20magnetic%20field&f=false}}</ref> Die toe-eiening van die uitvinding bly kontroversieel aangesien ’n prototipe van die induksiemotor in 1885 in Europa deur Galileo Ferraris ten toon gestel is.<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/204963/Galileo-Ferraris |title=Encyclopædia Britannica, "Galileo Ferraris" |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20150514054457/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/204963/Galileo-Ferraris |archive-date=14 Mei 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://profiles.incredible-people.com/galileo-ferraris/|title= Galileo Ferraris}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.ieee.org/organizations/pes/public/2007/sep/peshistory.html |title=Early Three-Phase Power Winner in the development of polyphase ac |last=Neidhöfer |first=Gerhard |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20121211123930/http://www.ieee.org/organizations/pes/public/2007/sep/peshistory.html |archive-date=11 Desember 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Basis van Elektroniese Motore |last= Pansini |first= Anthony, J |year=1989 |publisher=Pennwell Publishing Company |isbn=0-13-060070-9 |page=45 |url=http://books.google.it/books?id=CxQdC6xPFSwC&pg=PA45&lpg=PA45&dq=GALILEO+FERRARIS+AC+MOTOR+INVENTION&source=web&ots=jjeS-hcv2T&sig=cYbNfNNeVwvMIhR-JCP8uReedRU&hl=it&sa=X&oi=book_result&resnum=1&ct=result#v=onepage&q&f=false}}</ref> Ferraris het sy bevindinge in 1888 gepubliseer.<ref>{{cite web |title=Galileo Ferraris fisikus, pionier van wisselstroomstelsels (1847–1897) uitvinder van die induksiemotor "Vader van driefasestroom" - Elektrotegniese Kongres, Frankfurt 1891 |url=http://edisontechcenter.org/GalileoFerraris.html |publisher=Edison Tech Center |access-date=3 Julie 2012 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191021012659/http://edisontechcenter.org/GalileoFerraris.html |archive-date=21 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> In 1897 het Tesla die beginsels van sy Teslaspoel ontwikkel. In Julie 1888 het George Westinghouse Tesla se polifase induksiemotor- en transformatorontwerpe vir $60,000 in kontant en aandele en ’n tantieme van $2,50 per perdekrag wat deur elke motor gemaak is gelisensieer. Westinghouse het ook vir Tesla teen $2,000 per maand vir een jaar aangestel as konsultant by die Westinghouse Electric & Manufacturing Company se laboratoria in [[Pittsburgh]].<ref>{{en}} [http://books.google.com/books?id=WKuG-VIwID8C&pg=PA305&lpg=PA305&dq=tesla+hired+by+westinghouse&source=bl&ots=KDI0aTz0EK&sig=oct2jnPyWkQ3qvUR-JmstK9F0FI&hl=en&sa=X&ei=jRwxUKK3LtS80QHjxoGYAg&sqi=2&ved=0CEEQ6AEwAw#v=onepage&q=tesla%20hired%20by%20westinghouse&f=false John W. Klooster, Ikone van Uitvinding: Die skeppers van die moderne wêreld van Gutenberg tot Gates, bladsy 305]</ref> == Verwysings == <div style="font-size:90%;"> {{Verwysings|3}} </div> == Sien ook == * [[SI-eenhede vernoem na mense]] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Tesla, Nikola}} [[Kategorie:Amerikaanse fisici]] [[Kategorie:Amerikaanse ingenieurs]] [[Kategorie:Amerikaanse uitvinders]] [[Kategorie:Oostenrykse wetenskaplikes]] [[Kategorie:Serwiërs]] [[Kategorie:Geboortes in 1856]] [[Kategorie:Sterftes in 1943]] t5dl2z7dambz92unrwe8tfip8v8jk10 0 68275 2894725 2746736 2026-04-17T21:15:22Z SpesBona 2720 + skakel 2894725 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Taal |naam=Hindoestani |inheemsenaam=ہندوستانی, हिन्दुस्तानी, ''Hindustānī'' |uitspraak=Hindi: [ɦɪndʊstaːniː]<br />Oerdoe: [ɦɪnduːstaːniː] |familiekleur=Indo-Europees |state={{vlagland|Fidji}}<br />{{vlagland|Indië}}<br />{{vlagland|Pakistan}} |streek=[[Suid-Asië]] en [[Oseanië]] |sprekers=324 miljoen (moedertaal)<br />214 miljoen (tweede taal)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.ethnologue.com/language/hin |title=Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Hindi |publisher=Ethnologue |accessdate=5 Oktober 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200514201056/https://www.ethnologue.com/language/hin |archive-date=14 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.ethnologue.com/language/urd |title=Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Urdu |publisher=Ethnologue |accessdate=5 Oktober 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509233637/https://www.ethnologue.com/language/urd |archive-date=9 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |rang=3/4 |skrif=[[Persies-Arabiese alfabet|Persies-Arabies]] en [[Devanagari]] |fam1=[[Indo-Europese tale|Indo-Europees]] |fam2=[[Indo-Irannese tale|Indo-Irannees]] |fam3=[[Indo-Ariese tale|Indo-Aries]] |fam4=Sentrale sone |fam5=Westelike Hindi |nasie={{vlagland|Fidji}} as [[Fidjiaanse Hindi]]<br />{{vlagland|Indië}} as [[Hindi]] en [[Oerdoe]]<br />{{vlagland|Pakistan}} as [[Oerdoe]] |agentskap={{vlagikoon|Indië}} Central Hindi Directorate (Hindi)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://hindinideshalaya.nic.in/english/aboutus/aboutus.html |title=Central Hindi Directorate: Introduction |accessdate=19 Mei 2015 |archive-date=4 Mei 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120504043836/http://hindinideshalaya.nic.in/english/aboutus/aboutus.html |url-status=dead}}</ref><br />{{vlagikoon|Pakistan}} National Language Authority (Oerdoe)<br />{{vlagikoon|Indië}} National Council for Promotion of Urdu Language (Oerdoe)<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.urducouncil.nic.in/ |title=National Council for Promotion of Urdu Language |publisher=Urducouncil.nic.in |accessdate=19 Mei 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513154731/https://www.urducouncil.nic.in/ |archive-date=13 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> |iso1=hi, ur|iso2=hin, urd|iso3=hin, urd |kaart=[[Lêer:Hindustani map.png|250px|Verspreiding van Hindoestani]] }} '''Hindoestani''' (ہندوستانی, हिन्दुस्तानी, ''Hindūstānī'', letterlik: "uit Hindoestan")<ref name="NCSU-Hindustani">{{en}} {{cite web|url = http://sasw.chass.ncsu.edu/fl/faculty/taj/hindi/abturdu.htm|title = About Hindi-Urdu|publisher = Noord-Carolina Staatsuniversiteit|accessdate = 9 Augustus 2009|url-status=dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20090815023328/http://sasw.chass.ncsu.edu/fl/faculty/taj/hindi/abturdu.htm|archivedate = 15 Augustus 2009|df = dmy-all}}</ref><ref name="Ray2011">{{en}} {{cite book|last1=Ray|first1=Aniruddha|title=The Varied Facets of History: Essays in Honour of Aniruddha Ray|date=2011|publisher=Primus Books|isbn=978-93-80607-16-0}}</ref> is die ''[[lingua franca]]'' van Noord-Indië en [[Pakistan]]; bekend onder sy letterkundige vorm as '''Hindi-Oerdoe''' ([[Devanagari]]: हिन्दी-उर्दू of हिंदी-उर्दू, Nastaliq: ہندی-اردو) en in die verlede is dit ook Hindui, Hindavi, en later Rekhta, Dehlavi, Hindi en Oerdoe genoem.<ref name="siddiqi1994">{{en}} {{citation | title=Hindustani-English code-mixing in modern literary texts | author=Mohammad Tahsin Siddiqi | year=1994 | isbn= | publisher=University of Wisconsin | url=https://books.google.com/?id=vnrTAAAAMAAJ}}</ref><ref name="pulsipher2005">{{en}} {{citation | title=World Regional Geography: Global Patterns, Local Lives |author1=Lydia Mihelič Pulsipher |author2=Alex Pulsipher |author3=Holly M. Hapke | year=2005 | isbn=978-0-7167-1904-5 | publisher=Macmillan | url=https://books.google.com/?id=WfNaSNNAppQC}}</ref> Dit is 'n [[Indo-Ariese tale|Indo-Aries taal]], wat veral op die Khariboli-dialek van [[Delhi]] en aangrensende gebiede in Noord-Indië gebaseer is,<ref name="Elsevier2010">{{en}} {{cite book |title=Concise Encyclopedia of Languages of the World |date=2010 |publisher=Elsevier |isbn=978-0-08-087775-4 |page=497}}</ref> maar ook 'n groot aantal leenwoorde aan [[Persies]], [[Arabies]], [[Sanskrit]] en [[Turks]] ontleen het.<ref name="geomag1935jsh">{{en}} {{Citation | title=The Geographical magazine, Volume 2 | author=Michael Huxley (editor) | year=1935 | isbn= | publisher=Geographical Press | url=http://books.google.com/?id=Z1xOAAAAIAAJ}}</ref><ref name="jrsa1948hae">{{en}} {{Citation | title=Journal of the Royal Society of Arts, Volume 97 | author1=Great Britain, Royal Society of Arts | author= | year=1948 | isbn= | publisher= | url=http://books.google.com/?id=fx_SAAAAMAAJ}}</ref> Hindoestani is 'n [[plurisentriese taal]] met twee gestandaardiseerde [[register]]s: Hindi en Oerdoe.<ref name="Basu2017">{{en}} {{cite book|title=The Rhetoric of Hindutva|last1=Basu|first1=Manisha|date=2017|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-14987-8}}</ref><ref name="PeterDass2019">{{en}} {{cite book|title=Hindi Christian Literature in Contemporary India|last1=Peter-Dass|first1=Rakesh|date=2019|publisher=Routledge|isbn=978-1-00-070224-8}}</ref><ref name="Elsevier2010" /><ref name="nunley1999">{{en}} {{Citation | title=The Cultural Landscape an Introduction to Human Geography | author=Robert E. Nunley, Severin M. Roberts, George W. Wubrick, Daniel L. Roy | year=1999 | isbn=0-13-080180-1 | publisher=Prentice Hall | url=http://books.google.com/?id=7wQAOGMJOqIC}}</ref> 'n Derde vorm is [[Fidjiaanse Hindi]], een van drie [[amptelike taal|amptelike tale]] van [[Fidji]].<ref>{{en}} {{cite web |author=Dr. A. Tschentscher, LL. M. |url=http://www.servat.unibe.ch/icl/fj00000_.html |title=Section 4 of Fiji Constitution |publisher=www.servat.unibe.ch |accessdate=25 Augustus 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429033805/https://www.servat.unibe.ch/icl/fj00000_.html |archive-date=29 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> [[Lêer:Hindustani0804.PNG|duimnael|links|Die woord "Hindoestani" in [[Devanagari]]- en Persies-Arabiese skrif]] [[Lêer:Hindi-Urdu as an official language.png|duimnael|links|Gebiede waar Hindi of Oerdoe die amptelike taal is {{sleutel|#FF7F36|Provinsiale vlak}} {{sleutel|#FFCC2E|Sekondêre provinsiale taal}} {{sleutel|#FDF72F|Nasionale vlak}}]] Die konsep van 'n Hindoestani-taal as 'n "verenigde taal" of "versmeltingstaal" is deur [[Mahatma Gandhi]] voorgestaan.<ref>{{en}} {{cite web|url=https://thefederal.com/analysis/how-gandhi-changed-his-mind-about-the-south-after-experiments-with-hindi-as-national-language/|title=After experiments with Hindi as national language, how Gandhi changed his mind|work=Prabhu Mallikarjunan|publisher=The Feral}}</ref> In die destydse [[Brits-Indië]] het Hindoestani as ampstaal gedien, maar met die [[Verdeling van Indië]] word meer en meer 'n verskil tussen Hindi en Oerdoe beklemtoon, veral uit politieke redes. Die eerste bekende poësie van Hindoestani in die vorm van Oud-Hindi dateer uit 769 n.C.<ref name="DelacyAhmed2005" /> Gedurende die [[Sultanaat Delhi]] in Indië het Hindoe- en Islamitiese kulture in kontak gekom, waarvolgens die Prakrit-basis van Oud-Hindi met leenwoorde uit [[Persies]] verryk is, wat gelei het tot die huidige vorm van Hindoestani.<ref name="Rekhta2020">{{en}} {{cite web |title=Women of the Indian Sub-Continent: Makings of a Culture – Rekhta Foundation |url=https://artsandculture.google.com/exhibit/women-of-the-indian-sub-continent-makings-of-a-culture-rekhta-foundation/dwJy7qboNi3fIg?hl=en |publisher=Google Arts & Culture |accessdate=25 Februarie 2020}}</ref><ref name="MatthewsShackleHusain1985">{{en}} {{cite book |last1=Matthews |first1=David John |last2=Shackle |first2=C. |last3=Husain |first3=Shahanara |title=Urdu literature |date=1985 |publisher=Urdu Markaz; Third World Foundation for Social and Economic Studies |isbn=978-0-907962-30-4}}</ref><ref name="Dhulipala2000">{{en}} {{cite book |last1=Dhulipala |first1=Venkat |title=The Politics of Secularism: Medieval Indian Historiography and the Sufis |date=2000 |publisher=University of Wisconsin–Madison |page=27}}</ref><ref name="IJSW1943">{{en}} {{cite book |title=Indian Journal of Social Work, Volume 4 |date=1943 |publisher=Tata Institute of Social Sciences |page=264}}</ref><ref name="Mody2008">{{en}} {{cite book |last1=Mody |first1=Sujata Sudhakar |title=Literature, Language, and Nation Formation: The Story of a Modern Hindi Journal 1900–1920 |date=2008 |publisher=University of California, Berkeley |page=7}}</ref><ref name="Kesavan1997">{{en}} {{cite book |last1=Kesavan |first1=B. S. |title=History Of Printing And Publishing In India |date=1997 |publisher=National Book Trust, India |isbn=978-81-237-2120-0 |page=31}}</ref> Die Hindoestani-taal het tydens die Indiese Onafhanklikheidsbeweging 'n uitdrukking van die Indiese nasionale eenheid geword,<ref name="Hock1991">{{en}} {{cite book |author1=Hans Henrich Hock |title=Principles of Historical Linguistics |date=1991 |publisher=Walter de Gruyter |isbn=978-3-11-012962-5 |page=475 }}</ref><ref name=":1">{{en}} {{cite book|url=https://books.google.com/?id=J3RSHWePhXwC&printsec=frontcover&dq=masica#v=onepage&q&f=false|title=The Indo-Aryan Languages|last=Masica|first=Colin P.|date=1993|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-29944-2|location=|pages=430 (Appendix I)}}</ref> en word steeds deur die bevolking van die Noord-Indiese subkontinent as die algemene taal gebesig,<ref name="Ashmore1961">{{en}} {{cite book |last1=Ashmore |first1=Harry S. |title=Encyclopaedia Britannica: a new survey of universal knowledge, Volume 11 |date=1961 |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |page=579}}</ref> wat deur die Hindoestani-woordeskat in beide [[Bollywood]]-rolprente en liedjies weerspieël word.<ref name="Tunstall2008">{{en}} {{cite book |last1=Tunstall |first1=Jeremy |title=The media were American: U.S. mass media in decline |date=2008 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-518146-3 |page=[https://archive.org/details/mediawereamerica0000tuns/page/160 160]|url=https://archive.org/details/mediawereamerica0000tuns/page/160 }}</ref><ref name="Hiro2015">{{en}} {{cite book |last1=Hiro |first1=Dilip |title=The Longest August: The Unflinching Rivalry Between India and Pakistan |date=2015 |publisher=PublicAffairs |isbn=978-1-56858-503-1 |page=398}}</ref> Die kernwoordeskat van die taal is afkomstig uit Prakrit ('n nasaat van [[Sanskrit]]),<ref name="GubeGao2019">{{en}} {{cite book |last1=Gube |first1=Jan |last2=Gao |first2=Fang |title=Education, Ethnicity and Equity in the Multilingual Asian Context |date=2019 |publisher=Springer Publishing |isbn=978-981-13-3125-1}}</ref><ref name="DelacyAhmed2005" /><ref name="Kuiper2010">{{en}} {{cite book |last1=Kuiper |first1=Kathleen |title=The Culture of India |date=2010 |publisher=Rosen Publishing |isbn=978-1-61530-149-2}}</ref><ref name="ChatterjiSiṃhaPadikkal1997">{{en}} {{cite book |last1=Chatterji |first1=Suniti Kumar |last2=Siṃha |first2=Udaẏa Nārāẏana |last3=Padikkal |first3=Shivarama |title=Suniti Kumar Chatterji: a centenary tribute |date=1997 |publisher=Sahitya Akademi |isbn=978-81-260-0353-2}}</ref> met 'n aansienlike leenwoorde van [[Persies]] en [[Arabies]] (via Persies).<ref name="Draper2003">{{en}} {{cite book |last1=Draper |first1=Allison Stark |title=India: A Primary Source Cultural Guide |date=2003 |publisher=Rosen Publishing Group |isbn=978-0-8239-3838-4}}</ref><ref name="Ahmad2002">{{en}} {{cite book|last=Ahmad|first=Aijaz|title=Lineages of the Present: Ideology and Politics in Contemporary South Asia|year=2002|publisher=Verso|isbn=978-1-85984-358-1|page=113}}</ref><ref name="DelacyAhmed2005" /><ref name="Dalmia2017">{{en}} {{cite book|last=Dalmia|first=Vasudha|title=Hindu Pasts: Women, Religion, Histories|date=31 Julie 2017|publisher=SUNY Press|isbn=978-1-4384-6807-5|page=310}}</ref> Die aantal sprekers kan net geskat word. Volgens ''[[Ethnologue]]'' se 2019-skatting sal Hindi en Oerdoe, as hulle onder Hindoestani saamgevat word, met 785 miljoen [[moedertaal]]- en [[tweede taal]]sprekers die derde mees gesproke taal wêreldwyd wees, ná [[Engels]] en [[Mandaryns]],<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.ethnologue.com/statistics/size|title=What are the top 200 most spoken languages?|date=3 Oktober 2018}}</ref> alhoewel dit miljoene insluit wat hul moedertaal tydens die Indiese sensus as "Hindi" aangegee het, maar 'n ander Hindi-taal as Hindoestani besig.<ref>{{en}} {{cite web|title=Scheduled Languages in descending order of speaker's strength – 2011|url=http://www.censusindia.gov.in/2011Census/Language-2011/Statement-1.pdf|publisher=Registrateur-generaal en sensuskommissaris van Indië|date=29 Junie 2018}}</ref> Die totale aantal Hindi-Oerdoe-sprekers is in 1995 met meer as 300 miljoen aangegee, wat van Hindoestani die derde of vierde mees gebruikte taal wêreldwyd maak.<ref name="Gambhir1995">{{en}} {{cite book |last1=Gambhir |first1=Vijay |title=The Teaching and Acquisition of South Asian Languages |date=1995 |publisher=University of Pennsylvania Press|isbn=978-0-8122-3328-5}}</ref><ref name="DelacyAhmed2005">{{en}} {{cite book |last1=Delacy |first1=Richard |last2=Ahmed |first2=Shahara |title=Hindi, Urdu & Bengali |date=2005 |publisher=Lonely Planet |pages=11–12}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Hindustani language}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Hindustani-language|title=Hindustani language|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=15 Augustus 2020}} * {{en}} {{cite web|url=https://justapedia.org/wiki/History_of_Hindustani|title=History of Hindustani|publisher=JustPedia}} {{Normdata}} [[Kategorie:Indo-Ariese tale]] [[Kategorie:Tale van Fidji]] [[Kategorie:Tale van Indië]] [[Kategorie:Tale van Pakistan]] c756c9q2qlko0hpmgx2dwaj5s72vq1u 0 68298 2894721 2859136 2026-04-17T21:00:45Z SpesBona 2720 Opruim 2894721 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Chittorgarh fort.JPG|duimnael|350px|Chittorgarh Fort, 'n beroemde monument van Indië.]] Die '''geskiedenis van Indië''' begin met die eerste bewyse van menslike aktiwiteit van [[Homo sapiens]], ongeveer 75.000 jaar gelede, of met vroeër [[Hominidae| hominiede]] waaronder [[Homo erectus]] van ongeveer 500.000 jaar gelede.<ref>{{en}} G. Bongard-Levin, ''A History of India'' (Progress Publishers: Moscow, 1979) bl. 11.</ref> Die [[Indusvalleibeskawing]] in die noordwestelike deel van die [[Indiese subkontinent]] van ongeveer 3300 tot 1300 v.C. in die huidige [[Pakistan]] en die noordweste van Indië, was Suid-Asië se eerste groot beskawing.<ref>{{en}} Romila Thapar, ''A History of India'' (Penguin Books: New York, 1966) bl. 23.</ref> 'n Tegnologies gevorderde stedelike kultuur ontwikkel in die Ryp-Harappa-periode 2600-1900 v.C.<ref>{{en}} Romila Thapar, ''A History of India'', bl. 24.</ref> Hierdie beskawing van die [[Bronstydperk]] verdwyn voor die einde van die tweede millennium v.C. en is gevolg deur die [[Vediese beskawing]] van die [[Ystertydperk]]. Dit het oor 'n groot deel van die Indo-Ganges-gebied gestrek en het die opkoms van groot state, die sogenaamde Mahajanapadas, gesien. In een van hierdie koninkryke, [[Magadha]], is [[Mahavira]] en [[Gautama Boeddha]] in die 6de of 5de eeu v.C gebore en het hulle filosofieë gepropageer en daarmee die [[Jaïnisme]] en die [[Boeddhisme]] gestig. == Die Maurya == Die grootste deel van die subkontinent word in die 4e en 3e eeu v.C. deur die [[Mauryaryk]] verower. Dit het gefragmenteer geraak, met verskeie dele wat deur 'n groot aantal Midde-koninkryke vir die komende 1.500 jaar regeer word. Hierdie tyd staan bekend as die klassieke periode van die Indiese geskiedenis. Indië word in hierdie tyd soms beskou as die grootste [[ekonomie]] van die antieke en Middeleeuse wêreld, met sy enorme bevolking wat tussen 'n derde en 'n vierde van die inkomste van die wêreld tot aan die 18e eeu genereer. == Die Gupta == 'n Groot deel van Noord-en Sentraal-Indië was in die [[4de eeu|4e eeu]] verenig onder die [[Guptaryk]], en bly dit gedurende twee eeue. Hierdie periode is vanweë 'n Hindoe-religieuse en intellektuele herlewing onder sy bewonderaars as die "Goue Eeu van Indië" bekend. Vanaf dié tyd, en vir enkele eeue later, beleef die suide van Indië, onder die bewind van die [[Chalukyaryk|Chalukyas]], [[Cholaryk|Cholas]], [[Pallavasryk|Pallavas]] en [[Pandyaryk|Pandyas]] sy eie goue eeu. Elemente van die Indiese beskawing, administrasie, kultuur en [[godsdiens]] ([[Hindoeïsme]] en [[Boeddhisme]]) brei in hierdie tyd na 'n groot deel van [[Asië]] uit. Koninkryke in die suide van [[Indië]] onderhou van ongeveer 77 oorsese saaklike bande met die [[Romeinse Ryk]]. == Die Islam == Die Islamitiese heerskappy in die subkontinent begin in die [[8ste eeu]], toe die Arabiese generaal [[Mohammed Bin Qasim]] die streke [[Sindh]] en [[Multan]] in die suide van [[Pundjab]] in die huidige [[Pakistan]] verower.<ref name="infopak">{{en}} {{cite web| url=http://www.infopak.gov.pk/History.aspx| title=History in Chronological Order| publisher=Regering van Pakistan| accessdate=9 Januarie 2008| archive-date=23 Julie 2010| archive-url=https://web.archive.org/web/20100723113602/http://infopak.gov.pk/History.aspx| url-status=dead}}</ref> Dit is gevolg deur verskeie opeenvolgende invalle uit Sentraal-Asië tussen die 10de en 15de eeu, wat lei tot die vorming van Islamitiese ryke in die Indiese subkontinent, soos die [[Sultanaat Delhi]] en die [[Mogolryk]]. == Die Mogols == Die Mogol-oorheersing het vanuit [[Sentraal-Asië]] oor die grootste deel van die noordelike dele van die subkontinent uitgebrei. Die [[Mogolryk|Mogol]]-heersers het Sentraal-Asiatiese kuns en argitektuur na Indië ingevoer. Naas die Mughals en verskeie Rajput-koninkryke, het verskillende onafhanklike [[Hindoeïsme|Hindoe]] state gefloreer, soos die [[Vijayanagararyk]] in die suide, die [[Maratharyk]] in die weste, die [[Oos-Ganga-ryk]] in die ooste en die [[Ahom Koninkryk]]in die noordooste van Indië. Die [[Mogolryk]] ondergaan in die begin van die [[18de eeu]] 'n geleidelike verval, wat geleentheid bied vir die [[Afghanistan|Afghane]], Balochis, Sikhs en Marathas om in die noordweste van die subkontinent die beheer oor groot gebiede uit te oefen tot die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]] sy oorheersing oor Suid-Asië gevestig het.<ref name="east_india">{{en}} {{cite web |url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/pktoc.html |title=Pakistan |publisher=Library of Congress |accessdate=9 Januarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629162528/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/pktoc.html |archive-date=29 Junie 2015 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> == Die Britte == Vanaf die middel van die 18de eeu en in die komende eeu, is groot dele van Indië deur die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]] geannekseer. Ontevredenheid oor die Kompanie se oorheersing het gelei tot die [[Indiese Opstand van 1857]], waarna die Britse provinsies van Indië direk deur die Britse kroon bestuur word. <!--en was getuie van 'n tydperk van twee vinnige ontwikkeling van die infrastruktuur en ekonomiese agteruitgang--> == Onafhanklikheid == Tydens die eerste helfte van die [[20ste eeu]], is 'n landelike stryd vir onafhanklikheid van stapel gestuur deur die [[Indian National Congress]] en later deur die [[Muslim League]]. Die subkontinent verkry sy onafhanklikheid van die [[Verenigde Koninkryk]] in [[1947]], nadat die Britse provinsies verdeel was in die domeine van [[Indië]] en [[Pakistan]] en die vorstedomme alle tot een van die nuwe state aangesluit het. == Die wetenskap en nywerheid == Die mense van Indië het van die vroegste tye groot vooruitgang op die gebied van die mediese wetenskap gemaak. Geskrifte oor die medisyne in 'n Indiese taal is gevind wat dateer uit die die 6de eeu v.C. Uit die geskrifte is dit duidelik dat hulle 'n gevorderde kennis oor die senuweestelsel en die verteringsorgane gehad het. In die 2de eeu v.C. het Soesjroeta, Indiese hoogleraaar in die mediese wetenskap aan die Universiteit van [[Benares]], een van die heiligste plekke in die Hindoe-godsdiens, 'n belangrike verhandeling oor die snykunde geskryf. Daarin het hy meer as vyftig operasies in die kleinste besonderhede beskryf. Die Hindoes was ook knap wiskundiges. Hulle het die Arabiese syfers uitgevind – dit word Arabiese syfers genoem omdat Arabiese wiskundiges dit na [[Europa]] gebring het – hulle was geskoolde ysterwerkers en hulle het ook die looikuns geken. == Die heilige boeke van Indië == Die enigste geskrewe bron van die antieke geskiedenis van Indië is die ''Veda,'' die heilige boeke van Indië. Die oudste van hierdie boeke dateer vermoedelik uit die jaar 1500 v.C., en hoewel hulle meestal mites bevat, verskaf hulle tog baie feite oor die veranderinge wat op die inval van die Ariërs gevolg het. Net vier van die baie [[Veda]]s het behoue gebly,  maar hulle gee ons 'n goeie aanduiding van die primi&shy;tiewe godsdiens van  Indië. “Veda" beteken letterlik “godsdienskennis", en dit is dan ook die vernaamste onderwerp van die boeke. Die primitiewe godsdiens in Indië was, soos alle ander vroeë godsdienste, 'n natuur-godsdiens, d.w.s. die oogmerk was om die magte van die natuur, waarvan die mens se bestaan afgehang het, te plesier en te paai. Hoewel die Hindoeïsme, een van die twee groot godsdienste vandag in Indië, sedert daardie dae baie ontwikkel het, kan sy basiese geloofsoortuiginge tot hierdie primitiewe godsdiens nagespeur word. Die hoofgode was die ver&shy;skillende natuurkragte: die lug, vuur, [[lig]], [[water]] en die [[aarde]]. Hierdie kragte is as mense beskou en elkeen het 'n naam gehad. In die vroeë ontwikkeling van [[Hindoeïsme]] was die belangrikste god die god van vuur, Agni. Op standbeelde en ander beeldjies word hy met twee koppe uitgebeeld – die een verteenwoordig die vuur&shy;herd, en die ander kop die vuur wat aangesteek word wanneer daar aan hom geoffer word. Die vroeë Hindoes het nie tem&shy;pels vir hul gode gebou nie, maar telkens wanneer hulle iets wou offer (selfs perde is geoffer), is 'n altaar gebou. Een van die kenmerke van 'n hedendaagse Hindoe-tempel is die groot poel waarin gelowigeshulself bad om rein te word. Sulke poele is ook in die stede van die Indusvallei-beskawing gevind; party van die Hindoe-gebruike het dus 'n baie lang geskiedenis. == Hindoeïsme en Boeddhisme == Hindoeïsme en Boeddhisme is die twee hoofgods&shy;dienste in Indië, hoewel daar in die suide 'n taamlike aantal [[Christene]] is. Deur die eeue het Hindoeïsme 'n suiwerder en meer filosofiese godsdiens geword. Drie gode het belangrik geword, naamlik [[Brahma]], [[Wisjnoe]] en [[Siwat Chotchaicharin|Siwa]]. Hierdie drie gode verteenwoordig die hoofprosesse van lewe en die heelal – ''skepping, behoud'' en ''vernietiging.'' Brahma was die magtigste van die drie en hy word met vier gesigte uitgebeeld sodat hy gelyktydig in alle rigtings kan kyk. Die priesters van Brahma word  Brahmane genoem.  Baie van die Hindoe-Iegendes oor hul gode is aangrypend en het 'n diepe betekenis. In die 6de eeu v.C. het Gautama Siddhartha, wat as die ''Boeddha'' of die ''Verligte'' bekend gestaan het, die hele Indië deurreis en 'n nuwe godsdiens, die, verkondig. Hoewel hierdie godsdiens meer gevorderd as die Hindoeïsme was, het nie alle Indiërs hulle daarby aangesluit nie. Die Boeddhisme het egter vin&shy;nig na die omliggende lande, veral [[China]], ver&shy;sprei. == Indiese tempels == Die godsdienstige geboue van antieke Indië is luisterryk en pragtig. Die oudste geboue is nie ouer as omtrent 300 v.C. nie, aangesien die wat voor hierdie tyd gebou is, van hout was en nie behoue gebly het nie. Sowel die Boeddhiste as die Hindoes het tempels gebou. Die Boeddhiste het heuwels, bekend as ''stospas,'' gebou op elke plek wat betrekking het op Boeddha as herdenking aan die stigter van hul geloof. Die Hindoes het tempels ter ere van hul vernaamste gode opgerig. Een van die mooiste en merkwaardigste tempels is dié by Elura in Suid-Indië. Die bouwerk daaraan is in 760 n.C. begin, en die tempel is gebou ter ere van die god Siwa. Dit is uit soliede rots gekap en word met reg as een van die wonders van die wêreld beskou. Pelgrims van heinde en verre onder&shy;neem jaarliks die moeilike reis daarheen. Elke muur is versier met vlakreliëfte, wat die een of  ander  voorval in die lewe van die god uitbeeld. 'n Ander merkwaardige tempel is die Boeddhistiese tempel by Gaja, waar [[Boeddha]] na bewering vir die eerste keer sy nuwe godsdiens gepredik het. Dit is gebou in die vorm van 'n [[piramide]] en is byna 45&nbsp;m hoog. In die tempel is 'n groot standbeeld  van Boeddha. Lampe brand gedurig voor die beeld == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * [[Kennis (ensiklopedie)|KENNIS]], Volume 1, 1980, bl. 137-139, {{ISBN|0-7981-0823-1}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Indië| ]] 4m7d5suykx28q0drljlvymcn3i4qeuj 0 70947 2894718 2606319 2026-04-17T21:00:11Z SpesBona 2720 + skakels 2894718 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Chhatrapati Sambhaji Nagar |ander_naam=Aurangabad |inheemse_naam=छत्रपती संभाजीनगर |nedersetting_tipe=Stad |beeld_stadsilhoeët= Kranti Chowk 01.jpg |beeldgrootte=260px |beeldbyskrif=Kranti Chowk in Chhatrapati Sambhajinagar. |beeld_vlag= |duimdrukkerkaart=Indië |duimdrukkeretiketposisie=onderkant |duimdrukkerkaartgrootte=250 |duimdrukkerkaartbyskrif=Ligging in Indië |onderafdelingtipe=[[Land]] |onderafdelingnaam={{vlag|Indië}} |onderafdelingtipe1=[[Federale staatsvorm van Indië|Deelstaat]] |onderafdelingtipe2=Streek |onderafdelingtipe3=Distrik |onderafdelingnaam1=[[Maharashtra]] |onderafdelingnaam2=Marathwada |onderafdelingnaam3=Chhatrapati Sambhaji Nagar |regeringstipe= |leiertitel=Afdelingskommissaris |leiernaam=Sanjeev Jaiswal |stigtingstitel=Stigting |stigtingsdatum=1610 |oppervlakgroottes= |oppervlak_totaal_km2=300 |oppervlak_totaal_myl2=100 |hoogtevoetnotas= |hoogte_m=513 |hoogte_voet= |koördinaattipe= |koördinate = {{Koördinate|19|47|00|N|75|17|00|O|aansig=inlyn,titel}} |bevolking_soos_op=2011 |bevolkingnotas= |bevolking_totaal=1&nbsp;171&nbsp;330 |bevolkingsdigtheid_km2=3900 |bevolkingsdigtheid_myl2=10000 |bevolking_metro= |tydsone=IST |utcafset=+5:30 |tydsone_DST= |uctafset_DST= |poskodetipe=Poskode |poskode=431 XXX |skakelkode=0240 |voetnotas= |webwerf=[https://aurangabadmahapalika.org/ ''aurangabadmahapalika.org''] }} '''Aurangabad'''<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.hindustantimes.com/india-news/eknath-shinde-renames-aurangabad-as-sambhajinagar-again-says-legal-this-time-101657955911434.html |title=Eknath Shinde renames Aurangabad as Sambhajinagar again, says 'legal' this time |publisher=[[Hindustan Times]] |date=16 Julie 2022 |accessdate=10 April 2023}}</ref> ([[Marathi]]: औरंगाबाद, ''Auraṅgābād'', {{Audio|Aurangabad.ogg|luister}}, van [[Persies]]: اورنگ آباد, ''Aurang-Ābād'', "[[Aurangzeb]] se stad"), amptelik bekend as '''Chhatrapati Sambhaji Nagar''' (Marathi: छत्रपती संभाजीनगर),<ref>{{en}} {{cite web |url=https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/aurangabad-osmanabad-renamed-chhatrapati-sambhaji-nagar-dharashiv-8465248/ |title=Aurangabad and Osmanabad finally renamed as Chhatrapati Sambhaji Nagar and Dharashiv |publisher=The Indian Express |date=24 Februarie 2023 |accessdate=10 April 2023}}</ref> ook gespel '''Chhatrapati Sambhajinagar''',<ref>{{en}} {{cite web |url=https://theprint.in/india/will-changing-names-of-places-resolve-issues-like-unemployment-asks-aimim-leader-2/1398992/ |title=Will changing names of places resolve issues like unemployment, asks AIMIM leader |publisher=The Print |date=25 Februarie 2023 |accessdate=10 April 2023}}</ref> is 'n histories beduidende stad in die [[Indië|Indiese]] [[Federale staatsvorm van Indië|deelstaat]] [[Maharashtra]] met 'n bevolking van 1&nbsp;171&nbsp;330 in 2011. Die stad is in 1610 deur Malik Ambar as ''Kharki'' gestig. In 1626 het sy seun Fateh Khan die stad in Fatehnagar hernoem. Tussen 1682 en 1707 het die stad gedien as setel van die [[Mogolryk|Mogolkeiser]] Aurangzeb en dit is ná hom genoem. Die Bibi-Ka-Maqbara, 'n replika van die [[Taj Mahal]], is deur sy seun Azam Shah vir sy moeder Dilras Banu Begum as [[mausoleum]] opgerig. Die Ajanta- en Ellora-grotte, asook die Bibi-Ka-Maqbara is [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]]e. Die stad is hernoem na Chhatrapati Sambhaji Maharaj, die tweede Chhatrapati (Grootkoning) van die [[Maratharyk]]. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn}} * {{en}} {{Wikivoyage}} * {{en}} {{mr}} [https://aurangabadmahapalika.org/ Amptelike webwerf] * {{en}} {{hi}} [https://aurangabad.gov.in/ Amptelike Distrikswebwerf] * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Aurangabad|title=Aurangabad|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=10 April 2023}} {{Normdata}} [[Kategorie:Nedersettings in Maharashtra]] fg6p5qjtt6cop1pvzeelxz8laxt7mrz 0 76244 2894644 2710741 2026-04-17T17:03:50Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894644 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas rolprent | naam = Kruger Millions/Miljoene | beeld = | regisseur = [[Ivan Hall]] | produksieleier = Bill Venter | geskryf_deur = [[Jan Perold]] (storie), [[Fanus Rautenbach]] (storie) | verteller = | met = [[Leon le Roux]]<br />[[Brenda Bell]]<br />[[Helga van Wyk]] | musiek = Con Lamprecht | kinematografie = Manie Botha en Louis de Witt | redigeerder = Oscar Burn | ateljee = | verspreider = Kavalier Films | vrygestel = [[1967]] | speeltyd = 83 min. | land = [[Suid-Afrika]] | taal = [[Afrikaans]] | begroting = | bruto = | voorafgegaan_deur = | opgevolg_deur = | webtuiste = | imdb_id = 2017721 }} [[Lêer:President paul kruger.jpg|duimnael|regs|200px|Paul Kruger]] '''Kruger Millions-Miljoene'''<ref>https://www.imdb.com/title/tt2017721/</ref> is 'n [[Afrikaans]]e [[rolprent]] wat in [[1967]] vrygestel is. [[Ivan Hall]] was die regisseur. Die storie is deur [[Jan Perold]] en [[Fanus Rautenbach]] geskryf. == Genre == Die rolprent is ’n aksiebelaaide oorlogsdrama en musiekblyspele. Dit het 'n OL-ouderdomsperk (ouerleiding) vir geweld. == Akteurs == Die hoofspelers is: * [[Leon le Roux]] as Chris Botha * [[Brenda Bell]] as Joan Gray * [[Helga van Wyk]] as Dinah (Parker se dogter) * [[Carel Trichardt]] as Ben Burghers * [[Bob Courtney]] as Majoor Turner * [[Dirk de Villiers]] * [[Gerald Bellamy]] as Parker * [[James White]] as O'Grandy * [[Michael du Preez]] * [[James Norval]] * [[George Moore]] as militêre dokter * [[Gé Korsten]] as Du Toit, die singende Bolandse rebel (sy rolprentdebuut) == Storielyn == Die rolprent is 'n histories drama wat oor die lot van die vermiste [[Kruger-miljoene]] spekuleer.<ref>http://www.bronberger.co.za/index.php?option=com_content&view=article&id=2735:stories-rondom-verlore-kruger-miljoene-wil-nie-gaan-le-nie&catid=50:toeka-se-dae&Itemid=76</ref> Dit speel in die middel van die [[Anglo-Boereoorlog]] in die jaar 1900 in [[Suid-Afrika]] af. Boere-president [[Paul Kruger]] het geld nodig om ammunisie te koop, maar die enigste internasionaal aanvaarde geldeenheid is goue munte. Kruger gee sy mees betroubare soldate, die Kavaliers, 30 dae om 'n berg goudstawe in munte te slaan. Die Kavalier-leier, Chris Botha, stel die plan in werking, maar die geheime aktiwiteit trek gou aandag van die Britte, sowel as 'n mynkaptein se jong dogter, wat op Botha verlief raak. Hy het egter sy hart op 'n Engelse verpleegster. Teen die tyd wat die munte geslaan is, kan die Kavaliers nie ontsnap nie omdat hulle deur duisende Britse troepe omring is. Die twee vroue en die mintmeester, Ben slaag daarin om die situasie op merkwaardige wyse te beredder. == Sien ook == * [[Kruger-miljoene]] * [[Lys van Afrikaanse rolprente]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * {{YouTube|3MMIklSfX-c|Gé Korsten sing ''My hart verlang na die Boland'' in die rolprent}} * {{YouTube|Z9ziPTW4b9k|Gé Korsten sing Erika in die rolprent}} * [https://www.imdb.com/title/tt2017721/ IMDB] [[Kategorie:Afrikaanse rolprente]] [[Kategorie:Aksierolprente]] [[Kategorie:Musiekrolprente]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprente]] jrxk77pw4m8sgemdlmh78mgr6czrdtj 0 77269 2894742 2440613 2026-04-17T23:40:25Z HermanvanAswegen988 200973 2894742 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Paolo Soleri | bynaam = | beeld = Soleri caricature.JPG | beeldbeskrywing = | onderskrif = | geboortenaam = | geboortedatum = [[21 Junie]] [[1919]] | geboorteplek = [[Turyn]], [[Italië]] | dood_datum = {{SDEO|1919|6|21|2013|4|9}} | sterfteplek = Paradise Valley, [[Arizona]] | ouers = | titel = | nasionaliteit = {{vlagland|Italië}}<br />{{vlagland|Verenigde State}} | beroep = argitek | ander = | bekend = Cosanti en Arcosanti | salaris = | termyn = | voorganger = | opvolger = | eerbewyse = Amerikaanse Instituut van argitekte Goue Medalje vir handwerk (1963)<br />Leone d'oro by die Biënnale van argitektuur (2000) | party = | godsdiens = | huweliksmaat = | kinders = | webblad = | handtekening = }} [[Lêer:Soleri bridge Scottsdale 003.JPG|duimnael|links|'n Brug wat Paolo Soleri ontwerp het.]] '''Paolo Soleri''' ([[21 Junie]] [[1919]] - [[9 April]] [[2013]])<ref name=bio>{{cite web|url=http://www.arcosanti.org/node/7379|title=Biograafiese profiel: Paolo Soleri|publisher=Arcosanti|access-date=15 Junie 2013|archive-date=30 Junie 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140630193958/http://arcosanti.org/node/7379|url-status=dead}}</ref> was 'n Italiaans-Amerikaanse [[argitek]]. Hy is veral bekend vir sy Arcosanti-projek, 'n [[ekostad]] in [[Arizona]]. Hy was ook die stigter van die opvoedkundige Cosanti-stigting gewees. Soleri het as dosent by die ''Arizona State University'' se kollege van argitektuur gewerk en ontvang in 2006 die ''National Design Award''. Hy is op 9 April 2013, op 93-jarige ouderdom, by sy huis aan natuurlike oorsake oorlede. == Gepubliseerde werke == * ''Arcology: The City in the Image of Man''. Cambridge, MA. MIT Press, 1969 * ''The Sketchbooks of Paolo Soleri''. Cambridge, MA. MIT Press, 1971 * ''The Bridge between Matter and Spirit is Matter Becoming Spirit''. New York: Anchor/Doubleday, 1973 * ''Fragments-A Selection from the Sketchbooks of Paolo Soleri; The Tiger Paradigm-Paradox''. San Francisco: Harper and Row, 1981 * ''The Omega Seed: An Eschatological Hypothesis''. New York: Anchor/Doubleday, 1981 * ''Space for Peace'', Paradise Valley, AZ. : Cosanti Foundation, 1984 * ''Paolo Soleri's Earth Casting: For Sculpture, Models and Construction''. [co-écrit par Scott M. Davis] Salt Lake City: Peregrine-Smith, 1984 * ''Technology and Cosmogenesis''. New York: Paragon, 1986 * ''Arcosanti: An Urban Laboratory?'' Mayer, AZ.: The Cosanti Press, 1993 * ''The Urban Ideal: Conversations with Paolo Soleri''. Berkeley, CA: Berkeley Hills Books, 2001 * ''What If ?'' Quaderni - Vol. 1, Mayer, AZ.: The Cosanti Press, 2002 * ''What If Collected Writings 1986-2000''. Berkeley, CA: Berkeley Hills Books, 2002 == Verwysings == {{CommonsKategorie}} {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Soleri, Paolo}} [[Kategorie:Amerikaanse argitekte]] [[Kategorie:Italiaanse argitekte]] [[Kategorie:Geboortes in 1919]] [[Kategorie:Sterftes in 2013]] eseiftcl74lwtiz9hnzadbkz698bawe 0 78186 2894671 2628112 2026-04-17T17:46:56Z BurgertB 2401 Skakel 2894671 wikitext text/x-wiki '''Dieretaal''' is die vorms van [[dierekommunikasie]] wat beskou word as ooreenkomstig met menslike [[taal]]. Dierekommunikasie kan as ingewikkeld genoeg beskou word om 'n vorm van taal genoem te word indien die inventaris van tekens groot genoeg is, die tekens relatief arbitrêr is en indien die diere dit met 'n mate van wilskrag gebruik (in teenstelling met gekondisioneerde instink). Dierekommunikasie kan ook waargeneem word deur die gebruik van leksigramme (term van Yerkish), aanvullend tot tekens. 'n Leksigram verteenwoordig 'n woord maar is nie noodwendig 'n aanduiding van die objek waarna deur die woord verwys word nie. Dit is simbole wat met objekte en idees ooreenstem en is al deur sjimpansees en bonoboë gebruik om taal uit te druk. Hoewel die term "dieretaal" wyd gebruik word, is navorsers dit eens dat dieretale nie so ingewikkeld en veelbetekenende is soos menslike taal nie Sommige navorsers insluitend die taalkundige Charles Hockett, wat 'n lys van ontwerpkenmerke van die menslike taal voorgestel het, redeneer dat daar beduidende verskille bestaan wat menslike taal van [[dier]]ekommunikasie onderskei, selfs in sy mees ingewikkelde vorm, en dat die onderliggende beginsels nie verwant is nie. <ref>{{citation |last=Hockett |first=Charles F. |year=1960 |title=Logical considerations in the study of animal communication. Animals sounds and animal communication |editor=W.E. Lanyon |editor2=W.N. Tavolga |pages 392–430}}</ref> Dienooreenkomstig het Thomas A. Sebeok voorgestel om nie die term 'taal' te gebruik in die geval van dieretekenstelsels nie. Ander argumenteer dat 'n evolusionêre kontinuum bestaan tussen die kommunikasiemetodes deur hierdie diere gebruik en menslike taal. Die bestudering van die kontinuum kan help om te verduidelik hoe die mens sy ongelooflike gesofistikeerde vaardigheid vir taal ontwikkel het. ==Sien ook== * [[Buiteaardse taal]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Diere]] [[Kategorie:Kommunikasie]] [[Kategorie:Taalkunde|Dieretaal]] [[Kategorie:Taal|Dieretaal]] sgslpkfj0vlz8wthmf0klfs2ibg26qg 0 82788 2894647 2816825 2026-04-17T17:06:06Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894647 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|''Die smal en breë weg'' (kunswerk)}} [[Beeld:Der breite und der schmale Weg 2008.jpg|250px|duimnael|''Der breite und der schmale Weg'', ontwerp deur Charlotte Reihlen en geskilder deur Paul Beckmann. Hierdie weergawe word in 2008 verhandel en bevat teksverse uit die 1984-Luthervertaling in fraktuurskrif. Die oorspronklike alsiende oog ontbreek, maar die opelug sendingsdiens is wel 'n nuwe toevoeging.]] [[Beeld:Der breite und der schmale Weg.jpg||250px|duimnael|Die bekender weergawe.]] [[Beeld:Alsiende_oog_DSEBW.JPG|250px|duimnael|Die alsiende oog tussen die wolke is uit die jonger weergawes verwyder, moontlik weens die verbintenisse met die sekulêre vrymesselary en die Oog van Horus]] '''''Die smal en breë weg''''' is 'n ''Andachtsbild'' (stigtelike beeld) oorspronklik ontwerp deur die [[Stuttgart]]se piëtistiese diakones [[Charlotte Reihlen]], wat die onderskeid tussen goed en kwaad uitbeeld.<ref name="Schiedt" /> Dit word dikwels as 'n verdeelde dubbelpad uitgebeeld: Die breë weg, wat deur vele gekies word, lei na die verdoemenis; die smalle na die paradys en die Nuwe Jerusalem. Sy gee die hele kunswerk die titel ''Der breite und der schmale Weg'' en laat dit druk. Dit is tot vandag toe een van die bekendste werke oor hierdie onderwerp. Charlotte Reihlen wou hiermee mense aanspoor om Jesus te volg. == Aanloop == Ná die opkoms van die rasionalisme, die nuwe wetenskappe en histories-kritiese benadering van die Bybel, ontstaan daar in Duitsland die teologiese teenreaksie: die [[piëtisme]] - die innerlike belewing van die vroomheid.<ref>[https://www.google.co.za/books/edition/Essays_on_theology_and_religious_studies/AFjfEAAAQBAJ?hl=af&gbpv=1&dq=%22brede%20weg%22&pg=PA141&printsec=frontcover Sinnaghel, H. De wijde en nauwe poort in het hermeneutisch perspectief. Over de gelijkenis van de "Twee Wegen" in Matteüs 7:13-14. In: ''Essays on Theology and Religious Studies'', pp. 128-145]</ref> In Stuttgart oorheers die piëtisme, waarin nie die geformuleerde geloofsbelydenis nie, maar die persoonlike geloofservaring voorop gestel word. Die standpunt "om te beleef is méér as om bloot te bely" kom tot uiting in die tweepad-motief waarin die individuele mens in sy lewenspad voor te staan kom - en hy moet kies.<ref name="Bluyssen">[https://archive.org/details/godverborgenenna0000bluy/page/172/mode/2up?q=Charlotte+Reihlen Bluyssen, J.W.M. 2002. ''God verborgen en nabij : religie als heilig spel.'' Amsterdam : Anthos p. 173-174.]</ref> Die gelowige individu en sy goeie werke staan daarom sentraal: ''acta, non verba''.<ref name="Schiedt" /> Wat presies Charlotte Reihlen tot die skepping van die kunswerk sou aanspoor, bly 'n raaisel. Dit kon selfs 'n sameloop van omstandighede gewees het. Ds. J.J.W.A. Wijchers skryf die boek '' Vromen en Verlichten'' in 1974 (wat hy in 1985 weer sou herskryf), wat toeligting bied vir die kunsuitstalling, wat vanaf 15 Junie tot 18 Augustus 1974 gehou is by die Aarsbisschoppelijk Museum te Utrecht - en waar kunswerke van die twee eeue van die Protestantse Geloofsbelewing vanaf 1650 tot 1850 uitgebeeld is. Daarin gee hy ook 'n kort oorsig oor hierdie kunswerk, ''Der breite und der schmale Weg''.<ref name="Scholten" /> In 1985 skryf hy ''Uitleg van De brede en de smalle weg'', wat telkemale herdruk word.<ref name="verheggen" /> Charlotte Reihlen (gebore Mohl) is uit 'n ou predikantegeslag in Kemnat (Schwabe) gebore. Sy trou in 1823 met die welgestelde handelaar Friedrich Reihlen en kry 'n seuntjie, wat jonk sterf. In 1826 is 'n tweede seun gebore, en daarna nog 'n derde seun. Nou skryf Wijchers dat, toe die oudste seun siek is, hoor sy eendag 'n stem hier binnekant haar, wat haar vermaan: "As jy jou nie bekeer nie, sal jou kind sterf." Met al die gerief en plesier in die wêreld wat haar man haar kon bied, ondanks haar geloof, kon sy nie so ver kom nie.<ref name="Scholten" /> Toe die seuntjie sterf in 1829 wou Reihlen opsluit 'n nuwe weg inslaan. Haar man vind dit "dwase vroomheid", en probeer haar deur afleiding van haar probleme te vergeet. Toe dit nie werk nie, trek hy Amerika toe. Alleen - dit is sy pad wat hy gekies het. Juis daar kom hy tot inkeer toe hy die preek van 'n Duitse lekeprediker aanhoor. Hy keer terug Duitsland toe, waar hy nou Charlotte se ideale kon help verwesenlik. Saam begin man en vrou hulle te beywer vir Christelike skole, vir die sendingveld, Bybelverspreiding, vir 'n diakonessehuis en vir evangelisasie.<ref name="Scholten" /> Sy het ook verskeie kinderhuise ondersteun.<ref name="Schiedt" /> Vir evangelisasiewerk is illustrasiemateriaal benodig, en so het die prent van die smal en breë weg uiteindelik die lig gesien. Hierdie verborge outobiografiese gegewens van Charlotte Reihlen is sodoende subtiel dog kunstig verweef in die kunswerk.<ref name="Scholten">[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010823354:mpeg21:p002 Scholten, L.M.P. 1974. De brede en smalle weg. ''Trouw''. 21 juni:2]</ref> Daar is egter ook 'n minder aangename weergawe. Op 24 Julie 1866, drie weke ná die Slag van Königgrätz, is die Württembergers tydens die Oostenryks-Pruisiese oorlog (wat eers op 23 Augustus 1866 sou eindig) deur die Pruise 'n gevoelige nekslag by Tauberbischofsheim toegedien. Op 26 Julie, toe hierdie nuus rugbaar word in Stuttgart, kry Friedrich Reihlen 'n beroerteaanval wat hom sedertdien en tot en met sy dood in 1870 'n invalide gemaak het.<ref name="Lang68.71" /> Die dood was nou op haar drumpel - nie alleen op die slagveld nie, maar ook in haar huis. Charlotte het met dubbele doodsangs 'n oproep op haar medemens gedoen om boetedoening en bekering: weg van hul goddeloosheid, na God toe. Sy gee die Stuttgart-litograaf Conrad Schacher (1831–1870) die opdrag om haar ontwerpe te laat druk. Haar seun Theodor help haar hiermee, veral by die voorbereiding van die boekie van agt bladsye lank - die een wat die kunswerk se betekenis uitlê en gou gratis saam met die drukeksemplare versprei word.<ref name="Lang68.71">Lang, F.G. 2014. ''Charlotte Reihlen: 1805–1868; Lebensweg und Zwei-Wege-Bild'' Stuttgart: Verein für Württembergische Kirchengeschichte, S. 68-71; 175–182.</ref> Volgens Schiedt ''kon'' die skrywer moontlik Theodor Reihlen gewees het, omdat hy duidelik by die ontstaan van die beeld betrokke was. Nietemin, die boekie heet «Erläuterung des Bildes ‹Der breite und der schmale Weg›, mit Anführung der auf dem Bilde meist nur angedeuteten Schriftstellen».<ref name="Schiedt" /> ===Die drukwerk begin=== Oor die presiese drukdatum heers daar onenigheid. Ds. Wijchers stel die datum op 1866.<ref name="Scholten" /><ref name="verheggen" /> Massing (1988) het 'n Engelse afdruk gekry met 'n baie lang inskripsie, wat die Duitse herkoms erken, dat die kunswerk in 1862 deur mev. Charlotte Reihlen van Stuttgart '''''ontwerp''''' is en toe deur 'n jong kunstenaar Herr Schacher (ook van Stuttgart) geskilder is (dié datum word egter nié verstrek nie). Dit wil-wil strook met 'n brief [hier in Engels vertaal] wat haar seun (Adolf Reihlen) geskryf het, waarin haar seun sê omtrent 6 jaar voor haar dood (21 Januarie 1868) het die idee haar te binne geskiet om die breë en smal weg te laat maak. Massing stel die drukdatum omstreeks 1866.<ref name="Massing1988">[https://web.archive.org/web/20240621030957/https://ccposters.com/wp-content/uploads/2018/11/Massing_The_Broad_and_Narrow_Way.pdf Massing, J.M. 1988. The Broad and Narrow Way: From German Pietists to English Open-Air Preachers. ''Print Quarterly'' V, pp. 258-267]</ref> Friedrich Gustav Lang (2014) sê die oorspronklike wit-en-swart steendrukwerk is in 1867 deur Conrad Schacher uitgegee.<ref name="Massing2015" /><ref name="wkgo.de">[https://www.wkgo.de/cms/article/index/das-bild-der-breite-und-der-schmale-weg Friedrich Gustav Lang: ''Das Bild - Der breite und der schmale Weg'', in: Württembergische Kirchengeschichte Online, 2022]</ref> terwyl die verklaringsboekie wat die plakkaat vergesel het in Junie 1867 uitgegee is.<ref name="Lang110''>Friedrich Gustav Lang. 2014. Charlotte Reihlen (1805–1868). Lebensweg und Zwei-Wege-Bild. In: ''Kleine Schriften des Vereins für württembergische Kirchengeschichte''. Stuttgart: Verein für württembergische Kirchengeschichte, S. 110.</ref> De eerste kleurafdruk van die Stuttgartse weergawe (ook by Schacher) verskyn omstreeks 1873-1884 en die derde weergawe word in 1890/1891 deur die litograaf Paul Beckmann (1846-1919) nuut oorgeteken en by Wilhelm Menges gedruk;<ref name="Massing2015" /> want ondertussen het die damesmodes ook verander.<ref name="Lang" /> By die effens hersiene weergawe deur Paul Beckmann, kry die beeld nuwe kleure.<ref name="Schiedt" /> Reeds in 1867 verskyn die Hollandse weergawe in Amsterdam. Dit verskyn by die Ortodoks-Protestantse uitgewer H. de Hoogh te Amsterdam,<ref name="verheggen" /> op inisiatief van die Utrechtse advokaat Anthony Michiel Cornelis van Asch van Wijk (1808-1874), wat jonkheer [dus, van die kleinadel] was.<ref name="Lieberg">[https://www.google.co.za/books/edition/Opwekking_van_de_natie/UQcUAgAAQBAJ?hl=af&gbpv=1&pg=PA165&printsec=frontcover Van Lieberg, M. 2012. Het vroege diakonessenwezen in Nederland (1836-1886). In: Van Lieberg, F. (red.). ''Opwekking van de natie: Het protestante Réveil in Nederland''. Hilversum: Uitgeverij Verloren, bl. 111-168, hier spesifiek bl. 165-167]</ref> Blykbaar het ene 'Pastor Israel' van Stuttgart met enkele kopieë in Nederland aangekom en vir dié regter enetjie gegee, wat op sy beurt weer H. de Hoogh genader het - die tophandelaar van godsdiensliteratuur in Amsterdam.<ref name="Massing1988" /> Op sy tweede besoek aan Holland in 1868 sien die Engelse predikant Gawin Kirkham hierdie afdruk in die uitstalvenster by De Hoogh, by wie hy toevallig oorgebly het, koop een (met 'n verklarende boekie by), en keer daarmee terug Londen toe om in sy evangelisasiewerk te gebruik.<ref name="Massing1988" /><ref>[https://www.ridgewaycommunitychurch.org.uk/wp-content/uploads/2022/01/The-Broad-and-Narrow-way.pdf "History and Explanation of the picture "The Broad and The Narrow Way". By the late Gawin Kirkham - Secretary of the Open-Air Mission (Republished from Private Collection - © Peter N Millward)]: The purpose of my second visit was to preach the Gospel, which I did by interpretation, and with manifest blessing, having Robert Craig as my fellow-labourer. We were the guests of Mr. H. de Hoogh, a kind bookseller, at 76, Nieuwendijk, Amsterdam. Here we arrived on January 31st, 1868. Our host had a Dutch copy of this Picture in his shop window. Next day I saw it for the first time, and was at once attracted by it. Day by day I looked at, and tried to understand its meaning; and I brought a copy to England on my return. Friends to whom it was shown were deeply interested; and soon after, at my request, the Dutch Explanation was translated into English, by Frederick Emmighausen, a young Dutchman, residing in London, and afterwards published.</ref> 'n Engelse weergawe verskyn in 1883, waarmee Kirkham die wêreld deurkruis.<ref name="Lang" /> In 1921 en 1960 verskyn op Duitse bodem nog afdrukke wat effens aangepas is.<ref name="Schiedt" /> Sedert 1921 word die beeld as steendrukwerk met nege kleure deur J.F. Steinkopf gewysig<ref name="Massing2015" /> en by die St. Johannes-drukkery in Lahr-Dinglingen gedruk, wat byna gelyktydig saamval met vele tale in druk (waaronder Duits, Nederlands, Engels, Spaans, Hongaars en selfs Armeens) en in twee weergawes uitgegee. Daarby word bedoel - op die een weergawe tref mens langs die Smal Weg 'n opelug sendingsdiens op die grasperk aan (soos op die Engelse weergawe), en op die ander een nie (soos by die Duitse weergawe).<ref name="Lang" /> Die Nederlandse kopie wat in die Skeepswrakmuseum op [[Bredasdorp]] te siene is, het dit ook nie. Sedert die vlakdrukpersweergawe van 1960 volg die Duitse plakkaat die Engelse vorm. Tot 2010 is dit die weergawe wat by die uitgewery verkrygbaar was.<ref name="Lang">Friedrich Gustav Lang. 2014. Charlotte Reihlen (1805–1868). Lebensweg und Zwei-Wege-Bild. In: ''Kleine Schriften des Vereins für württembergische Kirchengeschichte''. Stuttgart: Verein für württembergische Kirchengeschichte, S. 73–76. 79–86.</ref> Brasilië se Portugese weergawe verskyn eers in 1929, maar herdrukke en nuwe weergawes sou gedruk word tot in die 1970's.<ref>[https://web.archive.org/web/20250420172339/https://scispace.com/pdf/uma-proposta-de-periodizacao-da-cultura-visual-evangelica-2ho1v4hn2d.pdf Renders, H. 2018. 'O cartaz Os dois caminhos, de Charlotte Reihlen desde 1929.' Uma proposta de periodização da cultura visual evangélica brasileira: estabelecimento, apropriação, abrasileiramento e metamorfização glocal. ''Numen'', 21(1):19-20.]</ref> Ds. Wijchers skat dat die prent teen omstreeks 1875 by die "rechtzinnige volksdeel" in Nederland ingang gevind het.<ref name="Scholten" /> In ''Wenken op den weg ten leven'' (1875) is daar in dieselfde jaartal 'n advertensie wat lui:<ref>[https://www.google.co.za/books/edition/Wenken_op_den_weg_ten_leven/wxhWAAAAcAAJ?hl=af&gbpv=1&dq=%22smalle+weg%22&pg=PT3&printsec=frontcover Notten, J.W.A. 1875. ''Wenken op den Weg ten Leven''. Leeuwarden: H. Bokma.]</ref> {{cquote|GEKLEURDE PLAAT.<br> Voorstellende:<br> '''De breede en de smalle weg.'''<br> Met verklaring.<br> Prys ''f'' 0.75.<br> }} Dit, desondanks die teologiese feit dat die mens in die beeld nou self voor die keuse staan om eiehandig iets te doen as hy gered wil word (dus, geen sprake van die uitverkiesingsleer/[[Predestinasie in Calvinisme|predestinasie]] van die Calviniste nie; geen genadegawe van die Lutherane nie), maar mens moet onthou dat met godsdiensverdraagsaamheid in Nederland, buiten die beeldestorm 'n paar eeue tevore, die Nederlanders ook in die 1800's nie lief was vir uiterstes nie.<ref name="Scholten" /> == Omskrywing == Vir 'n kunswerk wat eintlik veronderstel was om selfverklarend te wees, soos die aanvangswoorde lui, het die aanvanklike 8 bladsye van die eerste Duitse meegaande boekie<ref name="Schiedt">[https://web.archive.org/web/20250412091205/https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/47667913/W_G_Schiedt_breiter_und_schmaler_Weg-libre.pdf?1469968855=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DDer_breite_und_der_schmale_Weg_in_Wege_u.pdf&Expires=1744452725&Signature=SsZUPsetpDjmfPghdApyfi46EMF1JsRujriyTytclV2IVLWzQI6cykAkFNNe-a4Za-SvDsFXwv-kAowZzEB~JeAkj6EtBsa-IBlue~JoQwktzyRSb31r1sJnAjaMIAZtaeaWPdxiKrP4qetQnGeNYhNW0eEf5riL4RRUH7rUPRocv6TFUleb~rdGhEasKMICKF45w39ZKrLY7EUHi1vP46z0cnxaKIJ5yCJ2zanJLEQoTMFpWVeqxAbS6NabPrld8lJsCuSdqgI8zLOPb7gSQqH1jMoIF41WjCfT-xpsgZcnC5V9ckRTGLv-3blwBfr0l-flQw0nOFOYXFmyEnAqzA__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA Schiedt, H-U. 2016. Der breite und der schmale Weg. In: ''Les chemins et l'histoire'' / ''Strade e storia'' (1), pp. 42-44.]</ref> egter [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/PR-01886-00007-00541/1 meer as verdubbel met die Engelse vertaling]. Die breë weg loop verby 'n kroeg, danssaal, teater, dobbelhuis, bordeel en die leningsbank. Op die pad word 'n donkie mishandel, 'n man besteel, daar vind 'n teregstelling plaas en die rusdag word ontheilig deur die Sondagstrein (heel agter). Net meer duidelikheid oor die trein in die boekie: {| class="wikitable" ! scope="col" style="width: 300px;" | Oorspronklike Duits (1867)<ref name="Schiedt" /> ! scope="col" style="width: 300px;" | Engelse vertaling (1886)<ref name="Cambridge13">[https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/PR-01886-00007-00541/13 Cambridge University: Explanation of the Picture "The Broad and The Narrow Way." Translated from the German, p. 13]</ref> ! scope="col" style="width: 300px;" | Afrikaans |- | Bezüglich des abgebildeten Eisenbahnzuges möge erwähnt sein, dass die Eisenbahn an sich eine gute Erfindung ist, welche auch dem Reiche Gottes Vorschub leistet; im grossen Ganzen dient sie jedoch mehr dem Reiche Antichrists zur Ausbreitung und hat viel Sünde im Gefolge, z. B. die Sonntagsentheiligung u.s.w. || As regards the railway train represented in the picture, it may be said that the railway is in itself a good and useful invention which furthers the Kingdom of God. Nevertheless, all things considered, it yet more furthers the kingdom of Antichrist, and is productive of much sin, such as Sabbath desecration, &c. || Wat die uitgebeelde trein aanbetref moet mens te kenne gee dat die trein self 'n goeie uitvindsel is, wat ook die Koninkryk van God help bevorder; oor die algemeen help dit eerder die uitbreiding van die koninkryk van die Antichris aan, en gaan met veel sonde gepaard, bv. die Sondagsontheiliging, ens. |} Al staan dit nie so uitdruklik in die verklaring uitgestippel nie, glo Friedrich Gustav Lang daar steek iets meer agter: iets baie aktueel in die 1860's. Naby die trein speel daar 'n oorlogstoneel af, en drie slawe moet in die oerweergawe van die plakkaat met naakte rûe onder die sweep deurloop. Lang maak nou die gevolgtrekking dat Reihlen op die plakkaat verwys na die [[Amerikaanse Burgeroorlog]] wat tussen 1861 en 1865 gewoed het, met slawerny wat onder andere die rede tot oorlog (''casus belli'') was. By hierdie oorlog speel die spoorlyn wel 'n belangrike rol. Die stoomtrein beteken bevryding vir tienduisende slawe wat na die noorde wil vlug. Hulle prys die trein toe as die wa wat die profeet Elia na die hemel gevoer het en sing geestelike liedere (''spirituals'') soos ''Swing low, sweet chariot''. Maar in dieselfde oorlog dien die treine ook al lopende moordwapens. Leërs uit die noorde en die suide jaag ook hul gepantserde slagskepe, die ''ironclads'', oor dieselfde treinspore, sodat hierdie stryd in die geskiedenisboeke beskryf sou word as die ''Railroad War'' of ''The Railroad Campaign of the American Civil War''.<ref>[https://archive.is/5mja2 Bruijn, S.M. 2014. Sporen naar 't verderf. ''Reformatorisch Dagblad''. 16 April:4]</ref> Die treinspoor word in sowel Amerika as Königgrätz dus die onheilsbringer (omdat die treine vir die eerste maal strategies vir oorlog aangewend is); die boodskap was dan oorspronklik bedoel: oorlog en slawerny is van die duiwel. Maar ten tyde van die ''Erklärung''-boekie wat in Junie 1867 verskyn het, het alle kommer en kwel van die oorlog saam met die lentebriesie verdwyn, en die ysterspoor het voortaan net aan die Sondagsontheiliging herinner.<ref name="Lang110'' /> Aan die einde van die breë weg word 'n brandende stad uitgebeeld. Bo die vuur en die rook, in die duisternis, hang 'n weegskaal: die afweging van goed en kwaad by die Laaste Oordeel. Wie 'n sondige lewe gelei het, sal in die "buitenste duisternis" (Matthéüs 8:12) beland. 'n Poortjie bied toegang tot die smal weg. Op die padpredikant regvoor staan geskrywe "Leben und Seligkeit" (''Lewe en saligheid''). As mens die poortjie binnegaan sien jy die beeld van die gekruisigde Christus. Dit was ongewoon in die Protestants-Christelike Nederland (weens die Calvinistiese interpretasie dat die [[Tien Gebooie]] enige vorm van beeldeverering verbied), maar in die Lutherse bedehuise van Duitsland waar Charlotte Reihlen woonagtig was, het kruisbeelde wel gehang. Uit die rots waarop die kruis staan, stroom lewende water waarmee 'n pelgrim sy dors les: dors na geestelike heil en lewe kan slegs deur Christus geles word. Verder met die pad op loop 'n moeder met haar kind, wat 'n verwysings is na die Bybelboek Timótheüs ([[2 Timoteus|2 Tim.]] 3:14-15). Op die smal paadjie word daar ook verwys na die werke van barmhartigheid: die hongeriges word iets te ete gegee, die dorstige word iets te drinke gegee, die vreemdeling word herberg gegee, die naakte word geklee en die siekes en gevangenes word besoek (Matthéüs 25:35-40). Regsbo is die Nuwe Jerusalem, die Stad van God, met daaronder 'n kroon en palmtakke. Die kroon is die eerbetoon aan die Oorwinnaar (Openbaring 2:10). Die palmtakke waarmee die pelgrims die Here Jesus begroet, simboliseer die oorwinning ([[Openbaring]] 7:9). Bo die hemelse stad word 'n lam uitgebeeld, die Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem (Openbaring 14:1; [[Evangelie volgens Johannes|Johannes]] 1:29). Bo in die middel, tussen die brandende stad en die Nuwe Jerusalem, is in 'n driehoek die alsiende oog van God afgebeeld, volgens 1 Petrus 3:12: ''Want die oë van die Here is op die regverdiges en sy ore tot hulle gebed, maar die aangesig van die Here is teen die kwaaddoeners.'' Die driehoek versinnebeeld die Drie-eenheid: die Vader, die Seun en die Heilige Gees. == Opvoedkundige waarde van die illustrasie == In Duitsland was die kunswerk baie gewild onder godsdienstige Protestante gesinne; dikwels sou hierdie beeld nie alleen as trougeskenk vir die pasgetroudes dien nie, maar later alte dikwels pryk as muurversiering in die kinderkamer. Waar die opvoeding begin. 'n Blitssoektog deur die internet lewer uiteenlopende herinneringe en emosies op. Dit wissel, aan die een kant, tussen bekoorlikheid en vervoering oor die haarfyn details in die beeld, en aan die ander kant 'n beklemmingsgevoel oor die engheid wat die geloofslewe daarin voorstel.<ref name="Schiedt" /> Ook in Nederland maak die prent deel uit van die opvoeding in Protestante huishoudings - as didakties-moralistiese vermaning. Vanweë die gedetailleerde en keurige bewerking is daar eweneens oorgenoeg kykplesier ondervind.<ref name="Bluyssen" /> In 'n neutedop illustreer ''Die smal en breë weg'' die ongewenste en die gewenste lewenswandel: wie hom aan die Bybelse voorskrifte van die smal pad hou, is 'n plek in die hiernamaals verseker; vir dié wat die breë weg kies is die "buitenste duisternis" hul voorland. Baie kinders het met angs na laasgenoemde gekyk. Volwassenes wat in 'n Protestantse ouerhuis grootgeword het, onthou nog al te goed die "alsiende oog".<ref name="Boekband">{{Google books|07wlALNXmA0C&pg|Door Boekband Bekoord: Boekbanden Van Protestants-christelijke Uitgevers 1892–1940|page=35}}</ref> Charlotte Reihlen het die beeld ontwerp as hulpmiddel om die Bybelse boodskap duidelik oor te dra: die woord alleen was nie meer genoeg nie. Volgens Dan en Muscchenga (2005), volg hierdie praktyk die tradisie van die sewentiende-eeuse Protestantse opvoedkundige [[Johann Amos Comenius]] wat in sy leerboek ''Orbis sensualium pictus'' (''Die wêreld in beeld'') voorstel dat teks en beeld naas mekaar geplaas moet word om die kind mee op te voed. Uit hierdie tradisie het sodoende ook fraai geïllustreerde kinderbybels ontstaan.<ref name="Boekband" /> == Invloede en voorlopers == Wat nooit uit die oog verloor moet word nie: ''Der breite und der schmale Weg'' van Reihlen is geensins uniek nie, maar is stewig veranker in tradisie. Dit is ook niks vreemd dat sogenaamde "Protestante kuns" tradisionele Katolieke simboliek sal benut nie.<ref name="Renders2016">[https://web.archive.org/web/20250419133201/https://periodicos.pucminas.br/horizonte/article/download/P.2175-5841.2016v14n44p1323/10848 Renders, H. 2016. A linguagem visual transconfessional da xilogravura pietista “O caminho largo e o caminho estreito”, de Charlotte Reihlen. ''Horizonte, Belo Horizonte'' 14(44): 1323-1353]</ref> So is daar die een gravure van Hieronymus Wierix uit 1616 wat op die oog af noue trekke met die kunswerk van Charlotte Reihlen toon. Warm op die spoor waar presies Reihlen haar inspirasie vandaan kon gekry het, kom Renders af op 'n hele rits houtsneewerke wat intertekstueel die een agtereenvolgend by die ander gaan leen het: hier is daar sprake van 'n internasionale en interdenominale wisselwerking. So het Hieronymus Wierix (1553-1619) 'n gravure gemaak na die werk van Hendrik van Balen (1575-1632). Daar is 'n groep vergelykbare houtsneë waar die Nuwe Jerusalem heel bo afgebeeld word, en onderaan drie paaie: één lei na die hemel, en twee na die hel. Volgens Renders se ondersoek staan die Duits-piëtistiese werk veel nader aan die visuele kultuur van die [[Teenhervorming|Katolieke reformasie]] as aan die gereformeerde tak van die Protestantisme. Hy probeer uitwys hoe hierdie werk uit die 19de eeu, wat onder die Evangeliese kringe (as minderheidsgroep in [[Brasilië]]) in die 20ste eeu 'n enorme hoë aansien geniet het, feitlik mildelik gaan leen het uit die Katolieke werke van die 17de eeu en, tot 'n mindere mate, uit 'n werk uit die 19de eeu wat sowel deur die Protestante as deur die Katolieke gewaardeer is.<ref name="Renders2016" /> Die tweepad-motief kom nie by Lutherse kunstenaars (soos [[Albrecht Dürer]], [[Lucas Cranach die Ouere]] én jongere) ten tyde van die Hervorming voor nie. Hier volg 'n lys houtsneewerk met die tweepad-motief uit die 16de tot die 18de eeu (dié '''in vetdruk''' het met die Klassieke te make):<ref name="Renders2016" /><ref name="Renders.Gossner" /> {| class="wikitable" ! scope="col" style="width: 50px;" | Geskep ! scope="col" style="width: 300px;" | Naam ! scope="col" style="width: 100px;" | Denominasie ! scope="col" style="width: 300px;" | Titel |- |1570 || Jan Collaert naar Degenhardus (1525/30 – 1580) || Katoliek || ''Smenschens Salich[eid], en v[er]doemenis beteekenis'' |- |1571 || Maarten van Heemskerck (1498-1574) || Katoliek || ''De brede en de smalle weg'' |- |1579 || Gerard de Jode (1509–1591) || Katoliek || '''''Hercules elegit virtutis calem''''' (Hercules kies die pad van die deug) |- |1583 || Johannes van Doetecum, die Ouere (1554-1605) || Gereformeerd || ''De smalle en brede Weg'' |- |1584 || Gilles Mostaert (1528-1598) || Katoliek || ''De brede en smalle weg met Christus tijdens de bergrede'' |- |1590 || Johannes (Jan) Wierix (1549-1620) || Katoliek || '''''Hercules bij de kruispunt''''' |- |1590 || Frans Hogenberg (1535 – 1590) || Katoliek || ''De brede en de smalle weg: allegorie op de menselijke levensloop'' |- |1600 || Hieronymus Wierix (1553-1619) || Katoliek || ''De brede en de smalle weg'' |- |1611 || Theodoor Rombouts (1597 -1637) || Gereformeerd || ''De brede en de smalle Weg'' |- |1616 || Hieronymus Wierix || Katoliek || ''De brede en de smalle weg'' |- |1623-1653 || Pieter Symonsz Potter (1597-1652) || Gereformeerd || '''''Hercules op de tweesprong''''' |- |1629 || Ludovicus van Leuven (1600-1661) || Katoliek || ''De drie wegen'' (boekillustrasie) |- |1639 || Laurence Neter (1600/04 – 1649/69) || Gereformeerd || ''De brede en de smalle weg'' |- |1645 || Karel van Mander (1548-1606) || Gereformeerd || ''Allegorie met brede en smalle pad'' |- |1649 || Jan Christiaensz Micker (1598-1664) || Gereformeerd || ''Brede en smalle weg'' |- |1699 || Jan Claesz ten Hoorn (1621-1715) || Gereformeerd || ''Gesigt van de Hel'' |- |1699 || Jan Luyken (1649-1712) || Mennoniet || ''Jongeling moet kiezen tussen de brede en de smalle weg'' |- |1700 || Schellenbaur || Lutheraan || ''Der Kern aller Gebet'' [Zwe Wege Bild]. |- |1704 || Cornelis Huyberts (1669-1712) || Gereformeerd || ''De smalle en brede Weg'' |- |1706-1707 || Carel Allard (1648-1709) || Gereformeerd || ''Roma Pertubata / 't Lusthof van Momus'' |- |1712 || Jan Luyken (1649-1712) || Gereformeerd || ''Een engel wijst een wandelaar op een smalle weg die leidt naar het hemels Sion'' |- |1712 || Jan Luyken (1649-1712) || Gereformeerd || ''De smalle weg en de brede weg'' |- |1767 || Cornelis van Noorde (1731-1795) || Gereformeerd || ''De smalle en brede Weg'' |} [[Lêer:Brede en de smalle weg, RP-P-1898-A-19872.jpg|duimnael|350px|Die 1600-gravure van Hieronymus Wierix]] Met bogenoemde tabel probeer Renders 'n blykie gee hoe gewild die onderwerp in Nederland/Vlaandere destyds was, maar ook watter sterk gevestigde Nederlands/Vlaamse tradisie dit was. Mens sien ook vanaf 1639 hoe die houtsneewerk wat hierdie onderwerp uitbeeld nou vernaamlik gekerf word deur die hand van die Gereformeerdes (dus, Protestante). Tog sal die Katoliek, Hieronymus Wierix, se werk die duidelikste ooreenkomste met Reihlen s'n toon.<ref name="Renders2016" /> Al was Wierix se werk eintlik 'n uitvloeisel van die Teenhervorming, dus, téén die Protestantse Hervorming gemik, het sy werk duideliker invloed op die steendrukwerk van Reihlen gehad as die driepad-motief wat in die 1800's in Switserland en omstreke op daardie stadium gewild was.<ref name="Renders2016" /> Terwyl Schiedt aanvoer dit was die beeld (1840) van Johann Heinrich Fischer, van Aarau, Switserland, wat as voorloper van Reihlen se werk gedien het (vergelyk ook [https://cerl.epc.ub.uu.se/alvin/imageViewer.jsf?dsId=ATTACHMENT-0001&pid=alvin-record%3A401078&dswid=-4193 die Sweedse drukwerk in 1856]),<ref name="Schiedt" /> wou Charlotte Reihlen volgens Lang doelbewus en uitdruklik van enkele beelde wat in die 1840's verskyn het, afwyk<ref name="wkgo.de" /> (wat Fischer se werk dus moet insluit). Op die heuwels van die voorloper tref mens nog langs albei paadjies allerlei deugde en ondeugde aan wat opgenoem word; Charlotte Reihlen wou egter liewer klein toneeltjies skep wat goeie en bose dade uitbeeld. By die 1840-werk is die Nuwe Jerusalem bo in die middel gesentreer, terwyl die hellevuur weer eenkant na die rand toe geskuif is. By haar werk moes die Verdoemenis links en die Saligheid regs 50/50 wees, 'n wesenlike aksentverskuiwing.<ref name="Lang102.105" /> Volgens Lang is dit eerder Jakob Renz (kleurlitografie), F. W. Bergemann in Neuruppin<ref name="Massing2015">[https://web.archive.org/web/20230728214715/https://printquarterly.co.uk/wp-content/uploads/2019/11/2015-03Issue.pdf Massing, J.M 2015. Notes: 'Charlotte Reihlen and the Broad and Narrow Way'. In: ''Print Quarterly'', March. pp. 65-66.]</ref>, Kis (Katoliek; ''[https://www.wkgo.de/medien/Themen/16.%20Inv.00.037.jpg Schmerzlicher Irrtum des üppigen Lebens jetziger Weltmenschen]'') en Ling (Protestant; ''[https://www.wkgo.de/medien/Themen/11.%20Inv.92.255.jpg Seelenspiegel oder der Wettlauf des alltäglichen Lebens]'') wat die voorlopers moes wees.<ref name="Renders.Gossner" /> Volgens Renders is Kis se werk direk afhanklik van die gravure uit 1616 van die Katoliek Wierix. Die komposisieplan bly dieselfde, maar so ook die twee karakteristieke motiewe van die werk: die groepe soldate in die onderste en voorste deel van die prent en die motief van die kake van die hel - die eindbestemming van diegene wat die Breë Weg bewandel. By Ling vind mens die mond van die hel wat tot 'n vlammespel afgewater is, en soldate wat vervang is deur gewone burgers. By Riehlen is die vlamme op een lyn met die oorlogsbeeld, al blyk dit tog dat daar groepies aanwesig is.<ref name="Renders2016" /><ref name="Renders.Gossner">[https://web.archive.org/web/20250419132437/https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/60972505/RENDERS__Helmut._Vortrag_Zwei_Wege-Bilder-libre.pdf?1571676484=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3D17_01_2020_Landeskirchliche_Archiv_Stutt.pdf&Expires=1745072672&Signature=WMyTgZlfFAYwM8WK26Wcl1zn3kxvwXN1EQQD3zANF7JJzZWuv2lHfDgd~DSINy~-w1~pNt~VBEcuctf7-XCass0ilgSDW5Yp2P4gS5eK3bcptPz-2pULH~tdNLRTHIe0Z0fvHSuLwtBsAjSQUnMQ60XmJcT5xANiTTqb0TydnhD1sc2kTJXVkQ3kiO49oX8D3qf61APCL9yAGOIaJrsF26NG2k07J2~690LmHy7KCbGrNS7w0Hq~YoRNJoLhyhSNazULHO7QV1mRby63R8W5~OB88AjCNsRCp3p2TCKvBN~uGJMXMGNyytTAGN84g0pY~FGTtsrFsz0hlz93j~koJA__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA Renders, H. 2020. Rede: Zwei Wege-Bilder, einschliesslich, Gossner´s Herzbüchlein: europäische religiöse Volkskunst des 19. Jahrhunderts. (Praatjie gelewer op 17 Januarie 2020 te Landeskirchliches Archiv Stuttgart, 18:00-19:30)]</ref> Daarom dan: ten eerste skep Kis en Ling albei 'n plattelandse toneeltjie agter elke poort, terwyl Reihlen weer die agtergrond met stedelike instellings vul, maar so ook die intense stadslewe wat daarmee gepaard gaan, soos konflik, aanvalle en geweld. By sowel Wierix as Reihlen oorheers die '''stedelike element'''.<ref name="Renders2016" /> Die tweede element wat mens opval is die goddelike oog en die Nuwe Jerusalem wat by Ling en Kis afwesig is. Hulle beeld of die hemel, of die Nuwe Jerusalem uit, maar nie albei gelyk nie. Slegs in die werk van Wierix uit 1600 kom hierdie kombinasie voor, maar dan in 'n ondergeskikte posisie. Wanneer mens die twee afsonderlike werke (1600 én 1616) van Wierix sáám bekyk, en die voorstelling van God die Vader verruil met die goddelike oog, dan kom jy tog by die weergawe van Reihlen uit. In sy artikel stippel Renders dan letterlik die ooreenkomste op die kunswerk uit.<ref name="Renders2016" /> Wat vir Renders wel baie anders opval: Wierix skilder vanuit 'n ''teosentriese'' (godgesentreerde) perspektief. Christus kyk vanuit die hemel na die kyker van die 1600-gravure, waardeur sy regterkant dan die linkerkant van die kyker word. Met ander woorde, die smal weg aan die linkerkant lei, vanuit die standpunt van die kyker, na Jesus se regterkant. [https://web.archive.org/web/20250413151622/https://dick.wursten.be/images/bredesmalleweg_17dE.jpg Dieselfde word herhaal in die 1616-gravure], selfs al is Christus in die hemel nou die gekruisigde.<ref name="Renders2016" /> By Reihlen tref mens egter 'n ''antroposentriese'' (mensgesentreerde) blik aan: nou is die smal weg aan die regterkant geplaas, vanuit die ''kyker'' se oogpunt.<ref name="Renders2016" /> Nog 'n kennelike verskil by Reihlen is die engele en demone wat nie meer op aarde die pelgrims beskerm/begelei of pla/aanval nie - slegs engele word in die hemel uitgebeeld. Die mond van die hel, die skelet in doodsgewaad met die sens, en die demone is almal afwesig - hier is sprake van modernisering, weg van die Middeleeuse beeldspraak - wat mens trouens ook by die eietydse portrette met die driepad-motief opgemerk het.<ref name="Renders2016" /> Laastens merk Renders op dat die gewoonte onder die mens om beelde te gebruik nie uitgesterf het nie. Inteendeel. Die Protestante het nie die ''Heilige Hart van Jesus'' in hul huise opgehang soos die Katolieke nie, maar het tog die behoefte ervaar om ''Die smal weg en die breë weg'' op te hang, al is die spore daarvan, onwetend, juis anti-Protestants.<ref name="Renders2016" /> En tog is dit geen uitgemaakte saak nie. Claus Bernet voer aan toe Wierix omstreeks die jaar 1600 'n gravure gemaak het, gegrond op die werk van Hendrik van Balen, was Balen Katoliek, en sy kollega, die einste Wierix, is sedert 1585 (tydens die Beleg van Antwerpen) al geregistreer as "Lutheraan". Wierix werk egter jare later in opdrag van die Jesuïete, en het hom ''moontlik'' weer bekeer.<ref name="Bernet">Bernet, C. Expectations of Philadelphia and the Heavenly Jerusalem in German Pietism. In: Shantz, D.H. (ed.). 2015. ''A Companion to German Pietism, 1660–1800''. Leiden: Brill, p. 158: If we ask ourselves where Reihlen took her inspiration, we will be led back into the history of piety. Around 1600, the engraver Hieronymus Wierix (1553– 1619) created an engraving based on a work by Hendrik van Balen (1575–1632). Balen was a Catholic and his colleague Wierix had been registered as a Lutheran since 1585, but worked in his later years for the Jesuits '''and possibly converted'''. The entire compositional image structure and many details, such as the architecture, the cross, the pilgrim’s path, and its characteristics were borrowed by Reihlen and developed further.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20250208045058/https://bulletin.rijksmuseum.nl/article/download/19994/21660 Zsuzsanna van Ruyven-Zeman. 2002. Portretten van hoog tot laag en van klein tot groot. De familie Wierix en Hendrick Goltzius.] Sien voetnota 12 op bl. 403: '''In 1585 blijken alledrie de broers Lutheraan te zijn'''.</ref><ref>Vergelyk ook [https://archive.org/details/catalogueraison00wiergoog/page/XXII/mode/2up?q=profanes ''Catalogue raisonné de l'oeuvre des trois frères, Jean, Jérôme & Antoine Wierix'' (1866), xxxiii]: Les Pères de la Compagnie de Jésus se sont constamment appliqués à propager les images de sainteté; c'était, dans leur pensée, un moyen efficace de combattre les progrès du protestantisme. Les frères Wierix ont travaillé habituellement sous la direction & pour le compte des jésuites; ils ne se sont pas cependant abstenus de traiter des sujets profane.</ref> Mauquoy-Hendrickx stel dit egter so: "Op die moordlyste van die Antwerpse Burgerwag verskyn die name van die Wierix-broers, omdat hulle beskou word as aanhangers van die Lutherse geloof."<ref>Mauquoy-Hendrickx, M. 1983. ''Les estampes des Wierix''. (nota 4), p. 542, doe. 38'': "Les frères Wierix sont considérés comme adhérant à la foi Luthérienne dans les listes d'épuration de la garde civile Anversoise."</ref> Dit is hier waar die grense tussen "Katolieke" en "Protestante" kuns regtig verlê word. Hoe dit ook al sy, Reihlen het verder voortgebou op die struktuur van die beeldsamestelling en welke detail dan ook, soos die argitektuur, die kruis, die bedevaartspad, en ander kenmerke van Wierix se werk.<ref name="Bernet" /> Daar is ook diegene wat dink ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:John_Bunyan,_The_Road_From_the_City_of_Destruction_to_the_Celestial_City_1821_Cornell_CUL_PJM_1038_01.jpg The Pilgrim's Progress]'' deur John Bunyan (die boek is in Afrikaans vertaal: ''Die pelgrim se reis'') kon Reihlen inspireer het,<ref name="Lieberg" /> maar ook dié gedagtegang word verwerp. Verheggen lê die saak so uit: die verhaal het in piëtistiese en verligte kringe veel aandag geniet en die verstrengelde tweepad-motief beeld die vrye keuse tussen goed en kwaad uit, wat lynreg staan teenoor die streng gereformeerde leerstelling dat die lot van die siel vooraf deur God bepaal is. Maar dan sê sy - dit is juis hierdie "verstrengelde pad", wat deur Bunyan inspireer is, wat hier, in 'Der breite und der schmale Weg' ''weer is verlaten: de wegen zijn duidelijk gescheiden''.<ref name="verheggen">[https://web.archive.org/web/20200919145441/http://evelyneverheggen.nl/Documenten-website-Evelyne/De-brede-en-de-smalle-weg-in-beeld.pdf Verheggen, E. 2018. De brede en de smalle weg in beeld. ''Speling: Tijdschrift voor bezinning'', 2018/3, pp. 19-27]</ref><br> Renders gooi ook sy stuiwer in die armbeurs: as mens hierdie houtgravures van Bunyan een vir een sou deurkyk (1678, 1679 en 1682), dan is dit toneeltjies wat losstaan, vanaf die "stad van vernietiging" dwarsdeur tot by die "hemelse stad". Ikonografiese details is afwesig wat wel in die werk van Reihlen voorkom. Vergeleke met 'n drieluik, vorm dié drie gravures nie eens 'n geheelbeeld of eenheid soos wat mens by Riehlen sou vind nie. Daar is wel sprake van 'n raakpunt tussen Bunyan en Reihlen wat metafories van aard, maar nie visueel van aard is nie. Bunyan het ook gewoon inspirasie gaan put uit wat sy tyd meer as 'n eeu lank in gravures en embleemboeke te bied gehad het (sien die tabel bo) - of dit nou deur kunstenaars van die Teenhervorming of die Protestante Hervorming uitgebeeld was.<ref name="Renders2016" /> Daar word soms aangevoer die Stuttgartse prediker Sixt Karl Kapff het Reihlen gehelp om die piëtisme (as godsdienstige stroming van die Protestantisme) in die woorde van Jesus teen die einde van die Bergrede (Matteus 7:13-14) in beeld vas te vang, deels gegrond op sy publikasies<ref>Vergelyk: Kapitel 4: Zwischen Konsolidierung und Resignation Der württembergische Pietismus im Vormärz; 'Hauptweg und Nebenwege'. In: ''Arbeiten zur Geschichte des Pietismus: Im Auftrag der Historischen Kommission zur Erforschung des Pietismus'' Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, S. 335: Reihlens theologischer Berater Sixt Carl Kapff hatte durch verschiedene Schriften die Bildgestaltung vorbereitet und begleitet. Seit 1850 wandte er sich in seinen Veröffentlichungen verstärkt Fragen der Sozialpolitik, Moral und Lebensgestaltung zu [...] Als Beispiele seien genannt: Vortrag über die ''Sonntagsfeier'' (1850); ''Die Revolution, ihre Ursachen, Folgen und Heilmittel'' (1851); ''Das Hazardspiel und die Nothwendigkeit seiner Aufhebung'' (1854); ''Erziehung und Ehe, behandelt in vier Predigten'' (1855); ''Der glückliche Fabrikarbeiter'' (1856).</ref> deels gegrond op die aanname van enge korrespondensie tussen hom en die familie.<ref>Vergelyk: Kapitel 4: Zwischen Konsolidierung und Resignation Der württembergische Pietismus im Vormärz; 'Hauptweg und Nebenwege'. In: ''Arbeiten zur Geschichte des Pietismus: Im Auftrag der Historischen Kommission zur Erforschung des Pietismus'' Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, S. 336: In Korntal hatte Kapff seinerzeit einen Aufsatz »Ueber das tausendjährige Reich und die Wiederbringung« geschrieben, aber nie veröffentlicht. Ein Sohn von Charlotte Reihlen fertigte später eine Abschrift des Aufsatzes an, die Kapff mit dem Vorsatz versah: » Dieses Heft ist die von Theodor Reihlen gemachte Abschrift eines Aufsatzes, den ich als Pfarrer in Kornthal machte, von dem ich aber nicht wünsche, daß er veröffentlicht wird. Er ist nur für tiefer denkende bekehrte Christen. Die Welt kann das nicht gehörig würdigen, versteht es nicht und würde es leicht mißbrauchen. S. C. Kapff.«</ref> Volgens Friedrich Gustav Lang is dit onwaarskynlik dat Kapff haar van raad bedien het - in die kunswerk is daar 'n tweeledige uitkoms, en Kapff het heimlik die ''apokatastase'' aangehang, waar daar net één uitkoms kan wees, naamlik: "dat aan die einde van hierdie wêreldbedeling alle mense tot God sal terugkeer en salig sal word."<ref>[[WAT]] s.v. apokatastase; want, as elke knie dan by die wederkoms voor Christus sal buig en as Saligmaker bely, dan sal almal mos gered wees?</ref> Maar wat baie belangrik is: Reihlen sien goeie dade as "vrugte van die geloof", en nie as toegangsvoorwaardes na die hemel toe, soos sy so dikwels van beskuldig is nie. In die bovermelde boekie word dit dan ook duideliker as in die beeld self.<ref name="Lang102.105">Lang, F.G. 2014. Charlotte Reihlen (1805–1868). Lebensweg und Zwei-Wege-Bild. In: ''Kleine Schriften des Vereins für württembergische Kirchengeschichte''. Stuttgart: Verein für württembergische Kirchengeschichte, S. 102–105</ref> == Reihlen se invloed op ander werke == In die ''Catéchisme en images'' (1908), 'n Katolieke kategismeboek met beelde, ook later in Nederlands beskikbaar<ref>[https://web.archive.org/web/20250419132945/https://prentencatechismus.org/uncategorized/de-geboden-derde-gebod-van-god-heilig-steeds-de-dag-des-heren/ Prentencatechismus. De geboden - Derde gebod van God - Heilig steeds de dag des Heren]</ref> , tref mens beeld Nommer 32 aan, betreffende die Derde gebod van God. Wat onmiddellik opval is die straatuitleg van die Franse dorpie wat op 'n druppel water lyk na ''Die smal en die breë weg''. Hierdie keer lei alle paaie egter reguit kerk toe.<ref>[https://web.archive.org/web/20240623201604/https://missiondesainteanne.wordpress.com/wp-content/uploads/2018/09/catc3a9chisme-en-images-1908-toutes-les-pages.pdf Catéchisme en images, 1908]</ref><ref>Kyk ook na die jukstaponering in die 2015-voorlegging van [https://web.archive.org/web/20240701000324/http://d284f45nftegze.cloudfront.net/julianlutz/Breiter-schmaler-Weg.pdf Brigitte Hufenbach, cand. Soz. Arb. en J. Thomas Hörnig, Prof. Dr. theol. habil.], bl. 15</ref> == Suid-Afrika == === ''De bre(e)de en de smalle weg'' === In die ''350 Jaar: NG Kerk'' (2002) dien die ''De breede en smalle weg'' in die voorhuis as aanduider van Christelike herlewing onder die kudde - iets waarvoor die dominees en gemeentelede al sedert die 1860's voor gebid het.<ref>Hofmeyr, G. (red.). 2002. ''N.G. Kerk 350 : eenhonderd bakens in die geskiedenis van die Nederduitse Gereformeerde Kerk, 1652-2002'' Wellington: Lux Verbi, bl. 120-121: Die herlewings van 1860 tot 1862 en dié wat vanaf 1874 gevolg het, het 'n blywende invloed op die NG Kerk gehad en het 'n groot bydrae gelewer tot die evangeliese karakter van die kerk. Dit het baie positiewe gevolge gehad: [...] Die bekende uitbeelding van die smal en breë weg wat vroeër talle lidmate se mure versier het. Dit was tipies van die spiritualiteit van die herlewingsgesindes en toon die maklike en algemeen bewandelde breë weg wat uitloop op die hel. Die trein op die breë weg weerspieël ook die agitasie teen Sondag - plesiertreine waarby Kaapse herlewingsgesindes betrokke was . Die smal weg lei verby die Kruis na die Hemelstad. Die Alsiende Oog van God word ook uitgebeeld. [...] Hierdie banier weerspieël die piëteit van herlewingsgesindes.</ref> Maar sonder 'n vaste tydlyn wat verkoopsyfers, verspreiding en afsetgebied aandui, kon die plakkaat netsowel as gerieflike breinkaart (''mind map'') of [[eselsbrug|eselsbruggie]] gedien het, net so onmisbaar as 'n atlas in die Aardrykskundeklas. Dit moes vir sy tyd vernuwend gewees het; geen resitasies of Bybelverse of kernwoorde op abstrakte wyse uit die kop soos 'n papegaai vir die kategese leer nie: Gods wette word nou sonder sukkel op grafiese wyse voorgestel, saamgevat en opgesom. En boonop in kleur ook, nie bloot swart-en-wit nie. Hoe dan ook, waar daar 'n vraag is, is daar 'n aanbod: In Oudtshoorn se wêreld was selfs afdrukke van ''De breede en de smalle weg'' by die Jodewinkel verkrygbaar.<ref>[https://scholar.sun.ac.za/bitstream/10019.1/51707/1/weil_inskakeling_2000.pdf Weil, T. 2000. Die inskakeling van die Jode by die Afrikaanssprekende gemeenskap op die platteland van 1880 tot 1950. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling. Universiteit van Stellenbosch, p. 86; met as bron - Sue van Waart, 1990, ''Paleise van die pluime'', bl. 63]</ref> 'n Mens moet waak teen veralgemenings, maar dr. Franz Bachmann skryf wel in sy boek ''Süd-Afrika: Reisen, Erlebnisse und Beobachtungen'' (1901), tydens sy ses jaar wat hy in die Kaapkolonie, Natal en Pondoland deurgebring het, die volgende oor die [[Hopefield]]-omgewing spesifiek, wat toon dat godsdienstige afbeeldings in die Afrikanerhuis, ongeag die oorsprong, geen vreemde gesig was nie:<ref>[https://www.google.co.za/books/edition/S%C3%BCd_Afrika/gjEPAAAAYAAJ?hl=af&gbpv=1&dq=Wand-bilder%20Papier%20Katholizismus&pg=PA85&printsec=frontcover Bachmann, F. 1901. Hopefield. In: ''Süd-Afrika: Reisen, Erlebnisse und Beobachtungen''. Berlin: Hermann Eichblatt, S. 85]</ref> {| class="wikitable" ! scope="col" style="width: 300px;" | Oorspronklike Duits (1901) ! scope="col" style="width: 300px;" | Afrikaans |- |Als Kuriosität seien die überall anzutreffenden bunten Wandbilder von gepretztem Papier erwähnt, die Christus, die Jungfrau Maria und verschiedene Heilige, in den grellsten Farben gedruckt, darstellen. Man glaubt in einem katholischen Lande zu sein. Aber von Katholizismus haben die Leute doch kaum dem Namen nach eine Ahnung! Die Bilder werden meist von herumziehenden Hausierjuden verkauft. || As 'n soort eienaardigheid tref mens orals bont muurskilderye van geperste papier aan, wat Christus, die Maagd Maria en verskeie heiliges uitbeeld, wat in die skelste kleure gedruk is. 'n Mens sou dink jy bevind jou in 'n Katolieke land. Maar die mense het nie die vaagste benul wat katolisisme is nie, laat staan nog die naam! Die skilderye word meestal deur rondtrekkende Joodse smouse verkoop. |} Die Nederlandse weergawe, ''De breede en de smalle weg'', is in Suid-Afrika as Africana bekend. Volgens [[C.G.S. de Villiers]] (1894-1978) het geen plaasvoorhuis (in die Overberg-distrik, hier in sy boek meer in die besonder [[Caledon]] en [[Bredasdorp]] waar hy gereeld as kind rondgereis het) ''De Breede en de Naauwe Weg'' ontbreek nie.<ref>De Villers, C.G.S. 1964. ''Medereisigers''. Kaapstad: Tafelberg Uitgewers, bl. 85 & 86: Toe ek as jong seun saam met Pa en Ma by Pa se suster, ouma Swart, op Elandsdrif, Bredasdorp, gaan kuier het, was dit die gebruik om op Agterdeur te gaan uitspan voordat die laaste skof langs die Rooistrandveld en Elim aangepak word. Oom Elie en tant Let Groenewald was nie familie van ons nie; Pa en Ma het hulle net baie goed geken. [...] Tant Let se voorhuis was baie klein en het geblink van sindelikheid. Die vier vergrote portrette van die egpaar se ouers het feitlik die hele muurspasie bedek, maar daar was darem nog plek vir ''De Breede en de Naauwe Weg'', wat vanslewe in geen plaasvoorhuis ontbreek het nie.</ref> Volgens sy agterkleinniggie,{{voetnota|C.G.S. de Villiers se ouma was Susanna Magdalena Martha du Toit (30.9.1811 - 18.9.1901), wat weer Suzanne van Rensburg se oumagrootjie was. Albei skrywers maak melding van die plaas Elandsdrif, en die geboortedatum 1811 en dat sy in 1829 met 'n De Villiers van Caledon getroud is.}} 'n Bredasdorper, Susanna Magdalena Martha van Rensburg (gebore Swart; 1919-1974),<ref>[https://web.archive.org/web/20250419133409/https://www.graves.eggsa.org/westerncape/Bredasdorp_Urban/Bredasdorp-nuwe-BP/R%20-%20Vanne%20__%20Surnames%20-%20R/DSCF1790.JPG eggsa.net: eGGSA Graves - Western Cape - RENSBURG Susanna Magdalena Martha, van nee SWART 1919-1974.]</ref> is hul "Breede en de smalle weg" in die spens aangetref, maar dit was op 'n plek gehang waar mens dit nooit kon miskyk nie. In die postuum gebundelde ''Breë weg, smalle weg'' (1978) oor haar Bredasdorpse jeug,<ref>[https://www.dbnl.org/tekst/kann003gesk02_01/kann003gesk02_01_0009.php Kannemeyer, J.C. 1983. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur''. Band 2. Kaapstad, Academica.]</ref> wat stukke bevat wat tussen 17 Augustus en 19 Oktober 1971 deur die SAUK uitgesaai is, glo sy dat die kunswerk "tot dertig, veertig jaar gelede" nog (dus, 1930's tot 1940's) seker in elke tweede Afrikaanse huis te sien was.<ref name="VanRensburg.1978">Van Rensburg, S. 1978. ''Breë weg, smalle weg''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 1-6</ref> ==== Vervreemding ==== Oormaatproduksie en -verspreiding. Die Hollandse taal wat die teks met verloop van tyd ontoeganklik gemaak het. En bowenal, die kyker, wat totaal en al van die oorsprong, ontwikkeling en die bedoeling van die werk vervreem is, en hulself nie meer daarin kan vind nie.<br> Wat kan skeefloop?<br> Die onkunde dwing die kyker om hom eenvoudig te verlaat op indrukke van elke kwasveeg, [[Hineininterpretierung]] deur die eietydse waardes of verwysingsraamwerk daarop af te dwing (soms met 'n tikkie humor), of dit laat die persoon eenvoudig net koud. Met ander woorde, die plakkaat word in wese 'n Rorschachtoets wat die kyker se eie gedagtegang blootlê. Oplaas kry mens die bewoording, soos geuiter deur die karakter Jos Goosen wat terugdink aan sy jongdae, in [[Harry Kalmer]] (1956–2019) se fiksieboek ''Die man met die dertien kinders'' (1998):<ref>Kalmer, H. 1998. ''Die man met die dertien kinders''. Kaapstad: Queillerie-Uitgewers, pp. 2-3.</ref> {{cquote| "de smalle weg en de breede weg"<br> Ek is seker ons het nooit daardie naam in ons huis gebruik nie.<br> Dit het ek eers later iewers gehoor of in 'n boek gelees. "De smalle weg en de breede weg". Of was dit andersom? "De breede weg en de smalle weg."<br> Vir my was dit net 'n prent in die gang. Dié tipe kitsch wat deesdae weer in die mode is. Hoogmode. Met dieselfde selfbewustheid as drie eendjies in 'n ry teen die muur, geborduurde Bybeltekste, aforismes ("Wat is 'n huis sonder 'n moeder?") en prentjies van die Voortrekkermonument op volstruiseiers. Die prent het reg teenoor die kleinhuisiedeur gehang. Die mense (almal wit) was in swart geteken. Die hele skildery was gebaai in die oranjerooi vlamme van die hel waarheen die mense op die breë weg op pad was. In die hel was daar duiwels, sondaars, krullende slange en (heel regs in die agterste hoek as jy geweet het waar om te kyk) twee swart mense met gepynigde uitdrukkings op hul gesigte. As die kleinhuisiedeur oop was terwyl jy op die toilet sit, kon jy (sonder om eers op te staan) duidelik sien dat die mense op die breë weg baie meer pret het as dié op die smal weg. }} Gaan mens egter terug na die stuk van Suzanne van Rensburg (gebore in 1919, let wel), gelewer aan die SAUK in 1971, stel sy dit onteenseglik dat niemand werklik geweet het waar ''De breede en smalle weg'' vandaan gekom het nie, en sy self het duidelik geen benul hoe oud die werk regtig is nie:<ref name="VanRensburg.1978" /> {{cquote| Die kunstenaar is onbekend, maar dat hy 'n Skrifgeleerde van formaat moes gewees het, betwyfel ek nie, want op daardie prent is daar nie minder as sewentig vers-en-kapittel-aanhaling uit die Bybel nie. Maar boonop was daardie kunstenaar en Skrifgeleerde ook 'n ware kenner van die Victoriaanse modes, want sy keuse vir elke okkasie was doodreg. Die vroue op die breë pad, met hul ingegorde middeltjies, wipstert-busselrokke, parasols en yslike hoede waarin opgestopte voëls nes maak, is toonbeelde van Victoriaanse kuisheid en korrektheid. Die mans daarenteen, met hul Victoriaanse sjarme van buigings en verleidelike gebare, pluiskeil en swaelstertpakke, is die ware wolwe in skaapsklere van daardie era. }} Oor die kleredrag sê sy dan net, mens moet seker dankbaar wees dat daardie honderd siele op die Breë Weg nie in hippieklere aangetrek was nie: "Die Victoriaanse klere besorg darem 'n mate van kuisheid aan al die sondige tonele daar op die breë pad." By ''De Balzaal'', merk sy op, is daar 'n paar danspare op die grondverdieping besig om so 'n "ekskuus my vir die wals" in hul wipstert-rokke te dans. Sy vind dit ook effe vreemd by ''De Speelbank Sociëteit'', dat 'n man buite die venster aan 'n tou om sy nek swaai - "en dit nogal met sy hoed op".<ref name="VanRensburg.1978" /> Van Rensburg kan glad nie die kloutjie by die oor kry waarom treinry sonde is nie:<ref name="VanRensburg.1978" /> {{cquote| Hoër op, waar die pad nouer word, maak hulle oorlog, wat natuurlik 'n groot sonde is. Agter die voetsoldate ry 'n trein verby, maar dat treinry nou ook sonde is, dit kon ek nie kleinkry nie. Hoe op aarde sou Pa, 'n ware gelowige, ons hele gesin dan jaar ná jaar in 'n sondige trein neem om by Ma se familie in die Koeberg te gaan kuier! Nee wat, om die pap darem nou so dik aan te maak, sou selfs ons ou ds. Viljoen met huiwering vul. }} Soos met Kalmer se fiktiewe karakter hierbo, is daar vir haar ook 'n gemis vir iets lekkers vir die kinders, en die betekenis van die diakonessehuis ontgaan haar heeltemal:<ref name="VanRensburg.1978" /> {{cquote| Hier is dit rustig en sonder die versoekings van die breë weg, net die kastyding des geestes en des vleeses. Die bedrywighede op daardie smal paadjie is minimaal en ons kinders se groot beswaar was dat daar niks lekkers op daardie pad gebeur nie... nie eens kinders wat onskuldige speletjies soos "Ring-a-rosie", Ly of gly, Vroteier, "In and out the windows", en "Walking on the green grass" speel nie. Met pandspeletjies kon jy darem nog die kat in die donker knyp... en dit was nou vir jou sonde, doodeenvoudig sonde. Die enigste geboue op daardie pad is 'n kerk, 'n kinderhuis vir in die eg gebore kindertjies, 'n diakonessehuis vir oues van dae en 'n Sondagskool... en meneer die kunstenaar, wat dan van die Kinderkrans? }} Nadat sy 'n wandelingbeskrywing na die Goue Poorte gegee het, kan sy afsluit met:<ref name="VanRensburg.1978" /> {{cquote| Nou is ons reis voltooi. Jy waag dit skaars om om te kyk, want daar ver links lê die rookwalms van die bose plek en hier skuins onder 'n diep kloof met die goue reënboog daaroor gespan. Maar reg daarbo? O, aarde bedek my en heuwels val op my... die Alsiende Oog in die driehoek.}} Sy vergelyk dan daardie oog met dié van 'n speelgoedwinkelier op Bredasdorp wat niks misgekyk het nie, en haar skuldgevoel toe 'n ballonnetjie eendag per ongeluk in haar hand beland en gaan teruggee het. Daarop het die winkelier gesê: "Ek het jou gesien met hierdie groot oog", en hy rek die oog so wawyd oop, net soos daardie oog op die plakkaat.<ref name="VanRensburg.1978" /> ==== Reihlen 'herontdek' ==== Wanneer presies die naam Reihlen bekend geword het in die Afrikaanse taalruimte is moeilik te sê, behalwe dat dit nogal saamval met die uitgee van die moderne Afrikaanse weergawe sedert 1997, asook die aansluiting van die internet. Nog in 1995, in die ''Tydskrif vir Volkskunde en Volkstaal'', rondom die etimologie van Afrikaanse spreekwoorde, word daar nie 'n dooie woord gerep oor Reihlen nie:<ref>Pretorius, J.C. 1995. Waarom sê ons so? Afrikaanse spreekwoorde uit die pionierstyd - ''Tydskrif vir Volkskunde en Volkstaal'', 51(2), November, pp 1-59; hier spesifiek bl. 15 & 16</ref> {{cquote| '''Die breë en die smal weg''' - Teen die einde van die negentiende en begin twintigste eeu het 'n godsdienstige prent, bekend as "De breede en de smalle weg", in talle huise teen die muur gehang. Dié prente is nog tot in die twintigste eeu as pryse in Sondagskole uitgedeel. Die prent beeld die weg van dood en verdoemenis en dié van lewe en redding uit. Die breë weg aan die linkerkant lyk baie aanloklik met aanwysings soos welkom, danssaal, wêreldsheid, herberg, Sondagontheiliging, dobbelhuis, leningsbank, lotery, teater en ander. Orals staan groepe mense gesellig rond. Daar is ook ' n trein. Mens moet onthou dat daar met die koms van die stoomtrein groot teenkanting van die Kerk se kant was, omdat die treine ook op Sondae sou loop. Die breë weg eindig bo aan die linkerkant van die prent in die ewige vuur. Die smal weg aan die regterkant is baie steil en moeilik, met aanwysings soos lewe en redding, weg van redding, Sondagskool, diakonessehuise en ander. Daar is baie minder mense wat hierdie weg, wat in die Hemelse Jerusalem eindig, volg. Bo in die middel van die prent is die alwetende Alsiende Oog. By elke persoon of groep persone is 'n Bybelteks wat na een of ander gedeelte van die Ou of Nuwe Testament verwys. Bekende uitdrukkings in dié verband is: '''Die breë weg opgaan of bewandel''' - 'n sondige lewe lei.<br> '''Die smal pad''' - die lewenswyse na die ewige lewe }} [[Abraham H. de Vries]] ontleed ''Gebet van Tities Tokaan'', wat in ''Kort Vertel: Aspekte van die Afrikaanse Kortverhaal'' (1998) verskyn, waarin Jeremias die smalle weg bewandel het, en tog, net soos Job en sy kinders, geteister is met teenslae. En Tities, as voorbidder vir Jeremias, plaas God onder gebed in die beskuldigdebank. Dit is hier waar die woord "Swabiese tekening" duidelik gebruik word:<ref>De Vries, A.H. 1998. ''Kort Vertel: Aspekte van die Afrikaanse Kortverhaal''. Amsterdam: Suid-Afrikaanse Instituut, p. 58</ref> {{cquote| Selfs al sou die leser hier nog Heere die eerlike erns van 'n bidder gun, volg net daarna 'n openlike klag ("maar toch Heere, jy het nie pad langs gehou met Jeremias nie") want Jeremias het hom in die laaste tyd goed gedra; hy het, sou 'n mens in terme van die bekende '''Swabiese tekening''' van die Breede en die Smalle kon sê - op die smalle weg gebly, teenoor die Heere wat nie padlangs gehou het nie, afgedwaal het. Om niemandal, al die vroomheid, Jeremias se melkbokke word deur die weerlig doodgeslaan. }} Op 24 Desember 2010 verskyn in ''Die Burger'' die artikel getiteld "Kersfees in die Klein-Karoo" (waarin Abraham de Vries die Karoo-Kersfees van sy jeug onthou, nes hy vantevore al in [https://www.dbnl.org/tekst/_nee003200601_01/_nee003200601_01_0106.php ''Neerlandia'' (2006) gemaak het]), waarin die kind op sy naam genoem word:<ref>[https://discover.sabinet.co.za/search?Search=%22reihlen%22&ProductType=allcontent Sabinet Discovery s.v. reihlen, toegangs: 18 April 2025.]</ref> "[...] van 'n Nederlandse afdruk van die toneel wat die koopmansvrou uit Zwabe, '''Charlotte Reihlen'''-Mohl, in 1866 in Stuttgart laat maak het na die dood van haar tweede seuntjie." ==== Post-millennium ervaringe ==== Die gevoelservaring van ''De breede en smalle weg'' is na die millenniumwending uiteenlopend, na gelang van die persoonlikheid: Pleks daarvan dat die individu bevryding en die losmaak van slaafse kerkdogma sou ervaar, soos die Piëtisme beoog het, word die afdruk van ''De breede en smalle weg'' vir die kyker net nog 'n slaanstok in die hand van die kerk en samelewing om mee gelooi te word.<br> Callie Roos spreek byvoorbeeld kritiek uit teen hierdie tweeledige manier van dink en doen. Want beelde soos "die smal weg teenoor die breë weg" vorm deel van 'n raamwerk, wat meebring dat Christene hulself voortdurend vertel dat hulle nooit goed genoeg is nie, tot mislukking gedoem is, en op die lange duur eenvoudig tou opgooi. In alles word die kwaad en die boosheid gesoek. Mens vrees straf, mens vrees die dood. Dit bring pyn en onsekerheid mee. Op hierdie manier word die individu gekondisioneer om by georganiseerde godsdiens netjies in gelid te val (uit selfbehoud), verdere blootstelling word vermy, die dieper betekenis gaan verlore. En dit bring verstarring van die kerk en samelewing mee.<ref>[https://www.google.co.za/books/edition/In_Christus/NOHsDwAAQBAJ?hl=af&gbpv=1&dq=%22bre%C3%AB%20weg%22&pg=PT46&printsec=frontcover Roos, C. 2020. ''In Christus: van toeskouer tot spoortrapper''. Johannesburg : Delta Boeke]</ref> Ander verkies weer die getrokke riglyne in 'n uiters chaotiese wêreld. Vir Sonja Goldberg het die plakkaat in die een gastekamer op haar tannie se plaas 'n "onuitwisbare indruk" op haar gemaak. Daar is slegs twee paaie wat gevolg kan word. Maar dit is die klein, lae hekkie van die smal weg wat mense die meeste afskrik.<ref>[https://www.google.co.za/books/edition/Kom_saam_Wysheid_vir_jou_lewensreis/v9geEQAAQBAJ?hl=af&gbpv=1&dq=%22bre%C3%AB%20weg%22&pg=PT59&printsec=frontcover Goldberg, S. 2024. Die pad na Jesus toe. ''Kom saam: Wysheid vir jou lewensreis.'' Midrand: Luca Uitgewers]</ref> === ''Die smal en breë weg'' === [[Lêer:Die smal en breë weg Advent 2000 Trust.JPG|duimnael|regs|''Die smal en breë weg'' van Advent 2000 Trust]] In 1997 haal die Advent 2000 Trust die ou plakkaat onder die stof uit, [https://godsanswer.co.za/wp-content/uploads/2019/02/1.-Broad-Narrow-Road.pdf en maak hom brandaktueel], met 'n lokale kleurtjie by.<ref>[https://web.archive.org/web/20140816020736/http://www.godsanswer.co.za/ Advent 2000 Trust, Tuisblad, 16 Augustus 2014]</ref> Teen 2011 is daar oor 'n tydperk van dertien jaar 1,9 miljoen plakkate gedruk en in 32 tale vertaal (waaronder Russies, Chinees en Koreaans).<ref name="VanVelden" /> Teen 2013 is meer as 2,6 miljoen kopieë in 40 tale versprei,<ref>[https://godsanswer.co.za/wp-content/uploads/2019/02/Christus_se_opdrag.pdf Godsanswer: Christus se opdrag (by Properties dui die .pdf-datum op: 23 September 2013]</ref> en is selfs in 2023 nog op die sendingsveld in Mosambiek geslaag, ondanks die sinode van die Gereformeerde Kerk se afkeuring daarvan, vanweë die Jesus-figuur daarop.<ref>[https://web.archive.org/web/20250413200324/https://juignuus.co.za/getuienis-die-bree-en-die-smal-weg/ Venter, A. 2023. Getuienis: Die breë en smal weg. ''Juig!'': 3 Junie]</ref> Die Afrikaanse weergawe heet: ''Die smal en breë weg''. Die plakkaat se numering ondergaan 'n hellevaart: Nommer 1 begin by God, en Nommer 100 eindig by die hel. Die Bybelverse verskyn onderaan die kunswerk. Die kyker word oorval met lewendige, vrolike en aantreklike kleure - ontdaan van die sobere (of sonverbleikte?) kleure van vroeër - maar word ook gekonfronteer met al die nuwe euwels in die Nuwe Suid-Afrika, wat mens links op die Breë Weg kan vind. Of nié vind nie: die treine loop nie meer nie. In stede daarvan vind mens minibustaxi-geweld (of kaping?) op jou drumpel wat botvier; aborsies en straathoere om elke hoek, boonop reg onder die bordjie "Get AIDS Here". Homoseksuele in punkdrag en tatoeëermerke is 'n nuwe toevoeging, maar slawerny is van die baan af. Verkragtig, moord en doodslag woed oral. Betogings met klipgooiery en oorlog met skerpgeskut is moeilik te onderskei. Die Bacchus by die ingang van ouds moes bietjie links lê vir twee doedies in bikini's wat die "Welcome"-banier ophou. Die Smal Weg behou steeds sy plattelandse sjarme, maar die rus en vrede is nou in absolute skrille kontras met die stadsgeweld. Boonop is die hemelpoorte nie meer in 'n mistieke glans gehul of deur steil en nou kronkeldraaie bemoeilik nie, maar toegankliker vir die gelowige. Omdraaikans op die Breë Weg is daar wel, maar die diep versonke kloof tussen die hemel en hel het, anders as op die beeld van 130 jaar tevore, nou heeltemal onoorbrugbaar geword. Ook hiervoor is 'n logiese rede. In 'n onderhoud met ''Maroela Media'' in 2021, onthou André Venter, wat die plakkaat laat ontwerp het, hoe hy as 5-jarige die heel eerste keer 'n afdruk van ''De breede en de smalle weg'' in sy oupa se huis gesien het. Die indruk op hom was iets ontsaglik. Al kon hy nie Nederlands lees nie, was die beeld vir hom genoeg. Maar hy vind egter geen ongenuanseerde bekeringspad daarop nie.<ref name="VenterMaroela2021" /> Die tweestryd het hy in sy ouerhuis ondervind: sy pa was 'n wonderlike mens, maar egter alkoholis. Boonop moes André, as kind, 57 keer trek en by 27 verskillende skole aanpas. Sy ma het André die noue weg laat bewandel en stabiliteit gebring. Hy het die verkeerde goed by sy pa gesien, maar sy ma het die mooi kant gebring: "Dus, die verkeerde en die regte pad."<ref name="VenterMaroela2021" /> In die 1980's het sy pa tot bekering gekom, nadat André (nou al getroud en op universiteit) hom tussen die boemelaars gaan uithaal en weggedra het.<ref name="VenterMaroela2021" /> André Venter werk eers in die staatsdiens op 'n plaas in Hartbeespoortdam, bring sy eie onderneming op die been en vestig hom in die boubedryf. In sy werk beleef hy self 'n noue ontkoming op sy lewenspad, want hy was lief vir spoed en het een aand op pad in 'n trop beeste vasgery. Hy is gelukkig: met slegs 'n paar skraapmerke kom hy verder ongedeerd van die ongelukstoneel af. Hy betrek sy neef, wat toe self alkoholis was, om houtwerk vir hom te doen, op die een voorwaarde dat hy die drank moet los. As deel van die neef se rehabilitasie, besoek hulle saam een dag die NG Kerk (Venter is eintlik lidmaat van die Gereformeerde Kerk), en tydens die erediens vra die predikant: "Waar is die ou prent waar mens sommer kan sien watter sonde die mense doen?". Op daardie oomblik het Venter besef waarom sy lewe op die Botswanapad gespaar is.<ref name="VenterMaroela2021" /> Die afdrukke van die plakkaat wissel van hand na hand, en het al onder meer antwoord gegee in Sierre Leone, Kenia, op 'n skip in Italië, Alaska, Nieu-Seeland, ens. Nog 'n paar plakkate is al gedruk, by name ''Hemel of Hel'' (wat vier jaar geduur het om te ontwerp), ''God se Antwoord'', ''Die Grootste Wet'' en ''Christus se Opdrag''.<ref name="VenterMaroela2021">[https://web.archive.org/web/20210225074838/https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/goeie-nuus/die-reispad-na-die-hemel-of-hel/ Stoltz-Masson, E. 2021. Die reispad na die Hemel of Hel. ''Maroela Media''. 21 Februarie.]</ref> H. Londt word as die tekenaar, volgens Van Velden, aangedui.<ref name="VanVelden" /> ==== Poststrukturalistiese en postmoderne analise ==== Van Velden ontleed in haar 2011-verhandeling die eietydse Afrikaanse weergawe deur 'n poststrukturele en postmoderne lens. Aangesien ''Die smal en breë weg'' baie letterlik vertolk word, pas hierdie ondubbelsinnigheid nie so lekker in die postmoderne kraal nie. Voorts word daar nie te veel by die Piëtisme stilgestaan nie, ook nie gelet op die 1866-voorganger se oorspronklike bedoeling of sy geleidelike daling in gewildheid nie, ook skort diskoers vanuit Duitsland (die kunswerk se heimat), want die waarheid is immers 'n oop en relatiewe begrip. Voorts word uit die oog verloor dat die kunswerk, 'n ''tydsdokument'' is, net soos enige spotprent ook, net soos die verhandeling, en die postmodernisme as stroming self. Die hele hoofstuk kon met daardie een sin saamgevat word: "Hierdie oorvereenvoudigde illustrasie van Bybelse begrippe van eskatologie, sonde en verlossing ondersteun ‘n eksklusiewe, swart-op-wit teologie wat myns insiens indruis op post-strukturalistiese en postmoderne sienswyses."<ref name="VanVelden">[https://scholar.sun.ac.za/server/api/core/bitstreams/27ae15d6-7ed3-491a-aebd-45dc656f558a/content Van Velden, C.M. 2011. 'n Weg na betekenis: 'n gevallestudie van letterlike en figuurlike ikonografie van Bybelse eksegese. Ongepubliseerde M.Phil-verhandeling. Universiteit van Stellenbosch.]</ref> Die volgende kritiekpuntjies is geopper:<ref name="VanVelden" /> * Die letterlike vertolking is fundamentalisties, is gegrond op die idee van absolute waarhede, universele finaliteit, terwyl die Bybel metafories en misteries vertolk moet word.<ref name="VanVelden" /> Dit is nog 'n kenmerk van die postmodernisme: die idee van "desentrering": die gedagte dat daar geen stabiliteit, outoriteit of sentrum bestaan nie.<ref name="ViljoenCloete /> * Daar is te veel "binêre teenoorgesteldes, obsessiewe klassifikasie en hiërargieë".<ref name="VanVelden" /> * Die ''Soek jouself! Waar is jy op pad heen?'' en ''Is jy tevrede met jou toekoms?'' bied 'n 'didaktiese en dreigende toonaard' en die anonieme kunstenaar skep rondom homself 'n 'eiegeregtige outoriteit', asof die skepper "die gesag het" om so 'n "verdoemende uitspraak" te lewer. "Die kunstenaar se begrip van die gekose teksgedeeltes [word] as finale antwoorde voorgehou."<ref name="VanVelden" /> * Vrees of geforseerde belydenis word by die kyker aangewakker.<ref name="VanVelden" /> * Dit is nie mooi dat diegene met gestremdhede letterlik gekoppel word aan Matteus 18:8, Markus 9:45 en Lukas 15:8, en feitlik niemand op die Smal Weg enige sigbare gebreke het nie.<ref name="VanVelden" /> * Die teksverse word té gefragmenteerd aangebied<ref name="VanVelden" /> (ironies, want fragmentering is deel van die postmoderne kuns).<ref name="ViljoenCloete /> 'n Mens se oog begin by die poorte, en volg padlangs tot die gesigseinder waar jou lot op jou wag. Daar is geen "parallelle chronologie" in die gegewe verwysings wat met ‘n bestaande Bybelgedeelte aangaande die finale oordeel, verlossing of verderf vergelyk kan word nie. Ook, nog 'n probleem: die nommers volg ook nie die pad wat die oog sou volg nie. Sy voel dus "dat die plakkaat meer integriteit sou gehad het sonder die byvoeging van Bybeltekste."<ref name="VanVelden" /> * Deur die onoorkomelike kloof word daar op 'n letterlike wyse gesê dat daar geen integrasie tussen die paaie is nie; met ander woorde, as die persoon verkeerd kies (want sy voorland is immers die algehele afrekening van die slegte), word die persoon deur immoraliteit verswelg - geen nuanses of uitsonderings kom voor nie.<ref name="VanVelden" /> * Terwyl kuns veronderstel is om 'n "spirituele leefwêreld te skep waarin veelvoudige interpretasies en vrye denke aangemoedig word, wil dit voorkom of ‘n estetika van letterlike ikonografie dikwels die teenoorgestelde aanmoedig." Sy erken egter die didaktiese aard daarvan. Die kyker word soos 'n kind benader, en dié se oordeelsvermoë word ondergeskik aan die beeld se 'finale' betekenis.<ref name="VanVelden" /> * Evangelisasie benut die kweek van geestelike identiteit en die materiële kultuur; en hierdie veilige groepsidentiteit kan as verdedigingsmeganisme aangewend word wanneer die groep bedreig voel. En verdediging is immers die fondament waarop propaganda berus, wat weer die didaktiek benodig. "Aansluitend by die kwessie van herhaling, volg die kwessie van massaproduksie en verbruikerskultuur" [...] "hierdie weergawe [is] in al die Suid-Afrikaanse landstale beskikbaar, versprei oor Suider-Afrika heen en beskikbaar vir so min as R10 ‘n plakkaat".<ref name="VanVelden" /> Die verspreidingsyfer is wel so hoog, erken sy meer as een keer weer, juis vanweë die letterlikheid daarvan, en erken self sukses word gekoppel aan syfers<ref name="VanVelden" /> (wat ironies genoeg 'n kenmerk is van die postmodernisme: die omarming van die massakultuur, gepaardgaande met die verspreiding (dispersie) van mag en toeganklikheid onder die menigte):<ref name="ViljoenCloete>[https://web.archive.org/web/20250417074514/https://www.litterm.co.za/2021/04/22/postmodernisme-2/ Cloete, T.T. & H. Viljoen. reds. ''Literêre terme en teorieë''. s.v. "postmodernisme" (geraadpleeg 17 April 2025)]</ref> {{cquote| Dit wil dus voorkom of hierdie plakkaat juis suksesvol is omdat dit die behoeftes van die gemeenskap waarop dit gerig is, op 'n letterlike wyse weerspieël in die visuele narratief. - p. 24<br> ---<br> Dit wil voorkom of juis die 'letterlikheid' daarvan dikwels as trekpleister dien. Al kan hierdie gewildheid onder meer toegeskryf word aan ‘n skynbare eksegetiese toeganklikheid, is daar baie meer faktore wat inspeel op die aanskaffing en aanwending van letterlike Bybelse ikonografie. - p. 27<br> ---<br> Vanuit ‘n hermeneutiese benadering, is dit duidelik dat oordrewe letterlike beeldmateriaal as interpreterende teks maklik faal. Hierdie tipe beeldmateriaal geniet desnieteenstaande steeds geweldige populariteit." - p. 27<br> ---<br> Die feit dat hierdie spesifieke uitbeelding van ''Die Smal en Breë Weg'' steeds aandag (in miljoene) geniet, in ‘n wye verskeidenheid tale vertaal en gedruk is, en oor die wêreld heen versprei word byna 150 jaar nadat dit die eerste maal die lig gesien het en oor kontinente heen getrek het, is merkwaardig. - p. 28 }} Sy het egter groot lof vir Willem Boshoff se ''Bread-and-Pebble Road Map'' (wat uit klip en sand bestaan met Arabiese name op), wat elke liewe grens van denkwyse en vooroordeel en hiërargie uitdaag - insluitend kerkdogma - maar kom uiteindelik tot die besef die werk is nie juis geskik vir die sendingveld nie, daarvoor is die visuele taal grootliks beperk tot die grense van die kontemporêre kunsgalery, met 'n uitgelese groepie. Dit voer " 'n redelike elitistiese bestaan. Nie alleen is die kontemporêre uitstalruimte 'n ontoeganklike area vir groot getalle mense in Suid-Afrika nie, maar Boshoff se visuele taal blyk ook eksklusief tot 'n klein minderheid individue te spreek wat opgelei is in kontemporêre (en veral postmodernistiese) vorme van visuele interpretasie."<ref name="VanVelden" /> Tot haar slotsom, glo sy, kan daar net dalk 'n goue middeweg tussen die twee werke wees.<ref name="VanVelden" /> == Notas == {{Notas}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{de-vertaal|Special:PermanentLink/253812161|Charlotte Reihlen] }} {{Normdata}} [[Kategorie:Skilderye]] [[Kategorie:Christendom]] 6gtrefykgctwjgu3gscsthpc6egr751 2894648 2894647 2026-04-17T17:06:33Z Oesjaar 7467 /* Die drukwerk begin */ Verbeter 2894648 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|''Die smal en breë weg'' (kunswerk)}} [[Beeld:Der breite und der schmale Weg 2008.jpg|250px|duimnael|''Der breite und der schmale Weg'', ontwerp deur Charlotte Reihlen en geskilder deur Paul Beckmann. Hierdie weergawe word in 2008 verhandel en bevat teksverse uit die 1984-Luthervertaling in fraktuurskrif. Die oorspronklike alsiende oog ontbreek, maar die opelug sendingsdiens is wel 'n nuwe toevoeging.]] [[Beeld:Der breite und der schmale Weg.jpg||250px|duimnael|Die bekender weergawe.]] [[Beeld:Alsiende_oog_DSEBW.JPG|250px|duimnael|Die alsiende oog tussen die wolke is uit die jonger weergawes verwyder, moontlik weens die verbintenisse met die sekulêre vrymesselary en die Oog van Horus]] '''''Die smal en breë weg''''' is 'n ''Andachtsbild'' (stigtelike beeld) oorspronklik ontwerp deur die [[Stuttgart]]se piëtistiese diakones [[Charlotte Reihlen]], wat die onderskeid tussen goed en kwaad uitbeeld.<ref name="Schiedt" /> Dit word dikwels as 'n verdeelde dubbelpad uitgebeeld: Die breë weg, wat deur vele gekies word, lei na die verdoemenis; die smalle na die paradys en die Nuwe Jerusalem. Sy gee die hele kunswerk die titel ''Der breite und der schmale Weg'' en laat dit druk. Dit is tot vandag toe een van die bekendste werke oor hierdie onderwerp. Charlotte Reihlen wou hiermee mense aanspoor om Jesus te volg. == Aanloop == Ná die opkoms van die rasionalisme, die nuwe wetenskappe en histories-kritiese benadering van die Bybel, ontstaan daar in Duitsland die teologiese teenreaksie: die [[piëtisme]] - die innerlike belewing van die vroomheid.<ref>[https://www.google.co.za/books/edition/Essays_on_theology_and_religious_studies/AFjfEAAAQBAJ?hl=af&gbpv=1&dq=%22brede%20weg%22&pg=PA141&printsec=frontcover Sinnaghel, H. De wijde en nauwe poort in het hermeneutisch perspectief. Over de gelijkenis van de "Twee Wegen" in Matteüs 7:13-14. In: ''Essays on Theology and Religious Studies'', pp. 128-145]</ref> In Stuttgart oorheers die piëtisme, waarin nie die geformuleerde geloofsbelydenis nie, maar die persoonlike geloofservaring voorop gestel word. Die standpunt "om te beleef is méér as om bloot te bely" kom tot uiting in die tweepad-motief waarin die individuele mens in sy lewenspad voor te staan kom - en hy moet kies.<ref name="Bluyssen">[https://archive.org/details/godverborgenenna0000bluy/page/172/mode/2up?q=Charlotte+Reihlen Bluyssen, J.W.M. 2002. ''God verborgen en nabij : religie als heilig spel.'' Amsterdam : Anthos p. 173-174.]</ref> Die gelowige individu en sy goeie werke staan daarom sentraal: ''acta, non verba''.<ref name="Schiedt" /> Wat presies Charlotte Reihlen tot die skepping van die kunswerk sou aanspoor, bly 'n raaisel. Dit kon selfs 'n sameloop van omstandighede gewees het. Ds. J.J.W.A. Wijchers skryf die boek '' Vromen en Verlichten'' in 1974 (wat hy in 1985 weer sou herskryf), wat toeligting bied vir die kunsuitstalling, wat vanaf 15 Junie tot 18 Augustus 1974 gehou is by die Aarsbisschoppelijk Museum te Utrecht - en waar kunswerke van die twee eeue van die Protestantse Geloofsbelewing vanaf 1650 tot 1850 uitgebeeld is. Daarin gee hy ook 'n kort oorsig oor hierdie kunswerk, ''Der breite und der schmale Weg''.<ref name="Scholten" /> In 1985 skryf hy ''Uitleg van De brede en de smalle weg'', wat telkemale herdruk word.<ref name="verheggen" /> Charlotte Reihlen (gebore Mohl) is uit 'n ou predikantegeslag in Kemnat (Schwabe) gebore. Sy trou in 1823 met die welgestelde handelaar Friedrich Reihlen en kry 'n seuntjie, wat jonk sterf. In 1826 is 'n tweede seun gebore, en daarna nog 'n derde seun. Nou skryf Wijchers dat, toe die oudste seun siek is, hoor sy eendag 'n stem hier binnekant haar, wat haar vermaan: "As jy jou nie bekeer nie, sal jou kind sterf." Met al die gerief en plesier in die wêreld wat haar man haar kon bied, ondanks haar geloof, kon sy nie so ver kom nie.<ref name="Scholten" /> Toe die seuntjie sterf in 1829 wou Reihlen opsluit 'n nuwe weg inslaan. Haar man vind dit "dwase vroomheid", en probeer haar deur afleiding van haar probleme te vergeet. Toe dit nie werk nie, trek hy Amerika toe. Alleen - dit is sy pad wat hy gekies het. Juis daar kom hy tot inkeer toe hy die preek van 'n Duitse lekeprediker aanhoor. Hy keer terug Duitsland toe, waar hy nou Charlotte se ideale kon help verwesenlik. Saam begin man en vrou hulle te beywer vir Christelike skole, vir die sendingveld, Bybelverspreiding, vir 'n diakonessehuis en vir evangelisasie.<ref name="Scholten" /> Sy het ook verskeie kinderhuise ondersteun.<ref name="Schiedt" /> Vir evangelisasiewerk is illustrasiemateriaal benodig, en so het die prent van die smal en breë weg uiteindelik die lig gesien. Hierdie verborge outobiografiese gegewens van Charlotte Reihlen is sodoende subtiel dog kunstig verweef in die kunswerk.<ref name="Scholten">[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=ABCDDD:010823354:mpeg21:p002 Scholten, L.M.P. 1974. De brede en smalle weg. ''Trouw''. 21 juni:2]</ref> Daar is egter ook 'n minder aangename weergawe. Op 24 Julie 1866, drie weke ná die Slag van Königgrätz, is die Württembergers tydens die Oostenryks-Pruisiese oorlog (wat eers op 23 Augustus 1866 sou eindig) deur die Pruise 'n gevoelige nekslag by Tauberbischofsheim toegedien. Op 26 Julie, toe hierdie nuus rugbaar word in Stuttgart, kry Friedrich Reihlen 'n beroerteaanval wat hom sedertdien en tot en met sy dood in 1870 'n invalide gemaak het.<ref name="Lang68.71" /> Die dood was nou op haar drumpel - nie alleen op die slagveld nie, maar ook in haar huis. Charlotte het met dubbele doodsangs 'n oproep op haar medemens gedoen om boetedoening en bekering: weg van hul goddeloosheid, na God toe. Sy gee die Stuttgart-litograaf Conrad Schacher (1831–1870) die opdrag om haar ontwerpe te laat druk. Haar seun Theodor help haar hiermee, veral by die voorbereiding van die boekie van agt bladsye lank - die een wat die kunswerk se betekenis uitlê en gou gratis saam met die drukeksemplare versprei word.<ref name="Lang68.71">Lang, F.G. 2014. ''Charlotte Reihlen: 1805–1868; Lebensweg und Zwei-Wege-Bild'' Stuttgart: Verein für Württembergische Kirchengeschichte, S. 68-71; 175–182.</ref> Volgens Schiedt ''kon'' die skrywer moontlik Theodor Reihlen gewees het, omdat hy duidelik by die ontstaan van die beeld betrokke was. Nietemin, die boekie heet «Erläuterung des Bildes ‹Der breite und der schmale Weg›, mit Anführung der auf dem Bilde meist nur angedeuteten Schriftstellen».<ref name="Schiedt" /> ===Die drukwerk begin=== Oor die presiese drukdatum heers daar onenigheid. Ds. Wijchers stel die datum op 1866.<ref name="Scholten" /><ref name="verheggen" /> Massing (1988) het 'n Engelse afdruk gekry met 'n baie lang inskripsie, wat die Duitse herkoms erken, dat die kunswerk in 1862 deur mev. Charlotte Reihlen van Stuttgart '''''ontwerp''''' is en toe deur 'n jong kunstenaar Herr Schacher (ook van Stuttgart) geskilder is (dié datum word egter nié verstrek nie). Dit wil-wil strook met 'n brief [hier in Engels vertaal] wat haar seun (Adolf Reihlen) geskryf het, waarin haar seun sê omtrent 6 jaar voor haar dood (21 Januarie 1868) het die idee haar te binne geskiet om die breë en smal weg te laat maak. Massing stel die drukdatum omstreeks 1866.<ref name="Massing1988">[https://web.archive.org/web/20240621030957/https://ccposters.com/wp-content/uploads/2018/11/Massing_The_Broad_and_Narrow_Way.pdf Massing, J.M. 1988. The Broad and Narrow Way: From German Pietists to English Open-Air Preachers. ''Print Quarterly'' V, pp. 258-267]</ref> Friedrich Gustav Lang (2014) sê die oorspronklike wit-en-swart steendrukwerk is in 1867 deur Conrad Schacher uitgegee<ref name="Massing2015" /><ref name="wkgo.de">[https://www.wkgo.de/cms/article/index/das-bild-der-breite-und-der-schmale-weg Friedrich Gustav Lang: ''Das Bild - Der breite und der schmale Weg'', in: Württembergische Kirchengeschichte Online, 2022]</ref> terwyl die verklaringsboekie wat die plakkaat vergesel het in Junie 1867 uitgegee is.<ref name="Lang110''>Friedrich Gustav Lang. 2014. Charlotte Reihlen (1805–1868). Lebensweg und Zwei-Wege-Bild. In: ''Kleine Schriften des Vereins für württembergische Kirchengeschichte''. Stuttgart: Verein für württembergische Kirchengeschichte, S. 110.</ref> De eerste kleurafdruk van die Stuttgartse weergawe (ook by Schacher) verskyn omstreeks 1873-1884 en die derde weergawe word in 1890/1891 deur die litograaf Paul Beckmann (1846-1919) nuut oorgeteken en by Wilhelm Menges gedruk;<ref name="Massing2015" /> want ondertussen het die damesmodes ook verander.<ref name="Lang" /> By die effens hersiene weergawe deur Paul Beckmann, kry die beeld nuwe kleure.<ref name="Schiedt" /> Reeds in 1867 verskyn die Hollandse weergawe in Amsterdam. Dit verskyn by die Ortodoks-Protestantse uitgewer H. de Hoogh te Amsterdam,<ref name="verheggen" /> op inisiatief van die Utrechtse advokaat Anthony Michiel Cornelis van Asch van Wijk (1808-1874), wat jonkheer [dus, van die kleinadel] was.<ref name="Lieberg">[https://www.google.co.za/books/edition/Opwekking_van_de_natie/UQcUAgAAQBAJ?hl=af&gbpv=1&pg=PA165&printsec=frontcover Van Lieberg, M. 2012. Het vroege diakonessenwezen in Nederland (1836-1886). In: Van Lieberg, F. (red.). ''Opwekking van de natie: Het protestante Réveil in Nederland''. Hilversum: Uitgeverij Verloren, bl. 111-168, hier spesifiek bl. 165-167]</ref> Blykbaar het ene 'Pastor Israel' van Stuttgart met enkele kopieë in Nederland aangekom en vir dié regter enetjie gegee, wat op sy beurt weer H. de Hoogh genader het - die tophandelaar van godsdiensliteratuur in Amsterdam.<ref name="Massing1988" /> Op sy tweede besoek aan Holland in 1868 sien die Engelse predikant Gawin Kirkham hierdie afdruk in die uitstalvenster by De Hoogh, by wie hy toevallig oorgebly het, koop een (met 'n verklarende boekie by), en keer daarmee terug Londen toe om in sy evangelisasiewerk te gebruik.<ref name="Massing1988" /><ref>[https://www.ridgewaycommunitychurch.org.uk/wp-content/uploads/2022/01/The-Broad-and-Narrow-way.pdf "History and Explanation of the picture "The Broad and The Narrow Way". By the late Gawin Kirkham - Secretary of the Open-Air Mission (Republished from Private Collection - © Peter N Millward)]: The purpose of my second visit was to preach the Gospel, which I did by interpretation, and with manifest blessing, having Robert Craig as my fellow-labourer. We were the guests of Mr. H. de Hoogh, a kind bookseller, at 76, Nieuwendijk, Amsterdam. Here we arrived on January 31st, 1868. Our host had a Dutch copy of this Picture in his shop window. Next day I saw it for the first time, and was at once attracted by it. Day by day I looked at, and tried to understand its meaning; and I brought a copy to England on my return. Friends to whom it was shown were deeply interested; and soon after, at my request, the Dutch Explanation was translated into English, by Frederick Emmighausen, a young Dutchman, residing in London, and afterwards published.</ref> 'n Engelse weergawe verskyn in 1883, waarmee Kirkham die wêreld deurkruis.<ref name="Lang" /> In 1921 en 1960 verskyn op Duitse bodem nog afdrukke wat effens aangepas is.<ref name="Schiedt" /> Sedert 1921 word die beeld as steendrukwerk met nege kleure deur J.F. Steinkopf gewysig<ref name="Massing2015" /> en by die St. Johannes-drukkery in Lahr-Dinglingen gedruk, wat byna gelyktydig saamval met vele tale in druk (waaronder Duits, Nederlands, Engels, Spaans, Hongaars en selfs Armeens) en in twee weergawes uitgegee. Daarby word bedoel - op die een weergawe tref mens langs die Smal Weg 'n opelug sendingsdiens op die grasperk aan (soos op die Engelse weergawe), en op die ander een nie (soos by die Duitse weergawe).<ref name="Lang" /> Die Nederlandse kopie wat in die Skeepswrakmuseum op [[Bredasdorp]] te siene is, het dit ook nie. Sedert die vlakdrukpersweergawe van 1960 volg die Duitse plakkaat die Engelse vorm. Tot 2010 is dit die weergawe wat by die uitgewery verkrygbaar was.<ref name="Lang">Friedrich Gustav Lang. 2014. Charlotte Reihlen (1805–1868). Lebensweg und Zwei-Wege-Bild. In: ''Kleine Schriften des Vereins für württembergische Kirchengeschichte''. Stuttgart: Verein für württembergische Kirchengeschichte, S. 73–76. 79–86.</ref> Brasilië se Portugese weergawe verskyn eers in 1929, maar herdrukke en nuwe weergawes sou gedruk word tot in die 1970's.<ref>[https://web.archive.org/web/20250420172339/https://scispace.com/pdf/uma-proposta-de-periodizacao-da-cultura-visual-evangelica-2ho1v4hn2d.pdf Renders, H. 2018. 'O cartaz Os dois caminhos, de Charlotte Reihlen desde 1929.' Uma proposta de periodização da cultura visual evangélica brasileira: estabelecimento, apropriação, abrasileiramento e metamorfização glocal. ''Numen'', 21(1):19-20.]</ref> Ds. Wijchers skat dat die prent teen omstreeks 1875 by die "rechtzinnige volksdeel" in Nederland ingang gevind het.<ref name="Scholten" /> In ''Wenken op den weg ten leven'' (1875) is daar in dieselfde jaartal 'n advertensie wat lui:<ref>[https://www.google.co.za/books/edition/Wenken_op_den_weg_ten_leven/wxhWAAAAcAAJ?hl=af&gbpv=1&dq=%22smalle+weg%22&pg=PT3&printsec=frontcover Notten, J.W.A. 1875. ''Wenken op den Weg ten Leven''. Leeuwarden: H. Bokma.]</ref> {{cquote|GEKLEURDE PLAAT.<br> Voorstellende:<br> '''De breede en de smalle weg.'''<br> Met verklaring.<br> Prys ''f'' 0.75.<br> }} Dit, desondanks die teologiese feit dat die mens in die beeld nou self voor die keuse staan om eiehandig iets te doen as hy gered wil word (dus, geen sprake van die uitverkiesingsleer/[[Predestinasie in Calvinisme|predestinasie]] van die Calviniste nie; geen genadegawe van die Lutherane nie), maar mens moet onthou dat met godsdiensverdraagsaamheid in Nederland, buiten die beeldestorm 'n paar eeue tevore, die Nederlanders ook in die 1800's nie lief was vir uiterstes nie.<ref name="Scholten" /> == Omskrywing == Vir 'n kunswerk wat eintlik veronderstel was om selfverklarend te wees, soos die aanvangswoorde lui, het die aanvanklike 8 bladsye van die eerste Duitse meegaande boekie<ref name="Schiedt">[https://web.archive.org/web/20250412091205/https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/47667913/W_G_Schiedt_breiter_und_schmaler_Weg-libre.pdf?1469968855=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3DDer_breite_und_der_schmale_Weg_in_Wege_u.pdf&Expires=1744452725&Signature=SsZUPsetpDjmfPghdApyfi46EMF1JsRujriyTytclV2IVLWzQI6cykAkFNNe-a4Za-SvDsFXwv-kAowZzEB~JeAkj6EtBsa-IBlue~JoQwktzyRSb31r1sJnAjaMIAZtaeaWPdxiKrP4qetQnGeNYhNW0eEf5riL4RRUH7rUPRocv6TFUleb~rdGhEasKMICKF45w39ZKrLY7EUHi1vP46z0cnxaKIJ5yCJ2zanJLEQoTMFpWVeqxAbS6NabPrld8lJsCuSdqgI8zLOPb7gSQqH1jMoIF41WjCfT-xpsgZcnC5V9ckRTGLv-3blwBfr0l-flQw0nOFOYXFmyEnAqzA__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA Schiedt, H-U. 2016. Der breite und der schmale Weg. In: ''Les chemins et l'histoire'' / ''Strade e storia'' (1), pp. 42-44.]</ref> egter [https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/PR-01886-00007-00541/1 meer as verdubbel met die Engelse vertaling]. Die breë weg loop verby 'n kroeg, danssaal, teater, dobbelhuis, bordeel en die leningsbank. Op die pad word 'n donkie mishandel, 'n man besteel, daar vind 'n teregstelling plaas en die rusdag word ontheilig deur die Sondagstrein (heel agter). Net meer duidelikheid oor die trein in die boekie: {| class="wikitable" ! scope="col" style="width: 300px;" | Oorspronklike Duits (1867)<ref name="Schiedt" /> ! scope="col" style="width: 300px;" | Engelse vertaling (1886)<ref name="Cambridge13">[https://cudl.lib.cam.ac.uk/view/PR-01886-00007-00541/13 Cambridge University: Explanation of the Picture "The Broad and The Narrow Way." Translated from the German, p. 13]</ref> ! scope="col" style="width: 300px;" | Afrikaans |- | Bezüglich des abgebildeten Eisenbahnzuges möge erwähnt sein, dass die Eisenbahn an sich eine gute Erfindung ist, welche auch dem Reiche Gottes Vorschub leistet; im grossen Ganzen dient sie jedoch mehr dem Reiche Antichrists zur Ausbreitung und hat viel Sünde im Gefolge, z. B. die Sonntagsentheiligung u.s.w. || As regards the railway train represented in the picture, it may be said that the railway is in itself a good and useful invention which furthers the Kingdom of God. Nevertheless, all things considered, it yet more furthers the kingdom of Antichrist, and is productive of much sin, such as Sabbath desecration, &c. || Wat die uitgebeelde trein aanbetref moet mens te kenne gee dat die trein self 'n goeie uitvindsel is, wat ook die Koninkryk van God help bevorder; oor die algemeen help dit eerder die uitbreiding van die koninkryk van die Antichris aan, en gaan met veel sonde gepaard, bv. die Sondagsontheiliging, ens. |} Al staan dit nie so uitdruklik in die verklaring uitgestippel nie, glo Friedrich Gustav Lang daar steek iets meer agter: iets baie aktueel in die 1860's. Naby die trein speel daar 'n oorlogstoneel af, en drie slawe moet in die oerweergawe van die plakkaat met naakte rûe onder die sweep deurloop. Lang maak nou die gevolgtrekking dat Reihlen op die plakkaat verwys na die [[Amerikaanse Burgeroorlog]] wat tussen 1861 en 1865 gewoed het, met slawerny wat onder andere die rede tot oorlog (''casus belli'') was. By hierdie oorlog speel die spoorlyn wel 'n belangrike rol. Die stoomtrein beteken bevryding vir tienduisende slawe wat na die noorde wil vlug. Hulle prys die trein toe as die wa wat die profeet Elia na die hemel gevoer het en sing geestelike liedere (''spirituals'') soos ''Swing low, sweet chariot''. Maar in dieselfde oorlog dien die treine ook al lopende moordwapens. Leërs uit die noorde en die suide jaag ook hul gepantserde slagskepe, die ''ironclads'', oor dieselfde treinspore, sodat hierdie stryd in die geskiedenisboeke beskryf sou word as die ''Railroad War'' of ''The Railroad Campaign of the American Civil War''.<ref>[https://archive.is/5mja2 Bruijn, S.M. 2014. Sporen naar 't verderf. ''Reformatorisch Dagblad''. 16 April:4]</ref> Die treinspoor word in sowel Amerika as Königgrätz dus die onheilsbringer (omdat die treine vir die eerste maal strategies vir oorlog aangewend is); die boodskap was dan oorspronklik bedoel: oorlog en slawerny is van die duiwel. Maar ten tyde van die ''Erklärung''-boekie wat in Junie 1867 verskyn het, het alle kommer en kwel van die oorlog saam met die lentebriesie verdwyn, en die ysterspoor het voortaan net aan die Sondagsontheiliging herinner.<ref name="Lang110'' /> Aan die einde van die breë weg word 'n brandende stad uitgebeeld. Bo die vuur en die rook, in die duisternis, hang 'n weegskaal: die afweging van goed en kwaad by die Laaste Oordeel. Wie 'n sondige lewe gelei het, sal in die "buitenste duisternis" (Matthéüs 8:12) beland. 'n Poortjie bied toegang tot die smal weg. Op die padpredikant regvoor staan geskrywe "Leben und Seligkeit" (''Lewe en saligheid''). As mens die poortjie binnegaan sien jy die beeld van die gekruisigde Christus. Dit was ongewoon in die Protestants-Christelike Nederland (weens die Calvinistiese interpretasie dat die [[Tien Gebooie]] enige vorm van beeldeverering verbied), maar in die Lutherse bedehuise van Duitsland waar Charlotte Reihlen woonagtig was, het kruisbeelde wel gehang. Uit die rots waarop die kruis staan, stroom lewende water waarmee 'n pelgrim sy dors les: dors na geestelike heil en lewe kan slegs deur Christus geles word. Verder met die pad op loop 'n moeder met haar kind, wat 'n verwysings is na die Bybelboek Timótheüs ([[2 Timoteus|2 Tim.]] 3:14-15). Op die smal paadjie word daar ook verwys na die werke van barmhartigheid: die hongeriges word iets te ete gegee, die dorstige word iets te drinke gegee, die vreemdeling word herberg gegee, die naakte word geklee en die siekes en gevangenes word besoek (Matthéüs 25:35-40). Regsbo is die Nuwe Jerusalem, die Stad van God, met daaronder 'n kroon en palmtakke. Die kroon is die eerbetoon aan die Oorwinnaar (Openbaring 2:10). Die palmtakke waarmee die pelgrims die Here Jesus begroet, simboliseer die oorwinning ([[Openbaring]] 7:9). Bo die hemelse stad word 'n lam uitgebeeld, die Lam van God wat die sonde van die wêreld wegneem (Openbaring 14:1; [[Evangelie volgens Johannes|Johannes]] 1:29). Bo in die middel, tussen die brandende stad en die Nuwe Jerusalem, is in 'n driehoek die alsiende oog van God afgebeeld, volgens 1 Petrus 3:12: ''Want die oë van die Here is op die regverdiges en sy ore tot hulle gebed, maar die aangesig van die Here is teen die kwaaddoeners.'' Die driehoek versinnebeeld die Drie-eenheid: die Vader, die Seun en die Heilige Gees. == Opvoedkundige waarde van die illustrasie == In Duitsland was die kunswerk baie gewild onder godsdienstige Protestante gesinne; dikwels sou hierdie beeld nie alleen as trougeskenk vir die pasgetroudes dien nie, maar later alte dikwels pryk as muurversiering in die kinderkamer. Waar die opvoeding begin. 'n Blitssoektog deur die internet lewer uiteenlopende herinneringe en emosies op. Dit wissel, aan die een kant, tussen bekoorlikheid en vervoering oor die haarfyn details in die beeld, en aan die ander kant 'n beklemmingsgevoel oor die engheid wat die geloofslewe daarin voorstel.<ref name="Schiedt" /> Ook in Nederland maak die prent deel uit van die opvoeding in Protestante huishoudings - as didakties-moralistiese vermaning. Vanweë die gedetailleerde en keurige bewerking is daar eweneens oorgenoeg kykplesier ondervind.<ref name="Bluyssen" /> In 'n neutedop illustreer ''Die smal en breë weg'' die ongewenste en die gewenste lewenswandel: wie hom aan die Bybelse voorskrifte van die smal pad hou, is 'n plek in die hiernamaals verseker; vir dié wat die breë weg kies is die "buitenste duisternis" hul voorland. Baie kinders het met angs na laasgenoemde gekyk. Volwassenes wat in 'n Protestantse ouerhuis grootgeword het, onthou nog al te goed die "alsiende oog".<ref name="Boekband">{{Google books|07wlALNXmA0C&pg|Door Boekband Bekoord: Boekbanden Van Protestants-christelijke Uitgevers 1892–1940|page=35}}</ref> Charlotte Reihlen het die beeld ontwerp as hulpmiddel om die Bybelse boodskap duidelik oor te dra: die woord alleen was nie meer genoeg nie. Volgens Dan en Muscchenga (2005), volg hierdie praktyk die tradisie van die sewentiende-eeuse Protestantse opvoedkundige [[Johann Amos Comenius]] wat in sy leerboek ''Orbis sensualium pictus'' (''Die wêreld in beeld'') voorstel dat teks en beeld naas mekaar geplaas moet word om die kind mee op te voed. Uit hierdie tradisie het sodoende ook fraai geïllustreerde kinderbybels ontstaan.<ref name="Boekband" /> == Invloede en voorlopers == Wat nooit uit die oog verloor moet word nie: ''Der breite und der schmale Weg'' van Reihlen is geensins uniek nie, maar is stewig veranker in tradisie. Dit is ook niks vreemd dat sogenaamde "Protestante kuns" tradisionele Katolieke simboliek sal benut nie.<ref name="Renders2016">[https://web.archive.org/web/20250419133201/https://periodicos.pucminas.br/horizonte/article/download/P.2175-5841.2016v14n44p1323/10848 Renders, H. 2016. A linguagem visual transconfessional da xilogravura pietista “O caminho largo e o caminho estreito”, de Charlotte Reihlen. ''Horizonte, Belo Horizonte'' 14(44): 1323-1353]</ref> So is daar die een gravure van Hieronymus Wierix uit 1616 wat op die oog af noue trekke met die kunswerk van Charlotte Reihlen toon. Warm op die spoor waar presies Reihlen haar inspirasie vandaan kon gekry het, kom Renders af op 'n hele rits houtsneewerke wat intertekstueel die een agtereenvolgend by die ander gaan leen het: hier is daar sprake van 'n internasionale en interdenominale wisselwerking. So het Hieronymus Wierix (1553-1619) 'n gravure gemaak na die werk van Hendrik van Balen (1575-1632). Daar is 'n groep vergelykbare houtsneë waar die Nuwe Jerusalem heel bo afgebeeld word, en onderaan drie paaie: één lei na die hemel, en twee na die hel. Volgens Renders se ondersoek staan die Duits-piëtistiese werk veel nader aan die visuele kultuur van die [[Teenhervorming|Katolieke reformasie]] as aan die gereformeerde tak van die Protestantisme. Hy probeer uitwys hoe hierdie werk uit die 19de eeu, wat onder die Evangeliese kringe (as minderheidsgroep in [[Brasilië]]) in die 20ste eeu 'n enorme hoë aansien geniet het, feitlik mildelik gaan leen het uit die Katolieke werke van die 17de eeu en, tot 'n mindere mate, uit 'n werk uit die 19de eeu wat sowel deur die Protestante as deur die Katolieke gewaardeer is.<ref name="Renders2016" /> Die tweepad-motief kom nie by Lutherse kunstenaars (soos [[Albrecht Dürer]], [[Lucas Cranach die Ouere]] én jongere) ten tyde van die Hervorming voor nie. Hier volg 'n lys houtsneewerk met die tweepad-motief uit die 16de tot die 18de eeu (dié '''in vetdruk''' het met die Klassieke te make):<ref name="Renders2016" /><ref name="Renders.Gossner" /> {| class="wikitable" ! scope="col" style="width: 50px;" | Geskep ! scope="col" style="width: 300px;" | Naam ! scope="col" style="width: 100px;" | Denominasie ! scope="col" style="width: 300px;" | Titel |- |1570 || Jan Collaert naar Degenhardus (1525/30 – 1580) || Katoliek || ''Smenschens Salich[eid], en v[er]doemenis beteekenis'' |- |1571 || Maarten van Heemskerck (1498-1574) || Katoliek || ''De brede en de smalle weg'' |- |1579 || Gerard de Jode (1509–1591) || Katoliek || '''''Hercules elegit virtutis calem''''' (Hercules kies die pad van die deug) |- |1583 || Johannes van Doetecum, die Ouere (1554-1605) || Gereformeerd || ''De smalle en brede Weg'' |- |1584 || Gilles Mostaert (1528-1598) || Katoliek || ''De brede en smalle weg met Christus tijdens de bergrede'' |- |1590 || Johannes (Jan) Wierix (1549-1620) || Katoliek || '''''Hercules bij de kruispunt''''' |- |1590 || Frans Hogenberg (1535 – 1590) || Katoliek || ''De brede en de smalle weg: allegorie op de menselijke levensloop'' |- |1600 || Hieronymus Wierix (1553-1619) || Katoliek || ''De brede en de smalle weg'' |- |1611 || Theodoor Rombouts (1597 -1637) || Gereformeerd || ''De brede en de smalle Weg'' |- |1616 || Hieronymus Wierix || Katoliek || ''De brede en de smalle weg'' |- |1623-1653 || Pieter Symonsz Potter (1597-1652) || Gereformeerd || '''''Hercules op de tweesprong''''' |- |1629 || Ludovicus van Leuven (1600-1661) || Katoliek || ''De drie wegen'' (boekillustrasie) |- |1639 || Laurence Neter (1600/04 – 1649/69) || Gereformeerd || ''De brede en de smalle weg'' |- |1645 || Karel van Mander (1548-1606) || Gereformeerd || ''Allegorie met brede en smalle pad'' |- |1649 || Jan Christiaensz Micker (1598-1664) || Gereformeerd || ''Brede en smalle weg'' |- |1699 || Jan Claesz ten Hoorn (1621-1715) || Gereformeerd || ''Gesigt van de Hel'' |- |1699 || Jan Luyken (1649-1712) || Mennoniet || ''Jongeling moet kiezen tussen de brede en de smalle weg'' |- |1700 || Schellenbaur || Lutheraan || ''Der Kern aller Gebet'' [Zwe Wege Bild]. |- |1704 || Cornelis Huyberts (1669-1712) || Gereformeerd || ''De smalle en brede Weg'' |- |1706-1707 || Carel Allard (1648-1709) || Gereformeerd || ''Roma Pertubata / 't Lusthof van Momus'' |- |1712 || Jan Luyken (1649-1712) || Gereformeerd || ''Een engel wijst een wandelaar op een smalle weg die leidt naar het hemels Sion'' |- |1712 || Jan Luyken (1649-1712) || Gereformeerd || ''De smalle weg en de brede weg'' |- |1767 || Cornelis van Noorde (1731-1795) || Gereformeerd || ''De smalle en brede Weg'' |} [[Lêer:Brede en de smalle weg, RP-P-1898-A-19872.jpg|duimnael|350px|Die 1600-gravure van Hieronymus Wierix]] Met bogenoemde tabel probeer Renders 'n blykie gee hoe gewild die onderwerp in Nederland/Vlaandere destyds was, maar ook watter sterk gevestigde Nederlands/Vlaamse tradisie dit was. Mens sien ook vanaf 1639 hoe die houtsneewerk wat hierdie onderwerp uitbeeld nou vernaamlik gekerf word deur die hand van die Gereformeerdes (dus, Protestante). Tog sal die Katoliek, Hieronymus Wierix, se werk die duidelikste ooreenkomste met Reihlen s'n toon.<ref name="Renders2016" /> Al was Wierix se werk eintlik 'n uitvloeisel van die Teenhervorming, dus, téén die Protestantse Hervorming gemik, het sy werk duideliker invloed op die steendrukwerk van Reihlen gehad as die driepad-motief wat in die 1800's in Switserland en omstreke op daardie stadium gewild was.<ref name="Renders2016" /> Terwyl Schiedt aanvoer dit was die beeld (1840) van Johann Heinrich Fischer, van Aarau, Switserland, wat as voorloper van Reihlen se werk gedien het (vergelyk ook [https://cerl.epc.ub.uu.se/alvin/imageViewer.jsf?dsId=ATTACHMENT-0001&pid=alvin-record%3A401078&dswid=-4193 die Sweedse drukwerk in 1856]),<ref name="Schiedt" /> wou Charlotte Reihlen volgens Lang doelbewus en uitdruklik van enkele beelde wat in die 1840's verskyn het, afwyk<ref name="wkgo.de" /> (wat Fischer se werk dus moet insluit). Op die heuwels van die voorloper tref mens nog langs albei paadjies allerlei deugde en ondeugde aan wat opgenoem word; Charlotte Reihlen wou egter liewer klein toneeltjies skep wat goeie en bose dade uitbeeld. By die 1840-werk is die Nuwe Jerusalem bo in die middel gesentreer, terwyl die hellevuur weer eenkant na die rand toe geskuif is. By haar werk moes die Verdoemenis links en die Saligheid regs 50/50 wees, 'n wesenlike aksentverskuiwing.<ref name="Lang102.105" /> Volgens Lang is dit eerder Jakob Renz (kleurlitografie), F. W. Bergemann in Neuruppin<ref name="Massing2015">[https://web.archive.org/web/20230728214715/https://printquarterly.co.uk/wp-content/uploads/2019/11/2015-03Issue.pdf Massing, J.M 2015. Notes: 'Charlotte Reihlen and the Broad and Narrow Way'. In: ''Print Quarterly'', March. pp. 65-66.]</ref>, Kis (Katoliek; ''[https://www.wkgo.de/medien/Themen/16.%20Inv.00.037.jpg Schmerzlicher Irrtum des üppigen Lebens jetziger Weltmenschen]'') en Ling (Protestant; ''[https://www.wkgo.de/medien/Themen/11.%20Inv.92.255.jpg Seelenspiegel oder der Wettlauf des alltäglichen Lebens]'') wat die voorlopers moes wees.<ref name="Renders.Gossner" /> Volgens Renders is Kis se werk direk afhanklik van die gravure uit 1616 van die Katoliek Wierix. Die komposisieplan bly dieselfde, maar so ook die twee karakteristieke motiewe van die werk: die groepe soldate in die onderste en voorste deel van die prent en die motief van die kake van die hel - die eindbestemming van diegene wat die Breë Weg bewandel. By Ling vind mens die mond van die hel wat tot 'n vlammespel afgewater is, en soldate wat vervang is deur gewone burgers. By Riehlen is die vlamme op een lyn met die oorlogsbeeld, al blyk dit tog dat daar groepies aanwesig is.<ref name="Renders2016" /><ref name="Renders.Gossner">[https://web.archive.org/web/20250419132437/https://d1wqtxts1xzle7.cloudfront.net/60972505/RENDERS__Helmut._Vortrag_Zwei_Wege-Bilder-libre.pdf?1571676484=&response-content-disposition=inline%3B+filename%3D17_01_2020_Landeskirchliche_Archiv_Stutt.pdf&Expires=1745072672&Signature=WMyTgZlfFAYwM8WK26Wcl1zn3kxvwXN1EQQD3zANF7JJzZWuv2lHfDgd~DSINy~-w1~pNt~VBEcuctf7-XCass0ilgSDW5Yp2P4gS5eK3bcptPz-2pULH~tdNLRTHIe0Z0fvHSuLwtBsAjSQUnMQ60XmJcT5xANiTTqb0TydnhD1sc2kTJXVkQ3kiO49oX8D3qf61APCL9yAGOIaJrsF26NG2k07J2~690LmHy7KCbGrNS7w0Hq~YoRNJoLhyhSNazULHO7QV1mRby63R8W5~OB88AjCNsRCp3p2TCKvBN~uGJMXMGNyytTAGN84g0pY~FGTtsrFsz0hlz93j~koJA__&Key-Pair-Id=APKAJLOHF5GGSLRBV4ZA Renders, H. 2020. Rede: Zwei Wege-Bilder, einschliesslich, Gossner´s Herzbüchlein: europäische religiöse Volkskunst des 19. Jahrhunderts. (Praatjie gelewer op 17 Januarie 2020 te Landeskirchliches Archiv Stuttgart, 18:00-19:30)]</ref> Daarom dan: ten eerste skep Kis en Ling albei 'n plattelandse toneeltjie agter elke poort, terwyl Reihlen weer die agtergrond met stedelike instellings vul, maar so ook die intense stadslewe wat daarmee gepaard gaan, soos konflik, aanvalle en geweld. By sowel Wierix as Reihlen oorheers die '''stedelike element'''.<ref name="Renders2016" /> Die tweede element wat mens opval is die goddelike oog en die Nuwe Jerusalem wat by Ling en Kis afwesig is. Hulle beeld of die hemel, of die Nuwe Jerusalem uit, maar nie albei gelyk nie. Slegs in die werk van Wierix uit 1600 kom hierdie kombinasie voor, maar dan in 'n ondergeskikte posisie. Wanneer mens die twee afsonderlike werke (1600 én 1616) van Wierix sáám bekyk, en die voorstelling van God die Vader verruil met die goddelike oog, dan kom jy tog by die weergawe van Reihlen uit. In sy artikel stippel Renders dan letterlik die ooreenkomste op die kunswerk uit.<ref name="Renders2016" /> Wat vir Renders wel baie anders opval: Wierix skilder vanuit 'n ''teosentriese'' (godgesentreerde) perspektief. Christus kyk vanuit die hemel na die kyker van die 1600-gravure, waardeur sy regterkant dan die linkerkant van die kyker word. Met ander woorde, die smal weg aan die linkerkant lei, vanuit die standpunt van die kyker, na Jesus se regterkant. [https://web.archive.org/web/20250413151622/https://dick.wursten.be/images/bredesmalleweg_17dE.jpg Dieselfde word herhaal in die 1616-gravure], selfs al is Christus in die hemel nou die gekruisigde.<ref name="Renders2016" /> By Reihlen tref mens egter 'n ''antroposentriese'' (mensgesentreerde) blik aan: nou is die smal weg aan die regterkant geplaas, vanuit die ''kyker'' se oogpunt.<ref name="Renders2016" /> Nog 'n kennelike verskil by Reihlen is die engele en demone wat nie meer op aarde die pelgrims beskerm/begelei of pla/aanval nie - slegs engele word in die hemel uitgebeeld. Die mond van die hel, die skelet in doodsgewaad met die sens, en die demone is almal afwesig - hier is sprake van modernisering, weg van die Middeleeuse beeldspraak - wat mens trouens ook by die eietydse portrette met die driepad-motief opgemerk het.<ref name="Renders2016" /> Laastens merk Renders op dat die gewoonte onder die mens om beelde te gebruik nie uitgesterf het nie. Inteendeel. Die Protestante het nie die ''Heilige Hart van Jesus'' in hul huise opgehang soos die Katolieke nie, maar het tog die behoefte ervaar om ''Die smal weg en die breë weg'' op te hang, al is die spore daarvan, onwetend, juis anti-Protestants.<ref name="Renders2016" /> En tog is dit geen uitgemaakte saak nie. Claus Bernet voer aan toe Wierix omstreeks die jaar 1600 'n gravure gemaak het, gegrond op die werk van Hendrik van Balen, was Balen Katoliek, en sy kollega, die einste Wierix, is sedert 1585 (tydens die Beleg van Antwerpen) al geregistreer as "Lutheraan". Wierix werk egter jare later in opdrag van die Jesuïete, en het hom ''moontlik'' weer bekeer.<ref name="Bernet">Bernet, C. Expectations of Philadelphia and the Heavenly Jerusalem in German Pietism. In: Shantz, D.H. (ed.). 2015. ''A Companion to German Pietism, 1660–1800''. Leiden: Brill, p. 158: If we ask ourselves where Reihlen took her inspiration, we will be led back into the history of piety. Around 1600, the engraver Hieronymus Wierix (1553– 1619) created an engraving based on a work by Hendrik van Balen (1575–1632). Balen was a Catholic and his colleague Wierix had been registered as a Lutheran since 1585, but worked in his later years for the Jesuits '''and possibly converted'''. The entire compositional image structure and many details, such as the architecture, the cross, the pilgrim’s path, and its characteristics were borrowed by Reihlen and developed further.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20250208045058/https://bulletin.rijksmuseum.nl/article/download/19994/21660 Zsuzsanna van Ruyven-Zeman. 2002. Portretten van hoog tot laag en van klein tot groot. De familie Wierix en Hendrick Goltzius.] Sien voetnota 12 op bl. 403: '''In 1585 blijken alledrie de broers Lutheraan te zijn'''.</ref><ref>Vergelyk ook [https://archive.org/details/catalogueraison00wiergoog/page/XXII/mode/2up?q=profanes ''Catalogue raisonné de l'oeuvre des trois frères, Jean, Jérôme & Antoine Wierix'' (1866), xxxiii]: Les Pères de la Compagnie de Jésus se sont constamment appliqués à propager les images de sainteté; c'était, dans leur pensée, un moyen efficace de combattre les progrès du protestantisme. Les frères Wierix ont travaillé habituellement sous la direction & pour le compte des jésuites; ils ne se sont pas cependant abstenus de traiter des sujets profane.</ref> Mauquoy-Hendrickx stel dit egter so: "Op die moordlyste van die Antwerpse Burgerwag verskyn die name van die Wierix-broers, omdat hulle beskou word as aanhangers van die Lutherse geloof."<ref>Mauquoy-Hendrickx, M. 1983. ''Les estampes des Wierix''. (nota 4), p. 542, doe. 38'': "Les frères Wierix sont considérés comme adhérant à la foi Luthérienne dans les listes d'épuration de la garde civile Anversoise."</ref> Dit is hier waar die grense tussen "Katolieke" en "Protestante" kuns regtig verlê word. Hoe dit ook al sy, Reihlen het verder voortgebou op die struktuur van die beeldsamestelling en welke detail dan ook, soos die argitektuur, die kruis, die bedevaartspad, en ander kenmerke van Wierix se werk.<ref name="Bernet" /> Daar is ook diegene wat dink ''[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:John_Bunyan,_The_Road_From_the_City_of_Destruction_to_the_Celestial_City_1821_Cornell_CUL_PJM_1038_01.jpg The Pilgrim's Progress]'' deur John Bunyan (die boek is in Afrikaans vertaal: ''Die pelgrim se reis'') kon Reihlen inspireer het,<ref name="Lieberg" /> maar ook dié gedagtegang word verwerp. Verheggen lê die saak so uit: die verhaal het in piëtistiese en verligte kringe veel aandag geniet en die verstrengelde tweepad-motief beeld die vrye keuse tussen goed en kwaad uit, wat lynreg staan teenoor die streng gereformeerde leerstelling dat die lot van die siel vooraf deur God bepaal is. Maar dan sê sy - dit is juis hierdie "verstrengelde pad", wat deur Bunyan inspireer is, wat hier, in 'Der breite und der schmale Weg' ''weer is verlaten: de wegen zijn duidelijk gescheiden''.<ref name="verheggen">[https://web.archive.org/web/20200919145441/http://evelyneverheggen.nl/Documenten-website-Evelyne/De-brede-en-de-smalle-weg-in-beeld.pdf Verheggen, E. 2018. De brede en de smalle weg in beeld. ''Speling: Tijdschrift voor bezinning'', 2018/3, pp. 19-27]</ref><br> Renders gooi ook sy stuiwer in die armbeurs: as mens hierdie houtgravures van Bunyan een vir een sou deurkyk (1678, 1679 en 1682), dan is dit toneeltjies wat losstaan, vanaf die "stad van vernietiging" dwarsdeur tot by die "hemelse stad". Ikonografiese details is afwesig wat wel in die werk van Reihlen voorkom. Vergeleke met 'n drieluik, vorm dié drie gravures nie eens 'n geheelbeeld of eenheid soos wat mens by Riehlen sou vind nie. Daar is wel sprake van 'n raakpunt tussen Bunyan en Reihlen wat metafories van aard, maar nie visueel van aard is nie. Bunyan het ook gewoon inspirasie gaan put uit wat sy tyd meer as 'n eeu lank in gravures en embleemboeke te bied gehad het (sien die tabel bo) - of dit nou deur kunstenaars van die Teenhervorming of die Protestante Hervorming uitgebeeld was.<ref name="Renders2016" /> Daar word soms aangevoer die Stuttgartse prediker Sixt Karl Kapff het Reihlen gehelp om die piëtisme (as godsdienstige stroming van die Protestantisme) in die woorde van Jesus teen die einde van die Bergrede (Matteus 7:13-14) in beeld vas te vang, deels gegrond op sy publikasies<ref>Vergelyk: Kapitel 4: Zwischen Konsolidierung und Resignation Der württembergische Pietismus im Vormärz; 'Hauptweg und Nebenwege'. In: ''Arbeiten zur Geschichte des Pietismus: Im Auftrag der Historischen Kommission zur Erforschung des Pietismus'' Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, S. 335: Reihlens theologischer Berater Sixt Carl Kapff hatte durch verschiedene Schriften die Bildgestaltung vorbereitet und begleitet. Seit 1850 wandte er sich in seinen Veröffentlichungen verstärkt Fragen der Sozialpolitik, Moral und Lebensgestaltung zu [...] Als Beispiele seien genannt: Vortrag über die ''Sonntagsfeier'' (1850); ''Die Revolution, ihre Ursachen, Folgen und Heilmittel'' (1851); ''Das Hazardspiel und die Nothwendigkeit seiner Aufhebung'' (1854); ''Erziehung und Ehe, behandelt in vier Predigten'' (1855); ''Der glückliche Fabrikarbeiter'' (1856).</ref> deels gegrond op die aanname van enge korrespondensie tussen hom en die familie.<ref>Vergelyk: Kapitel 4: Zwischen Konsolidierung und Resignation Der württembergische Pietismus im Vormärz; 'Hauptweg und Nebenwege'. In: ''Arbeiten zur Geschichte des Pietismus: Im Auftrag der Historischen Kommission zur Erforschung des Pietismus'' Göttingen: Vandenhoeck & Ruprecht, S. 336: In Korntal hatte Kapff seinerzeit einen Aufsatz »Ueber das tausendjährige Reich und die Wiederbringung« geschrieben, aber nie veröffentlicht. Ein Sohn von Charlotte Reihlen fertigte später eine Abschrift des Aufsatzes an, die Kapff mit dem Vorsatz versah: » Dieses Heft ist die von Theodor Reihlen gemachte Abschrift eines Aufsatzes, den ich als Pfarrer in Kornthal machte, von dem ich aber nicht wünsche, daß er veröffentlicht wird. Er ist nur für tiefer denkende bekehrte Christen. Die Welt kann das nicht gehörig würdigen, versteht es nicht und würde es leicht mißbrauchen. S. C. Kapff.«</ref> Volgens Friedrich Gustav Lang is dit onwaarskynlik dat Kapff haar van raad bedien het - in die kunswerk is daar 'n tweeledige uitkoms, en Kapff het heimlik die ''apokatastase'' aangehang, waar daar net één uitkoms kan wees, naamlik: "dat aan die einde van hierdie wêreldbedeling alle mense tot God sal terugkeer en salig sal word."<ref>[[WAT]] s.v. apokatastase; want, as elke knie dan by die wederkoms voor Christus sal buig en as Saligmaker bely, dan sal almal mos gered wees?</ref> Maar wat baie belangrik is: Reihlen sien goeie dade as "vrugte van die geloof", en nie as toegangsvoorwaardes na die hemel toe, soos sy so dikwels van beskuldig is nie. In die bovermelde boekie word dit dan ook duideliker as in die beeld self.<ref name="Lang102.105">Lang, F.G. 2014. Charlotte Reihlen (1805–1868). Lebensweg und Zwei-Wege-Bild. In: ''Kleine Schriften des Vereins für württembergische Kirchengeschichte''. Stuttgart: Verein für württembergische Kirchengeschichte, S. 102–105</ref> == Reihlen se invloed op ander werke == In die ''Catéchisme en images'' (1908), 'n Katolieke kategismeboek met beelde, ook later in Nederlands beskikbaar<ref>[https://web.archive.org/web/20250419132945/https://prentencatechismus.org/uncategorized/de-geboden-derde-gebod-van-god-heilig-steeds-de-dag-des-heren/ Prentencatechismus. De geboden - Derde gebod van God - Heilig steeds de dag des Heren]</ref> , tref mens beeld Nommer 32 aan, betreffende die Derde gebod van God. Wat onmiddellik opval is die straatuitleg van die Franse dorpie wat op 'n druppel water lyk na ''Die smal en die breë weg''. Hierdie keer lei alle paaie egter reguit kerk toe.<ref>[https://web.archive.org/web/20240623201604/https://missiondesainteanne.wordpress.com/wp-content/uploads/2018/09/catc3a9chisme-en-images-1908-toutes-les-pages.pdf Catéchisme en images, 1908]</ref><ref>Kyk ook na die jukstaponering in die 2015-voorlegging van [https://web.archive.org/web/20240701000324/http://d284f45nftegze.cloudfront.net/julianlutz/Breiter-schmaler-Weg.pdf Brigitte Hufenbach, cand. Soz. Arb. en J. Thomas Hörnig, Prof. Dr. theol. habil.], bl. 15</ref> == Suid-Afrika == === ''De bre(e)de en de smalle weg'' === In die ''350 Jaar: NG Kerk'' (2002) dien die ''De breede en smalle weg'' in die voorhuis as aanduider van Christelike herlewing onder die kudde - iets waarvoor die dominees en gemeentelede al sedert die 1860's voor gebid het.<ref>Hofmeyr, G. (red.). 2002. ''N.G. Kerk 350 : eenhonderd bakens in die geskiedenis van die Nederduitse Gereformeerde Kerk, 1652-2002'' Wellington: Lux Verbi, bl. 120-121: Die herlewings van 1860 tot 1862 en dié wat vanaf 1874 gevolg het, het 'n blywende invloed op die NG Kerk gehad en het 'n groot bydrae gelewer tot die evangeliese karakter van die kerk. Dit het baie positiewe gevolge gehad: [...] Die bekende uitbeelding van die smal en breë weg wat vroeër talle lidmate se mure versier het. Dit was tipies van die spiritualiteit van die herlewingsgesindes en toon die maklike en algemeen bewandelde breë weg wat uitloop op die hel. Die trein op die breë weg weerspieël ook die agitasie teen Sondag - plesiertreine waarby Kaapse herlewingsgesindes betrokke was . Die smal weg lei verby die Kruis na die Hemelstad. Die Alsiende Oog van God word ook uitgebeeld. [...] Hierdie banier weerspieël die piëteit van herlewingsgesindes.</ref> Maar sonder 'n vaste tydlyn wat verkoopsyfers, verspreiding en afsetgebied aandui, kon die plakkaat netsowel as gerieflike breinkaart (''mind map'') of [[eselsbrug|eselsbruggie]] gedien het, net so onmisbaar as 'n atlas in die Aardrykskundeklas. Dit moes vir sy tyd vernuwend gewees het; geen resitasies of Bybelverse of kernwoorde op abstrakte wyse uit die kop soos 'n papegaai vir die kategese leer nie: Gods wette word nou sonder sukkel op grafiese wyse voorgestel, saamgevat en opgesom. En boonop in kleur ook, nie bloot swart-en-wit nie. Hoe dan ook, waar daar 'n vraag is, is daar 'n aanbod: In Oudtshoorn se wêreld was selfs afdrukke van ''De breede en de smalle weg'' by die Jodewinkel verkrygbaar.<ref>[https://scholar.sun.ac.za/bitstream/10019.1/51707/1/weil_inskakeling_2000.pdf Weil, T. 2000. Die inskakeling van die Jode by die Afrikaanssprekende gemeenskap op die platteland van 1880 tot 1950. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling. Universiteit van Stellenbosch, p. 86; met as bron - Sue van Waart, 1990, ''Paleise van die pluime'', bl. 63]</ref> 'n Mens moet waak teen veralgemenings, maar dr. Franz Bachmann skryf wel in sy boek ''Süd-Afrika: Reisen, Erlebnisse und Beobachtungen'' (1901), tydens sy ses jaar wat hy in die Kaapkolonie, Natal en Pondoland deurgebring het, die volgende oor die [[Hopefield]]-omgewing spesifiek, wat toon dat godsdienstige afbeeldings in die Afrikanerhuis, ongeag die oorsprong, geen vreemde gesig was nie:<ref>[https://www.google.co.za/books/edition/S%C3%BCd_Afrika/gjEPAAAAYAAJ?hl=af&gbpv=1&dq=Wand-bilder%20Papier%20Katholizismus&pg=PA85&printsec=frontcover Bachmann, F. 1901. Hopefield. In: ''Süd-Afrika: Reisen, Erlebnisse und Beobachtungen''. Berlin: Hermann Eichblatt, S. 85]</ref> {| class="wikitable" ! scope="col" style="width: 300px;" | Oorspronklike Duits (1901) ! scope="col" style="width: 300px;" | Afrikaans |- |Als Kuriosität seien die überall anzutreffenden bunten Wandbilder von gepretztem Papier erwähnt, die Christus, die Jungfrau Maria und verschiedene Heilige, in den grellsten Farben gedruckt, darstellen. Man glaubt in einem katholischen Lande zu sein. Aber von Katholizismus haben die Leute doch kaum dem Namen nach eine Ahnung! Die Bilder werden meist von herumziehenden Hausierjuden verkauft. || As 'n soort eienaardigheid tref mens orals bont muurskilderye van geperste papier aan, wat Christus, die Maagd Maria en verskeie heiliges uitbeeld, wat in die skelste kleure gedruk is. 'n Mens sou dink jy bevind jou in 'n Katolieke land. Maar die mense het nie die vaagste benul wat katolisisme is nie, laat staan nog die naam! Die skilderye word meestal deur rondtrekkende Joodse smouse verkoop. |} Die Nederlandse weergawe, ''De breede en de smalle weg'', is in Suid-Afrika as Africana bekend. Volgens [[C.G.S. de Villiers]] (1894-1978) het geen plaasvoorhuis (in die Overberg-distrik, hier in sy boek meer in die besonder [[Caledon]] en [[Bredasdorp]] waar hy gereeld as kind rondgereis het) ''De Breede en de Naauwe Weg'' ontbreek nie.<ref>De Villers, C.G.S. 1964. ''Medereisigers''. Kaapstad: Tafelberg Uitgewers, bl. 85 & 86: Toe ek as jong seun saam met Pa en Ma by Pa se suster, ouma Swart, op Elandsdrif, Bredasdorp, gaan kuier het, was dit die gebruik om op Agterdeur te gaan uitspan voordat die laaste skof langs die Rooistrandveld en Elim aangepak word. Oom Elie en tant Let Groenewald was nie familie van ons nie; Pa en Ma het hulle net baie goed geken. [...] Tant Let se voorhuis was baie klein en het geblink van sindelikheid. Die vier vergrote portrette van die egpaar se ouers het feitlik die hele muurspasie bedek, maar daar was darem nog plek vir ''De Breede en de Naauwe Weg'', wat vanslewe in geen plaasvoorhuis ontbreek het nie.</ref> Volgens sy agterkleinniggie,{{voetnota|C.G.S. de Villiers se ouma was Susanna Magdalena Martha du Toit (30.9.1811 - 18.9.1901), wat weer Suzanne van Rensburg se oumagrootjie was. Albei skrywers maak melding van die plaas Elandsdrif, en die geboortedatum 1811 en dat sy in 1829 met 'n De Villiers van Caledon getroud is.}} 'n Bredasdorper, Susanna Magdalena Martha van Rensburg (gebore Swart; 1919-1974),<ref>[https://web.archive.org/web/20250419133409/https://www.graves.eggsa.org/westerncape/Bredasdorp_Urban/Bredasdorp-nuwe-BP/R%20-%20Vanne%20__%20Surnames%20-%20R/DSCF1790.JPG eggsa.net: eGGSA Graves - Western Cape - RENSBURG Susanna Magdalena Martha, van nee SWART 1919-1974.]</ref> is hul "Breede en de smalle weg" in die spens aangetref, maar dit was op 'n plek gehang waar mens dit nooit kon miskyk nie. In die postuum gebundelde ''Breë weg, smalle weg'' (1978) oor haar Bredasdorpse jeug,<ref>[https://www.dbnl.org/tekst/kann003gesk02_01/kann003gesk02_01_0009.php Kannemeyer, J.C. 1983. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur''. Band 2. Kaapstad, Academica.]</ref> wat stukke bevat wat tussen 17 Augustus en 19 Oktober 1971 deur die SAUK uitgesaai is, glo sy dat die kunswerk "tot dertig, veertig jaar gelede" nog (dus, 1930's tot 1940's) seker in elke tweede Afrikaanse huis te sien was.<ref name="VanRensburg.1978">Van Rensburg, S. 1978. ''Breë weg, smalle weg''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 1-6</ref> ==== Vervreemding ==== Oormaatproduksie en -verspreiding. Die Hollandse taal wat die teks met verloop van tyd ontoeganklik gemaak het. En bowenal, die kyker, wat totaal en al van die oorsprong, ontwikkeling en die bedoeling van die werk vervreem is, en hulself nie meer daarin kan vind nie.<br> Wat kan skeefloop?<br> Die onkunde dwing die kyker om hom eenvoudig te verlaat op indrukke van elke kwasveeg, [[Hineininterpretierung]] deur die eietydse waardes of verwysingsraamwerk daarop af te dwing (soms met 'n tikkie humor), of dit laat die persoon eenvoudig net koud. Met ander woorde, die plakkaat word in wese 'n Rorschachtoets wat die kyker se eie gedagtegang blootlê. Oplaas kry mens die bewoording, soos geuiter deur die karakter Jos Goosen wat terugdink aan sy jongdae, in [[Harry Kalmer]] (1956–2019) se fiksieboek ''Die man met die dertien kinders'' (1998):<ref>Kalmer, H. 1998. ''Die man met die dertien kinders''. Kaapstad: Queillerie-Uitgewers, pp. 2-3.</ref> {{cquote| "de smalle weg en de breede weg"<br> Ek is seker ons het nooit daardie naam in ons huis gebruik nie.<br> Dit het ek eers later iewers gehoor of in 'n boek gelees. "De smalle weg en de breede weg". Of was dit andersom? "De breede weg en de smalle weg."<br> Vir my was dit net 'n prent in die gang. Dié tipe kitsch wat deesdae weer in die mode is. Hoogmode. Met dieselfde selfbewustheid as drie eendjies in 'n ry teen die muur, geborduurde Bybeltekste, aforismes ("Wat is 'n huis sonder 'n moeder?") en prentjies van die Voortrekkermonument op volstruiseiers. Die prent het reg teenoor die kleinhuisiedeur gehang. Die mense (almal wit) was in swart geteken. Die hele skildery was gebaai in die oranjerooi vlamme van die hel waarheen die mense op die breë weg op pad was. In die hel was daar duiwels, sondaars, krullende slange en (heel regs in die agterste hoek as jy geweet het waar om te kyk) twee swart mense met gepynigde uitdrukkings op hul gesigte. As die kleinhuisiedeur oop was terwyl jy op die toilet sit, kon jy (sonder om eers op te staan) duidelik sien dat die mense op die breë weg baie meer pret het as dié op die smal weg. }} Gaan mens egter terug na die stuk van Suzanne van Rensburg (gebore in 1919, let wel), gelewer aan die SAUK in 1971, stel sy dit onteenseglik dat niemand werklik geweet het waar ''De breede en smalle weg'' vandaan gekom het nie, en sy self het duidelik geen benul hoe oud die werk regtig is nie:<ref name="VanRensburg.1978" /> {{cquote| Die kunstenaar is onbekend, maar dat hy 'n Skrifgeleerde van formaat moes gewees het, betwyfel ek nie, want op daardie prent is daar nie minder as sewentig vers-en-kapittel-aanhaling uit die Bybel nie. Maar boonop was daardie kunstenaar en Skrifgeleerde ook 'n ware kenner van die Victoriaanse modes, want sy keuse vir elke okkasie was doodreg. Die vroue op die breë pad, met hul ingegorde middeltjies, wipstert-busselrokke, parasols en yslike hoede waarin opgestopte voëls nes maak, is toonbeelde van Victoriaanse kuisheid en korrektheid. Die mans daarenteen, met hul Victoriaanse sjarme van buigings en verleidelike gebare, pluiskeil en swaelstertpakke, is die ware wolwe in skaapsklere van daardie era. }} Oor die kleredrag sê sy dan net, mens moet seker dankbaar wees dat daardie honderd siele op die Breë Weg nie in hippieklere aangetrek was nie: "Die Victoriaanse klere besorg darem 'n mate van kuisheid aan al die sondige tonele daar op die breë pad." By ''De Balzaal'', merk sy op, is daar 'n paar danspare op die grondverdieping besig om so 'n "ekskuus my vir die wals" in hul wipstert-rokke te dans. Sy vind dit ook effe vreemd by ''De Speelbank Sociëteit'', dat 'n man buite die venster aan 'n tou om sy nek swaai - "en dit nogal met sy hoed op".<ref name="VanRensburg.1978" /> Van Rensburg kan glad nie die kloutjie by die oor kry waarom treinry sonde is nie:<ref name="VanRensburg.1978" /> {{cquote| Hoër op, waar die pad nouer word, maak hulle oorlog, wat natuurlik 'n groot sonde is. Agter die voetsoldate ry 'n trein verby, maar dat treinry nou ook sonde is, dit kon ek nie kleinkry nie. Hoe op aarde sou Pa, 'n ware gelowige, ons hele gesin dan jaar ná jaar in 'n sondige trein neem om by Ma se familie in die Koeberg te gaan kuier! Nee wat, om die pap darem nou so dik aan te maak, sou selfs ons ou ds. Viljoen met huiwering vul. }} Soos met Kalmer se fiktiewe karakter hierbo, is daar vir haar ook 'n gemis vir iets lekkers vir die kinders, en die betekenis van die diakonessehuis ontgaan haar heeltemal:<ref name="VanRensburg.1978" /> {{cquote| Hier is dit rustig en sonder die versoekings van die breë weg, net die kastyding des geestes en des vleeses. Die bedrywighede op daardie smal paadjie is minimaal en ons kinders se groot beswaar was dat daar niks lekkers op daardie pad gebeur nie... nie eens kinders wat onskuldige speletjies soos "Ring-a-rosie", Ly of gly, Vroteier, "In and out the windows", en "Walking on the green grass" speel nie. Met pandspeletjies kon jy darem nog die kat in die donker knyp... en dit was nou vir jou sonde, doodeenvoudig sonde. Die enigste geboue op daardie pad is 'n kerk, 'n kinderhuis vir in die eg gebore kindertjies, 'n diakonessehuis vir oues van dae en 'n Sondagskool... en meneer die kunstenaar, wat dan van die Kinderkrans? }} Nadat sy 'n wandelingbeskrywing na die Goue Poorte gegee het, kan sy afsluit met:<ref name="VanRensburg.1978" /> {{cquote| Nou is ons reis voltooi. Jy waag dit skaars om om te kyk, want daar ver links lê die rookwalms van die bose plek en hier skuins onder 'n diep kloof met die goue reënboog daaroor gespan. Maar reg daarbo? O, aarde bedek my en heuwels val op my... die Alsiende Oog in die driehoek.}} Sy vergelyk dan daardie oog met dié van 'n speelgoedwinkelier op Bredasdorp wat niks misgekyk het nie, en haar skuldgevoel toe 'n ballonnetjie eendag per ongeluk in haar hand beland en gaan teruggee het. Daarop het die winkelier gesê: "Ek het jou gesien met hierdie groot oog", en hy rek die oog so wawyd oop, net soos daardie oog op die plakkaat.<ref name="VanRensburg.1978" /> ==== Reihlen 'herontdek' ==== Wanneer presies die naam Reihlen bekend geword het in die Afrikaanse taalruimte is moeilik te sê, behalwe dat dit nogal saamval met die uitgee van die moderne Afrikaanse weergawe sedert 1997, asook die aansluiting van die internet. Nog in 1995, in die ''Tydskrif vir Volkskunde en Volkstaal'', rondom die etimologie van Afrikaanse spreekwoorde, word daar nie 'n dooie woord gerep oor Reihlen nie:<ref>Pretorius, J.C. 1995. Waarom sê ons so? Afrikaanse spreekwoorde uit die pionierstyd - ''Tydskrif vir Volkskunde en Volkstaal'', 51(2), November, pp 1-59; hier spesifiek bl. 15 & 16</ref> {{cquote| '''Die breë en die smal weg''' - Teen die einde van die negentiende en begin twintigste eeu het 'n godsdienstige prent, bekend as "De breede en de smalle weg", in talle huise teen die muur gehang. Dié prente is nog tot in die twintigste eeu as pryse in Sondagskole uitgedeel. Die prent beeld die weg van dood en verdoemenis en dié van lewe en redding uit. Die breë weg aan die linkerkant lyk baie aanloklik met aanwysings soos welkom, danssaal, wêreldsheid, herberg, Sondagontheiliging, dobbelhuis, leningsbank, lotery, teater en ander. Orals staan groepe mense gesellig rond. Daar is ook ' n trein. Mens moet onthou dat daar met die koms van die stoomtrein groot teenkanting van die Kerk se kant was, omdat die treine ook op Sondae sou loop. Die breë weg eindig bo aan die linkerkant van die prent in die ewige vuur. Die smal weg aan die regterkant is baie steil en moeilik, met aanwysings soos lewe en redding, weg van redding, Sondagskool, diakonessehuise en ander. Daar is baie minder mense wat hierdie weg, wat in die Hemelse Jerusalem eindig, volg. Bo in die middel van die prent is die alwetende Alsiende Oog. By elke persoon of groep persone is 'n Bybelteks wat na een of ander gedeelte van die Ou of Nuwe Testament verwys. Bekende uitdrukkings in dié verband is: '''Die breë weg opgaan of bewandel''' - 'n sondige lewe lei.<br> '''Die smal pad''' - die lewenswyse na die ewige lewe }} [[Abraham H. de Vries]] ontleed ''Gebet van Tities Tokaan'', wat in ''Kort Vertel: Aspekte van die Afrikaanse Kortverhaal'' (1998) verskyn, waarin Jeremias die smalle weg bewandel het, en tog, net soos Job en sy kinders, geteister is met teenslae. En Tities, as voorbidder vir Jeremias, plaas God onder gebed in die beskuldigdebank. Dit is hier waar die woord "Swabiese tekening" duidelik gebruik word:<ref>De Vries, A.H. 1998. ''Kort Vertel: Aspekte van die Afrikaanse Kortverhaal''. Amsterdam: Suid-Afrikaanse Instituut, p. 58</ref> {{cquote| Selfs al sou die leser hier nog Heere die eerlike erns van 'n bidder gun, volg net daarna 'n openlike klag ("maar toch Heere, jy het nie pad langs gehou met Jeremias nie") want Jeremias het hom in die laaste tyd goed gedra; hy het, sou 'n mens in terme van die bekende '''Swabiese tekening''' van die Breede en die Smalle kon sê - op die smalle weg gebly, teenoor die Heere wat nie padlangs gehou het nie, afgedwaal het. Om niemandal, al die vroomheid, Jeremias se melkbokke word deur die weerlig doodgeslaan. }} Op 24 Desember 2010 verskyn in ''Die Burger'' die artikel getiteld "Kersfees in die Klein-Karoo" (waarin Abraham de Vries die Karoo-Kersfees van sy jeug onthou, nes hy vantevore al in [https://www.dbnl.org/tekst/_nee003200601_01/_nee003200601_01_0106.php ''Neerlandia'' (2006) gemaak het]), waarin die kind op sy naam genoem word:<ref>[https://discover.sabinet.co.za/search?Search=%22reihlen%22&ProductType=allcontent Sabinet Discovery s.v. reihlen, toegangs: 18 April 2025.]</ref> "[...] van 'n Nederlandse afdruk van die toneel wat die koopmansvrou uit Zwabe, '''Charlotte Reihlen'''-Mohl, in 1866 in Stuttgart laat maak het na die dood van haar tweede seuntjie." ==== Post-millennium ervaringe ==== Die gevoelservaring van ''De breede en smalle weg'' is na die millenniumwending uiteenlopend, na gelang van die persoonlikheid: Pleks daarvan dat die individu bevryding en die losmaak van slaafse kerkdogma sou ervaar, soos die Piëtisme beoog het, word die afdruk van ''De breede en smalle weg'' vir die kyker net nog 'n slaanstok in die hand van die kerk en samelewing om mee gelooi te word.<br> Callie Roos spreek byvoorbeeld kritiek uit teen hierdie tweeledige manier van dink en doen. Want beelde soos "die smal weg teenoor die breë weg" vorm deel van 'n raamwerk, wat meebring dat Christene hulself voortdurend vertel dat hulle nooit goed genoeg is nie, tot mislukking gedoem is, en op die lange duur eenvoudig tou opgooi. In alles word die kwaad en die boosheid gesoek. Mens vrees straf, mens vrees die dood. Dit bring pyn en onsekerheid mee. Op hierdie manier word die individu gekondisioneer om by georganiseerde godsdiens netjies in gelid te val (uit selfbehoud), verdere blootstelling word vermy, die dieper betekenis gaan verlore. En dit bring verstarring van die kerk en samelewing mee.<ref>[https://www.google.co.za/books/edition/In_Christus/NOHsDwAAQBAJ?hl=af&gbpv=1&dq=%22bre%C3%AB%20weg%22&pg=PT46&printsec=frontcover Roos, C. 2020. ''In Christus: van toeskouer tot spoortrapper''. Johannesburg : Delta Boeke]</ref> Ander verkies weer die getrokke riglyne in 'n uiters chaotiese wêreld. Vir Sonja Goldberg het die plakkaat in die een gastekamer op haar tannie se plaas 'n "onuitwisbare indruk" op haar gemaak. Daar is slegs twee paaie wat gevolg kan word. Maar dit is die klein, lae hekkie van die smal weg wat mense die meeste afskrik.<ref>[https://www.google.co.za/books/edition/Kom_saam_Wysheid_vir_jou_lewensreis/v9geEQAAQBAJ?hl=af&gbpv=1&dq=%22bre%C3%AB%20weg%22&pg=PT59&printsec=frontcover Goldberg, S. 2024. Die pad na Jesus toe. ''Kom saam: Wysheid vir jou lewensreis.'' Midrand: Luca Uitgewers]</ref> === ''Die smal en breë weg'' === [[Lêer:Die smal en breë weg Advent 2000 Trust.JPG|duimnael|regs|''Die smal en breë weg'' van Advent 2000 Trust]] In 1997 haal die Advent 2000 Trust die ou plakkaat onder die stof uit, [https://godsanswer.co.za/wp-content/uploads/2019/02/1.-Broad-Narrow-Road.pdf en maak hom brandaktueel], met 'n lokale kleurtjie by.<ref>[https://web.archive.org/web/20140816020736/http://www.godsanswer.co.za/ Advent 2000 Trust, Tuisblad, 16 Augustus 2014]</ref> Teen 2011 is daar oor 'n tydperk van dertien jaar 1,9 miljoen plakkate gedruk en in 32 tale vertaal (waaronder Russies, Chinees en Koreaans).<ref name="VanVelden" /> Teen 2013 is meer as 2,6 miljoen kopieë in 40 tale versprei,<ref>[https://godsanswer.co.za/wp-content/uploads/2019/02/Christus_se_opdrag.pdf Godsanswer: Christus se opdrag (by Properties dui die .pdf-datum op: 23 September 2013]</ref> en is selfs in 2023 nog op die sendingsveld in Mosambiek geslaag, ondanks die sinode van die Gereformeerde Kerk se afkeuring daarvan, vanweë die Jesus-figuur daarop.<ref>[https://web.archive.org/web/20250413200324/https://juignuus.co.za/getuienis-die-bree-en-die-smal-weg/ Venter, A. 2023. Getuienis: Die breë en smal weg. ''Juig!'': 3 Junie]</ref> Die Afrikaanse weergawe heet: ''Die smal en breë weg''. Die plakkaat se numering ondergaan 'n hellevaart: Nommer 1 begin by God, en Nommer 100 eindig by die hel. Die Bybelverse verskyn onderaan die kunswerk. Die kyker word oorval met lewendige, vrolike en aantreklike kleure - ontdaan van die sobere (of sonverbleikte?) kleure van vroeër - maar word ook gekonfronteer met al die nuwe euwels in die Nuwe Suid-Afrika, wat mens links op die Breë Weg kan vind. Of nié vind nie: die treine loop nie meer nie. In stede daarvan vind mens minibustaxi-geweld (of kaping?) op jou drumpel wat botvier; aborsies en straathoere om elke hoek, boonop reg onder die bordjie "Get AIDS Here". Homoseksuele in punkdrag en tatoeëermerke is 'n nuwe toevoeging, maar slawerny is van die baan af. Verkragtig, moord en doodslag woed oral. Betogings met klipgooiery en oorlog met skerpgeskut is moeilik te onderskei. Die Bacchus by die ingang van ouds moes bietjie links lê vir twee doedies in bikini's wat die "Welcome"-banier ophou. Die Smal Weg behou steeds sy plattelandse sjarme, maar die rus en vrede is nou in absolute skrille kontras met die stadsgeweld. Boonop is die hemelpoorte nie meer in 'n mistieke glans gehul of deur steil en nou kronkeldraaie bemoeilik nie, maar toegankliker vir die gelowige. Omdraaikans op die Breë Weg is daar wel, maar die diep versonke kloof tussen die hemel en hel het, anders as op die beeld van 130 jaar tevore, nou heeltemal onoorbrugbaar geword. Ook hiervoor is 'n logiese rede. In 'n onderhoud met ''Maroela Media'' in 2021, onthou André Venter, wat die plakkaat laat ontwerp het, hoe hy as 5-jarige die heel eerste keer 'n afdruk van ''De breede en de smalle weg'' in sy oupa se huis gesien het. Die indruk op hom was iets ontsaglik. Al kon hy nie Nederlands lees nie, was die beeld vir hom genoeg. Maar hy vind egter geen ongenuanseerde bekeringspad daarop nie.<ref name="VenterMaroela2021" /> Die tweestryd het hy in sy ouerhuis ondervind: sy pa was 'n wonderlike mens, maar egter alkoholis. Boonop moes André, as kind, 57 keer trek en by 27 verskillende skole aanpas. Sy ma het André die noue weg laat bewandel en stabiliteit gebring. Hy het die verkeerde goed by sy pa gesien, maar sy ma het die mooi kant gebring: "Dus, die verkeerde en die regte pad."<ref name="VenterMaroela2021" /> In die 1980's het sy pa tot bekering gekom, nadat André (nou al getroud en op universiteit) hom tussen die boemelaars gaan uithaal en weggedra het.<ref name="VenterMaroela2021" /> André Venter werk eers in die staatsdiens op 'n plaas in Hartbeespoortdam, bring sy eie onderneming op die been en vestig hom in die boubedryf. In sy werk beleef hy self 'n noue ontkoming op sy lewenspad, want hy was lief vir spoed en het een aand op pad in 'n trop beeste vasgery. Hy is gelukkig: met slegs 'n paar skraapmerke kom hy verder ongedeerd van die ongelukstoneel af. Hy betrek sy neef, wat toe self alkoholis was, om houtwerk vir hom te doen, op die een voorwaarde dat hy die drank moet los. As deel van die neef se rehabilitasie, besoek hulle saam een dag die NG Kerk (Venter is eintlik lidmaat van die Gereformeerde Kerk), en tydens die erediens vra die predikant: "Waar is die ou prent waar mens sommer kan sien watter sonde die mense doen?". Op daardie oomblik het Venter besef waarom sy lewe op die Botswanapad gespaar is.<ref name="VenterMaroela2021" /> Die afdrukke van die plakkaat wissel van hand na hand, en het al onder meer antwoord gegee in Sierre Leone, Kenia, op 'n skip in Italië, Alaska, Nieu-Seeland, ens. Nog 'n paar plakkate is al gedruk, by name ''Hemel of Hel'' (wat vier jaar geduur het om te ontwerp), ''God se Antwoord'', ''Die Grootste Wet'' en ''Christus se Opdrag''.<ref name="VenterMaroela2021">[https://web.archive.org/web/20210225074838/https://maroelamedia.co.za/goeiegoed/goeie-nuus/die-reispad-na-die-hemel-of-hel/ Stoltz-Masson, E. 2021. Die reispad na die Hemel of Hel. ''Maroela Media''. 21 Februarie.]</ref> H. Londt word as die tekenaar, volgens Van Velden, aangedui.<ref name="VanVelden" /> ==== Poststrukturalistiese en postmoderne analise ==== Van Velden ontleed in haar 2011-verhandeling die eietydse Afrikaanse weergawe deur 'n poststrukturele en postmoderne lens. Aangesien ''Die smal en breë weg'' baie letterlik vertolk word, pas hierdie ondubbelsinnigheid nie so lekker in die postmoderne kraal nie. Voorts word daar nie te veel by die Piëtisme stilgestaan nie, ook nie gelet op die 1866-voorganger se oorspronklike bedoeling of sy geleidelike daling in gewildheid nie, ook skort diskoers vanuit Duitsland (die kunswerk se heimat), want die waarheid is immers 'n oop en relatiewe begrip. Voorts word uit die oog verloor dat die kunswerk, 'n ''tydsdokument'' is, net soos enige spotprent ook, net soos die verhandeling, en die postmodernisme as stroming self. Die hele hoofstuk kon met daardie een sin saamgevat word: "Hierdie oorvereenvoudigde illustrasie van Bybelse begrippe van eskatologie, sonde en verlossing ondersteun ‘n eksklusiewe, swart-op-wit teologie wat myns insiens indruis op post-strukturalistiese en postmoderne sienswyses."<ref name="VanVelden">[https://scholar.sun.ac.za/server/api/core/bitstreams/27ae15d6-7ed3-491a-aebd-45dc656f558a/content Van Velden, C.M. 2011. 'n Weg na betekenis: 'n gevallestudie van letterlike en figuurlike ikonografie van Bybelse eksegese. Ongepubliseerde M.Phil-verhandeling. Universiteit van Stellenbosch.]</ref> Die volgende kritiekpuntjies is geopper:<ref name="VanVelden" /> * Die letterlike vertolking is fundamentalisties, is gegrond op die idee van absolute waarhede, universele finaliteit, terwyl die Bybel metafories en misteries vertolk moet word.<ref name="VanVelden" /> Dit is nog 'n kenmerk van die postmodernisme: die idee van "desentrering": die gedagte dat daar geen stabiliteit, outoriteit of sentrum bestaan nie.<ref name="ViljoenCloete /> * Daar is te veel "binêre teenoorgesteldes, obsessiewe klassifikasie en hiërargieë".<ref name="VanVelden" /> * Die ''Soek jouself! Waar is jy op pad heen?'' en ''Is jy tevrede met jou toekoms?'' bied 'n 'didaktiese en dreigende toonaard' en die anonieme kunstenaar skep rondom homself 'n 'eiegeregtige outoriteit', asof die skepper "die gesag het" om so 'n "verdoemende uitspraak" te lewer. "Die kunstenaar se begrip van die gekose teksgedeeltes [word] as finale antwoorde voorgehou."<ref name="VanVelden" /> * Vrees of geforseerde belydenis word by die kyker aangewakker.<ref name="VanVelden" /> * Dit is nie mooi dat diegene met gestremdhede letterlik gekoppel word aan Matteus 18:8, Markus 9:45 en Lukas 15:8, en feitlik niemand op die Smal Weg enige sigbare gebreke het nie.<ref name="VanVelden" /> * Die teksverse word té gefragmenteerd aangebied<ref name="VanVelden" /> (ironies, want fragmentering is deel van die postmoderne kuns).<ref name="ViljoenCloete /> 'n Mens se oog begin by die poorte, en volg padlangs tot die gesigseinder waar jou lot op jou wag. Daar is geen "parallelle chronologie" in die gegewe verwysings wat met ‘n bestaande Bybelgedeelte aangaande die finale oordeel, verlossing of verderf vergelyk kan word nie. Ook, nog 'n probleem: die nommers volg ook nie die pad wat die oog sou volg nie. Sy voel dus "dat die plakkaat meer integriteit sou gehad het sonder die byvoeging van Bybeltekste."<ref name="VanVelden" /> * Deur die onoorkomelike kloof word daar op 'n letterlike wyse gesê dat daar geen integrasie tussen die paaie is nie; met ander woorde, as die persoon verkeerd kies (want sy voorland is immers die algehele afrekening van die slegte), word die persoon deur immoraliteit verswelg - geen nuanses of uitsonderings kom voor nie.<ref name="VanVelden" /> * Terwyl kuns veronderstel is om 'n "spirituele leefwêreld te skep waarin veelvoudige interpretasies en vrye denke aangemoedig word, wil dit voorkom of ‘n estetika van letterlike ikonografie dikwels die teenoorgestelde aanmoedig." Sy erken egter die didaktiese aard daarvan. Die kyker word soos 'n kind benader, en dié se oordeelsvermoë word ondergeskik aan die beeld se 'finale' betekenis.<ref name="VanVelden" /> * Evangelisasie benut die kweek van geestelike identiteit en die materiële kultuur; en hierdie veilige groepsidentiteit kan as verdedigingsmeganisme aangewend word wanneer die groep bedreig voel. En verdediging is immers die fondament waarop propaganda berus, wat weer die didaktiek benodig. "Aansluitend by die kwessie van herhaling, volg die kwessie van massaproduksie en verbruikerskultuur" [...] "hierdie weergawe [is] in al die Suid-Afrikaanse landstale beskikbaar, versprei oor Suider-Afrika heen en beskikbaar vir so min as R10 ‘n plakkaat".<ref name="VanVelden" /> Die verspreidingsyfer is wel so hoog, erken sy meer as een keer weer, juis vanweë die letterlikheid daarvan, en erken self sukses word gekoppel aan syfers<ref name="VanVelden" /> (wat ironies genoeg 'n kenmerk is van die postmodernisme: die omarming van die massakultuur, gepaardgaande met die verspreiding (dispersie) van mag en toeganklikheid onder die menigte):<ref name="ViljoenCloete>[https://web.archive.org/web/20250417074514/https://www.litterm.co.za/2021/04/22/postmodernisme-2/ Cloete, T.T. & H. Viljoen. reds. ''Literêre terme en teorieë''. s.v. "postmodernisme" (geraadpleeg 17 April 2025)]</ref> {{cquote| Dit wil dus voorkom of hierdie plakkaat juis suksesvol is omdat dit die behoeftes van die gemeenskap waarop dit gerig is, op 'n letterlike wyse weerspieël in die visuele narratief. - p. 24<br> ---<br> Dit wil voorkom of juis die 'letterlikheid' daarvan dikwels as trekpleister dien. Al kan hierdie gewildheid onder meer toegeskryf word aan ‘n skynbare eksegetiese toeganklikheid, is daar baie meer faktore wat inspeel op die aanskaffing en aanwending van letterlike Bybelse ikonografie. - p. 27<br> ---<br> Vanuit ‘n hermeneutiese benadering, is dit duidelik dat oordrewe letterlike beeldmateriaal as interpreterende teks maklik faal. Hierdie tipe beeldmateriaal geniet desnieteenstaande steeds geweldige populariteit." - p. 27<br> ---<br> Die feit dat hierdie spesifieke uitbeelding van ''Die Smal en Breë Weg'' steeds aandag (in miljoene) geniet, in ‘n wye verskeidenheid tale vertaal en gedruk is, en oor die wêreld heen versprei word byna 150 jaar nadat dit die eerste maal die lig gesien het en oor kontinente heen getrek het, is merkwaardig. - p. 28 }} Sy het egter groot lof vir Willem Boshoff se ''Bread-and-Pebble Road Map'' (wat uit klip en sand bestaan met Arabiese name op), wat elke liewe grens van denkwyse en vooroordeel en hiërargie uitdaag - insluitend kerkdogma - maar kom uiteindelik tot die besef die werk is nie juis geskik vir die sendingveld nie, daarvoor is die visuele taal grootliks beperk tot die grense van die kontemporêre kunsgalery, met 'n uitgelese groepie. Dit voer " 'n redelike elitistiese bestaan. Nie alleen is die kontemporêre uitstalruimte 'n ontoeganklike area vir groot getalle mense in Suid-Afrika nie, maar Boshoff se visuele taal blyk ook eksklusief tot 'n klein minderheid individue te spreek wat opgelei is in kontemporêre (en veral postmodernistiese) vorme van visuele interpretasie."<ref name="VanVelden" /> Tot haar slotsom, glo sy, kan daar net dalk 'n goue middeweg tussen die twee werke wees.<ref name="VanVelden" /> == Notas == {{Notas}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{de-vertaal|Special:PermanentLink/253812161|Charlotte Reihlen] }} {{Normdata}} [[Kategorie:Skilderye]] [[Kategorie:Christendom]] soasl7czks961i1r8txdcgg2et2q7sv 0 93404 2894690 2894082 2026-04-17T19:15:52Z BurgertB 2401 Paar goed 2894690 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas gebeurtenis | title = Roswellvoorval | image = Lêer:Roswell Daily Record. July 8, 1947. RAAF Captures Flying Saucer On Ranch in Roswell Region. Top of front page.jpg | caption = Die ''Roswell Daily Record'' kondig op 8 Julie 1947 aan beslag is op ’n "vlieënde piering" gelê. | date = {{nowrap|4 Junie - 10 Julie}} 1947 | location = Distrik Lincoln, [[Nieu-Mexiko]], [[VSA]] | coordinates = {{Koördinate|33|57|01|N|105|18|51|W|display=inline,title}} | type = Beweerde neerstorting van [[VVV]] }} Die '''Roswellvoorval''' verwys na die gebeure rondom ’n [[VSA|Amerikaanse]] militêre verkenningsballon wat in 1947 naby [[Roswell, Nieu-Mexiko]], neergestort het.<ref name=olmsted>Olmsted, Kathryn S. (2009). "Chapter 6: Trust No One: Conspiracies and Conspiracy Theories from the 1970s to the 1990s". ''Real Enemies: Conspiracy Theories and American Democracy, World War I to 9/11'' (Oxford University Press). ble. 173–204. {{ISBN|978-0-19-975395-6}}</ref> Rommel wat deur ’n veeboer naby Roswell ontdek is, het die grondslag gevorm vir [[Samesweringsteorie|samesweringsteorieë]] waarvolgens die [[Amerikaanse Gewapende Magte|Amerikaanse weermag]] ’n neergestorte [[VVV|buiteaardse ruimtetuig]] herwin het. Nadat metaal- en rubberrommel deur personeel van die Roswellweermagvliegveld herwin is, het die [[Amerikaanse Lugmag|Amerikaanse lugmag]] die besit van ’n "vlieënde skyf" aangekondig. Die aankondiging het internasionale opskrifte gehaal, maar is binne ’n dag teruggetrek. Die rommel was in werklikheid afkomstig van ’n komplekse en onbemande militêre ballontrein wat uit gekoppelde ballonne en verskeie toerusting bestaan het, en wat van die nabygeleë Alamogordo-weermagvliegveld af bedryf is as deel van die hoogs geheime Projek Mogul, ’n program wat bedoel was om [[Sowjetunie|Sowjetse]] [[Kernwapen|kerntoetse]] op te spoor. Om die doel en oorsprong van die rommel te verdoesel, het die weermag berig dit was ’n gewone weerballon.<ref name=olmsted/> In 1978 het die afgetrede lugmagoffisier Jesse Marcel onthul die weermag se weerballonverklaring was ’n dekmantelverhaal en gegis die rommel was van buiteaardse oorsprong. Dié gissing is gewild gemaak deur die boek ''The Roswell Incident'' van 1980 en het die grondslag gevorm vir langdurige en toenemend ingewikkelde en teenstrydige samesweringsteorieë, wat met verloop van tyd die voorval uitgebrei het om regerings in te sluit wat bewyse van buiteaardse wesens verdoesel, [[grys buiteaardse wese]]ns, veelvuldige neergestorte vlieënde skywe, en uitheemse lyke en lykskouings. In die 1990’s het die lugmag verskeie verslae gepubliseer waarvolgens die voorval met Projek Mogul verband hou, en nie met rommel van ’n [[VVV]] nie. Ten spyte hiervan en ’n algemene gebrek aan bewyse, beweer baie VVV-voorstanders die Roswellrommel was werklik van ’n uitheemse tuig afkomstig en beskuldig hulle die Amerikaanse regering van ’n toesmeerdery. Die samesweringsverhaal het ’n stylfiguur geword in [[letterkunde]], [[rolprent]]e en [[televisie]]programme oor [[wetenskapsfiksie]]. Die dorp Roswell adverteer hom as ’n bestemming vir VVV-verwante toerisme. ==Neerstorting van 'n militêre ballon== Teen 1947 het die Verenigde State duisende hoogs geheime Projek Mogul-ballonne gelanseer met toestelle om na Sowjetse atoomtoetse te luister.<ref name="Olmsted-2009-p183">{{harvnb|Olmsted|2009|pp=183–184}}</ref><ref name="Baker-2024">{{harvnb|Baker|2024}}</ref> Op 4 Junie het navorsers by die Alamogordo-weermagvliegveld in Nieu-Mexiko ’n lang trein van dié ballonne lanseer; hulle het kontak met die ballonne en die toerusting wat daaraan vas was, verloor binne 'n paar kilometer van W.W. “Mac” Brazel se plaas naby [[Corona, Nieu-Mexiko|Corona]], waar ’n ballon later neergestort het.<ref name="Goldberg-2001-p214">{{harvnb|Goldberg|2001|pp=214–215}}</ref><ref name="Frazier-2017a">{{harvnb|Frazier|2017a}}</ref> Later daardie maand het Brazel tinfoelie, rubber, band en dun houtlatte ontdek wat oor 'n deel van sy plaas versprei was.<ref name="Fort-Worth-Star-Telegram-1947">{{harvnb|"New Mexico"|1947|pp=1, 4}}</ref><ref>{{harvnb|Clancy|2007|pp=92–93}}</ref> Sonder ’n telefoon of radio was Brazel aanvanklik onbewus van die vlaag artikels in dié tyd oor "vlieënde skywe" wat in die VSA gesien is.<ref>{{harvnb|Frank|2023|p=510}}</ref> Die pers landwyd het verslag gedoen oor wat bekend geword het as vlieënde pierings, voorwerpe wat na bewering maneuvers uitgevoer het buite die vermoë van enige bekende vliegtuig.<ref name="Kottmeyer 2017 172">{{harvnb|Kottmeyer|2017|p=172}}</ref> Toe Brazel Corona op 5 Julie besoek, het sy oom, Hollis Wilson, voorgestel sy puin kan van so ’n “vlieënde skyf” wees.<ref name="Peebles 1994 246">{{harvnb|Peebles|1994|p=246}}</ref> Die volgende dag het Brazel na Roswell, Nieu-Mexiko, gery en die sheriff, George Wilcox, ingelig oor die puin wat hy ontdek het.<ref name="Peebles 1994 246"/> Wilcox het die Roswellweermagvliegveld (RAAF) geskakel.<ref name="Klass-1997b-pp3536"/> Die basis het majoor Jesse Marcel en kaptein Sheridan Cavitt aangewys om saam met Brazel terug te keer en die materiaal van die plaas te versamel.<ref name="Klass-1997b-pp3536">{{harvnb|Klass|1997b|pp=35–36}}</ref> Die basisbevelvoerder, kolonel William Blanchard, het die bevelvoerder van die Agtste Lugmag, Roger M. Ramey, van hul bevindings in kennis gestel.<ref>{{harvnb|Klass|1997b|pp=18–19}}</ref> Op 8 Julie het die RAAF se openbare inligtingsbeampte, Walter Haut, ’n nuusverklaring uitgereik waarin verklaar is dat die weermag ’n “vlieënde skyf” naby Roswell herwin het.<ref>{{harvnb|Clarke|2015|pp=36–37}}</ref> Robert Porter, ’n RAAF-vlugingenieur, was deel van die bemanning. Hy het dit wat aan hom vertel is ’n "vlieënde piering” was, op die vlug na die Carswell-weermagvliegveld in Texas gelaai. Hy het die materiaal, wat verpak was in omhulselpapier toe hy dit ontvang het, beskryf as liggewig en nie te groot om in die bagasiebak van ’n motor te pas nie.<ref>{{harvnb|Weaver|McAndrew|1995|page=23}}</ref><ref>{{harvnb|Pflock|2001|p=29}}</ref> Nadat die stasiebestuurder, George Walsh, die nuus oor Roswell se radiostasie bekend gemaak en dit aan die Associated Press oorgedra het, is sy telefoonlyne oorval. Hy het later onthou: “Die hele middag het ek probeer om sheriff Wilcox te skakel vir meer inligting, maar kon hom nooit bereik nie [...] Die media het my van oor die wêreld gebel.”<ref>{{harvnb|Pflock|2001|p=27}}</ref> [[Beeld:Marcel-roswell-debris 0.jpg|thumb|220px|Majoor Jesse A. Marcel poseer op 8 Julie 1947 met puin.]] [[Beeld:Ramey-dubose-debris.jpg|thumb|220px|Brigadier-generaal Roger Ramey, links, en kolonel Thomas J. DuBose poseer met puin.]] Die persverklaring wat deur Haut uitgereik is, het gelui: {{Blockquote| |text=Die talle gerugte oor die vlieënde skyf het gister ’n werklikheid geword toe die intelligensiekantoor van die 509de Bombardeergroep van die Agtste Lugmag, die Roswellweermagvliegveld, gelukkig genoeg was om ’n skyf in besit te kry deur die samewerking van een van die plaaslike veeboere en die sheriffkantoor van Chaves County.<br/> Die vlieënde voorwerp het verlede week op ’n plaas naby Roswell geland. Sonder telefoongeriewe het die veeboer die skyf gebêre totdat hy die sheriffkantoor kon kontak, wat op sy beurt majoor Jesse A. Marcel van die 509de Bombardeergroep se intelligensiekantoor in kennis gestel het. |source=Associated Press (8 Julie 1947)<ref>{{harvnb|"Flying Disc"|1947|p=1}}</ref> }} Mediabelangstelling in die saak het kort daarna afgeneem ná ’n nuuskonferensie waar generaal Roger Ramey, sy stafhoof, kolonel Thomas DuBose, en weerbeampte, Irving Newton, die materiaal as stukke van ’n weerballon geïdentifiseer het.<ref name="Goldberg-2001-p192" /><ref name="Saler-p9">{{Harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|p=9}}</ref> Newton het aan verslaggewers gesê soortgelyke radarteikens is by sowat 80 weerstasies regoor die land gebruik.<ref name="Fort-Worth-Star-Telegram-1947" /><ref>{{harvnb|"AAF"|1947|p=1}}</ref> Die klein aantal daaropvolgende nuusberigte het alledaagse beskrywings van die ongeluk gebied.<ref name="Goldberg-2001-p192">{{harvnb|Goldberg|2001|pp=192–193}}</ref> Op 9 Julie het die ''Roswell Daily Record'' beklemtoon dat geen enjin- of metaalonderdele in die wrak gevind is nie.<ref name="Roswell-Daily-Record-1947"/> Brazel het aan die ''Record'' gesê die puin bestaan uit rubberstroke, “tinfoelie, papier, band en stokke”.<ref name="Roswell-Daily-Record-1947">{{harvnb|McAndrew|1997|p=8}} haal aan: {{harvnb|"Harassed Rancher"|1947|p=C-1}}</ref><ref name="Clancy-2007-p93">{{harvnb|Clancy|2007|p=93}}</ref> Brazel het gesê hy het aanvanklik min aandag daaraan gegee, maar later saam met sy vrou en dogter teruggekeer om van die puin op te tel.<ref name="Roswell-Daily-Record-1947" /><ref>{{harvnb|Klass|1997b|p=20}}</ref> Ten spyte van latere bewerings dat hy gedwing is om ’n dekmantelverhaal te herhaal, het Brazel aan koerantverslaggewers gesê: “Ek is seker dit wat ek gevind het, was nie enige weerballon nie.”<ref name="Roswell-Daily-Record-1947" /> Toe hy in Fort Worth, Texas, ondervra is, het Jesse Marcel die wrak beskryf as “dele van die weerapparaat” wat bestaan het uit “tinfoelie en gebreekte houtbalke.”<ref name="Fort-Worth-Star-Telegram-1947" /><ref>{{harvnb|Pflock|2001|p=88}}</ref> ’n Deel van die materiaal is van Texas na die Wright-vliegveld in [[Ohio]] gevlieg, waar kolonel Marcellus Duffy dit as ballonapparaat geïdentifiseer het.<ref>{{Harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|p=178}}</ref> Duffy het vorige ervaring van Projek Mogul gehad en Mogul se projekbeampte Albert Trakowski gekontak om die puin te bespreek.<ref>{{harvnb|Korff|1997a|pp=153–154}}</ref> Omdat hy nie besonderhede oor die projek kon bekend maak nie, het Duffy dit as “meteorologiese toerusting” geïdentifiseer.<ref name="Pflock 2001 150–151">{{harvnb|Pflock|2001|pp=150–151}}</ref> Die amptelike weergawe van 1947 het enige verband met militêre programme van die [[Koue Oorlog]] uitgelaat.<ref>{{harvnb|Kloor|2019|p=21}}</ref> Op 10 Julie het militêre personeel by Alamogordo ’n demonstrasie aan die pers gegee. Vier offisiere het ’n vals weergawe verskaf van die gewone gebruik van weerballonne gedurende die voorafgaande jaar. Hulle het ballonkonfigurasies wat deur die Mogul-span gebruik is, gedemonstreer as maniere om meteorologiese data in te samel, en sodoende ’n geloofwaardige verduideliking gebied vir enige ongewone aspekte van die Roswellpuin.<ref>{{harvnb|Charles|1947|p=1}}</ref><ref>{{harvnb|Korff|1997a|pp=249–251}}</ref> Die Amerikaanse lugmag het later die weerballonverhaal beskryf as ’n "poging om aandag van die hoogs geheime Projek Mogul af te lei.”<ref>{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|p=12}}</ref> ==VVV-samesweringsteorieë (1947-'78)== Die puinherwinning van 1947 het drie dekades lank relatief onbekend gebly.<ref name="ABC-News-2005-p1">{{harvnb|"Aliens"|2005|p=1}}</ref> Verslaggewing het gou opgehou nadat die regering ’n aardse verduideliking verskaf het,<ref name="Goldberg-2001-p192"/> en breër beriggewing oor vlieënde pierings het vinnig afgeneem ná 'n VVV-foefie<ref>{{harvnb|Wright|1998|p=39}}</ref> toe ’n wyd gerapporteerde neergestorte skyf van Twin Falls, [[Idaho]], as ’n poets ontmasker is wat deur vier tieners geskep is met onderdele van ’n blêrkas.<ref>{{harvnb|Weeks|2015|loc=ch. 17}}</ref><ref>{{harvnb|"Twin Falls"|1947|page=9 }}</ref> Nietemin het die geloof in 'n VVV-toesmeerdery deur die Amerikaanse regering in dié tyd wydverspreid geword.<ref>{{harvnb|Peebles|1994|pp=33, 251}}</ref> Foefies, legendes en stories van neergestorte ruimtetuie en buiteaardse liggame in Nieu-Mexiko het ontstaan en later elemente van die Roswellmite gevorm.<ref>{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|p=13}}</ref> In 1947 het baie Amerikaners die waarneming van VVV's aan onbekende militêre vliegtuie toegeskryf.<ref name="Olmsted-2009-p183"/> In die dekades tussen die aanvanklike herwinning van die puin en die ontstaan van Roswellteorieë het vlieënde pierings sinoniem geword met [[Buiteaardse lewe|buiteaardse ruimtetuie]].<ref>{{harvnb|Peebles|1994|p=251}}</ref> Ná die moord op [[John F. Kennedy]] en die [[Watergate-skandaal]] het vertroue in die Amerikaanse regering afgeneem en samesweringsteorieë het wydverspreid geraak.<ref>{{harvnb|Peebles|1994|pp=166, 205, 245}}</ref> Die 1947-voorval is herinterpreteer om by die publiek se toenemend samesweringsgerigte wêreldbeskouing te pas.<ref>{{harvnb|Olmsted|2009|pp=173, 184}}</ref><ref name="Harding-p273">{{harvnb|Harding|Stewart|2003|page=273}}</ref> Aanhangers van VVV's het die regering beskuldig van ’n “Kosmiese Watergate”.<ref>{{harvnb|Goldberg|2001|pp=208, 253–255}}</ref> ===Aztec-VVV-foefie=== [[Beeld:Aztec-hoax-pic.png|240px|thumb|Die skrywer Frank Scully (regs) en die swendelaar Silas Newton (middel).<ref>{{harvnb|Severson|1952}}</ref>]] Die VVV-foefie van 1948 van Aztec, Nieu-Mexiko, het stories behels van 'n neergestorte VVV en herwonne buiteaardse liggame wat later met Roswell verbind is.<ref name="Saler-p13" /><ref name="Clarke-2015-chpt13">{{harvnb|Clarke|2015|loc=ch. 13}}</ref> Dit het wye blootstelling gekry toe die bedrieërs daaragter die ''Variety''-rubriekskrywer Frank Scully oortuig het om oor hulle fiktiewe ongeluk te skryf.<ref>{{harvnb|Peebles|1994|pp=48–50, 251}}</ref> Die verhaal het vertel van klein, grys mensagtige liggame, metaal sterker as enigiets wat op Aarde gevind word, 'n onontsyferbare skrif en ’n regeringsdekmantel om openbare paniek te voorkom. Dié elemente het in latere weergawes van die Roswellmite verskyn.<ref name="Saler-p13">{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|pp=13–14}}</ref><ref name="Peebles-1994-p242">{{harvnb|Peebles|1994|pp=242, 251}}</ref> In hervertellings is die alledaagse puin wat by die werklike ongeluksterrein by Roswelle aangemeld is, vervang met die Aztec-foefie se fantastiese weergawe.<ref>{{harvnb|Smith|2000|p=99}}</ref><ref>{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|pp=14, 42}}</ref> Teen die tyd dat Roswell weer mediabelangstelling gekry het, het [[grys buiteaardse wese]]ns deel van die Amerikaanse kultuur geword deur die [[Barney en Betty Hill]]-voorval.<ref>{{harvnb|Levy|Mendlesohn|2019|p=136}}</ref> In ’n Roswellverslag van 1997 het die lugmagondersoeker James McAndrew geskryf: “Selfs met die ontmaskering van hierdie ooglopende bedrog word die Aztec-verhaal steeds deur VVV-teoretici geglo. Elemente van hierdie verhaal duik af en toe weer op en word beskou as die katalisator vir ander stories oor neergestorte vlieënde pierings, insluitend die Roswellvoorval.”<ref>{{harvnb|McAndrew|1997|pp=84–85}}</ref> ===Hangar 18=== "Hangar 18" is ’n niebestaande plek wat volgens baie latere samesweringsteorieë buiteaardse vaartuie of liggame gehuisves het wat van Roswell herwin is.<ref>{{harvnb|Nickell|McGaha|2012|p=33}}</ref> Die idee van buiteaardse lyke van ’n neergestorte vaartuig wat in ’n lugmaglykhuis by die Wright-Patterson-lugmagbasis gestoor word, is genoem in Scully se ''Behind the Flying Saucers'',<ref name="Baker-2024">{{harvnb|Baker|2024}}</ref> en uitgebrei in die boek ''Incident at Exeter'' van 1966. Dit het die grondslag gevorm vir die wetenskapsfiksieroman ''The Fortec Conspiracy'' van 1968.<ref>{{harvnb|Fuller|1966|pp=87–88}}</ref><ref name="Smith-2000-p82">{{harvnb|Smith|2000|p=82}}</ref> ''Fortec'' handel oor ’n fiktiewe toesmeeraksie deur die lugmageenheid belas met omgekeerde ingenieurswese van ander lande se tegnologiese vooruitgang.<ref name="Smith-2000-p82"/> In 1974 het die wetenskapsfiksieskrywer en samesweringsteoretikus Robert Spencer Carr beweer buiteaardse liggame wat uit die Aztec-ongeluk herwin is, is in “Hangar 18” by Wright-Patterson gestoor.<ref>{{harvnb|Peebles|1994|pp=242, 321}}</ref> Carr het beweer dat sy bronne die buiteaardse lykskouing aanskou het,<ref>{{harvnb|Peebles|1994|p=244}}</ref> nog ’n idee wat later in die Roswellverhaal opgeneem is.<ref>{{harvnb|Disch|2000|pp=53–54}}</ref><ref>{{harvnb|"Air Force"|1974}}</ref> Die lugmag het verduidelik geen “Hangar 18” bestaan by die basis nie en het ’n ooreenkoms tussen Carr se storie en die fiktiewe ''Fortec Conspiracy'' uitgewys.<ref>{{harvnb|Jones|1974|page=1}}</ref> Die rolprent ''Hangar 18'' van 1980, wat Carr se bewerings dramatiseer, is deur die rolprent se regisseur, James L. Conway, beskryf as ’n "moderne dramatiese weergawe” van Roswell,<ref name="Erdmann-p287">{{harvnb|Erdmann|Block|2000|p=287}}</ref> en deur die folkloris Thomas Bullard as “ontluikende Roswellmitologie”.<ref>{{harvnb|Bullard|2016|p=331}}</ref> ==Roswellsamesweringsteorieë (1978-'94)== [[Beeld:UFO 07-03-2008 11;34;50PM.JPG|thumb|240px|Roswell se internasionale VVV-museum.]] Belangstelling in Roswell is weer aangeblaas nadat die VVV-navorser Stanton Friedman in 1978 vir Jesse Marcel ondervra het.<ref>{{harvnb|"The Roswell Files"|1997|p=69}}</ref> Marcel het die Roswellpuin van die plaas na die Fort Worth-nuuskonferensie vergesel.<ref>{{harvnb|Peebles|1994|pp=247–248}}</ref> In die 1978-onderhoud het Marcel verklaar die “weerballon”-verklaring van die nuuskonferensie was ’n dekmantel,<ref name="Ziegler16">{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|p=16}}</ref> en dat hy nou glo die puin was buiteaards.<ref>{{harvnb|Frank|2023|pp=520–529}}</ref> Op 19 Desember 1979 is Marcel ondervra deur Bob Pratt van die ''National Enquirer'',<ref>{{harvnb|Klass|1997b|p=67}}</ref> en die poniekoerant het in die daaropvolgende Februarie grootskaalse aandag aan Marcel se storie gegee.<ref>{{harvnb|Gildenberg|2003|p=65}}</ref><ref>{{harvnb|Pratt|1980|p=8}}</ref> Marcel het ’n foelie beskryf wat gekreukel kon word, maar weer sou ontvou wanneer dit losgelaat word.<ref>{{harvnb|Pflock|2001|p=285}}</ref><ref>{{harvnb|Korff|1997a|pp=65–66}}</ref> Op 20 September 1980 het die TV-reeks ''In Search of...'', aangebied deur die [[Star Trek]]-akteur [[Leonard Nimoy]], ’n onderhoud uitgesaai waarin Marcel sy deelname aan die 1947-nuuskonferensie beskryf:<ref name="ABC-News-2005-p1"/> {{Blockquote|Hulle wou kommentaar van my hê, maar ek was nie vry om dit te gee nie. Dus kon ek net my mond hou. En generaal Ramey is die een wat dit bespreek het, wat gesê het wat dit was, en om daarvan te vergeet: Dit was niks meer as ’n weerballon nie. Natuurlik het ons albei geweet dit is nie waar nie.<ref>{{harvnb|"UFO Coverup"|1980}}</ref>}} ===''The Roswell Incident''=== Die eerste Roswellsamesweringsboek, wat in Oktober 1980 uitgereik is, was ''The Roswell Incident'' deur Charles Berlitz en Bill Moore.<ref name="ABC-News-2005-p2">{{harvnb|"Aliens"|2005|p=2}}</ref><ref>{{harvnb|May|2016|p=68}}</ref> Die [[Antropologie|antropoloog]] Charles Ziegler beskryf die boek as "weergawe 1" van die Roswellmite.<ref name="Olmsted-2009-p184">{{harvnb|Olmsted|2009|p=184}}</ref> Berlitz en Moore se boek het in die 1980's die Roswellsameswering oorheers.<ref name="Goldberg-2001-p197">{{harvnb|Goldberg|2001|p=197}}</ref> Volgens die boek het 'n buiteaardse tuig oor die Nieu-Mexiko-woestyn gevlieg om op kernwapenbedrywighede te spied toe 'n weerligstraal die buiteaardse bemanning tref en hulle dood.<ref>{{harvnb|Frank|2023|p=534}}</ref> Nadat die Amerikaanse regering die buiteaardes puin verwyder het, het hulle dit begin toesmeer om 'n massapaniek te voorkom.<ref name="Olmsted-2009-184quote">{{harvnb|Olmsted|2009|page=184}}</ref> ''The Roswell Incident'' haal Marcel se latere beskrywing van die puin aan as "niks wat op dié aarde gemaak is nie".<ref>{{harvnb|Berlitz|Moore|1980|p=28}}: "Hulle het ook nie 'n groot hoeveelheid ongewone wrakmateriaal genoem nie, waarvan 'n groot deel van metaal gemaak was. Dit het oënskynlik van dieselfde voorwerp gekom en is deur majoor Marcel beskyf as "niks wat op dié aarde gemaak is nie".</ref><ref name="Saler-1997-p14">{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|pp=14–17}}</ref> Die boek beweer die puin is op baie foto's met dié van 'n weertoestel vervang.<ref>{{harvnb|Peebles|1994|pp=248, 249}}</ref> ''The Roswell Incident'' noem nog buiteaardse liggame is na bewering deur [[Argeologie|argeoloë]] op die Vlaktes van San Agustin ontdek. Dit is geskoei op die tweedehandse legendes van 'n afgestorwe siviele ingenieur, Grady "Barney" Barnett.<ref name="Goldberg-2001-p196">{{harvnb|Goldberg|2001|p=196}}</ref><ref>{{harvnb|Pflock|2001|p=119}}</ref> Die skrywers het beweer hulle het meer as 90 ooggetuies ondervra, hoewel die getuienis van net 25 in die boek verskyn. Net sewe van hulle beweer hulle het die puin gesien. Van hulle het vyf dit glo hanteer.<ref>{{harvnb|Korff|1997a|p=39}}</ref> Sommige elemente van die getuies se weergawes stem oreen met ander legendes oor VVV's eerder as met die verslae uit 1947 van Roswell: klein buiteaardse liggame, onvernietigbare metale en 'n [[Egiptiese hiërogliewe|hiëroglifiese]] skrif. Berlitz en Moore het beweer Scully se beskrywings is van die Roswellvoorval en dat dit "per ongeluk die neerstortingsterrein as naby Aztec aangee" weens Scully se haas om sy werk by die drukkery te kry.<ref name="Saler-1997-p14"/><ref>{{harvnb|Berlitz|Moore|1980|p=47}}</ref> Mac Brazel is in 1963 dood, voordat die Roswell-legende herleef het.<ref>{{harvnb|Klass|1997b|p=24}}</ref> Berlitz en Moore het 'n onderhoud gevoer met sy oorlewende kinders, William Brazel jr. en Bessie Brazel Schreiber. Brazel jr. beskryf hoe die weermag sy pa in hegtenis geneem en hom verbied het om iets oor die voorval te sê.<ref>{{harvnb|Berlitz|Moore|1980|p=75}}</ref><ref name="Goldberg-2001-p196">{{harvnb|Goldberg|2001|p=196}}</ref> In die tyd waarin Mac Brazel na bewering deur die weermag aangehou is, is hy egter volgens baie verslae op Roswell gesien en het hy 'n onderhoud met die plaaslike radiostasie, KGFL, gevoer.<ref>{{harvnb|Pflock|2001|p=170}}</ref> Schreiber, wat saam met haar pa puinstukke opgetel het toe sy 14 jaar oud was, het aan VVV-navorsers 'n beskrywing daarvan gegee wat ooreenstem met die materiale wat deur Projek Mogul gebruik is.<ref>{{harvnb|Berlitz|Moore|1980|p=86}}</ref><ref>{{harvnb|Klass|1997b|p=120}}</ref> Volgens die boek kom "van die belangrikste getuienis" van Marcel.<ref>{{harvnb|Berlitz|Moore|1980|p=62}}</ref> Die breër VVV-media het Marcel soos 'n fluitjieblaser behandel.<ref>{{harvnb|Gildenberg|2003|p=66}}</ref> Onafhanklike navorsers het oordrywings in Marcel se weergawes ontdek, insluitende vals verklarings oor sy militêre loopbaan en opvoeding.<ref>{{harvnb|Korff|1997a|pp=62–68}}</ref> ====''UFO Crash at Roswell''==== In 1991 het Kevin Randle en Donald Schmitt ''UFO Crash at Roswell'' gepubliseer.<ref name="Saler 1997 20">{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|p=20}}</ref> Altesaam 160&nbsp;000 eksemplare is verkoop en dit het gedien as die basis vir die televisieprent ''Roswell'' van 1994.<ref name="Goldberg-2001-p199">{{harvnb|Goldberg|2001|p=199}}</ref> Randle en Schmitt het getuienis van 100 nuwe getuies bygevoeg.<ref name="Goldberg-2001-p197" /> Hoewel honderde mense deur verskeie navorsers ondervra is, het slegs enkeles beweer hulle het puin of buiteaardse wesens gesien. Volgens Pflock kon slegs 23 van die meer as 300 individue wat vir ''UFO Crash at Roswell'' (1991) ondervra is, “redelikerwys geag word as mense wat fisiese bewyse, puin, gesien het”. Van hulle het slegs sewe iets beweer wat op buiteaardse oorsprong gedui het.<ref>{{harvnb|Pflock|2001|pp=176–177}}</ref> Die boek het beweer generaal Arthur Exon was bewus van puin en liggame, maar Exon het sy uitbeelding betwis.<ref>{{harvnb|Pflock|2001|p=36}}</ref> Die lykskouer Glenn Dennis se bewerings van ’n buiteaardse lykskouing en Grady Barnett se verslae oor “buiteaardse liggame” het in die boek verskyn.<ref>{{harvnb|Thompson|1991|p=84}}</ref><ref>{{harvnb|Pflock|2001|p=34}}</ref> Die datums en liggings van Barnett se verslag in ''The Roswell Incident'' is egter sonder verduideliking verander. Brazel is beskryf as iemand wat die weermag na ’n tweede ongeluksterrein op die plaas gelei het, waar hulle na bewering “geskok was om burgerlikes [insluitend Barnett] te vind wat reeds op die toneel was”.<ref>{{harvnb|Randle|Schmitt|1991|p=206}}</ref><ref name="Saler 1997 20"/> Ook in 1991 het die afgetrede brigadier-generaal van die Amerikaanse lugmag Thomas DuBose, wat in 1947 saam met puin vir persfoto’s poseer het, erken "die weerballonverklaring vir die materiaal was ’n dekmantel om die pers se aandag af te lei.”<ref name="Pflock-2001-p33">{{harvnb|Pflock|2001|p=33}}</ref> ====''Crash at Corona''==== In 1992 het Stanton Friedman ''Crash at Corona'' gepubliseer, saam met Don Berliner.<ref name="Goldberg-2001-p199" /> Die boek het nuwe getuies bekendgestel en die vertelling uitgebrei deur die aantal vlieënde skywe tot twee te verhoog, en die aantal vreemdelinge tot agt – waarvan twee glo oorleef het en deur die regering in aanhouding geneem is.<ref name="Goldberg-2001-p199" /><ref name="Saler-p21">{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|pp=21–22}}</ref> ====''The Truth About the UFO Crash at Roswell''==== In 1994 het Randle en Schmitt nog ’n boek geskryf, ''The Truth About the UFO Crash at Roswell'', wat beweer het dat ’n vragvliegtuig uitheemse liggame aan [[Dwight D. Eisenhower]] gelewer het.<ref>{{harvnb|Randle|Schmitt|1994}}</ref><ref name="Goldberg-2001-p199" /> Die boek trek die terrein van die Vlaktes van San Agustin in twyfel as die terrein van nog 'n neerstorting. Randle en Schmitt stel ’n nuwe ongeluksterrein meer as 60&nbsp;km noord van Roswell voor, geskoei op verklarings van Jim Ragsdale en Frank Kaufman.<ref>{{harvnb|Klass|1997b|pp=97, 109}}</ref> Die boek steek Kaufman se identiteit agter die skuilnaam “Steve MacKenzie” weg, maar Kaufman het in 1995 in die Britse televisiedokumentêr ''The Roswell Incident'' met sy regte naam verskyn.<ref>{{harvnb|Klass|1997b|p=108}}</ref> Kaufman het beweer hy het ’n UFO se baan op radar gemonitor en puin van ’n neergestorte ruimteskip herwin wat soortgelyk in vorm was aan ’n [[Lockheed F-117 Nighthawk|F-117-sluipbomwerper]].<ref>{{harvnb|Klass|1997b|pp=107–108}}</ref> Kaufman se stellings het nie ooreengestem met die personeel op die basis, sy diensrekord, die beskikbare radartegnologie of die bekende topografie van die voorgestelde ongeluksterrein nie.<ref>{{harvnb|Korff|1997a|pp=97–98}}</ref> Jim Ragsdale het beweer hy en sy vriendin, Trudy Truelove, het op Highway 285 gery toe hulle ’n smal tuig met [[vlermuis]]agtige vlerke sien neerstort.<ref>{{harvnb|Randle|Schmitt|1994|p=180}}</ref><ref>{{harvnb|Klass|1997b|p=99}}</ref> ’n Latere onderhoud het aan die lig gebring dat sy beweerde ongeluksterrein ver van beide die Barnett- en die Kaufman-terrein is.<ref>{{harvnb|Klass|1997b|p=148}}</ref> In verdere onderhoude het Ragsdale se verhaal gegroei tot bisarre besonderhede, insluitend dat hy en Truelove elf goue helms uit die buiteaardse tuig geneem het om in die woestyn te begrawe.<ref>{{harvnb|Korff|1997a|p=100}}</ref> ==Verduidelikings== Geheimhouding oor die puin wat in 1947 ontdek is, was vanweë militêre programme in die [[Koue Oorlog]] eerder as buiteaaardse wesens.<ref>{{harvnb|Frank|2023|p=622}}</ref> Ten spyte van bewyse het VVV-aanhangers volgehou dat 'n buiteaardse tuig naby Roswell neergestort het,<ref name="Kloor-2019-p52">{{harvnb|Kloor|2019|p=52}}</ref> en "Roswell" bly sinoniem met VVV's.<ref>{{harvnb|Joseph|2008|p=132}}</ref> B.D. Gildenberg het Roswell die tuiste van "die wêreld se bekendste, mees ondersoekte en mees ontmaskerde VVV-bewerings" genoem.<ref name="Gildenberg-2003-p73">{{Harvnb|Gildenberg|2003|p=73}}</ref> ===Projek Mogul=== [[Beeld:Mogul balloon train USAF 1995.png|thumb|200px|'n Projek Mogul-reeks.]] In ’n verslag van 1994 deur die Amerikaanse lugmag is die neergestorte voorwerp van die 1947-voorval geïdentifiseer as ’n Projek Mogul-toestel. Die Roswellmateriaal is beskryf as ’n topgeheime militêre ballon deur onder andere die [[Astrofisika|astrofisikus]] Adam Frank, die [[historikus]] luitenant-kolonel James Michael Young, die [[wetenskap]]skrywer Kendrick Frazier, die [[folklore|folkloris]] Thomas Bullard, die Projek Mogul-[[Meteorologie|meteoroloog]] B.D. Gildenberg, die [[joernalis]] Kal Korff en die [[Inligtingkunde|intelligensie]]-offisier kaptein James McAndrew. Mogul – die geklassifiseerde deel van ’n ongeklassifiseerde atmosferiese navorsingsprojek van die Universiteit van New York – was ’n militêre program wat hoëhoogteballonne gebruik het om [[Kernwapen|kerntoetse]] te monitor.<ref name="Frazier-2017a"/> Die projek het vlug nommer 4 op 4&nbsp;Junie van die Alamogordo-weermagvliegveld af lanseer. Dit het sowat 25&nbsp;km van Brazel se plaas na Corona gedryf toe sy opsporingstoerusting onklaar raak.<ref name="Frazier-2017b">{{harvnb|Frazier|2017b|pages=12–15}}</ref> Majoor Jesse Marcel en brigadier-generaal Thomas DuBose van die Amerikaanse lugmag het onderskeidelik in 1978 en 1991 die bewerings van ’n weerballon as ’n dekmantelverhaal beskryf.<ref name="Pflock-2001-p33">{{harvnb|Pflock|2001|p=33}}</ref> In die lugmagverslag skryf Richard Weaver die weerballonstorie was moontlik bedoel om “belangstelling af te lei” van Mogul, of dat dit die waarneming van die weerbeampte kon wees omdat Mogul-ballonne uit dieselfde materiale gebou is.<ref>{{harvnb|Weaver|McAndrew|1995|pages=27–30}}</ref> Sheridan W. Cavitt, wat Marcel na die puinveld vergesel het, het ’n beëdigde verklaring vir die verslag afgelê.<ref>{{harvnb|Gildenberg|2003|pp=62–72}}</ref> Cavitt het gesê: “Ek het destyds gedink en dink nou nog dat hierdie wrakstukke van ’n neergestorte ballon was.”<ref>{{harvnb|Weaver|McAndrew|1995|p=160}}</ref> {{multibeeld | align = right | direction = vertical | image1 = Roswell_Report_1997_McAndrew_USAF_Gurney.jpg | width1= 200 | image2 = Roswell_Report_1997_McAndrew_USAF_Body_Bag.jpg | width2= 200 | voetskrif = Antropomorfiese poppe is op mediese draagbare vervoer, en soms in die swart isolasiesakke waarin lyke vervoer word.<ref name="McAndrew-1997-pp35-36">{{harvnb|McAndrew|1997|pp=35–36}}</ref> }} Ufoloë het die moontlikheid oorweeg dat die Roswellwrak van ’n topgeheime ballon afkomstig was. Hulle het verskeie voorstelle gehad, soos dat dit die wrak van ’n Japannese ballonbom uit die [[Tweede Wêreldoorlog]] was.<ref>{{harvnb|Gulyas|2014}}</ref> ’n Meteoroloog van de lugmag het dié teorie verwerp en verduidelik dat dié ballonne “onmoontlik twee jaar lank in die lug kon bly”.<ref>{{harvnb|Huyghe|2001|p=133}}</ref> Projek Mogul is in 1990 die eerste keer met Roswell verbind, deur die onafhanklike navorser Robert G. Todd.<ref name="Saler-p27">{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|p=27}}</ref><ref>{{harvnb|Weaver|McAndrew|1995|p=167}}</ref> Todd het ufoloë gekontak, en in die ''Roswell in Perspective'' van 1994 het Pflock saamgestem dat die wrak op die Brazel-plaas van Mogul afkomstig was.<ref name="Saler-p27"/><ref>{{harvnb|Weaver|McAndrew|1995|page=28}}</ref> ===Antropomorfiese poppe=== Die Roswellverslae van 1947 het nie melding van buiteaardse liggame gemaak nie.<ref name="Frazier-2017b" /> Geen van die primêre ooggetuies het liggame genoem nie.<ref>{{harvnb|Korff|1997a|p=70}}</ref> Roswellskrywers het slegs vier mense ondervra met beweerde eerstehandse kennis van buiteaardse liggame.<ref>{{harvnb|Pflock|2001|p=118}}</ref> Die bewerings van buiteaardse liggame – dekades later gemaak deur bejaarde getuies, soms as sterfbedbelydenisse – weerspreek mekaar in basiese besonderhede soos die ligging van die neerstorting, die aantal buiteaardse liggame en die beskrywing daarvan.<ref>{{harvnb|Korff|1997a|loc=ch. 3, pp. 92, 104–105}}</ref> In die 1997-lugmagverslag is tot die gevolgtrekking gekom die beweerde "liggame" wat deur latere ooggetuies gemeld is, was afkomstig van herinneringe aan ongelukke wat militêre slagoffers betrek het en aan die herwinning van antropomorfiese (mensvormige) poppe.<ref name="Broad-1997-p18">{{harvnb|Broad|1997|p=18}}</ref> Militêre programme, soos die 1950's se Operation High Dive, het toetspoppe van hoëhoogteballonne af bo die woestyn van Nieu-Mexiko vrygelaat.<ref name="Broad-1997-p18"/> Die lugmag het tot die gevolgtrekking gekom die aantal verslae oor die herwinning van liggame dui op ’n verduideliking anders as oneerlikheid, en dat die herwinningsproses vir hulle poppe in baie opsigte ooreenstem met die stories oor liggaamsherwinning.<ref>{{harvnb|Gildenberg|2003|p=70}}</ref> Die poppe is vervoer met behulp van draagbare, kisvormige kratte en soms isolasiesakke wat soos lyksakke gelyk het.<ref name="McAndrew-1997-pp35-36"/> Ooggetuies het die beweerde liggame beskryf as dat hulle kaal was of vlugpakke gedra het en soos poppe gelyk het. Dit was in ooreenstemming met lugmagpoppe wat in die 1950's gebruik is.<ref>{{harvnb|Gildenberg|2003|p=71}}</ref> ===Roswell as moderne mite en folklore=== Die Roswellmitologie, wat toenemend uitgebreide verhale van buiteaardse noodlandings en regeringstoesmerings behels, is deur sosiale antropoloë en skeptici ontleed.<ref name="Frazier-2017b"/> Die antropoloë Susan Harding en Kathleen Stewart beklemtoon dat die Roswell-verhaal ’n uitstekende voorbeeld is van hoe ’n diskoers van die rand na die hoofstroom beweeg het, in lyn met die 1980's se ''zeitgeist'' van "openbare betowering met sameswerings, toesmeerdery en onderdrukking".<ref name="Harding-p273" /> Die skeptici Joe Nickell en James McGaha het voorgestel Roswell se tyd buite die openbare aandag het die ontwikkeling van ’n mitologie moontlik gemaak wat put uit latere VVV-folklore, en dat die vroeë ontmaskering van die voorval ruimte geskep het vir ufoloë om verhale doelbewus vr sensasionalisme te verdraai.<ref>{{harvnb|Nickell|McGaha|2012|pp=31–33}}</ref> Charles Ziegler voer aan die Roswell-verhaal toon kenmerke wat tipies is van tradisionele volksvertellings.<ref>{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|p=34}}</ref> Bykomende "getuies" is ook gesoek om die kernverhaal uit te brei, terwyl vertellings wat nie met die heersende oortuigings ooreengestem het nie, gediskrediteer of uitgesluit is.<ref>{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|pp=1, 34–37}}</ref> {| class="wikitable" style="width: 100%; font-size: 85%; text-align:left;" |+Ontwikkeling van die Roswellvoorval ! style="width:17%;background:#E6E6B2;" | Gebeure, boek ! style="width:25%;background:#E6E6B2;" | Puin ! style="width:28%;background:#E6E6B2;" | Terrein ! style="width:28%;background:#E6E6B2;" | Liggame |- ! scope="row" |Aangetekende <br>historiese feite<ref>{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|pp=4–6}}</ref> | * Foelie * Stokke * Duursame papier * Rubberstroke |Ontdek naby Corona, Nieu-Mexiko, op Brazel se veeplaas |Geen |- !Aztecfoefie<ref name="Saler-p13"/> | * Supersterk metaal * Buiteaardse skrif * Neergestorte ruimtetuig |Neergestort naby Aztec, <br>Nieu-Mexiko |16 klein, mensagtige lyke in die neergestorte tuig |- !''Roswell Incident''<br>(1980)<ref>{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|pp=16–17}}</ref> | * Supersterk liggewig velle metaal * Buiteaardse skrif | * Deur weerlig getref naby Alamagordo, Nieu-Mexiko * Neergestort op die Vlaktes van San Agustin |Klein, mensagtige buiteaardse lyk by San Agustin |- !''UFO Crash at Roswell'' (1991)<ref>{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|pp=20–21}}</ref> | * Supersterk liggewig velle metaal * Buiteaardse skrif | * Een keer neergestort naby Corona, Nieu-Mexiko, op Brazel se veeplaas * Heeltemal neergestort sowat 4&nbsp;km suidoos van Brazel se veeplaas |4 ontbinde en gedeeltelik gevrete mensagtige lyke naby Roswell |- !''Crash at Corona'' <br>(1992)<ref>{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|pp=22–24}}</ref> | * Supersterk liggewig velle metaal * Buiteaardse skrif | * Een keer geland naby Corona op Brazel se plaas * Ontplof naby Corona | * 4 mensagtige lyke naby Roswell * 3 mensagtige lyke naby San Agustin * 1 oorlewende mensagtige wese naby San Agustin |- !''Roswell in Perspective'' (1994)<ref>{{Harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|pages=25–26}}</ref> | * Fragmente met simbole * Supersterk liggewig velle metaal * 'n Smal tuig met "vlermuisagtige" vlerke noord van Roswell | * Een keer geland naby Corona, Nieu-Mexiko, op Brazel se plaas * Het 'n krans 56&nbsp;km noord van Roswell getref | * 3 mensagtige lyke noord van Roswell * 1 oorlewende mensagtige vlieënier noord van Roswell |- !''The Truth About the UFO Crash at Roswell'' (1994)<ref>{{harvnb|Saler|Ziegler|Moore|1997|pp=24–26}}</ref> | * Supersterk liggewig velle metaal * 'n Ongeskonde tuig met "vlermuisagtige" vlerke | * Een keer geland naby Corona, op Brazel se plaas * Een keer neergestort naby Brazel se plaas * Het heeltemal gebots teen 'n krans noord van Roswell | * 3 mensagtige lyke in die tuig * 1 oorlewende buiteaardse wese in die tuig |} == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{Samesweringsteorieë|state=collapsed}} [[Kategorie:Komplotteorieë]] [[Kategorie:Buiteaardse lewe]] dwnz1hzht77o1st61mitvv9qmyzi48w 0 96494 2894720 2867005 2026-04-17T21:00:39Z SpesBona 2720 + skakels 2894720 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =گورکانیان ([[Persies]])<br />''Gūrkāniyān''<br />مغلیہ سلطنت ([[Oerdoe]])<br />''Mug̱ẖliyah Salṭanat'' |gewone_lang_naam =''Gurkani'' |gewone_naam =Mogolryk |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Afghanistan, Bangladesj, Indië, Pakistan |era =Nuwe Tyd |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Mogolryk |bestaanstydperk =1526–1857 |jaar_begin =1526 |jaar_einde =1857 |datum_begin =[[21 April]] [[1526]] |datum_einde =[[21 September]] [[1857]] |gebeurtenis_begin =Eerste Slag van Panipat |gebeurtenis_einde =Beleg van Delhi |gebeurtenis1 =Indiese opstand |datum_gebeurtenis1 =[[10 Mei]] [[1857]] |gebeurtenis2 = |datum_gebeurtenis2 = |gebeurtenis3 = |datum_gebeurtenis3 = |gebeurtenis4 = |datum_gebeurtenis4 = |gebeurtenis_voor = |datum_voor = |gebeurtenis_na = |datum_na = |v1 =Timoeriede |vlag_v1 = |v2 =Sultanaat Delhi |vlag_v2 =Delhi Sultanate Flag.svg |v3 =Adil Shahi-dinastie |vlag_v3 = |v4 =Sultanaat Bengaal |vlag_v4 = |v5 =Sultanaat Deccan |vlag_v5 = |n1 =Maratharyk |vlag_n1 =Flag of the Maratha Empire.svg |n2 =Durraniryk |vlag_n2 = |n3 =Brits-Indië |vlag_n3 =British Raj Red Ensign.svg |n4 =Staat Hyderabad |vlag_n4 =Asafia flag of Hyderabad State.svg |n5 =Koninkryk Mysore |vlag_n5 =Flag of Kingdom of Mysore.svg |beeld_vlag =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen =Imperial Seal of the Mughal Empire.svg |wapen = Wapen van Indië |beeld_kaart =The Mughal Empire.jpg |beeld_kaart_byskrif =Die Mogolryk tydens die heerskap van Aurangzeb ca. 1700. |nasionale_leuse = |nasionale_volkslied = |wetgewer= |godsdiens=[[Islam]] <small>(1526–1857)</small><br />Din-e Ilahi <small>(1582–1605)</small> |hoofstad =[[Agra]] <small>(1526–1571)</small><br />Fatehpur Sikri <small>(1571–1585)</small><br />[[Lahore]] <small>(1585–1598)</small><br />[[Agra]] <small>(1598–1648)</small><br />Shahjahanabad/[[Delhi]] <small>(1648–1857)</small> |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Persies]] <small>(amptelike en hoftaal)<ref name=Conan>{{en}} {{cite book|last=Conan|first=Michel|title=Middle East Garden Traditions: Unity and Diversity : Questions, Methods and Resources in a Multicultural Perspective, Volume 31|year=2007|publisher=Dumbarton Oaks Research Library and Collection|location=Washington, D.C.|isbn=978-0-88402-329-6|page=235}}</ref></small><br />Tsjagatais <small>(net aanvanklik)</small><br />[[Oerdoe]] <small>(later tydperk)</small> |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Keiser<ref>{{en}} [http://books.google.com.au/books?id=dyMAAAAAYAAJ&pg=PA601&dq#v=onepage&q&f=false Volume 34 Publisher Printed for Sir Richard Phillips], 1812 Original from Harvard University''</ref> |leier1 =Babur <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1526–1530 |leier2 =Bahadur Shah II <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1837–1857 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = |verteenwoordiger1 = |jaar_verteenwoordiger1= |verteenwoordiger2 = |jaar_verteenwoordiger2 = |verteenwoordiger3 = |jaar_verteenwoordiger3 = |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1700<ref name="Richards1993">{{en}} {{cite book|last=Richards|first=John F.|title=The Mughal Empire|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-25119-8|doi=10.2277/0521251192|editor1-first=Gordon|editor1-last=Johnson|editor2-first=C. A.|editor2-last=Bayly|series=The New Cambridge history of India: 1.5|volume=I. The Mughals and their Contemporaries|location=Cambridge|pages=1, 190|date=18 Maart 1993}}</ref><ref>{{en}} John F. Richards, ''The Mughal Empire'', (Cambridge University Press, 1995), 1.</ref> |stat_bev1 =150000000 |stat_opp1 =3200000 |bev_digtheid1 =46.9 |stat_jaar2 = |stat_bev2 = |stat_opp2 = |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 = |stat_bev3 = |stat_opp3 = |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 = |stat_bev4 = |stat_opp4 = |bev_digtheid4 = |geldeenheid =[[Roepee]] |nota= }} Die '''Mogolryk''' ([[Oerdoe]]: مغلیہ سلطنت, ''Mug̱ẖliyah Salṭanat'';<ref name="Balfour">{{en}} {{cite book|last=Balfour|first=E.G.|title=Encyclopaedia Asiatica: Comprising Indian-subcontinent, Eastern and Southern Asia|year=1976|publisher=Cosmo Publications|isbn=978-81-7020-325-4|location=New Delhi|at=bl. 460, bl. 488, bl. 897}}</ref> [[Persies]]: گورکانیان, ''Gūrkāniyān'')<ref name="Thackston">{{en}} {{cite book|title=The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor|publisher=Modern Library|isbn=978-0-375-76137-9|author=Zahir ud-Din Mohammad|editor=Thackston, Wheeler M.|location=New York|page=xlvi|date=10 September 2002}}</ref> was 'n ryk wat deur die Persiese kultuur beïnvloed is<ref name="persianatemogul">{{en}} {{cite book|title=God and Logic in Islam: The Caliphate of Reason|author=John Walbridge|page=165|quote=Persianate Mogul Empire.}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|title=Britain and the Persian Gulf: 1795–1880|author=John Barrett Kelly|page=473}}</ref> en oor groot dele van die [[Indiese subkontinent]] gestrek het. Dit is deur 'n dinastie van [[Mongoolse Ryk|Mongoolse]] en [[Tsjagatai-khanaat|Tsjagatai-Turkse]] oorsprong regeer.<ref name="Richards1995">{{en}} {{citation|last=Richards|first=John F.|title=The Mughal Empire|url=http://books.google.com/books?id=HHyVh29gy4QC|accessdate=13 Februarie 2015|year=1995|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-56603-2|page=6}}</ref><ref name="Schimmel2004">{{en}} {{citation|last=Schimmel|first=Annemarie|title=The Empire of the Great Mughals: History, Art and Culture|url=http://books.google.com/books?id=N7sewQQzOHUC|accessdate=13 Februarie 2015|year=2004|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-86189-185-3|page=22}}</ref><ref name="Balabanlilar2012">{{en}} {{citation|last=Balabanlilar|first=Lisa|title=Imperial Identity in Mughal Empire: Memory and Dynastic Politics in Early Modern Central Asia|url=http://books.google.com/books?id=7PS6PrH3rtkC|accessdate=13 Februarie 2015|date=15 Januarie 2012|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-84885-726-1|page=2}}</ref> Die Mogolryk het tussen 1526 en 1857 bestaan. Die hoofgrondgebied van die ryk was op die Noord-Indiese [[Indus]]-[[Ganges]]-vlakte rondom die stede [[Delhi]], [[Agra]] en [[Lahore]] geleë. Op die hoogtepunt van sy mag in die 17de eeu het die Mogolryk byna die hele subkontinent en dele van die hedendaagse [[Afghanistan]] beheer. Op 3,2 miljoen vierkante kilometer het tussen 100 en 150 miljoen mense geleef. [[Lêer:Taj Mahal, Agra, India.jpg|duimnael|links|Die [[Taj Mahal]], opgerig tussen 1632 en 1653 onder Mogolkeiser Shah Jahan, is die bekendste baken van Mogol[[argitektuur]]]] Die heerser is grootmogol of Mogolkeiser genoem. In die staats- en hoftaal, Persies, wat die oorspronklike [[moedertaal]] van die Mogols – Tsjagatais, 'n [[Turkse tale|Oos-Turkse taal]] – vervang het, lui die heerserstitel پادشاه ''pādšāh''. Dit is hoër as die koninklike titel [[sjah]] en met 'n [[keiser]] vergelykbaar. Die eerste grootmogol, [[Babur]] (1526–1530), 'n vors van [[Sentraal-Asië|Sentraal-Asiatiese]] herkoms uit die [[Timoeriede]]-dinastie,<ref>{{de}} Annemarie Schimmel: ''Im Reich der Großmuguln. Geschichte, Kunst, Kultur.'' Verlag C. H. Beck, München 2000, {{ISBN|3-406-46486-6}}, bl. 7</ref> het vanuit die gebied van die huidige lande Afghanistan en [[Oesbekistan]] die [[Sultanaat Delhi]] verower. [[Akbar die Grote]] (1556–1605) word as die belangrikste Mogol-heerser beskou. Hy het die ryk militaristies, polities en ekonomies gevestig. Onder [[Aurangzeb]] (1658–1707) het die Mogolryk sy grootste [[Ekspansionisme|uitbreiding]] beleef. Sy territoriale uitbreiding het hom egter finansieel en militêr geknou, waardeur die ryk in die loop van die 18de eeu tot 'n plaaslike mag binne Indië se politiese struktuur gekrimp het. Verskeie swaar militêre nederlae teen die [[Marathiryk|Marathis]], [[Perse]] en Afghane, asook die intensifisering van godsdienstige botsings in die binneland tussen die [[Moslem]]se "regerende kaste" en die onderworpe meerderheid van die bevolking van landelike [[Hindoeïsme|Hindoes]], het sy ondergang versnel. Ná die Indiese opstand van 1857 is Bahadur Shah II, die laaste grootmogol van Delhi, in 1858 deur die Britte veroordeel, van die troon gesit en na [[Mianmar|Birma]] verban. Die gebied het vervolgens deel geword van [[Brits-Indië]]. Vir die nageslag het ryke bewyse van 'n [[argitektuur]], [[skilderkuns]] en [[poësie]] wat deur Persiese en Indiese kunstenaars geïnspireer is, bewaar gebly. == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Mughal Empire|Mogolryk}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Mughal-dynasty|title=Mughal dynasty|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=21 Mei 2019}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/India/The-Mughal-Empire-1526-1761|title=The Mughal Empire, 1526–1761|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=21 Mei 2019}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Afghanistan]] [[Kategorie:Geskiedenis van Bangladesj]] [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Mianmar]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] dkz6ejiaqtratkyh8h3cpnzqb2fd8z3 2894722 2894720 2026-04-17T21:15:10Z SpesBona 2720 Jammer! 2894722 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =گورکانیان ([[Persies]])<br />''Gūrkāniyān''<br />مغلیہ سلطنت ([[Oerdoe]])<br />''Mug̱ẖliyah Salṭanat'' |gewone_lang_naam =''Gurkani'' |gewone_naam =Mogolryk |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Afghanistan, Bangladesj, Indië, Pakistan |era =Nuwe Tyd |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Mogolryk |bestaanstydperk =1526–1857 |jaar_begin =1526 |jaar_einde =1857 |datum_begin =[[21 April]] [[1526]] |datum_einde =[[21 September]] [[1857]] |gebeurtenis_begin =Eerste Slag van Panipat |gebeurtenis_einde =Beleg van Delhi |gebeurtenis1 =Indiese opstand |datum_gebeurtenis1 =[[10 Mei]] [[1857]] |gebeurtenis2 = |datum_gebeurtenis2 = |gebeurtenis3 = |datum_gebeurtenis3 = |gebeurtenis4 = |datum_gebeurtenis4 = |gebeurtenis_voor = |datum_voor = |gebeurtenis_na = |datum_na = |v1 =Timoeriede |vlag_v1 = |v2 =Sultanaat Delhi |vlag_v2 =Delhi Sultanate Flag.svg |v3 =Adil Shahi-dinastie |vlag_v3 = |v4 =Sultanaat Bengaal |vlag_v4 = |v5 =Sultanaat Deccan |vlag_v5 = |n1 =Maratharyk |vlag_n1 =Flag of the Maratha Empire.svg |n2 =Durraniryk |vlag_n2 = |n3 =Brits-Indië |vlag_n3 =British Raj Red Ensign.svg |n4 =Staat Hyderabad |vlag_n4 =Asafia flag of Hyderabad State.svg |n5 =Koninkryk Mysore |vlag_n5 =Flag of Kingdom of Mysore.svg |beeld_vlag =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen =Imperial Seal of the Mughal Empire.svg |wapen = Wapen van Indië |beeld_kaart =The Mughal Empire.jpg |beeld_kaart_byskrif =Die Mogolryk tydens die heerskap van Aurangzeb ca. 1700. |nasionale_leuse = |nasionale_volkslied = |wetgewer= |godsdiens=[[Islam]] <small>(1526–1857)</small><br />Din-e Ilahi <small>(1582–1605)</small> |hoofstad =[[Agra]] <small>(1526–1571)</small><br />Fatehpur Sikri <small>(1571–1585)</small><br />[[Lahore]] <small>(1585–1598)</small><br />[[Agra]] <small>(1598–1648)</small><br />Shahjahanabad/[[Delhi]] <small>(1648–1857)</small> |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Persies]] <small>(amptelike en hoftaal)<ref name=Conan>{{en}} {{cite book|last=Conan|first=Michel|title=Middle East Garden Traditions: Unity and Diversity : Questions, Methods and Resources in a Multicultural Perspective, Volume 31|year=2007|publisher=Dumbarton Oaks Research Library and Collection|location=Washington, D.C.|isbn=978-0-88402-329-6|page=235}}</ref></small><br />Tsjagatais <small>(net aanvanklik)</small><br />[[Oerdoe]] <small>(later tydperk)</small> |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Keiser<ref>{{en}} [http://books.google.com.au/books?id=dyMAAAAAYAAJ&pg=PA601&dq#v=onepage&q&f=false Volume 34 Publisher Printed for Sir Richard Phillips], 1812 Original from Harvard University''</ref> |leier1 =Babur <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1526–1530 |leier2 =Bahadur Shah II <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1837–1857 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = |verteenwoordiger1 = |jaar_verteenwoordiger1= |verteenwoordiger2 = |jaar_verteenwoordiger2 = |verteenwoordiger3 = |jaar_verteenwoordiger3 = |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1700<ref name="Richards1993">{{en}} {{cite book|last=Richards|first=John F.|title=The Mughal Empire|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-25119-8|doi=10.2277/0521251192|editor1-first=Gordon|editor1-last=Johnson|editor2-first=C. A.|editor2-last=Bayly|series=The New Cambridge history of India: 1.5|volume=I. The Mughals and their Contemporaries|location=Cambridge|pages=1, 190|date=18 Maart 1993}}</ref><ref>{{en}} John F. Richards, ''The Mughal Empire'', (Cambridge University Press, 1995), 1.</ref> |stat_bev1 =150000000 |stat_opp1 =3200000 |bev_digtheid1 =46.9 |stat_jaar2 = |stat_bev2 = |stat_opp2 = |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 = |stat_bev3 = |stat_opp3 = |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 = |stat_bev4 = |stat_opp4 = |bev_digtheid4 = |geldeenheid =[[Roepee]] |nota= }} Die '''Mogolryk''' ([[Oerdoe]]: مغلیہ سلطنت, ''Mug̱ẖliyah Salṭanat'';<ref name="Balfour">{{en}} {{cite book|last=Balfour|first=E.G.|title=Encyclopaedia Asiatica: Comprising Indian-subcontinent, Eastern and Southern Asia|year=1976|publisher=Cosmo Publications|isbn=978-81-7020-325-4|location=New Delhi|at=bl. 460, bl. 488, bl. 897}}</ref> [[Persies]]: گورکانیان, ''Gūrkāniyān'')<ref name="Thackston">{{en}} {{cite book|title=The Baburnama: Memoirs of Babur, Prince and Emperor|publisher=Modern Library|isbn=978-0-375-76137-9|author=Zahir ud-Din Mohammad|editor=Thackston, Wheeler M.|location=New York|page=xlvi|date=10 September 2002}}</ref> was 'n ryk wat deur die Persiese kultuur beïnvloed is<ref name="persianatemogul">{{en}} {{cite book|title=God and Logic in Islam: The Caliphate of Reason|author=John Walbridge|page=165|quote=Persianate Mogul Empire.}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|title=Britain and the Persian Gulf: 1795–1880|author=John Barrett Kelly|page=473}}</ref> en oor groot dele van die [[Indiese subkontinent]] gestrek het. Dit is deur 'n dinastie van [[Mongoolse Ryk|Mongoolse]] en [[Tsjagatai-khanaat|Tsjagatai-Turkse]] oorsprong regeer.<ref name="Richards1995">{{en}} {{citation|last=Richards|first=John F.|title=The Mughal Empire|url=http://books.google.com/books?id=HHyVh29gy4QC|accessdate=13 Februarie 2015|year=1995|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-56603-2|page=6}}</ref><ref name="Schimmel2004">{{en}} {{citation|last=Schimmel|first=Annemarie|title=The Empire of the Great Mughals: History, Art and Culture|url=http://books.google.com/books?id=N7sewQQzOHUC|accessdate=13 Februarie 2015|year=2004|publisher=Reaktion Books|isbn=978-1-86189-185-3|page=22}}</ref><ref name="Balabanlilar2012">{{en}} {{citation|last=Balabanlilar|first=Lisa|title=Imperial Identity in Mughal Empire: Memory and Dynastic Politics in Early Modern Central Asia|url=http://books.google.com/books?id=7PS6PrH3rtkC|accessdate=13 Februarie 2015|date=15 Januarie 2012|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-84885-726-1|page=2}}</ref> Die Mogolryk het tussen 1526 en 1857 bestaan. Die hoofgrondgebied van die ryk was op die Noord-Indiese [[Indus]]-[[Ganges]]-vlakte rondom die stede [[Delhi]], [[Agra]] en [[Lahore]] geleë. Op die hoogtepunt van sy mag in die 17de eeu het die Mogolryk byna die hele subkontinent en dele van die hedendaagse [[Afghanistan]] beheer. Op 3,2 miljoen vierkante kilometer het tussen 100 en 150 miljoen mense geleef. [[Lêer:Taj Mahal, Agra, India.jpg|duimnael|links|Die [[Taj Mahal]], opgerig tussen 1632 en 1653 onder Mogolkeiser Shah Jahan, is die bekendste baken van Mogol[[argitektuur]]]] Die heerser is grootmogol of Mogolkeiser genoem. In die staats- en hoftaal, Persies, wat die oorspronklike [[moedertaal]] van die Mogols – Tsjagatais, 'n [[Turkse tale|Oos-Turkse taal]] – vervang het, lui die heerserstitel پادشاه ''pādšāh''. Dit is hoër as die koninklike titel [[sjah]] en met 'n [[keiser]] vergelykbaar. Die eerste grootmogol, [[Babur]] (1526–1530), 'n vors van [[Sentraal-Asië|Sentraal-Asiatiese]] herkoms uit die [[Timoeriede]]-dinastie,<ref>{{de}} Annemarie Schimmel: ''Im Reich der Großmuguln. Geschichte, Kunst, Kultur.'' Verlag C. H. Beck, München 2000, {{ISBN|3-406-46486-6}}, bl. 7</ref> het vanuit die gebied van die huidige lande Afghanistan en [[Oesbekistan]] die [[Sultanaat Delhi]] verower. [[Akbar die Grote]] (1556–1605) word as die belangrikste Mogol-heerser beskou. Hy het die ryk militaristies, polities en ekonomies gevestig. Onder [[Aurangzeb]] (1658–1707) het die Mogolryk sy grootste [[Ekspansionisme|uitbreiding]] beleef. Sy territoriale uitbreiding het hom egter finansieel en militêr geknou, waardeur die ryk in die loop van die 18de eeu tot 'n plaaslike mag binne Indië se politiese struktuur gekrimp het. Verskeie swaar militêre nederlae teen die [[Maratharyk|Marathas]], [[Perse]] en Afghane, asook die intensifisering van godsdienstige botsings in die binneland tussen die [[Moslem]]se "regerende kaste" en die onderworpe meerderheid van die bevolking van landelike [[Hindoeïsme|Hindoes]], het sy ondergang versnel. Ná die Indiese opstand van 1857 is Bahadur Shah II, die laaste grootmogol van Delhi, in 1858 deur die Britte veroordeel, van die troon gesit en na [[Mianmar|Birma]] verban. Die gebied het vervolgens deel geword van [[Brits-Indië]]. Vir die nageslag het ryke bewyse van 'n [[argitektuur]], [[skilderkuns]] en [[poësie]] wat deur Persiese en Indiese kunstenaars geïnspireer is, bewaar gebly. == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Mughal Empire|Mogolryk}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Mughal-dynasty|title=Mughal dynasty|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=21 Mei 2019}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/India/The-Mughal-Empire-1526-1761|title=The Mughal Empire, 1526–1761|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=21 Mei 2019}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Afghanistan]] [[Kategorie:Geskiedenis van Bangladesj]] [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Mianmar]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] hvmmvmo3tqoqrs1bl44j81s8bwo09bq 2 96676 2894686 2893731 2026-04-17T18:24:56Z BurgertB 2401 2894686 wikitext text/x-wiki ==Astronomie== ;Sterrebeelde [[Lêer:Antennae,_Hubble_images.jpg|180px|right|border]] [[Lys van sterrebeelde]] • [[Sentour (sterrebeeld)|Sentour]] • [[Visse (sterrebeeld)|Visse]] • [[Waterdraer (sterrebeeld)|Waterdraer]] • [[Steenbok (sterrebeeld)|Steenbok]] • [[Ram (sterrebeeld)|Ram]] • [[Andromeda (sterrebeeld)|Andromeda]] • [[Lugpomp (sterrebeeld)|Lugpomp]] • [[Paradysvoël (sterrebeeld)|Paradysvoël]] • [[Agterdek (sterrebeeld)|Agterdek]] • [[Kiel (sterrebeeld)|Kiel]] • [[Seile (sterrebeeld)|Seile]] • [[Kompas (sterrebeeld)|Kompas]] • [[Passer (sterrebeeld)|Passer]] • [[Akkedis (sterrebeeld)|Akkedis]] • [[Altaar (sterrebeeld)|Altaar]] • [[Arend (sterrebeeld)|Arend]] • [[Slangdraer (sterrebeeld)|Slangdraer]] • [[Slang (sterrebeeld)|Slang]] • [[Koetsier (sterrebeeld)|Koetsier]] • [[Kameleon (sterrebeeld)|Kameleon]] • [[Veewagter (sterrebeeld)|Veewagter]] • [[Hercules (sterrebeeld)|Hercules]] • [[Graveerstif (sterrebeeld)|Graveerstif]] • [[Suidelike Vis]] • [[Kraanvoël (sterrebeeld)|Kraanvoël]] • [[Beeldhouer (sterrebeeld)|Beeldhouer]] • [[Beker (sterrebeeld)|Beker]] • [[Kraai (sterrebeeld)|Kraai]] • [[Noordelike Waterslang]] • [[Suidelike Waterslang]] • [[Berenice se Hare]] • [[Vlieënde Vis]] • [[Winkelhaak (sterrebeeld)|Winkelhaak]] • [[Boogskutter (sterrebeeld)|Boogskutter]] • [[Cassiopeia (sterrebeeld)|Cassiopeia]] • [[Teleskoop (sterrebeeld)|Teleskoop]] • [[Mikroskoop (sterrebeeld)|Mikroskoop]] • [[Draak (sterrebeeld)|Draak]] • [[Cepheus (sterrebeeld)|Cepheus]] • [[Dolfyn (sterrebeeld)|Dolfyn]] • [[Vlieënde Perd]] • [[Feniks (sterrebeeld)|Feniks]] • [[Jaghonde (sterrebeeld)|Jaghonde]] • [[Perseus (sterrebeeld)|Perseus]] • [[Pou (sterrebeeld)|Pou]] • [[Weegskaal (sterrebeeld)|Weegskaal]] • [[Skerpioen (sterrebeeld)|Skerpioen]] • [[Maagd (sterrebeeld)|Maagd]] • [[Leeu (sterrebeeld)|Leeu]] • [[Klein Leeu]] • [[Tweeling (sterrebeeld)|Tweeling]] • [[Driehoek (sterrebeeld)|Driehoek]] • [[Suidelike Driehoek]] • [[Jagter (sterrebeeld)|Jagter]] • [[Groot Hond (sterrebeeld)|Groot Hond]] • [[Klein Hond (sterrebeeld)|Klein Hond]] • [[Duif (sterrebeeld)|Duif]] • [[Eenhoring (sterrebeeld)|Eenhoring]] • [[Eridanus (sterrebeeld)|Eridanus]] • [[Haas (sterrebeeld)|Haas]] • [[Horlosie (sterrebeeld)|Horlosie]] • [[Noordelike Kroon]] • [[Suidelike Kroon]] • [[Kreef (sterrebeeld)|Kreef]] • [[Klein Beer]] • [[Skild (sterrebeeld)|Skild]] • [[Skilder (sterrebeeld)|Skilder]] • [[Kameelperd (sterrebeeld)|Kameelperd]] • [[Swaardvis (sterrebeeld)|Swaardvis]] • [[Wolf (sterrebeeld)|Wolf]] • [[Sekstant (sterrebeeld)|Sekstant]] • [[Oktant (sterrebeeld)|Oktant]] • [[Oond (sterrebeeld)|Oond]] • [[Pyl (sterrebeeld)|Pyl]] • [[Vlieg (sterrebeeld)|Vlieg]] • [[Vos (sterrebeeld)|Vos]] • [[Vul (sterrebeeld)|Vul]] • [[Walvis (sterrebeeld)|Walvis]] • [[Toekan (sterrebeeld)|Toekan]] • [[Rooikat (sterrebeeld)|Rooikat]] • [[Bul (sterrebeeld)|Bul]] • [[Indiër (sterrebeeld)|Indiër]] • [[Lier (sterrebeeld)|Lier]] • [[Net (sterrebeeld)|Net]] ;Messier-voorwerpe [[Messier-voorwerp]] • [[Lys van Messier-voorwerpe]] • [[Plejades (sterreswerm)]] • [[Krapnewel]] • [[Messier 2]] • [[Messier 3]] • [[Messier 4]] • [[Messier 5]] • [[Skoenlapper-sterreswerm]] • [[Ptolemeus-sterreswerm]] • [[Lagune-newel]] • [[Messier 9]] • [[Messier 10]] • [[Wilde-eend-sterreswerm]] • [[Messier 12]] • [[Messier 13]] • [[Messier 14]] • [[Messier 15]] • [[Arend-newel]] • [[Omega-newel]] • [[Messier 18]] • [[Messier 19]] • [[Driespletige Newel]] • [[Messier 21]] • [[Messier 22]] • [[Messier 23]] • [[Boogskutter-sterwolk]] • [[Messier 25]] • [[Messier 26]] • [[Handgewig-newel]] • [[Messier 28]] • [[Messier 29]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Andromeda-sterrestelsel]]}} • [[Messier 30]] • [[Messier 32]] • [[Messier 34]] • [[Messier 35]] • [[Messier 36]] • [[Messier 37]] • [[Messier 38]] • [[Messier 39]] • [[Driehoek-sterrestelsel]] • [[Winnecke 4]] • [[Messier 41]] • [[Orion-newel]] • [[Messier 43]] • [[Byekorf-sterreswerm]] • [[Messier 46]] • [[Messier 47]] • [[Messier 48]] • [[Messier 49]] • [[Messier 50]] • [[Draaikolk-sterrestelsel]] • [[Messier 52]] • [[Messier 53]] • [[Messier 54]] • [[Messier 55]] • [[Messier 56]] • [[Ring-newel]] • [[Sonneblom-sterrestelsel]] • [[Swartoog-sterrestelsel]] • [[Messier 65]] • [[Messier 66]] • [[Messier 60]] • [[Messier 61]] • [[Messier 62]] • [[Messier 67]] • [[Messier 68]] • [[Messier 69]] • [[Messier 58]] • [[Messier 59]] • [[Messier 70]] • [[Messier 71]] • [[Messier 72]] • [[Messier 73]] • [[Messier 74]] • [[Messier 75]] • [[Klein Handgewig-newel]] • [[Messier 77]] • [[Messier 78]] • [[Messier 79]] • [[Messier 80]] • [[Messier 81]] • [[Messier 82]] • [[Suidelike Windmeul-sterrestelsel]] • [[Messier 84]] • [[Messier 85]] • [[Messier 86]] • [[Messier 87]] • [[Messier 88]] • [[Messier 89]] • [[Messier 90]] • [[Messier 91]] • [[Messier 92]] • [[Messier 93]] • [[Messier 94]] • [[Messier 95]] • [[Messier 96]] • [[Uil-newel]] • [[Messier 98]] • [[Messier 99]] • [[Messier 100]] • [[Windmeul-sterrestelsel]] • [[Messier 102]] • [[Messier 103]] • [[Sombrero-sterrestelsel]] • [[Messier 105]] • [[Messier 106]] • [[Messier 107]] • [[Messier 108]] • [[Messier 109]] • [[Messier 110]] ;Die Melkweg [[Lêer:ESO-VLT-Laser-phot-33a-07.jpg|200px|links|border]] [[Lys van Melkweg se satelliet-sterrestelsels]] • [[Pisces-Cetus-superswermkompleks]] • [[Boötes I-dwergsterrestelsel]] • [[Boötes III-dwergsterrestelsel]] • [[Canes Venatici I-dwergsterrestelsel]] • [[Canes Venatici II-dwergsterrestelsel]] • [[Canis Major-dwergsterrestelsel]] • [[Carina-dwergsterrestelsel]] • [[Draco-dwergsterrestelsel]] • [[Fornax-dwergsterrestelsel]] • [[Monoceros-ring]] • [[Hercules-dwergsterrestelsel]] • [[Leo I-dwergsterrestelsel]] • [[Leo II-dwergsterrestelsel]] • [[Leo IV-dwergsterrestelsel]] • [[Leo V-dwergsterrestelsel]] • [[Phoenix-dwergsterrestelsel]] • [[Pisces I-dwergsterrestelsel]] • [[Pisces II-dwergsterrestelsel]] • [[Sagittarius- Elliptiese Dwergsterrestelsel]] • [[Sculptor-dwergsterrestelsel]] • [[Sextans-dwergsterrestelsel]] • [[Ursa Major I-dwergsterrestelsel]] • [[Ursa Major II-dwergsterrestelsel]] • [[Ursa Minor-dwergsterrestelsel]] • [[Virgo-sterrestroom]] • [[Scutum-Centaurus-arm]] • [[Perseus-arm]] • [[Norma-Cygnus-arm]] • [[Orion-Cygnus-arm]] • [[Carina-Sagittarius-arm]] • [[Magellaanse Brug]] • [[Segue 3]] • [[Willman 1]] • [[Koposov I]] • [[Koposov II]] • [[Sagittarius A*]] • [[Sagittarius A]] • [[Galaktiese antisentrum]] • [[Plaaslike Interstellêre Wolk]] • [[G-wolk]] • [[Gould-gordel]] • [[Groot Magellaanse Wolk]] • [[Klein Magellaanse Wolk]] • [[Antlia II-dwergsterrestelsel]] • [[Virgo I-dwergsterrestelsel]] • [[Segue 1]] • [[Segue 2]] • [[Reticulum II-dwergsterrestelsel]] • [[Boötes II-dwergsterrestelsel]] • [[Sagittarius-stroom]] • [[Veld van Strome]] • [[Sagittarius B2]] ;Soorte voorwerpe [[Multiversum]] • [[Galaktiese filament]] • [[Superswerm]] • [[Sterrestelselswerm]] • [[Supermassiewe swartkolk]] • [[Spiraalsterrestelsel]] • [[Elliptiese sterrestelsel]] • [[Lensvormige sterrestelsel]] • [[Onreëlmatige sterrestelsel]] • [[Interaktiewe sterrestelsel]] • [[Steruitbarsting-sterrestelsel]] • [[Donker sterrestelsel]] • [[Aktiewe sterrestelsel]] • [[Dwergsterrestelsel]] • [[Satelliet-sterrestelsel]] • [[Sterrestroom]] • [[Sterreswerm]] • [[Groot kwasargroep]] • [[Superholte]] • [[Galaktiese bol]] • [[Galaktiese halo]] • [[Sterrepatroon]] • [[Nova]] • [[Newel]] • [[Planetêre newel]] • [[Diepruimte]] • [[Veelvoudige ster]] • [[Dubbelster]] • [[X-straaldubbelster]] • [[Hiperreus]] • [[Superreus]] • [[Helder reus]] • [[Reusester]] • [[Subreusester]] • [[Rooi reus]] • [[Blou reus]] • [[Blou dwaalster]] • [[Subdwergster]] • [[Wit dwerg]] • [[Rooi dwerg]] • [[Geel dwerg]] • [[Swart dwerg]] • [[Bruin dwerg]] • [[Kompakte ster]] • [[Neutronster]] • [[Poolster]] • [[Cepheïed]] • [[Pulsar]] • [[Wolf-Rayetster]] • [[RR Lyrae-ster]] • [[Opvlamster]] • [[T Tauri-ster]] • [[Herbig Ae/Be-ster]] • [[Intergalaktiese ster]] • [[Kwasar]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Veranderlike ster]]}} • [[Mira-veranderlike]] • [[Swartstraler]] • [[Protoplanetêre skyf]] • [[Molekulêre wolk]] • [[Trojaan (sterrekunde)|Trojaan]] • [[Supernova-oorblyfsel]] • [[Ligsterk blou veranderlike]] • [[Kwarkster]] • [[Hipernova]] • [[Gammaflits]] • [[Dwergster]] • [[Sirkumpolêre ster]] • [[Luside]] • [[Skilster]] • [[Be-ster]] • [[Protoster]] • [[Jong stervoorwerp]] • [[Kwasi-ster]] • [[Voorhoofreeksster]] • [[Teenaarde]] • [[Kordylewski-wolke]] • [[Wurmgat]] • [[Suid-Afrikaanse Astronomiese Sterrewag]] • [[Middagkanon]] • [[Magnetar]] • [[Sagtegammaherhaler]] • [[Planetêremassavoorwerp]] • [[Sudarsky se gasreusklassifikasie]] • [[Y-dwerg]] • [[T-dwerg]] • [[L-dwerg]]  ;Sterre en groepe [[Lêer:Stephan%27s_Quintet_X-ray_%2B_Optical.jpg|regs|200px|border]] [[Plaaslike Groep]] • [[Groot CfA2-muur]] • [[Groot Muur van Sloan]] • [[Sculptormuur]] • [[Virgo-superswerm]] • [[Shapley-superswerm]] • [[Hydra-Centaurus-superswerm]] • [[Horologium-superswerm]] • [[Coma-superswerm]] • [[Hercules-superswerms]] • [[Pavo-Indus-superswerm]] • [[Perseus-Pisces-superswerm]] • [[Virgo-sterrestelselswerm]] • [[Norma-sterrestelselswerm]] • [[Fornax-sterrestelselswerm]] • [[Antlia-sterrestelselswerm]] • [[Centaurus-sterrestelselswerm]] • [[Hydra-sterrestelselswerm]] • [[Coma-sterrestelselswerm]] • [[Perseus-sterrestelselswerm]] • '''[[Antenne-sterrestelsels]]''' • [[Hiades (sterreswerm)]] • [[Jagter se Belt]] • [[Groot Wa]] • [[Leeu-drietal]] • [[Robert se Kwartet]] • [[Seyfert se Sekstet]] • '''[[Stephan se Kwintet]]''' • [[Suidelike Krapnewel]] • [[VIRGOHI21]] • [[S/2000 J 11]] • [[NGC 3628]] • [[Polaris]] • [[HD 10180]] • [[HD 40307]] • [[Kepler-11]] • [[Kepler-20]] • [[Kepler-33]] • [[55 Cancri]] • [[Upsilon Andromedae]] • [[Mu Arae]] • [[Gliese 876]] • [[R136a1]] • [[NML Cygni]] • [[WASP-12b]] • [[R Coronae Australis]] • [[Barnard se Ster]] • [[Van Maanen se Ster]] • [[Vega]] • [[Alpha Centauri]] • [[Epsilon Eridani]] • [[Procyon]] • [[Epsilon Indi]] • [[Tau Ceti]] • [[16 Cygni]] • [[U1.27]] • [[Arp 273]] • [[Arp 271]] • [[Arp 272]] • [[Arp 116]] • [[Arp 220]] • [[Arp 81]] • [[Arp 147]] • [[Arp 193]] • [[Abell 3266]] • [[Abell 39]] • [[NGC 4676]] • [[NGC 2207 en IC 2163]] • [[NGC 1]] • [[NGC 2]] • [[NGC 3]] • [[NGC 4]] • [[NGC 5]] • [[NGC 20]] (ook 6) • [[NGC 7]] • [[NGC 8]] • [[NGC 9]] • [[NGC 17]] (ook 34) • [[NGC 4435 en NGC 4438]] • [[UGC 4881]] • [[Kepler-62]] • [[Omega Centauri]] • [[Kapteyn se Ster]] • [[SMSS J031300.36-670839.3]] • [[WOH G64]] • [[Laniakea-superswerm]] • [[Eridanus-sterrestelselswerm]] • [[Kepler-90]] • [[Kepler-186]] • [[Kepler-32]] • [[Kepler-102]] • [[Algol]] • [[Mira]] • [[Chi Cygni]] • [[Delta Cephei]] • [[Beta Cephei]] • [[Beta Lyrae]] • [[Eta Aquilae]] • [[PV Telescopii]] • [[Deneb]] • [[Betelgeuse]] • [[Winterdriehoek]] • [[Somerseshoek]] • [[Eta Carinae]] • [[Krap-pulsar]] • [[Luyten 726-8]] • [[Regulus]] • [[2010 TK7]] • [[3753 Cruithne]] • [[HD 7924]] • [[Eskimo-newel]] • [[Planetêre Newel M2-9]] • [[Kewer-newel]] • [[Rooi Spinnekop-newel]] • [[Mier-newel]] • [[Uurglas-newel]] • [[Spirograaf-newel]] • [[Suidelike Ring-newel]] • [[Skeppingspilare]] • [[Kepler-452]] • [[Crater 2-dwergsterrestelsel]] • [[Rho Ophiuchi-wolkkompleks]] • [[Westerhout 40]] • [[Abell 2218]] • [[NGC 6357]] • [[NGC 6334]] • [[Tarantula-newel]] • [[SN 1987A]] • [[Rigel]] • [[UY Scuti]] • [[KY Cygni]] • [[KIC 8462852]] • [[V Hydrae]] • [[TRAPPIST-1]] • [[Alpha Andromedae]] • [[Beta Andromedae]] • [[Gamma Andromedae]] • [[Alpha Aquarii]] • [[Beta Aquarii]] • [[Gamma Aquarii]] • [[Delta Aquarii]] • [[Epsilon Aquarii]] • [[Kappa Aquarii]] • [[Nu Aquarii]] • [[Mu Aquarii]] • [[Alpha Arae]] • [[Beta Arae]] • [[Delta Arae]] • [[Gamma Arae]] • [[Alpha Cancri]] • [[Beta Cancri]] • [[Alpha Cassiopeiae]] • [[Beta Cassiopeiae]] • [[Alpha Cephei]] • [[Gamma Cephei]] • [[Beta Centauri]] • [[Epsilon Centauri]] • [[Alpha Ceti]] • [[Beta Ceti]] • [[Gamma Ceti]] • [[Alpha Crucis]] • [[Beta Crucis]] • [[Delta Crucis]] • [[Gamma Crucis]] • [[Kappa Crucis]] • [[Alpha Delphini]] • [[Beta Delphini]] • [[Alpha Herculis]] • [[Beta Herculis]] • [[Alpha Librae]] • [[Beta Librae]] • [[Alpha Ophiuchi]] • [[Beta Ophiuchi]] • [[Rho Ophiuchi]] • [[Mintaka]] • [[Alnitak]] • [[Alnilam]] • [[NGC 1999]] • [[Bellatrix]] • [[Saiph]] • [[Donker newel]] • [[Barnard 68]] • [[Perdekopnewel]] • [[Barnard se Lus]] • [[Orionkompleks]] • [[Vlamnewel]] • [[Groot Rif]] • [[Cygnus OB2]] • [[OB-assosiasie]] • [[Carina OB1]] • [[Carina OB2]] • [[HD 209458]] • [[HD 140283]] • [[Groot Muur in Hercules-Corona Borealis]] • [[Perseus-Pegasus-filament]] • [[Coma-filament]] • [[Sigma Octantis]] • [[Kepler-1625]] • [[WASP-12]] • [[HIP 41378]] • [[Kepler-80]] • [[Kepler-444]] • [[Gliese 676]] • [[HR 8799]] • [[K2-72]] • [[K2-187]] • [[Kepler-24]] • [[Kepler-26]] • [[Kepler-37]] • [[Kepler-89]] • [[Kepler-107]] • [[Alpha Antliae]] • [[Alpha Apodis]] • [[Altair]] • [[Hamal]] • [[Capella]] • [[Arcturus]] • [[Alpha Caeli]] • [[Beta Camelopardalis]] • [[Cor Caroli]] • [[Delta Capricorni]] • [[Alpha Chamaeleontis]] • [[Alpha Circini]] • [[Phakt]] • [[Beta Comae Berenices]] • [[Meridiana]] • [[Alphekka]] • [[Gamma Corvi]] • [[Delta Crateris]] • [[Alpha Doradus]] • [[Eltanin]] • [[Kitalpha]] • [[Achernar]] • [[Alpha Fornacis]] • [[Pollux]] • [[Alnair]] • [[Alpha Horologii]] • [[Alphard]] • [[Y Sagittarii]] • [[12 Canis Majoris]] • [[Beta Hydri]] • [[Alpha Indi]] • [[Alpha Lacertae]] • [[Praecipua]] • [[Arneb]] • [[Alpha Lupi]] • [[Alpha Lyncis]] • [[Alpha Mensae]] • [[Gamma Microscopii]] • [[Beta Monocerotis]] • [[Alpha Muscae]] • [[Gamma2 Normae]] • [[Nu Octantis]] • [[Peacock]] • [[Enif]] • [[Mirfak]] • [[Ankaa]] • [[Alpha Pictoris]] • [[Eta Piscium]] • [[Fomalhaut]] • [[Naos]] • [[Alpha Reticuli]] • [[Gamma Sagittae]] • [[Epsilon Sagittarii]] • [[Antares]] • [[Alpha Sculptoris]] • [[Alpha Scuti]] • [[Unukalhai]] • [[Alpha Sextantis]] • [[Aldebaran]] • [[Alpha Telescopii]] • [[Beta Trianguli]] • [[Atria]] • [[Alpha Tucanae]] • [[Alioth]] • [[Gamma Velorum]] • [[Beta Volantis]] • [[Anser]] • [[Spica]] • [[Shaula]] • [[Castor]] • [[Elnath]] • [[Miaplacidus]] • [[Dubhe]] • [[Wezen]] • [[Sargas]] • [[Avior]] • [[Alkaid]] • [[Menkalinan]] • [[Alhena]] • [[Mirzam]] • [[Delta Velorum]] • [[EBLM J0555-57]] • [[GJ 3512]] • [[Kruger 60]] • [[Scholz se Ster]] • [[TYC 8998-760-1]] • [[Bloudwerg (rooidwergstadium)]] • [[Iota Aquarii]] • [[HD 108236]] • [[WD J0914+1914]] • [[Stephenson 2-18]] • [[WHL0137-LS]] • [[Proxima Centauri]] • [[HD 84406]] • [[Wawielsterrestelsel]] • [[CEERS-93316]] • [[S2 (ster)]] • [[RSGC1-F01]] • [[VY Canis Majoris]] • [[AH Scorpii]] • [[Westerlund 1-237]] • [[PZ Cassiopeiae]] • [[MY Cephei]] • [[Seyfert-sterrestelsel]] • [[RW Cephei]] • [[BC Cygni]] • [[Melnick 34]] • [[W Mensae]] • [[HD 37974]] • [[18 Scorpii]] • [[Nemesis (hipotetiese ster)]] • [[GK Persei]] • [[WASP-43]] • [[QSO J0529-4351]] • [[Bewegingsgroep]] • [[Sterkinematika]] • [[Sterassosiasie]] • [[Abell 78]] • [[Abell 70]] • [[Abell 36]] • [[Abell 33]] • [[Halssnoernewel]] • [[Suurlemoenskyfnewel]] • [[Seepborrelnewel]] • [[NGC 3242]] • [[Komeetknoop]] • [[IC 4406]] • [[Medusanewel]] • [[NGC 246]] • [[Saturnusnewel]] • [[Klein Spooknewel]] • [[Spooknewel]] • [[Beta Pictoris]] • [[Halssnoernewel]] • [[Suurlemoenskyfnewel]] • [[Seepborrelnewel]] • [[NGC 3242]] • [[Komeetknoop]] • [[IC 4406]] • [[Medusanewel]] • [[NGC 246]] • [[Saturnusnewel]] • [[Klein Spooknewel]] • [[Spooknewel]] • [[Sterbotsing]] • [[Thorne-Żytkow-voorwerp]] • [[Samesmelting van sterrestelsels]] • [[SGR 1900+14]] • [[SGR 1935+2154]] • [[SGR 1806−20]] • [[SIMP J013656.5+093347]] • [[OTS 44]] • [[KPNO-Tau 12]] • [[Cha 110913-773444]] • [[S Ori 70]] • [[WISE 0855-0714]] • [[WISE 1828+2650]] • [[WISE 0313+7807]] • [[2MASS J11193254-1137466]] ;Planete, mane en kleinplanete [[Lêer:Jupiter family.jpg|links|200px|border]] '''[[Jupiter se natuurlike satelliete]]''' • [[Jupiter se ringe]] • [[Saturnus se ringe]] • [[Uranus se natuurlike satelliete]] • [[Uranus se ringe]] • [[Neptunus se natuurlike satelliete]] • [[Neptunus se ringe]] • [[Pluto se natuurlike satelliete]] • [[Metis (maan)]] • [[Adrastea (maan)]] • [[Amalthea (maan)]] • [[Thebe (maan)]] • [[Himalia-groep]] • [[Karme-groep]] • [[Ananke-groep]] • [[Pasiphaë-groep]] • [[Themisto (maan)]] • [[Karpo (maan)]] • [[Disnomia (maan)]] • [[Kleinplaneet]] • [[Asteroïdegordel]] • [[Sentour (kleinplaneet)]] • [[Trans-Neptunus-voorwerp]] • [[Verstrooide skyf]] • [[Natuurlike satelliete van kleinplanete]] • [[Planetêre ring]] • [[Groot Wit Vlek]] • [[Drakestorm]] • [[Halley se Komeet]] • [[Eksokomeet]] • [[Kreutz-sonskeerder]] • [[Eksoplaneet]] • [[Super-aarde]] • [[4 Vesta]] • [[Haumea se natuurlike satelliete]] • [[Gliese 163 c]] • [[Gliese 667 Cc]] • [[Kepler-22b]] • [[Tau Ceti e]] • [[Tau Ceti f]] • [[KOI-1686.01]] • [[Gliese 832 c]] • [[Kepler-186f]] • [[Gale (krater)]] • [[Aeolis Palus]] • [[Aeolis Mons]] • [[Mane van Galilei]] • [[Planetesimaal]] • [[Warm Jupiter]] • [[Protoplaneet]] • [[Hidra (maan)]] • [[Nix (maan)]] • [[Styx (maan)]] • [[Kepler-452b]] • [[Mars-kruisende kleinplaneet]] • [[Naby-aarde-voorwerp]] • [[Maanafstand]] • [[Bolied]] • [[Meteoorreën]] • [[Perseïdes]] • [[Geminides]] • [[Uitstralingspunt]] • [[Rotskomeet]] • [[Quadrantides]] • [[Andromedides]] • [[Taurides]] • [[Ursides]] • [[Virginides]] • [[Orionides]] • [[Eta Aquariïdes]] • [[Lyrides]] • [[(225088) 2007 OR10]] • [[2016 HO3]]• [[17473 Freddiemercury‎]] • [[2008 KV42]] • [[(471325) 2011 KT19]] • [[Proxima Centauri b]] • [[HD 209458 b]] • [[15760 Albion]] • [[Plutino]] • [[(181708) 1993 FW]] • [[16 Psugê]] • [[50000 Quaoar]] • [[90377 Sedna]] • [[90482 Orcus]] • [[120347 Salacia]] • [[(307261) 2002 MS4]] • [[2060 Chiron]] • [[2060 Chiron]] • [[5145 Pholus]] • [[20000 Varuna]] • [[38628 Huya]] • [[79360 Sila-Nunam]] • [[JPL Small-Body Database]] • [[Kleinplaneetsentrum]] • [[Planeet X]] • [[Theia (planeet)]] • [[WASP-4b]] • [[Submaan]] • [[Herdersmaan]] • [[Daphnis (maan)]] • [[Pan (maan)]] • [[Prometheus (maan)]] • [[Pandora (maan)]] • [[Janus (maan)]] • [[Epimetheus (maan)]] • [[Huperion (maan)]] • [[Atlas (maan)]] • [[Kalipso (maan)]] • [[Cordelia (maan)]] • [[Ophelia (maan)]] • [[Galatea (maan)]] • [[Proteus (maan)]] • [[2015 TG387]] • [[Sednoïde]] • [[2012 VP113]] • [[Eksomaan]] • [[Weesplaneet]] • [[Kepler-1625b I]] • [[Klein Sonnestelselliggaam]] • [[(486958) 2014 MU69]] • [[Thule]] • [[2018 VG18]] • [[2 Pallas]] • [[3 Juno]] • [[5 Astraea]] • [[6 Hebe]] • [[7 Iris]] • [[8 Flora]] • [[9 Metis]] • [[10 Hugiëia]] • [[(55638) 2002 VE95]] • [[Vlugtigheid (planetologie)]] • [[Planetologie]] • [[Kontakdubbelvoorwerp]] • [[K2-18b]] • [[2I/Borisov]] • [[1I/ʻOumuamua]] • [[Miranda (maan)]] • [[TOI 700 d]] • [[Troposfeer]] • [[Mesosfeer]] • [[Termosfeer]] • [[Eksosfeer]] • [[Aardmantel]] • [[Aardkern]] • [[Struktuur van die Aarde]] • [[Ysreus]] • [[Reuseplaneet]] • [[Warm Neptunus]] • [[Hillswolk]] • [[Tempel 1]] • [[C/2019 Y4 (ATLAS)]] • [[C/2020 F8 (SWAN)]] • [[Planete anderkant Neptunus]] • [[Tyche (hipotetiese planeet)]] • [[Desdemona (maan)]] • [[Cressida (maan)]] • [[Kupido (maan)]] • [[Belinda (maan)]] • [[Bianca (maan)]] • [[Juliet (maan)]] • [[Portia (maan)]] • [[Rosalind (maan)]] • [[Perdita (maan)]] • [[Puck (maan)]] • [[Naiade (maan)]] • [[Talassa (maan)]] • [[Despina (maan)]] • [[Groot Donker Vlek]] • [[Klein Donker Vlek]] • [[2020 QG]] • [[2020 CD3]] • [[Tydelike satelliet]] • [[Maanillusie]] • [[Planetêre differensiasie]] • [[Geologiese provinsie]] • [[Regoliet]] • [[Maskon]] • [[90 Antiope]] • [[209 Dido]] • [[Mini-Neptunus]] • [[Komeet Hale-Bopp]] • [[C/2022 E3 (ZTF)]] • [[Komeet Ikeya-Seki]] • [[Groot komeet]] • [[Hanny se Voorwerp]] • [[12P/Pons-Brooks]] • [[13P/Olbers]] • [[C/2023 A3 (Tsuchinshan-ATLAS)]] • [[Beweerde aardmane]] • [[Hipotetiese maan van Mercurius]] • [[Chiron (hipotetiese maan)]] • [[Foibe (maan)]] • [[Helena (maan)]] • [[Planetêre bewoonbaarheid]] • [[Oseaanwêreld]] • [[Chemosintese]] • [[Poolnag]] • [[C/2024 G3 (ATLAS) ]] • [[Sonskerende komeet]] • [[C/2011 W3 (Lovejoy)]] • [[Aktiewe asteroïed]] • [[Dimorfos]] • [[Manx-komeet]] • [[65803 Didumos]] • [[Double Asteroid Redirection Test]] • [[OSIRIS-REx]] • [[99942 Apofis]] • [[Torino-skaal]] • [[Impakvoorval]] • [[Orion OB1]] • [[Eddingtongetal]] • [[Deeltjiedieretuin]] • [[Baanresonansie van 1:1]] • [[(614689) 2020 XL5]] • [[Aardtrojaan]] • [[Kammasatelliet]] • [[Oorsprong van die Maan]] • [[Lys van onopgeloste probleme in sterrekunde]] • [[52246 Donaldjohanson]] • [[Lucy (ruimtetuig)]] • [[3I/ATLAS]] • [[1036 Ganymed]] • [[2010 RF12]] • [[2P/Encke]] • [[210P/Christensen]] • [[2020 VT4]] • [[55P/Tempel-Tuttle]] • [[Komeet Hyakutake]] • [[C/1975 V1 (West)]] • [[Potensieel gevaarlike voorwerp]] • [[Faëton (hipotetiese planeet)]] ;Meteoriete [[Meteoriet]] • [[Acraman-krater]] • [[Popigai-krater]] • [[Chesapeake Bay-impakkrater]] • [[Manson-krater]] • [[Siljansring]] • [[Morokweng-slagkrater]] • [[Sudbury-bekken]] • [[Sichote-Alin-meteoriet]] • [[Allan Hills A81005]] • [[Totale bekende gewig]] • [[Allan Hills 84001]] • [[Meteorito de Bacubirito]] • [[Kaap York-meteoriet]] • [[Gibeon-meteoriet]] • [[Campo del Cielo]] • [[Tucson-ring]] • [[Allende-meteoriet]] • [[Carancas-voorval]] ;Katalogusse en lyste [[Lys van sterrekundige katalogusse]] • [[Abell-katalogus]] • [[Flamsteed-naam]] • [[Bayer-naam]] • [[New General Catalogue of Nebulae and Clusters of Stars]] • [[2MASS]] • [[Gliese-katalogus]] • [[Hipparcos]] • [[Henry Draper-katalogus]] • [[Tycho-2-katalogus]] • [[Lys van Abell-sterrestelselswerms]] • [[Bright Star Catalogue]] • [[Digitale Sloan-lugopname]] • [[SKY-MAP.ORG]] (WikiSky) • [[Atlas of Peculiar Galaxies]] • [[Uppsala General Catalogue of Galaxies]] • [[Catalogue of Galaxies and of Clusters of Galaxies]] • [[Simbad]] • [[Uranometria]] • [[Lys van naaste sterre]] • [[Lys van gewone name van sterre]] • [[Sterre met planete]] • [[Kepler-voorwerp van belang]] • [[General Catalogue of Variable Stars]] • [[Centre de Données astronomiques de Strasbourg]] • [[VizieR]] • [[Aladin Sky Atlas]] • [[Lys van planetêre newels]] • [[Lys van die grootste sterrestelsels]] • [[Lys van die naaste sterrestelsels]] • [[Lys van Andromeda se satelliet-sterrestelsels]] • [[Lys van stervormende gebiede in die Plaaslike Groep]] • [[Barnard-katalogus]] • [[Lys van helderste sterre]] ;Teorieë en wette [[Olbers se Paradoks]] • [[Groot Aantrekker]] • [[Doppler-effek]] • [[Schwarzschild-radius]] • [[Wet van Hubble]] • [[Hertzsprung-Russell-diagram]] • [[Sterreklassifikasie]] • [[Uitsluitingsbeginsel van Pauli]] • [[Newton se Swaartekragwet]] • [[Relatiwiteitsteorie]] • [[Massa-energieverband]] • [[Algemene relatiwiteit]] • [[Astrobiologie]] • [[Gaia-hipotese]] • [[Koperniese Rewolusie]] • [[Seldsame Aarde-hipotese]] • [[Roswellvoorval]] • [[Chandrasekhar-limiet]] • [[Algol-paradoks]] • [[Eddington-limiet]] • [[Jarkofski-effek]] • [[Hill-sfeer]] • [[Argument van periapside]] • [[Seeligereffek]] ;Verkenning [[Cassini-Huygens]] • [[Mars-verkenningstuig]] • [[2001 Mars Odyssey]] • [[Mars Pathfinder]] • [[Mars Global Surveyor]] • [[Mars Express]] • [[Mars Reconnaissance Orbiter]] • [[Spitzer-ruimteteleskoop]] • [[Tiangong]] • [[Shenzhou]] • [[Mir]] • [[Internasionale Ruimtestasie]] • [[Kepler-ruimteteleskoop]] • [[Fermi-gammastraal-ruimteteleskoop]] • [[Chandra-X-straalsterrewag]] • [[Mars-wetenskaplaboratorium]] • [[Herschel-ruimtesterrewag]] • [[Spektroskopie]] • [[Voyager Goue Plaat]] • [[Pioneer-plaat]] • [[James Webb-ruimteteleskoop]] • [[Gaia (ruimtetuig)]] • [[Ruimtekolonisasie]] • [[Juno (ruimtetuig)]] • [[New Frontiers-program‎‎]] • [[Swift]] • [[Hubble-diepveld]] • [[Ruimtevaart]] • [[Max Planck-geselskap]] • [[Paranal-sterrewag]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Europese Suidelike Sterrewag]]}} • [[MeerKAT]] • [[Palomar-sterrewag]] • [[Wide Angle Search for Planets]] • [[InSight]] • [[Chang'e 4]] • [[TESS]] • [[Opsporing van eksoplanete]] • [[Astrofotografie]] • [[Ruimteverkenning]] • [[SpX-DM2]] • [[Bob Behnken]] • [[Doug Hurley]] • [[SOFIA]] • [[Galileo-ruimtesending]] • [[Parker-sonverkenningstuig]] • [[Halowentelbaan]] • [[Kanadese Ruimteagentskap]] • [[Webb se Eerste Diepveld]] • [[Artemis-program]] • [[Lunar Gateway]] • [[Artemis 1]] • [[Chondrule]] • [[Mars-poollandingstuig]] • [[JAXA]] • [[Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System]] • [[LINEAR]] • [[Asteroid Terrestrial-impact Last Alert System]] ;Sterrekundiges [[Edwin Hubble]] • [[Vesto Slipher]] • [[Ptolemeus]] • [[Johann Baptist Cysat]] • [[Nicolas-Claude Fabri de Peiresc]] • [[Edmond Halley]] • [[Jean-Philippe de Chéseaux]] • [[Nicolas-Louis de Lacaille]] • [[Charles Messier]] • [[William Herschel]] • [[John Herschel]] • [[Pierre Méchain]] • [[Christian Doppler]] • [[William Huggins]] • [[Isaac Roberts]] • [[Wilhelm Gliese]] • [[George Abell]] • [[Johann Bayer]] • [[John Flamsteed]] • [[Timocharis]] • [[Aristillus]] • [[Tycho Brahe]] • [[Annie Cannon]] • [[Fred Whipple]] • [[Heber Curtis]] • [[Harlow Shapley]] • [[Carl Sagan]] • [[Giordano Bruno]] • [[Pierre-Simon Laplace]] • [[Alan Stern]] • [[Jan Oort]] • [[Walter Baade]] • [[Gerard Kuiper]] • [[Michael E. Brown]] • [[Jack G. Hills]] • [[James van Allen]] • [[Percival Lowell]] • [[Urbain Le Verrier]] • [[Johann Gottfried Galle]] • [[John Couch Adams]] • [[James E. Webb]] • [[Halton Arp]] ;Buiteaardse lewe [[Buiteaardse lewe]] • [[Roswellvoorval]] • [[SETI]] • [[Fermi-paradoks]] • [[Panspermie]] • [[Arecibo-boodskap]] • [[Antieke ruimtevaarders]] • [[Zecharia Sitchin]] • [[Nibiru-ramp]] • [[Grys buiteaardse wese]] • [[Barney en Betty Hill]] • [[Roswell, Nieu-Mexiko]] • [[Corona, Nieu-Mexiko]] • [[Wet van Zipf]] • [[Buiteaardse taal]] ;Ander [[Lêer:52706main_hstorion_lg.jpg|170px|links|border]] [[Sonmassa]] • [[Gravitasielens]] • [[Hemelewenaar]] • [[Absolute helderheid]] • [[Parsek]] • [[Ligjaar]] • [[Magnitude]] • [[Hemelpool]] • [[Hidrostatiese ewewig]] • [[Apside]] • [[Ruimtestof]] • [[Sodiaklig]] • [[Internasionale Astronomiese Unie]] • [[Metaal (astronomie)]] • [[Eiebeweging]] • [[Bibcode]] • [[Boogminuut]] • [[Boogsekonde]] • [[Aardmassa]] • [[Aardradius]] • [[Jupiter-massa]] • [[Jupiter-radius]] • [[Sonradius]] • [[Donker materie]] • [[Rooiverskuiwing]] • [[Sigbare spektrum]] • [[Deklinasie]] • [[Regte klimming]] • [[Epog (sterrekunde)]] • [[Lentepunt]] • [[Aksiale presessie]] • [[Lugkoördinaatstelsel]] • [[Radiale snelheid]] • [[Parallaks]] • [[Sonligsterkte]] • [[Sterwind]] • [[Hemelliggaam]] • [[Bewoonbare sone]] • [[Liggewendheid]] • [[Sonstilstand]] • [[Dag-en-nag-ewening]] • [[Ruimtetyd]] • [[Waarnemingshorison]] • [[Akkresieskyf]] • '''[[Boegskok]]''' • [[Maansverduistering]] • [[Maanknoop]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Toekoms van die Aarde]]}} • [[Spektraallyn]] • [[Interstellêre medium]] • [[Groot Debat]] • [[Sonvlek]] • [[Reïonisasie]] • [[Chronologie van die heelal]] • [[Hubble-ultradiepveld]] • [[Hubble Ekstreme Diepveld]] • [[Lagrange-punt]] • [[Inflasie (kosmologie)]] • [[Uitdying van die heelal]] • [[Metriek]] • [[Manhattan-metriek]] • [[Onstabiele strook]] • [[Ligkurwe]] • [[Asteroseismologie]] • [[Asimptotiese reusetak]] • [[Asimptoot]] • [[Baanresonansie]] • [[Aanpassingsoptiek]] • [[Groot Bombardement]] • [[Sirkumstellêre skyf]] • [[Kleurindeks]] • [[Retrograde en prograde beweging]] • [[Ashelling]] • [[Omwentelingsas]] • [[Baie Groot Teleskoop]] • [[Singulariteit (sterrekunde)]] • [[Naakte singulariteit]] • [[Volmaan]] • [[Donkermaan]] • [[Maanfase]] • [[Librasie]] • [[Supermaan]] • [[Maansonkalender]] • [[Tropiese jaar]] • [[Sideriese jaar]] • [[Interkalasie (tydmeting)]] • [[Maanmaand]] • [[Konjunksie (sterrekunde)]] • [[Sterrekundige simbool]] • [[Oorgang (sterrekunde)]] • [[Ligbesoedeling]] • [[Altasimut]] • [[Baanhelling]] • [[Kirkwoodgaping]] • [[Ewewigstemperatuur]] • [[Spanspekterrein]] • [[Effektiewe temperatuur]] • [[Sterevolusie]] • [[Ontaarde materie]] • [[Meridiaan (sterrekunde)]] • [[Kulminasie]] • [[Senit]] • [[Maanstilstand]] • [[Saros]] • [[Starlink]] • [[Giroskoop]] • [[Seismologie]] • [[Suid-Atlantiese Anomalie]] • [[Plasmawolk]] • [[Skokgolf]] • [[Van Allen-gordel]] • [[Fluks]] • [[Stromingsleer]] • [[Sosiale wetenskap]] • [[Kosmologiese konstante]] • [[Lambda-KDM-model]] • [[Parameter]] • [[Kosmologie]] • [[Kosmiese mikrogolfagtergrond]] • [[Herkombinasie (kosmologie)]] • [[Thomson-verstrooiing]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Sigbare heelal]]}} • [[Terrestriale Tyd]] • [[Atoomhorlosie]] • [[Maankalender]] • [[Sonkalender]] • [[Heliosentriese wentelbaan]] • [[Tydlyn van die verre toekoms]] • [[Googol]] • [[Deeltjiehorison]] • [[WISE-teleskoop]] • [[Galaktiese gety]] • [[Swaartekragslinger]] • [[Witkolk]] • [[Skynbare retrograde beweging]] • [[Sinchroniese wentelbaan]] • [[Supersinchroniese wentelbaan]] • [[Subsinchroniese wentelbaan]] • [[Differensiële rotasie]] • [[Stervorming]] • [[Sisigie]] • [[Korona]] • [[Gegenschein]] • [[Skynbare grootte]] • [[Reëlmatige maan]] • [[Horisontale tak]] • [[Sonkonstante]] • [[Sonsiklus]] • [[Ligskadugrens]] • [[Hawkingstraling]] • [[Keplerwentelbaan]] • [[GCIRS 13E]] • [[Maanrand]] • [[Reusesuperholte]] • [[Clowes-Campusano-GKG]] • [[U1.11]] • [[Sone van Ondeursigtigheid]] • [[Maffei 1]] • [[Maffei 2]] • [[Dwingeloo 1]] • [[Dwingeloo 2]] • [[Suidpoolmuur]] • [[Reuseboog]] • [[Grusmuur]] • [[Suidelike Superswermstring]] • [[Lunar X]] • [[Bolwolk]] • [[TNT-ekwivalent]] • [[Bortle-skaal]] • [[Beperkende magnitude]] • [[Astronomy Picture of the Day]] • [[Morfologiese klassifikasie van sterrestelsels]] • [[Sideriese dag]] • [[Juliaanse dag]] • [[Suidelike naglug]] • [[Noordelike naglug]] • [[ASASSN-15lh]] • [[TON 618]] [[Lêer:Telescope.jpg|100px|regs|border]] ;Heeltemal oorgeskryf [[Loena-ruimteprogram]] • [[Sowjetse Mars-ruimteprogram]] • [[Meteoroïde]] • [[Lys van grootste sterre]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Ster]]}} • [[Olympus Mons]] • [[Ruimte]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Komeet]]}} • '''[[Teleskoop]]''' • [[Oerknal]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Melkweg]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Pluto (dwergplaneet)]]}} • [[Natuurlike satelliet]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Kuipergordel]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Triton (maan)]]}} • [[Ganumedes (maan)]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Asteroïed]]}} • [[Gasreus]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Neptunus]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Maan]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Mercurius]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Ceres (dwergplaneet)]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Jupiter]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Dwergplaneet]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Heliosfeer]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Son]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Uranus]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Venus]]}} • [[Dione (maan)]] • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Iapetos (maan)]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Titaan (maan)]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[101955 Benoe]]}} • {{nowrap|[[Beeld:Cscr-featured.svg|16px]]&nbsp;[[Galileo Galilei]]}} ==Astrologie== ;Astrologie, waarsêery en bygelowe [[Ram (sterreteken)|Ram]] • [[Bul (sterreteken)|Bul]] • [[Tweeling (sterreteken)|Tweeling]] • [[Kreef (sterreteken)|Kreef]] • [[Leeu (sterreteken)|Leeu]] • [[Maagd (sterreteken)|Maagd]] • [[Weegskaal (sterreteken)|Weegskaal]] • [[Skerpioen (sterreteken)|Skerpioen]] • [[Boogskutter (sterreteken)|Boogskutter]] • [[Waterdraer (sterreteken)|Waterdraer]] • [[Visse (sterreteken)|Visse]] • [[Planete in astrologie]] • [[Diereriem]] • [[Astrologie]] • [[Huis (astrologie)]] • [[Queen Anne Hotel]] • [[Painted ladies]] • [[Kruiswonde van Christus]] • [[Yslandse towerstawe]] • [[Groot Arcana]] • [[Klein Arcana]] • [[Daemonologie]] • [[Triskaidekafobie]] • [[Vrydag die 13de]] • [[Kettingbrief]] • [[Bose oog]] • [[Oogkraal]] • [[Palmlesery]] • [[Die Dwaas (tarotkaart)]] • [[Die Keiser (tarotkaart)]] • [[Die Towenaar (tarotkaart)]] • [[Die Keiserin (tarotkaart)]] • [[Die Hoëpriesteres (tarotkaart)]] • [[Die Hoëpriester (tarotkaart)]] • [[Die Verliefdes (tarotkaart)]] • [[Die Strydwa (tarotkaart)]] • [[Geregtigheid (tarotkaart)]] • [[Die Gelukswiel (tarotkaart)]] • [[Die Kluisenaar (tarotkaart)]] • [[Krag (tarotkaart)]] • [[Die Gehangde Man (tarotkaart)]] • [[Die Dood (tarotkaart)]] • [[Matigheid (tarotkaart)]] • [[Die Duiwel (tarotkaart)]] • [[Die Toring (tarotkaart)]] • [[Die Ster (tarotkaart)]] • [[Die Maan (tarotkaart)]] • [[Die Son (tarotkaart)]] • [[Oordeel (tarotkaart)]] • [[Die Wêreld (tarotkaart)]] • [[A.E. Waite]] • [[Pamela Colman Smith]] • [[Kaartlêery]] • [[Tarotwaarsêery]] • [[Bafomet]] • [[Horoskoop]] • [[Astrologiese aspek]] • [[Numerologie]] • [[Alfanumeriese karakter]] • [[Repsyfer]] • [[Getal van die dier]] • [[Burgerwetenskap]] ;Chinese astrologie [[Slang (astrologie)]] • [[Rot (astrologie)]] • [[Os (astrologie)]] • [[Tier (astrologie)]] • [[Konyn (astrologie)]] • [[Draak (astrologie)]] • [[Perd (astrologie)]] • [[Bok (astrologie)]] • [[Aap (astrologie)]] • [[Haan (astrologie)]] • [[Hond (astrologie)]] • [[Vark (astrologie)]] • [[Chinese astrologie]] • [[Hemelstam]] • [[Aardtak]] • [[Vuurrot (astrologie)]] • [[Houtrot (astrologie)]] • [[Aardrot (astrologie)]] • [[Metaalrot (astrologie)]] • [[Waterrot (astrologie)]] • [[Houtos (astrologie)]] • [[Vuuros (astrologie)]] • [[Aardos (astrologie)]] • [[Metaalos (astrologie)]] • [[Wateros (astrologie)]] • [[Vuurtier (astrologie)]] • [[Aardtier (astrologie)]] • [[Metaaltier (astrologie)]] • [[Watertier (astrologie)]] • [[Houttier (astrologie)]] • [[Vuurkonyn (astrologie)]] • [[Aardkonyn (astrologie)]] • [[Metaalkonyn (astrologie)]] • [[Waterkonyn (astrologie)]] • [[Houtkonyn (astrologie)]] • [[Aarddraak (astrologie)]] • [[Metaaldraak (astrologie)]] • [[Waterdraak (astrologie)]] • [[Houtdraak (astrologie)]] • [[Vuurdraak (astrologie)]] • [[Aardslang (astrologie)]] • [[Waterslang (astrologie)]] • [[Metaalslang (astrologie)]] • [[Houtslang (astrologie)]] • [[Vuurslang (astrologie)]] • [[Metaalperd (astrologie)]] • [[Waterperd (astrologie)]] • [[Houtperd (astrologie)]] • [[Vuurperd (astrologie)]] • [[Aardperd (astrologie)]] • [[Metaalbok (astrologie)]] • [[Waterbok (astrologie)]] • [[Houtbok (astrologie)]] • [[Vuurbok (astrologie)]] • [[Aardbok (astrologie)]] • [[Wateraap (astrologie)]] • [[Houtaap (astrologie)]] • [[Vuuraap (astrologie)]] • [[Aardaap (astrologie)]] • [[Metaalaap (astrologie)]] • [[Waterhaan (astrologie)]] • [[Houthaan (astrologie)]] • [[Vuurhaan (astrologie)]] • [[Aardhaan (astrologie)]] • [[Metaalhaan (astrologie)]] • [[Vuurhond (astrologie)]] • [[Houthond (astrologie)]] • [[Aardhond (astrologie)]] • [[Metaalhond (astrologie)]] • [[Waterhond (astrologie)]] • [[Houtvark (astrologie)]] • [[Vuurvark (astrologie)]] • [[Aardvark (astrologie)]] • [[Metaalvark (astrologie)]] • [[Watervark (astrologie)]] • [[Sestigdelige siklus]] • [[Lichun]] • [[Yushui]] • [[Jingzhe]] • [[Chunfen]] • [[Qingming]] • [[Guyu]] • [[Lixia]] • [[Xiaoman]] • [[Mangzhong]] • [[Xiazhi]] • [[Xiaoshu]] • [[Dashu]] • [[Liqiu]] • [[Chushu]] • [[Bailu]] • [[Qiufen]] • [[Hanlu]] • [[Shuangjiang]] • [[Lidong]] • [[Xiaoxue]] • [[Daxue]] • [[Dongzhi]] • [[Xiaohan]] • [[Dahan]] • [[Sontermyn]] • [[Pentade]] • [[Feng shui]] • [[Qi]] rt6gtcgwqzxhk1zz1v0stbx8fhx233r 2 96683 2894681 2888462 2026-04-17T18:07:22Z BurgertB 2401 2894681 wikitext text/x-wiki ;Akteurs, regisseurs, ens. [[Lêer:Heath_Ledger.jpg|240px|links|border]] '''[[Heath Ledger]]''' • [[Yul Brynner]] • [[Federico Fellini]] • [[Stanley Kubrick]] • [[James Dean]] • [[Montgomery Clift]] • [[Clark Gable]] • [[Johnny Weissmuller]] • [[Charlton Heston]] • [[Edgar Rice Burroughs]] • [[Christopher Lambert]] • [[Omar Sharif]] • [[Emil Jannings]] • [[Gary Cooper]] • [[Spencer Tracy]] • [[Laurence Olivier]] • [[William Holden]] • [[Paul Newman]] • [[Robert Redford]] • [[Gregory Peck]] • [[Sidney Poitier]] • [[Rex Harrison]] • [[Jon Voight]] • [[Richard Dreyfuss]] • [[Matthew McConaughey]] • [[Jared Leto]] • [[Michael Fassbender]] • [[George Lucas]] • [[Alfred Hitchcock]] • [[Akira Kurosawa]] • [[Sting]] • [[Helen Mirren]] • [[Idris Elba]] • [[Will Smith]] • [[Jane Fonda]] • [[Al Pacino]] • [[Christian Bale]] • [[Colin Farrell]] • [[Maggie Smith]] • [[Mark Ruffalo]] • [[Sylvester Stallone]] • [[Jake Gyllenhaal]] • [[Jennifer Aniston]] • [[Michael Keaton]] • [[Joaquin Phoenix]] • [[River Phoenix]] • [[Roberto Rossellini]] • [[Ingrid Bergman]] • [[Isabella Rossellini]] • [[Gus van Sant]] • [[David Lynch]] • [[Sean Penn]] • [[Martin Scorsese]] • [[Julia Roberts]] • [[Sandra Bullock]] • [[Ethan Hawke]] • [[Steve Martin]] • [[Angela Lansbury]] • [[Ang Lee]] • [[Daniel Day-Lewis]] • [[Jack Nicholson]] • [[Hugh Jackman]] • [[Denzel Washington]] • [[Helen Hunt]] • [[Anne Hathaway]] • [[Tommy Lee Jones]] • [[George Clooney]] • [[Glenn Close]] • [[Gary Oldman]] • [[Christopher Plummer]] • [[Kenneth Branagh]] • [[Nick Nolte]] • [[Colin Firth]] • [[Annette Bening]] • [[Jeff Bridges]] • [[Woody Harrelson]] • [[Penélope Cruz]] • [[Robert Downey jr.]] • [[James Cameron]] • [[Mickey Rourke]] • [[Johnny Depp]] • [[Julie Christie]] • [[Mark Wahlberg]] • [[Alan Arkin]] • [[Clint Eastwood]] • [[Ryan Gosling]] • [[Reese Witherspoon]] • [[Matt Dillon]] • [[William Hurt]] • [[Jamie Foxx]] • [[Hilary Swank]] • [[Diane Keaton]] • [[Renée Zellweger]] • [[Benicio del Toro]] • [[Tim Robbins]] • [[Jude Law]] • [[Morgan Freeman]] • [[Nicolas Cage]] • [[Michael Caine]] • [[Ed Harris]] • [[Christopher Walken]] • [[Catherine Zeta-Jones]] • [[Russell Crowe]] • [[Halle Berry]] • [[Sissy Spacek]] • [[Whoopi Goldberg]] • [[Willem Dafoe]] • [[Kate Hudson]] • [[Warren Beatty]] • [[Robert Duvall]] • [[Elia Kazan]] • [[Anthony Hopkins]] • [[Dustin Hoffman]] • [[Kim Basinger]] • [[Burt Reynolds]] • [[Tom Cruise]] • [[James Woods]] • [[Susan Sarandon]] • [[Sharon Stone]] • [[Emma Thompson]] • [[Kirk Douglas]] • [[Jessica Lange]] • [[John Travolta]] • [[John Malkovich]] • [[Ralph Fiennes]] • [[Tatum O'Neal]] • [[Liam Neeson]] • [[Jeremy Irons]] • [[Winona Ryder]] • [[Catherine Deneuve]] • [[Vanessa Redgrave]] • [[Gérard Depardieu]] • [[Richard Harris]] • [[Kevin Costner]] • [[Anjelica Huston]] • [[Kathy Bates]] • [[Francis Ford Coppola]] • [[Oliver Stone]] • [[Spike Lee]] • [[Kevin Kline]] • [[John Cleese]] • [[Gene Hackman]] • [[Michael Douglas]] • [[Marlee Matlin]] • [[Sigourney Weaver]] • [[Tom Berenger]] • [[Anne Bancroft]] • [[Harrison Ford]] • [[Shirley MacLaine]] • [[Louis Gossett jr.]] • [[Ben Kingsley]] • [[Henry Fonda]] • [[John Gielgud]] • [[Candice Bergen]] • [[Jack Lemmon]] • [[Mikhail Baryshnikov]] • [[Richard Burton]] • [[Faye Dunaway]] • [[Glenda Jackson]] • [[Liza Minnelli]] • [[Shelley Winters]] • [[James Caan]] • [[Brie Larson]] • [[Neil Patrick Harris]] • [[Chris Rock]] • [[Margaret Sixel]] • [[Tom Hardy]] • [[Ryan O'Neal]] • [[Ali MacGraw]] • [[George C. Scott]] • [[Steve McQueen]] • [[Bernardo Bertolucci]] • [[Bob Fosse]] • [[Liv Ullmann]] • [[Lynn Redgrave]] • [[Franco Nero]] • [[Walter Matthau]] • [[Anthony Quinn]] • [[Natalie Wood]] • [[Robert Wagner]] • [[Terence Stamp]] • [[Peter Falk]] • [[David Niven]] • [[Tony Curtis]] • [[Lana Turner]] • [[Joanne Woodward]] • [[Rock Hudson]] • [[Bette Davis]] • [[Jack Palance]] • [[Vivien Leigh]] • [[Richard Gere]] • [[Mia Farrow]] • [[Dean Martin]] • [[Cary Grant]] • [[Telly Savalas]] • [[Dirk Bogarde]] • [[Lucille Ball]] • [[Vincente Minnelli]] • [[Cecil B. DeMille]] • [[Guillermo del Toro]] • [[Frances McDormand]] • [[James Franco]] • [[Martin McDonagh]] • [[Seth Meyers]] • [[Saoirse Ronan]] • [[Alfonso Cuarón]] • [[Olivia Colman]] • [[Richard E. Grant]] • [[Wes Anderson]] • [[Alejandro González Iñárritu]]   ;Rolprente, TV, resensies, ens. [[Lêer:My own private idaho.jpg|180px|regs|border]] [[A Clockwork Orange (rolprent)]] • [[Oz (TV-reeks)]] • [[Doctor Zhivago]] • [[Tarzan]] • [[Broadway (teater)]] • '''[[My Own Private Idaho]]''' • [[Kunsrolprent]] • [[New Queer Cinema]] • [[Brokeback Mountain]] • [[Milk]] • [[Film noir]] • [[Neo-noir]] • [[Blue Velvet]] • [[Twin Peaks]] • [[Kultusrolprent]] • [[Lys van kultusrolprente]] • [[Diva (rolprent)]] • [[Rotten Tomatoes]] • [[AllMovie]] • [[Roger Ebert]] • [[Metacritic]] • [[Box Office Mojo]] • [[Turner Classic Movies]] • [[Internet-Broadway-databasis]] • [[Papillon]] • [[Bagdad Café]] • [[Graaf Dracula]] • [[Weerwolf]] • [[Vlad Dracula|Vlad die Deurboorder]] • [[Swartmagie]] • [[Witmagie]] • [[Pentagram]] • [[Towerkuns]] • [[Transsilvanië]] • [[Szeklers]] • [[Another Country]] • [[The Shawshank Redemption]] • [[The Crown (TV-reeks)]] • [[Jurassic Park (rolprent)]] • [[Sataniese rituele misbruik]] • ''[[Jaws]]'' • [[John Williams]] • [[Quincy Jones]] • [[Djimon Hounsou]] • [[The Color Purple (1985-rolprent)]] • [[The Color Purple (2023-rolprent)]] • [[Soon-Yi Previn]] • [[Bloodline (TV-reeks)]] • [[Hollywood (TV-reeks)]] • [[Midnight Mass (TV-minireeks)]] • [[The Sandman (TV-reeks)]] • [[Ragnarok (TV-reeks)]] • [[Dark (TV-reeks)]] • [[Ratched (TV-reeks)]] • [[Ozark (TV-reeks)]] • [[Ozarkplato]] • [[Meer van die Ozarks]] • [[The Watcher (TV-reeks)]] • [[Monsters: The Lyle and Erik Menendez Story]] • [[Elite (TV-reeks)]] • [[Dynasty (2017-televisiereeks)]] • [[Reptile (rolprent)]] • [[Toy Boy (TV-reeks)]] • [[Manifest (TV-reeks)]] • [[Lucifer (TV-reeks)]] • [[Boy Erased]] • [[The Unforgivable]] • [[Merlí: Sapere Aude]] • [[When They See Us]] • [[Sex Education (TV-reeks)]] • [[Wrong Side of the Tracks (TV-reeks)]] • [[Anatomy of a Scandal]] • [[Addams Family Values]] • [[7 Prisoners]] • [[Ruang Talok 69]] • [[Aquarius (TV-reeks)]] • [[Fool Me Once (TV-reeks)]] • [[Black Doves]] • [[Triptych (TV-reeks)]] • [[The Accident (TV-reeks)]] • [[Chernobyl 1986]] • [[Patient Seven]] • [[Niggies]] • [[American Son]] • [[Our Planet]] • [[Behind Her Eyes (TV-reeks)]] • [[Maid (TV-reeks)]] • [[The Gardener (TV-reeks)]] • [[The Residence (TV-reeks)]] • [[Alpha Males (TV-reeks)]] • [[Nonnas]] • [[The Four Seasons (TV-reeks)]] • [[Adolescence (TV-reeks)]] • [[Downsizing]] • [[Department Q (TV-reeks)]] • [[Garrard Conley]] • [[Eksgaybeweging]] • [[La Dolce Villa]] • [[Hit Man]] • [[Pieces of Her]] • [[The Upside]] • [[Loving Adults]] • [[The Woman in the Window]] • [[The Woman in the House Across the Street from the Girl in the Window]] • [[Sirens (TV-reeks)]] • [[Fair Play]] • [[Everything Calls for Salvation]] • [[The Two Popes]] • [[What/If]] • [[The Queen's Gambit]] • [[Luckiest Girl Alive]] • [[The Wonderful Story of Henry Sugar (rolprent)]] • [[The Wonderful Story of Henry Sugar and Three More]] • [[I'm Thinking of Ending Things]] • [[Taxi Driver]] • [[Dead Poets Society]] • [[The Thursday Murder Club]] • [[Your Name Engraved Herein]] • [[Night Always Comes]] • [[Marriage Story]] • [[Bros (rolprent)]] • [[I Don't Feel at Home in This World Anymore]] • [[Blue Jay (rolprent)]] • [[White Noise (rolprent)]] • [[Inventing Anna]] • [[Schtonk!]] • [[All Quiet on the Western Front (2022-rolprent)]] • [[Shameless (Amerikaanse televisiereeks)]] • [[Suits]] • [[Ballad of a Small Player]] • [[Weeds]] • [[Schitt's Creek]] • [[American Psycho]] • [[Spiderhead]] • [[Jay Kelly]] • [[Asteroid City]] • [[Steve (rolprent)]] • [[Glass Onion: A Knives Out Mystery]] • [[Ripley (TV-reeks)]] • [[Firefly Lane]] • [[Enough Said]] • [[Runs in the Family]] • [[Breaking Bad]] • [[El Camino: A Breaking Bad Movie]] • [[The Darjeeling Limited]] • [[Bardo, False Chronicle of a Handful of Truths]] • [[The Beast in Me]] • [[Vladimir (TV-reeks)]] • [[Get Out]] • [[Doubt (Amerikaanse rolprent)]] • [[Julie & Julia]] • [[Don't Let's Go to the Dogs Tonight]] • [[Trailer Park Boys]] • [[A Cure for Wellness]] • [[The Laundromat]] • [[Something Very Bad Is Going to Happen]] • [[Old Dog, New Tricks]] • [[Romeo and Juliet (1968-rolprent)]] • [[Jo Nesbø's Detective Hole]] ;Oscar-aande [[1ste Oscar-toekenningsaand|1ste (1929)]] • [[2de Oscar-toekenningsaand|2de (1930)]] • [[3de Oscar-toekenningsaand|3de (1930)]] • [[4de Oscar-toekenningsaand|4de (1931)]] • [[5de Oscar-toekenningsaand|5de (1932)]] • [[6de Oscar-toekenningsaand|6de (1934)]] • [[7de Oscar-toekenningsaand|7de (1935)]] • [[8ste Oscar-toekenningsaand|8ste (1936)]] • [[9de Oscar-toekenningsaand|9de (1937)]] • [[10de Oscar-toekenningsaand|10de (1938)]] • [[11de Oscar-toekenningsaand|11de (1939)]] • [[12de Oscar-toekenningsaand|12de (1940)]] • [[13de Oscar-toekenningsaand|13de (1941)]] • [[14de Oscar-toekenningsaand|14de (1942)]] • [[15de Oscar-toekenningsaand|15de (1943)]] • [[16de Oscar-toekenningsaand|16de (1944)]] • [[17de Oscar-toekenningsaand|17de (1945)]] • [[18de Oscar-toekenningsaand|18de (1946)]] • [[19de Oscar-toekenningsaand|19de (1947)]] • [[20ste Oscar-toekenningsaand|20ste (1948)]] • [[21ste Oscar-toekenningsaand|21ste (1949)]] • [[22ste Oscar-toekenningsaand|22ste (1950)]] • [[23ste Oscar-toekenningsaand|23ste (1951)]] • [[24ste Oscar-toekenningsaand|24ste (1952)]] • [[25ste Oscar-toekenningsaand|25ste (1953)]] • [[26ste Oscar-toekenningsaand|26ste (1954)]] • [[27ste Oscar-toekenningsaand|27ste (1955)]] • [[28ste Oscar-toekenningsaand|28ste (1956)]] • [[29ste Oscar-toekenningsaand|29ste (1957)]] • [[30ste Oscar-toekenningsaand|30ste (1958)]] • [[31ste Oscar-toekenningsaand|31ste (1959)]] • [[32ste Oscar-toekenningsaand|32ste (1960)]] • [[33ste Oscar-toekenningsaand|33ste (1961)]] • [[34ste Oscar-toekenningsaand|34ste (1962)]] • [[35ste Oscar-toekenningsaand|35ste (1963)]] • [[36ste Oscar-toekenningsaand|36ste (1964)]] • [[37ste Oscar-toekenningsaand|37ste (1965)]] • [[38ste Oscar-toekenningsaand|38ste (1966)]] • [[39ste Oscar-toekenningsaand|39ste (1967)]] • [[40ste Oscar-toekenningsaand|40ste (1968)]] • [[41ste Oscar-toekenningsaand|41ste (1969)]] • [[42ste Oscar-toekenningsaand|42ste (1970)]] • [[43ste Oscar-toekenningsaand|43ste (1971)]] • [[44ste Oscar-toekenningsaand|44ste (1972)]] • [[45ste Oscar-toekenningsaand|45ste (1973)]] • [[46ste Oscar-toekenningsaand|46ste (1974)]] • [[47ste Oscar-toekenningsaand|47ste (1975)]] • [[48ste Oscar-toekenningsaand|48ste (1976)]] • [[49ste Oscar-toekenningsaand|49ste (1977)]] • [[50ste Oscar-toekenningsaand|50ste (1978)]] • [[51ste Oscar-toekenningsaand|51ste (1979)]] • [[52ste Oscar-toekenningsaand|52ste (1980)]] • [[53ste Oscar-toekenningsaand|53ste (1981)]] • [[54ste Oscar-toekenningsaand|54ste (1982)]] • [[55ste Oscar-toekenningsaand|55ste (1983)]] • [[56ste Oscar-toekenningsaand|56ste (1984)]] • [[57ste Oscar-toekenningsaand|57ste (1985)]] • [[58ste Oscar-toekenningsaand|58ste (1986)]] • [[59ste Oscar-toekenningsaand|59ste (1987)]] • [[60ste Oscar-toekenningsaand|60ste (1988)]] • [[61ste Oscar-toekenningsaand|61ste (1989)]] • [[62ste Oscar-toekenningsaand|62ste (1990)]] • [[63ste Oscar-toekenningsaand|63ste (1991)]] • [[64ste Oscar-toekenningsaand|64ste (1992)]] • [[65ste Oscar-toekenningsaand|65ste (1993)]] • [[66ste Oscar-toekenningsaand|66ste (1994)]] • [[67ste Oscar-toekenningsaand|67ste (1995)]] • [[68ste Oscar-toekenningsaand|68ste (1996)]] • [[69ste Oscar-toekenningsaand|69ste (1997)]] • [[70ste Oscar-toekenningsaand|70ste (1998)]] • [[71st1 Oscar-toekenningsaand|71ste (1999)]] • [[72ste Oscar-toekenningsaand|72ste (2000)]] • [[73ste Oscar-toekenningsaand|73ste (2001)]] • [[74ste Oscar-toekenningsaand|74ste (2002)]] • [[75ste Oscar-toekenningsaand|75ste (2003)]] • [[76ste Oscar-toekenningsaand|76ste (2004)]] • [[77ste Oscar-toekenningsaand|77ste (2005)]] • [[78ste Oscar-toekenningsaand|78ste (2006)]] • [[79ste Oscar-toekenningsaand|79ste (2007)]] • [[80ste Oscar-toekenningsaand|80ste (2008)]] • [[81st1 Oscar-toekenningsaand|81ste (2009)]] • [[82ste Oscar-toekenningsaand|82ste (2010)]] • [[83ste Oscar-toekenningsaand|83ste (2011)]] • [[84ste Oscar-toekenningsaand|84ste (2012)]] • [[85ste Oscar-toekenningsaand|85ste (2013)]] • [[86ste Oscar-toekenningsaand|86ste (2014)]] • [[87ste Oscar-toekenningsaand|87ste (2015)]] • [[88ste Oscar-toekenningsaand|88ste (2016)]] • [[89ste Oscar-toekenningsaand|89ste (2017)]] • [[90ste Oscar-toekenningsaand|90ste (2018)]] • [[91ste Oscar-toekenningsaand|91ste (2019)]] • [[92ste Oscar-toekenningsaand|92ste (2020)]] • [[93ste Oscar-toekenningsaand|93ste (2021)]] • [[94ste Oscar-toekenningsaand|94ste (2022)]] • [[95ste Oscar-toekenningsaand|95ste (2023)]] • [[96ste Oscar-toekenningsaand|96ste (2024)]] • [[97ste Oscar-toekenningsaand|97ste (2025)]] ;Golden Globe-aande [[Golden Globe]] • [[1ste Golden Globe-toekenningsaand|1ste (1944)]] • [[2de Golden Globe-toekenningsaand|2de (1945)]] • [[3de Golden Globe-toekenningsaand|3de (1946)]] • [[4de Golden Globe-toekenningsaand|4de (1947)]] • [[5de Golden Globe-toekenningsaand|5de (1948)]] • [[6de Golden Globe-toekenningsaand|6de (1949)]] • [[7de Golden Globe-toekenningsaand|7de (1950)]] • [[8ste Golden Globe-toekenningsaand|8ste (1951)]] • [[9de Golden Globe-toekenningsaand|9de (1952)]] • [[10de Golden Globe-toekenningsaand|10de (1953)]] • [[11de Golden Globe-toekenningsaand|11de (1954)]] • [[12de Golden Globe-toekenningsaand|12de (1955)]] • [[13de Golden Globe-toekenningsaand|13de (1956)]] • [[14de Golden Globe-toekenningsaand|14de (1957)]] • [[15de Golden Globe-toekenningsaand|15de (1958)]] • [[16de Golden Globe-toekenningsaand|16de (1959)]] • [[17de Golden Globe-toekenningsaand|17de (1960)]] • [[18de Golden Globe-toekenningsaand|18de (1961)]] • [[19de Golden Globe-toekenningsaand|19de (1962)]] • [[20ste Golden Globe-toekenningsaand|20ste (1963)]] • [[21ste Golden Globe-toekenningsaand|21ste (1964)]] • [[22ste Golden Globe-toekenningsaand|22ste (1965)]] • [[23ste Golden Globe-toekenningsaand|23ste (1966)]] • [[24ste Golden Globe-toekenningsaand|24ste (1967)]] • [[25ste Golden Globe-toekenningsaand|25ste (1968)]] • [[26ste Golden Globe-toekenningsaand|26ste (1969)]] • [[27ste Golden Globe-toekenningsaand|27ste (1970)]] • [[28ste Golden Globe-toekenningsaand|28ste (1971)]] • [[29ste Golden Globe-toekenningsaand|29ste (1972)]] • [[30ste Golden Globe-toekenningsaand|30ste (1973)]] • [[31ste Golden Globe-toekenningsaand|31ste (1974)]] • [[32ste Golden Globe-toekenningsaand|32ste (1975)]] • [[33ste Golden Globe-toekenningsaand|33ste (1976)]] • [[34ste Golden Globe-toekenningsaand|34ste (1977)]] • [[35ste Golden Globe-toekenningsaand|35ste (1978)]] • [[36ste Golden Globe-toekenningsaand|36ste (1979)]] • [[37ste Golden Globe-toekenningsaand|37ste (1980)]] • [[38ste Golden Globe-toekenningsaand|38ste (1981)]] • [[39ste Golden Globe-toekenningsaand|39ste (1982)]] • [[40ste Golden Globe-toekenningsaand|40ste (1983)]] • [[41ste Golden Globe-toekenningsaand|41ste (1984)]] • [[42ste Golden Globe-toekenningsaand|42ste (1985)]] • [[43ste Golden Globe-toekenningsaand|43ste (1986)]] • [[44ste Golden Globe-toekenningsaand|44ste (1987)]] • [[45ste Golden Globe-toekenningsaand|45ste (1988)]] • [[46ste Golden Globe-toekenningsaand|46ste (1989)]] • [[47ste Golden Globe-toekenningsaand|47ste (1990)]] • [[48ste Golden Globe-toekenningsaand|48ste (1991)]] • [[49ste Golden Globe-toekenningsaand|49ste (1992)]] • [[50ste Golden Globe-toekenningsaand|50ste (1993)]] • [[51ste Golden Globe-toekenningsaand|51ste (1994)]] • [[52ste Golden Globe-toekenningsaand|52ste (1995)]] • [[53ste Golden Globe-toekenningsaand|53ste (1996)]] • [[54ste Golden Globe-toekenningsaand|54ste (1997)]] • [[55ste Golden Globe-toekenningsaand|55ste (1998)]] • [[56ste Golden Globe-toekenningsaand|56ste (1999)]] • [[57ste Golden Globe-toekenningsaand|57ste (2000)]] • [[58ste Golden Globe-toekenningsaand|58ste (2001)]] • [[59ste Golden Globe-toekenningsaand|59ste (2002)]] • [[60ste Golden Globe-toekenningsaand|60ste (2003)]] • [[61ste Golden Globe-toekenningsaand|61ste (2004)]] • [[62ste Golden Globe-toekenningsaand|62ste (2005)]] • [[63ste Golden Globe-toekenningsaand|63ste (2006)]] • [[64ste Golden Globe-toekenningsaand|64ste (2007)]] • [[65ste Golden Globe-toekenningsaand|65ste (2008)]] • [[66ste Golden Globe-toekenningsaand|66ste (2009)]] • [[67ste Golden Globe-toekenningsaand|67ste (2010)]] • [[68ste Golden Globe-toekenningsaand|68ste (2011)]] • [[69ste Golden Globe-toekenningsaand|69ste (2012)]] • [[70ste Golden Globe-toekenningsaand|70ste (2013)]] • [[71ste Golden Globe-toekenningsaand|71ste (2014)]] • [[72ste Golden Globe-toekenningsaand|72ste (2015)]] • [[73ste Golden Globe-toekenningsaand|73ste (2016)]] • [[74ste Golden Globe-toekenningsaand|74ste (2017)]] • [[75ste Golden Globe-toekenningsaand|75ste (2018)]] • [[76ste Golden Globe-toekenningsaand|76ste (2019)]] • [[77ste Golden Globe-toekenningsaand|77ste (2020)]] • [[78ste Golden Globe-toekenningsaand|78ste (2021)]] • [[79ste Golden Globe-toekenningsaand|79ste (2022)]] • [[80ste Golden Globe-toekenningsaand|80ste (2023)]] • [[81ste Golden Globe-toekenningsaand|81ste (2024)]] • [[82ste Golden Globe-toekenningsaand|82ste (2025)]] • [[83ste Golden Globe-toekenningsaand|83ste (2026)]] ;Cannes-rolprentfeeste [[Cannes-rolprentfees 1946|1946]] • [[Cannes-rolprentfees 1947|1947]] • [[Cannes-rolprentfees 1949|1949]] • [[Cannes-rolprentfees 1951|1951]] • [[Cannes-rolprentfees 1952|1952]] • [[Cannes-rolprentfees 1953|1953]] • [[Cannes-rolprentfees 1954|1954]] • [[Cannes-rolprentfees 1955|1955]] • [[Cannes-rolprentfees 1956|1956]] • [[Cannes-rolprentfees 1957|1957]] • [[Cannes-rolprentfees 1958|1958]] • [[Cannes-rolprentfees 1959|1959]] • [[Cannes-rolprentfees 1960|1960]] • [[Cannes-rolprentfees 1961|1961]] • [[Cannes-rolprentfees 1962|1962]] • [[Cannes-rolprentfees 1963|1963]] • [[Cannes-rolprentfees 1964|1964]] • [[Cannes-rolprentfees 1965|1965]] • [[Cannes-rolprentfees 1966|1966]] • [[Cannes-rolprentfees 1967|1967]] • [[Cannes-rolprentfees 1968|1968]] • [[Cannes-rolprentfees 1969|1969]] • [[Cannes-rolprentfees 1970|1970]] • [[Cannes-rolprentfees 1971|1971]] • [[Cannes-rolprentfees 1972|1972]] • [[Cannes-rolprentfees 1973|1973]] • [[Cannes-rolprentfees 1974|1974]] • [[Cannes-rolprentfees 1975|1975]] • [[Cannes-rolprentfees 1976|1976]] • [[Cannes-rolprentfees 1977|1977]] • [[Cannes-rolprentfees 1978|1978]] • [[Cannes-rolprentfees 1979|1979]] • [[Cannes-rolprentfees 1980|1980]] • [[Cannes-rolprentfees 1981|1981]] • [[Cannes-rolprentfees 1982|1982]] • [[Cannes-rolprentfees 1983|1983]] • [[Cannes-rolprentfees 1984|1984]] • [[Cannes-rolprentfees 1985|1985]] • [[Cannes-rolprentfees 1986|1986]] • [[Cannes-rolprentfees 1987|1987]] • [[Cannes-rolprentfees 1988|1988]] • [[Cannes-rolprentfees 1989|1989]] • [[Cannes-rolprentfees 1990|1990]] • [[Cannes-rolprentfees 1991|1991]] • [[Cannes-rolprentfees 1992|1992]] • [[Cannes-rolprentfees 1993|1993]] • [[Cannes-rolprentfees 1994|1994]] • [[Cannes-rolprentfees 1995|1995]] • [[Cannes-rolprentfees 1996|1996]] • [[Cannes-rolprentfees 1997|1997]] • [[Cannes-rolprentfees 1998|1998]] • [[Cannes-rolprentfees 1999|1999]] • [[Cannes-rolprentfees 2000|2000]] • [[Cannes-rolprentfees 2001|2001]] • [[Cannes-rolprentfees 2002|2002]] • [[Cannes-rolprentfees 2003|2003]] • [[Cannes-rolprentfees 2004|2004]] • [[Cannes-rolprentfees 2005|2005]] • [[Cannes-rolprentfees 2006|2006]] • [[Cannes-rolprentfees 2007|2007]] • [[Cannes-rolprentfees 2008|2008]] • [[Cannes-rolprentfees 2009|2009]] • [[Cannes-rolprentfees 2010|2010]] • [[Cannes-rolprentfees 2011|2011]] • [[Cannes-rolprentfees 2012|2012]] • [[Cannes-rolprentfees 2013|2013]] • [[Cannes-rolprentfees 2014|2014]] • [[Cannes-rolprentfees 2015|2015]] • [[Cannes-rolprentfees 2016|2016]] • [[Cannes-rolprentfees 2017|2017]] • [[Cannes-rolprentfees 2018|2018]] • [[Cannes-rolprentfees 2019|2019]] • [[Cannes-rolprentfees 2020|2020]] • [[Cannes-rolprentfees 2021|2021]] • [[Cannes-rolprentfees 2022|2022]] • [[Cannes-rolprentfees 2023|2023]] • [[Cannes-rolprentfees 2024|2024]] • [[Cannes-rolprentfees 2025|2025]] ;Ander pryse [[Grammy]] • [[Emmy]] • [[Brit Awards]] • [[Mercury-prys]] • [[Hollywood Walk of Fame]] • [[Lys van sterre op die Hollywood Walk of Fame]] • [[Bafta]] • [[Goue Leeu]] • [[Cecil B. DeMille-prys]] • [[Palme d'Or]] • [[Cannes-rolprentfees]] • [[37ste AVN-prystoekenning]] • [[36ste AVN-prystoekenning]] • [[AVN Adult Entertainment Expo]] • [[35ste AVN-prystoekenning]] • [[34ste AVN-prystoekenning]] • [[33ste AVN-prystoekenning]] • [[32ste AVN-prystoekenning]] ;SA kunstenaars [[Lêer:Hendrik_Hanekom.jpg|links|140px|border]] [[Wena Naudé]] • [[Trudie Taljaard]] • '''[[Hendrik Hanekom]]''' • [[Mathilda Hanekom]] • [[André Huguenet]] • [[Siegfried Mynhardt]] • [[Paul de Groot]] • [[Lydia Lindeque]] • [[Paul Slabolepszy]] • [[Marius Weyers]] • [[John Kani]] • [[Kappie Botha]] • [[Chris du Toit]] • [[Limpie Basson]] • [[Taubie Kushlick]] • [[Judy Page]] • [[Vivian Solomons]] • [[Yvonne Bryceland]] • [[Brian Astbury]] • [[Louis van Niekerk]] • [[Bill Curry]] • [[Dawie Malan]] • [[Lida Botha]] • [[Paul Lückhoff]] • [[Eckard Rabe]] • [[Dewald Wasserfall]] • [[Demi Lee Moore]] • [[Tertius Meintjes]] • [[Justin Fox]] • [[Grethe Fox]] • [[Ruhan du Toit]] • [[Touch of Class]] • [[Ian Gabriel]] ;Ander kunstenaars [[Kevin Olusola]] • [[Kumbh Mela]] ;Afrikaanse rolprente [[Hulda Versteegh MD]] • [[Die Professor en die Prikkelpop]] • [[Gee My Jou Hand]] • [[Salomien]] • [[Die Vlugteling]] • [[Die Hele Dorp Weet]] • [[Soekie]] • [[Voortreflike Familie Smit]] • [[Sien Jou Môre]] • [[Dirkie]] • [[Lied in My Hart]] • [[Jy Is My Liefling]] • [[Die Wildtemmer]] • [[Seun van die Wildtemmer]] • [[Vicki]] • [[My Broer se Bril]] • [[Vlug van die Seemeeu]] • [[Die Banneling]] • [[Liefde vir Lelik]] • [[Kaptein Caprivi]] • [[Pappalap]] • [[Die Erfgenaam]] • [[Breekpunt]] • [[Lindie]] • [[Die Drie Van der Merwes]] • [[Die Spook van Donkergat]] • [[Die Bankrower]] • [[Die Wit Sluier]] • [[Aanslag op Kariba]] • [[Boland!]] • [[Dans van die Flamink]] • [[Tant Ralie se Losieshuis]] • [[Die Spaanse Vlieg]] ;Afrikaanse teater [[Die Ruimte]] • [[Baxter-teatersentrum]] • [[Kunstekaap-teatersentrum]] • [[Markteater]] • [[Sand du Plessis-teaterkompleks]] • [[Fringe]] • [[Laager]] • [[Kruik]] • [[Sukovs]] • [[Truk]] • [[Naruk]] • [[Swaruk]] • [[Nasionale Teater van Namibië]] • [[Kunstekaap]] • [[Playhouse Company]] • [[Pacofs]] • [[Staatsteater-geselskap]] • [[Labia (teater)|Labia]] • [[Ida Labia]] • [[Alexander-teater]] • [[Suid-Afrikaanse Staatsteater]] • [[The Barnyard Theatre]] • [[On Broadway]] • [[Fugard-teater]] • [[Maynardville-opelugteater]] • [[Theatre on the Bay]] • [[Pieter Toerien]] • [[Afrikaansche Schouwburg]] • [[Alhambra-bioskoop, Kaapstad]] • [[Alhambra-teater, Durban]] • [[Alhambra-teater, Johannesburg]] • [[NG gemeente St. Stephen's]] • [[Bloemfonteinse Stadskouburg]] • [[Bloemfonteinse Teatergroep]] • [[Sterrewagteater]] • [[Lamont-Hussey-sterrewag]] • [[Die Bywoners]] • [[Die Koffiehuis]] • [[Ernest Oppenheimer-teater]] ;Afrikaanse liedjies [[Vader Jakob]] • [[Hansie slim]] • [[Jan Pierewiet]] • [[Wiegeliedjie (Slaap, my kindjie, slaap sag)]] • [[Liewe Maan]] • [[Daar gaan uit vergange se dae]] • [[Loreley]] • [[Die vrolike musikant]] • [[O, die liewe Martatjie]] • [[O, boereplaas]] • [[Santjie van Soendal]] • [[Stille nag, heilige nag]] • [[Silwervloot]] • [[Afrikaners is plesierig]] • [[Al lê die berge nog so blou]] • [[Mamma, 'k wil 'n man hê]] • [[My hartjie, my liefie]] • [[Bolandse nooi'ntjie]] • [[Suikerbossie]] • [[Marietjie, Maraia, Maryne]] • [[Ek soek na my Dina]] • [[In die Mei]] • [[Liefde verlore]] • [[Koffie, koffie]] • [[Gaudeamus igitur (Kom nou, kêrels)]] ;XXX [[NoFap]] • [[Pornoster]] • [[Gonzo-pornografie]] • [[Amateurpornografie]] • [[Veelrassige pornografie]] • [[IAFD]] • [[AVN-prys]] • [[XBIZ-prys]] • [[Jenna Jameson]] • [[Rocco Siffredi]] • [[James Deen]] • [[Briana Banks]] • [[François Sagat]] • [[Pornografiese subgenres]] • [[Hentai]] • [[AVN-prys vir manlike kunstenaar van die jaar]] • [[Manuel Ferrara]] • [[Mick Blue]] • [[T. T. Boy]] • [[Small Hands]] • [[Lexington Steele]] • [[Evan Stone]] • [[Tommy Gunn]] • [[Michael Lucas]] ;Tydskrifte [[Vogue (tydskrif)]] • [[Condé Nast]] • [[Anna Wintour]] • [[Twiggy]] ;Ander [[Stereoskopie]] • [[Stereopse]] • [[Binokulêre visie]] • [[Akkommodasie (oog)]] • [[Stereoskoop]] • [[Vergensie]] • [[Oneindigheid]] • [[3D-rolprent]] • [[IMAX]] • [[Wi-Fi]] • [[Spirograaf]] • [[Meccano]] • [[Scalextric]] • [[Anna Delvey]] • [[Ensemblerolprent]] ;Speletjies [[Canasta]] • [[Rummy]] • [[Rummikub]] • [[Klondike]] • [[Patience]] • [[Boer (speelkaart)]] • [[Franse speelkaarte]] • [[Vrou (speelkaart)]] • [[Heer (speelkaart)]] • [[Joker]] • [[Skommel (speelkaarte)]] • [[Hartens (speelkaarte)]] • [[Skoppens (speelkaarte)]] • [[Ruitens (speelkaarte)]] • [[Klawers (speelkaarte)]] • [[Aas (speelkaart)]] • [[Prentkaart]] • [[Gambiet]] • [[Koningingambiet]] • [[Gin rummy]] • [[Mahjong solitaire]] • [[Mahjongteël]] • [[Mahjong]] ;Strokiesverhale [[X-Men]] • [[Hulk]] • [[Thor (Marvel Comics)]] • [[Captain America]] • [[Cyclops]] • [[Wolverine]] • [[Nightcrawler]] • [[Mutant (Marvel Comics)]] • [[Spider-Man]] • [[Doctor Octopus]] • [[Norman Osborn]] • [[Venom]] • [[The Spider]] • [[Pulptydskrif]] • [[Avengers]] • [[Eric Stanton]] • [[Cosplay]] • [[Simbioot (Marvel Comics)]] • [[Flash Thompson]] • [[Harry Osborn]] • [[Mary Jane Watson]] • [[Gwen Stacy]] • [[J. Jonah Jameson]] • [[Black Cat]] • [[Fantastic Four]] • [[Madame Tussauds]] • [[Black Panther]] • [[Wakanda]] • [[Heliopolitans]] • [[Psionika]] • [[Jean Grey]] • [[Professor X]] • [[Magneto]] • [[Class Comics]] • [[Patrick Fillion]] • [[DC Comics]] • [[Endless]] n7ivgceuq66dhc1ifrayaapoj5f6f83 0 100598 2894679 2829908 2026-04-17T17:58:18Z BurgertB 2401 Skakel 2894679 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|''The Andromeda Strain''}} {{Boek | titel = ''The Andromeda Strain'' | subtitel = | oorspr titel = | vertaler = | beeld = | outeur = [[Michael Crichton]] | omslagontwerp = | land = {{vlagland|Verenigde State}} | taal = [[Engels]] | reeks = | onderwerp = | genre = Tegno-riller | uitgewer = Alfred A. Knopf | uitgewingsdatum = 12 Mei 1969 | medium = Druk (gebind & sagteband) | bladsye = 350 | grootte_gewig = | oplage = | isbn = 0-394-41525-6 | isbntoeligting = | issn = | voorafgegaan = | vervolg = [[The Terminal Man]] }} '''''The Andromeda Strain''''' is 'n tegno-riller roman deur [[Michael Crichton]] wat handel oor die poging van 'n groep wetenskaplikes om die uitbreek van 'n [[Buiteaardse lewe|buiteaardse mikro-organisme]] in die Amerikaanse deelstaat [[Arizona]] te ondersoek en beheer. Die roman is in 1969 gepubliseer en het op die ''[[New York Times]]'' se topverkoperlys verskyn, waarvolgens Chrichton se reputasie as suksesvolle genre-skrywer gevestig is. Sy roman was die basis vir 'n gelyknamige 1971 film waarvan [[Robert Wise]] die regie behartig het, asook 'n gelyknamige 2008 minireeks wat deur [[Ridley Scott]] vervaardig is. {{Saadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Andromeda Strain, The}} [[Kategorie:Engelse romans]] psp99138wsgt6c4eruejb499d09qdmg 0 101182 2894672 2842423 2026-04-17T17:50:07Z BurgertB 2401 /* 1991 */ 2894672 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Dieoorlewendestweededrukvoorblad.jpg|duimnael|Die Oorlewendes]] [[Lêer:Wintervandienovavoorblad.jpg|duimnael|Winter van die NOVA ]] [[Lêer:ProjekXVreemdelingevoorblad.jpg|duimnael|Projek X: Vreemdelinge]] [[Lêer:Een biljoen jaar NC.png|duimnael|Een biljoen jaar NC]] [[Lêer:T!Nax'u.png|duimnael|T!Nax'u]] [[Lêer:Deur na Nebula Nege.jpg|duimnael|Deur na Nebula Nege]] [[Lêer:Diebruinplaneet1.jpg|duimnael|Die Bruin Planeet]] Hierdie '''lys van Afrikaanse wetenskapsfiksie''' is chronologies sorteer en sluit slegs die oorspronklike werke in. Hierdie lys sluit ook, waar moontlik, radiodramas, kortverhale en TV-reekse in. == Oorsig == Reeds in '''1960''' skryf [[Jan Rabie]] die artikel "Toekomsfiksie en die letterkunde".<ref> Rabie, J. 1960. Toekomsfiksie en die letterkunde. ''Die Kaapse Bibliotekaris'', 3(100):9-12.</ref> Rabie stel in hierdie artikel die wetenskapsfiksie-genre as wêreldletterkunde aan die leser bekend, hoewel hy ook drie Afrikaanse outeurs noem: hyself, [[Leon Rousseau]] en [[Tiaan Eybers]]<ref> Rabie, J. 1960. Toekomsfiksie en die letterkunde. ''Die Kaapse Bibliotekaris'', 3(100):9-10.</ref>. Rabie bespeur oor die algemeen 'n element van wêreldontvlugting, feëverhale<ref>Kannemeyer, J. 2004. Jan Rabie: Prosapionier en politieke padwyse. Kaapstad: Tafelberg, p. 267</ref>, herleefde legendes en mites<ref>Rabie, J. 1960. Toekomsfiksie en die letterkunde. ''Die Kaapse Bibliotekaris'', 3(100):10.</ref>en “kommenterende gewete van die mensdom” <ref> Rabie, J. 1960. Toekomsfiksie en die letterkunde. ''Die Kaapse Bibliotekaris'', 3(100):11.</ref> in “toekomsfiksie”, wat hy spesifiek in een sin as sinoniem vir “Afrikaanse wetenskapsfiksie” of “ruimterillers” of “science fiction” uitstip<ref>Rabie, J. 1960. Toekomsfiksie en die letterkunde. ''Die Kaapse Bibliotekaris'', 3(100):9.</ref>. Rabie eien die potensiaal van 'n genre wat die vermoë het om kultuurskeppend te wees, maar gaan een stappie verder: wetenskapsfiksie kan die grens oorbrug tussen humanisme en die wetenskap, kuns en wetenskap, “tussen 'n roos en 'n atoom” <ref>Rabie, J. 1960. Toekomsfiksie en die letterkunde. ''Die Kaapse Bibliotekaris'', 3(100):11.</ref>. Rabie <ref>Rabie, J. 1960. Toekomsfiksie en die letterkunde. ''Die Kaapse Bibliotekaris'', 3(100):11.</ref> sien hierdie genre teen die onsekere dampkring van die atoomeeu, ruimtewedloop en Koue Oorlog. '''1976''': Een fokus wat Rabie sowel in sy artikel as in 'n toegestane onderhoud op [[Onrus]]<ref> Pieterse, L. 1976. 'n Kuiertjie by Jan Rabie op Onrus. ''Die Kaapse Bibliotekaris'', 3(2):5-6</ref> deel, is sy belangstelling in en bekommernis oor die toekoms van die mens en die Afrikaner, maar ook die uitreik van die mens na die buitenste ruimte. Twee vrae word beantwoord, waaronder: {{cquote| ''Jan, hoe skakel jou ruimteromans of toekomsfiksie nou by jou ander werk in? Is dit dan nie juis jy wat die genré (sic) in Afrikaans begin het nie?'' Ja! Die hele planeet behoort aan my! En nog 'n ding: Engels is die bril waarmee die gemiddelde Afrikaner na die wêreld kyk en ek het Engels omseil. Ek het Frans goed gaan leer, Grieks ook en Franse en Griekse romans vertaal ek hope van in Afrikaans. Die planeet behoort aan ons almal! Ek is nuuskierig, daarom het ek Europa toe gegaan, wat in China gebeur is ook my erfenis, maar ek is fanaties Afrikaans! Maar ek weet, as ek die hele planeet lief het, is ek verantwoordelik vir een stukkie daarvan. Ek kom weer op daai ding terug! }} en {{cquote| ''Dus is die tuin en duikery jou afleiding?'' Dit was bergklim ook, musiek ook, klassieke musiek, ruimtefiksie! Laasgenoemde miskien omdat ek so bekommerd is oor die Afrikaner se toekoms dat ek belangstel in die toekoms verder, in die ruimte, waarheen ons eendag sal uittrek! }} '''1983''': "Sciencefiction: problematiek en perspektief", deur C.E. Ungerer, is die eerste proefskrif omtrent die wetenskapsfiksie in die Afrikaanse taal.<ref>[http://www.literator.org.za/index.php/literator/article/download/463/624Venter, De Waal. 2000. Science fiction (SF) - wat is ''eintlik'' aan die gang? Literator 21(2): 28. ]</ref> Sy vra haar af:<ref>Ungerer, C.E. 1983. Sciencefiction: problematiek en perspektief. Ongepubliseerde D.Litt. et Phil.-proefskrif, Universiteit van die Oranje-Vrystaat, Bloemfontein. p. 203</ref> {{cquote| Wat is die situasie in Suid-Afrika? Sciencefiction in Afrikaans - en nou is SF van gehalte nie eens ter sprake nie - kan feitlik op die vingers van mens se twee hande getel word. ''Sekondêre literatuur - met ander woorde literatuur oor SF - bestaan, na my wete, glad nie in Afrikaans nie.'' }} In haar proefskrif kyk sy wel na wetenskapsfiksie-elemente in die oeuvre van [[Etienne Leroux]], [[Chris Barnard (skrywer)|Chris Barnard]], [[Breyten Breytenbach]], [[P.G. du Plessis]], [[Anna M. Louw]] en Jan Rabie. Laasgenoemde se ''Swart ster oor die Karoo'' (1957) en ''Die hemelblom'' (1971) word as "suiwer SF-verhale" beskou. Sy skryf voorts: "Dit is interessant dat die meeste SF in Afrikaans op die jeugdige leser toegespits is."<ref>Ungerer, C.E. 1983. Sciencefiction: problematiek en perspektief. Ongepubliseerde D.Litt. et Phil.-proefskrif, Universiteit van die Oranje-Vrystaat, Bloemfontein. p.224 </ref> ''Ekliptika X'' (Pierre Conradie, 1971), ''Die bruin planeet'' (Kobus Smit, s.j.) en ''Blou vier, groen vier'' (Ilse Steenberg, 1981) kom almal onder die loep<ref>Ungerer, C.E. 1983. Sciencefiction: problematiek en perspektief. Ongepubliseerde D.Litt. et Phil.-proefskrif, Universiteit van die Oranje-Vrystaat, Bloemfontein. pp. 224-227</ref> en elkeen word respektiewelik as ''space opera'', avontuurboek en fantasie ingedeel: ietwat teleurstellende pogings tot wetenskapsfiksie (omdat daar weinig sprake van komplekse organisasie met verskillende strata of betekenisvlakke is), hoewel die tekste almal aan SF-kriteria voldoen. Voorts word ''Loeloeraai'' ([[C.J. Langenhoven]], 1923) en "Fofelooi is Sjorsjor" (Pierre Haarhoff, Augustus 1980) uitvoerig bespreek. Na Ungerer se mening slaag ''Loeloeraai'' nie as wetenskapsfiksie nie, al is dit ook geslaagde fiksie, omrede die wetenskapfiktiewe struktuurelemente nie geloofwaardig is nie; die wetenskapfiktiewe gegewens word nie oortuigend gerasionaliseer nie, en sommige word eksplisiet verswyg.<ref>Ungerer, C.E. 1983. Sciencefiction: problematiek en perspektief. Ongepubliseerde D.Litt. et Phil.-proefskrif, Universiteit van die Oranje-Vrystaat, Bloemfontein. pp. 260</ref> "Fofelooi is Sjorsjor" slaag wel, omdat die wetenskapfiktiewe ''novum'' (nuutjie, gegewe) oorheersend en logies verklaarbaar is, maar daar is ook ander simboliese (maatskaplike) eienskappe opgesluit, asook geen optimale ''Endzustand'' nie (daar is in die moderne epistemologie en filosofie van die wetenskap 'n visie van die wêreld met sy gebreke, maar geen optimale oplossing nie).<ref>Ungerer, C.E. 1983. Sciencefiction: problematiek en perspektief. Ongepubliseerde D.Litt. et Phil.-proefskrif, Universiteit van die Oranje-Vrystaat, Bloemfontein. pp. 272-273</ref> Oor die Afrikaanse konteks skryf sy <ref>Ungerer, C.E. 1983. Sciencefiction: problematiek en perspektief. Ongepubliseerde D.Litt. et Phil.-proefskrif, Universiteit van die Oranje-Vrystaat, Bloemfontein. pp. 277-278</ref>: {{cquote| Die situasie van SF in Afrikaans is ietwat enigmaties. In Nederland het die belangstelling in SF ook relatief laat gekom, maar sedert die sestigerjare het dit toenemend gegroei. Die aantal SF-jeugboeke in Afrikaans is relatief baie. Navorsing dui aan dat dit gewild by skoolkinders is, maar vir die gesofistikeerde leser is SF-leesstof minimaal. Aan die ander kant is die moderne prosa en die sogenaamde absurde gegewe, nie vreemd in ons taal nie. In van hierdie prosa, is daar wel sciencefiction-elemente aanwesig, maar dit is nie so dominant dat die werke as SF gekategoriseer kan word nie. Die moderne prosa het ook relatief laat in Afrikaans gekom, maar soos aangetoon het SF parallel daarmee in ander Westerse lande ontwikkel. In Afrikaans is dit nie die geval nie. Redes hiervoor kan nie wetenskaplik verantwoord word nie, daar kan hoogstens gespekuleer word. Is dit miskien die feit dat die deursnee Afrikaner nog moet sukkel om die finansiële en kulturele agterstand in te haal en nog besig is om sy ''Umwelt'' uit te sorteer sonder om hom nog oor die sterre te bekommer? Maar hoekom dan die Nuwe Prosa en die implementering van die absurde? Of is dit maar net toevallig dat daar nog min betekenisvolle SF geskryf is, as mens in ag neem dat ons taal jonk is, die Afrikanernasie van die kleinste in die wêreld en die aantal skrywers relatief min is? Absolute antwoorde is daar nie. Die Afrikaanse tekste in die ondersoek is egter 'n manifestasie van die feit dat ons skrywers in ons taal oor die kompetensie beskik om SF van gehalte te lewer. }} '''1985''': Volgens Prophet<ref>Prophet, J. 1985. Children’s SF. Its history, literary development and applications in contemporary society. Acta Academica, Series D, no. 5.</ref> word wetenskapsfiksie in jeugliteratuur deur literatore, onderwysers en andere as 'n genre van weinig literêre of skolastiese waarde beskou. Om hierdie rede word dit selde, indien ooit, op skole aangebied, "especially in South Afrika (sic) where the genre has yet to become respectable." Kinders glo daarom dat wetenskapsfiksie lektuur is wat geen meriete het of van belang is nie.<ref>Prophet, J. 1985. Children’s SF. Its history, literary development and applications in contemporary society. Acta Academica, Series D, no. 5, p. 1.</ref> In Hoofstuk 6, ‘Children's SF in South Africa’<ref>Prophet, J. 1985. Children’s SF. Its history, literary development and applications in contemporary society. Acta Academica, Series D, no. 5, p. 43-45</ref>, word gedeeltes uit Goldstuck se artikel, 'Low-flying sci-fi' (''Fontline'', Desember 1984), aangehaal: {{cquote| "In the vast symphony of classic works that science fiction has produced South African efforts rank as mere ditties" [...] "From C.J. Langenhoven's aliens-in-the-backyard to Claude Nune's time-travelling bushmen to Wessel Ebersohn's androids in the canefields, sf in this country has never aspired to the status of literature." }} Die Afrikaanse werke wat bespreek word, is die ''Fritz Deelman''-reeks (Leon Rousseau), die ''Leon Hugo''-reeks (Leon Kock), ''Sending Reyger'' (Rocco van Schalkwyk), die ''Atlantis''-reeks (Helene Hugo), ''Swart Ster oor die Wêreld'' (sic) en ''Hemelblom'' (sic) (Jan Rabie) en ''Blou vier, groen vier'' (Ilse Steenberg). Met die uitsondering van ''Blou vier, groen vier'' ("one of the best Afrikaans children's science fiction works"), en die tienerpoging ''Sending Reyger'' wat verskoon word, word die meerderheid werke oor die algemeen van swak karaktertekening en "stock situations" beskuldig. In die samevatting staan:<ref>Prophet, J. 1985. Children’s SF. Its history, literary development and applications in contemporary society. Acta Academica, Series D, no. 5, p. 49-50</ref> {{cquote| "South African children's sf, both in quality and application, lags far behind the rest of the literary world. Most of the sf produced so far has been in Afrikaans and is of extremely low literary merit. There are, however, a few encouraging signs that we too may eventually develop a strong sf literature for children - perhaps when it becomes more respectable in universities and schools." }} '''1988''': Volgens [[Elsabe Steenberg]]<ref>Steenberg, Elsabe. 1988. Primêre behoeftes van tieners waarin hul boeke voorsien. In: Cilliers, Isabel (red.). ''Op weg na begrip: Kinderliteratuur vir Suider-Afrika''. Kaapstad: Maskew Miller Longman. bl. 171-172</ref> kan Afrikaanse wetenskapsfiksie skaars as 'n volwaardige subgenre van jeugliteratuur beskou word, weens gebreke wat betref karakterisering en struktuur. Aan die positiewe kant beskik wetenskapsfiksie oor 'n intelligente opset, opwindende toekomsgerigtheid, en eis intellektuele samewerking van die leser: {{cquote| Daar is tieners wat dit eksklusief lees vir twee tot vyf jaar. In Afrikaans is daar nog min bevredigende wetenskapfiksie beskikbaar – Frans Coetzee se ''RIKUS''-reeks is byvoorbeeld eerder vir kinders geskik as vir tieners. Dat dit jeugdiges daarom laat Engels lees om hierdie behoefte te kan bevredig, het geen nadeel nie. }} Sy lig die volgende kenmerke van Afrikaanse jeugwetenskapfiksie uit: # Superwetenskap word dikwels met die fantasie en towery vermeng. # Vreemde kreature en veral masjiene speel 'n rol. # 'n Onbekende wêreld word betree. # Menslike problematiek, waarin die tiener ook na homself kan terugverwys, manifesteer: liefde teenoor haat, angs en krisis, oorwinning teenoor nederlaag. '''1988''': Inger Preis brei in die laaste hoofstuk van die verhandeling "Fantasie: modern, postmodern en wetenskapfiksie met toespitsing op die Afrikaanse kortverhaal" meer uit oor die Afrikaanse wetenskapsfiksie.<ref>Preis, I. 1988. Fantasie: modern, postmodern en wetenskapfiksie met toespitsing op die Afrikaanse kortverhaal. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling, Universiteit van Pretoria. pp. 121-156</ref> Die volgende opmerking word gemaak:<ref>Preis, I. 1988. Fantasie: modern, postmodern en wetenskapfiksie met toespitsing op die Afrikaanse kortverhaal. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling, Universiteit van Pretoria. pp. 134-135</ref> {{cquote| Daar is nog maar weinig Afrikaanse wetenskapfiksie geskryf en verreweg die meeste daarvan val onder avontuurverhale vir die jeug. Die wetenskaplike elemente in hierdie verhale dien slegs tot vermaak van jong lesers en die werke is van min literêre belang. Bydraes tot die jeugverhale kom van skrywers soos L. Rousseau, J. Kock, K. Smit, J. Bredell, J. Rabie, E. Maritz, I. Steenberg en P. Conradie. Daar is 'n paar betekenisvolle wetenskapfiksiewerke soos P.G. du Plessis se drama ''Plaston: DNS-kind'', en Anna M. Louw se se roman ''Die koms van die komeet'', maar die meeste relevante bydraes tot Afrikaanse wetenskapsfiksie kom uit die kortverhaalgenre. }} Op grond van Warrick, Greenberg en Olander se wetenskapsfiksie-elemente "grounded in scientific knowledge", "sense of noveltyd", "dislocation in space and time", "awareness of unity", "SF addresses itself to the mind", "a new awareness" en "moment of illumination", word 'n handjievol Afrikaanse wetenskapsfiksie/fantasie-kortverhaaltekste heerteen geweeg, waaronder "Ek het jou gemaak" deur Jan Rabie, "Die nuwe profeet" deur Breyten Breytenbach, "Fofelooi is Sjorsjor" deur Pierre Haarhoff, "Die man wat gewag het op die vuur" deur Eduard de Waal, "Kommune van die lyke" deur Alexis Retief, "End" deur Henk Wybenga, asook "Die besoekers van Epsilon Centauri" deur P.C. Haarhoff. Preis kom tot die gevolgtrekking:<ref>Preis, I. 1988. Fantasie: modern, postmodern en wetenskapfiksie met toespitsing op die Afrikaanse kortverhaal. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling, Universiteit van Pretoria. pp. 155-156</ref> {{cquote| Die vooroordeel teen Afrikaanse wetenskapfiksie sal opgehef word as die verhale volgens nuwe kriteria geëvalueer word. Die realiteite wat deur wetenskapfiksie ondersoek word, is nie uitsluitlik binne die gebied van die empiriese nie, maar ook binne die metafisiese en geestelike gebied. Etiese, geestelike en sielkundige aspekte wat aan universele vrae verbonde is, word in wetenskapfiksie teen die agtergrond van 'n kognitiewe novum ondersoek. Dit is die perfekte interaksie tussen verbeelding en [[kognisie]], wat volgens Scholes die perfekte fiksie skep: "In the perfect structural fabulation, idea and story are so wedded as to afford us simultaneously the greatest pleasures that fiction provides: sublimation and cognition." }} '''1988''' is sonder toeval ook die jaar waarin [[P.C. Haarhoff]] die [[Eugène Maraisprys]] verower vir sy bundel ''Uit 'n ander Wêreld'' (1987), op 24 Junie.<ref>''Tydskrif vir Letterkunde''. 1988. Literêr Aktueel: 'Prof. Elize Botha, by die oorhandiging van die Eugène Marais-prys vir 1987 aan P.C. Haarhoff, 24 Junie 1988' / 'Antwoord van Pierre Haarhoff'. XXVI, 3 Augustus: pp. 97-99.</ref> In die '''1990's''' verower drie wetenskapsfiksieboeke die Sanlamprys (kinder- en jeugboekkompetisie, waarvoor manuskripte ingeskryf word). Hieronder tel ''Rebel'' deur Tertia Botha (brons, 1994, tema: ligte inslag), ''In die tyd van die Esob'' deur Martie Preller (goud, 1996, tema: sport of buitelug), en ''Die teken van Crux'' deur Elsa Hamersma (goud, 1998, tema: millenniumwending).<ref>Van der Walt, T. 2005. Bekronings en toekennings vir Afrikaanse kinder- en jeugboeke. In: Wybenga, G. & Snyman, M. (reds.). ''Van Patrys-hulle tot Hanna Hoekom: ʼn gids tot die Afrikaanse kinder- en jeugboek''. Pretoria: Lapa. pp. 163-176.</ref> Teen '''1995''', met die verskyning van Jeanette Ferreira se wetenskapsfiksieroman, ''Die onsterflikes'', is bevind "In Afrikaans bestaan egter so te sê geen wetenskapsfiksie vir volwassenes nie." Van die redes wat aangevoer word is omdat daar nooit eintlik wetenskapsfiksie in Afrikaans geskryf is nie, lesers ook nie daarvoor gevra het nie, dat wetenskapsfiksie as "kinderlik" beskou is [en nie vir volwassenes bedoel is nie], dat die boekemark te klein is (dat daar net 'n publikasiekans sou wees as dit óf 'n boekklubboek óf ernstige literatuur is), dat die letterkundiges nie wetenskapsfiksie ernstig opneem nie (en dit vereenselwig met middelmoot- of lughaweliteratuur), al het talle ernstige skrywers se werk wetenskapsfiksie-elemente.<ref>Wasserman, H. 1995. Waar is ons skrywers van Wf? ''Die Burger'', 15 November: 2</ref> '''2000''': De Waal Venter vra hom in sy artikel, [https://literator.org.za/index.php/literator/article/download/463/624Venter Science fiction (SF) - wat is ''eintlik'' aan die gang?], af waarom daar so min wetenskapsfiksie in Afrikaans is, vergeleke met die teelaarde van moderne wetenskapsfiksie in Amerika. Hy wonder of die Afrikaanse skrywers vrees dat hul werk as minderwaardig of minder belangrik beskou sal word sou hulle in hierdie genre skryf. Ook hier word Pierre Haarhoff se bundel ''Uit 'n ander wêreld'' uitgelig as "seker een van die sterkste kandidate van Afrikaanse volbloed-SF". Hy verwys ook na die titels wat in Carien Ungerer se proefskrif (1983) behandel word. Hy glo Afrikaanse letterkunde het wetenskapsfiksie nodig en sluit af met die woorde: {{cquote| Afrikaans, omdat dit Afrikaans is en geen ander taal nie, bied toegang tot nuuthede en insigte wat nog nie deur ander tale ontgin is nie. Afrikaanse skrywers is in hierdie opsig in 'n gelukkige situasie. Hulle staan voor 'n ''terra incognita'', 'n SF-Afrika wat wag om ontdek te word. }} '''2001''': In ''Brug na Eden'' (Charles F. Stofberg) se resensie, wys Philip John op die skraal tradisie Afrikaanse wetenskapfiksie, maar ook die uitbeelding van menseverhoudinge wat op die vlak bly van Ena Murray-verhale; meganies, eendimensioneel, en vry van eksistensiële en sielkundige verwikkeling, hoewel die volgehoue aksie asook die praktiese kant van die ruimtereise hiervoor vergoed. Ook hier word die boek "vir 'n paar dae se ontspanne vakansielees" aanbeveel, maar tog beskou as 'n welkome toevoeging.<ref>John, P. 2001. Afrikaanse wetenskapfiksie kry 'n 'Eden'. ''Beeld'', 26 November, p. 30</ref> '''2004''': Betsie van der Westhuizen skryf in ''Die Kerkblad:''<ref>Van der Westhuizen, B. 2004. Ons kinders en boeke... ''Die Kerkblad'', 107(3164):29-30.</ref> {{cquote| Ruimtefiksie en ander soorte wetenskapsfiksie kan as uitstekende basis vir tienerfilosofie funksioneer, mits die aksie en boeikrag in die verhaal groter gewig dra as die besinning. ’n Heel lesenswaardige ruimtefiksietitel is ''Die teken van Crux'' (Elsa Hamersma); Crux dui op die algemeen geldende betekenis van die Kruis. De Waal Venter se verhale, soos ''Die vyf-millimeteravontuur'', ''Vyffff'', ''Mieg se kort en lang middag'' en ''In die klein woud'' handel oor die plantkunde, fisika en ruimtefisika en is besonder ryk aan detail. Sy werk handel, op ’n dieper vlak beskou, onder andere oor ewigdurende beweging in die heelal, moontlikhede, ontdekking, selfontdekking en die mens se verantwoordelike ontwikkel van die wetenskap en tegnologie. }} '''2004''': 'n Vaktydskrifartikel, 'Vrouekarakters in bekroonde Afrikaanse jeugboeke: ’n opdatering', is deur Nieman en Hugo <ref> Nieman, M.M. & Hugo, A.J. 2004. Vrouekarakters in bekroonde Afrikaanse jeugboeke: ’n Opdatering. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 44(1): 1-14.</ref> geskryf ter aanvulling van De Villiers (1992) se navorsing<ref>De Villiers, C.M. 1992. Die uitbeelding van die vrou in ’n aantal bekroonde Afrikaanse jeugboeke. Ongepubliseerde M.Bibl.-verhandeling. Johannesburg: Randse Afrikaanse Universiteit.</ref> betreffende die uitbeelding van genderidentiteit in bekroonde Afrikaanse jeugboeke voor 1992 wat slegs die Scheeperspryswenners in aanmerking geneem het. Die artikel gaan van die standpunt uit dat die Suid-Afrikaanse (maar ook die internasionale) samelewing van so 'n aard verander het, dat die genderrol van die vrou ingrypend verander het. Daarvolgens word gekyk hoe die manlike en vroulike karakters in Afrikaanse bekroonde jeugboeke strook met die werklikheid ten opsigte van die "current changes since 1992"<ref>Nieman, M.M. & Hugo, A.J. 2004. Vrouekarakters in bekroonde Afrikaanse jeugboeke: ’n Opdatering. ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 44(1): 1-2,5</ref>. In hierdie artikel word ook die drie bovermelde en bekroonde Sanlampryswenners van nader bekyk. '''2005''': Aan sekere universiteite is Afrikaanse wetenskapsfiksie ook as gemarginaliseerde literatuur doseer, byvoorbeeld aan tweedejaarstudente aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]] (die sillabus vanaf 2005 tot en met 2015), waar die kortverhale "Die Miljardplaatjies" en "Fofelooi is Sjorsjor" deur P.C. Haarhoff, asook die roman ''Loeloeraai'' deur C.J. Langenhoven, behandel is.<ref>Genre en Tema: AFK202U, later AFK2601. Die studiegids ter sprake is: Roos, H. 2005. "In die buitenste ruimtes." In: Beer, L. (red.). Genre en tema: Enigste studiegids vir AFK202U. Pretoria: UNISA, pp. 24-32.</ref> '''2005''': Martie Preller se ''Die hart van Zeebak'' (2004) word vir die M-Net-Via Afrika se MER-literêre prys vir jeuglektuur benoem.<ref>''Beeld''. 2005. Dié skrywers vir Via Afrikas benoem. 21 Mei. 5. ( http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2005/05/21/B5/05/02.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} )</ref><ref>Erasmus, Elfra. 2005. Kortlys vir boekpryse. ''Beeld'', 10 Junie:4. ( http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2005/06/10/KA/04/02.html)</ref><ref>Marais, Willem. 2005. Swaargewigte op belangrike literêre kortlys. ''Volksblad'', 21 Mei, 2005. ( http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2005/05/21/VB/10/02.html{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} )</ref> Vanaf '''2010''' (veral ná die verskyning van ''[[District 9]]'' in 2009, maar ook Amerikaanse rolprente wat munt probeer slaan het uit 'die einde van die wêreld' op 21 Desember 2012, en ander distopieë, asook Lauren Beukes se ''Zoo City'' (2010) wat oorsee gunstig ontvang is) blyk daar opnuut 'n belangstelling in die Afrikaanse wetenskapsfiksie in die akademiese en literêre kringe te wees. In hierdie dekade is die grootste strydrosse vir die Afrikaanse wetenskapsfiksie by name Afrifiksie en [[Thompson Boekdrukkery]]. Die stigting van Thompson Boekdrukkery neem 'n lang aanloop. In 2001, toe Gerhard Thompson op pad was na Engeland om daar skool te gee, kry hy 'n afskeidsgeskenk van sy broer; dit was wetenskapsfiksie - A4-velle wat met ringbinding gebind is. Met die verhuising na Taiwan in 2003 besluit Thompson om sy vrou se reisjoernale asook sy broer se boek te laat druk. Aanvanklik is hierdie drukkery maar klein. In 2007 begin Thompson, op voorstel van sy vrou, 'n jaarlikse Afrikaanse Wetenskapsfiksie- en Fantasie-kortverhaalkompetisie, in samewerking met die Orania Beweging, reël. In 2008 is die eerste vier inskrywings ontvang. Die doel van hierdie kompetisie was om 'n boek uit te gee met hierdie kortverhale, sodat die wins hieruit opnuut as prysgeld aangebied kon word. Baie Afrikaanssprekendes, so het Thompson gou bevind, weet nie wat Wetenskapsfiksie en Fantasie behels nie. In 2010 word die webtuiste Afrifiksie gestig waar inligting vryelik aan die publiek verskaf word. In '''2011''' kontak die skrywer, [[Eben van Renen]], vir Thompson, en so word Thompson Boekdrukkery se eerste boek, ''Arwantië 2953'', uitgegee. Die uitgewery kon Thompson slegs deeltyds behartig, omrede hy skoolgee. Thompson glo nie die (hoofstroom)uitgewers is soseer die remskoen wat Afrikaanse wetenskapsfiksie kniehalter nie, maar eerder die lesers wat nie genoegsame belangstelling toon nie of bloot oningelig is.<ref>''Die Kaapse bibliotekaris.'' 2013. 'n Nuwe son kom op in die Ooste: Thompson Drukkery vir Afrikaanse wetenskapfiksie en fantasie. Julie/Augustus, pp.28-30.</ref> By die 2014 Boekebeurs is die Thompsons (wat spesiaal uit Thailand ingevlieg het) se stalletjie goed ondersteun.<ref>{{Cite web |url=https://www.westerncape.gov.za/assets/departments/cultural-affairs-sport/nd14_cape_librarian_small.pdf |title=Verster, F. 2014. Die nuwe Suid-Afrikaanse Boekebeurs: 'n nuwe blaadjie, of net 'n ander omslag? ''Die Kaapse bibliotekaris'', November/Desember, pp. 21-22./ |access-date=30 April 2019 |archive-date=16 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190516003728/https://www.westerncape.gov.za/assets/departments/cultural-affairs-sport/nd14_cape_librarian_small.pdf |url-status=dead }}</ref> '''2010''': Erika Lemmer ondersoek in haar proefskrif [http://uir.unisa.ac.za/bitstream/handle/10500/3889/thesis_lemmer_e.pdf?sequence=1&isAllowed=y "Ingrid Winterbach, 'n derde kultuur en die Neo-Victoriaanse romantradisie (1984-2006)"] ook van die wetenskapsfiksie-elemente wat in Winterbach se werke as deel van die (Neo-)Victoriaanse stroming manifesteer. '''2011''': Steenkamp ondersoek die rol van identiteit en omgewingskwessies in Suid-Afrikaanse spekulatiewe fiksie ('n omvattende, dog vae begrip wat kan neig vanaf politieke toekomsromans en bespiegelende fiktiewe geskiedenisherskrywing tot stralerpak-wetenskapsfiksie) in haar proefskrif in die Anglistiek. Sy stel dit duidelik<ref>{{Cite web |url=https://core.ac.uk/download/pdf/11984432.pdf |title=Steenkamp, E. L. 2011. Identity, belonging and ecological crisis in South African speculative fiction. Unpublished D.Phil.-dissertation, Rhodes University, Grahamstown. p. 190 |access-date=30 April 2019 |archive-date=11 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171111033503/https://core.ac.uk/download/pdf/11984432.pdf |url-status=dead }}</ref> dat die bespreekte Afrikaanse werke beperk word tot die Engelse vertalings van die boeke van Karel Schoeman (''Promised Land'') en Eben Venter (''Trencherman''): {{cquote| However, it must be noted that there exists a rich tradition of science fiction and speculative fiction within Afrikaans literature, which regrettably falls outside of the scope of this study. Afrikaans speculative novels, such as Jan Rabie’s ''Die Groen Planeet'' (1961) and ''Swart Ster oor die Karoo'' (1957), C.J. Langenhoven’s Loeloeraai (1923), Karel Schoeman’s Afskeid en ''Vertrek'' (1990) and Koos Kombuis’s ''Hotel Atlantis'' (2003) may be of further interest to scholars working in the field of South African speculative fiction. }} '''2012''': LitNet bied vir die eerste maal 'n wetenskapsfiksiekortverhaalkompetisie vir leerlinge aan. Die beoordelaars was Koos Kombuis, Lauren Beukes, Fanie Viljoen en Elzette Steenkamp.<ref>[https://www.litnet.co.za/aandag-alle-leerders-wen-groot-pryse-met-jou-wetenskapfiksie-kortverhaal/ LitNet:Aandag alle leerders: Wen groot pryse met jou wetenskapfiksie-kortverhaal!]</ref> Sowel [https://www.litnet.co.za/tien-wenke-as-jy-wetenskapfiksie-wil-skryf/ Jaco Jacobs] as [https://www.litnet.co.za/wat-jy-moet-weet-van-wetenskapfiksie/ Fanie Viljoen] het 'n paar wenke gegee. Die top-tien-finaliste is aangewys: "Die eksperimente" deur Esté Roberts, "Die eksperimente" deur Esté Roberts, "Marko Blignaut" deur Kabelo Mpurwana, "LILIT" deur Heinrich Niehaus, "Nagmerrie" deur Werno Katzke, "Kloon" deur Trudie Coetzee, "Kittel" deur Carli Blignaut, "Papie" deur Emlyn Allwright, "00:00" deur Lara du Preez en "Eksperiment AL1:ALONe" deur Stephan Bester.<ref>[https://www.litnet.co.za/wf-2012-top-tien-finaliste-aangewys/ LitNet:WF 2012: Top-tien-finaliste aangewys!]</ref> Stephan Bester behaal die derde plek met "Eksperiment AL1:ALONe"<ref>[https://www.litnet.co.za/ontmoet-die-derde-prys-wenner-van-litnet-akademies-kuberklas-se-wetenskapfiksiekompetisi/ LitNet: Ontmoet die derde-prys-wenner van LitNet Akademies Kuberklas se wetenskapfiksiekompetisie]</ref>, Emlyn Allwright is die naaswenner met "Papie"<ref>[https://www.litnet.co.za/ontmoet-die-naaswenner-van-litnet-akademies-kuberklas-se-wetenskapfiksiekompetisie/ LitNet:Ontmoet die naaswenner van LitNet Akademies Kuberklas se wetenskapfiksiekompetisie]</ref>, en die wenner is Trudie Coetzee met "Kloon"<ref>[https://www.litnet.co.za/ontmoet-die-wenner-van-litnet-akademies-kuberklas-se-wetenskapfiksiekompetisie/ Ontmoet die wenner van LitNet Akademies Kuberklas se wetenskapfiksiekompetisie]</ref> '''2012''': Steenkamp voer 'n onderhoud met [[Eben van Renen]] en vra hom waarom hy die Afrikaanse wetenskapsfiksieverhaal ''Arwantië 2953'' geskryf het.<ref>[https://www.litnet.co.za/lank-lewe-die-arwantyne-elzette-steenkamp-gesels-met-eben-van-renen-oor-afrikaanse-wf/ Steenkamp, E. 2012. Lank lewe die Arwantyne!: Elzette Steenkamp gesels met Eben van Renen oor Afrikaanse wetenskapfiksie. ''LitNet Akademies'', 29 September.]</ref> Sy antwoord is: {{cquote| Ek wou iets skep wat nie terugstaan vir Engelse sci-fi nie. Dit moes nie Oude-Doos-Afrikaanse-Wetenskapfiksie wees nie, maar ''District 9''-Skop-Jou-Gat-Wetenskapfiksie [...] En boonop moes dit nie soos ’n vertaalde boek lees nie, maar uniek Afrikaans wees, met verskeie kulturele verwysings. Die meeste Afrikaanse wetenskapfiksie boeke is óf oude doos óf in Brabbelmieks geskryf. Al twee tipes boeke is rede vir ’n goed-ontwikkelde minderwaardigheidskompleks onder jong Afrikaanse lesers. }} Volgens Van Renen word die Afrikaanse wetenskapsfiksieverhale soos dié van Jan Rabie en Fritz Deelman nie gedeel nie, omdat "ons drome [...] geproduseer, gebottel en ingevoer [word] vanuit Kalifornië. Die jonger geslag vereenselwig wetenskapsfiksie met Engels, die uitgewers beskou Afrikaanse wetenskapfiksie as 'n "niewinsgewende nismark". Hy is daarvan oortuig dat selfs die ''Harry Potter''-manuskrip deur die grootste Afrikaanse uitgewerye afgekeur sou word (volgens hom het Afrikaanse fantasie nooit bestaan nie). Voorts sê hy: {{cquote| Afrikaanse mense moet die geleentheid hê om te droom in hulle eie taal, om hierdie wêreld heeltemal te ontvlug op die enorme vlerke van drake, of teen die spoed van lig. Ons kan nie die taal aan die lewe hou alleenlik met hoge Silberstein-drome nie. Ons kort ook skop-skiet-en-donder-die-robot/draak-drome. Wat sê dit vir ons as ons lesers net ’n Engelse toekoms kan voorsien? Ons is so trots op ons poësie en prosa (pyn, drama en lyding kan ons blykbaar maklik in Afrikaans verbeel), maar ons verloor duisende lesers elke jaar aan Engelse wetenskapfiksie en fantasie. Hoekom? Wel, Engelse sci-fi het Hollywood as bemarkingsagent! Afrikaanse wetenskapfiksie het ... ’n minderwaardigheidskompleks. Ons lesers kyk bedroef na die piepklein, verouderde Afrikaanse WF-boeke en stap dan oor na die Engelse rakke. (Terloops: Wat doen dít aan ’n mens se identiteit?) G’n wonder die meeste mense kan nie meer drie sinne in Afrikaans voltooi nie. Hulle loop deur die lewe met hul gekrenkte taal-ego’s soos wannab''english'' zombies. Afrikaanse wetenskapfiksie en fantasie is twee deure wat lesers kan lok en behou, sodat hulle later ook die res van ons taal se literatuurskatte kan ontgin. Ek wil selfs hoër as dit mik. Ek wil ''Engelse'' lesers oorbring na Afrikaans boeke toe. }} Sy raad aan voornemende jong skrywers is om vir hulself 'n weg oop te baan - neem aan kompetisies deel, publiseer sélf jou eie boek, en bou 'n ondersteuningsnetwerk op. Skryf egter omdat jy daarvoor lief is. '''2012''': Henriëtte Loubser kyk vlugtig in haar akademiese LitNet-artikel, <ref name="gert">[https://www.litnet.co.za/van-n-tegnologiese-moontlikheid-tot-n-ryke-leergeleentheid-die-opvoedkundige-waarde-van/ 'Van ’n tegnologiese moontlikheid tot ’n ryke leergeleentheid: die opvoedkundige waarde van wetenskapsfiksie']</ref>, die leergeleentheid wat wetenskapsfiksie (in Afrikaans) kan bied wat deur ouers en onderwysers ontgin kan word. Dit is baie gewilde leesstof onder sowel kinders as jongmense en wetenskapsfiksie kan benewens die ontwikkeling van geletterdheidsvaardighede, kritiese denkvaardighede, ook as ideale medium dien vir die ondersoek van wetenskaplike, ekologiese en sosiale kwessies, maar kan terselfdertyd ook die wetenskap interessant maak, veral in Suid-Afrika waar die prestasie in die Wiskunde en Wetenskap "veel te wense laat". Op heel optimistiese trant sê sy: {{cquote| In Afrikaans is daar verskeie voorbeelde van WF, waarvan die eerste waarskynlik CJ Langenhoven se Loeloeraai is (Wybenga en Snyman 2005:18). Later volg skrywers soos WA de Klerk, Helena Hugo, Leon Rousseau, Tertia Botha, John Coetzee, Elsa Hamersma, Chris Karsten, Empie Maritz, Martie Preller en Jan Rabie. Nuwer stemme is onder andere Francois Bloemhof, Jaco Jacobs, Fanie Viljoen en Elizabeth Wasserman, laasgenoemde met haar briljante ''Anna Atoom''-reeks. Ons eie taal bied dus ’n ryke bron waaruit ouers en onderwysers kan put.</br> [...]</br> WF is ’n instrument wat met ’n opvoedkundige doel aangewend kan word. Dit kan deelname, die kommunikering van idees, ’n genieting van die navorsingsproses, korrelering en aanwending van data, laterale-denke-vermoëns, kritiese ontleding en sosiale interaksie aanmoedig. Dit kan ook lei tot die ontwikkeling van ander lewensvaardighede, soos goeie begrip, leesvermoë en ’n gevorderde woordeskat.</br> Die impak van wetenskap op alle lewensterreine van die mens is onteenseglik. Om wetenskap verstaanbaar en genotvol te maak, moet dit relevant gemaak word. Wetenskap moet met ander woorde lewendig gemaak word. Dit is hier waar WF aangewend kan word in die ontvreemding van wetenskap en om ’n brug te bou na openbare bewustheid. WF kan wetenskap uit die laboratorium gaan haal en dit in kultuur inbring }} '''2013''': In 'n onderhoud word Charles F. Stofberg die kuns afgevra, maar ook sy verwagtinge van die Afrikaanse Wetenskapsfiksie in die toekoms.<ref>[https://www.westerncape.gov.za/assets/departments/cultural-affairs-sport/cl_jan-feb_2014.pdf Verster, F. 2014. Charles F Stofberg: 'n argivaris as kampvegter vir Afrikaanse Wetenskapfiksie. ''Die Kaapse bibliotekaris'', Januarie/Februarie, 21-22]{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> {{cquote| Sy raad aan aspirant-Afrikaanse WF-skrywers is om aan te hou lees, en aan te hou skryf in Afrikaans. Die taal is ongelooflik buigbaar – ook in die ruimte en die toekoms. Ons is in Afrikaans net so goed en oorspronklik as in enige ander taal. Afrikaans se reputasie en teenwoordigheid in die WF-industrie is nog beperk, maar hy dink die belangstelling is groot. ‘Dog dink ek sommige persone sal ‘onnodiglik’ in Engels gaan skryf as hulle kan - en dis jammer.’</br> Charles is onseker oor die toekoms van Afrikaanse WF – hy sê ‘n mens sien min resensies in die koerante hieroor terwyl die fokus op historiese romans en misdaadrillers is. Hy vermoed uitgewers is onwillig om WF te publiseer. ‘Maar waarom nie daaroor skryf nie – ás die boek goed is, sal dit uitgegee word.’ }} '''2013''': Barendse skryf in haar proefskrif, 'Distopiese toekomsromans in die Afrikaanse literatuur ná 1999', se inleiding <ref>{{Cite web |url=http://scholar.sun.ac.za/bitstream/handle/10019.1/79916/barendse_%20distopiese_%202013.pdf?sequence=2&isAllowed=y |title=Barendse, Joan-Mari. 2013. Distopiese toekomsromans in die Afrikaanse literatuur ná 1999. Ongepubliseerde DPhil-proefskrif: Universiteit van Stellenbosch. p. 3 |access-date=30 April 2019 |archive-date= 5 Desember 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221205022309/http://scholar.sun.ac.za/bitstream/handle/10019.1/79916/barendse_%20distopiese_%202013.pdf?sequence=2&isAllowed=y |url-status=dead }}</ref>: {{cquote| Wat wetenskapsfiksie in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde betref, is daar nie veel voorbeelde nie [...]. Van die eerste skrywers om wetenskapfiksie vir volwassenes te publiseer, is C.J. Langenhoven met ''Loeloeraai'' wat in 1923 verskyn [...]. Jan Rabie publiseer in 1957 ''Swart ster oor die Karoo'' en in 1961 ''Die groen planeet'', asook ''Die Hemelblom'' (1971)[...]. Verdere werke binne die genre van Afrikaanse wetenskapsfiksie is die kortverhaalbundel Uit 'n ander wêreld (1987) deur P.C. Haarhoff en ''Die onsterflikes'' (1995) deur Jeanette Ferreira [...]. 'n Meer onlangse toevoeging is ''Brug na Eden'' (2000) deur Charles F. Stofberg waarin daar 'n kolonie op Mars gestig is nadat die Aarde grotendeels vernietig is. Die tradisie van wetenskapfiksie kom sterker na vore in jeugliteratuur soos ''Seuns van die wolke'' (1932) deur August van Oordt, ''Fritz Deelman en die skepe van Mars'' (1957) en die res van die ''Fritz'' Deelman-reeks deur Leon Rousseau, ''Mieg se kort en lang middag'' (1992) en ''Swaartekrag een komma een'' deur De Waal Venter en ''Virus'' (2009) deur Jaco Jacobs [...]. Ten spyte van die skakel wat bestaan tussen utopiese literatuur en wetenskapsfiksie, word die Afrikaanse wetenskapsfiksie tekste nie in hierdie studie bespreek nie. Die rede hiervoor is dat wetenskapsfiksie in Afrikaans steeds skaars is en daar nie 'n merkwaardige toename in hierdie tydperk ná 1999 sprake is nie. }} '''2014''': In [[Koos Kombuis]] se ''Poolshoogte''-rubriek op LitNet verskyn die artikel getiteld [https://www.litnet.co.za/poolshoogte-is-daar-n-alien-op-jou-stoep/ “Is daar 'n alien op jou stoep?”]. In kontras met Barendse, maar eenparig met Steenkamp se siening, skryf hy: "As jy eers begin grawe, besef jy dat die lys gepubliseerde Afrikaanse SF-werke heeltemal te lank is om volledig in een rubriek op te noem." Kombuis bemerk dat die "nuwe SF-gier" in Suid-Afrika (wat sowel Afrikaans as Engelse werke insluit) meer as bloot die oplewing van 'n nuwe genre is – dit is trouens 'n herlewing "van 'n baie ou en inderdaad gevestigde genre". Hy spreek in die artikel ook sy misnoeë uit oor boekwinkels wat nog nie die heroplewing van die belangstelling in Afrikaanse wetenskapfiksie snap nie. Kombuis stel ook die vraag: "Is SF nie dalk bes moontlik die belangrikste genre van ons tyd nie?" Kombuis se artikel adem dieselfde gees as "Toekomsfiksie en die letterkunde" wat deur Jan Rabie geskryf is in 1960. Rabie bekyk die genre teen die onsekere agtergrond van die atoomeeu, ruimtewedloop en Koue Oorlog, terwyl Kombuis let op die onsekerheid van die huidige sosio-politieke / ekonomiese klimaat van die eietydse Suid-Afrika. '''2015''': Die skrywer Pieter Verwey ondersoek in sy verhandeling, getiteld [https://repository.up.ac.za/bitstream/handle/2263/50826/Verwey_Steampunk_2015.pdf?sequence=1&isAllowed=y “[[Steampunk]] – ‘n Beskrywende studie en analise van die neerslag van die begrip in die teks 'Clint Eastwood van Wyk en die moordenaarsklok'”] "Steampunk" (of, soos hy voorstel, ''ketelkoolteerkultuur'')-elemente en -temas in sy eie boek ''Clint Eastwoord Van Wyk en die Moordenaarsklok'' wat in dieselfde jaar deur Tafelberg uitgegee word as jeugfiksie. Oor die reeds bestaande jeugwetenskapsfiksie in Afrikaans, en te midde van 32 jaar wat ondertussen verloop het, gee hy eenvoudig te kenne<ref>Verwey, P. 2015. Steampunk - 'n Beskrywende studie en analise van die neerslag van die begrip in die teks 'Clint Eastwood Van Wyk en die Moordenaarsklok'. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling, Universiteit van Pretoria. pp. 23-24}</ref>: ''Daar word nie gepoog om 'n omvattende perspektief op Afrikaanse wetenskapsfiksie te gee nie. Sien C.E. Ungerer se proefskrif ''[...]'' hieroor.''</br> Verwey tipeer Afrikaanse wetenskapsfiksie as volg<ref>Verwey, P. 2015. Steampunk - 'n Beskrywende studie en analise van die neerslag van die begrip in die teks 'Clint Eastwood Van Wyk en die Moordenaarsklok'. Ongepubliseerde M.A.-verhandeling, Universiteit van Pretoria. p.92-93</ref>: ''... Afrikaanse wetenskapsfiksie ''[handel]'' byna uitsluitlik oor een van twee onderwerpe: όf die ruimte, όf die toekoms, en dit is hoofsaaklik op die jeugmark gerig''. Tog gee hy te kenne dat uitsonderings voorkom, maar dat Afrikaanse uitgewers, by name LAPA, Human & Rousseau, Tafelberg, Random House Struik, Jacana Media en Kwêla Books nie eers 'n kategorie vir wetenskapsfiksie het nie. Juis omdat die uitgewers "klaarblyklik min aandag aan wetenskapsfiksie as genre bestee, is dit nie moeilik om te glo dat daar tot vandag toe nog geen Afrikaanse wetenskapsfiksie-literatuur bestaan wat ''Steampunk'' in enige formaat verteenwoordig nie." '''2016''': [[Thompson Boekdrukkery]] sluit weens Thompson se sware werkslading, hoewel [[Afrifiksie]] bly voortbestaan. Die boeke wat by die uitgewery gepubliseer is, word voortaan gedruk en verkoop by die privaatuitgewer Groep7 Drukkers<ref>[https://groep7-selfpublish-books.co.za/20-wetenskapfiksie?p=1 Groep7 Drukkers] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190430112956/https://groep7-selfpublish-books.co.za/20-wetenskapfiksie%3Fp%3D1 |date=30 April 2019 }}</ref>. '''2017''': Wetenskapsfiksie word al hoe meer gesog onder Afrikaanse uitgewers, al is daar nie baie van hierdie leesstof in Afrikaans nie, word in die Herfsuitgawe van ''Taalgenoot'' vermeld. Dit word toegeskryf aan die groeiende belangstelling onder jonger lesers, en die Afrikaanse leser wat van dieselfde verskeidenheid genres as die Engelse lesers bedien wil word. Die verbeelding word vrye teuels in (verskeie velde van die) wetenskap gegee en dié genre word nie vereenselwig met 'n "nasionale letterkunde" nie. Die genre kan ook oor ouderdoms- en geslagsgrense heen strek. Die temas behels onder meer die impak van die virtuele wêreld, simulasies, identiteit, ekologiese kwessies en sosiale spanning – dikwels aangebied as simptoom van groter magte in ’n komplekse samelewing; hoewel distopiese en post-apokaliptiese temas tans die meeste aangeroer word.<ref>[https://www.litnet.co.za/wp-content/uploads/2017/07/AfrikaanseSci-fi.pdf De Villiers, M. 2017. Om die toekoms oop te skryf. ''Taalgenoot'', Herfsuitgawe, pp. 19-21]</ref> '''2017''': In dieselfde uitgawe skryf [[Koos Kombuis]] in sy rubriek wetenskapsfiksie is belangrik; dit gaan nie alleen oor die vooruitskou nie, maar die meeste uitvindsels en verandering van die omgewing (sosiaal, ekologies, ekonomies) begin in die verbeelding en "verskuif van die vermaak- na die nuuskanale". Dieselfde reëls van goeie fiksie geld egter steeds: "Karakters moet geloofwaardig en driedimensioneel wees; optrede moet gemotiveerd wees; die tydsberekening en spanningslyn moet deurentyd boei."<ref>[https://www.litnet.co.za/wp-content/uploads/2017/07/KoosKombuis.pdf Kombuis, K. 2017. Ruimtefantasieë ''Taalgenoot'', Herfsuitgawe, p. 75]</ref> '''2018''': Ilse Salzwedel gesels met Machiel Viljoen, die webmeester van Afrifiksie.com op RSG se "Skrywers en boeke" (14 Februarie). Die luisteraarterugvoer wat Salzwedel gekry het, toon daar is heelwat wetenskapsfiksieaanhangers, maar daar is nie genoeg boeke in Afrikaans nie. Volgens Viljoen is die belangstelling onder die Afrikaanssprekendes veral in die jare geprikkel van die ruimtewedloop tussen die Westerse lande en die Sowjetunie; omrede Afrikaans by die ander Europese tale ingeskakel het (maar die sprekers ook polities Westers gesentreerd was), is daar oor en weer met belangstelling aan die fiksie gelees en het vertalings plaasgevind wat in hierdie vraag voldoen het. Na raming is daar ongeveer 120 oorspronklike werke in Afrikaans. Viljoen sê hy is deur Thompson destyds genader om 'n webwerf te stig wat kan help met die bevordering, bewusmaking, uitgee en verkoop van wetenskapsfiksieboeke. Toe Thompson Boekdrukkery gesluit het (om tegniese en finansiële redes), is daar wel besluit om die ywerige wetenskapfiksiegemeenskap wat ondertussen spontaan ontstaan het lewendig te hou. Nie alleen lesers doen mee nie, maar ook skrywers. Die gemeenskap poog om betrokkenheid te bevorder deur skryf- en skepkompetisies, maar ook die verskaffing van inligting.<ref>{{Cite web |url=http://www.rsg.co.za/forcedownload.asp?fn=20180214%5FSKRYWERS%5FEN%5FBOEKE%2Emp3&f=%2Fimages%2Fupload%2Fsound%2Fklanke%2F |title=RSG:Skrywers en boeke |access-date=30 April 2019 |archive-date=21 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190821065847/http://www.rsg.co.za/forcedownload.asp?fn=20180214%5FSKRYWERS%5FEN%5FBOEKE%2Emp3&f=%2Fimages%2Fupload%2Fsound%2Fklanke%2F |url-status=dead }}</ref> '''2018''': Herman Cronjé word op 30 November as naaswenner bekroon in die RSG Sanlam-Radiodramakompetisie met sy manuskrip, ''Die selle''.<ref>[https://web.archive.org/web/20201024071445/https://www.rsgplus.org/vermaak/radiodrama/rsg-sanlam-radiodrama-wenners/ RSG: Joernalis wen radiodrama kompetisie].</ref> '''2020''': Op [[PRAAG]] verskyn 'n artikel wat uitvaar teen die utopiese Solarpunk as subgenre van wetenskapsfiksie en spekulatiewe fiksie: dit moet maar liefs uit die Afrikaanse boekewêreld bly. Die hoofrede wat aangevoer word is die materialistiese ingesteldheid van die politieke beweging wat uit hierdie genre tot stand gekom het en neerslag vind in die literatuur, d.w.s. dat gelyke mag, gelyke hulpbronne, antikapitalisme en teenwerking van die hiërargie onder die mensdom wat deur hernieubare energie daargestel sal word, noodwendig die menslike gees of sosiale struktuur positief sal beïnvloed. Die politieke beweging is daarby ook nie daadwerklik inklusief soos hy voorgee nie, dit stel onrealistiese verwagtinge daar wat reeds in die werklike lewe verkeerd bewys is (selfs op straatvlak in Suid-Afrika). Dit toon ook suiwer blinde optimisme wat hom hoofsaaklik op die estetika verlaat, met tydrowende gevolge wat strydig is met die [[modernisme]] en ekonomie, waarvan laasgenoemdes se hoofdoel dit is om die meeste met die minste geld en tyd te bereik. Dit politiek van 'solarpunk' is revolusionêr van aard, nie evolusionêr nie. Die uiteinde kweek 'n benepe parogiale ingesteldheid (wat nader lyk op 'n kommune uit 'n distopie). Te midde van die paradyslike mooi voorkoms, word die ontginning van grondstowwe elders steeds benodig om hernieubare energie op te wek, wat die omgewing steeds bly skaad (maar wel: uit die oog, uit die hart); ook dwelms, korrupsie en besoedeling op ander vlakke is nie noodwendig gevrywaar in hierdie utopie nie.<ref>{{Cite web |url=http://praag.co.za/?p=47244 |title=Suidpunt. 2020. Nee, Afrikaans het nie 'Solarpunk' nodig nie. PRAAG, 9 Mei. |access-date=18 Mei 2020 |archive-date=21 Mei 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200521093517/http://praag.co.za/?p=47244 |url-status=dead }}</ref> '''2021''': [[PRAAG]] voer 'n onderhoud met die webmeester van ''Afrifiksie.com'', Machiel Viljoen. Die onderwerpe wat aangeroer word, sluit in die oprigting en doelstelling van ''Afrifiksie'', sowel as die paar tegniese aspekte rondom die voorwaardes van die skryfkompetisies. Die gesprek loop dan in die rigting wie verantwoordelik gehou moet word vir die stadige opgang van die Afrikaanse wetenskapsfiksie, maar ook die wenslikheid om filosofie in die skryfwerk te verweef. Die vooruitsigte van Afrikaanse wetenskapsfiksie die toekoms in word bespreek, onder meer rakende die beskikbaarheid, die toeganklikheid van en belangstelling in die boeke, die herdrukke, die bande wat met Nederlandse kringe gesmee moet word. Ook of vertalings van Afrikaanse boeke in ander tale oorweeg moet word. Trope, die diversiteit, simboliek en van die clichés van die skrywers, asook die verwagtinge van die lesers, word vlugtig onder die loep geneem. Laastens word ook gekyk na die privaatuitgee van die manuskripte.<ref>[https://web.archive.org/web/20210426201818/http://praag.co.za/?p=47766 Suidpunt. 2021. Afrikaanse wetenskapsfiksie (onderhoud met Machiel Viljoen). PRAAG. 9 Januarie]</ref> '''2021''': Halfpad deur die jaar sluit die Afrifiksie-webwerf; die domeinnaam word te koop aangebied.<ref>[https://web.archive.org/web/20210712151315/http://afrifiksie.com/ archive.org toon die webwerf wat te koop is]</ref> Maar, Afrifiksie.com word herleef onder die naam https://afrifiksie-nova.com/ . {{cquote| Ons webwerf (Afrifiksie) se naam was geregistreer by SiteGround en die werf self was bedryf deur Dreamhost. Met ander woorde, ons het twee afsonderlike rekeninge gehad vir fooie t.o.v. die webwerf. Toe die registrasie van ons naam verval, kon die kredietkaart nie verwerk word nie, want die nuwe kaart het ‘n nuwe sekuriteitskode gehad wat nie wou deurgaan nie. Weens 'n spelfout in ons e-pos-adres kon ons nie in ons eie rekening inkom om die besonderhede by te werk nie. Wat ‘n fiasko! Teen die tyd dat ons uiteindelik in ons rekening kon inkom, het SiteGround reeds ons naam op ‘n veiling laat verkoop – en ons kon niks verder doen om die situasie te red nie. Ons het gewonder of ons moet voortgaan met die werf, of dit maar as ‘n teken sien dat ons tyd gekom het om die hoofstuk af te sluit. Maar, uiteindelik het ons besluit dat daar eenvoudig net té veel materiaal en té veel geskiedenis was om sommer so maklik maar net op te gee. Einde ten laaste het ons besluit om maar noodgedwonge ‘n nuwe naam te registreer en ons inhoud na die nuwe naam oor te dra. Ons het besluit om ons verhouding met SiteGround te beëindig en beide ons naamregistrasie en die bedryf van ons webwerf na Dreamhost oor te skuif.}} '''2021''': Annerle Barnard verower die Goue prys vir ''Spel'' in die Sanlam-prys vir Jeuglektuur 2021.<ref>[https://web.archive.org/web/20220510155318/https://www.nb.co.za/af/blog/d979433152664c7480043d3aaaf79951 NB Uitgewers. NB Uitgewers: Wenners van Sanlampryse vir Jeuglektuur 2021 bekend gemaak, 23 November 2021]</ref> '''2021''': [[Cecillia du Toit]] verower die derde plek, en ontvang R15 000 vir ''Sterstof'', in die RSG Sanlam-Radiodramakompetisie.<ref>[https://web.archive.org/web/20220510091051/https://www.rsgplus.org/student-se-universele-gesinsdrama-wen-skryfkompetisie/ RSG-Plus: Student se universele gesinsdrama wen skryfkompetisie]</ref> '''2023''': Ter viering van die eeuwording van die Afrikaanse wetenskapsfiksie, maar ook die 150ste herdenking van Langenhoven se geboortedag, en meer te wete die publikasiedatum ''Loeloeraai'' in die besonder, het LitNet en die Langenhoven Gedenkfonds kontantpryse uitgeloof aan die moontlike kandidate wie se wetenskapsfiksiekortverhale op [[LitNet]] se webwerf vanaf 12 Augustus 2023 tot 31 Desember 2023 verskyn. Die pryse sluit in: 1ste plek - R 3&nbsp;000,00; 2de plek - R2&nbsp;000,00 en 3de plek - R1&nbsp;000,00.<ref>[https://www.litnet.co.za/litnet-en-die-langenhoven-gedenkfonds-soek-jou-wetenskapfiksieverhaal/?fbclid=IwAR1y9Y7IUkyD1vExc9F-7TAHv7dpLuGMXEHM65wuv-UFiSskOjD5g4MMOXg ''Litnet''. 2023. LitNet en die Langenhoven Gedenkfonds soek jou wetenskapfiksieverhaal! 10 Augustus]</ref> == Volgens jaartal == === 1923 === * ''Loeloeraai'' – [[C.J. Langenhoven]]. === 1931 === * ''Seuns van die wolke'' – August van Oord. === 1954 === * "Ek het jou gemaak." In: ''21'' – [[Jan Rabie]]. (Reeds geskryf in Juniemaand 1954) === 1957 === * ''Swart Ster oor die Karoo'' – [[Jan Rabie]]. * ''Fritz Deelman en die skepe van Mars'' – [[Leon Rousseau]]. === 1959 === * ''Die Skarlaken Eskader'' – [[W.A. de Klerk]]. * ''Monsters van Venus'' – [[Tiaan Eybers]]. * ''Planeet van verskrikking'' – [[Tiaan Eybers]]. * ''Wagter in die ruimte'' - André Marais. === 1960 === * ''Die Geheimsinnige vlieënde piering'' – M. Steyn van Rooyen. * ''Voordat die son verduister'' – Nellis Fourie. * ''Jasper''-reeks, No. 5: ''Jasper en die ruimtemanne'' – [[C.F. Beyers-Boshoff]]. * ''Orde van Kreon'' – [[Tiaan Eybers]]. * ''Ridders van die ruimte'' – [[Tiaan Eybers]]. === 1961 === * ''Die groen planeet: 'n toekomsfantasie'' – [[Jan Rabie]]. === 1962 === * ''Die vlieënde piering'' - L. Terblanche (Pronkboeke) === 1964 === * ''Rowers van die ruimte-eeu'' – André van der Merwe. * ''Slawe van die Marsmanne'' – André van der Merwe. === 1966 === * ''Dood in die ruimte'' – Jeff Sutton. * ''Tydvlug 2200'' – Kobus Maritz. === 1969 === * ''Gevange op die metaalplaneet'' – Eben de Jager. === 1971 === * ''Ekliptika X'' – Pierre Conradie. * ''Die Hemelblom'' – Jan Rabie. (Is reeds as weeklikse radiovervolgverhaal in 1957 uitgesaai)<ref>Kannemeyer, J.C. 2004. ''Jan Rabie: Prosapionier en politieke padwyser''. Kaapstad: Tafelberg-Uitgewers, bl. 266</ref> === 1979 === * ''Atlantis'' – [[Helena Hugo]]. * ''Terra Piering 1'' – Juan Sadie. === 1980 === * ''Atlan, Prins van Atlantis'' – Jan Combrink. * ''Avontuur op Mars'' – Empie Maritz. * ''Galapolos'' – [[Helena Hugo]]. * ''Sending Kosmos'' – I.D. Lamprecht. * ''Sending Reijger'' - Rocco van Schalkwyk. === 1981 === * ''Bestemming Xenos'' – [[Helena Hugo]]. * ''Blou vier en groen vier'' – Ilse Steenberg. * ''Leon Hugo: Ruimteloods'' – Johan Kock. * ''Planeet Malustra'' – Juan Sadie. * ''Kaptein Kristen: Planeet 3'' – [[Wille Martin]]. === 1982 === * ''Kaptein Kristen: Atlantis'' – [[Wille Martin]]. * ''[[Ruimteskip Celeste]]''- Johan Bredell. * ''Leon Hugo: Ruimtevegter'' – Johan Kock. * ''Narcissus'' – [[Wille Martin]]. * Sias en Mias-reeks: ''Sias se ruimtetuig'' – [[Mikro]]. === 1983 === * ''Arendsvlug'' – Bertie Reynecke. * ''Die weerstandsbeweging van Ikaros, 2027'' - Rocco van Schalkwyk. * ''Onheil in die ruimte'' – Cobus van Wyk. === 1984 === * ''[[Die Oorlewendes]]'' – Johan Bredell. * ''Die vyf-millimeteravontuur'' – [[De Waal Venter]]. * ''[[Winter van die NOVA]]'' – Pets Marais. === 1985 === * ''Floris Sapiens: 'n fantasie'' – Chris Karsten. === 1986 === * ''Rikus en die ding met die Dukse'' – [[Frans Coetzee]]. === 1987 === * ''As die wit duiwe vlieg'' – Nanda Pauw. * ''Uit 'n ander wêreld'' – [[P.C. Haarhoff]]. (bundel van 12 kortverhale wat vanaf Augustus 1979 oorspronklik in ''Tydskrif vir Letterkunde'' verskyn het). === 1988 === * ''Vyffff'' – [[De Waal Venter]]. * ''Die laaste profeet: 'n toekomsverhaal oor vryheid, vrede en liefde'' – Nanda Pauw. === 1989 === * ''Operasie Bom'' – Andries de Wit. * ''Dwergplaneet'' – Pieter Steen. * ''Wotan SQ7'' – Pieter Steen. === 1990 === * ''Snater'' – Brenda Schröder. * "[[Geslag (28.11.88)]]". In: ''Tydskrif vir Letterkunde'' 28(1):58-65. - [[De Waal Venter]]. === 1991 === * ''Bietjie-kier en die man in die Karoo'' – [[Marietjie de Jongh]]. (Onsigbare [[Buiteaardse lewe|buiteaardse wese]] (en natuurmag) besoek heimlik die aarde) === 1992 === * ''Mieg se kort en lang middag'' – [[De Waal Venter]]. === 1993 === * ''Agon en die donker planeet'' – [[John Coetzee]]. * ''As ons die maan mis ry'' – Amelia Kellerman. * ''De Bruyn se brein'' – Braam van der Vyver. * ''Pegasus'' – [[Helena Hugo]]. === 1994 === * ''Rebel'' – [[Tertia Botha]]. * ''Swaartekrag een komma een'' – [[De Waal Venter]]. * "Yslik baie oeslak". In: ''Van die banke op die planke'' – [[De Waal Venter]]. (Kindertoneel) * ''Die weghollers van Teev'' – [[De Waal Venter]]. * ''Peet en die rekenaarridders'' – Carl Steyn. * "Moord" - [[Gert Basson]] (kortverhaal opgeneem in ''Vangnet'', samesteller Lindeque de Beer). * "Die nabootser" - Gert Basson (kortverhaal opgeneem in ''Vangnet'', samesteller Lindeque de Beer). === 1995 === * ''Windvlug'' – Empie Maritz. * ''Die onsterflikes'' – Jeanette Ferreira. === 1996 === * ''In die tyd van die Esob'' – Martie Preller. * ''Die gedoente op planeet Boris'' – [[John Coetzee]]. * ''Sending na Planeet 55-7: Die Artaarse koffiekrisis'' – Yvonne Botha. * ''Prinses in die ruimte'' – Ilse Steyn. === 1997 === * ''Geheime dossiere: Vreemde verskynsels'' – [[Michael Green]]. * ''Projek X: Kodenaam Centaurus'' – Martin Labuschagne. * ''Projek X: Vreemde Werklikheid'' – Heila Fourie. === 1998 === * ''Geheime dossiere: Nagbewegings'' – Michael Green. * ''Projek X: Op eie risiko'' – Martin Labuschagne. * ''Projek X: Vreemde visioene'' – Heila Fourie. * ''Die teken van Crux'' – [[Elsa Hamersma]]. * ''Liefde in die ruimte'' – [[Ilse Steyn]]. * ''Ouma Hester en die Intergalactic V-919 Supercomet'' – Janie Oosthuysen. === 1999 === * ''Kwet & Kwit se rare rit'' – [[Ellen Botha]]. * ''Geheime dossiere: Sieners'' – Michael Green. * ''[[Projek X: Vreemdelinge]]'' – Heila Fourie. === 2000 === * ''Brug na Eden'' – [[Charles F. Stofberg]]. === 2001 === * ''Monsterduiwe'' – Lien Roux-de Jager. (Herdruk verskyn in 2006 saam met die "Ruimte"-trilogie)<ref>[https://books.google.co.za/books?id=8jjhAAAAMAAJ&q=monsterduiwe&dq=monsterduiwe&hl=af&sa=X&ei=rxyhVdDJMo-w7AbGjbJg&ved=0CCwQ6AEwAg Kaapse bibliotekaris. 2006. Volume 50, bl. 23]</ref> * ''Die teken'' – Jonita Swart. === 2002 === * ''Een skoenlapper'' – Paul C. Venter. (SABC-dramareeks van 6 episodes, vanaf 4 Julie gebeeldsend).<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/06/21/5/6.html |title=''Die Burger''. 2002. SA mynhope word Antarktika. 21 Junie:5 |access-date=11 Julie 2015 |archive-date=11 Julie 2015 |archive-url=https://archive.ph/20150711175324/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/06/21/5/6.html |url-status=live }}</ref> === 2004 === * ''Die hart van Zeebak'' – Martie Preller. * Net aliens eet spinasie. In: ''Net aliens eet spinasie'' – Jaco Jacobs. * ''Alex en die geheime kristal'' – Hannchen Koornhof & Helen Schoeman. === 2005 === * ''Melkwegryke'' – Nicolaas van der Wath. === 2006 === * ''Die Doemprofeet'' – Lien Roux-de Jager (met die herdruk van ''Monsterduiwe'' as deel van die ''Ruimte''-trilogie). * ''Woestynvuur'' – Lien Roux-de Jager (met die herdruk van ''Monsterduiwe'' as deel van die ''Ruimte''-trilogie). * ''Ondulan'' – [[Gerrit van Dijk]].<ref>{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2006/07/11/DB/10/GBmarykeeboek.html |title=''Die Burger''. 2006. Groot verbeelding vind ruimte vir storie op CD. 11 Julie:10 |access-date=11 Julie 2015 |archive-date=11 Julie 2015 |archive-url=https://archive.ph/20150711202044/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2006/07/11/DB/10/GBmarykeeboek.html |url-status=live }}</ref> === 2007 === * ''Stad aan die einde van die wêreld'' – François Bloemhof. * ''Vin die Virusjagter'' – Jeanine Henning. === 2008 === * "[[Nagblom (kortverhaal)|Nagblom]]". In: ''Nagstories: laatnagverhale oor gruwels en die bonatuurlike'' – [[Gert Basson|Gert Cornelius]]. * "Megamoeder" - Nell Breda (kortverhaal opgeneem in ''Bevange: Speur- en misdaadstories'', samesteller [[Gert Basson|Lindeque de Beer]]). === 2009 === * "Die aliens is hier". In: ''Middernagfees'' – Jaco Jacobs. * ''Virus'' – Jaco Jacobs. * ''Flipom'' – [[François Bloemhof]]. * "Die laaste opstel". In: ''Sweef'' – Martie Preller. * ''Lang Henning en die toekomsmense'' – Mary Sadler. === 2010 === * ''Nova: Die Begin'' – Fanie Viljoen. * ''VVV oor die Karoo – die ontvoering'' – Chris Moolman. === 2011 === * ''Arwantië 2953'' – Eben van Renen. * ''Doodskontrak'' – Izak A. (Sakkie) Coetzee.<ref>{{Cite web |url=http://groep7drukkers.blogspot.com/2011/11/doodskontrak-izak-coetzee.html |title=Groep7Drukkers: Boeke en Goete: Doodskontrak deur Izak A. Coetzee |access-date= 7 Desember 2019 |archive-date= 7 Desember 2019 |archive-url=https://archive.ph/20191207084416/http://groep7drukkers.blogspot.com/2011/11/doodskontrak-izak-coetzee.html |url-status=live }}</ref> * ''Nova:Vuurdoop'' – Fanie Viljoen. * ''Die Regulus-agenda, 2012'' – Chris Moolman (opvolg van ''VVV oor die Karoo – die ontvoering''). * ''Een en twintig Mei Twintig Elf'' / ''21 Mei 2011'' – Jan F. Viljoen (RSG-radiodrama, uitgesaai 24 November 2011). * ''Helkruin'' – [[Gert Basson|Hugo le Roux]]. * ''Die Verste Uur'' – [[Steve Hofmeyr]]. === 2012 === * ''Nova: Bloedbroers'' – Fanie Viljoen. * ''[[Een biljoen jaar NC]]'' – [[Charles F. Stofberg]]. * ''Poppekas'' – Deborah Steinmar. * ''Professor Fungus en die zombie-tamaties'' – Jaco Jacobs. * ''Professor Fungus en die ongelooflike miniatuur-avontuur'' – Jaco Jacobs. * ''[[T!Nax'u]]'' – Gerrit van Dijk. === 2013 === * ''Lakadiga – die geheim van die verlore stad'' – Troula Goosen. (Fiksieboek met kantnotas vir tweedetaalleerders van Afrikaans). * ''Marsnik III'' – Marinus Keet. * ''Meneer Monster'' – Jaco Jacobs (Illustreerder: Johann Strauss). * ''Nova: Sterreloper'' – Fanie Viljoen. * ''Professor Fungus en die mensvreter-piranhas'' – Jaco Jacobs. * ''Professor Fungus en die skrikwekkende Snotzilla'' – Jaco Jacobs. * ''Breking'' – Fanie Viljoen (RSG-radiodrama, uitgesaai 10 Oktober 2013). === 2014 === * ''Nova: Eindspel'' – Fanie Viljoen. * ''Sanri Steyn: Die aliens oorkant die straat'' – Theresa van Baalen (Illustreerder: Johann Strauss). * ''[[Deur na Nebula Nege]]'' – [[François Verster]]. * ''Emma en die geheime gang'' – [[Marianna Brandt]]. * ''Professor Fungus en die dino-avontuur'' – Jaco Jacobs. * ''Professor Fungus en die robotkrisis'' – Jaco Jacobs. * ''Kinders van As'' – Izak A. (Sakkie) Coetzee. * ''Sonstorm'' – Schalk Schoombie (RSG-radiodrama, uitgesaai 05 Junie 2014). * ''2092:God van klank'' – Wilken Calitz (RSG-radiodrama, uitgesaai 30 Oktober 2014). * ''Die Jagter Kronieke I: Die Halfbloed'' - Nico Smit. * ''Die Jagter Kronieke II: Koue Vuur'' - Nico Smit. * "[[Maslow (kortverhaal)|Maslow]]" - Susan Gaigher (as kortverhaal opgeneem in ''Nuwe Stories 3'', saamgestel deur Suzette Kotzé-Myburgh en Leti Kleyn) === 2015 === * ''Emma en die creepy komplot'' – [[Marianna Brandt]]. * ''Die Kristalblou Engel'' – Philip Brand. * ''Professor Fungus en die jelliemonsters van Mars'' - Jaco Jacobs. * ''Professor Fungus en die BreinDrein-eksperiment'' - Jaco Jacobs. * ''Ricky Erasmus en die interdimensionele rolstoel'' – J.V. van Wyk. * ''Clint Eastwood van Wyk en die Moordenaarsklok'' – Pieter Verwey. * ''Die roofdier'' - Louise Viljoen. * ''Engel van die nag'' - Eben van Renen. * ''[[Inversium]]'' - [[François Verster]]. * ''Die Jagter Kronieke III: Skemer Oorlog'' - Nico Smit. === 2016 === * ''Axion'' - Mike Leach. * ''Leo'' - Anna van der Walt. * ''Stellamarie'' - Anna van der Walt. * ''Professor Fungus en die diepsee-dilemma'' - Jaco Jacobs. * ''Professor Fungus en die vreeslik gevaarlike tuinkabouters'' - Jaco Jacobs. === 2017 === * ''Die maan val bewusteloos'' (kortfilm)<ref name="woordfees">{{Cite web |url=https://woordfees.co.za/pieces/downloads/woordfees-20-12-2018-program.pdf |title=Woordfeesprogram |access-date= 3 Mei 2019 |archive-date= 3 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190503111051/https://woordfees.co.za/pieces/downloads/woordfees-20-12-2018-program.pdf |url-status=dead }}</ref> * ''Ek het jou gemaak'' (kortfilm, verwerking van Jan Rabie se kortverhaal)<ref name="woordfees"/> * ''Professor Fungus en die sneeumasjien'' - Jaco Jacobs. * ''Professor Fungus en die monsterformule'' - Jaco Jacobs. * ''Soos gister'' (kortfilm)<ref name="woordfees"/> === 2018 === * ''Die ongenooides'' (kortfilm) * ''Kop'' – Schalk Schoombie (RSG-radiodrama, uitgesaai 17 Mei 2018)<ref>{{Cite web |url=http://www.rsgplus.org/kuns/drama/futuristiese-drama-oor-eerste-kop-oorplanting/ |title=RSG: Futuristiese drama oor eerste kopoorplanting |access-date= 6 Januarie 2019 |archive-date= 3 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190103184212/http://www.rsgplus.org/kuns/drama/futuristiese-drama-oor-eerste-kop-oorplanting/ |url-status=dead }}</ref> * ''Kraak'' (||Hui !Gaeb Boek 1) – Rouxnette Meiring * ''Oorgang'' (kortfilm) * ''Snak'' (||Hui !Gaeb Boek 2) – Rouxnette Meiring * ''Stof'' – Alettie van den Heever<ref>[https://www.litnet.co.za/stof-deur-alettie-van-den-heever-n-litnet-akademies-resensie-essay/ Stof-resensie (LitNet)]</ref> * ''Die Skoppensboer'' – Eben van Renen * ''Grilgrypers 3: Kamp vir monsters'' – De Wet Hugo === 2019 === * '' Die Selle'' – Herman Cronjé (RSG-radiodrama, uitgesaai 18 April 2019) <ref>{{Cite web |url=http://www.rsg.co.za/images/upload/sound/klanke/20190418_RADIOTEATER_DIE_SELLE.mp3 |title=RSG Potgooi: Die Selle |access-date=19 April 2019 |archive-date=19 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190419110710/http://www.rsg.co.za/images/upload/sound/klanke/20190418_RADIOTEATER_DIE_SELLE.mp3 |url-status=dead }}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20201024071445/https://www.rsgplus.org/vermaak/radiodrama/rsg-sanlam-radiodrama-wenners/ RSG Sanlam Radiodramawenners 2018]</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.rsgplus.org/kuns/drama/die-selle-heerlike-klug-met-wetenskapfiksie-krulstertjie/ |title=''RSG-Plus''. 2019. 'Die Selle' = heerlike klug met wetenskapfiksie-krulstertjie. 12 April. |access-date=23 April 2019 |archive-date=23 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190423113106/https://www.rsgplus.org/kuns/drama/die-selle-heerlike-klug-met-wetenskapfiksie-krulstertjie/ |url-status=dead }}</ref> * ''Zenkion-Aarde-Komplot (Z-A-K): die blou planeet.'' – Theresa van Baalen. === 2020 === * ''Die nag ruik na spoed'' – Schalk Schoombie * ''Toekomsmens'' – Isa Konrad * ''Skepsel'' – [[Willem Anker]] * ''Boetie ontmoet 'n alien'' – Johann Smith (RSG-radiodrama, uitgesaai 26 November 2020) * ''Goue Koors'' – [[Charles J. Fourie]] (RSG-radiomiddagvervolgverhaal, uitgesaai 7 Desember 2020 - 1 Maart 2021) * ''Z-A-K: Die reis na Zenkion'' – Theresa van Baalen * ''Weerlose meganika'' – Anton Roodt<ref>[https://web.archive.org/web/20220510094756/https://www.litnet.co.za/weerlose-meganika-deur-anton-roodt-n-resensie/ Fürstenburg, C. 2020. Weerlose meganika deur Anton Roodt: ’n resensie. Litnet. 10 Desember.]</ref> === 2021 === * ''Z-A-K: Die avonture van Lionel Afrika'' – Theresa van Baalen * ''Donkerbloed'' – Elrien Scheepers * ''Spel'' – Annerle Barnard * ''Kring'' – Renier Houy * ''Onderstebodië'' – De Wet Hugo (Kortverhaal in ''Die skool vir rampspoedige talente ander gelukkige stories'' – Lapa) === 2022 === * ''Sterstof'' – [[Cecillia du Toit]] (RSG-radiodrama, uitgesaai 21 April 2022)<ref>[https://web.archive.org/web/20220428134952/https://www.rsgplus.org/luister-donderdagaand-na-spanningsvolle-futuristiese-drama-sterstof/ RSGPlus: Luister weer na spanningsvolle futuristiese drama ‘Sterstof’. 22 April 2022]</ref> * ''Uitverkies'' – Noreen Nolte === 2023 === * ''Die Man van Proxima'' – Ina Cantoni * ''Waar jakkalse huil'' – Elrien Scheepers === 2024 === * ''My nommer is 4271'' – Luandi Brand === 2025 === * ''[https://open.spotify.com/episode/1BxHVH7apzgxjobFmo98zB?si=xjWK3WXIQYeswHKb4o-URA Die Besoeker] – Herman Cronjé (RSG-radiodrama, uitgesaai 2 Oktober 2025)'' === Sine Anno === * ''[[Die Bruin Planeet]]'' – Kobus Smit. * ''Die Nata, Deel 1: Onskuld (Leviatan van die Ruimte)'' – C.L. Linström-Vorster. * ''Die Nata, Deel 2: Ontnugtering'' – C.L. Linström-Vorster. * ''Die Nata, Deel 3: Ontdekkingsreis'' – C.L. Linström-Vorster. * ''Die Nata, Deel 4: Almach & Antares'' – C.L. Linström-Vorster. * ''Die Nata, Deel 5: 786'' – C.L. Linström-Vorster. * ''Interster'' – SAUK (TV-reeks). * ''Saad van onheil'' – G.J. Combrink * ''Vreemde vallei'' – Heila Fourie. == Bronne == * [http://afrifiksie-nova.com/wetenskapfiksie-boeke-vir-tieners/ Afrifiksie.com: Wetenskapsfiksieboeke vir tieners] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150811054111/http://afrifiksie.com/wetenskapfiksie-boeke-vir-tieners/ |date=11 Augustus 2015 }} * [http://afrifiksie-nova.com/oorspronklike-afrikaanse-wetenskapfiksie-boeke/ Afrifiksie.com: Wetenskapsfiksieboeke vir volwassenes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150811062048/http://afrifiksie.com/oorspronklike-afrikaanse-wetenskapfiksie-boeke/ |date=11 Augustus 2015 }} *[http://afrifiksie-nova.com/in-afrikaans/boeke/tydlyn/ Afrifiksie-nova.com: Tydlyn] * [http://wc.slims.gov.za/desktop/desktopwc/core/index.phtml?language=&euser=&session=&service=&robot=&deskservice=desktop&desktop=desktopwc&workstation=&extra= Wes-Kaapse Biblioteekkatalogus]. * Amazon.com * Radio Sonder Grense-potgooie: Radiodramas. == Verwysings == {{Verwysings|3}} [[Kategorie:Afrikaanse letterkunde|Wetenskapfiksie]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse letterkunde|Wetenskapsfiksie]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse lyste|Wetenskapsfiksieboeke]] nxwf0mfn5h1r1wa4dmfwn7swm6xn5gp 0 101377 2894724 2872417 2026-04-17T21:15:20Z SpesBona 2720 /* Simboliek */ + skakel 2894724 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Vlag | Naam = Pakistan | Artikel = | Beeld = Flag of Pakistan.svg | Beeldgrootte = 210px | Geen_grens = | Bynaam = {{ur}} ''Parc̱am-e Sitārah o-Hilāl''<br />{{af}} ''Vlag van die sekelmaan en ster'' | Ander_byname = | Gebruik = 011000 | Simbool = | Verhouding = 2:3 | Goedgekeur_op = [[11 Augustus]] [[1947]]<ref name="FOTW-Pakistan">{{en}} {{cite web |publisher=Flags of the World |url=https://www.crwflags.com/fotw/flags/pk.html |title=Pakistan |accessdate=28 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330220005/https://www.crwflags.com/fotw/flags/pk.html |archive-date=30 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | Ontwerp = ’n Vertikale wit baan aan die vlagpaalkant met ’n enkele groen baan in die wapperkant met ’n ster en sekelmaan in wit daarop | Ontwerper = Amiruddin Kidwai }} Die '''nasionale vlag van [[Pakistan]]''' ([[Oerdoe]]: قومی پرچم, ''Qaumī Pārc̱am'') is op [[11 Augustus]] [[1947]] amptelik in gebruik geneem. Die vlag vertoon ’n vertikale wit baan aan die vlagpaalkant met ’n enkele groen baan in die wapperkant met ’n ster en sekelmaan in wit daarop. Die Pakistanse nasionale volkslied (قومی ترانہ, ''Qaumī Tarānah'') verwys in die derde vers met die woorde پرچمِ ستاره و ہلال رہبرِ ترقّی و کمال – "Vlag met die ster en sekelmaan, die leier van vordering en opstyg" – na die vlag. == Simboliek == Die groen stel [[Islam]] en die [[Moslem]]se meerderheid in Pakistan voor terwyl die wit baan religieuse minderhede en minderheidsgelowe voorstel.<ref name="flagsig1">{{en}} {{cite web |url=http://www.infopak.gov.pk/Flag.aspx |title=Pakistan vlag |publisher=Ministerie van Inligting en Uitsaaiwese, Regering van Pakistan |accessdate=11 Desember 2007 |archive-date= 5 Maart 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090305050001/http://www.infopak.gov.pk/Flag.aspx |url-status=dead }}</ref> Die ster en sekelmaan stel onderskeidelik lig en vooruitgang voor.<ref name="flagsig1" /> Die vlag in geheel stel Pakistan se toewyding aan Islam en die regte van religieuse minderhede voor.<ref name="basicfacts">{{en}} {{cite web |url=http://www.infopak.gov.pk/BasicFacts.aspx |title=Basiese Feite |publisher=Ministerie van Inligting en Uitsaaiwese, Regering van Pakistan |accessdate=11 Desember 2007 |archive-date=27 Maart 2012 |archive-url=https://www.webcitation.org/66TPGiccn?url=http://www.infopak.gov.pk/BasicFacts.aspx |url-status=dead }}</ref> Dit is gebaseer op die oorspronklike vlag van die Moslemliga wat op sy beurt sy inspirasie uit die vlag van die [[Sultanaat Delhi]], die vlag van die [[Ottomaanse Ryk]] en die vlag van die [[Mogolryk]] gekry het. == Ontwerp == Die amptelike ontwerp van die nasionale vlag is deur die Wetgewende Vergadering aanvaar, tesame met ’n definisie van die eienskappe en verhoudinge. Volgens die amptelike spesifikasies is dit ’n donkergroen vlag met die verhouding 2:3. Die wit vertikale baan aan die vlagpaalkant is ’n kwart van die breedte van die vlag. <center>[[Lêer:Flag of Pakistan Construction.svg|350px|senter|Konstruksietekening]]</center> === Kleure === [[Lêer:Flig.jpg|duimnael|Wapperende vlag van Pakistan]] Die kleurskema word hieronder gelys: {| class="wikitable" style="text-align:center;" ![[Lêer:Flag of Pakistan.svg|30px]] ! style="background:#01411cff; width:100px" | {{Kleur|white|Groen}} ! style="background:#FFFFFF; width:100px" | {{Kleur|black|Wit}} |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | '''[[RGB-kleurmodel|RGB]]''' | <code>1/65/28</code> || <code>255/255/255</code> |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" | '''[[Heksadesimale stelsel|Heksadesimaal]]''' | <code>#01411cff</code> || <code>#FFFFFF</code> |- | style="background:#F2F2F2; text-align:right" |'''CMYK''' | <code>98/0/57/75</code> || <code>0/0/0/0</code> |} === Dimensies === Die Departement van Binnelandse Sake verskaf dimensies van die vlag vir verskillende omstandighede: * Vir seremoniële geleenthede. 21' × 14', 18' × 12', 10' × 6⅔' of 9' × 6¼'. * Vir gebruik oor geboue. 6' × 4' of 3' × 2'. * Vir motorkarre 24" × 16". * Vir lessenaars 10¼" × 8¼". == Geskiedenis == Voor die [[Tweede Wêreldoorlog]] het Moslems en [[Hindoeïsme|Hindoes]] tesame in [[Brits-Indië]] gewoon. ’n Aantal Moslems het die Moslemliga gevorm. Na die Tweede Wêreldoorlog, toe Pakistan onafhanklikheid verkry het in 1947, het die vlag van die Moslemliga gedien as die basis vir die vlag van Pakistan. <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of the Governor-General of Pakistan (1947–1952).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die Goewerneur-Generaal van Pakistan, 1947 tot 1953 Lêer:Flag of the Governor-General of Pakistan (1953-1956).svg| {{FIAV|historical}} Vlag van due Goewerneur-Generaal van Pakistan, 1953 tot 1956 Lêer:Presidential Standard of Pakistan (1956-1967).svg| {{FIAV|historical}} Pakistanse Presidensiële Standaard, 1956 tot 1967 Lêer:Presidential standard of Pakistan (1974–1998).svg| {{FIAV|historical}} Pakistanse Presidensiële Standaard, 1974 tot 1998 </gallery></center> == Protokol == [[Lêer:Sultan Azlan Shah Hockey, Ipoh.jpg|duimnael|Pakistanse [[Veldhokkie]]ondersteuners met die nasionale vlag]] [[Lêer:Pakisan First - Pakistan Navy sailors at the tomb of Quaid e Azam.jpg|duimnael|Pakistanse matrose met die Vlootvaandel van Pakistan]] * Geen ander vlag mag hoër wapper nie (buiten [[Vlag van die Verenigde Nasies|dié van die Verenigde Nasies]] op hul geboue). * Wanneer die vlag langs ander nasionale vlae vertoon word, moet die Pakistanse vlag op dieselfde hoogte as die ander vlae hang, nooit laer nie. * Wanneer dit langs provinsiale, militêre of korporatiewe vlae hang moet die nasionale vlag hoër wees. * Die vlag mag slegs met die wit baan teen die vlagpaal hang en moet vrylik kan wapper. * Die vlag mag nie aan die grond, skoene, voete of enigiets wat vuil is raak nie. * Die vlag mag nie in die donker hang nie. * Die vlag moet met sonsopkoms gehys en met sonsondergang gestryk word (behalwe oor die parlement, wat die enigste amptelike gebou is waar die vlag nooit gestryk word nie). Wanneer die vlag snags oor die parlement hang moet dit verlig word. * Geen merke mag op die vlag aangebring word nie (insluitend woorde of prente). * Wanneer die vlag gehys word moet alle personeel in uniform die vlag salueer en ander persone moet op aandag staan. * Die vlag moet met seremonie gestryk word. * Die vlag mag nooit vertikaal hang nie.<ref>{{en}} {{cite web |publisher=Flags of the World |url=https://www.fotw.info/flags/xf-vert.html |title=Hanging Flags Vertically |date=4 Junie 2014 |accessdate=28 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200609082115/https://www.fotw.info/flags/xf-vert.html |archive-date=9 Junie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * Wanneer die vlag normaal hang moet die wit baan altyd na links wys met die groen veld op regterkant. * Die vlag mag nie onderstebo vertoon word (behalwe in tye van onrus in die land)<ref>{{en}} {{cite web |publisher=vexillologymatters.org |url=http://www.vexillologymatters.org/pakistan-flag.htm |title=Pakistan Flag |accessdate=28 Mei 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190914060601/http://www.vexillologymatters.org/pakistan-flag.htm |archive-date=14 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> of met die sekelmaan en ster wat links kyk nie. * Die vlag mag nêrens hang waar dit dalk vuil kan word nie. * Die vlag mag nie verbrand of vertrap word nie. * Die vlag mag nie begrawe of in ’n graf laat sak word nie (wanneer ’n vlagdraende kis laat sak word moet die vlag daarbo gehou word of verwyder word voordat die kis laat sak word). == Ander vlae == Ander vlae in gebruik in Pakistan sluit in: <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Civil Air Ensign of Pakistan.svg| Burgerlike Lugvaartvaandel van Pakistan Lêer:Civil Ensign of Pakistan.svg| Burgerlike Vaandel van Pakistan Lêer:Flag of the Pakistani Army.svg| Vlag van die Pakistanse Weermag Lêer:Naval Jack of Pakistan.svg| Vlootgeus van Pakistan Lêer:Naval Ensign of Pakistan.svg| Vlootvaandel van Pakistan Lêer:Pakistani Air Force Ensign.svg| Lugmagvaandel van Pakistan Lêer:Flag of the President of Pakistan.svg| Vlag van die President van Pakistan </gallery></center> === Soortgelyke vlae === <center><gallery align="center" widths="150"> Lêer:Flag of Algeria.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Algerië]] Lêer:Flag of the Sahrawi Arab Democratic Republic.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van die Arabiese Demokratiese Republiek Sahara]] Lêer:Flag of Azerbaijan.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Azerbeidjan]] Lêer:Flag of the Comoros.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van die Comore-eilande]] Lêer:Flag of Hatay.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Hatay (1938–1939) Lêer:Flag of Libya.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Libië]] Lêer:Flag of Malaysia.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Maleisië]] Lêer:Flag of Mauritania.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Mauritanië]] Lêer:Kokbayraq flag.svg| {{FIAV|proposal}} [[Vlag van Oos-Turkestan]] Lêer:Flag of the Ottoman Empire.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van die [[Ottomaanse Ryk]] (1844–1923) Lêer:Flag of Cyrenaica.svg| {{FIAV|historical}} Vlag van Sirenaïka (1949–1951) Lêer:Flag of Tunisia.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Tunisië]] Lêer:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van die Turkse Republiek van Noord-Siprus]] Lêer:Flag of Turkey.svg| {{FIAV|normal}} [[Vlag van Turkye]] </gallery></center> == Sien ook == {{Portaal|Vlae en wapens|En-wikipedia arms 8-full.svg}} == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie|Flags of Pakistan|Vlae van Pakistan}} * {{en}} [https://www.crwflags.com/fotw/flags/pk.html Pakistan] by ''Flags of the World''. * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/flag-of-Pakistan|title=Flag of Pakistan|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=28 Mei 2019}} {{Asiëvlae}} {{Normdata}} {{en-vertaal|Flag of Pakistan}} [[Kategorie:Nasionale vlae|Pakistan]] [[Kategorie:Pakistan]] lply9wkzrbocs2w8t78o3pgjjz4zyv0 0 101960 2894674 2874204 2026-04-17T17:52:32Z BurgertB 2401 Skakel 2894674 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Monarg |naam = Sargon van Akkad |titel = Koning van Akkad, Kisj, Lagasj, Umma en Uruk, opperheer van Sumer, Elam, Mari en Jarmut |beeld = [[Beeld:Sargon of Akkad on his victory stele.jpg|200px|thumb|senter|Sargon van Akkad op sy [[Stele|oorwinningstele]], met sy titel links voor hom gegraveer.]] |dinastie = [[Akkadiese Ryk|Huis van Sargon]] |bewind = c. 2334-2279 v.C. |volle naam = ''Šarru-kin'' ("die ware/wettige koning") |andertitels = |geboortedatum = Onbekende datum |geboorteplek = Azupiranu |doop = |sterftedatum = 2279 v.C. |sterfteplek = [[Akkad]], [[Mesopotamië]] |opvolgertipe = |opvolger = [[Rimush]] |eggenoot = Tashlultum |kinders = [[Enheduanna]], [[Rimush]], [[Manishtushu]], Ibarum, Abaish-Takal }} '''Sargon van Akkad''', ook bekend as '''Sargon die Grote''' ([[Akkadies]]: Šarru-kīnu, "die ware/wettige koning"),<ref>Chavalas 2006</ref> was ’n Semitiese [[Akkadiese Ryk|Akkadiese]] keiser wat bekend is vir sy verowering van [[Sumer]]iese stadstate in die 24ste en 23ste eeu&nbsp;v.C. Hy was die stigter van die dinastie van Akkad en het in die tweede laaste kwart van die 3de millennium&nbsp;v.C. regeer. Volgens [[wigskrif]]bronne was hy die skinker van koning [[Ur-Zababa]] van [[Kisj]]. Hy het die koning volgens latere bronne vermoedelik vermoor en sy bewind oorgeneem voordat hy probeer het om die hele [[Mesopotamië]] te verower. Hy is aanvanklik "Sargon&nbsp;I" genoem, maar latere rekords het getoon daar was ook ’n [[Assirië|Assiriese]] koning met die naam Sargon (na wie gewoonlik as "Sargon I" verwys word).<ref name=Bromiley>{{cite book|last=Bromiley|first=Geoffrey|title=The international standard Bible encyclopedia|publisher=William B Eerdmans|isbn=978-0-8028-3784-4|url=http://books.google.co.uk/books?id=6OJvO2jMCr8C&pg=PA337&dq=%22sargon+of+akkad%22+%22sargon+I%22+confused&hl=en&ei=wE1ATf-ZOpeShAef18SxCA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&ved=0CC8Q6AEwAA#v=onepage&q=%22sargon%20of%20akkad%22%20%22sargon%20I%22%20confused&f=false|date=31 Desember 1996|edition=Revised}}</ref> Daar word geglo dat Sargon se ryk groot dele van Mesopotamië ingesluit het wat onder meer dele van die hedendaagse [[Iran]], [[Klein-Asië]] en [[Sirië]] was. Sy hoofstad was die nuwe, maar tot nog toe onontdekte [[Akkad]], wat hy volgens die ''Sumeriese koningslys'' óf laat bou óf laat restoureer het.<ref>Kramer 1963: 60–61</ref> Hy word soms beskou as die eerste persoon in die bekende geskiedenis wat ’n multi-etniese, sentraal regeerde ryk geskep het, hoewel dié eer ook die Sumeriese [[Lugal-zage-si]] kan toekom. Sy dinastie het [[Mesopotamië]] sowat een en ’n half eeu lank beheer.<ref>Van de Mieroop 2006: 63</ref> Sargon kom as 'n legendariese figuur voor in die [[Nieu-Assiriese Ryk|Nieu-Assiriese]] [[letterkunde]] van die 8ste tot 7de eeu&nbsp;v.C. Tablette met fragmente van 'n ''Sargon-geboortelegende'' is ook in die [[Biblioteek van Assurbanipal]] ontdek.<ref name=westenholz>{{cite journal |first=Joan Goodnick |last=Westenholz |title=Review of ''The Sargon Legend: A Study of the Akkadian Text and the Tale of the Hero Who Was Exposed at Birth.'' Deur Brian Lewis |journal=Journal of Near Eastern Studies |volume=43 |issue=1 |pages=73–79 |date=January 1984 |jstor=545065 |doi=10.1086/373065 }}</ref><ref>{{cite web |url=http://sites.google.com/site/collesseum/sargon |title=The Empire of Sargon |author=Brian Edric Colless |access-date=25 May 2013}}</ref><ref>{{cite book |title=Chronicles concerning early Babylonian kings |author=King, L. W. |year=1907 |pages=87–96 |url=https://archive.org/stream/chroniclesconcer02king#page/86/mode/2up|publisher=London, Luzac and co. }}</ref> ==Naam== [[Beeld:Sargon of Akkad (name) on his victory stele.jpg|thumb|links|upright=1.1|"Koning Sargon" ({{wigskrif|𒊬𒊒𒄀 𒈗}} ''Šar-ru-gi lugal'') op die oorwinningstele van Sargon.<ref name="Victory stele of Sargon">{{cite web |title=Victory stele of Sargon |url=https://cdli.ucla.edu/search/archival_view.php?ObjectID=P215559 |website=cdli.ucla.edu}}</ref><ref name="AOA"/><ref name="LN93-94">{{cite journal |last1=Nigro |first1=Lorenzo |title=The Two Steles of Sargon: Iconology and Visual Propaganda at the Beginning of Royal Akkadian Relief |journal=Iraq |volume=60 |date=1998 |publisher=British Institute for the Study of Iraq |pages=93–94 |doi=10.2307/4200454 |jstor=4200454 |hdl=11573/109737 |s2cid=193050892 }}</ref>]] Die [[Akkadies]]e naam word gewoonlik geskryf as ''Šarru-ukīn'' of ''Šarru-kēn''. Die [[wigskrif]]spelling is onderskeidelik LUGAL-''ú-kin'', ''šar-ru-gen''₆, ''šar-ru-ki-in'' of ''šar-ru-um-ki-in''.<ref>{{Cite web|url=http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?searchword=l=car-ru-um-ki-in+t=RN&charenc=gcirc|title=ETCSLsearch|website=etcsl.orinst.ox.ac.uk}}</ref> Op tablette uit die [[Eerste Babiloniese dinastie|Ou Babilonië]] wat oor legendes van Sargon handel, word sy naam geskryf as <small>{{wigskrif|𒊬𒊒𒌝𒄀𒅔}}</small> (''Šar-ru-um-ki-in'').<ref name="The Sumerian Sargon Legend">{{cite journal |last1=Cooper |first1=Jerrold S. |last2=Heimpel |first2=Wolfgang |title=The Sumerian Sargon Legend |journal=Journal of the American Oriental Society |date=1983 |volume=103 |issue=1 |pages=67–82 |doi=10.2307/601860 |jstor=601860 |issn=0003-0279}}</ref> In Laat Assiriese verwysings word die naam gewoonlik LUGAL-GI.NA of LUGAL-GIN gespel, nes dié van die Nieu-Assiriese koning [[Sargon II]].<ref name=Frahm>Eckart Frahm, [http://www.ucl.ac.uk/sargon/downloads/frahm_nabu2005_44.pdf "Observations on the Name and Age of Sargon II and on Some Patterns of Assyrian Royal Onomastics"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220928070711/https://www.ucl.ac.uk/sargon/downloads/frahm_nabu2005_44.pdf |date=28 September 2022 }}, ''NABU'' 2005.2, 46&ndash;50.</ref> Die spelling "Sargon" kom van die enkele verwysing na die naam in die [[Ou Testament]], in [[Jesaja]] 20:1. Die eerste element van die naam is ''šarru'', die Akkadiese woord vir "koning". Die tweede element is afgelei van die [[werkwoord]] ''kīnum'' "om te vestig, bevestig".<ref>Strong's Concordance [https://www.blueletterbible.org/lang/lexicon/lexicon.cfm?Strongs=H3559&t=KJV H3559] "to be erect (i.e. stand perpendicular); hence (causatively) to set up, in a great variety of applications, whether literal (establish, fix, prepare, apply), or figurative (appoint, render sure, proper or prosperous)"</ref> 'n Moontlike vertolking van die naam ''Šarru-ukīn'' is "die koning het (stabiliteit) gevestig" of "hy [die god] het die koning bevestig". Daar word gedebatteer of dit 'n aangenome troonnaam of 'n geboortenaam is.<ref>Lewis 1984: 277–292</ref><ref>Sallaberger & Westenholz 1999: 34</ref> ==Chronologie== [[Beeld:Empire akkad.svg|thumb|260px|'n Kaart van die omvang van die Akkadiese Ryk gedurende die bewind van Sargon se kleinseun, [[Naram-Sin van Akkad|Naram-Sin]].]] Primêre bronne wat na Sargon verwys, is skaars. Die belangrikste verwysings na hom min of meer uit sy tyd is die verskillende weergawes van die ''Sumeriese koningslys''. Hier word Sargon genoem as die seun van 'n tuinier en as die voormalige skinker van Ur-Zababa van Kisj. Hy het die koningskap van [[Uruk]] by [[Lugal-zage-si]] afgeneem en teruggekeer na sy eie stad, Akkad. Die ''Weidnerkroniek'' sê Sargon het direk ná Ur-Zababa regeer en noem Lugal-zage-si glad nie.<ref>Drews, Robert. “Sargon, Cyrus and Mesopotamian Folk History.” Journal of Near Eastern Studies, vol. 33, no. 4, 1974, pp. 387–93</ref> Verskillende weergawes van die koningslys gee die lengte van sy bewind aan as óf 40 óf 54-56 jaar.<ref> [http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.2.1.1&display=Crit&charenc=gcirc&lineid=t211.p16#t211.p16 Electronic Text Corpus of the Sumerian Language]</ref> Talle fragmente met verwysings na Sargon is ook bekend.<ref name="CDLI-Found Texts">{{cite web |title=CDLI-Found Texts |url=https://cdli.ucla.edu/search/search_results.php?SearchMode=Text&requestFrom=Search&DatesReferenced=sargon. |website=cdli.ucla.edu}}</ref> In moderne tye sal sy bewind aangedui word as omstreeks 2334-2279&nbsp;v.C. Sy opvolgers tot met die [[Goeteërs|Goetese]] oorwinning van [[Sumer]] is ook bekend as die Sargondinastie en hulle bewind as die Sargontydperk van Mesopotamiese geskiedenis.<ref>Mari A. Gough, [http://www.rosetta.bham.ac.uk/Issue_01/Gough.htm "Historical Perception in the Sargonic Literary Tradition: the Implications of Copied Texts"] , ''Rosetta'' 1 (2006), 1&ndash;9. Douglas R. Frayne, "The Sargonic and Gutian Periods (2334–2113)", University of Toronto Press, 1993.</ref> Volgens Foster (1982) is Sargon se bewindstydperk van 55 jaar 'n verkeerde vertolking van die oorspronklike 37 jaar. 'n Ouer weergawe van die koningslys gee sy bewind aan as 40 jaar.<ref>Rebecca Hasselbach, ''Sargonic Akkadian: A Historical and Comparative Study of the Syllabic Texts'' (2005), [https://books.google.com/books?id=eiHXt0yIWiIC&pg=PA5 p. 5 (fn 28)].</ref> Thorkild Jacobsen dui aan die betekenis van die woord "tuinier" as Sargon se pa is onseker.<ref>Jacobsen 1939: 111</ref> Ur-Zababa en Lugal-zage-si word albei as konings gelys, maar word geskei deur verskeie heersers van Kisj, wat dalk net [[goewerneur]]s of [[vasal]]heersers onder die Akkadiese Ryk was.<ref>{{Cite web|url=https://www.historyfiles.co.uk/KingListsMiddEast/MesopotamiaKish.htm|title=Kingdoms of Mesopotamia – Kish / Kic|website=www.historyfiles.co.uk}}</ref> Die bewering dat Sargon die oorspronklike stigter van Akkad was, word ook in twyfel getrek nadat 'n inskripsie ontdek is waarin die plek en datum verwys na die bewind van Enshakushanna, wat feitlik vir seker voor Sargon regeer het.<ref>Van de Mieroop 1999: 74–75</ref> In die ''Weidnerkroniek'' (ABC 19:51) word beweer Sargon het "Babilon voor Akkad gebou".<ref>Grayson 1975: 19:51</ref><ref name="Livius">[https://www.livius.org/cg-cm/chronicles/abc20/kings.html#1 Chronicle of Early Kings at Livius.org.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190416080119/https://www.livius.org/cg-cm/chronicles/abc20/kings.html#1 |date=16 April 2019 }} Translation adapted from Grayson 1975 and Glassner 2004</ref> Ook volgens die ''Kroniek van Vroeë Konings'' (ABC 20:18-19) het Sargon Babilon gebou en toe Akkad.<ref name="Livius" /><ref>Grayson 1975: 20:18–19</ref> Van de Mieroop stel voor albei kronieke verwys na die veel latere koning Sargon II van die Nieu-Assiriese Ryk.<ref>Stephanie Dalley, Babylon as a Name for Other Cities Including Nineveh, in [http://oi.uchicago.edu/pdf/saoc62.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120730041524/http://oi.uchicago.edu/pdf/saoc62.pdf |date=30 Julie 2012 }} Proceedings of the 51st Rencontre Assyriologique Internationale, Oriental Institute SAOC 62, pp.&nbsp;25–33, 2005</ref> ==Geskiedenis== {{beeldgroep2|perrow = 2|total_width=500 | image1 = Sargon of Akkad and dignitaries.jpg | caption1 = Die oorwinningstele van Sargon wat 'n optog lei. | image2 = Sharrugi Lugal.jpg | caption2 = "Koning Sargon". | footer = 'n Fragment van Sargon se stele wys Sargon met 'n koninklike bolla en 'n koniklike mantel oor sy linkerskouer, gevolg deur 'n dienskneg met 'n sambreel (middel) en 'n optog van hoogwaardigheidsbekleërs met wapens.<ref name="AOA">{{cite book |last1=Foster |first1=Benjamin R. |title=The Age of Agade: Inventing Empire in Ancient Mesopotamia |date=2015 |publisher=Routledge |isbn=978-1317415527 |page=3 |url=https://books.google.com/books?id=O680CwAAQBAJ&pg=PA3 |language=en}}</ref><ref name="LN">{{cite journal |last1=Nigro |first1=Lorenzo |title=The Two Steles of Sargon: Iconology and Visual Propaganda at the Beginning of Royal Akkadian Relief |journal=Iraq |volume=60 |date=1998 |publisher=British Institute for the Study of Iraq |page=92 |doi=10.2307/4200454 |jstor=4200454 |hdl=11573/109737 |s2cid=193050892 }}</ref> Sargon se naam in wigskrif ({{wigskrif|𒊬𒊒𒄀 𒈗}} ''Šar-ru-gi lugal'' "Koning Sargon")<ref name="Victory stele of Sargon"/> verskyn dofweg voor sy gesig.<ref name="AOA"/><ref name="LN93-94"/> }} ===Taal en teks op rekords=== Dit lyk of Sargon die gebruik van [[Akkadies]] in inskripsies aangemoedig het. Hy noem homself dikwels "koning van Akkad" eerste, nadat hy blykbaar die stad Akkad gestig het. Dit lyk of hy in die een of ander stadium beheer van [[Kisj]] oorgeneem het en later 'n groot deel van [[Mesopotamië]], want hy verwys na homself as "Koning van Akkad, meester van [[Isjtar|Inanna]], koning van Kisj, gesalfde van [[Anoe]], koning van die land Mesopotamië, [[Ensi|goewerneur]] (''ensi'') van [[Enlil]]".<ref>Paul-Alain Beaulieu, ''The Pantheon of Uruk During the Neo-Babylonian Period'', Brill (2003), [https://books.google.com/books?id=v-WRJhvfudIC&pg=PA106 p. 106].</ref> Tydens Sargon se bewind is [[Semitiese taalfamilie|Oos-Semities]] gestandaardiseer en aangepas vir gebruik saam met die vorm van wigskrif wat voorheen in [[Sumeries]] gebruik is om te vorm wat nou as Akkadies bekend is. 'n Styl van [[kalligrafie]] is ontwikkel waarin teks op [[Tablet|kleitablette]] en [[silinderseël]]s tussen mitologiese en rituele tonele gerangskik is.<ref name="Britannica">''Britannica''</ref> ===Jaarname=== Terwyl verskeie afskrifte van die ''Sumeriese koningslys'' en latere Babiloniese kronieke bestaan waarvolgens Sargon 'n bewindstydperk van tussen 34 en 56 jaar het, is gedateerde dokumente vir net vier verskillende jaarname van sy bewind ontdek. Die name van dié vier jaar beskryf sy veldtogte teen Elam, Mari, Simurrum en Uru'a.<ref>{{Cite web|url=https://cdli.ucla.edu/tools/yearnames/HTML/T2K1.htm|title=T2K1.htm|website=cdli.ucla.edu|access-date=20 May 2019|archive-date=18 March 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220318005700/https://cdli.ucla.edu/tools/yearnames/HTML/T2K1.htm|url-status=dead}}</ref> ===Nippurinskripsie=== [[Beeld:Prisoners on the victory stele of an Akkadian king circa 2300 BCE Louvre Museum Sb 3.jpg|thumb|200px|Gevangenes wat deur 'n soldaat begelei word, op 'n oorwinningstele van Sargon, omstreeks 2300&nbsp;v.C.<ref>{{cite book |last1=Potts |first1=D. T. |title=The Archaeology of Elam: Formation and Transformation of an Ancient Iranian State |date=1999 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0521564960 |page=104 |url=https://books.google.com/books?id=mc4cfzkRVj4C&pg=PA104 |language=en}}</ref> Waarskynlik van die einde van Sargon se bewind.<ref>{{cite journal |last1=McKeon |first1=John F. X. |title=An Akkadian Victory Stele |journal=Boston Museum Bulletin |date=1970 |volume=68 |issue=354 |page=235 |jstor=4171539 |issn=0006-7997}}</ref> Die haarstyl van die gevangenes (krullerig bo en kort aan die kante) is tipies van Sumeriërs.<ref>{{cite journal |last1=Nigro |first1=Lorenzo |title=The Two Steles of Sargon: Iconology and Visual Propaganda at the Beginning of Royal Akkadian Relief |journal=Iraq |volume=60 |date=1998 |publisher=British Institute for the Study of Iraq |pages=85–102 |doi=10.2307/4200454 |jstor=4200454 |hdl=11573/109737 |s2cid=193050892 }}</ref> ([[Louvre]])]] Onder die belangrikste bronne vir Sargon se bewind is 'n tablet van die Ou Babiloniese tydperk wat in die 1890's by [[Nippur]] ontdek is deur 'n ekspedisie van die Universiteit van Pennsilvanië. Die tablet is 'n afskrif van die inskripsies op die voetstuk van die standbeeld wat Sargon in die tempel van Enlil laat oprig het.<ref>Samuel Noah Kramer, ''The Sumerians: Their History, Culture, and Character'', University of Chicago Press (1963), [https://books.google.com/books?id=iY9xp4pLp88C&pg=PA59 59f]</ref> ====Oorwinning van Sumer==== In die inskripsie beskyf Sargon hom as Sargon, koning van Akkad, meester van Inanna, koning van Kisj, gesalfde van Anoe, koning van die land Mesopotamië, ''ensi'' van Enlil". Dit vier die oorwinning van [[Uruk]] en die onderwerping van [[Lugal-zage-si]], wat Sargon "in 'n halsband na die poort van Enlil" gebring het.<ref name="Nippur_inscription">Mario Liverani, ''The Ancient Near East: History'', Routledge (2013), [https://books.google.com/books?id=0d1JAgAAQBAJ&pg=PA143 p. 143]. Kramer 1963 [https://books.google.com/books?id=iY9xp4pLp88C&pg=PA324 p. 324]. Kuhrt, Amélie, ''The Ancient Near East: c. 3000–330 B.C.'', Routledge 1996 {{ISBN|978-0-415-16763-5}}, p. 49 [https://books.google.com/books?id=V_sfMzRPTgoC&dq=battle+sargon+Uruk&pg=PA49]</ref> Sargon het [[Ur]] en E-Ninmar daarna verower en die gebied tussen [[Lagasj]] en die see "verwoes", waarna hy Umma verower en verwoes het.<ref name="Frayne10"/><ref name="Frayne10">{{cite book |last1=Frayne |first1=Douglas |title=Sargonic and Gutian Periods |pages=10–12 |url=https://www.academia.edu/29704423 |language=en}}</ref> Sargon het die inwoners van die gebiede wat hy verower het, toegelaat om hulle plaaslike leiers en tradisies te behou. Hulle moes egter gehoorsaam aan hom wees en heffings betaal in ruil vir hulle veiligheid. Die mense was lojaal aan Sargon vanweë sy beleide, wat tot die handhawing van vrede gelei het. Hy het Akkadies as die ampstaal van die regering aangewys en vaste mates en gewigte ingestel.<ref>{{Cite web |title=1.5 Sargon Conquers Mesopotamia |url=https://mts.cengage.com/course/HRTCF6AZTT23CUQA8808/edition/student/activity/DMLT9CKUEZY5A0C70006 |url-status=live |access-date=February 16, 2023 |website=NGLSync}}</ref> ====Verowering van Bo-Mesopotamië en Elam==== Nadat hy hom onderwerp het aan die god Dagon van die [[Levant]] het Sargon gebiede van Bo-Mesopotamië en die Levant ingeneem, tot by die "Seder- en die Silwerberg", waarna hy van die "boonste see" ([[Middellandse See]]) tot die "onderste see" ([[Persiese Golf]]) regeer het.<ref>A.H.Sayce, review of G. Contenau, ''Les Tablettes de Kerkouk'' (1926), ''Antiquity'' 1.4 (December 1927), 503ff</ref> Sargon beweer ook in sy inskripsie hy is "Sargon, koning van die wêreld, veroweraar van Elam en Parahshum", die twee belangriste state oos van Sumer.<ref name="DF22">{{cite book |last1=Frayne |first1=Douglas |title=Sargonic and Gutian Periods |page=22 |url=https://www.academia.edu/29704423 |language=en}}</ref> Hy noem ook verskeie heersers van die ooste wat hy oorwin het, soos Luh-uh-ish-an, seun van Hishibrasini, koning van Elam, generaal van Parahshum".<ref name="DF22"/> Sargon het oor altesaam 34 stede geseëvier. Skepe van oral het in sy hoofstad, Akkad, voor anker gelê.<ref name="SCHO">{{cite web |title=MS 2814 – The Schoyen Collection |url=https://www.schoyencollection.com/history-collection-introduction/sumerian-history-collection/cuneiform-indus-valley-ms-2814 |website=www.schoyencollection.com |language=en-gb}}</ref> Hy het 'n leër van 5&nbsp;400 man gehad wat "daagliks voor hom brood geëet het".<ref name="Nippur_inscription"/> ===Sargon-epos=== [[Beeld:Cylinder seal of the scribe Kalki (photograph).jpg|thumb|links|240px|'n Silinderseël van die [[skriba]] Kalki. Dit wys prins Ubil-Eshtar, moontlik Sargon se broer, saam met amptenare en 'n skriba regs wat 'n tablet vashou. Die inskripsie lui: "Ūbil-Aštar, broer van die koning: KAL-KI die skriba is sy dienskneg."<ref name="LN93-94"/><ref>{{cite web |title=CDLI-Archival View |url=https://cdli.ucla.edu/search/archival_view.php?ObjectID=P216421 |website=cdli.ucla.edu}}</ref>]] 'n Groep van vier Babiloniese tekste, wat die "Sargon-epos" of ''Res Gestae Sargonis'' genoem word, beskryf Sargon as 'n militêre bevelvoerder wat die raad van baie van sy ondergeskiktes vra voordat hy op veldtogte gaan. Die verhaal van "Sargon, die oorwinnende held" speel af in Sargon se hof, in 'n krisissituasie. Sargon spreek sy vegters toe en prys die deug van heroïsme, en 'n howeling hou 'n toespraak oor die glorie wat die kampioen van 'n leër kry. Dit gaan oor 'n veldtog van Sargon na die verre land ''Uta-raspashtim'' en sluit 'n vertelling in oor die "son wat donker word" en die verowering van die land "Simurrum". Daarna praat Sargon en lys hy sy oorwinnings.<ref>Joan Goodnick Westenholz, ''Legends of the Kings of Akkade: The Texts'' Eisenbrauns, 1997, [https://books.google.com/books?id=izhhWQEJkrQC&pg=PA59 p. 59].</ref> [[Beeld:Akkadian official in the retinue of Sargon of Akkad, holding an axe.jpg|thumb|160px|'n Akkadiese amptenaar met 'n byl in Sargon se gevolg.]] Die verhaal "Koning van Gevegte" gaan oor Sargon se veldtog teen die [[Anatolië|Anatoliese]] stad Purushanda om sy handelaars te beskerm. Weergawes van die verhaal in beide [[Hetiete|Hetities]] en Akkadies is ontdek. Van die Hetitiese weergawe het ses fragmente bewaar gebly en die Akkadiese weergawe is bekend uit verskeie manuskripte wat by [[Amarna]], [[Assur]] en [[Ninevé]] ontdek is.<ref>Joan Goodnick Westenholz, ''Legends of the Kings of Akkade: The Texts'' Eisenbrauns, 1997, [https://books.google.com/books?id=izhhWQEJkrQC&pg=PA102 p. 102].</ref> Die verhaal is tydrekenkundig onjuis en beeld Sargon in 'n 19de-eeuse milieu uit.<ref name="Old Akkadian">{{cite book|title=The ancient Near East: historical sources in translation|chapter=Old Akkadian Period Texts|author1=Studevent-Hickman, Benjamin|author2=Morgan, Christopher|editor=Chavalas, Mark William|pages=24–27|publisher=Wiley-Blackwell|year=2006|isbn=978-0-631-23580-4}}</ref> Dieselfde teks noem dat Sargon die See van die Weste ([[Middellandse See]]) oorgesteek en in "Kuppara" geëindig het, wat sommige skrywers vertolk as die Akkadiese woord vir Keftiu of Kaftor (die inwoners word Kaftorane genoem in [[Genesis]] 10:14), 'n antieke plek wat gewoonlik met [[Kreta]] of [[Siprus]] verbind word.<ref>Wainright, G.A. "Asiatic Keftiu." ''American Journal of Archaeology''. Vol. 56, No. 4 (October 1952), pp.&nbsp;196–212; Strange, John. "Caphtor/Keftiu: A New Investigation." ''Journal of the American Oriental Society'', Vol. 102, No. 2 (April–June 1982), pp.&nbsp;395–396; Vandersleyen, Claude. "Keftiu: A Cautionary Note." ''Oxford Journal of Archaeology''. Vol. 22 Issue 2 p. 209 (2003).</ref> Hongersnood en oorlog bedreig Sargon se ryk tydens die laaste jare van sy bewind. Die "Kroniek van Vroeë Konings" berig dat opstande in dié tyd uitgebreek het. {{quote|Toe hy oud was, het al die lande teen hom in opstand gekom, en hulle het hom in Akkad beleër; en Sargon het teen hulle geveg en hulle verslaan. Daarna het hy die land Subartu verslaan; en hy het hulle besittings na Akkad gebring. Maar weens die boosheid wat hy gepleeg het, was die god [[Mardoek]] kwaad en hy het sy volk met 'n hongersnood verwoes. Van die opkoms van die son tot die ondergang van die son het hulle hom teengestaan en hom geen rus gegun nie.<ref>Botsforth 1912: 27–28</ref> [verkort]}} ===''Kroniek van Vroeë Konings''=== [[Beeld:Prisoner exiting a cage, on an Akkadian Empire victory stele circa 2300 BCE, Louvre Museum.jpg|thumb|160px|'n Gevangene in 'n hok, moontlik Lugal-zage-si van Uruk, wat deur Sargon met 'n swaard oor die kop geslaan word.<ref>{{cite journal |last1=Nigro |first1=Lorenzo |title=The Two Steles of Sargon: Iconology and Visual Propaganda at the Beginning of Royal Akkadian Relief |journal=Iraq |volume=60 |date=1998 |publisher=British Institute for the Study of Iraq |pages=85–102 |jstor=4200454 |doi=10.2307/4200454 |hdl=11573/109737 |s2cid=193050892 }}</ref> Akkadian Empire victory stele circa 2300 BC. Louvre Museum.]] Kort nadat hy Sumer verower het, het Sargon op 'n reeks veldtogte vertrek om die hele [[Vrugbare Halfmaan]] te onderwerp. Volgens die ''Kroniek van Vroeë Konings'', 'n latere Babiloniese geskiedkundige geskrif, het Sargon nie 'n teenstander of 'n gelyke gehad nie. Hy het die lande van die weste verower, standbeelde daar opgerig en buit oor die waters vervoer. Hy het in samewerking met die volke van die lande regeer.<ref name="Livius"/> In die ooste het Sargon vier leiers van Elam verslaan en hulle stede verwoes. Die goewerneurs, onderkonings en konings het vasals van Akkad geword.<ref>{{cite book |last1=Gershevitch |first1=I. |title=The Cambridge History of Iran |date=1985 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-20091-2 |page=8 |url=https://books.google.com/books?id=BBbyr932QdYC&pg=PA8 |language=en}}</ref> ==Legendes van Sargon se geboorte== Sargon het die onderwerp geword van [[legende]]s wat sy opkoms en nederige oorsprong beskryf, asook sy verowering van Mesopotamië in latere Assiriese en Babiloniese letterkunde. Benewens dié sekondêre en deels legendariese weergawes, is daar baie inskripsies deur Sargon self, hoewel die meeste daarvan net bekend is uit veel latere afskrifte.<ref>Gwendolyn Leick, ''Who's Who in the Ancient Near East'', Routledge (2002), [https://books.google.com/books?id=nAGFAgAAQBAJ&pg=PA141 p. 141].</ref> Die [[Louvre]] het fragmente van twee [[Stele|oorwinningsteles]] van Sargon wat by [[Susa]] gekry is (waarheen hulle waarskynlik in die 12de eeu&nbsp;v.C. van Mesopotamië af vervoer is).<ref>Lorenzo Nigro, "The Two Steles of Sargon: Iconology and Visual Propaganda at the Beginning of Royal Akkadian Relief" ''Iraq'' LX (1998); [http://cartelen.louvre.fr/cartelen/visite?srv=car_not_frame&idNotice=11951 Louvre Sb1] (''Stèle de victoire de Sargon, roi d'Akkad, Apportée à Suse, Iran, en butin de guerre au XIIe siècle avant J.-C. Fouilles, J. de Morgan).</ref> ===Sumeriese legende=== Die Sumeriese ''Sargonlegende'' bevat 'n legendariese weergawe van Sargon se magsopkoms. Dit is 'n ouer weergawe van die voorheen bekende Assiriese legende wat in 1974 by [[Nippur]] ontdek en in 1983 die eerste keer geredigeer is.<ref>Cooper, J.S., en Heimpel, W., "The Sumerian Sargon Legend", ''Journal of the American Oriental Society'' 103 (1983), 67–82. Joan Goodnick Westenholz, ''Legends of the Kings of Akkade: The Texts'' (1997), [https://books.google.com/books?id=izhhWQEJkrQC&pg=PA12 p. 12].</ref> Die fragmente is onvolledig, maar dié wat bewaar gebly het, noem La'ibum as Sargon se vader. Ná 'n gaping spring die teks na Ur-Zababa, koning van Kisj, wat ná 'n droom wakker word; die inhoud van die droom word nie in die oorblywende deel van die tablet onthul nie. Om onbekende redes stel Ur-Zababa vir Sargon as sy skinker aan. Kort hierna nooi die koning Sargon na sy kamers om met hom sy droom te bespreek. Die droom gaan oor die godin Inanna wat Ur-Zababa in 'n rivier van bloed verdrink.<ref>{{cite web|url=https://etcsl.orinst.ox.ac.uk/cgi-bin/etcsl.cgi?text=t.2.1.4#|title=Sargon and Ur-Zababa |website=ETCSL}}</ref> Ur-Zababa is baie bang en gee opdrag dat Sargon vermoor word deur Beliš-tikal, die hoofsmit. Inanna verhoed dit en beveel Sargon om by die poorte te stop omdat hy "met bloed besmet is". Toe Sargon na Ur-Zababa terugkeer, word die koning weer bang en besluit hy om Sargon na koning Lugal-zage-si van Uruk te stuur met 'n boodskap op 'n kleitablet waarin dié gevra word om Sargon te vermoor.<ref>[http://etcsl.orinst.ox.ac.uk/section2/tr214.htm "The Sargon Legend." ''The Electronic Text Corpus of Sumerian Literature.''] Oxford University, 2006</ref> Die legende eindig hier; in die res van die teks word waarskynlik beskryf hoe Sargon koning geword het.<ref>Cooper & Heimpel 1983: 67–82</ref> [[Beeld:2015-12 Birth Sargon of Akkad Louvre-AO 7673.jpg|thumb|220px|Die storie van Sargon se geboorte, vroeë 2de millennium&nbsp;v.C.<ref name="The Sumerian Sargon Legend"/>]] Die deel van die vertolking van die koning se droom toon ooreenkomste met die Bybelse verhaal van [[Josef]], en die deel van die brief met die doodsvonnis stem ooreen met die Griekse storie van [[Poseidon]] se seun Bellerofon en die Bybelse verhaal van [[Uria]].<ref>Cynthia C. Polsley, "Views of Epic Transmission in Sargonic Tradition and the Bellerophon Saga" (2012). Bendt Alster, "A Note on the Uriah Letter in the Sumerian Sargon Legend", ''Zeitschrift für Assyriologie und Vorderasiatische Archäologie'' 77.2 (1987).</ref> ===Geboortelegende=== [[Beeld:The story of the greatest nations; a comprehensive history, extending from the earliest times to the present, founded on the most modern authorities, and including chronological summaries and (14783163205).jpg|thumb|220px|'n Illustrasie uit die Assiriese Sargonlegende (1913): Die jong tuinier Sargon word besoek deur [[Isjtar]], "omring deur 'n wolk duiwe".]] 'n Nieu-Assiriese teks uit die 7de eeu&nbsp;v.C. wat voorgee dit is Sargon se outobiografie, beweer die koning was die buite-egtelike kind van 'n priesteres. Net die eerste twee kolomme van die fragmente van drie tablette het bewaar gebly. Die eerste fragmente is omstreeks 1850 ontdek.<ref>Joan Goodnick Westenholz, ''Legends of the Kings of Akkade: The Texts'' (1997), [https://books.google.com/books?id=izhhWQEJkrQC&pg=PA33 33&ndash;49].</ref> Sargon se geboorte word so beskryf: {{quote|My moeder was 'n hoëpriesteres; my vader het ek nie geken nie. My vader se broers was lief vir die heuwels. My stad is Azupiranu, wat aan die oewers van die [[Eufraat]] geleë is. My moeder die hoëpriesteres het my in die geheim gedra. Sy het my in 'n mandjie van biesies gesit waarvan die deksel met teer verseël is. Sy het my in die rivier gegooi. Die rivier het my na Akki die watertapper gedra. Akki die wapertapper het my as sy seun aangeneem en my grootgemaak. Akki die watertapper het my as sy tuinier aangestel. Terwyl ek 'n tuinier was, het Isjtar vir my haar liefde betoon, en vier en ... jaar lank was ek koning.}} In sy boek van 1909 ''The Myth of the Birth of the Hero'' noem die psigoanalis Otto Rank ooreenkomste tussen die geboortelegende van Sargon en ander soortgelyke legendes, soos dié van [[Moses]] en [[Oidipus]].<ref>{{cite book | title=The myth of the birth of the hero: a psychological interpretation of mythology | author=Otto Rank | year=1914 | url=https://archive.org/details/mythofbirthofher1914rank | others=Vertalers: drr. F. Robbins en Smith Ely Jelliffe| publisher=New York : The Journal of nervous and mental disease publishing company }}</ref> Ook Brian Lewis het die legende deeglik bestudeer en dit vergelyk met ander geboortemotiewe in Europese en Asiatiese volksverhale. Hy bespreek 'n moontlike argetipiese vorm, en skenk spesiale aandag aan die verhale van Sargon en Moses.<ref name=westenholz/> Ook Joseph Campbell het baie sulke vergelykings getref.<ref>{{cite book |last=Campbell |first=Joseph |title=The Masks of God, Vol. 3: Occidental Mythology |year=1964 |page=127}}</ref> Sargon is ook een van die baie voorstelle vir die identiteit van of inspirasie vir die Bybelse [[Nimrod]]. Ewing William (1910) het Sargon voorgestel gebaseer op sy vereniging van die Babiloniërs en die Nieu-Assiriese geboortelegende.<ref>{{cite book | last=Ewing | first=William | year=1910 | title=The Temple Dictionary of the Bible | page=514 | url=https://archive.org/stream/templedictionary00ewin#page/514/mode/2up| publisher=London, J.M. Dent & sons ; New York, E.P. Dutton }}</ref> Yigal Levin (2002) het voorgestel Nimrod is 'n versameling van vehale oor Sargon en sy kleinseun, [[Naram-Sin van Akkad|Naram-Sin]], en dat die naam "Nimrod" van laasgenoemde afgelei is.<ref>{{cite journal | first=Yigal | last=Levin | title=Nimrod the Mighty, King of Kish, King of Sumer and Akkad | journal=Vetus Testamentum | volume=52 | issue=3 | year=2002 | pages=350–356 | doi=10.1163/156853302760197494}}</ref> ==Familie== [[Beeld:Akkadkings.jpg|thumb|260px|Die stamboom van Sargon van Akkad.]] Die naam van Sargon se hoofvrou, koningin Tashlultum, en dié van 'n paar van sy kinders is bekend.<ref>{{Cite book |title=Women, Crime, and Punishment in Ancient Law and Society: The ancient Near East |author=Tetlow, Elisabeth Meier |url=https://books.google.com/books?id=ONkJ_Rj1SS8C&q=Tashlultum&pg=PA245 |publisher=Continuum International Publishing Group |isbn=978-0-8264-1628-5 |year=2004 |access-date=29 July 2011}}</ref><ref>{{Cite book |title=Mesopotamia and the ancient Near East |author=Michael Roaf |url=https://books.google.com/books?id=SapVAAAAYAAJ&q=Tashlultum |publisher=Stonehenge Press |isbn=978-0-86706-681-4 |year=1992 |access-date=29 July 2011}}</ref> Sy dogter [[Enheduanna]] was 'n hoëpriesteres van die maangod in Ur en het rituele gesange gekomponeer.<ref>Schomp 2005: 81</ref> Baie van haar werke, insluitende haar ''Verheerliking van Inanna'', is eeue daarna nog gebruik.<ref>Schomp 2005: 81; Kramer 1981: 351; Hallo, W. and J. J. A. Van Dijk. ''The Exaltation of Inanna''. Yale Univ. Press, 1968.</ref> Sargon is opgevolg deur sy seun [[Rimush]]; daarna het nog 'n seun, [[Manishtushu]], koning geword. Manishtushu is deur sy eie seun, [[Naram-Sin van Akkad|Naram-Sin]], opgevolg. Nog twee van Sargon se seuns, Shu-Enlil (Ibarum) en Ilaba'is-takal (Abaish-Takal), se name is bekend.<ref>Frayne 1993: 3637</ref> ==Nalatenskap== [[Beeld:Enheduanna, daughter of Sargon of Akkad.jpg|thumb|links|150px|Enheduanna, dogter van Sargon.<ref>{{cite web |title=CDLI-Archival View |url=https://cdli.ucla.edu/search/archival_view.php?ObjectID=P217331 |website=cdli.ucla.edu}}</ref>]] Sargon van Akkad word soms die eerste mens in die aangetekende geskiedenis genoem wat oor 'n ryk regeer het (in die sin van die sentrale regering van 'n veelvolkige gebied),<ref>{{cite news |last1=Rattini |first1=Kristin Baird |title=Meet the world's first emperor |url=https://www.nationalgeographic.com/culture/people/reference/king-sargon-akkad/ |date=18 June 2019}}</ref><ref>{{cite news |last1=Ersek |first1=Vasile |title=How Did the World's First Empire Collapse? |url=https://www.realclearscience.com/articles/2019/01/07/how_did_the_worlds_first_empire_collapse_110850.html |publisher=RealClearScience |date=7 January 2019}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Vitkus |first1=Saul N. |title=Sargon Unseated |journal=The Biblical Archaeologist |date=September 1976 |volume=39 |issue=3 |pages=114–117 |doi=10.2307/3209401 |jstor=3209401|s2cid=224791289 }}</ref> hoewel vroeëre Sumeriese heerers soos [[Lugal-zage-si]] 'n soortgelyke aanspraak kan hê.<ref>{{cite journal |last1=Postgate |first1=J. N. |title=In Search of the First Empires |journal=Bulletin of the American Schools of Oriental Research |date=February 1994 |volume=293 |issue=293 |pages=1–6 |doi=10.2307/1357273 |jstor=1357273|s2cid=155687135 }}</ref> Sy bewind lui ook die geskiedenis van [[Semitiese taalfamilie|Semitiese]] ryke in die [[antieke Nabye Ooste]] in wat tot amper 15 eeue geduur het, tot met die [[Achaemenidiese Ryk|Achaemenidiese]] verowering sedert 539&nbsp;v.C. Vir sowat twee millenniums ná sy dood is Sargon deur Mesopotamiese konings as 'n rolmodel beskou. Die Assiriese en Babiloniese konings wat hulle ryke in Mesopotamië gevestig het, het hulleself beskou as die erfgename van Sargon se ryk. Sargon het dalk wel die idee van "ryk" gevestig soos wat dit in die latere Assiriese tydperk bestaan het; in die Nieu-Assiriese ''Sargonteks'', wat in die [[eerste persoon]] geskryf is, daag Sargon latere heersers uit om "oor die swarthaarvolk" (dus die inheemse bevolking van Mesopotamië) te heers soos wat hy gedoen het.<ref>Barton 310, soos gemoderniseer by [http://www.fordham.edu/halsall/ancient/2300sargon1.html J. S. Arkenberg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131222175834/http://www.fordham.edu/halsall/ancient/2300sargon1.html |date=22 Desember 2013 }}</ref> Sargon het dieselfde naam gehad as twee latere Mesopotamiese konings. Sargon&nbsp;I was 'n koning in die Ou-Assiriese tydperk en is waarskynlik na Sargon van Akkad genoem. [[Sargon&nbsp;II]] was 'n [[Nieu-Assiriese Ryk|Nieu-Assiriese]] koning wat na Sargon van Akkad genoem is; dit is dié koning wie se naam in die Bybel voorkom as Sargon ([[Jesaja]] 20:1). Die [[Nieu-Babiloniese Ryk|Nieu-Babiloniese]] koning Nabonidus het groot belangstelling getoon in die geskiedenis van die dinastie van Sargon en het selfs uitgrawings laat doen van Sargon en sy opvolgers se paleise.<ref>Oates, John. ''Babylon''. Londen: Thames and Hudson, 1979, p. 162.</ref> ==In moderne kultuur== *Die [[Rolprent|fantasiefliek]] ''The Scorpion King: Rise of a Warrior'' (2008) beeld Sargon van Akkad uit as 'n moorddadige weermagbevelvoerder wat [[swartmagie]] gebruik.<ref name="the-scorpion-king">{{cite web|url=http://www.the-scorpion-king.com/|title=The Scorpion King 2: Rise of a Warrior synopsis|access-date=27 July 2009|publisher=The Scorpion King|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20040903223307/http://www.the-scorpion-king.com/|archive-date=3 September 2004}}</ref> *Die 20ste episode van die tweede seisoen van ''Star Trek: The Original Series'', "Return to Tomorrow", bevat 'n antieke, telepatiese [[Buiteaardse lewe|buiteaardse wese]] met die naam Sargon wat eens oor 'n groot ryk regeer het. *Die Amerikaanse rockgroep They Might Be Giants verwys na Sargon van Akkad in die nommer "The Mesopotamians" op hulle album van 2007 The Else; hulle noem ook [[Hammurabi]], [[Assurbanipal]] en [[Gilgamesj]]. *Carl Benjamin, 'n Britse, verregse YouTuber en politieke kommentator, gebruik die aanlyn skuilnaam "Sargon of Akkad" op sy [[YouTube]]-kanaal. *Die uitbreidingspak ''Return of Rome'' vir die videospeletjie ''Age of Empires II: Definitive Edition'' bevat 'n veldtog met die naam "Sargon of Akkad", wat sy oorwinning van Sumer en die opkoms van die Akkadiese Ryk uitbeeld. [[Beeld:Sargon of Akkad (1936).jpg|thumb|450px|senter|Die sogenaamde "Masker van Sargon" in 1936, ná restourasie. Op die bronsborsbeeld is die gevlegte hare en koninklike bolla uit dié tydperk veral duidelik. Dit word nou beskou as waarskynliker 'n beeld van Sargon se kleinseun, Naram-Sin.<ref>{{cite journal |last1=McKeon |first1=John F. X. |title=An Akkadian Victory Stele |journal=Boston Museum Bulletin |date=1970 |volume=68 |issue=354 |page=237 |jstor=4171539 |issn=0006-7997}}</ref>]] ==Sien ook== *[[Mesopotamië]] *[[Akkadiese Ryk]] == Verwysings == {{Verwysings|2}} ===Aangehaalde bronne=== {{refbegin|2}} *{{cite book|last=Chavalas|first=Mark William|title=The ancient Near East: historical sources in translation|date=29 Jun 2006|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=978-0-631-23580-4|url=http://books.google.com/?id=4tUCnNLGw4UC&pg=PA23&dq=Sargon++++legitimate++chavalas#v=onepage&q&f=false|page=23}} *Kramer, S. Noah. ''The Sumerians: Their History, Culture and Character'', Chicago, 1963. *Van de Mieroop, Marc. ''A History of the Ancient Near East: ca. 3000–323&nbsp;BC.'' Blackwell, 2006, {{ISBN|978-1-4051-4911-2}}. *Van de Mieroop, Marc., ''Cuneiform Texts and the Writing of History'', Routledge, 1999. *{{citation |last1=Sallaberger |first1=Walther |last2=Westenholz |first2=Aage |title=Mesopotamien. Akkade-Zeit und Ur III-Zeit |series=Orbis Biblicus et Orientalis |volume=160/3 |year=1999 |publisher=Vandenhoeck & Ruprecht |location=Göttingen |isbn=978-3-525-53325-3 }} *Grayson, Albert Kirk. ''Assyrian and Babylonian Chronicles''. J. J. Augustin, 1975; Eisenbrauns, 2000. *Jacobsen, Thorkild, ''The Sumerian King List'', Assyriological Studies, No. 11, Chicago: Oriental Institute, 1939. {{refend}} ==Skakels== {{CommonsKategorie-inlyn|Sargon of Akkad}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Sargon of Akkad}} {{Normdata}} {{Voorbladster}} [[Kategorie:Akkadiese konings]] [[Kategorie:Sterftes in die 23ste eeu v.C.]] 6a98hm2zi9n0r3ln4gajyvpr6pbemdb 0 107932 2894726 2881063 2026-04-17T21:15:26Z SpesBona 2720 + skakel 2894726 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien [[Persies]].'' {{Etniese groep | beeld = <div style="white-space:nowrap;"> [[Lêer:Olympic Park Cyrus-2.png|x60px]][[Lêer:Kermanshah-bisotoun inscription.jpg|x60px]][[Lêer:Ardashir I's Coin.png|x60px]][[Lêer:Shapur I.JPG|x60px]][[Lêer:1983 CPA 5426 (1).png|x60px]]<br />[[Lêer:Al-RaziInGerardusCremonensis1250.JPG|x60px]][[Lêer:Ferdowsi Square (Tehran).jpg|x60px]][[Lêer:Biruni-russian.jpg|x60px]][[Lêer:Avicenna TajikistanP17-20Somoni-1999 (cropped).png|x60px]][[Lêer:Omar Khayyam2.JPG|x60px]]<br />[[Lêer:Al Ghazzali illustration.gif|x60px]][[Lêer:Nizami Rug Crop.jpg|x60px]][[Lêer:Nasir al-Din Tusi.jpg|x60px]][[Lêer:Mevlana Statue, Buca.jpg|x60px]][[Lêer:Sadi in a Rose garden.jpg|x60px]]<br />[[Lêer:Mohammad Shams al-Din Hafez.jpg|x60px]][[Lêer:Kiarostami Boroujerdi (3)(Cropped).jpg|x60px]][[Lêer:Mohamdreza Shajarian.jpg|x60px]][[Lêer:Attar's statue - Nishapur 02 - 2012-02-25.JPG|x60px]][[Lêer:AnoushehAnsari.jpg|x60px]]<br />[[Lêer:Pomidyarji (cropped).jpg|x60px]][[Lêer:Leila Hatami Cannes 2013.jpg|x60px]][[Lêer:Nazanin Afshin-Jam - TEDx Vancouver 2010 - West Vancouver, BC4.jpg|x60px]][[Lêer:Aravane Rezai 2010 (cropped).jpg|x60px]] </div> | onderskrif = | groep = Perse | bevolking = ca. 90 miljoen | plek = {{vlagland|Iran}} ~50 miljoen<ref>{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/|title=Iran|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=28 Februarie 2021|archive-date= 5 Mei 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240505102855/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/iran/|url-status=dead}}</ref><ref name=lcweb2>{{en}} {{cite web |author=Library of Congress |publisher=Library of Congress – Federal Research Division |title=Ethnic Groups and Languages of Iran |url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Iran.pdf |accessdate=2 Desember 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150505023445/http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/Iran.pdf |archive-date=5 Mei 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Turkye}} 618&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |title=Persian in Turkey |url=http://joshuaproject.net/people_groups/14371/TU |publisher=Joshua Project |accessdate=26 Augustus 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009123825/https://joshuaproject.net/people_groups/14371/TU |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Irak}} 405&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |title=Iraq – People Groups |url=http://www.joshuaproject.net/countries.php?rog3=IZ |publisher=Joshua Project |accessdate=21 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131211223618/http://www.joshuaproject.net/countries.php?rog3=IZ |archive-date=11 Desember 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Verenigde State}} 331&nbsp;000<ref name="farsinet">{{en}} {{cite web |url=http://www.farsinet.com/pwo/diaspora.html |title=The Persian Diaspora, List of Persians and Persian Speaking Peoples living outside of Iran, Worldwide Outreach to Persians, Outreach to Muslims around the Globe |publisher=Farsinet.com |accessdate=10 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191121191502/http://www.farsinet.com/pwo/diaspora.html |archive-date=21 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.iranian.com/Diaspora/2004/January/USA/index.html |title=Iranian-American stats, Phyllis McIntosh |publisher=The Iranian |accessdate=10 Junie 2012}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=http://factfinder2.census.gov/faces/tableservices/jsf/pages/productview.xhtml?pid=DEC_10_SF1_QTP8&prodType=table|title=Race Reporting for the Asian Population by Selected Categories: 2010 more information 2010 Census Summary File 1|publisher=Amerikaanse Statistiekkantoor|accessdate=28 Februarie 2021}}</ref><ref>[http://www.cal.org/co/afghan/apeop.html Robson, Barbara and Lipson, Juliene (2002) "Chapter 5(B)- The People: The Tajiks and Other Dari-Speaking Groups"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100127081653/http://www.cal.org/co/afghan/apeop.html |date=27 Januarie 2010}} ''The Afghans – their history and culture'' Cultural Orientation Resource Center, Center for Applied Linguistics, Washington, D.C., [http://worldcat.org/oclc/56081073 OCLC 56081073].</ref><br /> {{vlagland|Israel}} 250&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.jpost.com/Iranian-Threat/News/Why-are-people-going-to-Iran |title=Why are people going to Iran? |publisher=The Jerusalem Post |accessdate=19 Augustus 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009123813/https://www.jpost.com/Iranian-Threat/News/Why-are-people-going-to-Iran |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Verenigde Arabiese Emirate}} 238&nbsp;250<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.britannica.com/new-multimedia/pdf/wordat207.pdf |title=United Arab Emirates: Demography |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] Online |work=Encyclopædia Britannica World Data |accessdate=15 Maart 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190521190838/https://www.britannica.com/new-multimedia/pdf/wordat207.pdf |archive-date=21 Mei 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Duitsland}} 200&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.persianwo.org/Disporia.htm |title=Persian World Outreach – '&#39;Persian-speaking people outside of Iran'&#39; |publisher=Persianwo.org |accessdate=10 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160803050919/http://www.persianwo.org/Disporia.htm |archive-date=3 Augustus 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} [http://www2.gtz.de/migration-and-development/konferenz-2/english/afghans.htm GTZ: Migration and development – Afghans in Germany] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927172739/http://www2.gtz.de/migration-and-development/konferenz-2/english/afghans.htm |date=27 September 2007}}</ref><br /> {{vlagland|Kanada}} 173&nbsp;760<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/topics/RetrieveProductTable.cfm?ALEVEL=3&APATH=3&CATNO=&DETAIL=0&DIM=&DS=99&FL=0&FREE=0&GAL=0&GC=99&GK=NA&GRP=1&IPS=&METH=0&ORDER=1&PID=92333&PTYPE=88971&RL=0&S=1&ShowAll=No&StartRow=1&SUB=801&Temporal=2006&Theme=80&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF |title='&#39;2006 Canadian Census'&#39; |publisher=Statistiek Kanada |accessdate=10 Junie 2012 |archive-date=16 Oktober 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151016025011/http://www12.statcan.ca/english/census06/data/topics/RetrieveProductTable.cfm?ALEVEL=3&APATH=3&CATNO=&DETAIL=0&DIM=&DS=99&FL=0&FREE=0&GAL=0&GC=99&GK=NA&GRP=1&IPS=&METH=0&ORDER=1&PID=92333&PTYPE=88971&RL=0&S=1&ShowAll=No&StartRow=1&SUB=801&Temporal=2006&Theme=80&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF |url-status=dead}}</ref><ref>{{en}} [http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 Ethnic origins, 2006 counts, for Canada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190106221808/https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2006/dp-pd/hlt/97-562/pages/page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Table=2&Data=Count&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |date=6 Januarie 2019}}</ref><br /> {{vlagland|Rusland}} 172&nbsp;303<ref name="farsinet" /><ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.perepis2002.ru/ct/html/TOM_14_24.htm |title=2002 Russian census |publisher=Perepis2002.ru |accessdate=10 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516203528/http://www.perepis2002.ru/ct/html/TOM_14_24.htm |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Bahrein}} 172&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |title=Bahrain – People Groups |url=http://www.joshuaproject.net/countries.php?rog3=BA |publisher=Joshua Project |accessdate=21 September 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140311021251/http://www.joshuaproject.net/countries.php?rog3=BA |archive-date=11 Maart 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Katar}} 160&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=pes |title=Ethnologue report for language code:pes |publisher=Ethnologue.com |accessdate=10 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130214071218/http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=pes |archive-date=14 Februarie 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Swede}} 146&nbsp;320<ref name="migrationinformation.org">{{en}} {{cite web |url=http://www.migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=424 |title=Migration Information Source – Iran: A Vast Diaspora Abroad and Millions of Refugees at Home |publisher=Migrationinformation.org |accessdate=10 Desember 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140215052030/http://migrationinformation.org/Profiles/display.cfm?ID=424 |archive-date=15 Februarie 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{se}} http://www.scb.se/Statistik/BE/BE0101/2011A01B/be0101_Fodelseland_och_ursprungsland.xls</ref><br /> {{vlagland|Maleisië}} 100&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.mei.edu/content/iranian-shii-diaspora-malaysia |title=The Iranian Shi`i Diaspora in Malaysia |author=Christoph Marcinkowski |publisher=Middle East Institute |date=15 Julie 2013 |accessdate=19 Augustus 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004083414/http://www.mei.edu/content/iranian-shii-diaspora-malaysia |archive-date=4 Oktober 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.thestar.com.my/story/?file=%2f2011%2f6%2f11%2fcentral%2f8750737&sec=central|title=Iranians feeling at home in Malaysia|author=Vijenthi Nair|publisher=The Star|date=11 Junie 2011|accessdate=19 Augustus 2015|archive-date=19 Januarie 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160119124925/http://www.thestar.com.my/story/?file=%2f2011%2f6%2f11%2fcentral%2f8750737&sec=central|url-status=dead}}</ref><br /> {{vlagland|Verenigde Koninkryk}} 83&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_population/Population-by-country-of-birth-and-nationality-Oct08-Sep09.zip |title=Estimated population resident in the United Kingdom, by foreign country of birth (Table 1.3) |publisher=Office for National Statistics |date=September 2009 |accessdate=8 Julie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110824154008/http://www.statistics.gov.uk/downloads/theme_population/Population-by-country-of-birth-and-nationality-Oct08-Sep09.zip |archive-date=24 Augustus 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Australië}} 70&nbsp;623<ref>{{en}} {{cite web |title=Expanded Community Profile – Australia |url=http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/communityprofile/0?opendocument&navpos=230 |work=Australian 2011 Census data |publisher=Australian Bureau of Statistics |accessdate=11 Januarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180319103409/http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2011/communityprofile/0?opendocument |archive-date=19 Maart 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{en}} [http://www.dss.gov.au/sites/default/files/documents/02_2014/iran.docx] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160326234034/https://www.dss.gov.au/sites/default/files/documents/02_2014/iran.docx |date=26 Maart 2016}}</ref><br /> {{vlagland|Nederland}} 35&nbsp;561<ref>{{en}} {{cite web|url=http://statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLEN&PA=37325eng&D1=a&D2=0,l&D3=0&D4=0&D5=104&D6=a&LA=EN&HDR=T,G1&STB=G5,G2,G3,G4&VW=T|title=CBS StatLine – Population; sex, age, origin and generation, 1 January|publisher=|accessdate=8 Februarie 2015}}</ref><br /> {{vlagland|Oostenryk}} 33&nbsp;000–36&nbsp;000<ref>{{de}} {{cite web |url=http://www.statistik.at/web_de/statistiken/bevoelkerung/bevoelkerungsstruktur/bevoelkerung_nach_staatsangehoerigkeit_geburtsland |title=STATISTIK AUSTRIA – Bevölkerung nach Staatsangehörigkeit und Geburtsland |author=Statistik Austria |accessdate=8 Februarie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150318235452/http://www.statistik.at/web_de/statistiken/bevoelkerung/bevoelkerungsstruktur/bevoelkerung_nach_staatsangehoerigkeit_geburtsland/ |archive-date=18 Maart 2015 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{de}} {{cite web |url=http://medienservicestelle.at/migration_bewegt/2013/06/11/bis-zu-20-000-menschen-mit-iranischen-wurzeln-in-osterreich |title=Bis zu 20.000 Menschen mit iranischen Wurzeln |accessdate=8 Februarie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170119060555/http://medienservicestelle.at/migration_bewegt/2013/06/11/bis-zu-20-000-menschen-mit-iranischen-wurzeln-in-osterreich/ |archive-date=19 Januarie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Japan}} 19&nbsp;000<ref name="unstats.un.org">{{en}} http://unstats.un.org/unsd/demographic/products/dyb/dybcensus/V3_table4.xls</ref><br /> {{vlagland|Frankryk}} 18&nbsp;376<ref name="migrationinformation.org" /><br /> {{vlagland|Noorweë}} 17&nbsp;913<ref>{{no}} {{cite web |url=http://www.ssb.no/innvbef/arkiv/tab-2001-10-29-05.html |work=Statistics Norway |title=Innvandrarbefolkninga og personar med annan innvandringsbakgrunn, etter innvandringskategori, kjønn og landbakgrunn. 1. januar 2001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120925004201/http://www.ssb.no/innvbef/arkiv/tab-2001-10-29-05.html |archive-date=25 September 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Spanje}} 12&nbsp;344<ref>{{es}} {{citation|title=Avance del Padrón a 1 de enero de 2009. Datos provisionales|chapter=Población extranjera por sexo, país de nacionalidad y edad (hasta 85 y más).|year=2009|accessdate=13 Junie 2009|publisher=Instituto Nacional de Estadística|ref=CITEREFINE2009|url=http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=/t20/e245/p04/provi/l0/&file=00000010.PX&type=pcaxis&L=0|archivedate=10 Julie 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190710133750/http://www.ine.es/jaxi/tabla.do?path=%2Ft20%2Fe245%2Fp04%2Fprovi%2Fl0%2F&file=00000010.px&type=pcaxis&L=0}}</ref><br /> {{vlagland|Denemarke}} 8&nbsp;977<ref name="unstats.un.org" /><br /> {{vlagland|Italië}} 7&nbsp;444<ref name="unstats.un.org" /><br /> {{vlagland|Switserland}} 4&nbsp;044<ref name="unstats.un.org" /><br /> {{vlagland|Libanon}} 4&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web|url=https://now.mmedia.me/lb/en/reportsfeatures/little_iran_in_lebanon_|title=Little Iran in Lebanon?|date=5 Januarie 2010|publisher=|accessdate=8 Februarie 2015|archive-date=26 Desember 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141226234336/https://now.mmedia.me/lb/en/reportsfeatures/little_iran_in_lebanon_|url-status=dead}}</ref>–5&nbsp;000<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.aawsat.net/2008/07/article55258200 |title=Iranians in Lebanon: Between History and Politics |work=ASHARQ AL-AWSAT |accessdate=8 Februarie 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150711002833/http://www.aawsat.net/2008/07/article55258200 |archive-date=11 Julie 2015 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Nieu-Seeland}} 2&nbsp;895<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.teara.govt.nz/en/middle-eastern-peoples/5 |title=5. Facts and figures – Middle Eastern peoples |publisher=Te Ara Encyclopedia of New Zealand |date=4 Maart 2009 |accessdate=10 Desember 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121022064535/http://www.teara.govt.nz/en/middle-eastern-peoples/5 |archive-date=22 Oktober 2012 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Portugal}} 339<ref>{{pt}} {{cite web |url=http://sefstat.sef.pt/Docs/Rifa_2011.pdf |title=The Serviço de Estrangeiros e Fronteiras |publisher=sef.pt |accessdate=1 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200213233857/http://sefstat.sef.pt/Docs/Rifa_2011.pdf |archive-date=13 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | taal = [[Persies]], [[Luri]] | geloof = Hoofsaaklik [[Sjia|Sjiïtiese]] [[Islam]], asook [[Soenni]]tiese Islam, [[Soefisme]], ongebonde, [[Christendom]], [[Baha’i]],<ref>{{en}} {{cite web |url=http://www.fidh.org/asie/rapport/2003/ir0108a.pdf |format=PDF |author=Federation Internationale des Ligues des Droits de L'Homme |publisher=fidh.org |accessdate=4 Oktober 2006 |date=Augustus 2003 |title=Discrimination against religious minorities in IRAN |archive-url=https://web.archive.org/web/20080422184053/http://www.fidh.org/asie/rapport/2003/ir0108a.pdf |archive-date=22 April 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}</ref> [[Judaïsme]], [[Zoroastrisme]] | verwante = Ander [[Irannese volke]] soos [[Beloetsje]], [[Hasara]], [[Jesiede]], [[Koerde]], [[Ossetiërs]], [[Pasjtoene]] en [[Tadjiks (volk)|Tadjiks]]; [[Azerbeidjanners]] }} Die '''Perse''' ([[Persies]]: پارسیان) is 'n [[Irannese volke|Irannese]] [[etniese groep]] inheems aan [[Iran]] en hulle praat Persies, 'n [[Irannese tale|Irannese taal]].<ref>{{en}} [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/3717092.stm BBC News – ''Afghan poll's ethnic battleground'']</ref> Hulle is die grootste etniese groep in Iran sowel as die grootste etniese groep onder die sprekers van Irannese tale.<ref name=lcweb2 /> Perse vorm die titulêre nasie van Iran, wat tot 1935 as Persië bekend gestaan het, waar hulle 65% van dié land se bevolking uitmaak. Etniese Persiese minderhede bestaan in die lande van die ou [[Persiese Ryk]]. Daarbenewens het 'n Persiese [[diaspora]] deur 'n moderne migrasie gevestig, veral in [[Wes-Europa]]. [[Lêer:Ancient Persian costumes.jpg|duimnael|links|Kostuums van 'n antieke Persiese edelman en soldate]] Die benaming is afgelei van die streek Persis noord van die [[Persiese Golf]] in die hedendaagse Iran. Vanaf hier het [[Kores die Grote]], die stigter van die [[Achaemenidiese Ryk]], in die 5de eeu v.C. al die ander Irannese ryke (soos die [[Mede]]) verenig en met die uitbreiding van sy ryk begin. Die verspreiding van die Perse het met die ekspansie van die Persiese Ryk gepaard gegaan. Hulle het in die streke van die [[Kaukasus]], die [[Midde-Ooste]], [[Sentraal-Asië]] en [[Indië|Noord-Indië]] gevestig. In hierdie tydperk was die Perse veral aanhangers van die [[Zoroastrisme]], die amptelike godsdiens van die Persiese Ryk. Na die Arabiese verowering van Persië tussen 633 en 654 het die meeste Perse die [[Sjia|Sjiïtiese]] [[Islam]] as nuwe godsdiens aanvaar en die [[Sassanidiese Ryk]] is by die [[Rasjidoen-kalifaat]] (632–661) ingelyf. Dit is opgevolg deur die [[Omajjadiese Kalifaat]] (661–750) en die [[Abbasidiese Kalifaat]] (750–1258). In 1259 is die gebied deur [[Möngke Khan]] verower en by die [[Mongoolse Ryk]] ingelyf wat in 1370 deur die [[Timoeriede]]-dinastie vervang is. Vanaf die gebied van die huidige lande [[Afghanistan]] en [[Oesbekistan]] het Babur, 'n nakomeling van die Timoeriede, die [[Sultanaat Delhi]] verower en die [[Mogolryk]] in Indië gevestig. Die Mogolryk was 'n Persinisierde ryk wat oor groot dele van die [[Indiese subkontinent]] gestrek het. As gevolg van die [[Irannese Rewolusie]] in 1979 en die daaropvolgende stigting van die Islamitiese Republiek van Iran het groot getalle Perse in lande van [[Asië]], [[Europa]], [[Noord-Amerika]] en [[Oseanië]] gevestig, waaronder aanhangers van religieuse minderhede soos [[Baha’i]], [[Christendom]], [[Judaïsme]] en [[Soenni]]tiese Islam. == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Persian people}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Persian|title=Persian|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=28 Februarie 2021}} {{Normdata}} [[Kategorie:Etniese groepe in Europa]] [[Kategorie:Etniese groepe in Iran]] [[Kategorie:Etniese groepe in Noord-Amerika]] [[Kategorie:Etniese groepe in Oseanië]] [[Kategorie:Irannese volke]] tcazxu7l9wf5ca96lolyyfqhg6miolu 0 109206 2894719 2849421 2026-04-17T21:00:30Z SpesBona 2720 + skakels & Encyclopædia Britannica 2894719 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Monarg |naam = Aurangzeb |titel = 6de Mogolkeiser |beeld = [[Lêer:AlamgirAurangazeb.jpg|250px]] |byskrif = |dinastie = Timoeriede |bewind = [[31 Julie]] [[1658]] – [[3 Maart]] [[1707]] |kroning = [[13 Junie]] [[1659]] |inhuldiging = |volle naam = Abul Muzaffar Muhi-ud-Din Mohammad Aurangzeb |andertitels = |geboortedatum = {{Geboortedatum|1618|11|4}} |geboorteplek = Dahod, [[Mogolryk]] |doop = |sterftedatum = {{Sterfdatum en ouderdom|1608|11|4|1707|2|20}} |sterfteplek = Ahmednagar, [[Mogolryk]] |begraweplek = Graf van Aurangzeb, Khuldabad, Aurangabad Maharashtra |begrafnisdatum = |voorganger = [[Shah Jahan]] |erfgenaam = |opvolgertipe = |opvolger = [[Muhammad Azam Shah]] (titulêre)<br />[[Bahadur Shah I]] |koninklikelofsang = |koninklikeleuse = |koningin = Dilras Banu Begum |gade = Nawab Bai<br />Aurangabadi Mahal |gadebewind = |gadevan = |eggenoot = |eggenoot 1 = |eggenoot 2 = |eggenoot 3 = |eggenoot 4 = |eggenoot 5 = |nakomelinge = |kinders = Zeb-un-Nissa<br />Muhammad Sultan<br />Zinat-un-Nissa<br />Muhammad Azam Shah<br />Mehr-un-Nissa<br />Sultan Muhammad Akbar<br />Bahadur Shah I<br />Badr-un-Nissa<br />Zubdat-un-Nissa<br />Muhammad Kam Bakhsh |vader = Sjah Jahan |moeder = Mumtaz Mahal }} '''Abu'l Muzaffar Muhi-ud-Din Muhammad''' (3 November 1618 – 3 Maart 1707), of kort '''Aurangzeb''' ([[Persies]]/[[Oerdoe]]: {{nq|اورنگزیب}}) was [[Mogolryk|Mogolkeiser]] van [[Indië]] van [[1658]] tot [[1707]]. == Vroeë lewe == Aurangzeb is op 3 November 1618 in Dahod, [[Goedjarat]] gebore. Hy was die derde seun van [[Shah Jahan]], wat agt jaar voor sy dood aftree vanweë 'n ongeneeslike siekte. Sy oudste broer [[Dara Shikoh]] word regent maar hy en sy broer Murad, die jongste en Shuja, die tweede seun eis ook die troon op. Alle vier is hulle seuns van [[Mumtaz Mahal]]. Sy vader word beter maar word deur Aurangzeb in die tronk gesit. Murad word gevang en tereggestel. Shuja vlug na die ooste verby [[Bengale]]. Dara, wat baie populêr is, gaan na [[Lahore]], maar Aurangzeb agtervolg hom met 'n groot leër. Dara probeer na Kandahar te vlug, maar word deur die vors van Jun verraai. Hy word na [[Delhi]] gesleep en daar beskuldig van afvalligheid. Het hy nie beweer dat Hindoes ook monoteïste is nie? Hy word veroordeel en tereggestel. Aurangzeb probeer Dara se aanhangers gunstiger te stem deur sy eie seun Akbar te laat trou met Dara se dogter, maar die meisie en ook sy pa Jahan weier dit. In 1666 sterf Shah Jahan 74 jaar oud en word by sy geliefde vrou Mumtaz in die [[Taj Mahal]] begrawe. Aurangzeb is in trane, maar daar is gerugte oor vergiftiging.<ref name="Gandhi">{{en}} ''Punjab: A History from Aurangzeb to Mountbatten'', {{Outeur|Rajmohan Gandhi}}, Aleph Book Company, {{ISBN|9383-06441-2}}, {{ISBN|978-9383-06441-0}}</ref> == Regentskap == === Vestiging van Islamitiese reg === Aurangzeb is 'n vroom Sonnitiese [[Moslem]] en sy beleid teenoor ander geloviges verskil baie van sy voorgangers s'n. Sy lewensdoel is die Mogolryk in 'n Darul-Islam te verander: 'n Soenni-Islamitiese ryk.<ref name="Chaurasia" /> Hy verklaar homself die ''Alamgir'', die wêreldveroweraar. Aurangzeb probeer om sy strenge lewestyl aan sy volk op te lê. Musiek, dans en sang word verbied. Self kopieer hy die [[Koran]] eiehandig en stuur dit as 'n geskenk na [[Mekka]]. Die jizya, 'n belasting vir nie-Moslems wat [[Akbar die Grote|Akbar]] meer as 'n eeu eerder afgeskaf het, word opnuut ingevoer.<ref name=":0">{{en}} {{cite web |url=https://www.sscnet.ucla.edu/southasia/History/Mughals/Aurnag_fatwa.html |title=Aurangzeb se fatwa oor die jizya |archive-url=https://web.archive.org/web/20180701143622/http://www.sscnet.ucla.edu/southasia/History/Mughals/Aurnag_fatwa.html |archive-date= 1 Julie 2018 |url-status=live |df=dmy-all |access-date=27 Maart 2016 }}</ref> Ook die [[Sikhisme|Sikhs]] word getref deur hierdie intolerante beleid. In 1664 word Guru Tegh Bahadur die 9de Guru van die Sikhs. Hy reis deur die hele ryk en Sikh-tempels (Gurudwaras) word op verskeie plekke opgerig. Aurangzeb beveel in 1669 dat die tempels verwoes moet word. In Mei 1675 sê 'n groep [[Brahmaan|Brahmins]] in die [[Kasjmir]]vallei vir die Guru dat ook hulle geloof deur die Mogolgoewerneur onderdruk word. Hy besluit om na [[Delhi]] te gaan en te protesteer. In Delhi word van hom gevra 'n wonder te verrig om te bewys hoe dig hy by [[God]] staan. Hy weier dit en hy kry te hoor dat hy tot [[Islam]] moet bekeer indien hy wil oorleef. Drie van sy vriende word voor sy oë gedood. Hy weier hom te bekeer en op 11 November 1675 word hy onthoof. Dit verstoor die goeie verhoudings wat bestaan het tussen Sikhs en die Mogols. === Tempelbeleid === Hindoetempels word tydens Aurangzeb se bewind verwoes,<ref name=":0" /> maar baie tempels is ook deur hom opgerig.<ref name="Copland2013">{{en}} {{cite book|author1=Ian Copland|author2=Ian Mabbett|author3=Asim Roy |title=A History of State and Religion in India| year=2013|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-45950-4}}</ref> Die Hindoes is eers verbaas oor sy optrede en reageer taamlik passief, maar sy maatreëls word sterker en sterker. * In 1659 verklaar hy dat die bou van nuwe tempels teen Islam is en hy verbied dit * In 1664 verbied hy enige herstel van ou tempels * In 1667 word handelsgoed belas met 5%, uitgesonderd die Moslemhandelare * In 1668 word al die Hindoefeeste verbied in die ryk * In 1669 kry die goewerneurs van al die provinsies opdrag Hindoeskole en -tempels te verwoes en Hindoe-onderrig onmoontlik te maak. Die prominente tempels van Somnath ([[Goedjarat]]), Vishwanath ([[Benares|Banares]]) en Keshava Deva ([[Benares]]) en 66 tempels in Ambar ([[Jaipur]]) word verwoes. Die koeie word geslag en die godebeelde vertrap in die strate.<ref name="Chaurasia">{{en}} ''History of Medieval India: From 1000 A.D. to 1707 A.D.'' {{Outeur|Radhey Shyam Chaurasia}}, Atlantic Publishers & Dist, 2002, {{ISBN|8126901233}}, {{ISBN|9788126901234}}</ref> Volgens [[Ram Puniyani]] was Aurangzeb nie altyd 'n fanatiese anti-Hindoe nie, hy het sy beleid verander, afhangende van die behoeftes van die situasie. Hy het die bou van nuwe tempels verbied, maar het die herstel en instandhouding van bestaande tempels toegelaat. Hy het ook genotvolle skenkings van ''jagirs'' aan verskeie tempels gemaak om die simpatie van sy Hindoeburgers te wen. Daar is verskeie ''firmans'' (bestellings) in sy naam, wat die befondsing van verskeie tempels en gurudwaras ondersteun, waaronder die Mahakaleshwar-tempel van Ujjain, die Balaji-tempel van Chitrakoot, die Umananda-tempel van Guwahati en die Shatrunjaya-djaintempels.<ref>{{en}} [https://books.google.co.in/books?id=FduG_t2sxwMC&pg=PA190&lpg=PA190&dq=Aurangzeb+levied+taxes+on+Hindu+merchants&source=bl&ots=oB7CXi8_jU&sig=0j_ngj7f-EG9pS7wRGcTcC5kCOw&hl=en&sa=X&ved=0CE4Q6AEwCWoVChMIp8vfk-nLyAIVC3KOCh2JHQYM#v=onepage&q=Aurangzeb%20levied%20taxes%20on%20Hindu%20merchants&f=false Islam in South Asia: A Short History By Jamal Malik]</ref> === Uitbreiding van die ryk === [[Lêer:The Mughal Empire.jpg|duimnael|Die Mogolryk onder Aurangzeb ca. 1700]] Die keiser brei sy ryk uit deur verowerings in 'Klein Tibet' in die noorde van Kasjmir, in [[Chittagong]] oostelik van [[Dhaka]] en in die suide word die Islamitiese koninkryke Golconda en Bijapur verower. Die ryk bereik sy grootste omvang onder Aurangzeb. === Opstande === Daar is opstande, selfs in gebiede die 'n eeu of meer rustig gewees het, soos Rajasthan. In die suide stig [[Shivaji]] die [[Maratharyk]] in die hedendaagse [[Maharashtra]]. Sy seun Sambhaji word in 1689 gedood maar Maratha word nie onderwerp nie. Ook in die Deccan is daar probleme. Die keiser moet daar teen sy eie seun Akbar oorlog voer.<ref name="Gandhi" /> Sy seun Akbar word gevra om die Mogolryk te red van die intolerante beleid van sy vader en terug te keer na die tolerante beleid van sy voorgangers. Die Rajputs wat die beste troepe van Indië lewer en wat nie meer vir sy vader wil dien nie, dien nou vir sy seun. Hy kry 'n leër van 70&nbsp;000 van die beste mans en probeer sy vader se troon te verower. Aurangzeb skryf egter 'n valse brief wat hy in hande laat val van die Rajputs en hulle dink dat hulle Akbar nie kan vertrou nie en verlaat hom. Die waarheid kom uit, maar Akbar slaag nie die troon te verower nie. Uiteindelik moet hy vlug na Persië.<ref name="Chaurasia" /> Die Sikhs het 'n nuwe leier, Guru Gobind Singh, wat dié gemeenskap baie militanter sou maak. Hy bou 'n fort in Paunta by die Jamuna en verdedig dit suksesvol in 1688. Die ryk is nou aan die wankel. Die militêre aksies het baie geld gekos en daar is groot onrus. [[Punjab]] is in opstand. Aurangzeb probeer driemaal om Gobind Singh te onderwerp maar het geen sukses nie. Die konflik duur tot Aurangzeb in 1705 probeer om tot vrede te kom. Gobind Singh se antwoord staan bekend as die ''Zafarnama'' die oorwinningsbrief. Hy beskuldig die ou keiser van verraad, maar is bereid om hom te ontmoet. Op die pad na [[Aurangabad]] waar die keiser bly hoor hy dat Aurangzeb – 88 jaar oud – dood is.<ref name="Gandhi" /> Hy is opgevolg deur sy seun Bahadur Shah, maar die ryk sal tussen 1707 en 1757 uiteenval. == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Aurangzeb|title=Aurangzeb|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Alamgir I}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geboortes in 1618]] [[Kategorie:Indiese monarge]] [[Kategorie:Mense in die 17de eeu]] [[Kategorie:Mense in die 18de eeu]] [[Kategorie:Sterftes in 1707]] kkn3le1csmj5j0rxfko5ky4pkkw84bx 0 115443 2894631 2843655 2026-04-17T16:55:55Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894631 wikitext text/x-wiki '''Daniel Hugo''' (gebore 26 Februarie 1955 in [[Stellenbosch]]) is ’n [[Afrikaans]]e [[digter]], dosent in Afrikaanse en Nederlandse letterkunde aan die [[Universiteit van die Vrystaat]], radio-omroeper en vertaler van veral [[Nederlands]]e werke in Afrikaans. == Lewe en werk == Daniel Johannes Hugo is op 26 Februarie 1955 as die oudste van sewe kinders van George Euvrard en Margaretha Hugo op [[Stellenbosch]] gebore. Sy vader, ’n NG predikant, is voor sy geboorte (1953) beroep na die [[NG gemeente Warmbad]] in [[Suidwes-Afrika]] en in 1958 na [[Greyton]] in die [[Overberg]]. In 'n beskouing tot die bloemlesing ''Land van sonlig en van sterre: Namibië en sy digters'' stateer Hugo dat hy sy eerste lewensjare tot ongeveer die ouderdom van drie, in Namibië deurgebring het. <ref>https://oulitnet.co.za/poesie/hugo_namibie.asp</ref> Sy moeder was ’n bibliotekaresse. Daniel het in 1961 begin skoolgaan op [[Greyton]]. Op sewejarige ouderdom is sy vader beroep na die NG sendinggemeente Khomasdal in [[Windhoek]] waar hy sy verdere skoolloopbaan ondergaan en in 1972 aan die Hoërskool Jan Möhr gematrikuleer het. Vanaf 1973 studeer hy verder aan die [[Universiteit van Stellenbosch]], eers in die Teologie. In 1975 behaal hy sy B.A. Admissie-graad met Grieks, Hebreeus en Afrikaans-Nederlands as hoofvakke. Hy verander dan van studierigting en konsentreer op die letterkunde, waarna hy in 1976 ’n B.A. Honneurs-graad in Afrikaans-Nederlands verwerf. Aan hierdie universiteit is hy lid van [[D.J. Opperman]] se letterkundige laboratorium en in 1976 is hy ’n akademiese assistent in die Departement Afrikaans en Nederlands. In 1977 en 1978 doen hy sy militêre diensplig in Pretoria en terwyl hy hier is, skryf hy ook by die [[Universiteit van Pretoria]] in vir sy M.A.-graad onder promotorskap van [[A.P. Grové]]. In 1979 verwerf hy hierdie graad met ’n verhandeling oor “''Brandaan van D.J. Opperman'' ''as verwerking van ’n Middelnederlandse teks''”. Aan die einde van 1978 tree hy in die huwelik met Christelle Pretorius en hulle het ’n seun, George. In 1979 hou hy ’n jaar lank skool aan die Senior Sekondêre Skool Ella du Plessis te Khomasdal in Windhoek. Vanaf 1980 tot 1988 is hy ’n lektor in die Afrikaanse en Nederlandse letterkunde aan die [[Universiteit van die Vrystaat|Universiteit van die Oranje-Vrystaat]], maar onderbreek hierdie betrekking in 1983 vir verdere studie aan die Katholieke Universiteit Leuven in [[België]]. In 1986 sekondeer die Universiteit van die Oranje-Vrystaat hom vir ses maande terug na Windhoek, waar hy Afrikaans doseer aan die Akademie vir Tersiêre Onderwys in die plek van George Weideman terwyl dié op verlof is. In 1989 word ’n D.Litt.-graad onder promotorskap van J.C. Kannemeyer by die Universiteit van die Oranje-Vrystaat aan hom toegeken vir ’n proefskrif oor “''Die digter en sy middele: ’n Ondersoek na die vernufpoësie in Afrikaans''”. Na sy egskeiding sluit hy hom in 1988 by die [[SAUK]] aan as omroeper in [[Kaapstad]], waar hy die Afrikaanse letterkunde en kultuur bevorder deur sy gereelde programme ''Vers en klank'', ''Leeskring'', ''Die tale wat ons praat'', ''Skrywers en boeke'' en ''Kuns''. Hy maak ook gereeld dokumentêre programme oor Afrikaanse skrywers. Een van die hoogtepunte van sy loopbaan as omroeper is ’n besoek in 1994 aan [[Israel]] waar hy ’n dokumentêre program oor die digteres [[Olga Kirsch]] maak. Vanaf 1981 is hy 'n bestuurslid van die Afrikaanse Skrywersgilde, maar bedank in 1989 uit protes teen die blatante politieke rigting wat die gilde inslaan. Hy dien vanaf 1989 tot 1996 op die redaksie van ''New Contrast'' waar hy verantwoordelik is vir die keuring van Afrikaanse bydraes. Vanaf 1995 tot 2005 is hy sameroeper van die Ingrid Jonker-Prysfonds, en van 1999 tot 2001 dien hy op die [[Klein Karoo Nasionale Kunstefees]] se Kunstekabinet. Sedert 2002 is hy lid van die Nederlandse Maatschappij der Letteren in Leiden in Nederland en ook die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. In Maart 2008 bedank hy by die SAUK se [[Radio Sonder Grense]] en sluit hom vanaf April 2008 as uitvoerende direkteur by die [[Huis der Nederlanden]] in Kaapstad aan. Hy het in die vroeë negentigerjare ’n besondere vriendskap met die skryfster [[Riana Scheepers]] en trou dan in 2001 met die jeugboekskryfster [[Carina Diedericks-Hugo]], waarna die egpaar hulle op Stellenbosch vestig. Hierdie huwelik ly egter in 2012 skipbreuk. Hy is weer getroud - met die joernalis en uitgewer Marlene Malan - en woon tot 2023 op [[Prins Albert]] in die Karoo.<ref>https://www.knysnaplettherald.com/Entertainment/Article/daniel-hugo-n-woordsmid-by-uitstek-202005070320 Opgespoor en besoek op 16 Oktober 2020</ref> Sedertdien woon hy in Stellenberg (Durbanville). Hy tree gereeld in die openbaar op, waar hy van sy gedigte voorlees by geleenthede soos [[Woordfees]] en Versindaba op Stellenbosch. Verder lewer hy verskeie belangrike lesings. Tydens die Nasionale Leeskringseminaar in [[Welkom]] in 1992 lewer hy die lesing “''Kan die Afrikaanse poësie lag?''”; in November 1997 tree hy by die Boekenbeurs voor Vlaandere in [[Antwerpen]] in België op waar Suid-Afrika die hooftema was; in 2007 lewer hy by die [[Oliewenhuis]] Kunsmuseum in Bloemfontein die lesing oor die Afrikaanse taal “''Ek is ’n arme boerenôi''” en in 2008 lewer hy die jaarlikse D.F. Malherbe-gedenklesing by die Universiteit van die Oranje-Vrystaat. Die titel hiervoor was “''Die geheime werking van literêre invloed: D.J. Opperman en D.F. Malherbe''”. ==  Skryfwerk == === Poësie === Op skool begin hy reeds gedigte skryf en een van sy eerste gedigte is oor reën, wat in Windhoek ’n opspraakwekkende gebeurtenis was. Hy publiseer gedigte in letterkundige tydskrifte soos ''Standpunte'', ''Tydskrif vir Letterkunde'' en ''Ensovoort'' en debuteer saam met [[Etienne van Heerden]], [[Koos Kombuis]] (destyds nog onder die naam André le Roux du Toit) en [[Peter Snyders]] in die bundel<ref name="apbrink">Brink, André P.: “Standpunte” Nuwe reeks 161, Oktober 1982</ref> “''Brekfis met vier''”. “<ref>Hill, George “Insig” Julie 2005</ref>''Ambag''” (later ook opgeneem in “''Die klein aambeeld''”) is ’n lang gedig met vierreëlige strofes wat reeds sy tegniese vaardighede tentoonstel.<ref>John, Philip “Beeld” 6 Junie 2005</ref> Hierin word die digkuns as ambag gesien, met die digter die ambagsman, die taal die materiaal waaruit die gedig geplooi word om die erotiese ervarings (die vorm) te verwoord. Die gedig gee ook ’n beknopte familiegeskiedenis van die digter. Die bundel erotiese gedigte “''Saad uit die septer''” publiseer hy onder die skuilnaam Daan van der Merwe. Die meestal kort gedigte (kwatryne of tersines) het ’n speelse inslag met soms vernuftige woordspel om die erotiese toespelings en dubbel betekenisse te kommunikeer. Deur die struktuur en speelse opset is dit ook ’n parodie op D.J. Opperman se “''Komas uit ’n bamboesstok''”, met hierdie bundel wat ook ’n proloog en epiloog bevat, maar slegs vyf “boeke” teenoor Opperman se sewe “rolle”. Hy sluit inderdaad aan by die tradisie van Opperman met sy versvorme, rymskemas, strukture en simbole, hoewel sy digwerk geen regstreekse invloede verraai nie.<ref name="apbrink"/>“''Korte mette''”<ref>Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 21 no. 3, Augustus 1983</ref> (opgedra aan sy eerste vrou) is sy eerste digbundel onder sy eie naam.<ref>Cloete, T.T. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 23 no. 4, Desember 1983</ref> Soos die titel aandui, bevat die bundel hoofsaaklik kort verse waarin temas soos die liefde, die poësie, die religie, die huis en ander private dinge behandel word.<ref>Le Roux, André “Die Burger” 29 September 1982</ref> Dit is oor die algemeen goed afgewerkte verse wat bedrieglik eenvoudig is en selfs fyn versteekte sosiale kommentaar lewer. Gedigte wat uitstaan is onder andere “''Kluisdief''” (met sy konsekwente beelding wat die oplossing vir die ongemaklike stiltes wat tussen die eggenotes kom vergelyk met die oopsluit van ’n kluis met die regte kombinasie), en “''Grond''” (in die siklus “''Vier elemente en ’n epiloog''”) waarin die lewensreis se swoeg en sweet in kompakte vorm weergegee word as eindigende by ’n gat in die grond. Daar is ook verse waarin die beminde aangespreek word (“''korte mette''” en “''sonnet''”) en verse waarin die liefdespel in die huwelik die tema is (“''nokturne''” en “''hitte hitte perdjie''”).  “''Eerste liefde''” is ’n treffende vers oor die kortstondigheid van liefde, waarin die kat se spel met die muis as metafoor gebruik word. Die kat is verder ook die tema van die verse in die “''katstrofes''” siklus, met die titel se slim woordspeling op katastrofes. Die duif is ook ’n terugkerende simbool in die bundel en beide die kat en die duif word as metafoor gebruik in die slotgedig “''vir die kritici''”, waar die kritikus (die kat) die duif (die digter) as prooi het.<ref>Brink, André P. “Rapport” 24 Julie 1983</ref>“''Die klein aambeeld''” <ref>Britz, E.C. “Die Burger” 25 Augustus 1983</ref>(opgedra aan D.J. Opperman) bevat weer hoofsaaklik korter verse, waarin sy statuur as taalvirtuoos en bedrewe digter bevestig word.<ref>Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 22 no. 4, November 1984</ref> Benewens ’n aantal nuwe verse word die oorgrote meerderheid<ref>Nienaber-Luitingh, M. “Standpunte” Nuwe reeks 169, Februarie 1984</ref> van die verse wat reeds in “''Brekfis met vier''” verskyn het, weer hierin opgeneem. Die titel van die bundel dui die instrument van die digter aan, wat in hierdie bundel ’n voorliefde toon vir die Persiese kwatryn (rymskema ''aaba''). Die bundel word in twee afdelings verdeel. Die eerste afdeling bevat verse oor die woord in die digkuns, die liefde en die dood. Hier is dit veral  die huldigingsgedig aan “''D.J. Opperman''”, “''Ambag''” en “''Vir ’n bot meisie''” wat die aandag trek. Die eerste van die “''Twee kwatryne''”, “''Meetkunde''”, vang die siklus van die mens se bestaan mooi vas in die beeld van ’n sirkel wat deur ’n passer getrek word, met die middelpunt die geboorte en die omtrek dan die dood, die afstand waarvan as “doodver” verwoord word. “''Donkerkamer-alchemis''” word opgedra aan die Nederlandse digter [[Gerrit Achterberg]]. Hierin word Achterberg beskryf as ’n fotograaf wat moeisaam met beperkte middele die volmaakte beeld van die vrou in die foto herskep, metafoor vir die beperkte middele wat ’n digter het om die “volmaakte” gelykenis van sy onderwerp in gedigvorm te laat gestalte kry. Die alchemis van die titel (wat gepoog het om goud uit ander elemente te produseer) word op magiese wyse gerealiseer deur die goue haar wat in die bak agterbly. Die tweede afdeling bevat aangrypende rougedigte in die siklus (“''George Euvrard Hugo 1957–1977''”) gerig aan sy oorlede broer wat op twintigjarige leeftyd te sterwe kom.<ref>Brink, André P. “Rapport” 15 Januarie 1984</ref> “''Buitekamerklanke''”<ref>Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 22 no. 4, November 1984</ref> bevat ’n sterk outobiografiese element,<ref>Nienaber-Luitingh, M. “Standpunte” Nuwe reeks 176, April 1985</ref> telkens vermeng met ’n historiese blik op Suid-Afrika, waardeur die persoonlike dieper inhoud verkry deur die perspektief wat die historiese gebeurtenisse op aktuele kwessies bied. Die titel suggereer afsondering, soos ’n buitekamer van ’n huis deel is van die erf maar afgesonderd is van die huis, waar ’n mens dan kan drome droom. Die buitekamer kan egter ook gesien word as minderwaardig teenoor die woonhuis. “''Buitekamer''” is ’n reeks van ses gedigte, met “''republiek van duisend jaar''” wat uitstaan. Hierin word die Afrikaner se drome van ’n eie republiek uitgebeeld terwyl hulle in die buitekamers droom, maar na die koms van die republiek en die Afrikaner se verhuising na die woonhuis, is daar ander inwoners in die buitekamers wat hulle eie drome droom. So word die politieke aspirasies van ander rasse subtiel uitgebeeld. “''Ontmoeting''” beeld die verloop van driehonderd jaar in Suid-Afrika se uitwerking op sy inwoners uit, met die bruin man en wit man wat ’n gemeenskaplike afkoms het. Die dubbelsinnige slotreël “só het in hierdie land die bloed gevloei”, omvat beide die bloedlyn of stamboom en die bloed wat gestort is vir vryheid. “''Rondo''” beeld die digter se stryd met die digkuns op knap manier uit deur ’n vergelyking met ’n ongelyke geveg in die bokskryt.<ref>Brink, André P. “Die Burger” 7 Oktober 1984</ref> “''Breekware vir die revolusie''”<ref>Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 24 no. 4, November 1986</ref> ontstaan tydens die digter se studieverblyf in België in die tagtigerjare,<ref>Le Roux, André “Die Burger” 8 November 1984</ref> waar hy onderwerp word aan die antagonisme wat in daardie tyd in die buiteland teen Suid-Afrika ’n hoogtepunt bereik het. Die eerste afdeling (“''Breekware vir die revolusie''”) is ’n gedigsiklus van verset, met die titel wat in die gedig “''My vrou kies die fynste porseleinservies''” verwys na die stuur van ’n kis vol fyn porseleinware terug na Suid-Afrika waarop die titel aangebring is. Die digter toets hoe sterk (en breekbaar) die geweld van die woord is. “''Vir jou, my adamskind, is die wêreld ongerep''” spreek na aanleiding van die jong baba wat nog nie praat nie, sy noodwendige einde uit met volgehoue taalbeelde. Die soortgelyke “''In ’n meelkis het my stamvader uit Frankryk''” neem vanaf die stamvader die nageslag tot met sy eie kind, met die versugting dat daar vir hom teen die dreigende politieke revolusie geen toevlugsoord meer is nie, omdat die taal wat sy bestaan verwoord sterwend is. “''Ek is die afskuwelike albino van Afrika''” gee uiting aan die digter se skuldgevoel oor onregte in sy land. Die openingsgedig, “''In vreemde biblioteke lees ek oor my land''”, is tiperend van die digter se taal- en rymvernuf, met byvoorbeeld die reël “my visie word versskerp deur die afstand” wat die gedig se boodskap, om te dig teen die onreg, op innoverende wyse aan die bod bring met die dubbele betekenis van “verskerp”. Die tweede gedeelte, “''Woordeboek''”, is gedigte oor die woord waar die inhoud saamhang met die oorkoepelende bundeltema. Ten spyte van die bundeltitel is die verse nie versetverse nie maar eerder verse oor verset. “''Die boek Daniel''” het soos die titel aandui ’n sterk outobiografiese inslag, met die digkuns en die skep van poësie wat steeds ’n vesting bied teen onsekerheid en ontstemming. Die bundel open met die self-spottende “''Selfportret''”, waar knap gebruik gemaak word van die deurlopende metafoor van die vis, kenteken van die Christenskap. Hierdie teken is dan ook op die omslag aangebring en etlike verse het die teologiese studie en worsteling met die geloof as tema, soos “''Herinnering''”, “''Toe die wêreld nog jonk was''” en “''Outobiograaf''”. “''Onomastyk''” is ’n hoogtepunt in woordvernuf. Hier word die studie van naamgewing (onomastiek) in die titel omvorm deur mastiek met die volkse mistyk (fout) te vervang, met die implikasie dat die naam ’n fout is. Die gedig handel dan oor die Bybelse Daniël, met die digter wat tot die slotsom kom dat hy en die Bybelfiguur glad nie gepas is as naamgenote nie. Die dig-ambag is ’n verdere belangrike tema in die bundel. “''Op pad na die Gilde''” lewer vernuftig, maar sonder enige diepgang, kommentaar op verskeie bekende skrywersfigure. “''Vers-ikone''” is parodieë op versvorme, met “''Huisdig''” in hierdie siklus wat ’n parodie op die vorm van die sonnet is, en die titel wat aandui dat dit ’n gedig oor ’n huis is wat ook soos ’n gedig lyk. Die spreker betree die tuin deur die tuinhekkie, loop in by die voordeur, bekyk die huis van binne en gaan dan by die agterdeur uit, maar terselfdertyd het elkeen van hierdie aksies ’n besondere funksie binne die gedig, soos die vorm van die oktaaf en sekstet van ’n sonnet, met die tegnieke van die enjambement en koeplet wat ook belig word. Die slotgedig, “''Kolofon''”, verwys in die subtitel na Psalm 137:2, waar die Israeliete in Babel nie meer kon sing nie en hulle siters opgehang het. Hierdie gedig handel oor die proses van die skryf van poësie, waar beelde moeisaam met klank verbind word. Die “liggelowiges” van die slotreël kan verwys na diegene wat oor die spreker se digvermoë twyfel. In “''Vuurdoring''” word die skryfdaad teenoor die doodstema gestel as die mens se nietige poging om algehele uitwissing te voorkom en iets na te laat. Die oorspronklike beeldspraak, vermoë om disparate kwessies met mekaar in verband te bring en fyn woordgebruik imponeer. Die losstaande openingsgedig, “''Die letters in ’n gedig is''”, gee ’n beskrywing van hoe die gedig slegs betekenis kan suggereer, terwyl die leser self sy eie unieke betekenis daaruit haal. Die meerderheid gedigte is in die eerste afdeling, wat veral besin oor die digkuns en die woord. “''Bladwit''” beskryf die komplekse skryfhandeling en die wyse waarop swart woorde op wit papier die kleurvolle spektrum van die natuur probeer weergee. “''Dialoog''” verbeeld die polarisasie van teenstellings en die ongemak wat meervoudige betekenisse bring. “''’n Leeu van keel''” beskryf die stad Johannesburg as ’n dreigende leeu, met die mynhope, nagligte, oggendverkeer en donderweer wat alles knap binne die sentrale metafoor gehuisves word. Ook die politieke aktualiteit van die dag kry aandag. “''I had a dream''” (met suggestie van Martin Luther King se beroemde toespraak), droom van wat sou gebeur as apartheidswette en die onreg daaraan verbonde afgeskaf sou word, terwyl “''Rundfunk''” die verskrikking van die politieke onrus in die tagtigerjare en die grubeelde daarvan op televisie beskryf. Die kort afdeling “''Persoonlike korrespondensie''” se hekeling van eietydse digters en literatore is vernuftig en die speelsheid daarvan bekoor. In hierdie afdeling is “''Berig aan Opperman''” ’n tweegesprek met die ontslape digter, waarin op spottende wyse berig gedoen word van die digters en die poësie van die tagtigerjare. Die laaste kort afdeling het primêr die dood as tema, met die versugting om iets betekenisvol in die lewe te skep wat veral in “''Moenie gelate gaan''” en “''Klagstaat''” mooi bewoord word.<ref name="kan">Kannemeyer, J.C.: “Op weg na 2000”. [[Tafelberg-Uitgewers]]. Eerste uitgawe. 1998</ref> “''Verse van die ongeloof''”<ref>Van Zyl, Wium “Die Burger” 28 September 1989</ref> se oorhoofse tema is geloof en ongeloof, veral beleef deur outobiografiese gedigte en veral gedigte oor ontrouheid in die huwelik en die verbode liefde vir ’n vrou buite huweliksverband, waardeur die liefde voorgestel word as die geloof van ’n heiden. Die liefde word ook gekoppel aan die literatuur en verskeie verwysings na ander digters kom voor. Soos in sy ander bundels bekoor Hugo met sy fyn woordspel, maar vul dit aan met ’n hegter eenheid in die bundel deur die manier waarop afsonderlike gedigte op mekaar inspeel. “''Oggendskof''” is die insetgedig wat met sy belofte van die dag wat kom en sy gebruik van rymwoorde wat die drukkersbedryf in die geestesoog oproep, reeds die toonaard van die bundel vestig. In “''Mutatio Christi''” wys die spreker die Christelike dogma af wat die vleeslike mens wil dwing tot kuisheid en neem hy eerder die kruis van ongeloof op. Na ’n aantal verse oor die ongeloof (en die impak daarvan op gelowiges) beeld “''Grafskrif''” ’n meer outobiografiese belydenis van seksualiteit uit, terwyl uit “''Credo I''” die spreker se begeerte blyk om hom los te maak van die tradisionele geloof en sentiment. Die digkuns is die onderwerp van verskeie gedigte, met “''Hand sonder hawe''” wat vernuftig die skryfkuns, die seksuele en skeepvaart deur beelding aanmekaar heg. Die verbode liefde kom aan die bod in verse soos “''Acta academica''” en “''Ge-bed''”, laasgenoemde met sy dubbelsinnige titel en toespeling op die Onse Vader, terwyl “''Semiotiek''” dieselfde tema behandel met toespeling op Totius se “''Vergewe en vergeet''”. “''Liggewig''” verwys na [[Milan Kundera]] se “''The unbearable lightness of being''”, terwyl “''Lyfmistiek''” geloof en die seksuele met mekaar gelykstel, maar beide wentel eindelik rondom die geliefde as swaartepunt van die verteller se bestaan. Die sterk gedig “''Doksologie''” vind die waarheid in die paradoks en verkondig hoe die mens argitek van sy eie ongeluk is. Met “''Dooiemansdeur''”<ref>Grové, A.P. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 32 no. 3, September 1992</ref><ref>Kannemeyer, J.C. “Die Burger” 29 Oktober 1991</ref> bereik Hugo ’n nuwe hoogtepunt, waar hy aan die hand van ’n motto uit die Nederlandse digter J.C. Bloem se gedig <ref name="kan"/> “''Insomnia''” die dominante motiewe van dood (ook van ’n liefdesverhouding) en slaaploosheid behandel.<ref>Scholtz, Merwe “Insig” Maart 1992</ref> Die gedigte behandel verskeie perspektiewe van hierdie en newe-motiewe, soos ’n willoosheid en moedeloosheid vir die lewe, ’n vrees vir die onbekendheid van die dood, die vergelyking van die kortstondigheid van die menselewe teenoor die groter standhoudendheid van die natuur, die afsterwe van verhoudings en die verlede, die onafgehandeldheid van die hede, die voortdurende verval met die verloop van tyd, skuld en leed. Die geestige “''Engele en duiwels''” siklus vergelyk die wêreld van die hiernamaalse op die geslagtelike verhouding op ’n ongewone wyse. “''Nabokov in die hemel''” vind dat in die boeklose hemel se boomryke paradys niks meer benoem kan word nie, maar later in die bundel verkondig “''Wat nie geskryf is nie''” juis dat die ongeletterde die bome van die aarde bewaar van verpulping. “''ABA''” beskryf hoe geleerdes die sterfte van die taal verkondig, terwyl die gewone mense op straat steeds die taal van liefde praat. “''Second thoughts''” en “''Dooiemansvrou''” koppel die hoofmotiewe van dood en slaap. “''Rondeel''” vergelyk die seisoene se kringloop met die liefde, wat ten spyte van die kortstondigheid tog kan dy en bot. “''Die kelders''” reeks verwoord liefdesgeluk met doeltreffende konsekwente deurtrek van die kelderbeeld. ’n Aantal gedigte het die afkoeling van ’n verhouding as tema (byvoorbeeld “''Afrekening''”, “''Truseisoen''” en “''Verlede tyd''”) waarna daar dan die verwydering kom. Die drie “''Dooiemansdeur''”-gedigte wat op strategiese plekke in die bundel geplaas is en elke keer ’n ander aspek belig, dien terselfdertyd as aankondiger van ’n ander klem op die gedigte wat volg en vervul die funksie van verdeling van verse wat tussendeur steeds op mekaar inspeel.<ref>Hambidge, Joan “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 33 no. 4, November 1995</ref> “''Monnikewerk''” <ref name="kan" /> se gedigte vind hulle oorsprong in die kloosterwêreld van die Middeleeue.<ref name="kan" /> Die titel se woordeboekverklaring is werk wat baie geduld vereis,<ref>Weideman George “Rapport” 25 Junie 1995</ref> maar van weinig nut is en die bundel lewer dan ook kommentaar oor die absurditeit van menslike gedrag. Temas wat ontgin word, is uiteraard die mens se soeke na die religieuse, maar ook die erotiese en die liefde, met veral ’n versereeks oor die geskiedenis van die beroemde minnaars Abelard en Heloise wat beïndruk. Die verse word met heelwat humor ingeklee. Bewyse van Hugo se besondere woordvernuf word onder andere gevind in die openingsgedig “''Die digter op veertig''” (’n ouderdom wat hom in die Middeleeue reeds baie oud en sieklik sou gemaak het maar in die twintigste eeu is dit ’n ander storie), “''Grotwater''” (opgedra aan Ina Rousseau en met toespeling op haar gelyknamige digbundel, waar die grotwater letterlik opgeneem word as die maker van die indrukwekkende stalaktiete en stalagmiete) en “''Taalles''” (wat vernuftig die betekenis van woorde laai met die emosie van ’n tragiese gebeurtenis en die sondeval). Verse oor die erotiek word gekenmerk deur slim woordspelings (“''Latyn van die liefde''”, “''Omgangstaal''” en “''’n Lucifer in die lende''”). Literêre satire vind ons in “''Kos vir die kenner''” en “''Villanelle''”, met ’n hoogtepunt in “''Die hemelse hek''”, waarin die verteller die draak steek met die apartheidspolitici en die digters wat hulle ondersteun. “''Ontvlugting''” verwys na Ingrid Jonker se debuutbundel se titel en lewer kommentaar op haar dood. Beide die gedigte “''Tweeluik 2: Bybels''” en “''Die gifappel 2''” het geliefdes se jaloerse drang om alles te weet van die ander se vorige verhoudings as tema. Die motto voor in <ref>Grové, A.P. “Beeld” 29 Junie 1998</ref>“''Skeurkalender''” wys die leser daarop dat gedigte skryf is soos om daaglikse ervarings uit die geheue se kalender te skeur en te konkretiseer,<ref>Malan, Lucas “Insig” September 1998</ref> wat dan ook die bundel se titel verklaar.<ref>Olivier, Fanie “Rapport” 2 Augustus 1998</ref> Die bundel behandel belangrike momente uit die lewe van die digter en word ’n soort outobiografiese reis. Die bundel bevat twee afdelings. In die eerste word algemene ervarings met die leser gedeel. “''Die digter met vakansie''” is ’n siklus van ses gedigte, waarmee die bundel open. Hierin word die see uitgebeeld in knap beelde wat die digproses weergee. “''Tafelbaai I''” vergelyk die see met ’n skeerspieël wat die Skepper se gesig weerkaats, met die branders se skuim wat lyk soos die skeerskuim op die rand van die spreker se gesig. Die ervaring van “''Kabelkarrit, Kaapstad''” word só weergegee dat dit selfs iets van die mistieke suggereer.  “''Ou man langs die see''” gee op treffende wyse die ou man se weerloosheid teenoor die ouderdom weer, waar selfs ’n wandeling op die strand sy laaste aktiwiteit kan wees. “''Die dal van doodskaduwee''” (opgedra aan Olga Kirsch) beskryf ’n besoek aan die Holocaust-museum in Jerusalem, waar die spreker die traumatiese geskiedenis persoonlik ervaar asof hy as Germaanse afstammeling ook daaraan deel gehad het. Die digter se woordvernuf vind weereens uiting in sommige mooi beelde (“''Oggendvlyt''”, waarin insekbeelde die werksaamhede op die plaas weergee) en vernuftige woordspel (“''Diagnose''”), maar te veel gedigte maak gebruik van banale woordkeuse (“''Aars poetica''”, “''Tweeling''”). Die tweede afdeling is “''Almanak''”, waarin outobiografiese herinneringe beskryf word. Sommige van hierdie hoofsaaklik satiriese gedigte se boustof is óf te persoonlik (en dus moeilik begrypbaar vir die leser) óf te gering om vir ander waarde te hê. “''Eatonweg, Tuine – 1990''”, waarin F.W. de Klerk se geskiedkundige toespraak op 2 Februarie 1990 onthou word, is ’n uitsondering. In<ref>Olivier, Fanie “Beeld” 24 Februarie 2003</ref> “''Die twaalfde letter''”<ref>Pieterse, H.J. “Insig” Maart 2003</ref> (opgedra aan die digter se vrou, die skrywer Carina Diedericks-Hugo) verwys die titel na die twaalfde letter van die alfabet, naamlik “L”, wat die begin letter van die woord “liefde” is. Die eerste afdeling van die bundel bevat verse rondom die skrywerskap, die dood en ’n aantal jeugherinneringe. “''Pro Deo''” word opgedra aan die digter Johann Lodewyk Marais (bekend vir sy fokus op die ekologie en die natuur), met die boodskap dat as daar ’n God as Skepper is, hy kopiereg op sy skepping het wat dus erken moet word in gedigte, foto’s en beelde. “''Dubbelsinnig''” kombineer die digproses en die liefdespel, waar die dubbelbetekenis van woorde vernuftig benut word. “''Dat pyn bestaan, is nodig''” verwoord die einde van ’n liefdesverhouding en die impak daarvan op die digter. In “''Die reuk van boeke II''” word die letterkundige kritici vergelyk met vismotte wat hulle onuitwisbare merk op ’n skepping maak en dit sodoende permanent beskadig. “''Verbete skribent''” en “''Alkoholiese aktrise''” spreek die sug na erkenning van die kunstenaar aan. Die tweede afdeling handel grootliks oor die liefde en die geliefde. Hierdie verse raak benewens die erotiek ook die dieper emosionele verhouding tussen geliefdes aan. “''Nog ’n liefdesgedig''” beskryf die verteller se onvermoë om vir die nuwe geliefde ’n unieke vers te skryf en soek die uniekheid eerder in die digter wat oor sy liefde swyg. Die oorgrote meerderheid van gedigte in hierdie afdeling doen egter yl aan.<ref>Crous, Marius “Beeld” 27 Julie 2009</ref> “''Die panorama in my truspieël''” munt uit met satire en woordspel in tematiek wat reeds bekend is uit sy vorige bundels, naamlik die liefde, plekke, die digkuns en diere. Die titel verwys na die sekerheid van die dinge wat agter is en altyd deel sal wees van die persoonlike ervaringsveld, terwyl die pad vorentoe nog onbekend is.<ref>Du Plooy, Heilna “Tydskrif vir Letterkunde” Vierde reeks 50 (2) Lente 2013</ref> “''Hanekraai''” se titel verwys enersyds na een van die oudste beskawingsgeluide wat saam met die aarde aan die uitsterwe is en andersyds na verraad en ontwaking, met sinspeling op Petrus van die Bybel daarin opgesluit. Die ontwaking dui nie net op letterlik wakker word nie, maar ook na bewuswording en ontwaking op byvoorbeeld seksuele gebied. Die gedigte ondersoek evolusie, die mens se verhouding met sy omgewing en die natuur, die dood, digterskap, godsdiens en die erotiek. Die openingsgedig is “''Kantekleer''”, waarin die hanekraai die einde van donkerte aankondig, maar hierdie fase is kortstondig en word deur die son bedreig en verdryf. Die begrip van “''Evolusie''” as ontwikkelingsgang word beskryf met die slotsom dat dit nie ’n eensydig gunstige proses is nie. Hoewel die mens homself en die huisdiere getem het en sy bestaan veiliger gemaak het, is die mens self meer vernietigend as die oergevare wat hy mak gemaak het. Verskeie motiewe loop regdeur die bundel, insluitende voëls, katte, water en musiek, maar die sterkste motief is die spieëlbeeld. In “''Weg''” word die mens se gewelddadige vernietiging van die aarde in die vooruitsig gestel, waarna nuwe waterpoele sal ontwikkel, maar sonder dat iets daarin weerspieël sal word. Die bundel sluit af met ’n aantal speelse erotiese verse, waarin die oggenduur en die hanekraai weer figureer om so weer met die begin te harmoniseer. Hoewel die bundel nie in aparte afdelings gestruktureer is nie, word verdeling tog geïmpliseer.<ref>Hambidge, Joan “Rapport” 1 Maart 2015</ref> “''Takelwerk''” <ref>Viljoen, Louise “Beeld” 16 Maart 2015</ref>se titel verwys na D.J. Opperman se gedig “''Digter''”, waar die digkuns gelyk gestel word aan die bou van ’n skippie in ’n bottel, met die takelwerk wat die konstruksie van ’n gedig en ook van die bundel simboliseer. Verder is die skip ook die vaartuig waarmee uit die gevangenskap van die bottel ontsnap kan word, soos wat die poësie die lewe kan beredder. Die takelwerk verwys ook na die ineengeweefde takke van ’n boom wat in die gedigtereeks “''Stellenberg se eik''” beskryf word, ’n boom wat die digter tydens ’n lang siekbed uit sy kamervenster dopgehou het. So word die aftakeling van siekte en die heling deur die skryf van ’n gedig gejukstaponeer. Kenmerkend van sy digterskap is die afgewerktheid wat sy verse kenmerk, met veral ’n fyn aanvoeling vir die regte woord. Temas wat in die bundel aangeraak word, is die liefde en veral godsdiens en die soeke na geluk en vervulling, digterskap, taal, die Afrikaanse literatuur, die liefde, siekte en dood, die oerknal, en verskillende landskappe, met bome wat gereeld as simbool gebruik word. Daar is ook lykdigte, onder andere aan J.C. Kannemeyer en aan die digter se broer George. Die kort reeks gedigte “''Hospitale''” is opgedra aan Eugène Marais en skep ’n beklemmende atmosfeer van siekte en bedwelming in weergawe van wat Marais die “donker stroom” genoem het. Opperman se siektebundel, “''Komas uit ’n bamboesstok''”, vind ook hier weerklank, met treffende gebruik van metafore oor byvoorbeeld die drupstelsels waaraan pasiënte gekoppel word en gebede vir die siekes. In die reeks Karoo-gedigte is veral “''Die huisslang''” noemenswaardig, met die eerste deel wat die slang met ’n volsin vergelyk. Nadat die digter die slang uit vrees in stukke kap, beskryf die tweede deel van die gedig hoe die digter met die kronkelende sintaksis van ’n gedig vir hierdie daad versoening probeer vind. Hierdie gedig gebruik ook die metafoor van die slang vir ’n digterlike weergawe van die skepping en sondeval, hierdie keer in ’n paradyslike Karootuin. Die siklus “''Stellenberg se eik''” bevat 38 gedigte, met die gedigte wat intertekstueel met die werk van N.P. van Wyk Louw in gesprek tree. Hierdie siklus beskou die natuur binne die groter kosmos, met die boom wat gesien word as draer en simbool van die lewe. Die eik oorleef talle opeenvolgende mense-eienaars en huisves ’n hele ekosisteem van voëls, eekhorings, muise en insekte soos spinnekoppe in sy takke en wortels, wat alles aan die gang gesit is deur die oerknal. Sy gedigte word opgeneem in verskeie versamelbundels oor die Afrikaanse poësie, insluitende “''Groot verseboek''”, “''Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte''”, “''Digters en digkuns''”, “''Nuwe verset''”, “''Die dye trek die dye aan''”, “''Miskien sal ek die wingerd prys''”, “''Goudaar''”, “''Kraaines''” en “''Groen''”. Hy is in 2002 die eerste digter wat al sy werke op CD-ROM (“''Versalbum''”) beskikbaar stel. Hierdie CD bevat benewens sy gedigte en biografiese inligting ook lesings wat hy deur die jare gelewer het en opnames waar hy self heelwat van sy gedigte voorlees. ’n Keuse uit sy gedigte vanaf 1982 tot 1998 word in Nederlands vertaal deur Jacqueline Caenberghs en saamgebundel in “''Planetarium''”, wat beide die Afrikaanse en Nederlandse weergawes van die gedigte bevat. === Prosa === “''Halala Afrikaans''” <ref>Le Cordeur, Michael “Rapport” 29 November 2009</ref>is ’n “biografie” van Afrikaans, wat die taal se herkoms,<ref>Saal, Elvis “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 47 no. 1, Herfs 2010</ref> geskiedenis, dialekte en gebeurtenisse wat die taal se ontwikkeling aangehelp of gestrem het, breedvoerig beskryf. Hy skryf ook twee boeke in die Blokboeke-reeks, waarin hy “''Sy kom met die sekelmaan''” van [[Hettie Smit]] en “''Na die geliefde land''” van [[Karel Schoeman]] bespreek. === Vertaler, samesteller en redakteur === As vertaler maak hy ’n baie groot bydrae, veral uit Nederlands en Vlaams maar ook uit Engels. Hy is daarvoor verantwoordelik dat skrywers en digters soos Tom Lanoye (“''Kartondose''”, “''’n Slagterseun met ’n brilletjie''”, “''Sprakeloos''”), Herman de Coninck (“''Liefde, miskien''” en “''Die lenige liefde''”), Karel Glastra van Loon (“''Passievrug''”), Herman van Veen (“''Verhale''” en “''Op pad huis toe''”), Harry Mulisch (“''Die aanslag''”), Jan Terlouw (“''Koning van Katoren''”), Peter Slingsby (“''Die skakel''”) en Gerrit Komrij <ref>Naudé, Charl-Pierre – “Rapport” 1 Mei 2005</ref>(“''Die elektries gelaaide hand''”) <ref name="viljoen">Viljoen, Hein “Beeld” 13 Junie 2005</ref> in Afrikaans gelees kan word. Ander werke wat hy vertaal is onder andere David van Reybrouck (“''Die plaag''”, oor [[Eugène N. Marais]]), Adam Small se drama “''The orange earth''” as “''Goreé''” en die kinderboeke “''Griekse gode en godinne uit die mitologie''” en “''Fantastiese verhale uit die Griekse mitologie''”. Ook [[Desmond Tutu]] se “''God se kinders – verhale uit die Bybel''” en ’n rymende woordeboek vir kleuters, “''My eerste HAT''”, is vertalings van hom, terwyl hy verder die sewende Afrikaanse vertaling van Omar Khajjam se “''Roebaijat''” behartig. Hy word drie kere genomineer vir die Suid-Afrikaanse Vertalersinstituut se vertaalprys, naamlik vir sy vertalings van “''Die elektries gelaaide hand''” van Gerrit Komrij, “''Die aanslag''” van Harry Mulisch en “''Tikkop''” van Adriaan van Dis. In 2014 verower hy die Akademieprys vir Vertaalde Werk vir sy vertaling van “''Sprakeloos''” van Tom Lanoye. ’n Meer volledige lys van sy vertalings word hieronder uiteengesit. As samesteller en redakteur versorg hy onder andere die kortverhaalbundels <ref name="viljoen"/><ref>Coetser, Johan “Beeld” 14 Januarie 2002</ref>“''Tydskrif 1''” en “''Tydskrif 2''”,<ref>Wybenga, Gretel “Beeld” 30 Desember 2002</ref> waar hy kortverhale uit ou tydskrifte aan die vergetelheid ontruk. Hy versorg keuses uit die werk van verskeie individuele skrywers. Hierdie keuses sluit in die versamelbundel uit Olga Kirsch se poësie onder die titel “''Nou spreek ek weer bekendes aan''”; “''Storie-konsertina''” (’n keur uit die humorverhale van [[A.A.J. van Niekerk]]), “''[[P.J. Philander]]: ’n Keur uit sy gedigte''” en “''Die stil middelpunt''” (’n keur uit die werk van [[Ina Rousseau]]). “''Lyflied''” is ’n keur uit die liedtekste van [[Hennie Aucamp]]. Al hierdie versamelings word voorafgegaan met ’n insiggewende inleiding tot die skrywer se werk. Ander samestellings sluit in “''Speelse verse''” (voorafgegaan deur ’n deeglike inleiding waarin hy die behoefte aan ’n versameling van hierdie aard motiveer), “''Miskien sal ek die wingerd prys''” (gedigte oor drank in samewerking met Etienne van Heerden), “''Land van sonlig en sterre''” (wat gedigte oor Namibië bevat) en “''Liefde, natuurlik: ’n bundel liefdesverhale''” wat hy saam met sy vrou Carina Diedericks-Hugo saamstel. In samewerking met [[Leon Rousseau]] en Phil du Plessis stel hy ook die bloemlesing <ref>Cloete, T.T. “Beeld” 20 November 2000</ref>“''Nuwe verset''” saam, waarin digters uitgenooi is om kommentaar te lewer oor die nuwe politieke bedeling en aspekte daarvan waarteen hulle beswaar het. == Eerbewyse == Sy radiowerk word meermale met die ATKV-radioprys bekroon, waaronder in 1992 vir die hoorbeelde “''Audrey Blignault''” en “''Sestig is dertig''”, in 1993 vir “''So is die lewe vir een pond sewe''” oor die lewe en werk van R.K. Belcher (wat ook ’n Radio Artes-toekenning verwerf in dieselfde jaar), in 1995 vir “''Versalbum – die verskeidenheid van Afrikaans''” en ook “''So is ons gebek''”, in 1996 vir ’n hoorbeeld oor P.J. Philander, in 1998 vir “''Troebadoer van die woord''”, ’n dokumentêre program oor [[Uys Krige]], in 1999 vir “''Die verste reis''” oor [[Elsa Joubert]], in 2002 vir sy program oor “''Jan Rabie 80''”, in 2003 (met [[Hermann Giliomee]]) en 2004 vir die beste onderhoud in “''Leeskring''” en in 2005 vir sy hoorbeeld “''Tien jaar van demokrasie en die letterkunde''”. Hy ontvang ook twee Artes-pryse vir sy radiowerk en in 1998 die Akademie se Erepenning vir Afrikaanse Radiohoorbeelde vir “''Troebadoer van die woord''”. In 2004 maak Via <ref>Naudé, Charl-Pierre – “Rapport” 1 Mei 2005</ref>Afrika aan hom die toekenning as Boekjoernalis van die Jaar op grond van sy “gesaghebbende, vermaaklike, welbelese en invloedryke stem in die boekjoernalistiek”. In 2015 word hy vereer met die [[Van Ewijck-stigting]] se prestasiebeurs in erkenning van sy bevordering van kulturele betrekkinge tussen Nederland en Suid-Afrika deur sy vertaling van verskeie Nederlandse skrywers in Afrikaans. == Publikasies == {| class="wikitable" !Jaar !Publikasies |- |1981 |Brekfis met vier (saam met [[André le Roux du Toit]], [[Etienne van Heerden]] en [[Peter Snyders]]) |- | |Saad uit die septer (onder die pseudoniem Daan van der Merwe) |- | |Sy kom met die sekelmaan van Hettie Smit |- | |Na die geliefde land van [[Karel Schoeman]] |- |1982 |Korte mette |- |1983 |Die klein aambeeld |- | |Buitekamerklanke |- |1984 |Breekware vir die revolusie |- |1986 |Die boek Daniël |- |1987 |Vuurdoring |- |1989 |Verse van die ongeloof |- |1991 |Dooiemansdeur |- |1995 |Monnikewerk |- |1998 |Skeurkalender |- |2001 |Versalbum (CD) |- |2002 |Die twaalfde letter |- |2009 |Die panorama in my truspieël |- | |Halala Afrikaans |- |2012 |Hanekraai |- |2014 |Takelwerk |- |2018 |Openbare domein |- | |Vers en kapittel - Artikels, rubrieke en naskrifte oor die digkuns (gebundelde tekste) |- |2021 |Klinkklaar |- |2024 |Vers en kapittel II - Artikels, rubrieke, resensies en onderhoude oor die digkuns (gebundelde tekste) |- |2025 |Kategismus (poësie) |- !Vertalings |- |1996 |Kartondose – [[Tom Lanoye]] |- | |Liefde, miskien – [[Herman de Coninck]] |- | |Op pad huis toe – [[Herman van Veen]] |- |1997 |’n Teer gevoel – [[Herman van Veen]] (liedtekste op CD) |- |1999 |Die aanslag – [[Harry Mulisch]] |- |2000 |Verhale – Herman van Veen |- |2002 |Passievrug – Karel Glastra van Loon |- |2003 |Die plaag – David van Reybrouck |- |2004 |Griekse gode en godinne uit die Mitologie – Pat Posner |- |2005 |Die blommefeetjies – Cicely Mary Barker |- | |Die elektries gelaaide hand – [[Gerrit Komrij]] |- |2008 |’n Slagterseun met 'n brilletjie – Tom Lanoye |- |2009 |Die lenige liefde – Herman de Coninck |- | |My eerste HAT – Liesbet Schlichting, Betty Sluyzer en Marja Verburg |- |2010 |Kinders van God: Verhale uit die Bybel – Desmond Tutu |- | |Koning van Katoren – [[Jan Terlouw]] |- | |Die vierkant van die wraak – Pieter Aspe |- |2011 |Jonkvrou – Jean-Claude van Rijckeghem en Pat van Beirs |- | |Onder die appelboom – [[Rutger Kopland]] |- | |Sprakeloos – Tom Lanoye |- |2012 |Die arkvaarders – [[Anne Provoost]] |- |2013 |Die aandete – [[Herman Koch]] |- | |Bo is dit stil – Gerbrand Bakker |- | |Die hemel van Helvisj – Benny Lindelau |- | |Kom in, dit vries daar buite – [[Alfred Schaffer]] |- | |Nege oop arms – Benny Lindelau |- | |Goree – [[Adam Small]] |- |2014 |Die Roebaijat – [[Omar Khayyám|Omar Khajjam]] |- | |[[Van den vos Reynaerde|Reinaard die vos]]: Die wrede een met die rooi baard – Henri van Daele |- | |Ek is my brein – Dick Swaab |- | |Die bewaker – Marguerite Poland |- | |Die hormoonfabriek – [[Saskia Goldschmidt]] |- |2015 |’n Digter in Antwerpen – [[Leonard Nolens]] |- | |En toe kom Tom – Edward van de Vendel |- | |Gelukkige slawe – Tom Lanoye |- | |Vakansiehuis met swembad – Herman Koch |- | |Fielies se nuwe huisie – Sven Nordqvist |- | |Een minuut vir die haan – Sven Nordqvist |- |2016 |Oorlog en terpentyn – [[Stefan Hertmans]] |- | |Ware mense – [[Bart de Graaff (skrywer)|Bart de Graaff]] |- |2018 |Ek kom terug – [[Adriaan van Dis]] |- |2019 |Die trouservies – [[Benno Barnard]] |- | |Barend Barends - Die vergete kaptein van Daniëlskuil – Bart de Graaff |- |2020 |Die verdriet van België – [[Hugo Claus]] |- | |Die singende wêreld – [[Marc Tritsmans]] |- | |Kameleon – [[Charlotte van den Broeck]] |- |2021 |Liedjies – Nachoem M. Wijnberg |- | |Na die wette van Afskeid en Herfs (keuseverse) – [[Eddy van Vliet]] |- | !Samesteller |- |1988 |Speelse verse |- |1989 |Miskien sal ek die wingerd prys (saam met [[Etienne van Heerden]]) |- |1993 |Storie-konsertina – [[A.A.J. van Niekerk]] |- |1994 |Nou spreek ek weer bekendes aan – [[Olga Kirsch]] |- |1996 |’n Keur uit sy gedigte – [[P.J. Philander]] |- |1999 |Lyflied – [[Hennie Aucamp]] |- |2000 |Lyflied – Hennie Aucamp |- |2001 |Tydskrif 1 |- |2002 |Tydskrif 2 |- |2003 |Die stil middelpunt – Ina Rousseau |- |2004 |Land van sonlig en van sterre |- | |Liefde, natuurlik (saam met Carina Diedericks-Hugo) |} == Bronnelys == === Boeke === * Grové, A.P. “Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans” Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk 1988 * Kannemeyer, J.C. (red.) “Kraaines” Human & Rousseau Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe 1988 * Kannemeyer, J.C. “Verse vir die vraestel” Tafelberg-Uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998 * Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human & Rousseau Kaapstad en Pretoria  Eerste uitgawe 2005 * Malan, Lucas “Daniel Hugo (1955-)” in Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 3” Van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 2006 * Nienaber, P.J., Roodt, P.H. en Snyman, N.J. (samestellers) “Digters en digkuns” Perskor-Uitgewers. Kaapstad Vyfde uitgawe Sewende druk 2007 * Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 2” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999 * Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 3” Van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe  2006 === Tydskrifte en koerante === * De Vries, Willem “Hugo herbou ou brûe met boeke” “Beeld” 29 Desember 2010 * Erasmus, Elfra “Daniel Hugo verkies radio omdat ‘dit so rustig is’” “Beeld” 25 Februarie 1994 * Grütter, Wilhelm “Die Daniel Hugo agter die boek en mikrofoon” “Die Burger” 6 Februarie 1993 * Hambidge, Joan “Hugo is Scheepers se eie ‘lyfkritikus’” “Rapport” 25 Junie 1995 * Horn, Andreij “Daniel Hugo skryf skaars meer” “Die Burger” 17 Maart 1990 * Hugo, Daniel “Eet en drink – môre sterf ons” “Rapport” 11 Mei 2014 * Liebenberg, Jacques “’n Einde en nuwe begin vir Hugo” “Beeld” 25 Maart 2008 * Malan, Marlene “Daniel Hugo” “Plus 50” April/Mei 2011 * Rust, Riette “Daniel woon in sy gedigte” “Rapport” 2 September 2012 === Internet === * De Vries, Willem Netwerk24: http://www.netwerk24.com/Vermaak/Boeke/daniel-hugo-vereer-vir-sy-vertalings-uit-nederlands-20160106 * Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Hugo,_Daniel_J * Esat: http://esat.sun.ac.za/index.php/Daniel_Hugo * Hambidge, Joan Oulitnet: http://www.oulitnet.co.za/poesie/dhugo.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170919095317/http://www.oulitnet.co.za/poesie/dhugo.asp |date=19 September 2017 }} * LitNet ATKV-Skrywersalbum 26. Augustus 2008: www.litnet.co.za * NB-Uitgewers: http://www.nb.co.za/authors/1364 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160819121901/http://nb.co.za/authors/1364 |date=19 Augustus 2016 }} * Republikein: http://www.republikein.com.na/vermaak/takelwerk-deur-daniel-hugo.249955 * Sarie: http://www.sarie.com/bekendes/ons-praat-met-bekendes/skrywer-maak-hart-oop-as-groot-liefde-uitbrand/ * Stellenbosch Writers: http://www.stellenboschwriters.com/hugod.html * Versindaba: http://versindaba.co.za/gedigte/daniel-hugo/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161013053027/http://versindaba.co.za/gedigte/daniel-hugo/ |date=13 Oktober 2016 }} == Verwysings  == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Hugo, Daniel}} [[Kategorie:Afrikaanse digters]] [[Kategorie:Geboortes in 1955]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Suid-Afrikaanse vertalers]] hbcx6rha1siejjyh3gtc1cgzua042q7 0 117163 2894573 2539239 2026-04-17T13:46:02Z Oesjaar 7467 Skakel 2894573 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Krimpsiekte occurrence in South Africa.svg|duimnael|Gebied waar krimpsiekte voorkom.<ref name="angoras">{{cite web |url=http://www.angoras.co.za/page/krimpsiekte |title=''Krimpsiekte'' Angoras.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191028052559/https://www.angoras.co.za/page/krimpsiekte |archive-date=28 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit is hoofsaaklik in die [[sukkulente Karoo]].]] '''Krimpsiekte''', '''nenta''' of '''kotieldonose''' is 'n siekte wat veral voorkom in [[skaap|skape]] en angorabokke, hoewel [[bees]]te en [[perd]]e ook vatbaar is. Die siekte is die eerste keer deur [[John Croumbie Brown]] in 1863 beskryf.<ref>{{cite web |url=http://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=388 |title=S2A3 Biographical Database of Southern African Science |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170510212856/http://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=388 |archive-date=10 Mei 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit word deur chroniese vergiftiging met hartglikosiede in die veld veroorsaak. In Suid-Afrika kom daar twee soorte glikosiede voor wat hierdie eienskap openbaar: * kardenoliede * bufadiënoliede Die chroniese tipe van die siekte word veral deur plantspesies uit die vetplantfamilie ''[[:Kategorie:Crassulaceae|Crassulaceae]]'', soos ''[[Cotyledon]]'', ''[[Tylecodon]]'' en ''[[Kalanchoe]]'', veroorsaak. Die tulp- en slangkopvergiftiging (deur spesies van die genera ''[[Moraea]]'' en ''Drimia'') het net akute vergiftiging ten gevolg.<ref name="angoras" /> Uit [[krimpsiekbos]] is ''kotieldosied'' geïsoleer, wat in 'n dosis van 0,01-0,015&nbsp;mg&nbsp;per&nbsp;kg liggaamsmassa krimpsiekte kan veroorsaak.<ref>{{webaanhaling|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9467173|titel=''Krimpsiekte, associated with thalamic lesions, induced by the neurotoxic cardiac glycoside, cotyledoside, isolated from Tylecodon wallichii (Harv.) Toelken subsp. wallichii.'' {{Outeur|Botha CJ, van der Lugt JJ, Erasmus GL, Kellerman TS, Schultz RA, Vleggaar R.}} Onderstepoort J Vet Res. 1997 Sep;64(3):189-94.}}</ref> Die gevolge van die siekte kan verlamming wees of selfs die dood. In 2007 het navorsers gevind dat daar moontlik 'n [[entstof]] teen die siekte geproduseer kan word.<ref>{{webaanhaling|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18453240|titel=''A potential krimpsiekte vaccine.'' {{Outeur|Botha CJ, Crafford JE, Butler VP Jr, Stojanovic MN, Labuschagne L.}} Onderstepoort J Vet Res. 2007 Dec;74(4):307-14.}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} [[Kategorie:Veesiektes]] bbuwatqejqp63atc4vil868crh0jyzb 2894574 2894573 2026-04-17T13:46:30Z Oesjaar 7467 Skakel 2894574 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Krimpsiekte occurrence in South Africa.svg|duimnael|Gebied waar krimpsiekte voorkom.<ref name="angoras">{{cite web |url=http://www.angoras.co.za/page/krimpsiekte |title=''Krimpsiekte'' Angoras.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191028052559/https://www.angoras.co.za/page/krimpsiekte |archive-date=28 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit is hoofsaaklik in die [[sukkulente Karoo]].]] '''Krimpsiekte''', '''nenta''' of '''kotieldonose''' is 'n siekte wat veral voorkom in [[skaap|skape]] en angorabokke, hoewel [[bees]]te en [[perd]]e ook vatbaar is. Die siekte is die eerste keer deur [[John Croumbie Brown]] in 1863 beskryf.<ref>{{cite web |url=http://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=388 |title=S2A3 Biographical Database of Southern African Science |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20170510212856/http://www.s2a3.org.za/bio/Biograph_final.php?serial=388 |archive-date=10 Mei 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Dit word deur chroniese vergiftiging met hartglikosiede in die veld veroorsaak. In Suid-Afrika kom daar twee soorte glikosiede voor wat hierdie eienskap openbaar: * kardenoliede * bufadiënoliede Die chroniese tipe van die siekte word veral deur plantspesies uit die vetplantfamilie ''[[:Kategorie:Crassulaceae|Crassulaceae]]'', soos ''[[Cotyledon]]'', ''[[Tylecodon]]'' en ''[[Kalanchoe]]'', veroorsaak. Die tulp- en slangkopvergiftiging (deur spesies van die genera ''[[Moraea]]'' en ''[[Drimia]]'') het net akute vergiftiging ten gevolg.<ref name="angoras" /> Uit [[krimpsiekbos]] is ''kotieldosied'' geïsoleer, wat in 'n dosis van 0,01-0,015&nbsp;mg&nbsp;per&nbsp;kg liggaamsmassa krimpsiekte kan veroorsaak.<ref>{{webaanhaling|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/9467173|titel=''Krimpsiekte, associated with thalamic lesions, induced by the neurotoxic cardiac glycoside, cotyledoside, isolated from Tylecodon wallichii (Harv.) Toelken subsp. wallichii.'' {{Outeur|Botha CJ, van der Lugt JJ, Erasmus GL, Kellerman TS, Schultz RA, Vleggaar R.}} Onderstepoort J Vet Res. 1997 Sep;64(3):189-94.}}</ref> Die gevolge van die siekte kan verlamming wees of selfs die dood. In 2007 het navorsers gevind dat daar moontlik 'n [[entstof]] teen die siekte geproduseer kan word.<ref>{{webaanhaling|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/18453240|titel=''A potential krimpsiekte vaccine.'' {{Outeur|Botha CJ, Crafford JE, Butler VP Jr, Stojanovic MN, Labuschagne L.}} Onderstepoort J Vet Res. 2007 Dec;74(4):307-14.}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} [[Kategorie:Veesiektes]] ac02by7by1uixwuat1sdj8tt78z45h3 0 117645 2894576 2886998 2026-04-17T13:48:02Z Oesjaar 7467 /* H */ Skakel 2894576 wikitext text/x-wiki Hierdie lys van medisinale kruie bevat die mees algemene kruie wat in die verlede in [[Suidelike Afrika]] vir medisinale doeleindes gebruik word. Vir die doeleindes van hierdie lys is 'n kruid enige plantmateriaal wat gebruik word om ongewenste simptome te verlig of om 'n mens se algemene gesondheid te verbeter. {{Kantbalk Alternatiewe medisyne}} {{abc}} == A == {{div col|colwidth=20em}} * [[Aalbessie]] * [[Aalwyn]] (''Aloe vera'') * [[Aambeibossie|Aambeibos]] * [[Aambeibossie]] (''Aerva leucura'') * [[Aambeiwortel]] * [[Aandblom]] (''Oenothera biennis'') * [[Aarbossie]] * [[Aaronstaf]] (''Verbascum thapsus'') * [[Aartappelbos]] * [[Adamsnaald]] (''Yucca brevifolia'') * [[Adamsvy]] * [[Lobostemon|Agdaegeneesbossie]] * [[Ajuin]] * [[Akkedispoot]] * [[Akkerboom]] * [[Akkermonie]] * [[Akkerwanie]] * Alant * [[Alsemkruid]] * [[Amadoembie]] * [[Amakwaskoorn]] * [[Amarabossie]] * [[Ambokiaat]] (''[[Erythrophleum africanum]]'') * [[Anaboom]] (''Faidherbia albida'') * Anemoon * Angelbossie * Anosterbossie * [[Anys]] (''Pimpenilla anisum'') * [[Anysboegoe]] * [[Appelblaar]] * [[Appel]]s (''Malus domestica'') * Aroeb (''Chamaecrista biensis'') * [[Armoedbossie]] * [[Armoedsbos]] * [[Anrika|Arnika]] * [[Araceae|Aronskelk]] * [[Artisjok]] * [[Assegaai (boom)|Assegaaibos]] * [[Astragalus]] (''Astralagus membranaceus'') {{div col end}} == B == {{div col|colwidth=20em}} * Baakhout * [[Bakbos]] (''Conyza scabrida'') * Bakhout * Balderjan * Ballerja * Boabab * Barsbessie * Basterdawidjieswortel * Bastermaroela * Bastermopanie (''[[Guibourtia coleosperma]]'') * Basterolienhout * Basterperdepisboom * [[Basterswartysterhout]] * Batokapruim * [[Beerbessie]] (''Arctostaphylos uva-ursi'') * Beesboontjie * Beesbossie (''[[Chrysocoma ciliata]]'') * Beesdubbeltjie * Beespampoen * Beestekruid * Beestongblaar * Belroos * [[Belskruie]] * Bergaalwyn (''[[Aloe littoralis]]'') * Bergaartappel * Bergbas * Bergboegoe * Bergdoring (''[[Senegalia hereroensis]]'') * [[Bergghwarrie]] * [[Bergkaree]] (''Searsia leptodictya'') * Bergkatbos * Bergklapper * Bergolienhout * Bergpatat * Bergpruim * Bergseldery * Bergtee * Bessieboom * Bierkalbas * Bierwortel * Binnewortel * Bitterappel * Bitterappeliefie * Bitterblaar * Bitterboela * [[Bitterbos]] (''Blumea decurrens'')/ (''Chrysocoma ciliata'') * Bitterghaap * Bitterkalbas * Bitterkaree * Bitterkaroo * Bitterwortel * Blaaswier * Bliksembos * [[Blinkblaar]] ( ''Rhamnus prinoides'') * [[Blinkblaar-wag-’n-bietjie]] (''Ziziphus mucronata'') * [[Bloekom]] (''Eucalyptus'', verskeie spesies) * Blomkoolbossie * Blomkweper * Blouaster (''Felicia filifolia'') * Bloubergleliie * Bloubessie * Bloublommetjiesalie * Bloubos * Bloubosbessie (''Vaccinium myrtillus'') * Bloudissel (''Argemone achroleuca'') * Bloughwarrie * Blouhaakdoring * Blouklokkie * Bloukruid * Bloupendoring * Blouslangkop * Bloustinkblaar * Bloustorm (''Calicorema capitata'') * Blousuurpruim * Bloutee * Bloutulp * Bobbejaanhaap * Bobbejaanklapper * [[Bobbejaankos]] * Bobbejaanoor * Bobo * Boechoe * [[Boegoe]] * Boegoebossie * Boerekool * Boereturksvy * Boesmankers * Boesmangifboom (''[[Adenium boehmianum]]'') * Boesmanskruie * [[Boesmanstee]] (''Catha edulis'') * Bokhoring (''Curroria decidua'') * Bokkos * [[Bonsaiplakkie]] (''Crassula sarcocaulis'')<ref name="SANBI_Crassula-sarcocaulis">{{cite web |url=http://pza.sanbi.org/crassula-sarcocaulis |title=Plantzafrica.com (SANBI): Crassula sarcocaulis Eckl. & Zeyh. |access-date=30 Augustus 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009184910/http://pza.sanbi.org/crassula-sarcocaulis |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * Bontplakkie * Booghout * Boogdruif * Borrie (''[[Curcuma longa]]'') * Bosbessie * Bosboegoe * Bosghwarrie * Boskoorsbessie * Bospeper * Bossalie * Bosvaalbos * Bosvyeboom * Bosysterhout * Boswellia (''Boswellia serrata'') * Bottelboom * Botterbessiebos * Botterblom * Botterboom * Botterpitte (''Acanthosicyos horridus'') * Braambessie (''Rubus spp.'') * Braakbos (''Geigeria plumosa'') * Braambos * Braamwortel * Brakbos (''Atriplex vestitia'') * Brandblare * Brandkruid (''Acalypha indica'') * Brandnetel (''Urtica dioica'') * Brandneukel * [[Breëblaarweebree]] (''Plantago major'') * Brongras * Bronkorsslaai * Brood-en-botter * Broodwortel * Bruidsboom * Bruidskrans * [[Bruinsalie]] (''Salvia africana-lutea'')<ref name="Growwild_salvia-africana-lutea">{{cite web |url=http://growwild.co.za/trees/salvia-africana-lutea |title=Growwild.co.za: Salvia africana-lutea |publisher=Growwild |access-date=30 Augustus 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830150402/http://www.growwild.co.za/trees/salvia-africana-lutea |archive-date=30 Augustus 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * Bruinstinkhout * Buchu * Buffelbal (''Gardenia volkensii'') * Buffelsbal * Buffelsdoring * Buffelsklapper * Byangelbos {{div col end}} == C == * Cabaroe * Cayennepeper (Brandrissie) (''[[Capsicum annuum]]'') * Coleus (''Coleus forskohlii'') == D == {{div col|colwidth=20em}} * Dassieboegoe * Dassiebossie * Dawidjieswortel (''Cissampelos capensis'') * Deurmekaarbos (''Ehretia rigida'') * Deurmekaardoring (''Acacia reficiens'') * Dikbas (''[[Dombeya rotundifolia]]'') * Dikkopbos * [[Disseldoring]] * Doringappel * Doringboom * Doriingkaree * Doringkomkommer * Doringpruim * Doringtee * Dotter * [[Douwurmbos]] * Draaivrugboom (''[[Gyrocarpus americanus]]'') * Drieblaarklawer * Driedoring * Driedoringakasia (''[[Acacia senegal]]'') * [[Droëdaskruie]] (''Pharnaceum lineare'') * [[Dronkwortel]] * [[Dubbeltjie]] * [[Dubbeltjiedoring]] (''Dicerocaryum eriocarpum'') * [[Duinebessie]] * [[Duinetee]] * [[Duisendblad]] * [[Duiwelsklou]] (''Harpagophytum procumbens'') * [[Duisendknoop]] * Duiwelkerwel * [[Duiwelsdoring]] * [[Duiwelstabak]] * [[Duizendknoop]] {{div col end}} == E == {{div col|colwidth=20em}} * [[Ebbehout]] * Elandsboontjie (''Elephantorrhiza elephantina'') * Elandsertjie * [[Enkeldoring]] (''Carissa edulis'') * [[Enkeldoringnoemnoem|Enkeldoringnoemnoem]] * [[Echinacea]] (''Echinacea purpurea'') * [[Efedra]] (''Ephedra sinica'') * [[Engelkruid]] (''Angelica archangelica'') * [[Erdvarkkomkommer]] (''Cucumis humifructus'') * Esboom * [[Essenhout]] (''Harpephyllum caffrum'') {{div col end}} == F == {{div col|colwidth=30em}} * [[Fakkelkruid]] (''Verbascum thapsus'') * [[Fenegriek]] (''Trigonella foenum-graecum'') * [[Fluitjiesriet]] * Fonteinboegoe * [[Framboos]] (Rubus) * Fynkweekgras {{div col end}} == G == {{div col|colwidth=20em}} * Galbessie * Galsiektebossie * Gammabos * Garies * Garingboom * Geelblommetjiestee * Geelbos (''[[Aizoon africanum]]'') * Geelbotterblom * Geelhout * Geelkatstert * Geelklits * Geelplakkie * Geelpleisterbos * Geelsslangkop * Geelsuring (''Rumex crispus'') * [[Geeltulp]] * Geelwortel * Gelderroos (''Viburnum opulus'') * [[Gemmer]] (''Zingiber officinale'') * Gemsbokboontjie * Gemsbokhoring * Gemsbokkomkommer (''Acanthosicyos naudiniana'') * Gemsbokwortel * Geneesblaarbossie * Gentiaan * [[Ghaap]] (''Hoodia gordonii'') * Ghammeb (''Barleria rigida'') * Ghaiwortel * Ghoenoes (''[[Babiana hypogaea]]'') * Ghoeroes (''Dicoma tomentosa'') * [[Gewone ghwarrie|Ghwarrie]] (''Euclea undulata'') * Gifappel * [[Gifblaar]] (''Dichapetalum cymosum'') * [[Gifbol]] (''Boophone disticha'')/ (''Ammocharis coranica'') * [[Gifboom]] (''Euphorbia virosa'') * Gifbossie * [[Gifhondjie]] (''Gissampelos capensis'') * Gifhoutjie * Ginkgo (''Ginkgo biloba'') * Ginseng (''Panax ginseng'') * Gliwortel * Gnoibos * Goewerneurspruim * Gotu kola (''Centella asiatica'') * Goudroede (''Solidago virgaurea'') * Gousblom (''Calendula officinalis'') * Gousiekteboom * Gousiektebos * Graansorghum * Groenamara * Groendoring * Groenklapper * Groentee (''[[Camellia sinensis]]'') * Gronddruif * Grootblaarharpuis * [[Grootblaarvalsdoring]] (''Albizia versicolor'') * Grootdoring * Groothaakbessie * [[Grootkoorsbessie]] * [[Grootsuurpruim]] * Grypblaar * Grysappel * [[Towerghwarrie|Gwarriesbos]] (''Euclea divinorum'') * Gwenjabessie {{div col end}} == H == {{div col|colwidth=20em}} * [[Haak-en-steekbossie]] (''Achyranthes aspera'') * Haap * [[Haarbobbejaankomkommer]] * [[Haasboegoe]] * [[Haaskos]] * Haip (''Coccinia rehmannii'') * Hanekam (''Amaranthus hybridus'')/(''Amaranthus thunbergii'') * [[Hamamelis]] (''Hamamelis virginiana'') * [[Hardekool]] (''Combretum imberbe'') * [[Hardepeer]] * [[Harpuisboom]] * [[Harpuisbossie]] * [[Hawer]] (''Avena sativa'') * Heemswortel (''Althaea officinalis'')) * Helmkruid (''Scutellaria lateriflora'') * Herderstassie * Hererolandaalwyn (''[[Aloe hereroensis]]'') * Hereroviolet (''Aptosimum albomarginatum'') * Heuningblom * Heuningbos (''Gnidia polycephala'') * Heuninggras * Hisop (''Hyssopus officinalis'') * Hoefblad * Hoenderuintjie (''Cyperus esculentus'') * Hoes (''Commiphora africana'') * Hondeoorbos (''[[Cotyledon orbiculata]]'') * Hondepisbossie * Hondebos * [[Hops]] (''Humulus lupulus'') * Hophout * [[Horingpeultjieboom]] (''Diplorhynchus condylocarpon'') * Hotnotsvy * Hottentotsblare * Hottentotsbrood * Hottentotskooigoed * Hottentotskougoed * Hottentotsteebossie * Hottentotsvy * [[Huilboom]] (''Peltophorum africanum'') * Huilbos * Hydrastis (''Hydrastis canadensis'') {{div col end}} == I == * Inas (''Commiphora angolensis'') * Inkbessie == J == {{div col|colwidth=20em}} * [[Jakkalsbessie]] (''Diospyros mespiliformis'') * Jakkalsbos * Jakkalspruim * Jakob-jong * [[Jankoensedoring]] (''Cliffortia ilicifolia'') * Jantjieberend * Januariebos (''Gnidia polycephala'') * Jobskrale * [[Johannesbroodboom]] (''Ceratonia siliqua'') * Jongosgras {{div col end}} == K == {{div col|colwidth=20em}} * Kaalblad * Kaambessie * Kaapse vy * Kaatjiedrieblaar * Kaberoe * [[Kajatehout]] * Kakiebos * [[Kakieklits]]/[[Kakiekweek]] (''Alternanthera sessilis'') * [[Kakiesuring]] * Kalahariboegoe * [[Kalaharipeulbessie]] (''Dialium engleranum'') * Kalahariskaapsklou * Kalkoenbos * Kalkoenslurp (''Amaranthus thunbergii'') * Kalkoentjiebos * Klawerbossie * [[Kambro]] (''Fockea angustifolia'') * [[Kameeldoring]]boom (''Acacia erioloba'') * Kamille (''Matricaria recutita'') * Kandelaarbos * Kaneelblom * [[Kaneelbol]] * Kanferboegoe * Kanferbos * Kankerblare * Kankerbossie * Kanna * Kannawortel * Kannetjieboom * Kannie * Kanniedood (''Commiphora pyracanthoides'') * Kannika * Kanniep * Kapokbossie * Karkeibos * Karkoer (''Momordica charantia'') * Karmedik * Karmosynbos * Karobboontjie * Karoobos * Karooteebossie * Karooviooltjies * Kasies * Kaskara * Kasterolieboom * Katbosdoring * Katdoring * [[Katdoringbossie]] * [[Katjiedrieblaar]] * [[Katklou]] * [[Katoen]] (''Gossypium herbaceum'') * Katore * [[Katpisbossie]] * [[Katstert]] (''Amaranthus sericoma'') * [[Kattekruid]] (''Nepeta cataria'') * [[Kaw-imp]] * [[Kawa kawa]] (''Piper methysticum'') * [[Keitabossie]] * [[Kerkeibos]] * [[Kerriebossie]] * [[Kersbossie]] * [[Kersdoringboom]] (''Acacia hebeclada'') * [[Kersieblomboom]] (''Albizia anthelmintica'') * Kerwel * [[Khella]] (''Ammi visnaga'') * [[Kiaat]] (Transvaalse) * [[Kiaatboom]] * [[Kiepersol]] (''Cussonia spicata'') * [[Kierieklapper]] (''Combretum hereroense'') * [[Kiesieblaar]] (''Isoglossa densa'') * [[Kinaboom]] (''Rauvolfia caffra'') * Kinkelbos * Klapper * [[Klappertjie]] (''Crotalaria argyraea'') * Kleefgras * Kleinbobbejaankomkommer * Kleingousblom * Kleinkoorsbos * [[Kleinperdepram]] (''Zanthoxylum capense'') * Kleinsuurpruim * Kleinswartstorm * [[Diewekruid|Klimop]] (''Clematis brachiata'') * Klimvy (''[[Ficus ilicina]]'') * [[Klipdagga]] * Klipes (''Heeria argentea'') * Kliphout (''Heeria argentea'') * Kliptee * Klisma * [[Klitskruid]] (''Arctium lappa'') * Klokkiesboontjieboom * Klokplant * Klosaarbossie * Kloudoring * [[Knapsekêrel]] (''Achyranthes aspera'') * Kniesteker * Knoffel (''Allium sativum'') * [[Knolharpuis]] (''Othonna arbuscula'') * Knophout * Knoppiehout * Knoppiesdagga * Knoppieklimop (''Combretum mossambicense'') * Koebosboom * Koedoebessie * Koëlbossie (''Combretum apiculatum'' / ''Conyza scabrida'') * Koegab * [[Koekemakranka]] (''Apodolirion buchananii'') * Koeniebos * Koertjie * Koffie (''[[Coffea arabica]]'') * Koffiebos (''[[Bauhinia petersiana]]'') * Koffiehardepeerhout * [[Kolsuring]] * Komkommer * Komkommerboom * Komkommerkruid * Koning van Kandy (''Haemanthus coccineus'') * Kooltrie * Koopmanstee * Koorsboom * Koorsbossie (''Dicoma anomala'')/ (''Dicoma capensis'') * Koorshoutjie * Koorskruid (''Crysanthemum parthenium'') * Koperdraadgras * [[Kopiva]] * Korakan (''Eleusine coracana'') * Korannaboegoe * Korenteharpuis * Koringblommetjie * Kotrie * Kougoed * Koutrie * Kowerbossie * Kraalbos (''Galenia africana'') * Kraanvoëlbossie (''Amaranthus thunbergii'') * Kremetartboom (''Adansonia digitata'') * Krimpsiektebos (''Cotyledon orbiculata'') * Krinkhout * Krismisblom * Kroppiesklimop * Kruidjie-roer-my-nie * Kruiebossie * Kruisbessie * Krulhaarharpuis * Krulkoppie * [[Kuisboombessie]] (''[[Vitex agnus-castus]]'') * [[Kukamakranka]] (''Apodolirion buchananii'') * [[Kuniebos]] * [[Kurkbos]] (''Commiphora pyracanthoides'') * [[Kuskusgras]] * [[Kwasgras]] (''Chloris virgata'') * [[Kweekgras]] (''Cynodon dactylon'') * Kykee {{div col end}} == L == {{div col|colwidth=20em}} * [[Laeveldkroton]] * [[Laloentjie]] (''Momordica balsamina'') * [[Lakseerbossie]] (''Cyphostemma hereroense'') * [[Langbessie]] (''Berchemia discolor'') * [[Lammerdrol]] (''Maerua juncea'') * [[Langklits]] (''Achyranthes aspera'') * [[Laventel]] (''Lavandula angustifolia'') * [[Laventelboom]] (''Heteropyxis natalensis'') * [[Laventelkoorsbessie]] (''Croton gratissimus'') * [[Lawement]] * [[Leeubossie]] * [[Lekkerruikpeul]] (''Acacia nilotica'') * Lemoenbessie * Lemoenboegoe * Lemoendoring * Lemonadeboom * Lepel (''Cassine transvaalensis'') * [[Lewerkruid]] (''Agrimonia eupatoria'') * [[Lindeboom]] (''Tilia'') * [[Lipbossie]] * [[Litjiestee]] * [[Lobelia]] (''Lobelia inflata'') * [[Lomatium]] (''Lomatium dissectum'') * Longkruid (''Marrubium vulgare'') * [[Looiwortelbos]] (''Elephantorrhiza suffruticosa'') * [[Luibos]] * [[Lusern]] (''Medicago sativa'') * [[Lymbossie]] {{div col end}} == M == {{div col|colwidth=20em}} * Maagbessie * Maagbitterwortel * Maagbossie (''Dicoma anomala'') * Maagpynbos * Maagtee * Maagwortel * Madagaskarpruim * Magatoe * Makaalwyn * Makdissel * Makalmoes * Makkatdoring * Mak-olieboom * Maksalie * Makseringboom * Maksuring * Makwassieboom * Malgif (''Boophane disticha'') * [[Malkopui]] (''[[Dipcadi glaucum]]'') * Malva * Maquassiboom * Maranka * Maroela * Meidebossie * Meidoring (''Crataegus'') * [[Melasse]] * [[Melkbos]] (''Gomphocarpus fruticosus'') * Melkdissel (''Silybum marianum'') * Melkgras * Melkpol * Melktou * Mierhout * [[Minnie-minnies]] (''Abrus precatorius'') * Mirre * [[Misbredie]] (''Amaranthus thunbergii'') * Mobejaantjie * Moederekruid (''Leonurus cardiaca'') * Moerhoutjie * Moerwortel * Monniksbessie (''Vitex agnus-castus'') * Monniksblom * Monniksboom (''Vitex agnus-castus'') * [[Mopanie]] (''Colophospermum mopane'') * Mosterdboom * Mottekruid * Muisdoring (''Ruscus aculeatus'') * Muishondbossie {{div col end}} == N == {{div col|colwidth=20em}} * Naaldbossie * Naaldebossie * Naaldetee * [[Naboom]] (''Euphorbia ingens'') * Naeltjie * Nagskaalbossie * Nagskade * Nagkers (''Oenothera biennis'') * Narrabos * Narradoring * Narras (''Acanthosicyos horridus'') * Nasgal * [[Nastergal]] * [[Natalghwarrie]] * [[Natalkaree]] (''Searsia natalensis'') * [[Natalkrokus]] (''Apodolirion buchananii'') * [[Natalokkerneut]] * [[Nentabos]] * [[Nieshout]] * [[Noem-noem]] * Nonna * [[Nooiensboom]] * Nooienshaar * [[Noorsdoring]] (''[[Euphorbia virosa]]'') * Noorsheuning * Norretjie * Nu-nu {{div col end}} == O == {{div col|colwidth=20em}} * Oesterneut * Oetroos * Ointjie * [[Olienhout]] * Oliepit * Olifantsboegoe * Olifantsdoring * Olifantsoor (''Eriospermum abyssinicum'') * Olifantsvoet * Olm * Olyfhout * Oomsboom * Oondbossie * Oorpynhoutjie * Oorpynpeultjie * Opblaasboontjie * Opgeitjies * Opklim * Opstandingsbossie * Oregondruif (''Berberis aquifolium'') * Ornula * Osbossie * Ostongblaar * Ouheip * Ou-nooibossie * Ou-ooibossie {{div col end}} == P == {{div col|colwidth=20em}} * Paddaklou * Palmbossie * [[Papierbasdoring]] (''Acacia sieberana'') * Pampoentjie * Passieblom (''Passiflora incarnata'') * Patat * Pendoring * Peperbasboom * Peperbossie * Peperhais * Peperment (''Mentha piperita'') * Perdeblom (''Taraxacum officinale'') * Perdebossie (''Galenia africana'') * Perdekastaiing (''Aesculus hippocastanum'') * Perdepisboom * Perdepisbossie * Perdesalie * Perdeskrikbossie (''Acrotome inflata'') * Perdestert (''Equisetum arvense'') * Perdevy * Pieringbessie * Pietjielaporte * Pisgoedbossie * Plakkie * Platdissel * Pluisdistel * Poeierkwas (''[[Haemanthus coccineus]]'') * Pokkiesblom * Postelein * Pruimbessie * Psillium * Purgeerboontjie * [[Pynappel]] (''Ananas comosus'') {{div col end}} == Q == == R == {{div col|colwidth=20em}} * Raasbessie * [[Raasblaar]] (''Combretum zeyheri'') * Ramnas * Rankroos (''Acacia ataxacantha'') * Rapuisboom * Reisji (''Ganoderma lucidum'') * Rekstokbos * Renosterbossie * Respiesboom * Reukdoring * Reuseblaarvy * Rhodesiese bauhinia * Rhodesiese kiaat (''Baikiaea plurijuga'') * Ribbetjiesgras * Ribboksuring * Ribgras * Riet (''Arundo donax'') * Rivierpampoen * [[Riviervaderlandswilg]] (''[[Combretum erythrophyllum]]'') * Rolbossie * [[Rooi-aarbossie]] (''Hermbstaedtia odorata'') * [[Rooibessie]] * Rooiblaar (''[[Combretum erythrophyllum]]'') * Rooiblom * [[Rooibosbessie]] (''Vaccinium macrocarpon'') * [[Rooibos]]tee (''[[Aspalathus linearis]]'') * [[Rooidagga]] * [[Rooiduiwel]] (''Amaranthus thunbergii'') * Rooihaak (''Acacia reficiens'') * Rooihoutjie * Rooikeurtjie * Rooikiaat * Rooiklawer * Rooikweek * Rooimelkbossie * Rooiopslag * Rooipeultjie * Rooipootjie * [[Rooirabas]] * Rooisering (''[[Burkea africana]]'') * Rooistingelhoutbas * Rooistorm * Rooistormwortel * Rooisuring * Rooiwater * Rooiwortel * Roos (''Rosa'' spesies) * Roos van Jericho * [[Roosmaryn]] (''Rosmarinus officinalis'') * [[Rosyntjiebos]] (''Grewia flava'') * Rysbos {{div col end}} == S == {{div col|colwidth=20em}} * Saagblaarpalmetto (''Serenoa repens'') * [[Saffraan]]bossie * [[Salie]] * Saliehout * Sambokbossie * [[Sambokpeul]] (''Cassia abbreviata'') * Sambreelboom * Sanddoring (''Acacia arenaria'') * Sandharpuis * Sandolien * Sandrapuis * Sarsaparilla * Schisandra * Sebra-aalwyn (''[[Aloe zebrina]]'') * Seepbasboom * Seeroogblaar * [[Seeroogblommetjie]] (''Haemanthus coccineus'')/ (''Ammocharis coranica'') * Seeroogbossie * [[Sekelbos]] (''Dichrostachus cinerea'') * [[Seldery]] (''Apium graveolens'') * [[Seweboom]] (''Juniperus Communis'') * Siberiese ginseng (''Eleutherococcus senticosus'') * Sigoreibos * [[Silwerboom]] (Transvaalse...) * Silwerbos (''[[Combretum psidioides]]'') * [[Sinkingsbossie]] (''Chenopodium ambrosioides'') * [[Sint janskruid]] (''Hypericum perforatum'') * Sirub (''Capparis hereroensis'') * Sitroengras * Sitronella-muishondblaar * [[Sitroenkruid]] (''Melissa officinalis'') * [[Skaapbos]] (''Catophractes alexandri'') * Skaapsuring * Skaapteebos * Skarlakenkomkommer (''Coccinia sessifolia'') * Skerpioendubbeltjie * Skilpadbessie * Skilpadbossie * Skilpadknol * Skilpadkos * Skilpadtee * Skitterybossie * Skoonma-se-tong * Slangappelbos * Slangboon * Slanghoutjie * Slangkomkommer * Slangkop * Slangwortel * Sylbessiebos (''Cordia sinensis'') * Slymbossie * [[Smeerwortel]] (''Symphytum officinale'') * Snotbessie * Snuifdoring * [[Soetdoring]] (''Acacia karoo'') * [[Soethout]] (''Glycyrrhiza glabra'') * Soetnoorsdoring * Sonmelkbos * Sooibrandbossie * Spaansriet * Spanjoolbossie * Spekbossie * [[Spelddoring]] (''Azima tetracantha'') * Speldetee * Spelonktee * Sprinkaanboontjie * [[Sprinkaanbos]] (''Amaranthus thunbergii'') * Sprinkaantee * Sprokiesboom * Stamvrug * Steekappel (''Datura stramonium'') * Steenboksuring * Steentjesgras (''Cyperus rotundus'') * Stekelblaarklapper * Stekelkomkommer (''Cucumis kalahariensis'') * Sterkkos * Stertpeper * Sterwensnood * [[Stinkblaar]] (''Datura stramonium'') * Stinkdoring * Stinkhout * Stinkklawer * Stinkkruid * Stinknet * [[Stinkwitgat]] (''Boscia foetida'') * Stranddagga * Strandkweek * Strandpatat * Stroopbos * Stuipebossie * Suikerbos * Suikerkan * Suikerriet * Suikerteebossie * Suring * Suurbos * Suurklapper * Suurkomkommer * Suurpruim * Swartbasboom * [[Swarthaak]] (''[[Acacia mellifera]]'') * Swartsaaddoring * Swart slangwortel (''Cimicifuga racemosa'') * Swartstorm * Swartteebossie * Swartwaterbossie * Syblom * Sydissel {{div col end}} == T == {{div col|colwidth=20em}} * Taaibos * Tabakboom * Tabakbos * [[Tambotie]]boom (''Spirostachys africana'') * Tandkraalgras * Tandpynblare * Tandtrekbos * Tapaalwyn * Taxusboom * Tee * Teeboom (''Melaleuca alternifolia'') * Teebossie * Teerbessie * Teesuikerkaroo * T´hoegab * [[Tiemie]] (''Thymus vulgaris'') * T´ibitaa * T´kimmie * T´koertjie * T´kymie * T´norra * Tolbossie * Tongblaar * Tongblaarsuring * Tonteldoosbossie * Toublaar * Traap * Treurwilgerboom * Trompetblom * Troubos * Truffel * [[Tsamma]] (''Citrullus lanatus'') * [[Turksvy]] {{div col end}} == U == * [[Ui]]e (''Allium cepa'') * [[Uintjie]] (''Cyperus esculentus'')/ (''Cyperus rotundus'')/ (''Cyperus usitatus'') == V == {{div col|colwidth=20em}} * [[Vaalbos]] (''Croton gratissimus'') * [[Vaalteebossie]] * Valeriaan (''Valeriana officinalis'') * [[Valsboegoe]] * [[Varkblom]] * [[Varkbossie]] (''Amaranthus praetermissus'') * [[Varklelie]] * [[Varkoor]] (''Cotyledon orbiculata'') * [[Varkoortjies]] (''Centella asiatica'') * [[Varkkruid]] (''Amaranthus dinteri'') * [[Vaskloubossie]] * [[Veldpatat]] * [[Velskoenblaar|Veldskoenblaar]] (''Haemanthus coccineus'') * Veldspinnekop * Verfblommetjie * Verfbol * [[Vergeet-my-nietjie]] * Vermeerbos (''Geigeria ornativa'') * Vernietbossie * Vet-en-broodbos * Vingerblaartee * Vingerhoedkruid * [[Vingerkruid]] (''Cleome gynandra'') * Vingerpol * [[Vinkel]] (''Foeniculum vulgare'') * Vinkelbol * Vinkelbossie * Vinkelwortel * Vinkriet * Visboontjie * [[Vlamlelie]] (''Gloriosa superba'') * [[Vlas]] (''Linum usitatissimum'') * Vlasplant * [[Vleirosie]] * Vleirysbos * Vleisbossie * Vlieepisbossie * Vlierboom * Voëlent * Voellym * Voelsitboom * Voelvoetklawer * Vogelstront * [[Vrouebossie]] * Vrouehaar (''Cassytha filiformis'') * Vuilsiekbossie * Vuurdoring * Vuursiektebossie (''Asaemia minuta'') {{div col end}} == W == {{div col|colwidth=20em}} * [[Wag-´n-bietjie]] * [[Wasbessie]] * [[Waterbessie]] * [[Waterbiesie]] * [[Waterblommetjie]] * Waterboom (''Cassine transvaalensis'') * [[Waterkastaiing]] * [[Waterpypie]] * [[Wateruintjie]] (''Aponogeton rehmanii'') * Wattel (Transvaalse) * [[Wedevrouens]] * [[Weegbree]] * [[Wilde-agurkie]] * [[Wildeals]] (''Artemisia afra'') * [[Wilde-appelkoos]] (''Heeria argentea'') * [[Wilde-aspersie]] * [[Wildebegonia]] * [[Wildeboesmanstee]] * [[Wildedadelboom|Wilde-dadel]] (''Berchemia discolor'') * [[Wildedagga]] * [[Wildedruif]] * Wildejam * [[Wildekalbas]] * [[Wildekalmoes]] * [[Wildekamille]] * [[Wildekapok]] (''Asclepias fruticosa'') * [[Wildekardamon]] * [[Wildekatjiepiering]] * [[Wildekomkommer]] (''Cucumis africanus'') * [[Wildekopiva]] * [[Wildekruisement]] * [[Wildekweper]] * Wildelaventel * [[Wildelusern]] (''Cullen obtusifolia'') * [[Wildemalva]] * [[Wildemispel]] * [[Wildemosterd]] * [[Kliphout|Wildenaelboom]] (''Heeria argentea'') * [[Wilde-olyf]] * [[Wildepampoen]] * [[Wildepeper]] * [[Wildepruim]] (''Harpephyllum caffrum'') * [[Wildepynappel]] * [[Wilderabas]] * [[Wilderamenas]] * Wilderoos * [[Wilderoosmaryn]] * [[Wildesalie]] * [[Wildesuikerappel]] * [[Wildetabak]] * [[Wildetee]] * [[Wildetwak]] * Wildeverbena * Wildevinkel * [[Wildeviolet]] * [[Wildevla-appel]] * [[Wildevyeboom]] * [[Trosvy|Wildevy]] (''Ficus sycomorus'') * [[Wildevygie]] * [[Wildewilgerboom]] * [[Wildewingerd]] * [[Wilgerboom]] * [[Witbasboom]] * [[Witbessiebos]] * [[Witgatboom]] (''Boscia albitrunca'') * [[Withaakboom]] (''Acacia erubescens'') * [[Without]] * [[Witkatjiepiering]] * [[Witolienhout]] * [[Witpeer]] * [[Witplakkie]] * [[Witsering]] * [[Witstam]] (''Capparis tomentosa'') * [[Witstamghwarrie]] * [[Witteboom]] * [[Witwilger]] (''Salix alba'') * [[Wolbos]] * [[Wolfboegoe]] * [[Wolfsklou]] * [[Wolfsmelk]] * [[Wolspinnekop]] * [[Worsboom]] * [[Wortel (groente)|Wortel]] (''Daucus carota'') * [[Wortelbas]] (''Viburnum prunifolium'') * [[Wortelboom]] * [[Gewone wildevy|Wurgvy]] (''Ficus thonningii'') * [[Wilde-als|Wurmbossie]] (''Artemisia afra'') * [[Wurmkruid]] * [[Wynruit]] {{div col end}} == Y == * [[Ysterhout]]toppe * [[Ysterkruid]] (''Verbena officinalis'') * [[Ystervarkkos]] * [[Ystervarkpatat]] * [[Ystervarkwortel]] ==Sien ook== * [[Hollandse medisyne]] == Bronne == * Rood, Betsie. "Uit die Veldapteek". Protea Boekhuis (2008), {{ISBN|978-1-86919-274-7}} * Von Koenen, Eberhard. "Heil-, Gift- und Essbare Pflanzen in Namibia". Klaus Hess Verlag, Göttingen (1996). {{ISBN|978-3-9804518-2-6}} == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Kruie]] [[Kategorie:Medisinale plante]] 7s2xm6nj5vs7r17qd1jo6vf1jbtttlb 2894584 2894576 2026-04-17T14:11:13Z Oesjaar 7467 /* P */ Skakel 2894584 wikitext text/x-wiki Hierdie lys van medisinale kruie bevat die mees algemene kruie wat in die verlede in [[Suidelike Afrika]] vir medisinale doeleindes gebruik word. Vir die doeleindes van hierdie lys is 'n kruid enige plantmateriaal wat gebruik word om ongewenste simptome te verlig of om 'n mens se algemene gesondheid te verbeter. {{Kantbalk Alternatiewe medisyne}} {{abc}} == A == {{div col|colwidth=20em}} * [[Aalbessie]] * [[Aalwyn]] (''Aloe vera'') * [[Aambeibossie|Aambeibos]] * [[Aambeibossie]] (''Aerva leucura'') * [[Aambeiwortel]] * [[Aandblom]] (''Oenothera biennis'') * [[Aarbossie]] * [[Aaronstaf]] (''Verbascum thapsus'') * [[Aartappelbos]] * [[Adamsnaald]] (''Yucca brevifolia'') * [[Adamsvy]] * [[Lobostemon|Agdaegeneesbossie]] * [[Ajuin]] * [[Akkedispoot]] * [[Akkerboom]] * [[Akkermonie]] * [[Akkerwanie]] * Alant * [[Alsemkruid]] * [[Amadoembie]] * [[Amakwaskoorn]] * [[Amarabossie]] * [[Ambokiaat]] (''[[Erythrophleum africanum]]'') * [[Anaboom]] (''Faidherbia albida'') * Anemoon * Angelbossie * Anosterbossie * [[Anys]] (''Pimpenilla anisum'') * [[Anysboegoe]] * [[Appelblaar]] * [[Appel]]s (''Malus domestica'') * Aroeb (''Chamaecrista biensis'') * [[Armoedbossie]] * [[Armoedsbos]] * [[Anrika|Arnika]] * [[Araceae|Aronskelk]] * [[Artisjok]] * [[Assegaai (boom)|Assegaaibos]] * [[Astragalus]] (''Astralagus membranaceus'') {{div col end}} == B == {{div col|colwidth=20em}} * Baakhout * [[Bakbos]] (''Conyza scabrida'') * Bakhout * Balderjan * Ballerja * Boabab * Barsbessie * Basterdawidjieswortel * Bastermaroela * Bastermopanie (''[[Guibourtia coleosperma]]'') * Basterolienhout * Basterperdepisboom * [[Basterswartysterhout]] * Batokapruim * [[Beerbessie]] (''Arctostaphylos uva-ursi'') * Beesboontjie * Beesbossie (''[[Chrysocoma ciliata]]'') * Beesdubbeltjie * Beespampoen * Beestekruid * Beestongblaar * Belroos * [[Belskruie]] * Bergaalwyn (''[[Aloe littoralis]]'') * Bergaartappel * Bergbas * Bergboegoe * Bergdoring (''[[Senegalia hereroensis]]'') * [[Bergghwarrie]] * [[Bergkaree]] (''Searsia leptodictya'') * Bergkatbos * Bergklapper * Bergolienhout * Bergpatat * Bergpruim * Bergseldery * Bergtee * Bessieboom * Bierkalbas * Bierwortel * Binnewortel * Bitterappel * Bitterappeliefie * Bitterblaar * Bitterboela * [[Bitterbos]] (''Blumea decurrens'')/ (''Chrysocoma ciliata'') * Bitterghaap * Bitterkalbas * Bitterkaree * Bitterkaroo * Bitterwortel * Blaaswier * Bliksembos * [[Blinkblaar]] ( ''Rhamnus prinoides'') * [[Blinkblaar-wag-’n-bietjie]] (''Ziziphus mucronata'') * [[Bloekom]] (''Eucalyptus'', verskeie spesies) * Blomkoolbossie * Blomkweper * Blouaster (''Felicia filifolia'') * Bloubergleliie * Bloubessie * Bloublommetjiesalie * Bloubos * Bloubosbessie (''Vaccinium myrtillus'') * Bloudissel (''Argemone achroleuca'') * Bloughwarrie * Blouhaakdoring * Blouklokkie * Bloukruid * Bloupendoring * Blouslangkop * Bloustinkblaar * Bloustorm (''Calicorema capitata'') * Blousuurpruim * Bloutee * Bloutulp * Bobbejaanhaap * Bobbejaanklapper * [[Bobbejaankos]] * Bobbejaanoor * Bobo * Boechoe * [[Boegoe]] * Boegoebossie * Boerekool * Boereturksvy * Boesmankers * Boesmangifboom (''[[Adenium boehmianum]]'') * Boesmanskruie * [[Boesmanstee]] (''Catha edulis'') * Bokhoring (''Curroria decidua'') * Bokkos * [[Bonsaiplakkie]] (''Crassula sarcocaulis'')<ref name="SANBI_Crassula-sarcocaulis">{{cite web |url=http://pza.sanbi.org/crassula-sarcocaulis |title=Plantzafrica.com (SANBI): Crassula sarcocaulis Eckl. & Zeyh. |access-date=30 Augustus 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009184910/http://pza.sanbi.org/crassula-sarcocaulis |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> * Bontplakkie * Booghout * Boogdruif * Borrie (''[[Curcuma longa]]'') * Bosbessie * Bosboegoe * Bosghwarrie * Boskoorsbessie * Bospeper * Bossalie * Bosvaalbos * Bosvyeboom * Bosysterhout * Boswellia (''Boswellia serrata'') * Bottelboom * Botterbessiebos * Botterblom * Botterboom * Botterpitte (''Acanthosicyos horridus'') * Braambessie (''Rubus spp.'') * Braakbos (''Geigeria plumosa'') * Braambos * Braamwortel * Brakbos (''Atriplex vestitia'') * Brandblare * Brandkruid (''Acalypha indica'') * Brandnetel (''Urtica dioica'') * Brandneukel * [[Breëblaarweebree]] (''Plantago major'') * Brongras * Bronkorsslaai * Brood-en-botter * Broodwortel * Bruidsboom * Bruidskrans * [[Bruinsalie]] (''Salvia africana-lutea'')<ref name="Growwild_salvia-africana-lutea">{{cite web |url=http://growwild.co.za/trees/salvia-africana-lutea |title=Growwild.co.za: Salvia africana-lutea |publisher=Growwild |access-date=30 Augustus 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180830150402/http://www.growwild.co.za/trees/salvia-africana-lutea |archive-date=30 Augustus 2018 |url-status=live |df=dmy-all }}</ref> * Bruinstinkhout * Buchu * Buffelbal (''Gardenia volkensii'') * Buffelsbal * Buffelsdoring * Buffelsklapper * Byangelbos {{div col end}} == C == * Cabaroe * Cayennepeper (Brandrissie) (''[[Capsicum annuum]]'') * Coleus (''Coleus forskohlii'') == D == {{div col|colwidth=20em}} * Dassieboegoe * Dassiebossie * Dawidjieswortel (''Cissampelos capensis'') * Deurmekaarbos (''Ehretia rigida'') * Deurmekaardoring (''Acacia reficiens'') * Dikbas (''[[Dombeya rotundifolia]]'') * Dikkopbos * [[Disseldoring]] * Doringappel * Doringboom * Doriingkaree * Doringkomkommer * Doringpruim * Doringtee * Dotter * [[Douwurmbos]] * Draaivrugboom (''[[Gyrocarpus americanus]]'') * Drieblaarklawer * Driedoring * Driedoringakasia (''[[Acacia senegal]]'') * [[Droëdaskruie]] (''Pharnaceum lineare'') * [[Dronkwortel]] * [[Dubbeltjie]] * [[Dubbeltjiedoring]] (''Dicerocaryum eriocarpum'') * [[Duinebessie]] * [[Duinetee]] * [[Duisendblad]] * [[Duiwelsklou]] (''Harpagophytum procumbens'') * [[Duisendknoop]] * Duiwelkerwel * [[Duiwelsdoring]] * [[Duiwelstabak]] * [[Duizendknoop]] {{div col end}} == E == {{div col|colwidth=20em}} * [[Ebbehout]] * Elandsboontjie (''Elephantorrhiza elephantina'') * Elandsertjie * [[Enkeldoring]] (''Carissa edulis'') * [[Enkeldoringnoemnoem|Enkeldoringnoemnoem]] * [[Echinacea]] (''Echinacea purpurea'') * [[Efedra]] (''Ephedra sinica'') * [[Engelkruid]] (''Angelica archangelica'') * [[Erdvarkkomkommer]] (''Cucumis humifructus'') * Esboom * [[Essenhout]] (''Harpephyllum caffrum'') {{div col end}} == F == {{div col|colwidth=30em}} * [[Fakkelkruid]] (''Verbascum thapsus'') * [[Fenegriek]] (''Trigonella foenum-graecum'') * [[Fluitjiesriet]] * Fonteinboegoe * [[Framboos]] (Rubus) * Fynkweekgras {{div col end}} == G == {{div col|colwidth=20em}} * Galbessie * Galsiektebossie * Gammabos * Garies * Garingboom * Geelblommetjiestee * Geelbos (''[[Aizoon africanum]]'') * Geelbotterblom * Geelhout * Geelkatstert * Geelklits * Geelplakkie * Geelpleisterbos * Geelsslangkop * Geelsuring (''Rumex crispus'') * [[Geeltulp]] * Geelwortel * Gelderroos (''Viburnum opulus'') * [[Gemmer]] (''Zingiber officinale'') * Gemsbokboontjie * Gemsbokhoring * Gemsbokkomkommer (''Acanthosicyos naudiniana'') * Gemsbokwortel * Geneesblaarbossie * Gentiaan * [[Ghaap]] (''Hoodia gordonii'') * Ghammeb (''Barleria rigida'') * Ghaiwortel * Ghoenoes (''[[Babiana hypogaea]]'') * Ghoeroes (''Dicoma tomentosa'') * [[Gewone ghwarrie|Ghwarrie]] (''Euclea undulata'') * Gifappel * [[Gifblaar]] (''Dichapetalum cymosum'') * [[Gifbol]] (''Boophone disticha'')/ (''Ammocharis coranica'') * [[Gifboom]] (''Euphorbia virosa'') * Gifbossie * [[Gifhondjie]] (''Gissampelos capensis'') * Gifhoutjie * Ginkgo (''Ginkgo biloba'') * Ginseng (''Panax ginseng'') * Gliwortel * Gnoibos * Goewerneurspruim * Gotu kola (''Centella asiatica'') * Goudroede (''Solidago virgaurea'') * Gousblom (''Calendula officinalis'') * Gousiekteboom * Gousiektebos * Graansorghum * Groenamara * Groendoring * Groenklapper * Groentee (''[[Camellia sinensis]]'') * Gronddruif * Grootblaarharpuis * [[Grootblaarvalsdoring]] (''Albizia versicolor'') * Grootdoring * Groothaakbessie * [[Grootkoorsbessie]] * [[Grootsuurpruim]] * Grypblaar * Grysappel * [[Towerghwarrie|Gwarriesbos]] (''Euclea divinorum'') * Gwenjabessie {{div col end}} == H == {{div col|colwidth=20em}} * [[Haak-en-steekbossie]] (''Achyranthes aspera'') * Haap * [[Haarbobbejaankomkommer]] * [[Haasboegoe]] * [[Haaskos]] * Haip (''Coccinia rehmannii'') * Hanekam (''Amaranthus hybridus'')/(''Amaranthus thunbergii'') * [[Hamamelis]] (''Hamamelis virginiana'') * [[Hardekool]] (''Combretum imberbe'') * [[Hardepeer]] * [[Harpuisboom]] * [[Harpuisbossie]] * [[Hawer]] (''Avena sativa'') * Heemswortel (''Althaea officinalis'')) * Helmkruid (''Scutellaria lateriflora'') * Herderstassie * Hererolandaalwyn (''[[Aloe hereroensis]]'') * Hereroviolet (''Aptosimum albomarginatum'') * Heuningblom * Heuningbos (''Gnidia polycephala'') * Heuninggras * Hisop (''Hyssopus officinalis'') * Hoefblad * Hoenderuintjie (''Cyperus esculentus'') * Hoes (''Commiphora africana'') * Hondeoorbos (''[[Cotyledon orbiculata]]'') * Hondepisbossie * Hondebos * [[Hops]] (''Humulus lupulus'') * Hophout * [[Horingpeultjieboom]] (''Diplorhynchus condylocarpon'') * Hotnotsvy * Hottentotsblare * Hottentotsbrood * Hottentotskooigoed * Hottentotskougoed * Hottentotsteebossie * Hottentotsvy * [[Huilboom]] (''Peltophorum africanum'') * Huilbos * Hydrastis (''Hydrastis canadensis'') {{div col end}} == I == * Inas (''Commiphora angolensis'') * Inkbessie == J == {{div col|colwidth=20em}} * [[Jakkalsbessie]] (''Diospyros mespiliformis'') * Jakkalsbos * Jakkalspruim * Jakob-jong * [[Jankoensedoring]] (''Cliffortia ilicifolia'') * Jantjieberend * Januariebos (''Gnidia polycephala'') * Jobskrale * [[Johannesbroodboom]] (''Ceratonia siliqua'') * Jongosgras {{div col end}} == K == {{div col|colwidth=20em}} * Kaalblad * Kaambessie * Kaapse vy * Kaatjiedrieblaar * Kaberoe * [[Kajatehout]] * Kakiebos * [[Kakieklits]]/[[Kakiekweek]] (''Alternanthera sessilis'') * [[Kakiesuring]] * Kalahariboegoe * [[Kalaharipeulbessie]] (''Dialium engleranum'') * Kalahariskaapsklou * Kalkoenbos * Kalkoenslurp (''Amaranthus thunbergii'') * Kalkoentjiebos * Klawerbossie * [[Kambro]] (''Fockea angustifolia'') * [[Kameeldoring]]boom (''Acacia erioloba'') * Kamille (''Matricaria recutita'') * Kandelaarbos * Kaneelblom * [[Kaneelbol]] * Kanferboegoe * Kanferbos * Kankerblare * Kankerbossie * Kanna * Kannawortel * Kannetjieboom * Kannie * Kanniedood (''Commiphora pyracanthoides'') * Kannika * Kanniep * Kapokbossie * Karkeibos * Karkoer (''Momordica charantia'') * Karmedik * Karmosynbos * Karobboontjie * Karoobos * Karooteebossie * Karooviooltjies * Kasies * Kaskara * Kasterolieboom * Katbosdoring * Katdoring * [[Katdoringbossie]] * [[Katjiedrieblaar]] * [[Katklou]] * [[Katoen]] (''Gossypium herbaceum'') * Katore * [[Katpisbossie]] * [[Katstert]] (''Amaranthus sericoma'') * [[Kattekruid]] (''Nepeta cataria'') * [[Kaw-imp]] * [[Kawa kawa]] (''Piper methysticum'') * [[Keitabossie]] * [[Kerkeibos]] * [[Kerriebossie]] * [[Kersbossie]] * [[Kersdoringboom]] (''Acacia hebeclada'') * [[Kersieblomboom]] (''Albizia anthelmintica'') * Kerwel * [[Khella]] (''Ammi visnaga'') * [[Kiaat]] (Transvaalse) * [[Kiaatboom]] * [[Kiepersol]] (''Cussonia spicata'') * [[Kierieklapper]] (''Combretum hereroense'') * [[Kiesieblaar]] (''Isoglossa densa'') * [[Kinaboom]] (''Rauvolfia caffra'') * Kinkelbos * Klapper * [[Klappertjie]] (''Crotalaria argyraea'') * Kleefgras * Kleinbobbejaankomkommer * Kleingousblom * Kleinkoorsbos * [[Kleinperdepram]] (''Zanthoxylum capense'') * Kleinsuurpruim * Kleinswartstorm * [[Diewekruid|Klimop]] (''Clematis brachiata'') * Klimvy (''[[Ficus ilicina]]'') * [[Klipdagga]] * Klipes (''Heeria argentea'') * Kliphout (''Heeria argentea'') * Kliptee * Klisma * [[Klitskruid]] (''Arctium lappa'') * Klokkiesboontjieboom * Klokplant * Klosaarbossie * Kloudoring * [[Knapsekêrel]] (''Achyranthes aspera'') * Kniesteker * Knoffel (''Allium sativum'') * [[Knolharpuis]] (''Othonna arbuscula'') * Knophout * Knoppiehout * Knoppiesdagga * Knoppieklimop (''Combretum mossambicense'') * Koebosboom * Koedoebessie * Koëlbossie (''Combretum apiculatum'' / ''Conyza scabrida'') * Koegab * [[Koekemakranka]] (''Apodolirion buchananii'') * Koeniebos * Koertjie * Koffie (''[[Coffea arabica]]'') * Koffiebos (''[[Bauhinia petersiana]]'') * Koffiehardepeerhout * [[Kolsuring]] * Komkommer * Komkommerboom * Komkommerkruid * Koning van Kandy (''Haemanthus coccineus'') * Kooltrie * Koopmanstee * Koorsboom * Koorsbossie (''Dicoma anomala'')/ (''Dicoma capensis'') * Koorshoutjie * Koorskruid (''Crysanthemum parthenium'') * Koperdraadgras * [[Kopiva]] * Korakan (''Eleusine coracana'') * Korannaboegoe * Korenteharpuis * Koringblommetjie * Kotrie * Kougoed * Koutrie * Kowerbossie * Kraalbos (''Galenia africana'') * Kraanvoëlbossie (''Amaranthus thunbergii'') * Kremetartboom (''Adansonia digitata'') * Krimpsiektebos (''Cotyledon orbiculata'') * Krinkhout * Krismisblom * Kroppiesklimop * Kruidjie-roer-my-nie * Kruiebossie * Kruisbessie * Krulhaarharpuis * Krulkoppie * [[Kuisboombessie]] (''[[Vitex agnus-castus]]'') * [[Kukamakranka]] (''Apodolirion buchananii'') * [[Kuniebos]] * [[Kurkbos]] (''Commiphora pyracanthoides'') * [[Kuskusgras]] * [[Kwasgras]] (''Chloris virgata'') * [[Kweekgras]] (''Cynodon dactylon'') * Kykee {{div col end}} == L == {{div col|colwidth=20em}} * [[Laeveldkroton]] * [[Laloentjie]] (''Momordica balsamina'') * [[Lakseerbossie]] (''Cyphostemma hereroense'') * [[Langbessie]] (''Berchemia discolor'') * [[Lammerdrol]] (''Maerua juncea'') * [[Langklits]] (''Achyranthes aspera'') * [[Laventel]] (''Lavandula angustifolia'') * [[Laventelboom]] (''Heteropyxis natalensis'') * [[Laventelkoorsbessie]] (''Croton gratissimus'') * [[Lawement]] * [[Leeubossie]] * [[Lekkerruikpeul]] (''Acacia nilotica'') * Lemoenbessie * Lemoenboegoe * Lemoendoring * Lemonadeboom * Lepel (''Cassine transvaalensis'') * [[Lewerkruid]] (''Agrimonia eupatoria'') * [[Lindeboom]] (''Tilia'') * [[Lipbossie]] * [[Litjiestee]] * [[Lobelia]] (''Lobelia inflata'') * [[Lomatium]] (''Lomatium dissectum'') * Longkruid (''Marrubium vulgare'') * [[Looiwortelbos]] (''Elephantorrhiza suffruticosa'') * [[Luibos]] * [[Lusern]] (''Medicago sativa'') * [[Lymbossie]] {{div col end}} == M == {{div col|colwidth=20em}} * Maagbessie * Maagbitterwortel * Maagbossie (''Dicoma anomala'') * Maagpynbos * Maagtee * Maagwortel * Madagaskarpruim * Magatoe * Makaalwyn * Makdissel * Makalmoes * Makkatdoring * Mak-olieboom * Maksalie * Makseringboom * Maksuring * Makwassieboom * Malgif (''Boophane disticha'') * [[Malkopui]] (''[[Dipcadi glaucum]]'') * Malva * Maquassiboom * Maranka * Maroela * Meidebossie * Meidoring (''Crataegus'') * [[Melasse]] * [[Melkbos]] (''Gomphocarpus fruticosus'') * Melkdissel (''Silybum marianum'') * Melkgras * Melkpol * Melktou * Mierhout * [[Minnie-minnies]] (''Abrus precatorius'') * Mirre * [[Misbredie]] (''Amaranthus thunbergii'') * Mobejaantjie * Moederekruid (''Leonurus cardiaca'') * Moerhoutjie * Moerwortel * Monniksbessie (''Vitex agnus-castus'') * Monniksblom * Monniksboom (''Vitex agnus-castus'') * [[Mopanie]] (''Colophospermum mopane'') * Mosterdboom * Mottekruid * Muisdoring (''Ruscus aculeatus'') * Muishondbossie {{div col end}} == N == {{div col|colwidth=20em}} * Naaldbossie * Naaldebossie * Naaldetee * [[Naboom]] (''Euphorbia ingens'') * Naeltjie * Nagskaalbossie * Nagskade * Nagkers (''Oenothera biennis'') * Narrabos * Narradoring * Narras (''Acanthosicyos horridus'') * Nasgal * [[Nastergal]] * [[Natalghwarrie]] * [[Natalkaree]] (''Searsia natalensis'') * [[Natalkrokus]] (''Apodolirion buchananii'') * [[Natalokkerneut]] * [[Nentabos]] * [[Nieshout]] * [[Noem-noem]] * Nonna * [[Nooiensboom]] * Nooienshaar * [[Noorsdoring]] (''[[Euphorbia virosa]]'') * Noorsheuning * Norretjie * Nu-nu {{div col end}} == O == {{div col|colwidth=20em}} * Oesterneut * Oetroos * Ointjie * [[Olienhout]] * Oliepit * Olifantsboegoe * Olifantsdoring * Olifantsoor (''Eriospermum abyssinicum'') * Olifantsvoet * Olm * Olyfhout * Oomsboom * Oondbossie * Oorpynhoutjie * Oorpynpeultjie * Opblaasboontjie * Opgeitjies * Opklim * Opstandingsbossie * Oregondruif (''Berberis aquifolium'') * Ornula * Osbossie * Ostongblaar * Ouheip * Ou-nooibossie * Ou-ooibossie {{div col end}} == P == {{div col|colwidth=20em}} * Paddaklou * Palmbossie * [[Papierbasdoring]] (''Acacia sieberana'') * Pampoentjie * Passieblom (''Passiflora incarnata'') * Patat * Pendoring * Peperbasboom * Peperbossie * Peperhais * Peperment (''Mentha piperita'') * Perdeblom (''Taraxacum officinale'') * Perdebossie (''Galenia africana'') * Perdekastaiing (''Aesculus hippocastanum'') * Perdepisboom * Perdepisbossie * Perdesalie * Perdeskrikbossie (''Acrotome inflata'') * Perdestert (''Equisetum arvense'') * Perdevy * Pieringbessie * Pietjielaporte * Pisgoedbossie * [[Plakkie]] * Platdissel * Pluisdistel * Poeierkwas (''[[Haemanthus coccineus]]'') * Pokkiesblom * Postelein * Pruimbessie * Psillium * Purgeerboontjie * [[Pynappel]] (''Ananas comosus'') {{div col end}} == Q == == R == {{div col|colwidth=20em}} * Raasbessie * [[Raasblaar]] (''Combretum zeyheri'') * Ramnas * Rankroos (''Acacia ataxacantha'') * Rapuisboom * Reisji (''Ganoderma lucidum'') * Rekstokbos * Renosterbossie * Respiesboom * Reukdoring * Reuseblaarvy * Rhodesiese bauhinia * Rhodesiese kiaat (''Baikiaea plurijuga'') * Ribbetjiesgras * Ribboksuring * Ribgras * Riet (''Arundo donax'') * Rivierpampoen * [[Riviervaderlandswilg]] (''[[Combretum erythrophyllum]]'') * Rolbossie * [[Rooi-aarbossie]] (''Hermbstaedtia odorata'') * [[Rooibessie]] * Rooiblaar (''[[Combretum erythrophyllum]]'') * Rooiblom * [[Rooibosbessie]] (''Vaccinium macrocarpon'') * [[Rooibos]]tee (''[[Aspalathus linearis]]'') * [[Rooidagga]] * [[Rooiduiwel]] (''Amaranthus thunbergii'') * Rooihaak (''Acacia reficiens'') * Rooihoutjie * Rooikeurtjie * Rooikiaat * Rooiklawer * Rooikweek * Rooimelkbossie * Rooiopslag * Rooipeultjie * Rooipootjie * [[Rooirabas]] * Rooisering (''[[Burkea africana]]'') * Rooistingelhoutbas * Rooistorm * Rooistormwortel * Rooisuring * Rooiwater * Rooiwortel * Roos (''Rosa'' spesies) * Roos van Jericho * [[Roosmaryn]] (''Rosmarinus officinalis'') * [[Rosyntjiebos]] (''Grewia flava'') * Rysbos {{div col end}} == S == {{div col|colwidth=20em}} * Saagblaarpalmetto (''Serenoa repens'') * [[Saffraan]]bossie * [[Salie]] * Saliehout * Sambokbossie * [[Sambokpeul]] (''Cassia abbreviata'') * Sambreelboom * Sanddoring (''Acacia arenaria'') * Sandharpuis * Sandolien * Sandrapuis * Sarsaparilla * Schisandra * Sebra-aalwyn (''[[Aloe zebrina]]'') * Seepbasboom * Seeroogblaar * [[Seeroogblommetjie]] (''Haemanthus coccineus'')/ (''Ammocharis coranica'') * Seeroogbossie * [[Sekelbos]] (''Dichrostachus cinerea'') * [[Seldery]] (''Apium graveolens'') * [[Seweboom]] (''Juniperus Communis'') * Siberiese ginseng (''Eleutherococcus senticosus'') * Sigoreibos * [[Silwerboom]] (Transvaalse...) * Silwerbos (''[[Combretum psidioides]]'') * [[Sinkingsbossie]] (''Chenopodium ambrosioides'') * [[Sint janskruid]] (''Hypericum perforatum'') * Sirub (''Capparis hereroensis'') * Sitroengras * Sitronella-muishondblaar * [[Sitroenkruid]] (''Melissa officinalis'') * [[Skaapbos]] (''Catophractes alexandri'') * Skaapsuring * Skaapteebos * Skarlakenkomkommer (''Coccinia sessifolia'') * Skerpioendubbeltjie * Skilpadbessie * Skilpadbossie * Skilpadknol * Skilpadkos * Skilpadtee * Skitterybossie * Skoonma-se-tong * Slangappelbos * Slangboon * Slanghoutjie * Slangkomkommer * Slangkop * Slangwortel * Sylbessiebos (''Cordia sinensis'') * Slymbossie * [[Smeerwortel]] (''Symphytum officinale'') * Snotbessie * Snuifdoring * [[Soetdoring]] (''Acacia karoo'') * [[Soethout]] (''Glycyrrhiza glabra'') * Soetnoorsdoring * Sonmelkbos * Sooibrandbossie * Spaansriet * Spanjoolbossie * Spekbossie * [[Spelddoring]] (''Azima tetracantha'') * Speldetee * Spelonktee * Sprinkaanboontjie * [[Sprinkaanbos]] (''Amaranthus thunbergii'') * Sprinkaantee * Sprokiesboom * Stamvrug * Steekappel (''Datura stramonium'') * Steenboksuring * Steentjesgras (''Cyperus rotundus'') * Stekelblaarklapper * Stekelkomkommer (''Cucumis kalahariensis'') * Sterkkos * Stertpeper * Sterwensnood * [[Stinkblaar]] (''Datura stramonium'') * Stinkdoring * Stinkhout * Stinkklawer * Stinkkruid * Stinknet * [[Stinkwitgat]] (''Boscia foetida'') * Stranddagga * Strandkweek * Strandpatat * Stroopbos * Stuipebossie * Suikerbos * Suikerkan * Suikerriet * Suikerteebossie * Suring * Suurbos * Suurklapper * Suurkomkommer * Suurpruim * Swartbasboom * [[Swarthaak]] (''[[Acacia mellifera]]'') * Swartsaaddoring * Swart slangwortel (''Cimicifuga racemosa'') * Swartstorm * Swartteebossie * Swartwaterbossie * Syblom * Sydissel {{div col end}} == T == {{div col|colwidth=20em}} * Taaibos * Tabakboom * Tabakbos * [[Tambotie]]boom (''Spirostachys africana'') * Tandkraalgras * Tandpynblare * Tandtrekbos * Tapaalwyn * Taxusboom * Tee * Teeboom (''Melaleuca alternifolia'') * Teebossie * Teerbessie * Teesuikerkaroo * T´hoegab * [[Tiemie]] (''Thymus vulgaris'') * T´ibitaa * T´kimmie * T´koertjie * T´kymie * T´norra * Tolbossie * Tongblaar * Tongblaarsuring * Tonteldoosbossie * Toublaar * Traap * Treurwilgerboom * Trompetblom * Troubos * Truffel * [[Tsamma]] (''Citrullus lanatus'') * [[Turksvy]] {{div col end}} == U == * [[Ui]]e (''Allium cepa'') * [[Uintjie]] (''Cyperus esculentus'')/ (''Cyperus rotundus'')/ (''Cyperus usitatus'') == V == {{div col|colwidth=20em}} * [[Vaalbos]] (''Croton gratissimus'') * [[Vaalteebossie]] * Valeriaan (''Valeriana officinalis'') * [[Valsboegoe]] * [[Varkblom]] * [[Varkbossie]] (''Amaranthus praetermissus'') * [[Varklelie]] * [[Varkoor]] (''Cotyledon orbiculata'') * [[Varkoortjies]] (''Centella asiatica'') * [[Varkkruid]] (''Amaranthus dinteri'') * [[Vaskloubossie]] * [[Veldpatat]] * [[Velskoenblaar|Veldskoenblaar]] (''Haemanthus coccineus'') * Veldspinnekop * Verfblommetjie * Verfbol * [[Vergeet-my-nietjie]] * Vermeerbos (''Geigeria ornativa'') * Vernietbossie * Vet-en-broodbos * Vingerblaartee * Vingerhoedkruid * [[Vingerkruid]] (''Cleome gynandra'') * Vingerpol * [[Vinkel]] (''Foeniculum vulgare'') * Vinkelbol * Vinkelbossie * Vinkelwortel * Vinkriet * Visboontjie * [[Vlamlelie]] (''Gloriosa superba'') * [[Vlas]] (''Linum usitatissimum'') * Vlasplant * [[Vleirosie]] * Vleirysbos * Vleisbossie * Vlieepisbossie * Vlierboom * Voëlent * Voellym * Voelsitboom * Voelvoetklawer * Vogelstront * [[Vrouebossie]] * Vrouehaar (''Cassytha filiformis'') * Vuilsiekbossie * Vuurdoring * Vuursiektebossie (''Asaemia minuta'') {{div col end}} == W == {{div col|colwidth=20em}} * [[Wag-´n-bietjie]] * [[Wasbessie]] * [[Waterbessie]] * [[Waterbiesie]] * [[Waterblommetjie]] * Waterboom (''Cassine transvaalensis'') * [[Waterkastaiing]] * [[Waterpypie]] * [[Wateruintjie]] (''Aponogeton rehmanii'') * Wattel (Transvaalse) * [[Wedevrouens]] * [[Weegbree]] * [[Wilde-agurkie]] * [[Wildeals]] (''Artemisia afra'') * [[Wilde-appelkoos]] (''Heeria argentea'') * [[Wilde-aspersie]] * [[Wildebegonia]] * [[Wildeboesmanstee]] * [[Wildedadelboom|Wilde-dadel]] (''Berchemia discolor'') * [[Wildedagga]] * [[Wildedruif]] * Wildejam * [[Wildekalbas]] * [[Wildekalmoes]] * [[Wildekamille]] * [[Wildekapok]] (''Asclepias fruticosa'') * [[Wildekardamon]] * [[Wildekatjiepiering]] * [[Wildekomkommer]] (''Cucumis africanus'') * [[Wildekopiva]] * [[Wildekruisement]] * [[Wildekweper]] * Wildelaventel * [[Wildelusern]] (''Cullen obtusifolia'') * [[Wildemalva]] * [[Wildemispel]] * [[Wildemosterd]] * [[Kliphout|Wildenaelboom]] (''Heeria argentea'') * [[Wilde-olyf]] * [[Wildepampoen]] * [[Wildepeper]] * [[Wildepruim]] (''Harpephyllum caffrum'') * [[Wildepynappel]] * [[Wilderabas]] * [[Wilderamenas]] * Wilderoos * [[Wilderoosmaryn]] * [[Wildesalie]] * [[Wildesuikerappel]] * [[Wildetabak]] * [[Wildetee]] * [[Wildetwak]] * Wildeverbena * Wildevinkel * [[Wildeviolet]] * [[Wildevla-appel]] * [[Wildevyeboom]] * [[Trosvy|Wildevy]] (''Ficus sycomorus'') * [[Wildevygie]] * [[Wildewilgerboom]] * [[Wildewingerd]] * [[Wilgerboom]] * [[Witbasboom]] * [[Witbessiebos]] * [[Witgatboom]] (''Boscia albitrunca'') * [[Withaakboom]] (''Acacia erubescens'') * [[Without]] * [[Witkatjiepiering]] * [[Witolienhout]] * [[Witpeer]] * [[Witplakkie]] * [[Witsering]] * [[Witstam]] (''Capparis tomentosa'') * [[Witstamghwarrie]] * [[Witteboom]] * [[Witwilger]] (''Salix alba'') * [[Wolbos]] * [[Wolfboegoe]] * [[Wolfsklou]] * [[Wolfsmelk]] * [[Wolspinnekop]] * [[Worsboom]] * [[Wortel (groente)|Wortel]] (''Daucus carota'') * [[Wortelbas]] (''Viburnum prunifolium'') * [[Wortelboom]] * [[Gewone wildevy|Wurgvy]] (''Ficus thonningii'') * [[Wilde-als|Wurmbossie]] (''Artemisia afra'') * [[Wurmkruid]] * [[Wynruit]] {{div col end}} == Y == * [[Ysterhout]]toppe * [[Ysterkruid]] (''Verbena officinalis'') * [[Ystervarkkos]] * [[Ystervarkpatat]] * [[Ystervarkwortel]] ==Sien ook== * [[Hollandse medisyne]] == Bronne == * Rood, Betsie. "Uit die Veldapteek". Protea Boekhuis (2008), {{ISBN|978-1-86919-274-7}} * Von Koenen, Eberhard. "Heil-, Gift- und Essbare Pflanzen in Namibia". Klaus Hess Verlag, Göttingen (1996). {{ISBN|978-3-9804518-2-6}} == Verwysings == {{Verwysings}} [[Kategorie:Kruie]] [[Kategorie:Medisinale plante]] 0vvzt64en2m0zf5fmlx6nz465g1x2ru 0 125760 2894676 1925291 2026-04-17T17:55:40Z BurgertB 2401 /* Storielyn */ 2894676 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{DISPLAYTITLE:''Mission Earth''}} {{Boek | titel = ''Mission Earth'' | subtitel = | oorspr titel = | vertaler = | beeld = | outeur = [[L. Ron Hubbard]] | omslagontwerp = | land = {{vlagland|Verenigde State}} | taal = [[Engels]] | reeks = | onderwerp = | genre = Wetenskapsfiksie | uitgewer = Bridge Publications | uitgewingsdatum = 1985 en 1987 | medium = Druk (gebind & sagteband) | bladsye = | grootte_gewig = | oplage = | isbn = | isbntoeligting = | issn = | voorafgegaan = | vervolg = }} '''''Mission Earth''''' is 'n [[wetenskapsfiksie]]-roman wat deur [[L. Ron Hubbard]] (1911–1986), stigter van die [[Kerk van Sciëntologie]], geskryf en in tien boekdele gepubliseer is. Hubbard is drie maande ná die publikasie van die eerste boekdeel oorlede sodat die nege oorblywende boekdele postuum deur ''Bridge Publications'', die Kerk van Sciëntologie se uitgewery vir [[Noord-Amerika]], gepubliseer is. ''Bridge Publications '' het met 'n [[neologisme]] na die reeks verwys en dit as dekaloog (''dekalogy'') – 'n reeks van tien boeke – beskryf. Die werk met altesaam 1,2 miljoen woorde val volgens skrywer en uitgewery onder die genre van satiriese wetenskapsfiksie, as 'n avontuur wat in die toekoms afspeel. Elke boekdeel in die reeks het teen die blitsverkoperlyste opgeklim, terwyl boekdeel II, ''Black Genesis'', in 1987 vir die ''Hugo Award '' se kategorie van "beste roman" benoem is. == Storielyn == 'n [[Buiteaardse lewe|Buiteaardse samelewing]], die Voltars, wat sowat 22 [[Ligjaar|ligjare]] van die [[Aarde]] af bestaan, beoog om die [[planeet]] as basis vir hul beplande inval in die galaktiese sentrum te verower. Hulle is oortuig daarvan dat die Aardbewoners as gevolg van omgewingsbesoedeling en moontlik ook oorlog op die drumpel van selfvernietiging is en sodoende die opgestelde tydsplan vir die verowering moontlik sal ontwrig. Vlootingenieur Jettero Heller, 'n soort held met 'n volmaakte karakter, eerlik, onomkoopbaar en met verstommende vaardighede, kry die opdrag om die vernietiging van die Aarde te verhinder. Terwyl hy sy kwartier in [[New York Stad]] betrek, die ''Gracious Palms''-bordeel wat veral by diplomate van die [[Verenigde Nasies]] gewild is, om die saak te ondersoek, word hy dopgehou deur 'n lid van die Voltariaanse geheimediens, die ''Apparatus'', Lombar Hisst, 'n man met 'n diaboliese karakter. Sekere faksies op Voltar is vasbeslote om Heller se missie te saboteer. Kommandeur Hisst en sy ''Apparatus'' is van plan om die Voltariaanse troon in besit te neem en beskik reeds oor 'n geheime basis in [[Turkye]]. Om Voltar te beheer, voer Hisst onwettige dwelmmiddels vanaf die Aarde na Voltar uit om daar regeringshoofde met die dwelms te verslaaf. [[Kategorie:Engelse romans]] 2dcbbrdenso4dfc6tzfrsp1zn4wkepe 0 125766 2894677 1928405 2026-04-17T17:56:36Z BurgertB 2401 Skakel 2894677 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Televisiereeks | reeksnaam = V | beeld = [[Lêer:V 2009 Intertitle.png|280px]] | onderskrif = | reeksnaam_2 = | genre = [[Wetenskapsfiksie]] | formaat = | skepper = Kenneth Johnson | ontwikkelaar = Scott Peters | skrywer = | regisseur = | kreatiewe regisseur = | aanbieder = | rolverdeling = | beoordelaars = | stemme = | verteller = | temamusiekkomponis = Marco Beltrami | openingstema = | afsluitingstema = | komponis = | oorsprongsland = {{vlagland|Verenigde State}} | taal = Engels | aantal_seisoene = 2 | aantal_episodes = 22 | episodelys = | uitvoerende_vervaardiger = Scott Rosenbaum<br />Scott Peters<br />Jace Hall<br />Yves Simoneau<br />Steve Pearlman | vervaardiger = | redigeerder = | lokasie = [[Vancouver]], [[Brits-Columbië]], [[Kanada]] | kinematografie = | kamera = | looptydperk = | maatskappy = The Scott Peters Company<br />HDFilms<br />Warner Bros. Television | verspreider = | kanaal = ABC | beeldformaat = 720p ([[HDTV]]) | klankformaat = | eerste_lopie = | eerste_uitsending = 3 November 2009 | laaste_uitsending = 15 Maart 2011 | status = | voorafgegaan_deur = | opgevolg_deur = | verwant = | webwerf = | produksiewebwerf = }} '''''V''''' is 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] [[wetenskapsfiksie]]-minireeks wat twee seisoene lank, tussen 3 November 2009 en 15 Maart 2011, deur die ''American Broadcasting Company (ABC)'' uitgesaai is. Die reeks is vervaardig deur ''The Scott Peters Company'','' HDFilms'' en ''Warner Bros. Television''. V is 'n herbewerking van 'n vroeëre minireeks van 1983 met dieselfde naam. Die nuwe reeks, wat deur die vervaardiger Kenneth Johnson geskep is, beskryf die aankoms van 'n tegnologies hoogs gevorderde [[Buiteaardse lewe|buiteaardse ras]] in mensgedaante met reusagtige ruimteskepe in 29 aardse Metropole in November 2009. Terwyl die vreemdelinge onder leiding van die aantreklike Anna belowe dat hulle vreedsame doelwitte het en onder meer gevorderde geneeskundige metodes met die mensheid deel, kom 'n klein groep weerstandsvegter agter die besoeker se ware plan. Hulle is in werklikheid 'n ras van [[reptiel]]agtige wesens wat al jare lank regerings en instellings op die [[Aarde]] geïnfiltreer het en van plan is om die planeet te verower. [[Kategorie:Televisieprogramme]] 1o08hja5exi5zrhuld7h023mp90kjhf 0 247161 2894640 2231713 2026-04-17T17:00:59Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894640 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Nedersetting |amptelike_naam=Dębica |ander_naam= |inheemse_naam= |nedersetting_tipe=Stad |bynaam= |slagspreuk= |beeld_stadsilhoeët=Dębicki Ratusz.JPG |beeldgrootte=250px |beeldbyskrif=Stadsaal |beeld_vlag= |vlaggrootte= |vlagskakel= |beeld_seël= |seëlskakel= |seëlgrootte= |beeld_skild= |skildskakel= |skildgrootte= |beeld_leë_embleem= |leë_embleemtipe= |leë_embleemgrootte= |leë_embleemskakel= |beeld_kaart= |kaartgrootte=250px |kaartbyskrif= |beeld_kaart1= |kaartgrootte1= |kaartbyskrif1= |beeld_punt_kaart= |puntkaartgrootte= |puntkaartbyskrif= |punt-x= |punt-y= |duimdrukkerkaart=Pole |duimdrukkeretiketposisie=bokant |duimdrukkerkaartgrootte= |duimdrukkerkaartbyskrif= |onderafdelingtipe=[[Land]] |onderafdelingnaam={{vlag|Pole}} |onderafdelingtipe1=[[Woiwodskap]] |onderafdelingtipe2=Powiat |onderafdelingtipe3=Gmina |onderafdelingnaam1=Podkarpackie |onderafdelingnaam2=Dębica |onderafdelingnaam3=Dębica <small>(stedelike gmina)</small> |regeringvoetnotas= |regeringstipe= |leiertitel= |leiernaam= |stigtingstitel= |stigtingsdatum= |eenheidvoorkeur= |oppervlakvoetnotas= |oppervlakgroottes= |oppervlak_totaal_km2=34.14 |hoogte_m=176 |koördinaattipes= |koördinate = {{Koördinate|50|3|00|N|21|25|00|O|display=}} |bevolking_soos_op=2008 |bevolkingnotas= |bevolking_totaal=47 234 |bevolkingsdigtheid_km2= 1413.5 |tydsone= |utcafset= |tydsone_DST= |uctafset_DST= |poskodetipe= |poskode= |skakelkode= |voetnotas= |webwerf= }} '''Dębica''' ([dɛmˈbit͡sa]; [[Jiddisj]]: דעמביץ‎ Dembitz) is 'n stad in die suidooste van [[Pole]] met 46&nbsp;693 inwoners, soos op 2 Junie 2009.<ref>"Populasie, grootte en struktuur volgens territoriale divisie" (PDF). [[Warskou]], [[Pole]]: Zakład Wydawnictw Statystycznych (Instelling vir Statistiese Publikasies). 2009-06-02. Geargiveer van die oorspronklike (PDF) op 2011-09-26. Opgespoor op 2009-06-22.</ref> Dit is die hoofstad van die ''Dębicastreek''. Sedert 1999 is dit geleë in die [[Woiwodskap Subkarpate]]; dit was voorheen geleë in die ''Tarnów'' [[woiwodskap]] (1975–1998). Dębica behoort aan die geskiedkundige provinsie van ''Mindere Pole'', en dit was vir eeue deel van die ''Sandomierz'' woiwodskap. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Normdata}} [[Kategorie:Nedersettings in Pole]] tl9jdaf260upoyd8w4z59r3e0j6s1vq 0 256310 2894598 2402698 2026-04-17T16:07:07Z Jcb 223 2894598 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} '''Madoka Inui''' (gebore op 27 Maart in [[Kobe]]) is 'n [[Japan]]nese pianis van [[Klassieke musiek]] wat in [[Wene]] woon. == Platelys == In 2000 het sy saam met Franz Bartolomey, die eerste-tjellis van die [[Weense Filharmoniese Orkes]] haar eerste [[CD]] vrygestel met werke vir Tjello en klavier deur [[Johannes Brahms|Brahms]], [[Richard Strauss]] en [[Johann Strauss jr.]]. In 2002 het sy begin by die wêreld se voorste onafhanklike [[plaatetiket]]- die [[Naxos Plaatetiket]]- waar sy die pianistiese deel van die kamermusiekreeks ''"Philharmonic Soloists"'' oorgeneem het en opnames gemaak het saam met soliste van die Weense Filharmoniese Orkes. Die volgende opnames is ook gemaak: * [2002]: ''Die kuns van die klarinet'', saam met Peter Schmidl, met musiek deur [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]], [[Johannes Brahms|Brahms]], [[Felix Mendelssohn|Mendelssohn]] en [[Alban Berg]] .) * [2003]: ''Die kuns van die Weense Horing'' saam met [[Wolfgang Tomböck]] , met musiek deur Beethoven, Brahms, [[Franz Schubert|Schubert]], en [[Robert Schumann|Schumann]] .) * 2004: ''Die Kuns van die Altviool'', met [[Heinrich Koll]]. (Schumann, [[Paul Hindemith|Hindemith]], [[Benjamin Britten]]) * 2005: ''Die Kuns van die Tjello'', met Franz Bartolomey. (Hummel, Haydn, [[Frederic Chopin | Chopin]]) * 2007: ''Die kuns van die fluit'', met Wolfgang Schulz. (Mozart, [[Friedrich Kuhlau|Kuhlau]] en [[Francis Poulenc|Poulenc]]). Die eerste opname van die volledige fantasieë vir klaviersolo deur [[Johann Nepomuk Hummel]] by Naxos was ook baie suksesvol en is deur die kritici geprys. == Eksterne skakels == * [http://www.madokamusic.com Tuisblad van Madoka Inui] == Notas == {{vertaalvanaf | taalafk = de | il = Madoka_Inui }} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Inui, Madoka}} [[Kategorie:Japannese pianiste]] [[Kategorie:Japannese mense]] [[Kategorie:Lewende mense]] br6tryae0ovv99x08vqbjifkh1lcybi 0 256530 2894601 2819154 2026-04-17T16:08:00Z Jcb 223 2894601 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Persoon | naam = Matthias Claudius | beeld = Portrait claudius.jpg | beeldgrootte = 220 | agtergrondkleur = | beeldonderskrif = | pseudoniem = Asmus | geboortenaam = | geboortedatum = {{birth date|1740|8|15|df=y}} | geboorteplek = [[Reinfeld, Holstein|Reinfeld]], [[Hertogdom van Holstein]] | sterfdatum = {{Death date and age|1815|1|21|1740|8|15|df=y}} | sterfteplek = [[Vrye Stad van Hamburg]] | beroep = | taal = [[Duitse taal|Duits]] | nasionaliteit = Duits | etnisiteit = | burgerskap = | opvoeding = | alma_mater = | periode = | genre = | onderwerp = | beweging = | noemenswaardige werke = | huweliksmaat = | toekennings = | handtekening = }} '''Matthias Claudius''' (15 Augustus 1740 – 21 Januarie 1815) was 'n [[Duitsland|Duitse]] digter en joernalis, ook bekend aan die pennaam “Asmus”. ==Lewe== Claudius is in [[Reinfeld, Holstein|Reinfeld]], naby [[Lübeck]] gebore, en het in [[Jena]] gestudeer. Hy het die grootste deel van sy lewe in die dorpie [[Wandsbek (buurt)|Wandsbek]] naby [[Hamburg]] spandeer, waar hy sy eerste literêre reputasie verdien het deur vanaf 1771 tot 1775 'n [[koerant]] genaamd ''Der Wandsbecker Bote'' (Die Wandsbeker) (was ''Wandsbeck'' gespel met 'n "ck" tot die jaar 1879. Vandag word dit egter slegs met 'n "k" gespel) te redigeer. Hy het 'n groot aantal prosastukke en gedigte in die koerant gepubliseer. Hulle was in eenvoudige en suiwer [[Duits]] geskryf, en het by die populêre smaak van die tyd aangesluit. In baie was daar 'n weerklank van uitbundige en buitensporige humor of selfs die [[burleske]], terwyl andere weer vervul was van stille meditasie en plegtige sentiment. Tydens sy vroeëre dae, miskien te wyte aan die invloed van [[Friedrich Gottlieb Klopstock|Klopstock]] saam met wie hy 'n intieme verhouding gevorm het, het Claudius sterk [[piëtisties]] geword, en die diepgaande kant van sy geaardheid het homself geopenbaar. In 1814 het hy na [[Hamburg]] na die huis van sy skoonseun, die uitgewer [[Friedrich Christoph Perthes]] getrek, waar hy op 21 Januarie 1815 gesterf het. ==Werk== Claudius se gedig ''Dood en die Maagd'', was in 1817 deur die komponis [[Franz Schubert]] gebruik vir sy mees gevierde [[Dood en die Maagd (Liedere)|Liedere]], wat op sy beurt die basis sou word vir Schubert se 1824 ''[[Dood en die Maag Kwartet (Schubert)|strykkwartet]]'' van dieselfde naam. Claudius se versamelde werke was gepubliseer onder die titel van '''''Asmus''' omnia sua secum portans, oder Sämtliche Werke des Wandsbecker Boten'' (8 vols., 1775–1812; 13de uitgawe, deur C. Redich, 2 vols., 1902). Sy biografie was geskryf deur Wilhelm Herbst (4de uitgawe, 1878). Sien ook M. Schneidereit, ''M. Claudius, seine Weltanschauung und Lebensweisheit'' (1898). ===Gedigte=== *''Abendlied'' ("Aandlied"), ook bekend as "[[Der Mond ist aufgegangen]]" ("Die Maan het gerys") *"Der Mensch lebt und bestehet", [[Der Mensch lebt und bestehet|vir musiek getoonset deur Max Reger]] *"Christiane" *"Die Sternseherin Lise" (Lise die astroloog) *"Die Liebe" (Liefde) *"Der Tod (Dood) *"Ein Wiegenlied bei Mondschein zu singen" ('n wiegeliedjie om in maanlig te sing) *"Täglich zu singen" (Om elke dag gesing te word) *"{{Interlanguage link multi|Kriegslied|de|3=Kriegslied (Matthias Claudius)}}" (Lied van oorlog) *"Der Frühling. Am ersten Maimorgen" (Die Lente. Op die eerste oggend in Mei) *"Der Säemann säet den Samen" (Die saaier saai die sade) *"Der Tod und das Mädchen" (Die Dood en die Maagd), [[Der Tod und das Mädchen|vir musiek getoonset deur Schubert]] *"Wir pflügen und wir streuen" ([[Ons ploeg die lande en strooi]] - gesing in Duitsland en Engeland as 'n oes-himne) ==Eerbewyse== * Asteroïde [[7117 Claudius]] is genoem na Claudius. == Notas == {{vertaalvanaf | taalafk = en | il = Matthias_Claudius }} ==Verwysings== {{Verwysings}} == Bronne == * Reinhard Görisch: ''Matthias Claudius oder Leben als Hauptberuf''. Marburg: Francke ²2014. * ''Jahresschriften der Claudius-Gesellschaft'', Kiel: Stamp media 1992ff. ==Eksterne skakels== * {{Internet Archive author |sname=Matthias Claudius}} * [http://www3.cpdl.org/wiki/index.php/Matthias_Claudius Settings of Matthias Claudius' poetry in the Choral Public Domain Library] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Claudius, Matthias}} [[Kategorie:Duitse digters]] [[Kategorie:Duitse joernaliste]] [[Kategorie:Duitse Vrymesselaars]] [[Kategorie:Geboortes in 1740]] [[Kategorie:Sterftes in 1815]] tn0lhbuz1o4muoguhrd8amp77vxxtcg 0 265993 2894664 2891023 2026-04-17T17:39:14Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894664 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Diem logo.svg|duimnael|Diem se logo]] '''Diem''' (voorheen bekend as '''Libra''') was 'n toestemming [[blokketting]] [[Kriptogeld|digitale geldeenheid]] wat voorgestel was deur die Amerikaanse sosialemediakonglomeraat [[Facebook]].<ref name="bloomberg">{{Webaanhaling|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-07-16/bitcoin-drops-below-10-000-again-as-congress-scrutinizes-libra?srnd=premium|titel=Bitcoin Drops Below $10,000 Again as Congress Scrutinizes Libra|werk=Bloomberg.com|toegangsdatum=16 Julie 2019|outeur=Joanna Ossinger|datum=16 Julie 2019}}</ref> Die projek, geldeenheid en transaksies sou bestuur word en oorgelaat word aan die Libra Association, 'n lidmaatskapsorganisasie gestig deur Facebook se filiaal Calibra en 27 ander vanuit die betaling, [[tegnologie]], [[telekommunikasie]], aanlynmark, [[waagkapitaal]] en nie-winsorganisasies, velde. Die [[geldeenheid]] en die netwerk bestaan nie, en slegs eenvoudige eksperimentele [[kode]] is vrygestel. Die bekendstelling van Libra was beplan om in 2020 te wees.<ref name="engadget"/> Die projek het kritiek van regeringsreguleerders in die [[Europese Unie]] (EU), die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], ander lande en onder die algemene publiek oor monetêre soewereiniteit, finansiële stabiliteit, privaatheid en antitrustkwessies ontlok, wat uiteindelik gehelp het om die projek te beëindig.<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.com/news/technology-60156682 |publisher=BBC |title=Facebook-funded cryptocurrency Diem winds down |archive-url=https://web.archive.org/web/20220215161912/https://www.bbc.com/news/technology-60156682 |access-date=14 Maart 2022 |archive-date=15 Februarie 2022 |date=1 Februarie 2022 |url-status=live}}</ref> Die Diem-vereniging (oorspronklik die Libra-vereniging) het in Januarie 2022 gesluit en die projek aan Silvergate Bank verkoop. Silvergate het hul Diem-belegging in Januarie 2023 afgeskryf.<ref>{{cite news | url=https://www.wsj.com/articles/facebooks-cryptocurrency-venture-to-wind-down-sell-assets-11643248799 | title=WSJ News Exclusive &#124; Facebook's Cryptocurrency Venture to Wind Down, Sell Assets | newspaper=Wall Street Journal | date=27 Januarie 2022 | last1=Rudegeair | first1=Peter | last2=Hoffman | first2=Liz }}</ref><ref name="seekingalpha.com">{{cite web | url=https://seekingalpha.com/news/3922273-silvergate-cutting-headcount-40-takes-196m-impairment-charge | title=Silvergate stock drops 40% after withdrawals spark cost cuts (NYSE:SI) &#124; Seeking Alpha | date=January 5, 2023 }}</ref><ref>{{cite news | url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-64176446 | title=US bank Silvergate hit with $8bn in crypto withdrawals | work=BBC News | date=6 Januarie, 2023 }}</ref> == Geskiedenis == Facebook se adjunkpresident, David A. Marcus, het in Mei 2018 van Facebook Messenger na 'n nuwe blokketting-afdeling verskuif.<ref>{{cite web |url=https://www.theverge.com/2018/5/8/17332894/facebook-blockchain-group-employee-reshuffle-restructure-david-marcus-kevin-weil |title=Facebook is creating a mysterious blockchain division |last=Liao |first=Shannon |date=8 Mei 2018 |website=The Verge |access-date=21 Junie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190621204836/https://www.theverge.com/2018/5/8/17332894/facebook-blockchain-group-employee-reshuffle-restructure-david-marcus-kevin-weil |archive-date=21 Junie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die eerste berigte van Facebook wat 'n kriptogeldeenheid beplan, met Marcus in beheer, het 'n paar dae later verskyn.<ref>{{cite web |url=https://www.theverge.com/2018/5/11/17344318/facebook-cryptocurrency-token-blockchain-report-david-marcus |title=Facebook reportedly plans to launch its own cryptocurrency |last=Gartenberg |first=Chaim |date=11 Mei 2018 |website=The Verge |access-date=21 Junie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190903025128/https://www.theverge.com/2018/5/11/17344318/facebook-cryptocurrency-token-blockchain-report-david-marcus |archive-date=3 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Teen Februarie 2019 was daar meer as 50 ingenieurs wat aan die projek werk.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2019/02/28/technology/cryptocurrency-facebook-telegram.html |title=Facebook and Telegram Are Hoping to Succeed Where Bitcoin Failed |last=Popper |first=Nathaniel |date=28 Februarie 2019 |work=The New York Times |access-date=21 Junie 2019 |last2=Isaac |first2=Mike |issn=0362-4331 |language=en-US |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513111204/https://www.nytimes.com/2019/02/28/technology/cryptocurrency-facebook-telegram.html |archive-date=13 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Bevestiging dat Facebook werk aan 'n kriptogeldeenheid het eers in Mei 2019 verskyn. Op daardie staduim was dit bekend as "GlobalCoin" of "Facebook Coin".<ref>[https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3351630 Social Media Monopolies and Cryptocurrencies: Facebook's Proposed Coin.] Cybersecurity, Privacy, & Networks eJournal. Social Science Research Network. (SSRN). Accessed June 19 2019.</ref> Libra is formeel aangekondig op [[18 Junie]] [[2019]].<ref name="nytimes20190618">{{cite news |last1=Isaac |first1=Mike |last2=Popper |first2=Nathaniel |title=Facebook Plans Global Financial System Based on Cryptocurrency |url=https://www.nytimes.com/2019/06/18/technology/facebook-cryptocurrency-libra.html?action=click&module=Top%20Stories&pgtype=Homepage |accessdate=18 June 2019 |publisher=[[The New York Times]] |date=18 June 2019}}</ref><ref name="techcrunch">{{cite news |last1=Constine |first1=Josh |title=Facebook announces Libra cryptocurrency: All you need to know |url=https://techcrunch.com/2019/06/18/facebook-libra/ |access-date=19 Junie 2019 |publisher=TechCrunch |date=18 Junie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200504030550/https://techcrunch.com/2019/06/18/facebook-libra/ |archive-date=4 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> 'n Eerste weergawe sou na verwagting in 2020 vrygestel word.<ref name= name-"npr20190618">{{cite web |url=https://www.npr.org/2019/06/18/733701971/facebook-unveils-libra-cryptocurrency-sets-launch-for-2020 |title=Facebook Unveils Libra Cryptocurrency, Sets Launch For 2020 |website=NPR.org |access-date=19 Junie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200505222833/https://www.npr.org/2019/06/18/733701971/facebook-unveils-libra-cryptocurrency-sets-launch-for-2020 |archive-date=5 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Geldeenheid == Die plan was dat die Librabewys (''token'') ondersteun word deur finansiële bates soos 'n mandjie geldeenhede,<ref>{{cite news|newspaper =Financial Times |date=Junie 18, 2019|title=Facebook's Libra currency draws instant response from regulators |authors=Caroline Binham, Chris Giles, and David Keohane |url=https://www.ft.com/content/5535fb3a-91ea-11e9-b7ea-60e35ef678d2}}</ref> en Amerikaanse tesourie-effekte in 'n poging om onbestendigheid te vermy. Facebook het aangekondig dat elkeen van die vennote 'n aanvanklike VSA $ 10 miljoen sal inspuit, dus Libra het volle bate steun op die dag wat dit geloods word.<ref name=Fortune2019-06-18B>{{cite news |url = http://fortune.com/2019/06/17/facebook-project-libra-cryptocurrency-fb-coin/ |title = Facebook Announces Project Libra, Its Wildly Ambitious Plan to Bring Cryptocurrency to the Masses |work = Fortune magazine |author = Jeff John Roberts |date = 2019-06-18 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20190619143203/http://fortune.com/2019/06/17/facebook-project-libra-cryptocurrency-fb-coin/ |archivedate = 2019-06-19 |accessdate = 2019-06-19 |url-status = dead |quote = Die Libra-blokketting – soos ander blokkettings – sal 'n peutervaste rekord van transaksies op die netwerk verskaf. Maar, anders as Bitcoin en ander openbare blokkettings, sal slegs gemagtigde liggame – in hierdie geval, stigtingslede – toegelaat word om 'n nodus te bedryf. }}</ref> Libra-diensvennote, binne die Libra Association, sal nuwe Libra-geldeenhede op grond van die vraag skep.<ref name=Fortune2019-06-18C>{{cite news |url = http://fortune.com/2019/06/17/facebook-cryptocurrency-libra-privacy/ |title = Facebook Cryptocurrency: Calibra’s Privacy Implications |work = Fortune magazine |author = Robert Hackett |date = 2019-06-18 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20190619153745/http://fortune.com/2019/06/17/facebook-cryptocurrency-libra-privacy/ |archivedate = 2019-06-19 |accessdate = 2019-06-19 |url-status = dead |quote = Mense wat Calibra gebruik, sal natuurlik Facebook se interne brandmure en sekuriteitsmaatreëls moet vertrou. En daar is baie data hier waartoe hackers en snuffelaars dalk toegang wil hê. Om te voldoen aan standaard "ken-jou-kliënt"- en "anti-geldwassery"-wette, sal Calibra mense se identiteite deur 'n deeglike proses moet verifieer, deur regeringsuitgereikte ID's en ander persoonlike besonderhede en dokumentasie in te samel. Dit sal Calibra se plig wees om hierdie data vertroulik en veilig te hou. }}</ref> Libra-geldeenhede sou afgetree word sodra hulle vir konvensionele geldeenheid geruil word. Aanvanklike versoening van transaksies sou by elke diensvennoot uitgevoer word, en die blokketting se verspreide [[grootboek]] sou gebruik word vir versoening tussen diensvennote.<ref name="Fortune2019-06-18C" /> Die bedoeling is om te voorkom dat almal, behalwe lede van die Libra Association, probeer om data uit die verspreide grootboek te versamel en te ontleed. In teenstelling met kriptogeld soos [[bitcoin]] wat toestemminglose blokkettings gebruik, sou Libra nie gedesentraliseer wees nie, en vertroue in die Libra Association sou dien as 'n ''de facto'' sentrale bank.<ref>{{cite web |url=https://www.theverge.com/2019/6/18/18683867/facebook-cryptocurrency-libra-calibra-trust-banking |title=Facebook’s cryptocurrency has a trust problem |first=Russell |last=Brandom |date=Junie 18, 2019 |website=The Verge |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191019213648/https://www.theverge.com/2019/6/18/18683867/facebook-cryptocurrency-libra-calibra-trust-banking |archive-date=19 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Implementering == === Blokkettingkonsensus === Libra sou nie staatmaak op die skep van eenhede deur dit te myn nie soos met [[bitcoin]] nie.<ref name="BBC">{{cite web |url=https://www.bbc.com/news/technology-48667525 |title=Why Facebook wants to be money's future |first=Rory |last=Cellan-Jones |date=Junie 18, 2019 |website=[[BBC News]]<!-- |via=www.bbc.co.uk--> |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200307011823/https://www.bbc.com/news/technology-48667525 |archive-date=7 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>. Slegs lede van die Libra Association sou transaksies met die toestemming van die blokketting kon verwerk. Libra het gehoop om binne vyf jaar oor te skakel na 'n toestemmingsvrye bewys-van-aandeel (''proof of stake'') stelsel.<ref name="techcrunch"/> Alhoewel hul eie materiaal erken dat daar op daardie staduim "...geen oplossing bestaan wat dit op die skaal, stabiliteit en sekuriteit kan lewer as wat nodig is om miljarde mense en transaksies oor die wêreld deur 'n toestemminglose netwerk te ondersteun nie."<ref>{{cite web |url=https://libra.org/en-US/white-paper/ |title=Libra White Paper &#124; Blockchain, Association, Reserve |website=Libra.org |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200516050147/https://libra.org/en-US/white-paper/ |archive-date=16 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name=elaineou/> === Sagteware === Libra se bronkode is in Rust geskryf en gepubliseer as oop bron onder die Apache Lisensie met die bekendstelling op 18 Junie 2019. Elaine Ou, 'n opinieskrywer by Bloomberg News, het probeer om die publieke kode vir Libra op te stel en te gebruik. Soos voorsien, het die sagteware min gedoen en kon bloot valse munte in 'n beursie plaas. Byna al die funksies soos in die witskrif gestel word nie in die kode geïmplementeer nie, insluitende "belangrike argitektoniese eienskappe wat nog uitgevind moet word." Ou was verbaas dat Facebook "sagteware in so 'n staat sou vrystel."<ref name="elaineou">{{cite web |url=https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2019-06-20/facebook-s-libra-cryptocurrency-isn-t-actually-supposed-to-work |title=I Tried Using Facebook’s Libra Blockchain. It Didn’t Work. |last=Ou |first=Elaine |date=20 Junie 2019 |website=[[Bloomberg News]] |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191029210247/https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2019-06-20/facebook-s-libra-cryptocurrency-isn-t-actually-supposed-to-work |archive-date=29 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> === Digitale beursie === Facebook beplan om 'n digitale beursie genaamd Calibra in 2020 beskikbaar te stel, binne Messenger, [[WhatsApp]], sowel as in 'n selfstandige [[toep]].<ref name="engadget">https://www.engadget.com/2019/06/18/facebook-calibra-libra-cryptocurrency-digital-wallet/?guccounter=1</ref> === Move === Move was die Libra-blokketting se voorgestelde slimkontrak en pasgemaakte transaksietaal. Daar was beplan om 'n [[Tipering (informatika)|staties getipeerde]] [[programmeringstaal]] te wees, wat na bitkode [[Vertalerkonstruksie|vertaal]] word. Die projek het hierdie voorbeeld van 'n Move-eweknietransaksieskrip in die witskrif gegee<ref>{{cite web |url=https://developers.libra.org/docs/move-paper |title=Move: A Language With Programmable Resources · Libra |website=developers.libra.org |access-date=19 Junie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200422203555/https://developers.libra.org/docs/move-paper |archive-date=22 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>: <syntaxhighlight lang="rust"> public main(payee: address, amount: u64) { let coin: 0x0.Currency.Coin = 0x0.Currency.withdraw_from_sender(copy(amount)); 0x0.Currency.deposit(copy(payee), move(coin)); } </syntaxhighlight> == Libra Association == Facebook het die Libra Association gestig om oor die geldeenheid toesig te hou, aanvanklik met 28 lede in [[Genève]], [[Switserland]]<ref name=""libre-founders">{{cite web |url=https://libra.org/en-US/association/ |title=Libra Association &#124; A not-for-profit organization |website=libra.org |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200507145543/https://libra.org/en-US/association/ |archive-date=7 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>: * Betalings: Mastercard, [[PayPal]], PayU, Stripe, Visa Inc. * Tegnologie and markpleine: Booking Holdings, [[eBay]], [[Facebook]] se Calibra, Farfetch, Lyft, MercadoPago, [[Spotify]], [[Uber]] * Telekommunikasie: Iliad SA, Vodafone * Blokketting: Anchorage, Bison Trails, Coinbase, Xapo * Waagkapitaal: Andreessen Horowitz, Breakthrough Initiatives, Ribbit Capital, Thrive Capital, Union Square Ventures * Nie-winsgewend, multi-laterale organisasies,en akademiese instellings: Creative Destruction Lab, Kiva, Mercy Corps, Women's World Banking Die vereniging het gehoop om te groei tot 100 lede met 'n gelyke stem, terwyl Facebook verwag het om steeds 'n leierskaprol in 2019 te handhaaf.<ref>{{cite web |url=https://www.cnet.com/news/everything-you-need-to-know-about-facebooks-libra-cryptocurrency/ |title=Here's what you need to know about Libra, Facebook's cryptocurrency |first=Andrew |last=Morse |website=CNET |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190819203107/https://www.cnet.com/news/everything-you-need-to-know-about-facebooks-libra-cryptocurrency/ |archive-date=19 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> == Ontvangs == Die projek was gekonfronteer met kritiek<ref>{{cite news |last1=Kaminska |first1=Izabella |title=Alphaville's Libra cheat sheet |url=https://ftalphaville.ft.com/2019/06/18/1560848464000/Alphaville-s-Libra-cheat-sheet/ |access-date=18 Junie 2019 |publisher=Financial Times |date=18 Junie 2019 |url-access=registration |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200502141043/https://ftalphaville.ft.com/2019/06/18/1560848464000/Alphaville-s-Libra-cheat-sheet/ |archive-date=2 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref>{{cite news |last1=Kaminska |first1=Izabella |title=Zuckerberg: The man who would be monetary king |url=https://ftalphaville.ft.com/2019/06/18/1560848403000/Zuckerberg--The-man-who-would-be-monetary-king/ |access-date=18 Junie 2019 |publisher=[[The Financial Times]] |date=18 Junie 2019 |url-access=registration |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190919121101/https://ftalphaville.ft.com/2019/06/18/1560848403000/Zuckerberg--The-man-who-would-be-monetary-king/ |archive-date=19 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> en teenkanting van reserwebanke.<ref>{{cite news |last1=Marsh |first1=Alastair |title=France Calls for Central Bank Review of Facebook Token |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-06-18/france-calls-for-central-bank-review-of-facebook-cryptocurrency |access-date=18 Junie 2019 |publisher=Bloomberg News |date=18 Junie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200502141047/https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-06-18/france-calls-for-central-bank-review-of-facebook-cryptocurrency |archive-date=2 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die gebruik van 'n kriptogeldeenheid en blokketting vir die implementering is bevraagteken.<ref name="BBC"/> === Regulatoriese reaksie === Op 18 Junie 2019 het [[Maxine Waters]], voorsitter van die Laerhuisfinansiëledienstekomitee in die laerhuis van die [[Verenigde State van Amerika]], Facebook gevra om hul plan te stop vir die ontwikkeling en bekendstelling van Libra met verwysing na 'n lys van onlangse skandale. Sy het gesê: "Die kriptogeldeenheidmark het tans nie 'n duidelike regulatoriese raamwerk om sterk beskerming vir beleggers, verbruikers en die [[ekonomie]] te bied nie. Reguleerders moet dit sien as 'n opwek-oproep om ernstig te raak oor die privaatheid en nasionale veiligheidsbelange, kuberveiligheidsrisiko's en die hantering van risiko's wat deur kriptogeldeenhede veroorsaak word"<ref>{{cite news |last=Wong |first=Queenie |url=https://www.cnet.com/news/us-lawmaker-wants-facebook-to-halt-its-libra-cryptocurrency-project/ |title=US lawmaker wants Facebook to halt its Libra cryptocurrency project |work=CNET |date=18 Junie 2019 |access-date=19 Junie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191017082437/https://www.cnet.com/news/us-lawmaker-wants-facebook-to-halt-its-libra-cryptocurrency-project/ |archive-date=17 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref>. Op 2 Julie 2019 het die Amerikaanse Huiskomitee oor Finansiële Dienste se Demokrate 'n brief aan Facebook gestuur om die maatskappy te versoek om die ontwikkeling van sy digitale geldeenheid te stop. Die brief spreek kommer uit oor privaatheid, nasionale veiligheid, handel en monetêre beleid vir die maatskappy asook vir hul meer as twee miljard gebruikers.<ref>{{cite web |url=https://financialservices.house.gov/news/documentsingle.aspx?DocumentID=404009 |title=Committee Democrats Call on Facebook to Halt Cryptocurrency Plans |publisher=U.S. House Committee on Financial Services Democrats |date=2 Julie 2019 |access-date=3 Julie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200308101545/https://financialservices.house.gov/news/documentsingle.aspx?DocumentID=404009 |archive-date=8 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Amerikaanse president [[Donald Trump]] het op die sosiale netwerk [[Twitter]] teen Libra en ander kriptogeldeenhede uitgevaar. Hy het gesê dat hy "nie 'n aanhanger is nie" en dat Facebook en ander maatskappye om banklisensies moet aansoek doen indien hulle [[Bank (finansiële instelling)|banke]] wil word.<ref name="ft">{{cite web |url=https://www.ft.com/content/57692326-a452-11e9-974c-ad1c6ab5efd1 |title=Donald Trump hits out at Facebook’s Libra and bitcoin |date=12 Julie 2019 |access-date=12 Julie 2019 |work=[[Financial Times]] |first=Hannah |last=Murphy |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191203145930/https://www.ft.com/content/57692326-a452-11e9-974c-ad1c6ab5efd1 |archive-date=3 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref><ref name="youtube-bloomberg-trump-libra">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=HGXqg37JMQE |title=Trump Warns Facebook on Crypto |work=[[YouTube]] |author=Bloomberg Politics |date=11 Julie 2019 |access-date=12 Julie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190712090125/https://www.youtube.com/watch?v=HGXqg37JMQE |archive-date=12 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Amerikaanse minister van finansies, [[Steven Mnuchin]], het gesê dat sy departement ernstig bekommerd is dat Libra deur [[Geldwassery|geldwassers]] en die befondsers van [[terrorisme]] misbruik kan word.<ref name="youtube-ft">{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=b0PVBpSA3lw |title=US Treasury has 'serious concerns' over Facebook's Libra |work=[[YouTube]] |author=Financial Times |date=15 Julie 2019 |access-date=17 Julie 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190725181705/https://www.youtube.com/watch?v=b0PVBpSA3lw |archive-date=25 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Hy het verduidelik dat kriptogeld soos Bitcoin gebruik word om miljarde dollar se onwettige aktiwiteite, soos [[kubermisdaad]], belastingontduiking, afpersing, lospryssagteware, onwettige [[dwelmmiddel]]s, en mensehandel te fassiliteer, en dat kriptogeld 'n kwessie van nasionale sekuriteit is.<ref name="youtube-ft" /> === Bekommernisse oor privaatheid === Bedryfswaarnemers spekuleer of Libra betekenisvolle privaatheid aan sy gebruikers sou bied.<ref name=Fortune2019-06-18> {{cite news | url = http://fortune.com/2019/06/18/facebook-project-libra-crypto-coin-cryptocurrency-how-it-works/ | title = Facebook's Project Libra: 5 Things to Know About the Cryptocurrency | work = Fortune magazine | author = Jeff John Roberts | date = 2019-06-18 | archiveurl = https://web.archive.org/web/20190618114419/http://fortune.com/2019/06/18/facebook-project-libra-crypto-coin-cryptocurrency-how-it-works/ | archivedate = 2019-06-18 | accessdate = 2019-06-19 |url-status=live | quote = So, in theory, only Calibra will have a record of your transactions. But many Calibra users may decide to use its integrated Facebook friend-finding feature, and if they do, their data will be combined. }} </ref> Facebook se plan is om sy filiaal Calibra vir Libra vir Facebook-gebruikers te bestuur, en Facebook-bestuurders het gesê dat Calibra nie die rekeninghouer se aankoopinligting met Facebook sonder toestemming sal deel nie.<ref name=marketwatch2019-06-19> {{cite news | url = https://www.marketwatch.com/story/facebooks-libra-coin-could-become-a-big-pain-in-the-wallet-for-consumers-2019-06-19 | title = Why Facebook’s Libra coin could become a big pain in your wallet | work = Market Watch | author = Jacob Passy | date = 2019-06-19 | archiveurl = | archivedate = | accessdate = 2019-06-19 |url-status=live | quote = Libra sal 'n "stablecoin" wees, gekoppel aan die waarde van ander geldeenhede, anders as ander kriptogeldeenhede soos bitcoin BTC, -4.27% Verbruikers wat Facebook se Messenger-diens, WhatsApp of 'n losstaande toepassing gebruik, sal toegang tot Libra hê deur 'n digitale beursie wat deur die nuwe Facebook-filiaal Calibra bestuur word. }} </ref> Die stelsel was egter ook beplan om 'n vriend-soek-soekfunksie in te sluit, en die gebruik van hierdie funksie sal toestemming vir Calibra wees om die rekeninghouer se transaksiegeskiedenis te kombineer met hul Facebook-rekening.<ref name=Fortune2019-06-18C/> == Verwysings == {{Verwysings|3}} == Notas == {{en-vertaal|Libra (cryptocurrency)}} {{Kriptogeld}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geldeenhede]] sw3gx4f6jfe7wcz7utsc8fl8jotixdg 0 270234 2894717 2823238 2026-04-17T21:00:09Z SpesBona 2720 Opruim 2894717 wikitext text/x-wiki : ''Hierdie artikel handel oor die etniese groep. Vir die taal, sien [[Marathi]].'' {{Etniese groep | beeld = <div style="white-space:nowrap;"> [[Lêer:Shivaji British Museum.jpg|x60px]][[Lêer:Tukaram.jpg|x60px]][[Lêer:Peshwa Baji Rao I riding horse.jpg|x60px]][[Lêer:Rani of jhansi.jpg|x60px]][[Lêer:Mahadaji Sindhia.jpg|x60px]]<br />[[Lêer:Bal G. Tilak.jpg|x60px]][[Lêer:Dr. Bhim Rao Ambedkar.jpg|x60px]][[Lêer:Phalke.jpg|x60px]][[Lêer:Dr. Hedgevar.jpg|x60px]][[Lêer:Savarkar3xt.jpg|x60px]]<br />[[Lêer:Mphule.jpg|x60px]][[Lêer:GKGokhale.jpg|x60px]][[Lêer:Bundesarchiv Bild 183-57000-0274, Berlin, V. SED-Parteitag, 3.Tag.jpg|x60px]][[Lêer:Bal Thackeray at 70th Master Dinanath Mangeshkar Awards (1) (cropped).jpg|x60px]][[Lêer:Anna Hazare Jantar Mantar.jpg|x60px]]<br />[[Lêer:Lata Mangeshkar - still 29065 crop.jpg|x60px]][[Lêer:Ashaji.jpg|x60px]][[Lêer:Sachin at Castrol Golden Spanner Awards (crop).jpg|x60px]][[Lêer:Sunny Gavaskar Sahara.jpg|x60px]]<br />[[Lêer:Kochadaiiyaan Rajini.jpg|x60px]][[Lêer:Nana patekar.jpg|x60px]][[Lêer:Madhuri Dixit cropped.jpg|x60px]][[Lêer:Ashutosh Gowariker at the launch of T P Aggarwal's trade magazine 'Blockbuster' 15.jpg|x60px]][[Lêer:Devendra fadnavis.png|x60px]]<br />[[Lêer:A statue of Dwarkanath Kotnis.jpg|x60px]][[Lêer:Nitin Gadkari 1.JPG|x60px]][[Lêer:Madhav Gadgil.jpg|x60px]][[Lêer:Dnyaneshwar-agashe-2002.png|x60px]][[Lêer:Rahul Dravid at GQ Men Of The Year 2012 AWARD.jpg|x60px]] </div> | onderskrif = | groep = Marathi's | bevolking = ca. 80–90 miljoen<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.ethnologue.com/language/mar |title=Ethnologue: Languages of the World, Seventeenth edition, Marathi |publisher=[[Ethnologue]] |accessdate=9 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509224839/https://www.ethnologue.com/language/mar |archive-date=9 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> | plek = {{vlagland|Indië}} 83&nbsp;026&nbsp;680<ref>{{en}} {{cite web |title=Scheduled Languages in descending order of speaker's strength – 2011 |url=http://www.censusindia.gov.in/2011Census/Language-2011/Statement-1.pdf |publisher=Registrar General and Census Commissioner of India |date=29 Junie 2018 |accessdate=9 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190917003508/http://www.censusindia.gov.in/2011Census/Language-2011/Statement-1.pdf |archive-date=17 September 2019 |url-status=dead|df=dmy-all}}</ref><br /> {{vlagland|Israel}} 60&nbsp;000 | taal = [[Marathi]] | geloof = '''Meerderheid:'''<br />[[Lêer:Om.svg|15px]] [[Hindoeïsme]]<br />'''Minderhede:'''<br />[[Lêer:Dharma Wheel.svg|18px]] [[Boeddhisme]] • [[Lêer:Allah-green.svg|15px]] [[Islam]] • [[Lêer:Christian cross.svg|12px]] [[Christendom]]|<br />[[Lêer:Jain Prateek Chihna.svg|12px]] [[Djainisme]] en ander | verwante = Ander [[Indo-Ariese tale|Indo-Ariërs]] soos [[Bengale (volk)|Bengale]], [[Gujarati's]], [[Punjabi's]], [[Rohingia]], [[Sindhi's]] en [[Singalese]] • [[Bene Israel]] }} Die '''Marathi's''' ([[Marathi]]: मराठी लोक) is 'n [[Indo-Ariese tale|Indo-Ariese]] [[etniese groep]] wat Marathi as [[moedertaal]] praat en inheems is aan die [[Indië|Indiese]] deelstaat [[Maharashtra]]. Daarbenewens woon hulle in naburige streke soos Belgaum en Karwar van [[Karnataka]] en die deelstaat [[Goa]] in westelike Indië.<ref>{{en}} {{cite web|url=http://www.discoveredindia.com/maharashtra/land-of-rocks/people.htm|title=Marathi People- People of Maharashtra- About Maharashtrians|accessdate=9 Augustus 2019|archive-date=16 Maart 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180316140115/http://www.discoveredindia.com/maharashtra/land-of-rocks/people.htm|url-status=dead}}</ref> Die term "Maratha" word soms deur historici gebruik om na al die Marathisprekendes te verwys, onafhanklik van die kaste of die eertydse Marathakaste.<ref>{{en}} {{cite web |url=https://www.britannica.com/topic/Maratha |title=Maratha |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate=9 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200507211248/https://www.britannica.com/topic/Maratha |archive-date=7 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Die Marathigemeenskap het in die 17de eeu die politieke veld betree, toe Marathakrygers onder Chhatrapati Shivaji Maharaj die [[Maratharyk]] gestig en die heerskap van die [[Mogolryk]] beëindig het.<ref>{{en}} {{cite journal |first = M. N.|last = Pearson|title = Shivaji and the Decline of the Mughal Empire|journal = The Journal of Asian Studies|volume = 35|issue = 2|pages = 221–235|date = Februarie 1976|jstor = 2053980|doi=10.2307/2053980}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aqqBPS1TDUgC&pg=PA28|title=Delhi, the Capital of India|first=John|last=Capper|date=11 Augustus 2017|publisher=Asian Educational Services|accessdate=11 Augustus 2017|via=Google Books|isbn=9788120612822}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|url=https://books.google.com/books?id=bXWiACEwPR8C&pg=PA1941-IA82&lpg=PA1941-IA82|title=An Advanced History of Modern India|first=Sailendra Nath|last=Sen|date=11 Augustus 2017|publisher=Macmillan India|accessdate=11 Augustus 2017|via=Google Books|isbn=978-0-230-32885-3}}</ref> [[Lêer:Family Photo of a Maharatta Family from Bombay (Mumbai) by the Taurines Studio - 1880's.jpg|duimnael|links|'n Marathigesin in [[Mumbai]], 1880's]] Wêreldwyd woon tussen 80 en 90 miljoen Marathi's, waarvan sowat 83 miljoen in Indië (6,86% van die bevolking). Hul tuiste, [[Maharashtra]], is in die sentraalwestelike Indië langs die kus van die [[Arabiese See]], 'n see van die [[Indiese Oseaan]], geleë. [[Mumbai]], [[Nagpur]], [[Pune]], [[Nashik]], [[Aurangabad]] en [[Solapur]] is die belangrikste metropolitaanse gebiede in Maharashtra. Die klein gemeenskap Marathi-[[Jode]] ([[Bene Israel]] – "Seuns van Israel") het hulle ná die stigting van [[Israel]] in die laat 1940's en vroeë 1950's daar gevestig.<ref>{{en}} Weil, S. (2012). "The Bene Israel Indian Jewish family in Transnational Context." ''Journal of Comparative Family Studies'', 71–80.</ref><ref>{{en}} Shalva Weil, ''Journal of Comparative Family Studies'' Vol. 43, No. 1, "The Indian Family: A Revisit" (Januarie–Februarie 2012), bl. 71-80, https://www.academia.edu/3524659/The_Bene_Israel_Indian_Jewish_Family_in_Transnational_Context</ref> Die aantal Bene Israel wat in Indië bly is in 1988 op sowat 4&nbsp;000 tot 5&nbsp;000 geskat.<ref>{{en}} Katz, N., & Goldberg, E. (1988). "The Last Jews in India and Burma." Jerusalem Letter, 101.</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Marathi people}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha|title=Maratha|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=9 Augustus 2019}} {{en-vertaal|Marathi people}} {{Normdata}} [[Kategorie:Etniese groepe in Indië]] [[Kategorie:Etniese groepe in Israel]] [[Kategorie:Maharashtra]] 9m71foskegrwgs7qmrdc9bvzvrl55ym 0 274760 2894595 2516260 2026-04-17T15:58:14Z Jcb 223 2894595 wikitext text/x-wiki Hieronder volg 'n '''lys van Nederlandse skilders''' wat in [[Nederland]] gebore is of daar aktief was. Oor die algemeen word die name ooreenkomstig die voorkeurspelling van die Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie gespel. == 14e en 15e eeu == [[Lêer:Ouwater, Aelbert van - The Raising of Lazarus - c. 1445.jpg|duimnael|[[Albert van Ouwater]], ca. 1450]] * [[Anthonis van Aken|Aken, Anthonis]] (Nijmegen? ca. 1420 - 's-Hertogenbosch 1478) * [[Jan van Aken|Aken, Jan van]] (Aken? ca. 1380 - 's-Hertogenbosch 1454) * [[Jheronimus Bosch|Bosch, Jheronimus]] ('s-Hertogenbosch? ca. 1450 - 's-Hertogenbosch 1516) * [[Dirk Bouts|Bouts, Dirk]] (Haarlem 1415 - Leuven 1475) * [[Petrus Christus|Christus, Petrus]] (Baarle ca. 1425 - Brugge 1476) * [[Gerard David|David, Gerard]] (Oudewater 1460 - Brugge 1523) * [[Geertgen tot Sint Jans]] (Haarlem? ca. 1460 - Haarlem 1495) * [[Jan Joest van Calcar|Joest van Calcar, Jan]] (Kalkar ca. 1450 - Haarlem 1519) * [[Gebroeders Van Limburg]] (Nijmegen <1385 - Frankrijk ca. 1416) * [[Jan Maelwael|Maelwael, Jan]] (Nijmegen ca. 1365 - Parijs, 1419) * [[Johan van den Mynnesten|Mynnesten, Johan van den]] (Schüttorf 1425 - Zwolle 1504) * [[Albert van Ouwater|Ouwater, Albert van]] (Oudewater ca. 1410 - Haarlem? >1475) == 16e eeu == [[Lêer:Marten van Heemskerck 002.jpg|duimnael|[[Maarten van Heemskerck]], 1529]] [[Lêer:Lucas van Leyden 005.jpg|duimnael|[[Lucas van Leyden]], ca. 1508]] [[Lêer:Marinus Claesz. van Reymerswaele 001.jpg|duimnael|[[Marinus van Reymerswale]], 1539]] * [[Pieter Aertsen|Aertsen, Pieter]] (Amsterdam 1508 - Amsterdam 1575) * [[Rijckaert Aertsz.|Aertsz., Rijckaert]] (Wijk aan Zee 1482 - Antwerpen 1577) * [[Jan van Amstel|Amstel, Jan van]] (Amsterdam ca. 1500 - Antwerpen ca. 1542) * [[Dirck Barendsz.|Barendsz, Dirck]] (Amsterdam 1475 - Amsterdam 1528) * [[Jan de Beer|Beer, Jan de]] (Antwerpen 1580 - Antwerpen 1624) * [[Christiaen Jansz van Bieselingen|Bieselingen, Christiaen Jansz van]] (Delft, 1558 – Middelburg, 1600) * [[Pieter Bruegel de Oude|Bruegel de Oude, Pieter]] (Breda? 1525 - Brussel 1569) * [[Joos van Cleve|Cleve, Joos van]] (Kleef? ca. 1485/1490 – Antwerpen 1540-41) * [[Jan Wellens de Cock|Cock, Jan Wellens de]] (Leiden? ca. 1480 - Antwerpen 1527) * [[Gillis van Coninxloo|Coninxloo, Gillis van]] (Antwerpen 1544 - Amsterdam 1607) * [[Adriaen van Cronenburg|Cronenburg, Adriaen van]] (Schagen ca. 1545 - Bergum ca. 1604) * [[Jacob Cornelisz. van Oostsanen|Cornelisz. van Oostsanen, Jacob]] (Oostzaan 1472 - Amsterdam 1533) * [[Cornelis van Dalem|Dalem, Cornelis van]] (Antwerpen ca. 1530 - Breda 1573) * [[Jacob Willemsz. Delff (I)|Delff, Jacob Willemsz.]] (Gouda ca. 1550 - Delft 1601) * [[Barend Dircksz|Dircksz, Barend]] (alias 'Doove Barend') (Amsterdam? ca. 1500 - Amsterdam? >1557) * [[Cornelis Engebrechtsz.|Engebrechtsz., Cornelis]] (Leiden ca. 1468 - Leiden 1533) * [[Hendrick Goltzius|Goltzius, Hendrick]] (Mulbracht (bij Venlo) 1558 - Haarlem 1617) * [[Jan Gossaert|Gossaert, Jan]] (Maubeuge 1478 - Middelburg 1532) * [[Cornelis van der Goude|Goude, Cornelis van]] (Gouda 1510 - Gouda >1552) * [[Corneille de la Haye|Haye, Corneille de la]] (Den Haag 1505 - Lyon 1575) * [[Maarten van Heemskerck|Heemskerck, Maarten van]] (Heemskerk] 1498 - Haarlem 1574) * [[Dirck Jacobsz.|Jacobsz., Dirck]] (Amsterdam ca. 1497 - Amsterdam 1567) * [[Cornelis Ketel|Ketel, Cornelis]] (Gouda 1548 - Amsterdam 1616) * [[Willem Key|Key, Willem]] (Breda 1515 - Antwerpen 1568) * [[Pieter Cornelisz. Kunst|Kunst, Pieter Cornelisz]] (Leiden 1484 - Leiden 1561) * [[Aertgen van Leyden|Leyden, Aertgen Claesz van]] (Leiden 1498 - Leiden 1564) * [[Lucas van Leyden|Leyden, Lucas van]] (Leiden 1494 - Leiden 1533) * [[Jan Gossaert|Mabuse, Jan Gossaert van]] (Maubeuge 1478 - Middelburg 1532) * [[Karel van Mander|Mander, Karel van]] (Meulebeke 1548 - Amsterdam 1606) * [[Jan Mandijn|Mandijn, Jan]] (Haarlem 1500 - Antwerpen 1560) * [[Anthonis Mor van Dashorst|Mor, Anthonis]] (Utrecht 1519 - Antwerpen 1576) * [[Jan Mostaert|Mostaert, Jan]] (Haarlem 1475 - Haarlem 1555) * [[Jacob Cornelisz. van Oostsanen|Oostsanen, Jacob Cornelisz. van]] (Oostzaan 1472 - Amsterdam 1533) * [[Pieter Pietersz.|Pietersz, Pieter]] (Antwerpen 1541 - Amsterdam 1603) * [[Pieter Pourbus|Pourbus, Pieter]] (Gouda 1523 - Brugge 1584) * [[Marinus van Reymerswale|Reymerswale, Marinus van]] (Reimerswaal ca. 1490 - Goes 1546) * [[Jan Saenredam|Saenredam, Jan]] (Zaandam 1565 - Assendelft 1607) * [[Jan van Scorel|Scorel, Jan van]] (Schoorl 1495 - Utrecht 1562) * [[Jan Soens|Soens, Jan]] (Den Bosch 1547/48 - Parma 1611/14) * [[Hendrik van Steenwijk de Oudere|Steenwijck, Hendrick I van]] (Kampen ca. 1550 - Frankfurt am Main 1603) * [[Lambert Sustris|Sustris, Lambert]] (Amsterdam ca. 1515 - Venetië 1591) * [[Jacob van Utrecht|Utrecht, Jacob van]] (Utrecht? 1479 - Lübeck? >1530) * [[Jan Cornelisz Vermeyen|Vermeyen, Jan Cornelisz]] (Beverwijk 1500 - Brussel 1559) * [[Hans Vredeman de Vries|Vredeman de Vries, Hans]] (Leeuwarden 1527 - Antwerpen of Hamburg 1606) == 17e eeu == === A === [[Lêer:A Scene on the Ice near a Town.jpg|duimnael|[[Hendrick Avercamp]], 1610]] * [[Johannes van der Aeck|Aeck, Johannes van der]] (Leiden 1636 - aldaar 1682) * [[Evert van Aelst|Aelst, Evert van]] (Delft 1602 - Delft 1657) * [[Willem van Aelst|Aelst, Willem van]] (Delft 1627 - Amsterdam 1687) * [[Jan van Aken (1614-1661)|Aken, Jan van]] (Amsterdam, 1614 - aldaar 1661) * [[Herman van Aldewereld|Aldewereld, Herman van]] (Amsterdam, 1628 - aldaar 1669) * [[Philips Angel I|Angel I, Philips]] (Middelburg, 1616 - na 22 oktober 1683) * [[Philips Angel II|Angel II, Philips]] (Leiden, ca. 1618 - na 1664) * [[Pieter van Anraedt|Anraedt, Pieter van]] (Utrecht 1635 - Deventer 1678) * [[Arnoldus van Anthonissen|Anthonissen, Arnoldus van]] (Amsterdam, 1631 - Zierikzee, 1703) * [[Hendrick van Anthonissen|Anthonissen, Hendrick van]] (Amsterdam 1605 - Amsterdam 1656) * [[Aert Anthonisz.|Antum, Aert van]] (Antwerpen, 1580 - Amsterdam, 1620) * [[Bartholomeus Appelman|Appelman, Bartholomeus]] (Den Haag ca. 1628 - aldaar 1686) * [[Arent Arentsz|Arentsz, Arent]] (Amsterdam, 1585 - aldaar, 1631) * [[Vincent Malo|Vincenzo Armanno]] (Kamerijk, ca. 1605 - Rome, ca. 1650) * [[Pieter Jansz. van Asch|Asch, Pieter Jansz. van]] (Delft, 1603 - aldaar, 1678) * [[Jan Asselijn|Asselijn, Jan]] (Diemen of Dieppe ca. 1610 - Amsterdam 1652) * [[Jan van Assen|Assen, Jan van]] (Amsterdam, 1635 - aldaar, 1697) * [[Bartholomeus Assteyn|Assteyn, Bartholomeus]] (Dordrecht 1607 - Dordrecht <1677) * [[Balthasar van der Ast|Ast, Balthasar van der]] (Middelburg 1593 - Delft 1657) * [[Barend Avercamp|Avercamp, Barend]] (Kampen 1612 - Kampen 1679) * [[Hendrick Avercamp|Avercamp, Hendrick]] (Amsterdam 1585 - Kampen 1634) === B === [[Lêer:Jacob Adriaensz. Backer 001.jpg|duimnael|[[Jacob Adriaensz Backer]], 1635]] [[Lêer:Cornelis Pietersz. Bega - De Alchemist.jpg|duimnael|[[Cornelis Pietersz. Bega|Cornelis Pietersz Bega]], 1663]] [[Lêer:Hans Gillisz. Bollongier 001.jpg|duimnael|[[Hans Bollongier]], 1644]] [[Lêer:Hendrick Jansz. Terbrugghen 003.jpg|duimnael|[[Hendrick ter Brugghen]], 1623]] * [[Sara van Baalbergen|Baalbergen, Sara van]] (Haarlem, 1607 - na 1638) * [[Dirck van Baburen|Baburen, Dirck van]] (Wijk bij Duurstede 1595 - Utrecht 1624) * [[Adriaen Backer|Backer Adriaen]] (Amsterdam, 1635 - aldaar, 1684) * [[Jacob Adriaensz Backer|Backer, Jacob Adriaensz]] (Harlingen 1608 - Amsterdam 1651) * [[Ludolf Bakhuizen|Backhuizen, Ludolf]] (Emden 1631 - Amsterdam 1708) * [[Jacobus de Baen|Baen, Jacobus de]] (Den Haag, 1673 - Wenen, 1700) * [[Jan de Baen|Baen, Jan de]] (Haarlem 1633 - Den Haag 1702) * [[David Bailly|Bailly, David]] (Leiden 1584 - Leiden 1657) * [[Ludolf Bakhuizen|Bakhuizen, Ludolf]] (Emden, 1630 - Amsterdam, 1708) * [[Johannes Barra|Barra, Johannes]] (Den Bosch of Middelburg, 1581 - Londen, 1634) * [[Willem Bartsius|Bartsius, Willem]] (Enkhuizen, 1612 - aldaar, 1657) * [[Hendrik Bary|Bary, Hendrik]] (Gouda ca. 1640 - Gouda 1707) * [[Bartholomeus van Bassen|Bassen, Bartholomeus van]] (Antwerpen 1590 - Den Haag 1652) * [[Gerrit Battem|Battem, Gerrit]] (Rotterdam ca. 1636 - Rotterdam 1684) * [[David Beck|Beck, David]] (Delft 1621 - Den Haag 1656) * [[Johannes Torrentius|Beeck, Johannes van der]] (Amsterdam 1589 - Amsterdam 1644) * [[Andries Beeckman|Beeckman, Andries]] (Hasselt, 1628 - Amsterdam, 1664) * [[Jan Karel van Beecq|Beecq, Jan Karel Donatus van]] (Amsterdam, 1638 - aldaar, 1722) * [[Adriaen Cornelisz. Beeldemaker|Beeldemaker, Adriaen Cornelisz.]] (Rotterdam, 1618 - Den Haag, 1709) * [[François Beeldemaker|Beeldemaker, François]] (Dordrecht, 1659 - Rotterdam, 1728) * [[Cornelis Beelt|Beelt, Cornelis]] (Rotterdam ca. 1630 - Haarlem of Rotterdam 1702) * [[Abraham Beerstraaten|Beerstraaten, Abraham]] (Amsterdam, 1643 - na 1666) * [[Anthonie Beerstraaten|Beerstraaten, Anthonie]] (Amsterdam, 1646 - na 1665) * [[Jan Abrahamsz. van Beerstraten|Beerstraaten, Jan Abrahamsz]] (Amsterdam 1622 - Amsterdam 1666) * [[Sybrand van Beest|Beest, Sybrand van]] (ca. 1610 - 1674) * [[Cornelis Bega|Bega, Cornelis Pietersz]] (Haarlem 1632 - Haarlem 1664) * [[Abraham Begeyn|Begeyn, Abraham Jansz]] (Leiden 1637 - Berlijn 1697) * [[Abraham van Beijeren|Beijeren, Abraham van]] (Den Haag 1620 - Overschie 1690) * [[Leendert van Beijeren|Beijeren, Leendert van]] (Noordwelle, 1619/1620 - Amsterdam, 1649) * [[Jacob Bellevois|Bellevois, Jacob]] (Rotterdam, 1621 - aldaar, 1676) * [[Willem van Bemmel|Bemmel, Willem van]] (Utrecht, 1630 - Nuremberg, 1708) * [[Johannes van der Bent|Bent, Johannes van der]] (Amsterdam, ca. 1650 - aldaar, 1690) * [[Nicolaes Berchem|Berchem, Nicolaes Pietersz]] (Haarlem 1620 - Amsterdam 1683) * [[Gerrit Berckheyde|Berckheyde, Gerrit Adriaensz]] (Haarlem 1638 - Haarlem 1698) * [[Job Berckheyde|Berckheyde, Job Adriaensz]] (Haarlem 1630 - Haarlem 1693) * [[Hendrick Berckman|Berckman, Hendrick]] (Klundert, 1629 - Middelburg, 1679) * [[Pieter van Berendrecht|Berendrecht, Pieter van]] (Haarlem, 1616 - Weesp, 1672) * [[Claes van Beresteyn|Beresteyn, Claes van]] (Haarlem, 1617/1627/1637 - aldaar, 1684) * [[Dirck van der Bergen|Bergen, Dirck van de]] (Haarlem, ca. 1645 - aldaar, na 1690) * [[Gillis Gillisz. de Bergh|Bergh, Gillis Gillisz. de]] (Delft, ca. 1600 - aldaar, 1669) * [[Jan van den Bergh|Bergh, Jan van den]] (Alkmaar, 1587 – aldaar, 1660) * [[Matthijs van den Bergh|Bergh, Matthias Jansz van den]] (Ieper, 1618 - Alkmaar, 1687) * [[Christoffel van den Berghe|Berghe, Christoffel van den]] (Middelburg 1590 - Middelburg 1645) * [[Wilhelmus Beurs|Beurs, Wilhelmus]] (Dordrecht 1656 - Zwolle 1700) * [[Cornelis de Bie (1621–1664)|Bie, Cornelis de]] (1621 - Amsterdam, 1664) * [[Jan van Bijlert|Bijlert, Jan van]] (Utrecht, 1597 - Utrecht 1671) * [[Barend Bispinck|Bispinck, Barend]] (Dordrecht, 1622 - na 1658) * [[Cornelis Bisschop|Bisschop, Cornelis]] (Dordrecht 1630 - Dordrecht 1674) * [[Jan de Bisschop|Bisschop, Jan de]] (Amsterdam, 1628 - Den Haag, 1671) * [[Jan Theunisz. Blanckerhoff|Blanckerhoff, Jan Theunisz.]] (Alkmaar, 1628 - Amsterdam, 1669) * [[Richard van Bleeck|Bleeck, Richard van]] (Den Haag, 1670 - Londen, na 1748) * [[Peter van Bleeck|Bleeck, Peter van]] (Den Haag, 1697 - Londen, 1764) * [[Dirck Bleker|Bleker, Dirck]] (Haarlem, ca. 1621 - onbekend, voor 1702) * [[Gerrit Bleker|Bleker, Gerrit Claesz]] (Haarlem ca. 1600 - Haarlem 1656) * [[Daniël de Blieck|Blieck, Daniël de]] (Middelburg, ca. 1610 - aldaar, 1673) * [[Jacob Block|Block, Jacob Reyersz]] (Gouda 1598/1599 - Sint-Winoksbergen ≥1646) * [[Abraham Bloemaert|Bloemaert, Abraham]] (Gorinchem 1566 - Utrecht 1651) * [[Adriaen Bloemaert|Bloemaert, Adriaen]] (Utrecht, ca. 1609 - aldaar, 1666) * [[Cornelis Bloemaert II|Bloemaert, Cornelis]] (Utrecht 1603 - Rome 1692) * [[Hendrick Bloemaert|Bloemaert, Hendrick]] (Utrecht, 1601 of 1602 - aldaar, 1672) * [[Reyer van Blommendael|Blommendael, Reyer van]] (Amsterdam, 1628 - Haarlem, 1675) * [[Arnoldus Bloemers|Bloemers, Arnoldus]] (Amsterdam 1792 - Den Haag 1844) * [[Pieter de Bloot|Bloot, Pieter de]] (Rotterdam 1601 - Rotterdam 1658) * [[Zacharias Blyhooft|Blyhooft, Zacharias]] (c. 1630 - 1681, Middelburg) * [[Maerten Boelema de Stomme|Boelema, Maarten]] (de stomme) (Leeuwarden 1611 - Haarlem 1644) * [[Hendrick Bogaert|Bogaert, Hendrick]] (Amsterdam, 1630 – aldaar, 1675) * [[Ferdinand Bol|Bol, Ferdinand]] (Dordrecht 1616 - Amsterdam 1680) * [[Hans Bollongier|Bollongier, Hans]] (Haarlem ca. 1600 - Haarlem 1675) * [[Paulus Bor|Bor, Paulus]] (Amersfoort 1601 - Amersfoort 1669) * [[Gerard ter Borch (I)|Borch, Gerard (I) ter]] (Zwolle 1583 - Zwolle 1662) * [[Gerard ter Borch (II)|Borch, Gerard (II) ter]] (Zwolle 1617 - Deventer 1681) * [[Gesina ter Borch|Borch, Gesina ter]] (Zwolle 1633 - Deventer 1690) * [[Moses ter Borch|Borch, Moses ter]] (Zwolle 1645 - Harwich 1667) * [[Johannes Borman|Borman, Johannes]] (Den Haag ca. 1620 - Amsterdam >1659) * [[Pieter Borsseler|Borsseler, Pieter]] (Middelburg, 1633/34 - aldaar, na 1787) * [[Anthonie van Borssom|Borssom, Anthonie van]] (Amsterdam 1631 - Amsterdam 1677) * [[Jasper van den Bos|Bos, Jasper van den]] (Hoorn, 1634 – aldaar, 1656) * [[Abraham Bosschaert|Bosschaert, Abraham]] (Middelburg 1612 - Utrecht 1643) * [[Ambrosius Bosschaert de Oude|Bosschaert, Ambrosius (I)]] (Antwerpen 1573 - Den Haag 1621) * [[Ambrosius Bosschaert de Jonge|Bosschaert, Ambrosius (II)]] (Utrecht 1609 - Utrecht 1645) * [[Andries Both|Both, Andries]] (Utrecht 1612 - Venetië 1642) * [[Jan Both|Both, Jan]] (Utrecht ca. 1614 - Utrecht 1652) * [[Esaias Boursse|Boursse, Esaias]] (Amsterdam 1631, op zee 1672) * [[Richard Brakenburg|Brakenburg, Richard]] (Haarlem 1650 - Haarlem 1702) * [[Leonard Bramer|Bramer, Leonard]] (Delft 1596 - Delft 1674) * [[Dirck de Bray|Bray, Dirck de]] (Haarlem ca. 1635 - Goch 1694) * [[Jan de Bray|Bray, Jan de]] (Haarlem 1627 - Haarlem 1697) * [[Joseph de Bray|Bray, Joseph de]] (Haarlem ? - Haarlem 1664) * [[Salomon de Bray|Bray, Salomon de]] (Amsterdam 1597 - Haarlem 1664) * [[Bartholomeus Breenbergh|Breenbergh, Bartholomeus]] (Deventer 1598 - Amsterdam 1657) * [[Quiringh van Brekelenkam|Brekelenkam, Quiringh Gerritsz van]] (Zwammerdam 1622 - Leiden 1669) * [[Elias van den Broeck|Broeck, Elias van den]] (Antwerpen 1649 - Amsterdam 1708) * [[André Broedelet]] (Batavia 1872 – Leiden 1936) * [[Jan Gerritsz. van Bronckhorst|Bronckhorst, Jan Gerritsz van]] (Utrecht 1603 - Amsterdam 1661) * [[Adriaen Brouwer|Brouwer, Adriaen]] (Oudenaarde 1605 - Antwerpen 1638) * [[Hendrick ter Brugghen|Brugghen, Hendrick ter]] (Utrecht 1588 - Utrecht 1629) * [[Hendrick van der Burgh|Burgh, Hendrick van der]] (Naaldwijk 1627 - Leiden? >1666) * [[Willem Buytewech|Buytewech, Willem Pietersz]] (Rotterdam 1591 - Rotterdam 1624) === C === [[Lêer:Cappelle, Calm.jpg|duimnael|[[Jan van de Cappelle]], 1655]] [[Lêer:Cuyp, Aelbert - Landscape with herdsman and cattle - Rijksmuseum.jpg|duimnael|[[Aelbert Cuyp]], 1660]] * [[Arent Arentsz]] (Amsterdam 1586 - Amsterdam 1631) * [[Jan van Call|Call, Jan I van]] (Nijmegen 1656 - Den Haag 1703) * [[Abraham van Calraet|Calraet, Abraham van]] (Dordrecht 1642 - Dordrecht 1722) * [[Jacob van Campen|Campen, Jacob van]] (Haarlem 1596 - Amersfoort 1657) * [[Govert Dircksz Camphuysen|Camphuysen, Govert Dircksz]] (Gorinchem 1623 - Amsterdam 1672) * [[Jan van de Cappelle|Cappelle, Jan van de]] (Amsterdam 1626 - Amsterdam 1679) * [[Pieter Claesz.|Claesz., Pieter]] (Berchem 1597 - Haarlem 1660) * [[Jacques de Claeuw|Claeuw, Jacques de]] (Dordrecht 1642 - Leiden >1694) * [[Pieter Codde|Codde, Pieter]] (Amsterdam 1599 - Amsterdam 1678) * [[Edwaert Collier|Collier, Edwaert]] (Breda ca. 1640 - Londen 1708) * [[Adriaen Coorte|Coorte, Adriaen]] (IJzendijke ca. 1660 - Middelburg >1707) * [[Hendrick Coster|Coster, Hendrick]] (Arnhem? ca. 1615 - Groningen? >1664) * [[Christiaen van Couwenbergh|Couwenbergh, Christiaen van]] (Delft 1604 - Keulen 1667) * [[Wouter Crabeth II|Crabeth, Wouter]] (Gouda 1594 - Gouda 1644) * [[Anthonie Jansz. van der Croos|Croos, Anthonie Jansz. van der]] (Alkmaar 1606 - Den Haag 1663) * [[Albert Cuyp|Cuyp, Aelbert]] (Dordrecht 1620 - Dordrecht 1691) * [[Benjamin Cuyp|Cuyp, Benjamin Gerritsz]] (Dordrecht 1612 - Dordrecht 1652) * [[Jacob Gerritsz. Cuyp|Cuyp, Jacob Gerritsz.]] (Dordrecht 1594 - Dordrecht 1652) === D === [[Lêer:Karel Dujardin 001.jpg|duimnael|[[Karel Dujardin]], middel 17e eeu]] * [[Hendrick Danckerts|Danckerts, Hendrick]] (Den Haag 1625 - Amsterdam 1680) * [[Cornelis Gerritsz. Decker|Decker, Cornelis Gerritsz.]] (Haarlem? 1623 - Haarlem 1678) * [[Dirck van Delen|Delen, Dirck van]] (Heusden 1605 - Arnemuiden1671) * [[Cornelis Jacobsz. Delff|Delff, Cornelis Jacobsz.]] (Gouda 1570 - Delft 1643) * [[Jacob Willemsz. Delff (II)|Delff (II), Jacob Willemsz.]] (Delft 1619 - Delft 1661) * [[Willem Jacobsz. Delff|Delff, Willem Jacobsz.]] (Delft 1580 - Delft 1638) * [[Abraham van Diepenbeeck|Diepenbeeck, Abraham van]] ('s-Hertogenbosch 1596 - Antwerpen 1675) * [[Abraham Diepraam|Diepraam, Abraham]] (Rotterdam 1622 - Rotterdam? 1670) * [[Adriaen van Diest|Diest, Adriaen van]] (Den Haag 1655 - Londen 1704) * [[Jeronymus van Diest (I)|Diest, Jeronymus van (I)]] (Den Haag ca. 1600 - ?) * [[Jeronymus van Diest (II)|Diest, Jeronymus van (II)]] (Den Haag 1631 - Den Haag >1677) * [[Willem van Diest|Diest, Willem van]] (Den Haag? 1590/1610 - 1668/1688) * [[Jacob van der Does|Does, Jacob van der]] (Amsterdam 1623 - Sloten 1673) * [[Simon van der Does|Does, Simon van der]] (Den Haag 1653 - Antwerpen 1717) * [[Gerard Donck|Donck, Gerard]] (ca. 1600 - ca. 1650) * [[Lambert Doomer|Doomer, Lambert]] (Amsterdam 1624 - Amsterdam 1700) * [[Gerrit Dou|Dou, Gerard]] (Leiden 1613 - Leiden 1675) * [[Cornelis Droochsloot|Droochsloot, Cornelis]] (Utrecht 1630 - >1673) * [[Joost Cornelisz. Droochsloot|Droochsloot, Joost Cornelisz]] (Utrecht 1586 - Utrecht 1666) * [[Willem Drost|Drost, Willem]] (Amsterdam 1633 - Amsterdam 1659) * [[Pieter Dubordieu|Dubordieu, Pieter]] (L'Île-Bouchard 1609 - Amsterdam? >1678) * [[Jacob Duck|Duck, Jacob]] (Utrecht 1600 - Utrecht 1667) * [[Jan Ariens Duif|Duif, Jan]] (Gouda 1617 - Gouda 1649) * [[Karel Dujardin|Dujardin, Karel]] (Amsterdam 1626 - Venetië 1678) * [[Cornelis Dusart|Dusart, Cornelis]] (Haarlem 1660 - Haarlem 1704) * [[Pieter Jacobsz. Duyfhuysen|Duyfhuysen, Pieter]] (Rotterdam 1608 - Rotterdam 1677) * [[Willem Cornelisz. Duyster|Duyster, Willem Cornelisz.]] (Amsterdam 1599 - Amsterdam 1635) * [[Floris van Dyck|Dyck, Floris Claesz. van]] (Haarlem 1575 - Haarlem 1651) === E === * [[Gerbrand van den Eeckhout|Eeckhout, Gerbrand van den]] (Amsterdam 1621 - Amsterdam 1674) * [[Justus van Egmont|Egmont, Justus van]] (Leiden 1601 - Antwerpen 1674) * [[Pieter Janssens Elinga|Elinga, Pieter Janssens]] (Brugge 1623 - Amsterdam 1682) * [[Cornelis Engebrechtsz.|Engebrechtsz., Cornelis]] (Leiden ca. 1462 - Leiden 1527) * [[Jacob Esselens|Esselens, Jacob]] (Amsterdam 1626 - Amsterdam 1687) * [[Allaert van Everdingen|Everdingen, Allaert van]] (Alkmaar 1617 - Amsterdam 1675) * [[Caesar van Everdingen|Everdingen, Cesar Boetius van]] (Alkmaar 1617 - Alkmaar 1678) * [[Willem Eversdijck|Eversdijck, Willem]] (Goes 1616/1620 - Middelburg 1671) === F === [[Lêer:Barent Fabritius 001.jpg|duimnael|[[Barent Fabritius]]]] * [[Barent Fabritius|Fabritius, Barent]] (Middenbeemster 1624 - Amsterdam 1673) * [[Carel Fabritius|Fabritius, Carel]] (Middenbeemster 1622 - Delft 1654) * [[Govert Flinck|Flinck, Govert]] (Kleef 1615 - Amsterdam 1660) * [[Bartram de Fouchier|Fouchier, Bartram de]] (Bergen op Zoom 1609 - Bergen op Zoom 1673) * [[Jan Baptist van Fornenburgh|Fornenburgh, Jan Baptist van]] (Antwerpen ca. 1590 - Den Haag 1648) * [[Hendrik de Fromantiou|Fromantiou, Hendrik de]] (Maastricht 1633 - Potsdam? >1700) * [[Abraham Furnerius|Furnerius, Abraham]] (Rotterdam 1628 - Rotterdam 1654) === G === [[Lêer:Aert de Gelder 007.jpg|duimnael|[[Aert de Gelder]], ca. 1696]] * [[Wybrand de Geest|Geest, Wybrande de]] (Leeuwarden 1592 - Leeuwarden ca. 1661) * [[Aert de Gelder|Gelder, Arent de]] (Dordrecht 1645 - Dordrecht 1727) * [[Jacob de Gheyn (II)|Gheyn, Jacob de (II)]] (Antwerpen 1565 - Den Haag 1629) * [[Jacob Gillig|Gillig, Jacob]] (Utrecht ca. 1636 - aldaar, 1701) * [[Nicolaes Gillis|Gillis, Nicolaes]] (Antwerpen - Haarlem 1632 of later) * [[Diana Glauber|Glauber, Diana]] (Amsterdam 1650 – Hamburg na 1721) * [[Hendrick Goudt|Goudt, Hendrick]] (Den Haag ca. 1583 - Utrecht 1648) * [[Jan van Goyen|Goyen, Jan Josefsz van]] (Leiden 1596 - Den Haag 1656) * [[Maria de Grebber|Grebber, Maria de]] (Haarlem 1602 - Enkhuizen 1680) * [[Pieter de Grebber|Grebber, Pieter Fransz de]] (Haarlem ca. 1600 - Haarlem 1652) * [[Jan Griffier (I)|Griffier, Jan (I)]] (Amsterdam 1645 - Londen 1718) === H === [[Lêer:Cornelis van Haarlem - Dirck Volckertszoon Coornhert.jpg|duimnael|[[Cornelis Cornelisz. van Haarlem|Cornelis van Haarlem]], ca. 1590]] [[Lêer:Melchior de Hondecoeter 001.jpg|duimnael|[[Melchior d'Hondecoeter]]]] [[Lêer:Gerrit van Honthorst - De koppelaarster.jpg|duimnael|[[Gerard van Honthorst]], 1625]] * [[Joris van der Haagen|Haagen, Joris van der]] (Arnhem 1615 - Den Haag 1669) * [[Cornelis Cornelisz. van Haarlem|Haarlem, Cornelis Cornelisz. van]] (Haarlem 1562 - Haarlem 1638) * [[Jan Hackaert|Hackaert, Jan]] (Amsterdam 1628 - Amsterdam >1685) * [[Dirck Hals|Hals, Dirck]] (Haarlem 1591 - Haarlem 1656) * [[Frans Hals|Hals, Frans]] (Antwerpen 1582 - Haarlem 1666) * [[Adriaen Hanneman|Hanneman, Adriaen]] (Den Haag ca. 1604 - Den Haag 1671) * [[Margaretha Haverman|Haverman, Margaretha]] (Breda 1693 - ?) * [[Daniël Haringh|Haringh, Daniël]] (Loosduinen 1641 - aldaar 1713) * [[Claes Dircksz. van der Heck|Heck, Claes Dircksz. van der]] (Alkmaar ca. 1595 - Alkmaar 1649) * [[Abraham van den Hecken|Hecken, Abraham van den]] (Antwerpen ca. 1610 - Amsterdam? >1655) * [[Gerret Willemsz. Heda|Heda, Gerret Willemsz.]] (Haarlem ca. 1625 - Haarlem 1649) * [[Willem Claesz. Heda|Heda, Willem Claesz]] (Haarlem 1594 - Haarlem 1680) * [[Cornelis de Heem|Heem, Cornelis de]] (Leiden 1631 - Antwerpen 1695) * [[David de Heem|Heem, David Cornelisz de]] (Antwerpen 1663 - Den Haag? >1701) * [[Jan Davidsz. de Heem|Heem, Jan Davidsz de]] (Utrecht 1606 - Antwerpen 1683) * [[Egbert van Heemskerk II|Heemskerck, Egbert van]] (Haarlem 1634 - Londen 1704) * [[Dirck Helmbreeker|Helmbreeker, Dirck]] (Haarlem 1633 - Rome 1696) * [[Bartholomeus van der Helst|Helst, Bartholomeus van der]] (Haarlem 1613 - Amsterdam 1670) * [[Jacob de Heusch|Heusch, Jacob de]] (Utrecht 1657 - Amsterdam 1701) * [[Willem de Heusch|Heusch, Willem de]] (Utrecht 1625 - Utrecht 1692) * [[Jan van der Heyden|Heyden, Jan van der]] (Gorinchem 1637 - Amsterdam 1712) * [[Meindert Hobbema|Hobbema, Meindert]] (Amsterdam 1638 - Amsterdam 1709) * [[Gerard Hoet|Hoet, Gerard]] (Zaltbommel 1648 - Den Haag 1733) * [[Gerard Hoet|Hoet, Gerard]] (de Jonge) (Utrecht 1698 - Den Haag 1760) * [[Gillis Claesz. de Hondecoeter|Hondecoeter, Gillis Claesz.]] (Mechelen ca. 1575 – Amsterdam 1638) * [[Gijsbert de Hondecoeter|Hondecoeter, Gijsbert]] (Utrecht? 1604 – Utrecht 1653) * [[Melchior de Hondecoeter|Hondecoeter, Melchior d']] (Utrecht 1636 - Amsterdam 1695) * [[Abraham Hondius|Hondius, Abraham]] (Rotterdam 1625 - Londen 1691) * [[Gerard van Honthorst|Honthorst, Gerard van]] (Utrecht 1592 - Utrecht 1656) * [[Pieter de Hooch|Hooch, Pieter de]] (Rotterdam 1629 - Amsterdam 1684) * [[Samuel van Hoogstraten (schilder)|Hoogstraten, Samuel van]] (Dordrecht 1627 - Dordrecht 1678) * [[Arnold Houbraken|Houbraken, Arnold]] (Dordrecht 1660 - Amsterdam 1719) * [[Gerard Houckgeest|Houckgeest, Gerard]] (Den Haag 1600 - Bergen op Zoom 1661) * [[Jan van Huchtenburg|Huchtenburg, Jan van]] (Haarlem 1647 - Amsterdam 1733) * [[Frans de Hulst|Hulst, Frans de]] (Haarlem ca. 1610 - Haarlem 1661) === I === * [[Pierre van Ierssel|Ierssel, Pierre van]] (Breda 1916 - Breda 1951) === J === * [[Lambert Jacobsz|Jacobsz, Lambert]] (Amsterdam ca. 1598 - Leeuwarden 1636) * [[Ludolf de Jongh|Jongh, Ludolf Leendertsz de]] (Overschie 1616 - Hillegersberg 1679) * [[Cornelis Janssens van Ceulen|Jonson van Ceulen, Cornelis]] (Londen 1593 - Utrecht 1661) === K === [[Lêer:Salomon Koninck 001.jpg|duimnael|[[Salomon Koninck]], 1643]] * [[Adriaen van der Kabel|Kabel, Adriaen van der]] (Rijswijk 1630 - Lyon 1705) * [[Willem Kalf|Kalf, Willem]] (Rotterdam 1619 - Amsterdam 1693) * [[Jan van Kessel (1641-1680)|Kessel, Jan van]] (Amsterdam 1641 - Amsterdam 1680) * [[Jan van Kessel (1654-1708)|Kessel, Jan (II) van]] (Antwerpen 1654 - Madrid 1708) * [[Thomas de Keyser|Keyser, Thomas de]] (Amsterdam 1596 - Amsterdam 1667) * [[Cornelis Kick|Kick, Cornelis]] (Amsterdam 1634 - Amsterdam 1681) * [[Simon Kick|Kick, Simon]] (Delft 1603 - Amsterdam 1652) * [[Isaac Koedijck|Koedijck, Isaac]] (Amsterdam 1618 - Amsterdam 1668) * [[Roelof Koets|Koets, Roelof]] (Haarlem ca. 1592 - Haarlem 1654) * [[Philips Koninck|Koninck, Philips]] (Amsterdam 1619 - Amsterdam 1688) * [[Salomon Koninck|Koninck, Salomon]] (Amsterdam 1609 - Amsterdam 1656) * [[Pieter Cornelisz. Kunst|Kunst, Pieter Cornelisz.]] (Leiden 1484/1490 - Leiden 1560/1561) === L === * [[Pierre Jean van de Laar|Laar, Pierre Jean van de]] (Kessel, 1871 – Heerlen, 1943) * [[Nicolaes Lachtropius|Lachtropius, Nicolaes]] (Amsterdam? ca. 1640 - Alphen? >1700) * [[Pieter van Laer|Laer, Pieter van]] (Haarlem 1599 - Haarlem? 1642) * [[Gerard de Lairesse|Lairesse, Gerard de]] (Luik 1640 - Amsterdam 1711) * [[Pieter Lastman|Lastman, Pieter]] (Amsterdam 1583 - Amsterdam 1633) * [[Anthonie Leemans|Leemans, Anthonie]] (Den Haag 1631 - Amsterdam 1673) * [[Johannes Leemans|Leemans, Johannes]] (Den Haag 1633 - Den Haag 1688) * [[Pieter Leermans|Leermans, Pieter]] (ca. 1635 - Leiden 1607) * [[Peter Lely|Lely, Sir Peter]] (Soest (Duitsland) 1618 - Londen 1680) * [[Jacobus Leveck|Leveck, Jacobus]] (Dordrecht 1634 - Dordrecht 1675) * [[Judith Leyster|Leyster, Judith]] (Haarlem 1609 - Heemstede 1660) * [[Cornelius Liefrinck|Liefrinck, Cornelius]] (Leiden 1581 - >1652) * [[Jan Lievens|Lievens, Jan]] (Leiden 1607 - Amsterdam 1674) * [[Johannes Lingelbach|Lingelbach, Johannes]] (Frankfurt am Main 1622 - Amsterdam 1674) * [[Dirck van der Lisse|Lisse, Dirck van der]] (Den Haag 1607 - Den Haag 1669) * [[Isaack Luttichuys|Luttichuys, Isaack]] (Londen 1616 - Amsterdam 1673) * [[Simon Luttichuys|Luttichuys, Simon]] (Londen 1610 - Amsterdam 1661 === M === [[Lêer:Jan Miense Molenaer 005.jpg|duimnael|[[Jan Miense Molenaer]], ca. 1650]] [[Lêer:Aert van der Neer 001.jpg|duimnael|[[Aert van der Neer]], ca. 1650]] * [[Nicolaes Maes|Maes, Nicolaes]] (Dordrecht 1634 - Amsterdam 1693) * [[Cornelis de Man|Man, Cornelis de]] (Delft 1621 - Delft 1706) * [[Jacobus Sibrandi Mancadan|Mancadan, Jacobus Sibrandi]] (Minnertsga? 1602 - Tjerkgaast 1680) * [[Eva van Marle|Marle, Eva van]] (Zwolle? tussen ca. 1647 en ca. 1654) * [[Daniël Marot (1695-1769)|Marot, Daniël (II)]] (Londen 1695 - Den Haag 1769) * [[Jacob Marrell|Marrell, Jacob]] (Frankenthal 1614 - Frankfurt am Main 1681) * [[Otto Marseus van Schrieck|Marseus van Schrieck, Otto]] (Nijmegen 1619 - Amsterdam 1678) * [[Jacob Matham|Matham, Jacob]] (Haarlem 1571 - Haarlem 1631) * [[Barend van der Meer|Meer, Barend van der]] (Haarlem 1659 - Haarlem? ca. 1700) * [[Jan Vermeer van Haarlem (II)|Meer, Jan van der]] (Haarlem 1656 - Haarlem 1705) * [[Gabriël Metsu|Metsu, Gabriël]] (Leiden 1629 - Amsterdam 1669) * [[Michiel Jansz. van Mierevelt|Mierevelt, Michiel Jansz. van]] (Delft 1567 - Delft 1641) * [[Frans van Mieris (I)|Mieris, Frans (I) van]] (Leiden 1635 - Leiden 1681) * [[Jan van Mieris|Mieris, Jan van]] (Leiden 1660 - Rome 1690) * [[Abraham Mignon|Mignon, Abraham]] (Frankfurt am Main1640 - Utrecht 1679) * [[Daniël Mijtens (I)|Mijtens, Daniël]] (Delft 1590 - Den Haag 1647) * [[Johannes Mijtens|Mijtens, Johannes]] (Den Haag 1614 - Den Haag 1670) * [[Nicolaes Moeyaert|Moeyaert, Nicolaes]] (Durgerdam 1592 - Amsterdam 1655) * [[Jan Miense Molenaer|Molenaer, Jan Miense]] (Haarlem 1610 - Haarlem 1668) * [[Nicolaes Molenaer|Molenaer, Nicolaes]] (Haarlem <1630 - Haarlem 1676) * [[Pieter de Molijn|Molijn, Pieter de]] (Londen 1595 - Haarlem 1661) * [[Carel de Moor|Moor, Carel de]] (Leiden 1655 - Warmond 1738) * [[Paulus Moreelse|Moreelse, Paulus]] (Utrecht 1571 - Utrecht 1638) * [[Jacob van Mosscher|Mosscher, Jacob van]] (Haarlem ca. 1605 - Haarlem >1655) * [[Frederik de Moucheron|Moucheron, Frederik de]] (Emden 1633 - Amsterdam 1686) * [[Cees Mudde|Mudde, Cees]] (Renswoude 1959-) * [[Pieter Mulier de Oude|Mulier, Pieter]] (de Oude) (Haarlem ca. 1600 - Amsterdam 1659) * [[Pieter Mulier de Jonge|Mulier, Pieter]] (de Jonge) (Haarlem 1637 - Milaan 1701) * [[Jan Harmensz Muller|Muller, Jan Harmensz]] (Amsterdam 1571 - Amsterdam 1628) * [[Michiel van Musscher|Musscher, Michiel van]] (Rotterdam 1645 - Amsterdam 1705) * [[Jan Barentsz. Muyckens|Muyckens, Jan Barentsz.]] (Leiden 1595 - Amsterdam 1665) === N === [[Lêer:Caspar Netscher 002.jpg|duimnael|[[Caspar Netscher]], 1665]] * [[Matthijs Naiveu|Naiveu, Matthijs]] (Leiden 1647 - Amsterdam 1726) * [[Herman Naiwincx|Naiwincx, Herman]] (Schoonhoven1623 - Hamburg? ca. 1670) * [[Aert van der Neer|Neer, Aert van der]] (Amsterdam 1603 - Amsterdam 1677) * [[Eglon van der Neer|Neer, Eglon van der]] (Amsterdam 1634 - Düsseldorf 1703) * [[Caspar Netscher|Netscher, Caspar]] (Heidelberg 1639 - Den Haag 1684) * [[Willem van Nieulandt (II)|Nieulandt, Willem van]] (Antwerpen 1583 - Amsterdam 1635) * [[Elias van Nijmegen|Nijmegen, Elias van]] (Nijmegen 1667 - Rotterdam 1755) * [[Reinier Nooms|Nooms, Reinier]] (Amsterdam 1623 - Amsterdam 1664) * [[Jan van Noordt|Noordt, Jan van]] (Amsterdam? 1624 - Amsterdam? >1676) === O === * [[Jacob Ochtervelt|Ochtervelt, Jacob]] (Rotterdam 1634 - Amsterdam 1682) * [[Jan Olis|Olis, Jan]] (Gorinchem 1610 - Heusden 1676) * [[Maria van Oosterwijck|Oosterwijck, Maria van]] (Nootdorp 1630 - Uitdam 1693) * [[Adriaen van Ostade|Ostade, Adriaen van]] (Haarlem 1610 - Haarlem 1685) * [[Isaac van Ostade|Ostade, Isaac van]] (Haarlem 1621 - Haarlem 1649) === P === * [[Anthonie Palamedesz.|Palamedesz., Anthonie]] (Delft 1601 - Amsterdam 1673) * [[Reinier van Persijn|Persijn, Reinier van]] (Alkmaar 1615 - Gouda 1668) * [[N.L. Peschier|Peschier, N.L.]] * [[Nicolaes Eliasz. Pickenoy|Pickenoy, Nicolaes Eliasz]] (Amsterdam 1588 - Amsterdam 1655) * [[Pieter Pietersz II|Pietersz, Pieter (II)]] (Haarlem? 1578 - Amsterdam 1631) * [[Adam Pijnacker|Pynacker, Adam]] (Schiedam1622 - Amsterdam 1673) * [[Egbert Lievensz. van der Poel|Poel, Egbert Lievensz. van der]] (Delft 1621 - Rotterdam 1664) * [[Adriaen Lievensz. van der Poel|Poel, Adriaen Lievensz. van der]] (Delft 1628 - Leiden 1671) * [[Cornelis van Poelenburch|Poelenburch, Cornelis van]] (Utrecht 1594 - Utrecht 1667) * [[Willem de Poorter|Poorter, Willem de]] (Haarlem 1608 - Heusden? >1648) * [[Jan Porcellis|Porcellis, Jan]] (Gent 1584 - Zoeterwoude 1632) * [[Julius Porcellis|Porcellis, Julius]] (Rotterdam(?) 1610 - Leiden 1645) * [[Frans Post|Post, Frans Jansz]] (Leiden 1612 - Haarlem 1680) * [[Pieter Post|Post, Pieter Jansz]] (Haarlem 1608 - Den Haag 1669) * [[Hendrik Gerritsz. Pot|Pot, Hendrik Gerritsz.]] (Amsterdam 1580 - Amsterdam 1657) * [[Paulus Potter|Potter, Paulus]] (Enkhuizen 1625 - Amsterdam 1654) * [[Pieter Symonsz. Potter|Potter, Pieter Symonsz.]] (Enkhuizen 1597 - Amsterdam 1652) * [[Jan en Jacob Pynas|Pynas, Jacob Symonsz]] (Haarlem 1592 - Delft 1656) * [[Jan en Jacob Pynas|Pynas, Jan Symonsz]] (Alkmaar 1581 - Amsterdam 1631) === Q === * [[Pieter Quast|Quast, Pieter Jansz]] (Amsterdam 1605 - Amsterdam 1647) === R === [[Lêer:Rembrandt Harmensz. van Rijn 117.jpg|duimnael|[[Rembrandt van Rijn]], 1635]] [[Lêer:Salomon van Ruisdael 001.jpg|duimnael|[[Salomon van Ruysdael]], 1632]] * [[Hubert van Ravesteyn|Ravesteyn, Hubert van]] (Dordrecht 1638 - aldaar 1691 * [[Jan Antonisz. van Ravesteyn|Ravesteyn, Jan Antonisz van]] (Den Haag 1572 - Den Haag 1657) * [[Rembrandt van Rijn|Rijn, Rembrandt van]] (Leiden 1606 - Amsterdam 1669) * [[Pieter de Ring|Ring, Pieter de]] (Ieper ca. 1615 - Leiden 1660) * [[Pieter Gerritsz. van Roestraeten|Roestraeten, Pieter Gerritsz. van]] (Haarlem 1630 - Londen 1700) * [[Roelant Roghman|Roghman, Roelant]] (Amsterdam 1627 - Amsterdam 1692) * [[Gillis Rombouts|Rombouts, Gillis]] (Haarlem 1631 - Haarlem 1672) * [[Salomon Rombouts|Rombouts, Salomon]] (Haarlem 1652 - Italië? ca. 1702) * [[Jacob Rotius|Rotius, Jacob]] (Hoorn 1644 - Hoorn 1682) * [[Jan Albertsz Rotius|Rotius, Jan Albertsz]] (Medemblik 1624 - Hoorn 1666) * [[Anna Ruysch|Ruysch, Anna]] (Den Haag 1666 - Amsterdam 1754) * [[Jacob van Ruisdael|Ruisdael, Jacob Isaacksz. van]] (Haarlem 1628 - Haarlem 1682) * [[Salomon van Ruysdael|Ruysdael, Salomon van]] (Naarden 1600 - Haarlem 1670) === S === [[Lêer:Cornelis Santleven - Zelfportret met een schildersezel.jpg|duimnael|[[Cornelis Saftleven]], 1629]] [[Lêer:Jan Steen 008.jpg|duimnael|[[Jan Steen]], [[Die oesteretertjie]], ca. 1660]] * [[Pieter Saenredam|Saenredam, Pieter Jansz.]] (Assendelft 1597 - Haarlem 1665) * [[Cornelis Saftleven|Saftleven, Cornelis]] (Gorinchem 1607 - Rotterdam 1681) * [[Herman Saftleven|Saftleven, Herman]] (Rotterdam 1609 - Utrecht 1685) * [[Sara Saftleven|Saftleven, Sara]] (Utrecht 1644 – Naarden 1702) * [[Adriaen van Salm|Salm, Adriaen van]] (Delfshaven ca. 1660 - Delfshaven 1720) * [[Dirck Dircksz. van Santvoort|Santvoort, Dirck Dircksz. van]] (Amsterdam 1610 - Amsterdam 1680) * [[Roelant Savery|Savery, Roelant]] (Kortrijk 1576 - Utrecht 1639) * [[Godfried Schalcken|Schalcken, Godfried]] (Made 1643 - Den Haag 1706) * [[Floris van Schooten|Schooten, Floris van]] (ca. 1590 - Haarlem 1656) * [[Otto Marseus van Schrieck|Schrieck, Otto Marseus van]] (Nijmegen 1619 - Amsterdam 1678) * [[Hendrik van Schuylenburgh|Schuylenburgh, Hendrik van]] (Middelburg ca. 1620 - Middelburg 1689) * [[Hercules Seghers|Seghers, Hercules]] (Haarlem 1589 - Den Haag 1638) * [[Karel Slabbaert|Slabbaert, Karel]] (Zierikzee ca. 1618 - Middelburg 1654) * [[Pieter Cornelisz. van Slingelandt|Slingelandt, Pieter Cornelisz. van]] (Leiden 1640 - Leiden 1691) * [[Hendrick Martensz. Sorgh|Sorgh, Hendrick Martensz.]] (Rotterdam 1610 - Rotterdam 1670) * [[Adriaen van der Spelt|Spelt, Adriaen van der]] (Leiden ca. 1630 - Gouda 1673) * [[Jan Adriaensz. van Staveren|Staveren, Jan Adriaensz. van]] (Leiden 1614 - Leiden 1669) * [[Jan Steen|Steen, Jan Havickszoon]] (Leiden 1626 - Leiden 1679) * [[Harmen Steenwijck|Steenwijck, Harmen]] (Delft 1612 - Leiden 1656) * [[Pieter Steenwijck|Steenwijck, Pieter]] (Delft ca. 1615 - >1656) * [[Hendrik van Steenwijk de Jongere|Steenwijk, Hendrik II van]] (Antwerpen ca. 1580 - Leiden of Den Haag 1649) * [[Matthias Stom|Stom, Matthias]] (Amersfoort 1600 - Sicilië >1652) * [[Dirck Stoop|Stoop, Dirck]] (Utrecht 1618 - Utrecht 1686) * [[Abraham Storck|Storck, Abraham]] (Amsterdam 1644 - Amsterdam 1708) * [[Jacobus Storck|Storck, Jacobus]] (Amsterdam 1641 - Amsterdam 1688) * [[Juriaan van Streek|Streek, Juriaan van]] (Amsterdam 1632 - Amsterdam 1687) * [[Christiaen Striep|Striep, Christiaen]] (Den Bosch 1633/34 - Amsterdam 1673) * [[Ernst Stuven|Stuven, Ernst]] (Hamburg ca. 1657 - Rotterdam 1712) * [[Abraham Susenier|Susenier, Abraham]] (Leiden ca. 1620 - Dordrecht 1672) * [[Herman van Swanevelt|Swanevelt, Herman van]] (Woerden 1604 - Parijs 1655) === T === * [[Abraham van den Tempel|Tempel, Abraham van den]] (Leeuwarden 1622 - Amsterdam 1672) * [[Jan Tengnagel|Tengnagel, Jan]] (Amsterdam 1584 - Amsterdam 1635) * [[Augustinus Terwesten|Terwesten, Augustinus]] (Den Haag 1649 - Berlijn 1711) * [[Mattheus Terwesten|Terwesten, Mattheus]] (Den Haag 1670 - Den Haag 1757) * [[Domenicus van Tol|Tol, Domenicus van]] (Bodegraven ca. 1635 - Leiden 1676) * [[Jacob Toorenvliet|Toorenvliet, Jacob]] (Leiden 1640 - Leiden 1719) * [[Johannes Torrentius|Torrentius, Johannes]] (Amsterdam 1589 - Amsterdam 1644) * [[Jan Treck|Treck, Jan]] (Amsterdam ca. 1606 - Amsterdam 1652) * [[Cornelis Troost|Troost, Cornelis]] (Amsterdam 1697 - Amsterdam 1750) * [[Rombout van Troyen|Troyen, Rombout van]] (Amsterdam 1605 - Amsterdam 1656) === U === === V === [[Lêer:Jan Verspronck 001.jpg|duimnael|[[Jan Cornelisz Verspronck]], 1641]] [[Lêer:Jan Victors - Jong meisje aan het venster.jpg|duimnael|[[Jan Victors]], 1640]] * [[Werner van den Valckert|Valckert, Werner van den]] (Den Haag ca. 1580 - Amsterdam in of na 1627) * [[Rochus van Veen|Veen, Rochus van]] (Beverwijk 1630 – Beverwijk 1693) * [[Adriaen van de Velde|Velde, Adriaen van de]] (Amsterdam 1636 - Amsterdam 1672) * [[Esaias van de Velde|Velde, Esaias van de]] (Amsterdam 1587 - Den Haag 1630) * [[Jan van de Velde (II)|Velde, Jan (II) van de]] (Rotterdam of Delft 1593 - Enkhuizen 1641) * [[Jan van de Velde (III)|Velde, Jan Jansz (III) van de]] (Haarlem 1620 - Enkhuizen 1662) * [[Willem van de Velde de Oude|Velde, Willem (I) van de]] (Leiden 1611 - Greenwich 1693) * [[Willem van de Velde de Jonge|Velde, Willem (II) van de]] (Leiden 1633 - Londen 1707) * [[Jacob Jansz. van Velsen|Velsen, Jacob Jansz. van]] (Delft 1597 - Amsterdam 1656) * [[Adriaen Pietersz. van de Venne|Venne, Adriaen Pietersz van de]] (Delft 1589 - Den Haag 1662) * [[Huijbregt van de Venne|Venne, Huijbregt van de]] (Den Haag ca. 1634-1635 - tussen 1682 en 1702) * [[Pieter van de Venne|Venne, Pieter van de]] (Middelburg ca. 1615 - Den Haag 1657) * [[Cornelis Verelst|Verelst, Cornelis]] (Amsterdam 1667 - Londen 1734) * [[Herman Verelst|Verelst, Herman]] (Den Haag of Dordrecht 1641 - Londen 1702) * [[Johannes Verelst|Verelst, Johannes]] (Den Haag 1648 - Londen 1734) * [[Pieter Hermansz. Verelst|Verelst, Pieter Hermansz]] (Dordrecht ca. 1618 - Hulst? ca. 1678) * [[Simon Pietersz. Verelst|Verelst, Simon Pietersz]] (Den Haag 1644 - Londen <1717) * [[Johannes Verkolje|Verkolje, Johannes]] (Amsterdam 1650 - Delft 1693) * [[Johannes Vermeer|Vermeer, Johannes]] (Delft 1632 - Delft 1675) * [[Jan Vermeer van Haarlem (I)|Vermeer van Haarlem, Jan (I)]] (Haarlem 1628 - Haarlem 1691) * [[Jan Vermeer van Haarlem (II)|Vermeer van Haarlem, Jan (II)]] (Haarlem 1656 - Haarlem 1705) * [[Hendrick Verschuring|Verschuring, Hendrick]] (Gorinchem 1627 - Dordrecht 1690) * [[Johannes Cornelisz. Verspronck|Verspronck, Johannes Cornelisz.]] (Haarlem ca. 1606 - Haarlem 1662) * [[Abraham de Verwer|Verwer, Abraham de]] (Haarlem ca. 1585 - Amsterdam 1650) * [[Justus de Verwer|Verwer, Justus de]] (Amsterdam 1625 - Amsterdam 1689) * [[Jan Verzijl|Verzijl, Jan Franse]] (Gouda? 1602 - Gouda 1647) * [[Jan Daemesz. de Veth|Veth, Jan Daemesz. de]] (Leiden ca. 1595 - Gouda 1625) * [[Jan Victors|Victors, Jan]] (Amsterdam 1619 - Indonesië 1676) * [[David Vinckboons|Vinckboons, David]] (Mechelen 1576 - Amsterdam 1629) * [[Nicolas Vleughels|Vleughels, Nicolas]] (Parijs 1668 - Rome 1737) * [[Philippe Vleughels|Vleughels, Philippe]] (Antwerpen 1619 - Parijs 1694) * [[Simon de Vlieger|Vlieger, Simon de]] (Rotterdam 1600 - Weesp 1653) * [[Hendrick Cornelisz. van Vliet|Vliet, Hendrick Cornelisz. van]] (Delft 1611 - Delft 1675) * [[Willem van der Vliet|Vliet, Willem van der]] (Delft 1584 - Delft 1642) * [[Elias Vonck|Vonck, Elias]] (Amsterdam 1605 - Amsterdam 1652) * [[Jan Vonck|Vonck, Jan]] (Toruń 1631 - Amsterdam 1664) * [[Johannes Voorhout (I)|Voorhout, Johannes (I)]] (Uithoorn 1647 - Amsterdam 1722/1723) * [[Cornelis de Vos|Vos, Cornelis de]] (Hulst 1584 - Antwerpen 1651) * [[Daniël Vosmaer|Vosmaer, Daniël]] (Delft 1622 - Brielle 1670) * [[Jacob Vosmaer|Vosmaer, Jacob]] (Delft ca. 1584 - Delft, 1641) * [[Jacobus Vrel|Vrel, Jacobus]] (fl Delft and Haarlem 1654-1670) * [[Roelof Jansz. van Vries|Vries, Roelof Jansz. van]] (Haarlem 1631 - Amsterdam >1680) * [[Cornelis Vroom|Vroom, Cornelis]] (Haarlem 1591 - Haarlem 1661) * [[Hendrik Cornelisz. Vroom|Vroom, Hendrik Cornelisz.]] (Haarlem 1566 - Haarlem 1640) === W === [[Lêer:Joachim Anthonisz Wtewael - The Martyrdom of Saint Sebastian - Google Art Project.jpg|duimnael|[[Joachim Wtewael]], 1600]] * [[Jan Wandelaar|Wandelaar, Jan]] (Amsterdam 1690 - Leiden 1759) * [[Jan Abel Wassenbergh|Wassenberg, Jan Abel]] (Groningen 1689 - Groningen 1750) * [[Anthonie Waterloo|Waterloo, Anthonie]] (Rijsel 1609 - Utrecht 1690) * [[Jan Weenix|Weenix, Jan]] (Amsterdam 1642 - Amsterdam 1719) * [[Jan Baptist Weenix|Weenix, Jan Baptist]] (Amsterdam 1621 - Utrecht 1661) * [[Jacob de Wet (I)|Wet (I), Jacob de]] (Haarlem 1611 - Haarlem 1675) * [[Jacob de Wet (II)|Wet (II), Jacob de]] (Haarlem 1641 - Amsterdam 1697) * [[Cornelis Claesz. van Wieringen|Wieringen, Cornelis Claesz van]] (Haarlem <1577 - Haarlem 1633) * [[Thomas Wijck|Wijck, Thomas]] (Beverwijk ca. 1616 - Haarlem 1677) * [[Jan Wijnants|Wijnants, Jan]] (Haarlem 1632 - Amsterdam 1684) * [[Jan Willemsz. de Wilde|Wilde, Jan Willemsz. de]] (Leiden 1586 - Leeuwarden 1636) * [[Abraham Willaerts|Willaerts, Abraham]] (Utrecht 1603 - Utrecht 1669) * [[Adam Willaerts|Willaerts, Adam]] (Antwerpen 1577 - Utrecht 1664) * [[Willem Wissing|Wissing, Willem]] (Amsterdam 1656 - Burghley House, Engeland, 1687) * [[Alida Withoos|Withoos, Alida]] (Amersfoort ca. 1661 - Amsterdam 1730) * [[Frans Withoos|Withoos, Frans]] (Amersfoort 1665 - Hoorn 1705) * [[Johannes Withoos|Withoos, Johannes]] (Amersfoort 1648 - Amsterdam ca. 1688) * [[Maria Withoos|Withoos, Maria]] (Amersfoort 1663 - Hoorn>1699 * [[Matthias Withoos|Withoos, Matthias]] (Amersfoort 1627 - Hoorn1703) * [[Pieter Withoos|Withoos, Pieter]] (Amersfoort 1655 - Amsterdam 1692) * [[Emanuel de Witte|Witte, Emanuel de]] (Alkmaar 1617 - Amsterdam 1692) * [[Caspar van Wittel|Wittel, Caspar van]] (Amersfoort 1653 - Rome 1736) * [[Philips Wouwerman|Wouwerman, Philips]] (Haarlem 1619 - Haarlem 1668) * [[Moyses van Wtenbrouck|Wtenbrouck, Moyses van]] (Den Haag ca. 1595 - Den Haag 1647) * [[Joachim Wtewael|Wtewael, Joachim]] (Utrecht 1566 - Utrecht 1638) * [[Peter Wtewael|Wtewael, Peter]] (Utrecht 1596 - Utrecht 1660) * [[Margaretha Wulfraet|Wulfraet, Margaretha]] (Arnhem 1678 - Arnhem 1760) * [[Mathijs Wulfraet|Wulfraet, Mathijs]] (Arnhem 1648 - Amsterdam 1727) * [[Jan Wyck|Wyck, Jan]] (Haarlem 1644 - Mortlake 1702) * [[Geertgen Wyntges]] (Delft 1636 - Delft 1712) === X === === Y === === Z === == 18e eeu == [[Lêer:Cornelis Ploos van Amstel (1726-1798) by Jacobus Buys.jpg|duimnael|[[Jacobus Buys]], 1766]] [[Lêer:Jan van Huysum 002.jpg|duimnael|[[Jan van Huijsum|Jan van Huysum]], 1735]] [[Lêer:Cornelis Troost 002.jpg|duimnael|[[Cornelis Troost]], ca. 1740]] * [[Bernard Accama|Accama, Bernardus]] (Burum 1697 - Leeuwarden 1756) * [[Jan Augustini|Augustini, Jan]] (Groningen 1725 - Haarlem 1773) * [[Ernst Bagelaar|Bagelaar, Ernst]] (Eindhoven 1775 - Son 1837) * [[Antoon van Bedaff|Bedaff, Antoon van]] (Antwerpen 1787 - Brussel 1829) * [[Jan de Beijer|Beijer, Jan de]] (1703 - Cleve 1785) * [[Dominicus Franciscus du Bois|Bois, Dominicus Franciscus du]] (Brugge 1800 - Den Bosch 1840) * [[Hermanus van Brussel|Brussel, Hermanus van]] (Haarlem 1763 - Utrecht 1815) * [[Dirk van der Burg|Burg, Dirk van der]] (Utrecht 1721 - Utrecht 1773) * [[Adriaan van der Burg|Burg, Adriaan van der]] (Dordrecht 1693 - Dordrecht 1733) * [[Jacobus Buys|Buys, Jacobus]] (Amsterdam 1724 - Amsterdam 1801) * [[Jacob Cats (kunstenaar)|Cats, Jacob]] (Altona 1741 - Amsterdam 1799) * [[Christina Chalon|Chalon, Christina]] (Amsterdam 1749 - Hazerswoude 1808) * [[Jean-Baptiste Coclers|Coclers, Jean-Baptiste]] (Maastricht 1696 - Luik 1772) * [[Pieter Frederik de la Croix]] (Frankrijk 1709 - Den Haag 1782) * [[Gerard van Dinter|Dinter, Gerard van]] (Den Bosch 1746 - Den Bosch 1820) * [[Dionys van Dongen|Dongen, Dionys van]] (Dordrecht 1748 - Rotterdam 1819) * [[Diana Glauber|Glauber, Diana]] (Amsterdam 1650 – Hamburg na 1721) * [[Paulus Constantijn la Fargue|Fargue, Paulus Constantijn la]] (Den Haag 1729 - Den Haag 1782) * [[Willem Grasdorp|Grasdorp, Willem]] (Zwolle 1678 - Amsterdam 1723) * [[Jan Griffier (II)|Jan Griffier]] (Engeland 1688 - Londen ca. 1750) * [[Robert Griffier|Griffier, Robert]] (Engeland ca. 1675 - Amsterdam ca. 1750) * [[Joris Herst|Herst, Joris]] (Gouda, overleden >1795) * [[Engel Hoogerheyden|Hoogerheyden, Engel]] (Middelburg 1740 - Middelburg 1807) * [[Jacob Houbraken|Houbraken, Jacob]] (Dordrecht 1698 - Amsterdam 1780) * [[Jan van Huijsum|Huysum, Jan van]] (Amsterdam 1682 - Amsterdam 1749) * [[Tako Hajo Jelgersma|Jelgersma, Tako Hajo]] (Harlingen 1702 - Haarlem 1795) * [[Nicolaas Knip|Knip, Nicolaas Frederik]] (Nijmegen 1741 - 's-Hertogenbosch 1808) * [[Hendrik Kobell|Kobell, Hendrik]] (Rotterdam 1751 - Amsterdam 1779) * [[Jan Kobell|Kobell, Jan Baptist]] (Delfshaven 1778 - Rotterdam 1814) * [[Philip van Kouwenbergh|Kouwenbergh, Philip van]] (Amsterdam 1671 - Amsterdam 1729) * [[Simon Andreas Krausz|Krausz, Simon Andreas]] (Den Haag 1760 - Den Haag 1825) * [[Arie Lamme|Lamme, Arie]] (Heerjansdam 1748 - Dordrecht 1801) * [[Arnoldus Lamme|Lamme, Arnoldus]] (Dordrecht 1771 - Rotterdam 1856) * [[Cornelia Lamme|Lamme, Cornelia]] (Dordrecht 1769 - Reuil 1839) * [[Dirk Langendijk|Langendijk, Dirk]] (Rotterdam 1748 - Rotterdam 1805) * [[Hendrik Lofvers|Lofvers, Hendrik]] (Groningen 1739 - Groningen 1806) * [[Pieter Lofvers|Lofvers, Pieter]] (Groningen 1712 - Groningen 1788) * [[Wessel Lubbers|Lubbers, Wessel]] (Weener 1755 - Groningen 1834) * [[Hendrik Meijer|Meijer, Hendrik]] (Amsterdam 1737 - Londen 1793) * [[Frans van Mieris (II)|Mieris, Frans II van]] (Leiden 1689 - Leiden 1763) * [[Willem van Mieris|Mieris, Willem van]] (Leiden 1662 - Leiden 1747) * [[Louis de Moni|Moni, Louis de]] (Breda 1698 - Leiden 1771) * [[Isaac de Moucheron|Moucheron, Isaac de]] (Amsterdam 1667 - Amsterdam 1744) * [[Constantijn Netscher|Netscher, Constantijn]] (Den Haag 1668 - Den Haag 1723) * [[Dionys van Nijmegen|Nijmegen, Dionys van]] (Rotterdam 1705 - Rotterdam 1798) * [[Hermanus Numan|Numan, Hermanus]] (Ezinge 1744 - Amsterdam 1820) * [[Dirk van Oosterhoudt|Oosterhoudt, Dirk van]] (Tiel 1756 - Tiel 1830) * [[Jan van Os|Os, Jan van]] (Middelharnis 1744 - Den Haag 1808) * [[Isaac Ouwater|Ouwater, Isaac]] (Amsterdam 1748 - Amsterdam 1793) * [[Gerhard Jan Palthe|Palthe, Gerhard Jan]] (Denekamp 1681 - Deventer 1767) * [[Jan Palthe|Palthe, Jan]] (Deventer 1717 - Leiden 1769) * [[Joris Ponse|Ponse, Joris]] (Dordrecht 1723 - Dordrecht 1783) * [[Tibout Regters|Regters, Tibout]] (Dordrecht 1710 - Amsterdam 1768) * [[Wessel Ruwersma|Ruwersma, Wessel]] (Holwerd 1751 - Buitenpost 1827) * [[Anna Ruysch|Ruysch, Anna]] (Den Haag 1666 - Amsterdam? >1741) * [[Rachel Ruysch|Ruysch, Rachel]] (Den Haag 1664 - Amsterdam 1750) * [[Aart Schouman|Schouman, Aert]] (Dordrecht 1710 - Den Haag 1792) * [[Adam Silo|Silo, Adam]] (Amsterdam 1674 - Amsterdam 1760) * [[Cornelis van Spaendonck|Spaendonck, Cornelis van]] (Tilburg 1756 - Parijs 1839) * [[Gerard van Spaendonck|Spaendonck, Gerard van]] (Tilburg 1746 - Parijs 1822) * [[Abraham van Strij|Strij, Abraham van]] (Dordrecht 1753 - Dordrecht 1826) * [[Jacob van Strij|Strij, Jacob van]] (Dordrecht 1756 - Dordrecht 1815) * [[Maria Machteld van Sypesteyn|Sypesteyn, Maria Machteld van]] (Haarlem 1724 - Heemstede 1774) * [[Cornelis Troost|Troost, Cornelis]] (Amsterdam 1696 - Amsterdam 1750) * [[Sara Troost|Troost, Sara]] (Amsterdam 1732 - Amsterdam 1803) * [[Henricus Turken|Turken, Henricus]] (Eindhoven 1791 - Luik 1856) * [[Dirk Valkenburg|Valkenburg, Dirk]] (Amsterdam 1675 - Amsterdam 1721) * [[Pieter Vanderlyn|Vanderlyn, Pieter]] (Nederland 1687 - Kingston (New York)? 1778) * [[Nicolaas Verkolje|Verkolje, Nicolaas]] (Delft 1673 - Amsterdam 1746) * [[Andries Vermeulen|Vermeulen, Andries]] (Dordrecht 1763 - Amsterdam 1814) * [[Elisabeth Geertruida Wassenbergh|Wassenbergh, Elisabeth Geertruida]] (Groningen 1729 - Groningen 1781) * [[Jan Wassenbergh|Wassenberg, Jan]] (Groningen 1716 - Groningen 1763) * [[Adriaen van der Werff|Werff, Adriaen van der]] (Rotterdam 1659 - Rotterdam 1722) * [[Pieter van der Werff|Werff, Pieter van der]] (Kralingen 1665 - Rotterdam 1722) * [[Thomas van der Wilt|Wilt, Thomas van der]] (Piershil 1659 - Delft 1733) * [[Jacob de Wit|Wit, Jacob de]] (Amsterdam 1695 - Amsterdam 1754) * [[Gerrit Zegelaar|Zegelaar, Gerrit]] (Loenen aan de Vecht 1719 - Wageningen 1794) == 19e eeu == === A-G === [[Lêer:George Hendrik Breitner - De oorbel.jpg|duimnael|[[George Hendrik Breitner]], 1894]] [[Lêer:Dommersen Winschoten 1889.jpg|duimnael|[[Pieter Cornelis Dommersen]], 1889]] [[Lêer:Vincent Willem van Gogh 004.jpg|duimnael|[[Vincent van Gogh]], 1890]] * [[Cees van der Aa|Aa, Cees van der]] (Almelo1883 – 1950) * [[Elisabeth Adriani-Hovy|Adriani-Hovy, Elisabeth]] (Amsterdam 1873 - Utrecht 1957) * [[Constant Joseph Alban|Alban, Constant Joseph]] (Rotterdam 1877 - 1944) * [[Joannes Echarius Carolus Alberti|Alberti, Joannes Echarius Carolus]] (Maastricht 1777 - na 1843) * [[Lourens Alma Tadema|Alma-Tadema, Lawrence]] (Dronrijp1836 - Wiesbaden 1912) * [[Cornelis Hendrik van Amerom|Amerom, Cornelis Hendrik van]] (Arnhem 1804 - Leiderdorp 1874) * [[Hendrik Jan van Amerom|Amerom, Hendrik Jan van]] (Den Haag 1776 - Arnhem 1833) * [[Louis Apol|Apol, Louis]] (Den Haag 1850 - 1936) * [[Louis Artan|Artan de Saint-Martin, Louis]] (Den Haag 1837 - Oostduinkerke 1890) * [[Henriëtte Asscher|Asscher, Henriëtte]] (Amsterdam 1858 - Amsterdam 1933) * [[Franciscus Hermanus Bach|Bach, Franciscus Hermanus]] (Groningen 1865 - 1956) * [[Constantia Arnolda Balwé|Balwé, Constantia Arnolda]] (Amsterdam 1863 - Blaricum 1954) * [[Jo Bauer-Stumpff|Bauer-Stumpff, Jo]] (Amsterdam 1873 - Amsterdam 1964) * [[Albertus van Beest|Beest, Albertus van]] (Rotterdam 1820 - New York 1860) * [[Carel Jacobus Behr|Behr, Carel Jacobus]] (Den Haag 1812 - 1895) * [[Gerard Bilders|Bilders, Albert Gerard]] (Utrecht 1838 - Den Haag 1865) * [[Bernard Blommers|Blommers, Bernardus Johannes]] (Den Haag 1845 - Den Haag 1914) * [[Théophile de Bock|Bock, Théophile de]] (Den Haag 1851 - Haarlem 1914) * [[Corrie Boellaard|Boellaard, Corrie]] (Nijmegen 1869 - Laren 1934) * [[Henri Bogaerts|Bogaerts, Henricus Adrianus]] (Henri Bogaerts) ([[’s-Hertogenbosch]] 1841 – [[Boxtel (plaats)|Boxtel]] 1902) * [[Elias Pieter van Bommel|Bommel, Elias Pieter van]] (Amsterdam 1819 - Wenen 1890) * [[Jan Willem van Borselen|Borselen, Jan Willem van]] (Gouda 1825 - Den Haag 1892) * [[Johannes Bosboom|Bosboom, Johannes]] (Den Haag 1817 - Den Haag 1891) * [[George Hendrik Breitner|Breitner, George Hendrik]] (Rotterdam 1857 - Amsterdam 1923) * [[Cornelis de Bruin|Bruin, Cornelis de]] (Utrecht 1870 - Amsterdam 1940) * [[Clara Bruins|Bruins, Clara]] (Assen 1859 - Hilversum 1922) * [[Aleida Budde|Budde, Aleida]] (Deventer 1800 - Diepenveen 1852) * [[Cornelis Bernardus Buijs|Buijs, Cornelis Bernardus]] (Leeuwarden 1808 - Groningen 1872) * [[Johan Cohen Gosschalk|Cohen Gosschalk, Johan]] (Zwolle 1873 - Amsterdam 1912) * [[Carel Frederik Cordes|Cordes, Carel Frederik]] (Steenwijk 1851 - 's-Hertogenbosch 1927) * [[Nelly Court|Court, Nelly]] (Amsterdam 1882 - Utrecht 1937) * [[Jacobus Ludovicus Cornet|Cornet, Jacobus Ludovicus]] (Leiden 1815 - Leiden 1882) * [[Waalko Jans Dingemans sr.|Dingemans, Waalko Jans sr.]] (Lochem 1873 - Haarlem 1925) * [[Henriette Dingemans-Numans|Dingemans-Numans, Henriette]] (Sintang, 1877 - Zeist1955) * [[Johan Hendrik Doeleman|Doeleman, Johan Hendrik]] (Rotterdam 1848 - Voorburg 1913) * [[Cornelis Christiaan Dommersen|Dommersen, Cornelis Christiaan]] (Utrecht 1842 - Den Haag 1928) * [[Pieter Cornelis Dommersen|Dommersen, Pieter Cornelis]] (Utrecht 1834 - Hexham, Engeland 1918) * [[William Raymond Dommersen|Dommersen, William Raymond]] (Utrecht 1850 - Londen 1927) * [[Guus van Dongen|Dongen, Guus van]] (Keulen 1878 - Parijs 1946) * [[Pierre Louis Dubourcq|Dubourcq, Pierre Louis]] (Amsterdam 1815 - Amsterdam 1873) * [[Erasmus Bernardus van Dulmen Krumpelman|Dulmen Krumpelman, Erasmus Bernardus van]] (Monnickendam 1832 - Amsterdam 1909) * [[Eelke Jelles Eelkema|Eelkema, Eelke Jelles]] (Leeuwarden 1788 - Leeuwarden 1839) * [[Adrianus Johannes Ehnle|Ehnle, Adrianus Johannes]] (Den Haag 1819 - Haarlem 1863) * [[Adrianus Eversen|Eversen, Adrianus]] (Amsterdam 1818 - Delft 1897) * [[Arnoldus Johannes Eymer|Eymer, Arnoldus Johannes]] (Amsterdam 1803 - Haarlem 1863) * [[Willem de Famars Testas|Famars Testas, Willem de]] (Utrecht 1834 - Arnhem 1896) * [[Etha Fles|Fles, Etha]] (Utrecht 1857 - Bergen 1948) * [[Louis Henri de Fontenay|Fontenay, Louis Henri de]] (Amsterdam 1800 - Parijs? na 1853) * [[Pieter Fontijn|Fontijn, Pieter]] (Dordrecht 1773 - Dordrecht 1839) * [[Eduard Frankfort|Frankfort, Eduard]] (Meppel 1864 - Laren 1920) * [[Paul Joseph Constantin Gabriël|Gabriël, Paul]] (Amsterdam 1828 - Scheveningen 1903) * [[Anna Gildemeester|Gildemeester, Anna]] (Amsterdam 1867 - Florence 1945) * [[Paulus Adriaan Gildemeester|Gildemeester, Paulus Adriaan]] (Amsterdam 1858 - Egmond aan den Hoef 1930) * [[Vincent van Gogh|Gogh, Vincent van]] (Zundert (plek)|Zundert1853 - Auvers-sur-Oise 1890) * [[Henri Goovaerts|Goovaerts, Henri]] (Maastricht 1865 - Maastricht 1912) * [[Jan Hendrik van Grootvelt|Grootvelt, Jan Hendrik van]] (Varik 1808 - Den Bosch 1855) * [[Arnold Marc Gorter|Gorter, Arnold Marc]] (Ambt Almelo 1866 - Amsterdam 1933) * [[Jan Grégoire|Grégoire, Jan]] (Maastricht 1887 - Amsterdam 1960) * [[Petrus Franciscus Greive|Greive, Petrus Franciscus]] (Amsterdam 1811 - Amsterdam 1872) * [[Sophie Jacoba Wilhelmina Grothe|Grothe, Sophie Jacoba Wilhelmina]] (Zeist 1852 - Zeist 1926) * [[Constantin Guys|Guys, Constantin]] (Vlissingen 1802 - Parijs 1892) === H-K === [[Lêer:Gerrit van Houten - Damsterdiep.jpg|duimnael|[[Gerrit van Houten]]: [[Damsterdiep (straat)|Binnen-Damsterdiep]] in Groningen (1886)]] [[Lêer:Johan Barthold Jongkind 004.jpg|duimnael|[[Johan Barthold Jongkind]], 1856]] [[Lêer:'Indian Woman Moccasin Seller', oil paintings by Cornelius Krieghoff.jpg|duimnael|[[Cornelius Krieghoff]] (1815-1872): ''Indiese Vroue [[Mokassin]] Verkoper'']] * [[Meijer de Haan|Haan, Meijer Isaäc de]] (Amsterdam 1852 - Amsterdam 1895) * [[Adriana Haanen|Haanen, Adriana]] (Oosterhout 1814 – Oosterbeek 1895) * [[Elisabeth Haanen|Haanen, Elisabeth]] (Utrecht 1809 – Amsterdam 1845) * [[Jan de Haas (kunstschilder)|Haas, Johannes Hubertus Leonardus de]] (Maasdriel 1832 - Königswinter 1908) * [[Mauritz de Haas|Haas, Maurits Frederik Hendrik de]] (Rotterdam 1832 - New York 1895) * [[William Frederick de Haas|Haas, Willem Frederik de]] (Rotterdam 1830 - Faial 1880) * [[Pieter Alardus Haaxman|Haaxman, Pieter Alardus]] (Delft 1814 - Delft 1887) * [[Pieter Haaxman|Haaxman, Pieter]] (Den Haag 1854 - Haarlem 1937) * [[Hélène Hamburger|Hamburger, Hélène]] (Newington 1836 - Amsterdam 1919) * [[Ferdinand Hart Nibbrig|Hart Nibbrig, Ferdinand]] (Amsterdam 1866 - Laren 1915) * [[Eugenie Hasselman|Hasselman, Eugenie]] (Zoelen 1855 - Egmond aan den Hoef 1937) * [[Hendrik Haverman|Haverman, Hendrik Johannes]] (Amsterdam 1857 - Den Haag 1928) * [[Barend Leonardus Hendriks|Hendriks, Barend Leonardus]] (Arnhem 1830 - Arnhem 1899) * [[Sara Hendriks|Hendriks, Sara]] (Oosterbeek 1846 - Naarden 1925) * [[Frans Hermesdorf|Hermesdorf, Frans]] (Zurlauben1854 - Aken 1904) * [[Cornelis Willem Hoevenaar (1802-1873)|Hoevenaar, Cornelis Willem]] (Utrecht 1802 - Utrecht 1873) * [[Cornelis Willem Hoevenaar (1847-1884)|Hoevenaar, Cornelis Willem]] (Utrecht 1847 - Utrecht 1884) * [[Jozef Hoevenaar|Hoevenaar, Jozef]] (Utrecht 1840 - Utrecht 1926) * [[Willem Pieter Hoevenaar|Hoevenaar, Willem Pieter]] (Utrecht 1808 - Utrecht 1863) * [[Bartholomeus Johannes van Hove|Hove, Bartholomeus Johannes van]] (Den Haag 1790 - Den Haag 1880) * [[Gerrit van Houten|Houten, Gerrit van]] (Groningen 1866 - Santpoort 1934) * [[Huib van Hove|Hove, Huib van]] (Den Haag 1814 - Antwerpen 1864) * [[Johannes Huybertus van Hove|Hove, Johannes Huybertus van]] (Den Haag 1827 - Den Haag 1881) * [[Bramine Hubrecht|Hubrecht, Bramine]] (Rotterdam 1855 - Holmbury St Mary 1913) * [[Jan Derk Huibers|Huibers, Jan Derk]] (Deventer 1829 - Zeist 1918) * [[Abraham Hulk sr.|Hulk, Abraham sr.]] (Londen 1813 - Zevenaar 1897) * [[Johannes Frederik Hulk|Hulk, Johannes Frederik]] (Amsterdam 1829 – Haarlem 1911) * [[John Frederik Hulk|Hulk, John Frederik]] (Amsterdam 1855 - Vreeland 1913) * [[Jozef Israëls|Israëls, Jozef]] (Groningen 1824 - Scheveningen 1911) * [[Jacob Jansen Vredenburg|Jansen Vredenburg, Jacob]] (Deventer 1802 - Deventer 1865) * [[Johannes Rienksz Jelgerhuis|Jelgerhuis, Johannes Rienksz]] (Leeuwarden 1770 - Amsterdam 1836) * [[Johan Barthold Jongkind|Jongkind, Johan Barthold]] (Lattrop 1819 - La Côte-Saint-André 1891) * [[Jan Lodewijk Jonxis|Jonxis, Jan Lodewijk]] (Utrecht 1789 - Utrecht 1866) * [[Kaspar Karsen|Karsen, Kasparus]] (Amsterdam 1810 - Bieberich 1896) * [[Herman ten Kate (schilder)|Kate, Herman Frederik Carel ten]] (Den Haag 1822 - Den Haag 1891) * [[Johannes Marius ten Kate|Kate, Johannes Marius ten]] (Amsterdam 1859 - Den Haag 1896) * [[Antoon Kerssemakers|Kerssemakers, Antoon]] (Gestel 1846 - Eindhoven 1924) * [[John Gerrard Keulemans|Keulemans, Johannes Gerardus]] (Rotterdam 1842 - Essex 1912) * [[Lodewijk Johannes Kleijn]] (1817-1897) * [[David Kleijne|Kleijne (Kleyne, Klein), David]] (Bergen op Zoom 1753 - Middelburg 1805) * [[Willem de Klerk (skilder)|Klerk, Willem de]] (Dordrecht 1800 - Dordrecht 1876) * [[Barend Cornelis Koekkoek|Koekkoek, Barend Cornelis]] (Middelburg 1803 - Kleef 1862) * [[Johannes Hermanus Koekkoek|Koekkoek, Johannes Hermanus]] (Veere 1778 - Amsterdam 1851) * [[Johannes Hermanus Barend Koekkoek|Koekkoek, Johannes Hermanus Barend]] (Amsterdam 1840 - Amsterdam 1912) * [[Hermanus Koekkoek|Koekkoek, Hermanus]] (Middelburg 1815 - Haarlem 1882) * [[Hermanus Willem Koekkoek|Koekkoek, Hermanus Willem]] (1867 - 1929) * [[Marinus Adrianus Koekkoek (1807-1868)|Koekkoek, Marianus Adrianus]] (Middelburg 1807 - Amsterdam 1868) * [[Willem Koekkoek|Koekkoek, Willem]] (Amsterdam 1839 - Amstelveen 1885) * [[Cornelius Krieghoff|Krieghoff, Cornelius]] (Amsterdam 1815 - Chicago 1872) * [[Herman Krumpelman|Krumpelman, Herman]] (Monnickendam1790 - Edam 1875) * [[Adriaan Kruseman|Kruseman Adriaan]] (Rotterdam 1875 - Denemarken 1964) * [[Cornelis Kruseman|Kruseman, Cornelis]] (Amsterdam 1797 - Lisse 1857) * [[Fredrik Marinus Kruseman|Kruseman, Fredrik Marinus]] (Haarlem 1816 - Brussel 1882) * [[Gerrit Hendrik Kruseman Aretz|Kruseman Aretz, Gerrit Hendrik]] (Zwolle 1773 - Nijmegen 1818) * [[Hendrik Dirk Kruseman van Elten|Kruseman van Elten, Hendrik Dirk]] (Alkmaar 1829 - Parijs 1904) * [[Jan Adam Kruseman|Kruseman, Jan Adam]] (Haarlem 1804 - Haarlem 1862) * [[Johannes Diederikus Kruseman|Kruseman, Johannes Diederikus]] (Valkenswaard 1828 - Den Haag 1918) * [[Jan Theodoor Kruseman|Kruseman, Jan Theodoor]] (Amsterdam 1835 - Ukkel 1895) * [[Johan Caspar Muller Kruseman|Kruseman, Johan Caspar Muller]] (Leeuwarden 1805 - Semarang 1855) * [[Johannes Alexander Kruseman|Kruseman, Johannes Alexander]] (Vlaardingen 1860 - Lisse 1947) * [[Berend Kunst|Kunst, Berend]] (Nieuwolda 1794 - Hoogezand 1881) * [[Leo Kurpershoek|Kurpershoek, Leo]] (Rotterdam 1885 - Enschede 1970) === L-R === [[Lêer:De Nieuwe Haarlemse Sluis bij het Singel, bekend als ‘Souvenir d’Amsterdam’ Rijksmuseum SK-A-2704.jpeg|duimnael|[[Matthijs Maris]], 1880]] [[Lêer:MeijerDeHaan-MoeilijkeVraag.jpg|duimnael|[[Meijer de Haan|Meijer Isaac de Haan]], 1880]] * [[Clemens van Lamsweerde|Lamsweerde, Clemens van]] (Arnhem 1897 - Bloemendaal 1972) * [[Carel Christiaan Anthony Last|Last, C.C.A.]] (Amsterdam 1808 - Den Haag 1876) * [[Thomas van Leent|Leent, Thomas van]] (Princenhage, 1807 - Den Bosch 1882) * [[Henri Leeuw jr.|Leeuw, Henri jr.]] (Roermond (stad)|Roermond 1861 - Nijmegen 1918) * [[Charles Leickert|Leickert, Charles]] (Brussel 1816 - Mainz 1907) * [[Joannes van Liefland|Liefland, Joannes van]] (Utrecht 1806 - Utrecht 1861) * [[Alexander Liernur (1856-1917)|Liernur, Alexander]] (Den Haag 1856 - Deventer 1917) * [[Martinus Wilhelmus Liernur|Liernur, Martinus Wilhelmus]] (Den Haag 1833 - Den Haag 1901) * [[Pieter van Loon|Loon, Pieter van]] (Amsterdam 1801 - Utrecht 1873) * [[Jacobus van Looy|Looy, Jacobus van]] (Haarlem 1855 - Haarlem 1930) * [[Joseph Lücker|Lücker, Joseph]] (Krefeld 1821 - Roermond 1900) * [[Alexander van Maasdijk|Maasdijk, Alexander van]] (Brussel 1856 - Rotterdam 1931) * [[Jacob Jan van der Maaten|Maaten, Jacob Jan van der]] (Elburg 1820 - Apeldoorn 1879) * [[Mien Marchant|Marchant, Mien]] (Gorinchem 1866 - Laren 1952) * [[Jacob Maris|Maris, Jacob]] (Den Haag 1837 - Karlsbad 1899) * [[Matthijs Maris|Maris, Matthijs]] (Den Haag 1839 - Londen 1917) * [[Willem Maris (kunstschilder)|Maris, Willem]] (Den Haag 1844 - Den Haag 1910) * [[Grada Hermina Marius|Marius, Grada Hermina]] (Hengelo, 1854 - Den Haag 1919) * [[Anton Mauve|Mauve, Anton]] (Zaandam 1838 - Arnhem 1888) * [[Hendrik Willem Mesdag|Mesdag, Hendrik Willem]] (Groningen 1831 - Den Haag 1915) * [[Henri Minderop|Minderop, Henri]] (Rotterdam 1870 - Rotterdam 1946) * [[Woutherus Mol|Mol, Woutherus]] (Haarlem 1785 - Haarlem 1857) * [[Petrus Marius Molijn|Molijn, Petrus Marius]] (Rotterdam 1819 - Antwerpen 1949) * [[Jan Mooy|Mooy, Jan]] (Callantsoog 1776 - Den Helder 1847) * [[Jan Evert Morel|Morel, Jan Evert]] (Amsterdam 1835 - Weesp 1905) * [[Frederik Nachtweh|Nachtweh, Frederik]] (Deventer 1857 - Rotterdam 1941) * [[Willem Carel Nakken|Nakken, Willem Carel]] (Den Haag 1835 - Rijswijk 1926) * [[Daniël Nederveen|Nederveen, Daniël]] ('s-Hertogenbosch 1811 - aldaar 1891) * [[Clasine Neuman|Neuman, Clasine]] (Amsterdam 1851 - Den Haag 1908) * [[Johan Heinrich Neuman|Neuman, Johan Heinrich]] (Keulen 1819 - Den Haag 1898) * [[Wijnand Nuijen|Nuijen, Wijnand]] (Den Haag 1813 - Den Haag 1839) * [[Anthony Oberman|Oberman, Anthony]] (Amsterdam 1781- Amsterdam 1845) * [[Albarta ten Oever|Oever, Albarta ten]] (Groningen 1772 - Groningen 1854) * [[Antoon Lodewijk George Offermans|Offermans, Tony]] (Den Haag 1869 - Laren 1911) * [[Hendrik van Oort|Oort, Hendrik van]] (Utrecht 1775 - Utrecht 1847) * [[George Willem Opdenhoff|Opdenhoff, George Willem]] (Fulda 1807 - Den Haag 1873) * [[Simon Opzoomer|Opzoomer, Simon]] (Rotterdam 1807 - Antwerpen 1878) * [[Georgius Jacobus Johannes van Os|Os, Georgius Jacobus Johannes van]] (Den Haag 1782 - Parijs 1861) * [[Pieter Frederik van Os|Os, Pieter Frederik van]] (Amsterdam 1808 - Haarlem 1892) * [[Pieter Gerardus van Os|Os, Pieter Gerardus van]] (Den Haag 1776 - Den Haag 1839) * [[Frederikus Josephus Ouwens|Ouwens, Frederikus Josephus]] (Alkmaar 1881 - Alkmaar 1933) * [[David Oyens|Oyens, David]] (Amsterdam 1842 - Brussel 1902) * [[Pieter Oyens|Oyens, Pieter]] (Amsterdam 1842 - Brussel 1894) * [[Corrie Pabst|Pabst, Corrie]] (Woerden 1865 - Laren 1943) * [[Evert Pieters|Pieters, Evert]] (Amsterdam 1856 - Laren 1932) * [[Martinus van Regteren Altena|Regteren Altena, Martinus van]] (Amsterdam 1866 - Nunspeet 1908) * [[Antonie Sminck Pitloo|Pitloo Antonie]] (Arnhem 1790 - Napels 1837) * [[Ary Pleysier|Pleysier, Ary]] (Vlaardingen 1819 - Vreeland 1879) * [[Johannes Jacobus van Poorten|Poorten, Jacobus Johannes van]] (Deventer 1841 - Hamburg 1914) * [[Hendrik Antoon Pothast|Pothast, Hendrik Antoon]] (Nijmegen 1847 - Amsterdam 1924) * [[Albert Jurardus van Prooijen|Prooijen, Albert Jurardus]] (Groningen 1834 - Amsterdam 1898) * [[Matthijs Quispel|Quispel, Matthijs]] (Numansdorp 1805 - Dordrecht 1858) * [[Petrus Antonius Ravelli|Ravelli, Petrus Antonius]] (Amsterdam 1788 - aldaar 1861) * [[Willem Cornelis Rip|Rip, Willem Cornelis]] (Rotterdam 1856 - Den Haag 1922) * [[Charles Rochussen|Rochussen, Charles]] (Rotterdam 1814 - Rotterdam 1894) * [[Willem Roelofs|Roelofs, Willem]] (Amsterdam 1822 - Berchem 1897) * [[Henriëtte Ronner-Knip|Ronner-Knip, Henriëtte]] (Amsterdam 1821 - Elsene 1909) * [[Nicolaas Johannes Roosenboom|Roosenboom, Nicolaas Johannes]] (Schellingwoude1805 - Assen 1880) * [[Johannes Rosierse|Rosierse, Johannes]] (Dordrecht 1818 - Dordrecht 1901) * [[Chris le Roy]] (Deventer 1884 - Nijmegen 1969) * [[Aletta Ruijsch|Ruijsch, Aletta]] (Den Helder 1860 - Den Haag 1930) === S-Z === [[Lêer:Schotel Gaffelaar.jpg|duimnael|[[Johannes Christiaan Schotel]], 1822]] [[Lêer:Jan Toorop 002.jpg|duimnael|[[Jan Toorop]], 1893]] * [[Gerardus de San|San, Gerardus de]] (Brugge 1754 - Groningen 1830) * [[Gerardine van de Sande Bakhuyzen|Sande Bakhuyzen, Gerardine van de]] (Den Haag 1827 - Den Haag 1895) * [[Hendrikus van de Sande Bakhuyzen|Sande Bakhuyzen, Hendrikus van de]] (Den Haag 1795 - Den Haag 1860) * [[Julius van de Sande Bakhuyzen|Sande Bakhuyzen, Julius van de]] (Den Haag 1835 - Den Haag 1925) * [[Dirk Schäfer (schilder)|Schäfer, Dirk]] (Den Haag 1864 - Voorburg 1941) * [[Ary Scheffer|Scheffer, Ary]] (Dordrecht 1795 - Argenteuil 1858) * [[Andreas Schelfhout|Schelfhout, Andreas]] (Den Haag 1787 - Den Haag 1870) * [[Jan Hendrik Scheltema|Scheltema, Jan Hendrik]] (Den Haag 1861 – Brisbane 1941) * [[Petrus van Schendel|Schendel, Petrus van]] (Terheijden 1806 - Brussel 1870) * [[Piet Schipperus|Schipperus, Piet]] (Rotterdam 1840 - Den Haag 1929) * [[Jacobus Schoemaker Doyer|Schoemaker Doyer, Jacobus]] (Krefeld 1792 - Zutphen 1867) * [[Hendrik Jacobus Scholten|Scholten, Hendrik Jacobus]] (Amsterdam 1824 - Heemstede 1907) * [[Johannes Christiaan Schotel|Schotel, Johannes Christiaan]] (Dordrecht 1787 - Dordrecht 1838) * [[Martinus Schouman|Schouman, Martinus]] (Dordrecht 1770 - Breda 1848) * [[Thérèse Schwartze|Schwartze, Thérèse]] (Amsterdam 1851 - Amsterdam 1918) * [[Jakob Smits|Smits, Jacob]] (Rotterdam 1855 - Achterbos-Sluis 1928) * [[Jacob Spin|Spin, Jacob]] (Amsterdam 1806 - Amsterdam 1875) * [[Jacob Jan Coenraad Spohler|Spohler, Jacob Jan Coenraad]] (Amsterdam 1837 - Amsterdam 1894) * [[Johannes Franciscus Spohler|Spohler, Johannes Franciscus]] (Rotterdam 1853 - Amsterdam 1923) * [[Cornelis Springer|Springer, Cornelis]] (Amsterdam 1817 - Hilversum 1891) * [[Jacobus van der Stok|Stok, Jacobus van der]] (Leiden 1794 - Amsterdam 1864) * [[Carel Nicolaas Storm van 's-Gravesande|Storm van 's-Gravesande, Carel Nicolaas]] (Breda 1841 - Den Haag 1924) * [[Johannes Tavenraat|Tavenraat, Johannes]] (Rotterdam 1809 - Rotterdam 1881) * [[Abraham Teerlink|Teerlink, Abraham]] (Dordrecht 1776 - Rome 1857) * [[Henri Teixeira de Mattos|Teixeira de Mattos, Henri]] (Amsterdam 1865 - Den Haag 1908) * [[Paul Tétar van Elven|Tétar van Elven, Paul]] (Antwerpen 1823 - Scheveningen 1896) * [[Hendrik Otto van Thol|Thol, Hendrik Otto van]] (Den Haag 1859 - Den Haag 1902) * [[Jan Toorop|Toorop, Jan]] (Purworedjo 1858 - Den Haag 1928) * [[Anton Trautwein|Trautwein, Anton]] (Amsterdam 1851 - Haarlem 1919) * [[Wouter Johannes van Troostwijk|Troostwijk, Wouter Johannes van]] (Amsterdam 1782 - Amsterdam 1810) * [[Maurits van der Valk|Valk, Maurits van der]] (Amsterdam 1857 - Laren 1935) * [[Gijsberta Verbeet|Verbeet, Gijsberta]] (Den Bosch 1838 - Den Bosch 1916) * [[Willem Verbeet|Verbeet, Willem]] (Den Bosch 1801 - Den Bosch 1887) * [[Albertus Verhoesen|Verhoesen, Albertus]] (Utrecht 1806 - Utrecht 1881) * [[Wouter Verschuur|Verschuur, Wouter]] (Amsterdam 1812 - Vorden1874) * [[Petrus Gerardus Vertin|Vertin, Petrus Gerardus]] (Den Haag 1819 - Den Haag 1893) * [[Johannes Gijsbert Vogel|Vogel, Johannes Gijsbert]] (Hooge Zwaluwe 1828 - Velp 1915) * [[Jan van der Waarden|Waarden, Jan van der]] (Haarlem 1811 - Haarlem 1872) * [[Antonie Waldorp|Waldorp, Antonie]] (Den Haag 1803 - Amsterdam 1866) * [[Dorothea Arnoldine von Weiler|Weiler, Dorothea Arnoldine von]] (Arnhem 1864 - Amsterdam 1956) * [[Jan Weissenbruch|Weissenbruch, Jan]] (Den Haag 1822 - Den Haag 1880) * [[Jan Hendrik Weissenbruch|Weissenbruch, Jan Hendrik]] (Den Haag 1824 - Den Haag 1903) * [[Anthonie Jacobus van Wijngaerdt|Wijngaerdt, Anthonie Jacobus van]] (Rotterdam 1808 - Haarlem 1887) * [[Barend Wijnveld|Wijnveld, Barend]] (Amsterdam 1820 - Haarlem 1902) * [[Jan Hillebrand Wijsmuller|Wijsmuller, Jan Hillebrand]] (Amsterdam 1855 - Amsterdam 1925) * [[Lambertus van den Wildenbergh (kunstschilder)|Wildenbergh, Lambertus van den]] (Arnhem 1803- Antwerpen ?) * [[Ernst Witkamp|Witkamp, Ernst]] (Amsterdam 1854 - Amsterdam 1897) * [[Willem Witsen|Witsen, Willem]] (Amsterdam 1860 - Amsterdam 1923) * [[Anna Wolterbeek|Wolterbeek, Anna]] (Amsterdam 1834 - Oosterbeek 1905) * [[Pieter Christoffel Wonder|Wonder, Pieter Christoffel]] (Utrecht 1780 - Amsterdam 1852) * [[Elsa Woutersen-van Doesburgh|Woutersen-van Doesburgh, Elsa]] (Amsterdam 1875 - Bloemendaal 1957) * [[Marie Wuytiers|Wuytiers, Marie]] (Amsterdam 1865 - Hilterfingen 1944) * [[Willem Bernardus IJzerdraat|IJzerdraat, Willem Bernardus]] (Den Haag 1835 - Haarlem 1907) == 20e eeu == === A-F === [[Lêer:Doesburg--Compositie-IX.jpg|duimnael|[[Theo van Doesburg]], 1917]] * [[Willem Adams]] (Meerveldhoven 1937) * [[Bernardus Everhardus Akkerman|Akkerman, Ben]] (Rotterdam 1942 - Enschede 2010) * [[Philip Akkerman]] (Vaassen 1957) * [[Nelleke Allersma|Allersma, Nelleke]] (Den Andel 1940) * [[Jan Altink|Altink, Jan]] (Groningen 1885 - Den Haag 1971) * [[Riek Ammermann|Ammermann, Riek]] (Groningen 1944) * [[Martine Antonie|Antonie, Martine]] (Zaltbommel 1909 - ? 2006) * [[Karel Appel|Appel, Karel]] (Amsterdam 1921 - [[Zürich (stad)|Zürich]] 2006) * [[Ad Arma|Arma, Ad]] (Rotterdam 1954) * [[Armando]] (Amsterdam 1929 - Potsdam 2018) * [[Lies Arntzenius|Arntzenius, Lies]] (Den Haag 1902 - Den Haag 1982) * [[Paul Arntzenius|Arntzenius, Paul]] (Den Haag 1883 - Den Haag 1965) * [[Bernardus Arps|Arps, Bernardus]] (Culemborg 1865 - Oosterbeek 1938) * [[Menno Baars|Baars, Menno]] (Utrecht 1965) * [[Koos Baas|Baas, Jac]] (Rotterdam 1930) * [[Franciscus Hermanus Bach|Bach, Franciscus Hermanus]] (Groningen 1865 - Groningen 1956) * [[Johannes Martinus Bach|Bach, Johannes Martinus]] (Den Haag 1866-1943) * [[Reinier Sybrand Bakels|Bakels, Reinier Sybrand]] (Den Hoorn 1873 - Den Haag 1956) * [[Justus Dick Bakhuizen van den Brink|Bakhuizen van den Brink, Justus Dick]] (Leiden 1950) * [[Charlotte Caspers]] (1979) * [[Charles Bakker|Bakker, Charles]] (Amsterdam 1876 - Amsterdam 1957) * [[Nanne Balyon|Balyon, Nanne]] (Den Haag 1960) * [[Cees Bantzinger|Bantzinger, Cees]] (Gouda 1914 - Amstelveen 1985) * [[Marjolein Bastin|Bastin, Marjolein]] (Loenen aan de Vecht 1943) * [[Marius Bauer|Bauer, Marius]] (Den Haag 1867 - Amsterdam 1932) * [[Dagmar Baumann|Baumann, Dagmar]] (Essen (Niedersachsen), 1960) * [[Karl Jakob van Beekum|Beekum, Karl Jakob]] (Rotterdam 1914 - 1998) * [[Julia Beelaerts van Blokland|Beelaerts van Blokland, Julia]] (Oosterbeek 1923 - Oosterbeek 2006) * [[Bianca Berends|Berends, Bianca]] (1971) <!-- [https://biancaberends.exto.nl/ exto] en [[Sterren op het Doek]]--> * [[Siep van den Berg|Berg, Siep van den]] (Tirns 1913 - Amsterdam 1998) * [[Rien Beringer|Beringer, Rien]] (Den Haag 1927 - Curaçao 2005) * [[Pieter den Besten|Besten, Pieter den]] (Rotterdam 1894 - Rotterdam 1972) * [[Corneille|Beverlo, Corneille Guillaume]] (Luik 1922 - Auvers-sur-Oise 2010) * [[Rudi Bierman|Bierman, Rudi]] (Batavia 1921 - Amsterdam 1972) * [[Louise Alexandrine van Blommestein|Blommestein, Louise Alexandrine van]] (Parijs 1882 - Arlesheim 1965) * [[Hedi Bogaers|Bogaers, Hedi]] (Laren 1956 - Zierikzee 2006) * [[Romualda Bogaerts|Bogaerts, Romualda]] (Huis ter Heide 1921) * [[Cornelis de Boer (kunstschilder)|Boer, Cornelis de]] (Groningen 1878-?) * [[Gesina Boevé|Boevé, Gesina]] (Rotterdam 1881 - Zeist 1958) * [[Henri Bol|Bol, Henri]] (Eindhoven 1945 - 's-Hertogenbosch 2000) * [[Kees Bol|Bol, Kees]] (Oegstgeest 1916 - Waalwijk 2009) * [[Johan Borgman|Borgman, Johan]] (Groningen 1889 - Oosterbeek 1976) * [[Annie Borst Pauwels|Borst Pauwels, Annie]] (Haarlem 1913 - Den Haag 1999) * [[Jan Daniël Bout|Bout, Dan]] (Amsterdam 1891 - Amsterdam 1965) * [[Henk de Bouter|Bouter, Henk de]] (Driebergen 1968) * [[Roger Braun (kunstschilder)|Braun, Roger]] (Eygelshoven 1972) * [[Arthur Briët|Briët, Arthur]] (Madiun 1867 - Nunspeet 1939) * [[Willem den Broeder|Broeder, Willem den]] (Schiedam 1951) * [[Herman Brood|Brood, Herman]] (Zwolle 1946 - Amsterdam 2001) * [[Dick Bruna|Bruna, Dick]] (Utrecht 1927 - aldaar, 2017) * [[Lambertus Johannes Bruna|Bruna, Lambertus Johannes]] (1822-1906)<!--https://rkd.nl/nl/home/artists/13502--> * [[Annemarie Busschers|Busschers, Annemarie]] ('s-Hertogenbosch 1970) * [[Anton Buytendijk|Buytendijk, Anton]] (Amsterdam 1913 - Amsterdam 2002) * [[Maria Carlier|Carlier, Maria]] (Utrecht 1943) * [[Hendrik Chabot|Chabot, Henk]] (Sprang-Capelle 1894 - Rotterdam 1949) * [[Wim Chabot|Chabot, Wim]] (Rotterdam 1907 - Rotterdam 1977) * [[Geertrui Charpentier|Charpentier, Geertrui]] (Waalwijk 1930 - Amsterdam 2012) * [[Willem Commandeur|Commandeur, Willem]] (Koedijk 1919 - Alkmaar 1966) * [[Constant Nieuwenhuijs|Constant]] (Amsterdam 1921 - Utrecht 2005) * [[Corneille (kunstschilder)|Corneille]] (Luik 1922 - Auvers-sur-Oise 2010) * [[Hans Coumans|Coumans, Hans]] (Schin op Geul 1943 - Heumen 1986) * [[Eline Cremers|Cremers, Eline]] (Maassluis 1896 - Den Haag 1996) * [[Carla Daalderop-Bruggeman|Daalderop-Bruggeman, Carla]] (Tiel 1928-2015) * [[Marie Dagnelie|Dagnelie, Marie]] (Den Helder 1918 - Amerongen 1984) * [[Cor Dam|Dam, Cor]] (Delft 1935) * [[Frank Dammers|Dammers,Frank]] (Zwolle 1951) * [[Pieter Defesche|Defesche, Pieter]] (Maastricht 1921 - Ulestraten 1998) * [[Pieter Delicaat|Delicaat, Pieter]] (Cuijk 1956) * [[Antoon Derkzen van Angeren|Derkzen van Angeren, Antoon]] (Delft 1878 - Bedford (Canada) 1961) * [[Hans Deuss|Deuss, Hans]] (Amsterdam 1948) * [[John van Deventer|Deventer, John van]] (Leiden 1903 - Kerbournec en Saint-Pierre-Quiberon 1952) * [[Piet Dieleman|Dieleman, Piet]] (Arnemuiden1956) * [[Toon Diepstraten|Diepstraten, Toon]] (Diessen 1963) * [[Henri Dievenbach|Dievenbach, Henri]] (Haarlem 1872 - Laren 1946) * [[Christoffel Hendrik Dijkman|Dijkman, Christoffel Hendrik]] (Sint-Maartensdijk 1879 - Borgharen 1954) * [[Johan Doeleman|Doeleman, Johan]] (Hoorn 1880 - Soest 1957) * [[Theo van Doesburg|Doesburg, Theo van]] (Utrecht 1883 - Davos1931) * [[Eppo Doeve|Doeve, Eppo]] (Bandung1907 - Amsterdam 1981) * [[Kees van Dongen|Dongen, Kees van]] (Delfshaven 1877 - Monte Carlo 1968) * [[Justus Donker|Donker, Justus]] (Rotterdam 1966) * [[Lide Doorman|Doorman, Lide]] (Middelburg 1872 - Den Haag 1964) * [[Daniel Douglas|Douglas, Daniel]] (Dedemsvaart 1984) * [[Arend Jan van Driesten|Driesten A.J. van]] (Leiden 1878 - Oegstgeest 1969) * [[Sam Drukker|Drukker, Sam]] (Goes1957) * [[Jan Dunselman|Dunselman, Jan]] (Den Helder 1863 - Amsterdam 1931) * [[Attie Dyserinck|Dyserinck, Attie]] (Batavia 1876 - Den Haag 1942) * [[Hans Ebeling Koning|Ebeling Koning, Hans]] (Bilthoven 1931) * [[Marcel van Eeden|Eeden, Marcel van]] (Den Haag 1965) * [[Ruurd Elzer|Elzer, Ruurd]] (Sneek 1915 - Groningen 1995) * [[Sjoerd Elzer|Elzer, Sjoerd]] (Groningen 1944) * [[Maurits Cornelis Escher|Escher, Maurits Cornelis]] (Leeuwarden 1898 - Hilversum 1972) * [[Dora Esser-Wellensiek|Esser-Wellensiek, Dora]] (Diemerbrug 1917 - Grézelle 1995) * [[Johannes Hendrik Eversen|Eversen, Jan Hendrik]] (Den Haag 1906 - Arnhem 1995) * [[Ima van Eysinga|Eysinga, Ima van]] (Noordwijkerhout 1881 - Ermelo 1958) * [[Edgar Fernhout|Fernhout, Edgar]] (Bergen 1912 - Bergen 1974) * [[Jacques Frenken|Frenken, Jacques]] ('s-Hertogenbosch 1929) * [[Jos Frissen|Frissen, Jos]] (Houthem 1892 - Kerkrade 1982) === G-L === [[Lêer:Frans Koppelaar - Backlight Langestraat.jpg|duimnael|[[Frans Koppelaar]], 1993]] [[Lêer:Kagerplas rietkraag lombok kaag en kerkje 25x40 (44).jpg|duimnael|[[Marinus Heijnes]]]] * [[Corrie Gabriëlse|Gabriëlse, Corrie]] (Utrecht 1912 - Echten 1994) * [[Salomon Garf|Garf, Salomon]] (Amsterdam 1879 - Auschwitz 1943) * [[Ed Gebski|Gebski, Ed]] (Heerlen 1959) * [[Henk van Gemert|Gemert, Henk van]] (Amsterdam 1913 - Amsterdam 2002) * [[Leo Gestel|Gestel, Leo]] (Woerden 1881 - Hilversum 1941) * [[Aart Glansdorp|Glansdorp, Aart]] (Rotterdam 1903 - Rotterdam 1989) * [[Rien Glansdorp|Glandorp, Rien]] (Rotterdam 1913 - ?) * [[Cees Graswinckel|Graswinckel, Cees]] (Den Haag 1906 - Wapenveld 1986) * [[Wim Graves Kooiman|Graves Kooiman, Wim]] (Utrecht 1937 - Schoonhoven 2016) * [[Hélène Grégoire|Grégoire, Hélène]] (Amsterdam 1946) * [[Kenne Grégoire|Grégoire, Kenne]] (Teteringen 1951) * [[Jacoba Greven|Greven, Jacoba]] (Zwollerkerspel 1920 - Roermond 1999) * [[Anita Groener|Groener, Anita]] (Veldhoven 1958) * [[Adriaan Groenewegen|Groenewegen, Adriaan]] (Rotterdam 1874- Horn 1963) * [[Berend Olfert Groen|Groen, Berend Olfert]] (Pekela 1947 - 2003) * [[Paul van Groningen|Groningen, Paul van]] (Amsterdam 1955) * [[Jacoba Haas|Haas, Jacoba]] (Amsterdam 1946 - Amsterdam 2018) * [[Jos Hachmang|Hachmang, Jos]] (Noordwijkerhout 1957) * [[Frederik Johannes ten Hagen|Hagen, Frits ten]] (Breda 1924 - Hoorn 2006) * [[Jos Hameleers|Hameleers, Jos]] (Maastricht 1948) * [[Frans Willem Hartsuijker|Hartsuijker, Frans Willem]] (Amsterdam 1894 - Utrecht 1991) * [[Margot van Hasselt|Hasselt, Margot van]] (Amsterdam 1879 - Utrecht 1935) * [[Jan van Heel|Heel, Jan van]] (Rotterdam 1898 - Den Haag 1990) * [[Johannes Gerardus Heijberg|Heiberg, Johannes Gerardus]] (Rotterdam 1869 - Rotterdam 1952) * [[Sara Heijberg-Ledeboer|Heijberg-Ledeboer, Sara]] (Rotterdam 1867 - Rotterdam 1952) * [[Marinus Heijnes|Heijnes, Marinus]] (Amsterdam 1888 - Kaag 1963) * [[Henk Helmantel|Helmantel, Henk]] (Westeremden 1945) * [[Henk Henriët|Henriët, Henk]] (Amsterdam 1903 - Niestadt 1945) * [[Dorus Hermsen|Hermsen, Dorus]] ('s-Hertogenbosch 1871 - Den Haag 1931) * [[Anton Heyboer|Heyboer, Anton]] (Sabang 1924 - Den Ilp 2005) * [[Theodoor Heynes|Heynes, Theodoor]] (Kaag 1920 - Amsterdam 1990) * [[Jaap Hillenius|Hillenius, Jaap]] (Amsterdam 1934 - Amsterdam 1999) * [[Jemmy van Hoboken|Hoboken, Jemmy van]] (Den Haag 1900 - Wageningen 1962) * [[Willem Hofhuizen|Hofhuizen, Willem]] (Amsterdam 1915 - Maastricht 1986) * [[Willem Gerard Hofker|Hofker, Willem Gerard]] (Den Haag 1902 - Amsterdam 1981) * [[Pieter Holstein|Holstein, Pieter]] (Enschede 1934) * [[Toos van Holstein|Holstein, Toos van]] (Eindhoven 1949) * [[Friso ten Holt|Holt, Friso ten]] (Argelès-Gazost 1921 - Callantsoog 1997) * [[Reinder Homan|Homan, Reinder]] (Smilde 1950) * [[Ina Hooft|Hooft, Ina]] (Den Haag 1894 - Laren 1994) * [[Bernard de Hoog|Hoog, Bernard de]] (Amsterdam 1867 - Den Haag 1943) * [[Cootje Horst|Horst, Cootje]] (Montreux 1920 - Leersum 1992) * [[Theo van der Horst|Horst, Theo van der]] (Arnhem 1921 - Arnhem 2003) * [[Gerrit van Houten|Houten, Gerrit van]] (Groningen 1866 - Santpoort 1934) * [[Gerard van Hove|Hove, Gerard van]] (Den Haag 1877 - Laren 1936) * [[Maria G. van Hove-ter Kuile|Hove-ter Kuile, Maria G. van]] (Enschede 1891 - Laren 1965) * [[Jopie Huisman|Huisman, Jopie]] (Workum 1922 - Workum 2000) * [[Han Hulsbergen|Hulsbergen, Han]] (Hengelo 1901 - Blaricum 1989) * [[Willem Hussem|Hussem, Willem]] (Rotterdam 1900 - Den Haag 1974) * [[Vilmos Huszár|Huszár, Vilmos]] (Boedapest 1884 - Harderwijk 1960) * [[Isaac Israëls|Israëls, Isaac]] (Amsterdam 1865 - Den Haag 1934) * [[Mirjam Jacobson|Jacobson, Mirjam]] (Amsterdam 1887 - Bergen Belsen 1945) * [[John C. Jager|Jager, John C.]] (Amsterdam 1905 - Den Haag 1961) * [[Else Kalshoven-Biermans|Kalshoven-Biermans, Else]] (Aken 1878 - Zaltbommel 1927) * [[Jopie van Kampen|Kampen, Jopie van]] (Amsterdam 1911 - Zuid-Afrika 1988) * [[Gerart Kamphuis|Kamphuis, Gerart]] (Zoetermeer 1953) * [[Hans Kanters|Kanters, Hans]] (Amsterdam 1947) * [[Arie Kater|Kater, Arie]] (Amsterdam 1922) - (Amsterdam 1977) * [[Jan Kelderman|Kelderman, Jan]] (Edam 1914 - Amsterdam 1990) * [[Anna Kerling|Kerling, Anna]] (Den Haag 1862 - Den Haag 1955) * [[Dick Ket|Ket, Dick]] (Den Helder 1902 - Bennekom 1940) * [[Carl F. Klinkert|Klinkert, Carl]] (Amsterdam 1905 - De Koog 1995) * [[Dinah Kohnstamm|Kohnstamm, Dinah]] (Amsterdam 1869 - Auschwitz 1942) * [[Han van der Kop|Kop, Han van der]] (Schoonhoven 1903 - Bloemendaal 1934) * [[Pyke Koch|Koch, Pyke]] (Beek 1901 - Amsterdam 1991) * [[Marinus Adrianus Koekkoek (1873-1944)|Koekkoek, Marianus Adrianus (II)]] (Amsterdam 1873 - Amsterdam 1944) * [[Roeland Koning|Koning, Roeland]] (1898-1985) * [[Jan van der Kooi]] (Groningen 1957) * [[Pieter Kooistra|Kooistra, Pieter]] (Leeuwarden 1922 - Tiel 1998) * [[Willem de Kooning|Kooning, Willem de]] (Rotterdam 1904 - East Hampton 1997) * [[Metten Koornstra|Koornstra, Metten]] (Rotterdam 1912 - Amsterdam 1978) * [[Jacques Kopinsky|Kopinsky, Jacques]] (Amsterdam 1924 - alhier 2003) * [[Frans Koppelaar|Koppelaar, Frans]] (Den Haag 1943) * [[Kees de Kort|Kort, Kees de]] (Nijkerk 1934) * [[Toon Koster|Koster, Toon]] (Schiedam 1913 - Utrecht 1989) * [[Diederik Kraaijpoel|Kraaijpoel, Diederik]] (Amsterdam 1928 - Groningen 2012) * [[Eva Krause]] (Düsseldorf 1970) * [[Adrianus Kuijpers|Kuijpers, Adrianus]] (Gorinchem 1862 - Amsterdam 1945) * [[Ger Lataster|Lataster, Ger]] (Schaesberg 1920 - Amsterdam 2012) * [[Bart van der Leck|Leck, Bart van der]] (Utrecht 1876 - Blaricum 1958) * [[Theodoor van Lelyveld|Lelyveld, Theodoor van]] (Semarang 1867 - Den Haag 1954) * [[Johan Lennarts|Lennarts, Johan]] (Eindhoven 1932 - Lagardère 1991) * [[Gerard van Lerven|Lerven, Gerard van]] (Arnhem 1885 - Arnhem 1966) * [[Avi Lev|Lev, Avi]] (Głubczyce 1955) * [[Cor Litjens|Litjens, Cor]] (Nijmegen 1956) * [[Pit van Loo|Loo, Pit van]] (Winsum 1905 - Haren 1991) * [[Reinier Lucassen|Lucassen, Reinier]] (Amsterdam 1938) * [[Lucebert]] (Amsterdam 1924 - Alkmaar 1994) * [[Jos Lussenburg|Lussenburg, Jos]] (Enkhuizen 1889 - Nunspeet 1975) === M-S === [[Lêer:Jan Thorn-Prikker Braut.jpg|duimnael|[[Jan Thorn-Prikker]], 1893]] * [[Mary Meijs|Mary, Meijs]] (Maastricht 1929 - Maastricht 2011) * [[Marie Henri Mackenzie|Mackenzie, Maria Henri]] (Rotterdam 1878 - Hilversum 1961) * [[Kees Maks|Maks, Kees]] (Amsterdam 1876 - Amsterdam 1967) * [[Antoon Markus|Markus, Antoon]] (Arnhem 1870 - Oosterbeek 1955) * [[Jon Marten|Marten, Jon]] (Ginneken 1934) * [[Jan Martens (beeldend kunstenaar)|Martens, Jan]] (Eindhoven 1939 -)[[Ad Snijders|Snijders, Ad]] (Eindhoven 1929 - Eindhoven 2010) * [[Anton Martineau|Martineau, Anton]] (Amsterdam 1926 - aldaar 2017) * [[Johan Hendrik van Mastenbroek|Mastenbroek, Johan Hendrik van]] (Rotterdam 1875 - Rotterdam 1945) * [[Han van Meegeren|Meegeren, Han van]] (Deventer 1889 - Amsterdam 1947) * [[Jacques van Meegeren|Meegeren, Jacques van]] (Rijswijk 1912 - Amsterdam 1977) * [[Tine Mersmann|Mersmann, Tine]] (Gorredijk 1946 - Smilde 2012) * [[Martinus Leonardus Middelhoek|Middelhoek, Martinus Leonardus]] (Zwijndrecht 1898 - Brielle 1986) * [[Egbert Modderman|Modderman, Egbert]] (Groningen, 1989) * [[Marinus Johannes Adrianus Mol|Mol, M.J.A.]] (Standdaarbuiten 1908 - Utrecht 1991) * [[Karel Mols|Mols, Karel]], (Tilburg 1899 - Zeist 1976) * [[Piet Mondriaan|Mondriaan, Piet]] (Amersfoort 1872 - New York 1944) * [[Gerrit de Morée|Morée, Gerrit van]] (Den Bosch 1909 - Breda 1981) * [[Tiddo Nieboer|Nieboer, Tiddo]] (Groningen 1940 - Narbonne 2002) * [[Constant Nieuwenhuijs|Nieuwenhuijs, Constant Anton]] (Amsterdam 1921 - Utrecht 2005) * [[Jan Nieuwenhuys|Nieuwenhuijs, Jan]] (Amsterdam 1922 - Amsterdam 1986) * [[Frans Nols|Nols, Frans]] (Heerlen 1922 - Amsterdam 1972) * [[Janus Nuiten|Nuiten, Janus]] (Princenhage 1929 - ? 2014) * [[Wim Oepts|Oepts, Wim]] (Amsterdam 1904 - Parijs 1988) * [[Wouter Okel|Okel, Wouter]] (Hengelo 1957) * [[Theo Onnes|Onnes, Theo]] (1957) * [[Jan-Peter van Opheusden|Opheusden, Jan Peter]] (Eindhoven 1941) * [[Piet Ouborg|Ouborg, Piet]] (Dordrecht 1893 - Den Haag 1956) * [[Willem den Ouden|den Ouden, Willem]] (Haarlem 1928) * [[Nancy van Overveldt|Overveldt, Nancy van]] (Den Haag 1930 - Lelystad 2015) * [[Pieter Pander|Pander, Pieter]] (Drachten 1962) * [[Anton Pieck|Pieck, Anton]] (Den Helder 1895 - Overveen 1987) * [[Nicolaas Pieneman (1880-1938)|Pieneman, Nicolaas]] (Amsterdam 1880 - Amsterdam 1938) * [[Piet Pijn|Pijn, Piet]] (Den Haag 1926 - Bilthoven 2002) * [[Anton Pohl|Pohl, Anton]] (Pasuruan 1876 - Tiel 1942) * [[Barend Polvliet|Polvliet, Barend]] (Schoonhoven 1869 - Den Dolder 1918) * [[Charlotte Pothuis|Pothuis, Charlotte]] (Londen 1867 - Amsterdam 1945) * [[Johan Ponsioen|Ponsioen, Johan]] (Nijmegen 1900 - Tiel 1969) * [[Rien Poortvliet|Poortvliet, Rien]] (Schiedam 1932 - Soest 1995) * [[Gerriet Postma|Postma, Gerriet]] (Twijzelerheide 1932 - Groningen 2009) * [[Bernard Pothast|Pothast, Bernard]] (Hall (Brummen) 1882 - Laren 1966) * [[Anna van Prooijen|Prooijen, Anna van]] (Groningen 1858 - Den Haag 1933) * [[Annemiek Punt|Punt, Annemiek]] (Hengelo 1959) * [[Michael Raedecker|Raedecker, Michael]] (Amsterdam 1963) * [[Libert Ramaekers|Ramaeker, Libert]] (Maastricht 1925 - Maastricht 1993) * [[Huibert Antonie Ravenswaaij|Ravenswaaij, Huibert Antonie]] (Gorinchem 1891 - Lisse 1972) * [[Cor Reisma|Reisma, Cor]] (Steenwijk 1902 - Leeuwarden 1962) * [[Jack de Rijk|Rijk, Jack de]] (Amsterdam 1931 - Amsterdam 2005) * [[Fokko Rijkens|Rijkens, Fokko]] (Nijmegen 1961) * [[Jan Rijnders|Rijnders, Jan]] (Delft 1935) * [[Carla Rodenberg|Rodenberg, Carla]] (Gouda 1941) * [[Jan Roëde|Roëde, Jan]] (Groningen 1914 - 2007) * [[Jan Roeland|Roeland, Jan]] (IJsselmuiden 1931 - Amsterdam 2016) * [[Dicky Rogmans|Rogmans, Dicky]] (Renkum 1925 - Blaricum 1992) * [[Gé Röling|Röling, Gé]] ('s-Hertogenbosch 1904 - Terwolde 1981) * [[Matthijs Röling|Röling, Matthijs]] (Oostkapelle 1943) * [[Edlef Romeny|Romeny, Edlef]] (Sint-Michielsgestel 1926) * [[Christa Rosier|Rosier, Christa]] (Hilversum 1960 - Huizen 2011) * [[Anton Rovers|Rovers, Anton]] (Haarlem 1921 - Amsterdam 2003) * [[Dio Rovers|Rovers, Dio]] (Utrecht 1896 - Breda 1990) * [[Huib de Ru|Ru, Huib de]] (Utrecht 1902 - Haarlem 1980) * [[Leo Rulkens|Rulkens, Leo]] (Roermond 1883 - Roermond 1947) * [[Riky Schellart|Schellart, Riky]] (Den Haag 1942 - Tilburg 2013) * [[Martin Schildt|Schildt, Martin]] (Rotterdam 1867 - Rotterdam 1921) * [[Femmy Schilt-Geesink|Schilt-Geesink, Femmy]] (Utrecht 1908 - Laren 1988) * [[Johannes Hendrikus Scholten|Scholten, Johannes Hendrikus]] (Overschie 1904 - Arnhem 1984) * [[Jan Schoonhoven|Schoonhoven, Jan]] (Delft 1914 - Delft 1994) * [[Anthonie Pieter Schotel|Schotel, Anthonie Pieter]] (Dordrecht 1890 - Laren 1958) * [[Wim Schuhmacher (kunstenaar)|Schuhmacher, Wim]] (Amsterdam 1894 - Amsterdam 1986) * [[Lion Schulman|Schulman, Lion]] (Hilversum 1851 - Auschwitz 1943) * [[Ton Schulten|Schulten, Ton]] (Ootmarsum 1938) * [[Louis Schutte|Schutte, Louis]] (Aalsmeer 1904 - Haarlem 1979) * [[Stijn Seip|Seip, Stijn]] (Rotterdam 1938) * [[Ciano Siewert|Siewert, Ciano]] (Rotterdam 1942) * [[Jan Sierhuis|Sierhuis, Jan]] (Amsterdam 1928) * [[Martin Sjardijn|Sjardijn, Martin]] (Den Haag 1947) * [[Jan Sluijters|Sluijters, Jan]] ('s-Hertogenbosch 1881 - Amsterdam 1957) * [[Willy Sluiter|Sluiter, Willy]] (Amersfoort 1873 - Den Haag 1949) * [[Jan Smeltekop|Smeltekop, Jan]] (1954) * [[Arie Smit (skilder)|Smit, Arie]] (Zaandam 1916 - Denpasar 2016)) * [[Philippe Smit (skilder)|Smit, Philippe]] (Zwolle 1887 - Thoury-Férottes 1948) * [[Auke Sonnega|Sonnega, Auke]] (Leeuwarden 1910 - Den Haag 1963) * [[Rosa Spanjaard|Spanjaard, Rosa]] (Borne 1866 - Den Haag 1937) * [[Jean-Marie van Staveren|Staveren, Jean-Marie, van]] (Rotterdam 1946) * [[Jaap Stellaart|Stellaart, Jaap]] (Zaandijk 1920 - Zaandam 1992) * [[Gé-Karel van der Sterren|Sterren, Gé-Karel van der]] (Stadskanaal 1969) * [[Abram Stokhof de Jong|Stokhof de Jong, Abram]] (Amsterdam 1911 - Vipiteno 1966) * [[Marie-Hélène Stokkink|Stokkink, Marie-Hélène]] (Venlo 1944) * [[Pieter Stoop|Stoop, Pieter]] (Breda 1946) * [[Charles de Stuers|Stuers, Charles de]] (Pasuruan 1894 - Den Haag 1981) === T-Z === [[Lêer:Willem de Zwart (1862-1931) - Carriages Waiting (Unknown).jpg|duimnael|[[Willem de Zwart]]]] [[Lêer:Devries lotus.jpg|duimnael|[[Herman de Vries (kunstenaar)|Herman de Vries]]]] * [[Joseph Teixeira de Mattos|Teixeira de Mattos, Joseph]] (Amsterdam 1892 - Parijs 1971) * [[Ellis Tertoolen|Tertoolen, Ellis]] (Gouda 1951 - Figeac 2011) * [[Evert Thielen|Thielen, Evert]] (Venlo 1954) * [[Anthony Thieme|Thieme, Anthony]] (Rotterdam 1888 - Greenwich Village 1954) * [[Karel Thole|Thole, Karel]] (Bussum 1914 - Cannobio 2000) * [[Willem Bastiaan Tholen|Tholen, Willem Bastiaan]] (Amsterdam 1860 - Den Haag 1931) * [[Jean Thomassen|Thomassen, Jean]] (Den Haag 1949) * [[Johan Thorn Prikker|Thorn Prikker, Johan]] (Den Haag 1868 - Keulen 1932) * [[Charley Toorop|Toorop, Charley]] (Katwijk 1891 - Bergen 1955) * [[Joop Uittenbogaard|Uittenbogaard, Joop]] (Rotterdam 1916 - Eindhoven 2010) * [[Frans van Veen|Veen, Frans van]] (Voorburg 1950) * [[Bas van der Veer|Veer, Bas van der]] (Schoonhoven 1887 - Den Haag 1941) * [[Thierry Veltman|Veltman, Thierry]] (Bussum 1939) * [[Pieter van Velzen|Velzen, Pieter van]] (Weesp 1911 - Nieuw Loosdrecht 1990) * [[Ad Verdonk|Verdonk, Ad]] (Woensel 1894 - Woerden 1977) * [[Hans Verhoef|Verhoef, Hans]] (Antwerpen 1932) * [[Jan Verkade|Verkade, Jan]] (Zaandam 1868 - Beuron 1946) * [[Kees Verschuren|Verschuren, Kees]] (Breda 1941) * [[Floris Verster|Verster, Floris]] (Leiden 1861 - Leiden 1927) * [[Kees Verwey|Verwey, Kees]] (Amsterdam 1900 - Haarlem 1995) * [[Bas Veth (kunstschilder)|Veth, Bas]] (Arnhem 1861 - Gouvieux 1944) * [[Jan Veth|Veth, Jan]] (Dordrecht 1864 - Amsterdam 1925) * [[Kees van der Vlies|Vlies, Kees van der]] (Indonesië 1940) * [[Theo Voorzaat|Voorzaat, Theo]] (Rotterdam 1938) * [[Herman de Vries (kunstenaar)|Vries, Herman de]] (Alkmaar 1931) * [[Jan van Vuuren|Vuuren, Jan van]] (Molenaarsgraaf 1871 - Ermelo 1941) * [[Nicolaas van der Waay|Waay, Nicolaas van der]] (Amsterdam 1855 - Amsterdam 1936) * [[Willem Wagenaar (surrealist)|Wagenaar, Willem]] (Groningen 1907 - Amsterdam 1999) * [[Jaring Walta (schilder)|Walta, Jaring]] (Westhem 1887 – Leeuwarden 1971) * [[Meinte Walta|Walta, Meinte]] (Wijtgaard 1920 – Leeuwarden 2002) * [[Jan Harm Weijns|Weijns, Jan Harm]] (Zwolle 1864 - Rotterdam 1945) * [[Co Westerik]] (Den Haag 1924 - Rotterdam 2018), kunstschilder * [[Kees van de Wetering|Wetering, Kees van de]] (Rotterdam 1949) * [[Ids Wiersma|Wiersma, Ids]] (Brantgum 1878 - Dokkum 1965) * [[Jip Wijngaarden|Wijngaarden, Jip]] (Amsterdam 1964) * [[Maya Wildevuur|Wildevuur, Maya]] (Enschede 1944) * [[Carel Willink|Willink, Carel]] (Amsterdam 1900 - Amsterdam 1983) * [[Sylvia Willink|Willink, Sylvia]] (Amsterdam 1944) * [[Cornelis Pieter de Wit|Wit, Cornelis Pieter de]] (Amsterdam 1882 - Groningen 1975) * [[Jan Wolkers|Wolkers, Jan]] (Oegstgeest 1925 - Texel 2007) * [[Hendrik Jan Wolter|Wolter, Hendrik Jan]] (Amsterdam 1873 - Amersfoort 1952) * [[Theo Wolvecamp|Wolvecamp, Theo]] (Hengelo 1925 - Amsterdam 1992) * [[Ans Wortel|Wortel, Ans]] (Alkmaar 1929 - Hilvarenbeek 1996) * [[Alfred Würth|Würth, Alfred]] (Amsterdam 1924 - Haarlem 2017) * [[Jacob Ydema|Ydema, Jacob]] (Greonterp 1901 - Winterswijk 1990) * [[Jan Zoetelief Tromp|Zoetelief Tromp, Jan]] (Batavia 1872 - Breteuil-sur-Iton 1947) * [[Klaas Zwaan|Zwaan, Klaas]] (Spakenburg 1922 - Spakenburg 1998) * [[Willem de Zwart|Zwart, Willem de]] (Den Haag 1862 - Den Haag 1931) * [[Piet Zwiers|Zwiers, Piet]] (Meppel 1907 - Meppel 1965) == Notas == {{vertaalvanaf | taalafk = nl | il = Lijst_van_Nederlandse_kunstschilders}} == Sien ook == * [[Nederland]] * [[Jheronimus Bosch]] * [[Rembrandt van Rijn]] * [[Vincent van Gogh]] * [[Pieter Kooistra]] == Bronne == * [http://www.rkd.nl/rkddb/ Rijksbureau vir Kunsthistorische Documentatie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080406010340/http://www.rkd.nl/rkddb/ |date= 6 April 2008 }} * [http://www.artcyclopedia.com/ Artcyclopedia] [[Kategorie:Nederlandse skilders| ]] [[Kategorie:Nederlandse lyste|Skilders]] [[Kategorie:Skilderkuns]] edkji9x8sffrnvamt1gkg66udgrvzfb 0 274764 2894597 2511146 2026-04-17T15:59:29Z Jcb 223 2894597 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} Hieronder volg 'n '''Lys van Vlaamse skilders''', met plek en datum (somtyds geskatte) van geboorte en sterfte ingevolge die [[Patroniem|patronimikum, vadersnaam of afstammingsnaam]], en gegroepeer volgens eeu van geboorte. Dit sluit skilders soos [[Peter Paul Rubens|Rubens]] in (van, of meestal aktief in, die [[Suid-Nederland|Suid-Nederlande]], en dek ongeveer die area van moderne [[Vlaandere]] en [[Wallonië]]). Vir skilders van die [[Noord-Nederland|Noord-Nederlande]] (soos bv. [[Rembrandt]]), sien die [[Lys van Nederlandse skilders]]. ==Gebore in die 14de eeu (of vroeër)== *[[André Beauneveu|Beauneveu, André]] ([[Valenciennes]], ca. – [[Bourges]], 1402) *[[Melchior Broederlam|Broederlam, Melchior]] (1381 – 1409) *[[Robert Campin|Campin, Robert]], ook bekend as die ''Meester van Flémalle'' ([[Valenciennes]], 1375 – [[Tournai]], 1444) *[[Hubert van Eyck|Eyck, Hubert van]] (1366 – [[Gent]], 1426) *[[Jan van Eyck|Eyck, Jan van]] (1370 – [[Brugge]], 1441) *[[Limbourg brothers]] ([[Nijmegen]], 1385 – [[Frankryk]], 1416) *[[Jean Malouel|Malouel, Jean]] ([[Nijmegen]], 1365 – [[Parys]], 1419) ==Gebore in die 15de eeu== *[[Richard Aertsz|Aertsz., Rijckaert]] ([[Wijk aan Zee]], 1482 – [[Antwerpen]], 1577) *[[Jan de Beer (painter)|Beer, Jan de]] ([[Antwerpen]], 1475 – Antwerpen, 1528) *[[Joos de Beer|Beer, Joos de]] ([[Utrecht]], 1425 – [[Utrecht]], 1593) *[[Jehan Bellegambe|Bellegambe, Jehan]] ([[Douai]], ca. – Douai, 1535) *[[Alexander Bening|Bening, Alexander]] ([[Gent]], 1415 – [[Brugge]], 1519) *[[Simon Bening|Bening, Simon]] ([[Gent]], 1483 – [[Brugge]], 1561) *[[Ambrosius Benson|Benson, Ambrosius]] ([[Lombardye]], 1484 – [[Brugge]], 1550) *[[Lancelot Blondeel|Blondeel, Lancelot]] ([[Brugge]], 1498 – Brugge, 1561) *[[Aelbrecht Bouts|Bouts, Aelbert]] ([[Leuven]], 1451 – Leuven, 1549) *[[Dieric Bouts|Bouts, Dieric]] ([[Haarlem]], 1415 – [[Leuven]], 1475) *[[Dieric Bouts die Jonger|Bouts II, Dieric]] ([[Leuven]], 1448 – Leuven, 1491) *[[Petrus Christus|Christus, Petrus]] ([[Baarle-Hertog|Baarle]], 1415 – [[Brugge]], 1476) *[[Joos van Cleve|Cleve, Joos van]] ([[Kleef]], 1485 – [[Antwerpen]], 1541) *[[Colijn de Coter|Coter, Colijn de]] ([[Brussel]], 1450 – Brussel, 1532) *[[Pierre Coustain|Coustens, Pieter]] ([[Brugge]], 1453 – [[Brussel]], 1487) *[[Michiel Coxie|Coxie, Michiel]] ([[Mechelen]], 1499 – Mechelen, 1592) *[[Frans Crabbe van Espleghem|Crabbe van Espleghem, Frans]] ([[Mechelen]], 1480 – Mechelen, 1552) *[[Gerard David|David, Gerard]] ([[Oudewater]], 1460 – [[Brugge]], 1523) *[[Jean Delemer|Delemer, Jean]] ([[Tournai]], 1440 – [[Brussel]], 1460) *[[Jan van Dornicke|Dornicke, Jan van]] ([[Tournai]], 1470 – [[Antwerpen]], 1527) *[[Barthélemy d'Eyck|Eyck, Barthélemy de]] ([[Frankryk]], 1444 – Frankryk, 1469) *[[Hugo van der Goes|Goes, Hugo van der]] ([[Gent]], 1440 – [[Auderghem]], 1482) *[[Jan Mabuse|Gossaert, Jan]] ([[Maubeuge]], 1478 – [[Middelburg]], 1532) *[[Pasquier Grenier|Grenier, Pasquier]] ([[Tournai]], 1447 – Tournai, 1493) *[[Jean Hey|Hey, Jean]] ([[Lyon]], 1471 – [[Noord-Frankryk]], 1500) *[[Gerard Horenbout|Horenbout, Gerard]] ([[Gent]], 1465 – Gent, 1541) *[[Lucas Horenbout|Horenbout, Lucas]] ([[Gent]], 1455 – [[Londen]], 1544) *[[Adriaen Isenbrandt|Isenbrant, Adriaen]] ([[Brugge]], 1485 – Brugge, 1551) *[[Jan Joest|Joest van Calcar, Jan]] ([[Kalkar]], 1450 – [[Haarlem]], 1519) *[[Juan de Flandes]] ([[Regensburg]], 1465 – [[Palencia]], 1519) *[[Justus van Gent|Gent, Justus van]], aka ''Joos van Wassenhove'' ([[Gent]], 1430 – Gent, 1490) *[[Jacob van Lathem|Lathem, Jacob van]] ([[Antwerpen]], 1475 – Antwerpen, 1529) *[[Lieven van Lathem|Lathem, Lieven van]] ([[Gent]], 1430 – [[Antwerpen]], 1493) *[[Loyset Liédet|Liédet, Loyset]] ([[Hesdin]], 1420 – [[Brugge]], 1479) *[[Josse Lieferinxe|Lieferinxe, Josse]] ([[Marseille]], 1493 – Marseille, 1508) *[[Meester van Affligem]] ([[Brussel]], 1500) *[[Meester van die Antwerpen Adorasie]] ([[Antwerpen]], 1480 – Antwerpen, 1520) *[[Meester van die Legende van Sint Ursula (Brugge)]] ([[Brugge]], 1436 – Brugge, 1505) *[[Meester van die Geborduurde Gebladerte]] ([[Brugge]], 1480 – [[Brussel]], 1510) *[[Meester van Frankfurt]] (1460 – 1520) *[[Meester van Sint Giles]] ([[Frankryk]], 1500) *[[Meester van Hoogstraeten]], ([[Hoogstraten]], 1475 – [[Antwerpen]], 1530) *[[Meester van die Mansi Magdalen]] ([[Antwerpen]], 1510 – Antwerpen, 1530) *[[Meester van die Legende van die Magdalen]] ([[Brussel]], 1483 – Brussel, 1530) *[[Meester van die Morrison Triptiek]] ([[Antwerpen]], 1500 – Antwerpen, 1510) *[[Meester van die Legende van Sint Katrina]], ([[Brussel]], 1470 – Brussel, 1500) *[[Meester van die Sig van Ste-Gudule]] ([[Brussel]], 1490 – Brussel, 1499) *[[Meester van die Lille Adorasie]], ([[Antwerpen]], 1510 – Antwerpen, 1530) *[[Meester van die Lübeck Bybel]] ([[Gent]], 1485 – Gent, 1520) *[[Meester van die Legende van Sint Lucy]] ([[Brugge]], 1480 – Brugge, 1510) *[[Quentin Matsys|Massijs, Quinten]] ([[Leuven]], 1466 – [[Antwerpen]], 1530) *[[Hans Memling|Memling, Hans]] ([[Seligenstadt]], 1430 – [[Brugge]], 1494) *[[Bernard van Orley|Orley, Bernard van]] ([[Brussel]], 1490 – Brussel, 1541) *[[Joachim Patinir|Patinir, Joachim]] ([[Antwerpen]], 1480 – Antwerpen, 1524) *[[Jan Provoost|Provoost, Jan]] ([[Mons]], 1462 – [[Brugge]], 1529) *[[Marinus van Reymerswale|Reymerswale, Marinus van]] ([[Reimerswaal]], 1490 – [[Goes]], 1546) *[[Jan Rombouts die Ouere|Rombouts, Jan die Ouere]] ([[Leuven]], c. 1480 – Leuven, 1535) *[[Jan van Scorel|Scorel, Jan van]] ([[Schoorl]], 1495 – [[Utrecht]], 1562) *[[Michael Sittow|Sittow, Michiel]] ([[Reval]], 1469 – [[Tallinn]], 1525) *[[Jacob van Utrecht]] ([[Utrecht]], 1479 – [[Antwerpen]], 1525) *[[Vrancke van der Stockt]] ([[Brussel]], 1414 – Brussel, 1495) *[[Goswin van der Weyden|Weyden, Goswin van der]] ([[Brussel]], 1455 – [[Antwerpen]], 1543) *[[Rogier van der Weyden|Weyden, Rogier van der]] ([[Tournai]], 1400 – [[Brussel]], 1464) *[[Jan Willems (skilder)|Willems, Jan]] (15de eeu – Leuven, 1547/1548) ==Gebore in die 16de eeu== *[[Alexander Adriaenssen|Adriaenssen, Alexander]] ([[Antwerpen]], 1587 – Antwerpen, 1661) *[[Denis van Alsloot|Alsloot, Denis van]] ([[Mechelen]], 1570 – Mechelen, 1626) *[[Jacob de Backer|Backer, Jacob de]] ([[Antwerpen]], 1545 – Antwerpen, 1595) *[[Gillis Backereel|Backereel, Gillis]] ([[Antwerpen]], 1572 – Antwerpen, 1661) *[[Jacques Backereel|Backereel, Jacques]] ([[Antwerpen]], 1590 – Antwerpen, 1668) *[[Willem Backereel|Backereel, Willem]] ([[Antwerpen]], 1570 – [[Rome]], 1626) *[[Hendrick van Balen|Balen, Hendrick van]] ([[Antwerpen]], 1575 – Antwerpen, 1632) *[[Pieter Balten|Balten, Pieter]] ([[Antwerpen]], 1525 – Antwerpen, 1584) *[[Josse van der Baren|Baren, Josse van der]] ([[Leuven]], tussen 1540 en 1560 – Leuven, tussen 1604 en 1624) *[[Osias Beert|Beert, Osias]] ([[Antwerp]], 1580 – Antwerpen, 1623) *[[Joachim Beuckelaer|Beuckelaer, Joachim]] ([[Antwerpen]], 1533 – Antwerpen, 1574) *[[Adriaen de Bie|Bie, Adriaen de]] ([[Lier, België]], 1593 – Lier, 1667) *[[Frans Boels|Boels, Frans]] ([[Mechelen]], c. 1555 – [[Amsterdam]], 1596) *[[Hans Bol|Bol, Hans]] ([[Mechelen]], 1534 – [[Amsterdam]], 1593) *[[Boetius à Bolswert|Bolswert, Boëtius Adamsz.]] ([[Bolsward]], 1570 – [[Antwerpen]], 1633) *[[Hendrik van der Borcht die Ouere|Borcht, Hendrik van der]] ([[Brussel]], 1583 – [[Frankfurt]], 1651) *[[Pieter van der Borcht (I)|Borcht, Pieter van der (I)]] (Mechelen, 1535 – Antwerpen, 1608) *[[Mathijs Bril|Bril, Matthijs]] ([[Antwerpen]], 1550 – [[Rome]], 1583) *[[Paul Bril|Bril, Paul]] ([[Antwerpen]], 1554 – [[Rome]], 1626) *[[Crispin van den Broeck|Broeck, Chrispijn van den]] ([[Mechelen]], 1524 – [[Antwerpen]], 1591) *[[Hendrick van den Broeck|Broeck, Hendrick van den]] ([[Mechelen]], 1530 – [[Rome]], 1597) *[[Jan Brueghel the Elder|Brueghel, Jan]] ([[Brussel]], 1568 – [[Antwerpen]], 1624) *[[Pieter Bruegel die Ouere|Bruegel, Pieter]] ([[Breda]] of [[Bree, België|Bree]], 1526 – [[Brussel]], 1569) *[[Pieter Brueghel the Younger|Brueghel, Pieter]] ([[Brussel]], 1564 – [[Antwerpen]], 1638) *[[Denis Calvaert|Calvaert, Denis]] ([[Antwerpen]], 1540 – [[Bologna]], 1619) *[[Peter Candid|Candid, Peter]] (Brugge, c. 1548 – München, 1628) *[[Louis de Caullery|Caullery, Louis de]] ([[Cambrai|Kamerrijk]], 1580 – [[Antwerpen]], 1621) *[[Pieter Claesz|Claesz., Pieter]] ([[Berchem]], 1597 – [[Haarlem]], 1660) *[[Hendrick de Clerck|Clerck, Hendrik de]] ([[Brussel]], 1570 – Brussel, 1630) *[[Cornelius van Cleve|Cleve, Cornelis van]] ([[Antwerpen]], 1520 – Antwerpen, 1604) *[[Hendrick van Cleve III|Cleve, Hendrick van III]] (c. 1525 - Antwerpen, 1589) *[[Martin Van Cleve|Cleve, Marten van]] ([[Antwerpen]], 1527 – Antwerpen, 1581) *[[Hieronymus Cock|Cock, Hieronymus]] ([[Antwerpen]], 1518 – Antwerpen, 1570) *[[Wenceslas Cobergher|Coebergher, Wenzel]] ([[Antwerpen]], 1560 – [[Brussel]], 1634) *[[Pieter Coecke van Aelst|Coecke van Aelst, Pieter]] ([[Brussel]], 1502 – Brussel, 1550) *[[Gillis Coignet|Coignet, Gillis]] ([[Antwerpen]], 1542 – Antwerpen, 1599) *[[Gillis II Coignet|Coignet, Gillis]] (1586 – 1647) *[[Hans Collaert|Collaert, Jan]] ([[Antwerpen]], 1525 – Antwerpen, 1580) *[[Adam de Coster|Coster, Adam de]] ([[Mechelen]], 1586 – [[Antwerpen]], 1643) *[[Raphael Coxie|Coxie, Raphael]] ([[Mechelen]], 1540 – Mechelen, 1616) *[[Caspar de Crayer|Crayer, Gaspar de]] ([[Antwerpen]], 1582 – [[Gent]], 1669) *[[Cornelis van Dalem|Dalem, Cornelis van]] ([[Antwerpen]], 1530 – [[Breda]], 1576) *[[Abraham van Diepenbeeck|Diepenbeeck, Abraham van]] ([[Den Bosch]], 1596 – [[Antwerpen]], 1675) *[[Antoon van Dyck|Dyck, Antoon van]] ([[Antwerpen]], 1599 – [[Londen]], 1641) *[[Gérard Douffet|Douffet, Gérard]] (1594 – 1660) *[[Ambroise Dubois|Dubois, Ambroise]] (1543 – 1614) *[[Andries van Eertvelt|Eertvelt, Andries van]] ([[Antwerpen]], 1590 – Antwerpen, 1652) *[[Jan van der Elburcht|Elburcht, Jan van der]] ([[Elburg]], 1500 – [[Antwerpen]], 1571) *[[Jacob Foppens van Es|Es, Jacob Foppens van]] ([[Antwerpen]], 1596 – Antwerpen, 1666) *[[Louis Finson|Finson, Louis]] ([[Bruges]], 1580 – [[Amsterdam]], 1617) *[[Frans Floris|Floris, Frans]] ([[Antwerpen]], 1519 – Antwerpen, 1570) *[[Jacques Fouquier|Fouquier, Jacques]] ([[Antwerpen]], 1590 – [[Parys]], 1659) *[[Frans Francken the Younger|Francken, Frans]] ([[Antwerpen]], 1581 – Antwerpen, 1642) *[[Ambrosius Francken I|Francken, Ambrosius]] ([[Herentals]], 1544 – [[Antwerpen]], 1618) *[[Ambrosius Francken|Francken, Ambrosius]] ([[Antwerpen]], 1581 – Antwerpen, 1632) *[[Hieronymus Francken I|Francken, Hieronymus I]] ([[Antwerpen]], 1540 – Antwerpen, 1610) *[[Hieronymus Francken II|Francken, Hieronymus II]] ([[Antwerpen]], 1578 – Antwerpen, 1623) *[[Frans Francken I|Francken, Frans]] ([[Antwerpen]], 1542 – Antwerpen, 1616) *[[Lucas Franchoys the Elder|Franchoys, Lucas]] ([[Antwerpen]], 1574 – Antwerpen, 1643) *[[Jacob Franquart|Franckaert, Jacques]] ([[Antwerpen]], 1582 – Antwerpen, 1651) *[[Cornelis Galle the Elder|Galle, Cornelis]] ([[Antwerpen]], 1576 – Antwerpen, 1650) *[[George Geldorp|Geldorp, Georg]] ([[Cologne]], 1590 – [[Londen]], 1665) *[[Gortzius Geldorp|Geldorp, Gortzius]] ([[Leuven]], 1553 – [[Cologne]], 1618) *[[Marcus Gheeraerts the Elder|Gheeraerts, Marcus]] ([[Brugge]], 1520 – [[Londen]], 1586) *[[Jacob de Gheyn II|Gheyn, Jacob de]] ([[Antwerpen]], 1565 – [[Den Haag]], 1629) *[[Abraham Govaerts|Govaerts, Abraham]] ([[Antwerpen]], 1589 – Antwerpen, 1626) *[[Gommaert van der Gracht|Gracht, Gommaert van der]] (Mechelen, c. 1590 - Mechelen, 1639) *[[Abel Grimmer|Grimmer, Abel]] ([[Antwerpen]], 1570 – Antwerpen, 1619) *[[Jacob Grimmer|Grimmer, Jacob]] ([[Antwerpen]], 1526 – Antwerpen, 1590) *[[Willem van Haecht|Haecht, Willem van]] ([[Antwerpen]], 1593 – Antwerpen, 1697) *[[Lucas de Heere|Heere, Lucas de]] ([[Gent]], 1534 – [[Parys]], 1584) *[[Caterina van Hemessen|Hemessen, Caterina van]] ([[Antwerpen]], 1528 – Antwerpen, 1587) *[[Jan Sanders van Hemessen|Hemessen, Jan van]] ([[Hemiksem]], 1500 – [[Haarlem]], 1575) *[[Jacob van der Heyden|Heyden, Jacob van der]] ([[Strasbourg]], 1573 – [[Brussel]], 1645) *[[Gaspar van den Hoecke|Hoecke, Caspar]] ([[Antwerpen]], 1585 – Antwerpen, 1641) *[[Joris Hoefnagel|Hoefnagel, Joris]] ([[Antwerpen]], 1542 – [[Wene]], 1600) *[[Jacob van Hulsdonck|Hulsdonck, Jacob van]] ([[Antwerpen]], 1582 – Antwerpen, 1647) *[[Pieter Huys|Huys, Pieter]] ([[Antwerpen]], 1519 – Antwerpen, 1584) *[[Abraham Janssens|Janssens, Abraham]] ([[Antwerpen]], 1570 – Antwerpen, 1632) *[[Pieter de Jode I|Jode, Pieter de]] ([[Antwerpen]], 1570 – Antwerpen, 1634) *[[Hans Jordaens|Jordaens, Hans]] ([[Antwerpen]], 1555 – [[Delft]], 1630) *[[Jacob Jordaens|Jordaens, Jacob]] ([[Antwerpen]], 1593 – Antwerpen, 1678) *[[Hans III Jordaens|Jordaens, Hans]] ([[Delft]], 1590 – [[Antwerpen]], 1643) *[[Pedro Campaña|Kempener, Pieter de]] (1503 – 1580) *[[Adriaen Thomasz Key|Key, Adriaen Thomasz]] ([[Antwerpen]], 1544 – Antwerpen, 1589) *[[Willem Key|Key, Willem]] ([[Breda]], 1515 – [[Antwerpen]], 1568) *[[Dominicus Lampsonius|Lampsonius, Dominicus]] ([[Brugge]], 1532 – [[Liège|Liege]], 1599) *[[Gijsbrecht Leytens|Leytens, Gijsbrecht]] ([[Antwerpen]], 1586 – Antwerpen, 1657) *[[Pietro de Lignis|Lignis, Pietro de]] (Mechelen, c. 1577 – Rome, 6 April 1627) *[[Lambert Lombard|Lombard, Lambert]] ([[Liège|Liege]], 1505 – Liege, 1566) *[[Theodoor van Loon|Loon, Theodor van]] ([[Erkelenz]], 1581 – [[Maastricht]], 1649) *[[Vincent Malo|Malo, Vincent]] ([[Cambrai]], 1595 – [[Rome]], 1649) *[[Karel van Mander|Mander, Karel van]] ([[Meulebeke]], 1548 – [[Amsterdam]], 1606) *[[Jan Mandijn|Mandijn, Jan]] ([[Haarlem]], 1500 – [[Antwerpen]], 1560) *[[Melchior de la Mars|Mars, Melchior de la]] (c. 1585 – 1650) *[[Cornelis Massijs|Massijs, Cornelis]] (1508 – 1580) *[[Jan Matsys|Matsys, Jan]] ([[Antwerpen]], 1510 – Antwerpen, 1575) *[[Abraham Matthijs|Matthijs, Abraham]] ([[Antwerpen]], 1581 – Antwerpen, 1649) *[[Jan Miel|Miel, Jan]] ([[Beveren-Waas]], 1599 – [[Turyn]], 1664) *[[Jan Mertens the Younger|Mertens, Jan]] (1500 – 1519) *[[Quentin Metsys the Younger|Massijs, Quinten]] ([[Antwerpen]], 1543 – [[Frankfurt]], 1589) *[[Steven van der Meulen|Meulen, Steven van der]] ([[Antwerpen]], 1520 – [[Londen]], 1568) *[[Aert Mijtens|Mijtens, Aert]] ([[Brussels]], 1541 – [[Rome]], 1602) *[[Peter van Mol|Mol, Peter van]] (1599 – 1650) *[[Joos de Momper|Momper, Joos de]] ([[Antwerpen]], 1564 – Antwerpen, 1635) *[[Deodat del Monte|Mont, Deodat van der]] ([[Sint-Truiden]], 1582 – [[Antwerpen]], 1643) *[[Frans Mostaert|Mostaert, Frans]] ([[Hulst]], 1528 – [[Antwerpen]], 1556) *[[Gillis Mostaert|Mostaert, Gillis]] ([[Hulst]], 1528 – [[Antwerpen]], 1598) *[[Pieter Neeffs I|Neefs, Pieter the Elder]] ([[Antwerpen]], 1568 – Antwerpen, 1656) *[[Nicolas Neufchâtel|Neufchâtel, Nicolas de]] (1514 – 1567) *[[Adam van Noort|Noort, Adam van]] ([[Antwerpen]], 1561 – Antwerpen, 1641) *[[Lambert van Noort|Noort, Lambert van]] ([[Amersfoort]], 1520 – [[Antwerpen]], 1571) *[[Clara Peeters|Peeters, Clara]] ([[Antwerpen]], 1580 – Antwerpen, 1641) *[[Maarten Pepyn|Pepijn, Marten]] ([[Antwerpen]], 1575 – Antwerpen, 1642) *[[Pieter van der Plas I|Plas Pieter van der]] (Brussel of Haarlem, c. 1590 – Brussel, c. 1661) *[[Jacob de Punder|Punder, Jacob de]] ([[Mechelen]], 1527 – [[Denemarke]], 1570) *[[Frans Pourbus the younger|Pourbus, Frans]] ([[Antwerpen]], 1569 – [[Parys]], 1622) *[[Frans Pourbus the Elder|Pourbus, Frans]] ([[Brugge]], 1545 – [[Antwerpen]], 1581) *[[Pieter Pourbus|Pourbus, Pieter]] ([[Gouda, Suid-Holland|Gouda]], 1523 – [[Brugge]], 1584) *[[Nicolas Régnier|Régnier, Nicolas]] ([[Maubeuge]], 1588 – [[Venesië]], 1667) *[[Theodoor Rombouts|Rombouts, Theodoor]] ([[Antwerpen]], 1597 – Antwerpen, 1637) *[[Marten Ryckaert|Rijckaert, Marten]] ([[Antwerpen]], 1587 – Antwerpen, 1631) *[[Peter Paul Rubens|Rubens, Peter Paul]] ([[Antwerpen]], 1577 – Antwerpen, 1640) *[[Aegidius Sadeler|Sadeler, Aegidius]] ([[Antwerpen]], 1570 – [[Praag]], 1629) *[[Jacobus Ferdinandus Saey|Saey, Jacobus Ferdinandus]] (Antwerpen, 1658 – na 1726) *[[Antoon Sallaert|Sallaert, Antoon]] ([[Brussel]], 1580 – Brussel, 1650) *[[Cornelis Schut|Schut, Cornelis]] ([[Antwerpen]], 1597 – Antwerpen, 1655) *[[Daniel Seghers|Seghers, Daniël]] ([[Antwerpen]], 1590 – Antwerpen, 1661) *[[Gerard Seghers|Seghers, Gerard]] ([[Antwerpen]], 1591 – Antwerpen, 1651) *[[Peter Snayers|Snayers, Peter]] ([[Antwerpen]], 1592 – [[Brussel]], 1666) *[[Jan Snellinck|Snellinck, Jan]] ([[Mechelen]], 1548 – [[Antwerpen]], 1638) *[[Frans Snyders|Snijders, Frans]] ([[Antwerpen]], 1579 – Antwerpen, 1657) *[[Jan Soens|Soens, Jan]] ([[Den Bosch]], 1547 – [[Parma]], 1611) *[[Paul van Somer I|Somer, Paul van]] ([[Antwerpen]], 1577 – [[Londen]], 1622) *[[Bartholomeus Spranger|Spranger, Bartholomeus]] ([[Antwerpen]], 1546 – [[Praag]], 1611) *[[Adriaan van Stalbemt|Stalbemt, Adriaen van]] ([[Antwerpen]], 1580 – Antwerpen, 1660) *[[Hendrik van Steenwijk I|Steenwijck, Hendrik van]] ([[Kampen, Overijssel]], 1550 – [[Frankfurt]], 1603) *[[Hendrik van Steenwijk II|Steenwijck, Hendrik van]] ([[Antwerpen]], 1580 – [[Leiden]], 1649) *[[Pieter Stevens II|Stevens, Pieter 2]] ([[Mechelen]], c. 1567 &ndash; voor 1632) *[[Stradanus|Straet, Jan van der]] ([[Brugge]], 1523 – [[Florence]], 1605) *[[Justus Sustermans|Sustermans, Justus]] ([[Antwerpen]], 1597 – [[Florence]], 1681) *[[Levina Teerlinc|Teerlinc, Levina]] ([[Brugge]], 1515 – [[Londen]], 1576) *[[David Teniers the Elder|Teniers, David]] ([[Antwerpen]], 1582 – Antwerpen, 1649) *[[Léonard Thiry|Thiry, Leonard]] ([[Fontainebleau]], 1500 – [[Antwerpen]], 1550) *[[Lodewijk Toeput|Toeput, Lodewijk]] ([[Antwerpen]], 1550 – [[Treviso]], 1605) *[[Lucas van Uden|Uden, Lucas van]] ([[Antwerpen]], 1595 – Antwerpen, 1672) *[[Adriaen van Utrecht|Utrecht, Adriaen van]] ([[Utrecht]], 1599 – [[Lübeck]], 1652) *[[Lucas van Valckenborch|Valckenborch, Lucas van]] ([[Leuven]], 1540 – [[Frankfurt]], 1597) *[[Marten van Valckenborch|Valckenborch, Marten van]] ([[Leuven]], 1535 – [[Frankfurt]], 1612) *[[Otto van Veen|Veen, Otto van]] ([[Leiden]], 1556 – [[Brussel]], 1629) *[[Frans Verbeeck|Verbeeck, Frans]] ([[Mechelen]], 1520 – Mechelen, 1570) *[[Tobias Verhaecht|Verhaecht, Tobias]] ([[Antwerpen]], 1561 – Antwerpen, 1631) *[[Hans Verhagen den Stommen|Verhagen den Stommen, Hans]], (c. 1540-1545, [[Mechelen]] &ndash; c. 1600, [[Antwerpen]]) *[[Domenicus Verwilt|Verwilt, Domenicus]] ([[Antwerpen]], 1520 – [[Swede]], 1565) *[[Cornelis de Vos|Vos, Cornelis de]] ([[Hulst]], 1584 – [[Antwerpen]], 1651) *[[Marten de Vos|Vos, Maerten de]] ([[Antwerpen]], 1532 – Antwerpen, 1603) *[[Paul de Vos|Vos, Paul de]] ([[Hulst]], 1593 – [[Antwerpen]], 1678) *[[Sebastian Vrancx|Vrancx, Sebastiaan]] ([[Antwerpen]], 1573 – Antwerpen, 1647) *[[Hans Vredeman de Vries|Vredeman de Vries, Hans]] ([[Leeuwarden]], 1527 – [[Amsterdam]], 1607) *[[Paul Vredeman de Vries|Vredeman de Vries, Paul]] ([[Antwerpen]], 1567 – [[Amsterdam]], 1617) *[[Cornelis de Wael|Wael, Cornelis de]] ([[Antwerpen]], 1592 – [[Rome]], 1667) *[[Jan de Wael I|Wael, Hans de]] ([[Antwerpen]], 1558 – Antwerpen, 1633) *[[Jan Wildens|Wildens, Jan]] ([[Antwerpen]], 1595 – [[Antwerpen]], 1653) *[[Peter Candid|Witte, Peter de]] ([[Brugge]], 1548 – [[München]], 1628) *[[Artus Wolffort|Wolfordt, Artus]] ([[Antwerpen]], 1581 – [[Antwerpen]], 1641) ==Gebore in die 17de eeu== *[[Pieter van Aelst (Antwerpen)|Aelst, Pieter van]] (''f'' Antwerpen, 1644 – 1654) *[[Theodoor Aenvanck|Aenvanck, Theodor]] ([[Antwerpen]], 1633 – Antwerpen, 1690) *[[Lucas Achtschellinck|Achtschellinck, Lucas]] ([[Brussel]], 1626 – Brussel, 1698) *[[Hendrick Andriessen|Andriessen, Hendrick]] ([[Antwerpen]], 1607 – Antwerpen, 1655) *[[Jacques de l'Ange|Ange, Jacques de l']], ook bekend b.w.v. die Monogram JAD (''f'' 1630 – 1650) *[[Jacques d'Arthois|Arthois, Jacques d']] ([[Brussel]], 1613 – Brussel, 1685) *[[Pieter van Avont|Avont, Pieter van]] (1600 – 1652) *[[Cornelis de Baellieur|Baellieur, Cornelis de]] ([[Antwerpen]], 1607 – Antwerpen, 1671) *[[Hendrick van Balen die Jonger|Balen, Hendrick die Jonger van]] (Antwerpen, 1623 – Antwerpen, 1661) *[[Jan van Balen|Balen, Jan van]] ([[Antwerp]], 1611 – Antwerpen, 1654) *[[Jan Anton van der Baren|Baren, Jan Anton van der]] ([[Brussel]] ?, 1615 – Wene, 1687) *[[Erasmus de Bie|Bie, Erasmus de]] (Antwerpen, 1629 – Antwerpen, 1675) *[[Jan Frans van Bloemen|Bloemen, Jan Frans van]] ([[Antwerpen]], 1662 – [[Rome]], 1749) *[[Norbert van Bloemen|Bloemen, Norbert van]] ([[Antwerpen]], 1670 – [[Amsterdam]], 1746) *[[Pieter van Bloemen|Bloemen, Pieter van]] ([[Antwerpen]], 1657 – Antwerpen, 1720) *[[Jan Boeckhorst|Boeckhorst, Jan]] ([[Münster]], 1604 – [[Antwerpen]], 1688) *[[Jan Baptist Boel die Jonger|Boel, Jan Baptist die Jonger]] (Antwerpen, tussen September 1643 en 4 Oktober 1643 – Antwerpen, 9 Januarie 1689) *[[Pieter Boel|Boel, Peeter]] ([[Antwerpen]], 1626 – [[Parys]], 1673) *[[Theodoor Boeyermans|Boeyermans, Theodoor]] (1620 – 1678) *[[Jan Baptist Bonnecroy|Bonnecroy, Jan Baptist]] (Antwerpen, 1618 – na 1676) *[[Andries Bosman|Bosman, Andries]] (Antwerpen, 1621 – Rome, c. 1681) *[[Jan Baptist Bosschaert|Bosschaert, Jan Baptist]] (Antwerpen, 1667 – Antwerpen, 1746) *[[Thomas Willeboirts Bosschaert|Bosschaert, Thomas Willeboirts]] ([[Bergen op Zoom]], 1613 – [[Antwerpen]], 1654) *[[Balthasar van den Bossche|Bossche, Balthasar van den]] (1681 – 1715) *[[Adriaen Frans Boudewyns|Boudewijns, Adriaen Fransz.]] ([[Brussel]], 1644 – Brussel, 1719) *[[Pieter Bout|Bout, Pieter]] ([[Brussel]], 1630 – Brussel, 1700) *[[Johann Baptiste Bouttats|Bouttats, Johann Baptiste]] (Antwerpen, 1680s – [[Kingston upon Hull]] (?), 1743) *[[Alexander van Bredael|Bredael, Alexander van]] ([[Antwerpen]], 1663 – Antwerpen, 1720) *[[Jan Frans van Bredael|Bredael, Jan Frans van]] (Antwerpen, 1686 – Antwerpen, 1750) *[[Jan Pieter van Bredael the Younger|Bredael, Jan Pieter van II]] (Antwerpen, 1683 – [[Wene]], 1735) *[[Joris van Bredael|Bredael, Joris van]] (Antwerpen, 1661 – Antwerpen, c. 1706) *[[Joseph van Bredael|Bredael, Joseph van]] (Antwerpen, 1688 – Parys, c. 1739) *[[Pieter van Bredael|Bredael, Peeter van]] ([[Antwerpen]], 1629 – Antwerpen, 1718) *[[Frans Breydel|Breydel, Frans]] (1679, Antwerpen – 1750, Antwerpen) *[[Karel Breydel|Breydel, Karel]] (1677, Antwerpen – 1733, Antwerpen) *[[Adriaen Brouwer|Brouwer, Adriaen]] ([[Oudenaarde]], 1605 – [[Antwerpen]], 1638) *[[Abraham Brueghel|Brueghel, Abraham]] ([[Antwerpen]], 1631 – [[Napels]], 1690) *[[Ambrosius Brueghel|Brueghel, Ambrosius]] ([[Antwerpen]], 1617 – Antwerpen, 1675) *[[Jan Brueghel the Younger|Breughel, Jan]] ([[Antwerpen]], 1601 – Antwerpen, 1678) *[[Jan van Buken|Buken, Jan van]] ([[Antwerp]], 1635 – Antwerpen, 1690) *[[Jacob Caproens|Caproens, Jacob]] (''fl'' 1675 – 1725 in Antwerpen) *[[Nicolaes Cave|Cave, Nicolaes]] (''fl'' 1619 – Antwerpen, 1651) *[[Jean Baptiste de Champaigne|Champaigne, Jean Baptiste de]] ([[Brussel]], 1631 – [[Parys]], 1680) *[[Philippe de Champaigne|Champaigne, Philippe de]] ([[Brussel]], 1602 – [[Parys]], 1673) *[[Artus Claessens|Claessens, Artus]] (''fl'' 1625 – 1644) *[[Michiel II Coignet|Coignet, Michiel]] (1618 – 1663) *[[David Koninck|Coninck, David de]] ([[Antwerpen]], 1642 – [[Brussel]], 1701) *[[Alexander Coosemans|Coosemans, Alexander]] ([[Antwerpen]], 1627 – Antwerpen, 1689) *[[Gonzales Coques|Coques, Gonzales]] ([[Antwerpen]], 1614 – Antwerpen, 1683) *[[Jan Cossiers|Cossiers, Jan]] ([[Antwerpen]], 1600 – Antwerpen, 1670) *[[Jan Anthonie Coxie|Coxie, Jan Anthonie]] (Mechelen c. 1660 – Milaan, 1720) *[[Joos van Craesbeeck|Craesbeeck, Joos van]] ([[Linter]], 1605 – [[Brussel]], 1659) *[[Ignatius Croon|Croon, Ignatius]], ([[Mechelen]], 1639 – [[Rome]], 1667) *[[Anthonie Crussens|Crussens, Anthonie]] (c. 1635 – in of na 1665) *[[Jan van Dalen|Dalen, Jan van (I)]] (fl. 1632 – 1670) *[[Walther Damery|Damery, Walther]] ([[Liège|Liege]], 1610 – Liege, 1672) *[[Gilliam Dandoy|Dandoy, Gilliam]] (Antwerpen ''fl'' 1640 – 1654) *[[Louis de Deyster|Deyster, Louis de]] ([[Brugge]], 1646 – Brugge, 1711) *[[Jan Dirven|Dirven, Jan]] (Antwerpen, 1625 – 1653) *[[Simon Johannes van Douw|Douw, Simon Johannes van]] (1630 – 1687) *[[Gerard Edelinck|Edelinck, Gerard]] ([[Antwerpen]], 1621 – [[Parys]], 1674) *[[Justus van Egmont|Egmont, Justus van]] ([[Leiden]], 1601 – [[Antwerpen]], 1674) *[[Wilhelm Schubert van Ehrenberg|Ehrenberg, Wilhelm Schubert van]] (1630 – 1687) *[[Engelbert Ergo|Ergo, Engelbert]] ([[Oudenaarde]], c. 1615 – na 1652) *[[Nicolaas van Eyck|Eyck, Nicolaas van]] ([[Antwerpen]], 1617 – Antwerpen, 1679) *[[Bertholet Flemalle|Flémalle, Bertholet]] ([[Liège|Liege]], 1614 – Liege, 1675) *[[Constantijn Francken|Francken, Constantijn]] ([[Antwerpen]], 1661 – Antwerpen, 1717) *[[Hieronymus Francken III|Francken, Hieronymus III]] ([[Antwerpen]], 1611 – Antwerpen, 1671) *[[Frans Francken III|Francken, Frans]] ([[Antwerpen]], 1607 – Antwerpen, 1667) *[[Lucas Franchoys die Jonger|Franchoys, Lucas]] ([[Mechelen]], 1616 – Mechelen, 1681) *[[Peter Franchoys|Franchoys, Peter]] ([[Antwerpen]], 1606 – Antwerpen, 1654) *[[Hendrick Fromantiou|Fromantiou, Hendrik de]] ([[Maastricht]], 1633 – [[Potsdam]], 1703) *[[Philip Fruytiers|Fruytiers, Philip]] ([[Antwerpen]], 1627 – 1666) *[[Jan Fyt|Fyt, Joannes]] ([[Antwerp]], 1611 – Antwerpen, 1661) *[[Hieronymus Galle|Galle, Hieronymus]] ([[Antwerpen]], 1625 – Antwerpen, 1679) *[[Abraham Genoels|Genoels, Abraham]] ([[Antwerpen]], 1640 – Antwerpen, 1723) *[[Jan Pauwel Gillemans the Elder|Gillemans, Jan Pauwel]] ([[Antwerpen]], 1618 – Antwerpen, 1675) *[[Abraham Godijn|Godijn, Abraham]] ([[Antwerpen]] (?), 1655/56 – (?), na 1724) *[[Anton Goubau|Goubau, Anton]] ([[Antwerpen]], 1616 – Antwerpen, 1698) *[[Jacob Peter Gowy|Gowy, Jacob Peter Gowy]] (Antwerpen, c. 1610 – Antwerpen, na 1644 en voor 1664) *[[Gualterus Gysaerts|Gysaerts, Gualterus]] ([[Antwerpen]], 1649 – [[Mechelen]], in of na 1677) *[[Cornelis Norbertus Gysbrechts|Gysbrechts, Cornelis Norbertus]] ([[Antwerpen]], 1660 – Antwerpen, 1703) *[[Jan van den Hecke|Hecke, Jan van den]] ([[Kwaremont]], 1620 – [[Antwerpen]], 1684) *[[Jan Davidsz. de Heem|Heem, Jan Davidsz. de]] ([[Utrecht]], 1606 – [[Antwerpen]], 1683) *[[Cornelis de Heem|Heem, Cornelis de]] ([[Leiden]], 1631 – [[Antwerp]], 1695) *[[Daniel van Heil|Heil, Daniël van]] ([[Brussel]], 1604 – Brussel, 1662) *[[Theodore van Heil|Heil, Theodoor van]] ([[Brussel]], 1635 – [[Brussel]], 1691) *[[Jan van Helmont (painter)|Helmont, Jan van]] (Antwerpen, 1650 – tussen 1714 en 1734) *[[Mattheus van Helmont|Helmont, Mattheus van]] (1623 – 1685) *[[Segres-Jacques van Helmont|Helmont, Zeger Jacob van]] (1683 – 1726) *[[Joannes Hermans|Hermans, Joannes]] (Antwerpen, c. 1630 – c. 1677) *[[Willem van Herp|Herp, Willem van]] ([[Antwerpen]], 1613 – Antwerpen, 1677) *[[Hendrik Herregouts|Herregouts, Hendrik]] (Mechelen, 1633 – Antwerpen, 1704) *[[Jan Baptist Herregouts|Herregouts, Jan Baptist]] (Roermond, c. 1646 – Brugge, 25 November 1721) *[[Antoon van den Heuvel|Heuvel, Antoon van den]] (Gent, c. 1600 – Gent, 1677) *[[Jan van den Hoecke|Hoecke, Jan van den]] ([[Antwerpen]], 1611 – Antwerpen, 1651) *[[Robert van den Hoecke|Hoecke, Robert van den]] ([[Antwerpen]], 1622 – [[Bergues|Bergues-Saint-Winoc]], 1668) *[[Lambert de Hondt die Ouere|Hondt die Ouere, Lambert de]] (c. 1620 – voor 10 Februarie 1665) *[[Anselm van Hulle|Hulle, Anselm van]] (Gent, 1601 – (?) 1674/1694) *[[Jan Josef Horemans die Ouere|Horemans, Jan Josef die Ouere]] ([[Antwerpen]], 1682 – Antwerpen, 1759) *[[Cornelis Huysmans|Huysmans, Cornelis]] ([[Antwerpen]], 1648 – [[Mechelen]], 1727) *[[Jan Thomas van Ieperen|Ieperen, Jan Thomas van]] ([[Antwerpen]], 1617 – [[Wene]], 1673) *[[Philips Augustijn Immenraet|Immenraet, Philips Augustijn]] ([[Antwerpen]], 1627 – Antwerpen, 1679) *[[Victor Honoré Janssens|Janssens, Victor Honoré]] ([[Brussel]], 1658 – Brussel, 1736) *[[Pieter de Jode II|Jode, Pieter de]] ([[Antwerpen]], 1601 – Antwerpen, 1674) *[[Ferdinand van Kessel|Kessel, Ferdinand van]] ([[Antwerpen]], 1648 – [[Breda]], 1696) *[[Jan van Kessel the Elder|Kessel, Jan van]] ([[Antwerpen]], 1626 – Antwerpen, 1679) *[[Jan van Kessel the Younger|Kessel, Jan van]] ([[Antwerpen]], 1654 – [[Madrid]], 1708) *[[Peter van Kessel|Kessel, Peter van]] ([[Antwerpen]], c. 1635 – [[Ratzeburg]], 1668) *[[Christoffel Jacobsz van der Laemen|Laemen, Christoffel Jacobsz. van der]] ([[Brussel]], 1606 – [[Antwerpen]], 1651) *[[Gerard de Lairesse|Lairesse, Gerard de]] ([[Liège|Liege]], 1640 – [[Amsterdam]], 1711) *[[Jan Baptist Lambrechts|Lambrechts, Jan Baptist]] (Antwerpen, gedoop op 28 Februarie 1680 – Antwerpen, na 1731) *[[Remigius van Leemput|Leemput, Remee van]] ([[Antwerpen]], 1607 – [[Londen]], 1675) *[[Claude Lefebvre (artist)|Lefebvre, Valentin]] ([[Brussel]], 1642 – [[Venesië]], 1682) *[[Jacob Leyssens|Leyssens, Jacob]] ([[Antwerpen]], 1661 – [[Antwerpen]], 1710) *[[Pieter van Lint|Lint, Peter van]] ([[Antwerpen]], 1609 – Antwerpen, 1690) *[[Carstian Luyckx|Luyckx, Carstian]] ([[Antwerpen]], 1623 – Antwerpen, 1675) *[[Cornelis Mahu|Mahu, Cornelis]] ([[Antwerpen]], 1613 – Antwerpen, 1689) *[[Philips de Marlier|Marlier, Philips de]] (waarskynlik [[Antwerpen]], c. 1600 – Antwerpen, 1668) *[[Livio Mehus|Mehus, Livio]] ([[Oudenaarde]], 1630 – [[Florence]], 1691) *[[Jan Baptist van der Meiren|Meiren, Jan Baptist van der]] ([[Antwerpen]], 1664 – [[Antwerpen]], 1746) *[[Adam Frans van der Meulen|Meulen, Adam Frans van der]] ([[Brussel]], 1632 – [[Parys]], 1690) *[[Pieter Meulener|Meulener, Pieter]] ([[Antwerpen]], 1602 – Antwerpen, 1654) *[[Jan Meyssens|Meyssens, Joannes]] ([[Brussel]], 1612 – [[Antwerpen]], 1670) *[[Herman van der Mijn|Mijn, Herman van der]] ([[Amsterdam]], 1684 – [[Londen]], 1741) *[[Francisque Millet|Millet, Jean François]] ([[Antwerpen]], 1642 – [[Parys]], 1679) *[[Jan de Momper|Momper, Jan de]] (Antwerpen, 16 Augustus 1614 of 1617 – Rome, 1684/1704) *[[Jan Baptist Monteyne|Monteyne, Jan Baptist]] (''fl'' 1717 - 1718) *[[Jean Baptiste Morel|Morel, Jean Baptiste]] ([[Antwerpen]], 1662 – [[Brussel]], 1732) *[[Pieter Neeffs II|Neefs, Pieter]] ([[Antwerpen]], 1620 – Antwerpen, 1659) *[[Egidus Nuemans|Nuemans, Egidus]] (''fl'' 1650 – 1700) *[[Jacob van Oost|Oost, Jacob van]] ([[Brugge]], 1603 – Brugge, 1671) *[[Izaak van Oosten|Oosten, Izaak van]] (Antwerpen, 1613 – Antwerpen, 1661) *[[Richard van Orley|Orley, Richard van]] ([[Brussel]], 1663 – Brussel, 1732) *[[Thomas de Paep|Paep, Thomas de]] (Mechelen, ca. 1628-1630 – Mechelen, 1670) *[[Bonaventura Peeters (I)|Peeters, Bonaventura (I)]] ([[Antwerpen]], 1614 – Antwerpen, 1652) *[[Catharina Peeters|Peeters, Catharina]] ([[Antwerpen]], 1615 – Antwerpen, 1676) *[[Gillis Peeters the Elder|Peeters, Gillis]] ([[Antwerpen]], 1612 – Antwerpen, 1653) *[[Jan Peeters I|Peeters, Jan]] ([[Antwerpen]], 1624 – Antwerpen, 1677) *[[Katharina Pepijn|Pepijn, Katharina]] (gedoop op 13 Februarie 1619, Antwerpen – 12 November 1688, Antwerpen) *[[Matthieu van Plattenberg|Plattenberg, Matthieu van]] (Antwerpen, 1607/1608 – Parys, 1660) *[[Erasmus Quellinus II|Quellinus, Erasmus]] ([[Antwerpen]], 1607 – Antwerpen, 1678) *[[Jan-Erasmus Quellinus|Quellinus, Jan Erasmus]] ([[Antwerpen]], 1634 – [[Mechelen]], 1715) *[[Jacob van Reesbroeck|Reesbroeck, Jacob van]] (Antwerpen, gedoop op 6 Desember 1620 – [[Hoogstraten]], 27 Februarie 1704) *[[David Ryckaert III|Rijckaert, David]] ([[Antwerpen]], 1612 – Antwerpen, 1661) *[[Pieter Andreas Rijsbrack|Rijsbrack, Pieter Andreas]] ([[Parys]], 1685 – [[Londen]], 1748) *[[Arnold Frans Rubens|Rubens, Arnold Frans]] ([[Antwerp]], 1687 – [[Antwerpen]], 1719) *[[Anthoni Schoonjans|Schoonjans, Anthon]] ([[Antwerpen]], 1655 – [[Wene]], 1726) *[[Cornelis Schut III|Schut, Cornelis III]] (Antwerpen, 1629 – [[Seville]], 1685) *[[Jan Siberechts|Siberechts, Jan]] ([[Antwerpen]], 1627 – [[Londen]], 1703) *[[Wolfgang de Smet|Smet, Wolfgang de]] ([[Leuven]], 1617 – Leuven (?), 1685) *[[Lucas Smout die Jonger|Smout, Lucas die Jonger]] (Antwerpen, 27 Februarie 1671 – Antwerpen, 8 April 1713) *[[Pieter Snyers|Snyers, Pieter]] ([[Antwerpen]], 1681 – [[Antwerpen]], 1752) *[[Pieter Jan Snyers|Snyers, Pieter Jan]] ([[Antwerpen]], 1696 – [[Antwerpen]], 1757) *[[Jan Frans van Son|Son, Jan Frans van]] ([[Antwerpen]], 1658 – [[Londen]], 1704-1711) *[[Joris van Son|Son, Joris van]] ([[Antwerpen]], 1623 – Antwerpen, 1667) *[[Jan Frans Soolmaker|Soolmaker, Jan Frans]] (Antwerpen, 1635 – na 1665, moontlik 1686) *[[Karel Philips Spierincks|Spierincks, Karel Philips]] ([[Brussel]], c. 1609-1610 – [[Rome]], 22 Mei 1639) *[[Michiel Sweerts|Sweerts, Michael]] ([[Brussel]], 1618 – [[Goa]], 1664) *[[Abraham Teniers|Teniers, Abraham]] ([[Antwerpen]], 1629 – Antwerpen, 1670) *[[David Teniers the Younger|Teniers, David]] ([[Antwerpen]], 1610 – [[Brussel]], 1690) *[[David Teniers III|Teniers, David]] ([[Antwerpen]], 1638 – Antwerpen, 1685) *[[Jan Philips van Thielen|Thielen, Jan Philip van]] ([[Antwerpen]], 1618 – Antwerpen, 1667) *[[Maria Theresa van Thielen|Thielen, Maria Theresia van]] ([[Antwerpen]], 1640 – Antwerpen, 1706) *[[Pieter Thijs|Thijs, Pieter]] ([[Antwerpen]], 1624 – Antwerpen, 1677) *[[Theodoor van Thulden|Thulden, Theodoor van]] ([[Den Bosch]], 1606 – Den Bosch, 1669) *[[Gysbrecht Thys|Thys, Gysbrecht]] ([[Antwerp]], gedoop op 20 Januarie 1617 – na 1661) *[[Jan Baptist Tijssens die Jonger|Tijssens, Jan Baptist die Jonger]] (1657 – na 1723) *[[Gillis van Tilborch|Tilborch, Gillis van]] ([[Brussel]], 1625 – Brussel, 1678) *[[Lodewijk de Vadder|Vadder, Lodewijk de]] ([[Grimbergen]], 1605 – [[Brussel]], 1655) *[[Peter van de Velde|Velde, Peter van de]] ([[Antwerpen]], 1634 – Antwerpen, 1723) *[[François Xaver Henri Verbeeck|Verbeeck, François Xaver Henri]] (Antwerpen, 1686 – Antwerpen, 1755) *[[Pieter Verbrugghen I|Verbruggen, Pieter]] ([[Antwerpen]], 1615 – Antwerpen, 1686) *[[Nicolaes van Verendael|Verendael, Nicolaes van]] ([[Antwerpen]], 1640 – Antwerpen, 1691) *[[Johanna Vergouwen|Vergouwen, Jeanne]] ([[Antwerpen]], 1630 – Antwerpen, 1714) *[[Jan Carel Vierpeyl|Vierpeyl, Jan Carel]] (c. 1675 – in of na 1723) *[[Jacob Ferdinand Voet|Voet, Jacob Ferdinand]] ([[Antwerpen]], 1639 – [[Parys]], 1689) *[[Simon de Vos|Vos, Simon de]] ([[Antwerp]], 1603 – Antwerpen, 1676) *[[Jan Baptist Martin Wans|Wans, Jan Baptist Martin]] ([[Antwerpen]], 1628 – Antwerpen, 1684) *[[Antonie Waterloo|Waterloo, Anthonie]] ([[Lille]], 1609 – [[Utrecht]], 1690) *[[Isaac Wigans|Wigans, Isaac]] (Antwerpen, 1615 – Antwerpen, c. 1662) *[[Peter Willebeeck|Willebeeck, Peter]] (fl. 1632–1648) *[[Abraham Willemsens|Willemsens, Abraham]] (c. 1605-1610 – [[Antwerpen]], 1672) *[[Victor Wolfvoet II|Wolfvoet, Victor II]] (Antwerpen, 1612 – Antwerpen, 1652) *[[Frans Wouters|Wouters, Frans]] ([[Lier, België]], 1612 – [[Antwerpen]], 1659) *[[Abraham Wuchters|Wuchters, Abraham]] ([[Antwerpen]], 1610 – [[Kopenhagen]], 1682) *[[Catharina Ykens|Ykens, Catharina II]] ([[Antwerpen]], 1659 – ?) *[[Frans Ykens|Ykens, Frans]] ([[Antwerpen]], 1601 – Antwerpen, 1693) ==Gebore in die 18de eeu== *[[Hendrik-Jozef Antonissen|Antonissen, Hendrik-Jozef]] (1737 – 1794) *[[Joseph Aved|Aved, Jacques André Joseph Camellot]] ([[Douai]], 1702 – [[Parys]], 1766) *[[Balthasar Beschey|Beschey, Balthasar]] (1708 – 1776) *[[François-Antoine Bossuet|Bossuet, Francois Antoine]] (1798 – 1889) *[[Antoine Cardon|Cardon, Antoine]] (1772 – 1813) *[[Cornelis Cels|Cels, Cornelis]] (1778 – 1859) *[[Louis Bernard Coclers|Coclers, Louis Bernard]] (1770 – 1827) *[[Constantinus Fidelio Coene|Coene, Constantinus]] (1780 – 1841) *[[Jean Henri De Coene|Coene, Jean Henri de]] (1798 – 1866) *[[Jan Frans van Dael|Dael, Jan Frans van]] ([[Antwerpen]], 1764 – [[Parys]], 1840) *[[Henri Decaisne|Decaisne, Henri]] (1799 – 1852) *[[Léonard Defrance|Defrance, Leonard]] (1735 – 1805) *[[Simon Denis|Denis, Simon]] (1755 – 1813) *[[Frans van Dorne|Dorne, Frans van]] (Leuven, gedoop op 10 April 1776 – Leuven, 30 November 1848) *[[Martin van Dorne|Dorne, Martin van]] (Leuven, gedoop op 22 Januarie 1736 – Leuven, 2 Mei 1808) *[[Jean-Bernard Duvivier|Duvivier, Jan Bernard]] ([[Brugge]], 1762 – [[Parys]], 1837) *[[Jan Frans Eliaerts|Eliaerts, Jan Frans]] ([[Deurne, België|Deurne]], 1761 – [[Antwerpen]], 1848) *[[Pieter Faes|Faes, Pieter]] (0 – 0) *[[Carel van Falens|Falens, Carel van]] (1683 – 1733) *[[Jan Anton Garemyn|Garemijn, Jan Antoon]] ([[Brugge]], 1712 – Brugge, 1799) *[[Josse-Pieter Geedts|Geedts, Josse-Pieter]] ([[Leuven]], 1770 &ndash; Leuven, 1834) *[[Laurent Geedts|Geedts, Laurent]] ([[Leuven]], 1728 &ndash; Leuven, 1813) *[[Marten Jozef Geeraerts|Geeraerts, Martinus Josephus]] (1707 – 1791) *[[Jozef Geirnaert|Geirnaert, Jozef]] ([[Eeklo]], 1791 – [[Gent]], 1859) *[[Albert Gregorius|Gregorius, Albert]] ([[Brugge]], 1774 – Brugge, 1853)<ref>[http://www.lukasweb.be/nl/foto/portret-van-albert-jakob-frans-gregorius Albert Gregorius] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160827234735/http://www.lukasweb.be/nl/foto/portret-van-albert-jakob-frans-gregorius |date=27 Augustus 2016 }} by Lukasweb</ref> *[[Willem Jacob Herreyns|Herreyns, Willem]] (1743 – 1827) *[[Jan Josef Horemans die Jonger|Horemans, Jan Josef die Jonger]] ([[Antwerpen]], 1714 – Antwerpen, 1792)<ref>[http://www.sphinxfineart.com/Horemans-the-Younger-Jan-Josef-DesktopDefault.aspx?tabid=45&tabindex=44&artistid=34684 Jan Josef Horemans the Younger] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924104604/http://www.sphinxfineart.com/Horemans-the-Younger-Jan-Josef-DesktopDefault.aspx?tabid=45&tabindex=44&artistid=34684 |date=24 September 2015 }} at Sphinx Art</ref> *[[Peter Jakob Horemans|Horemans, Peter Jacob]] ([[Antwerpen]], 1700 – [[München]], 1776)<ref>[[Johann Georg von Hohenzollern]]: ''Peter Jakob Horemans (1700–1776). Kurbayerischer Hofmaler.'' München, Sonderausstellung Alte Pinakothek, 7. Mai - 3. November 1974. Bayerisch Staatsgemäldesammlungen, München 1974.</ref> *[[Jan Baptist van der Hulst|Hulst, Jan Baptist van der]] (1790 – 1862) *[[François Joseph Kinson|Kinson, François-Joseph]] ([[Brugge]], 1771 – Brugge, 1839) *[[Andries Cornelis Lens|Lens, Andries Cornelis]] ([[Antwerpen]], 1739 – [[Brussel]], 1822)<ref>[https://books.google.com/books?id=nZQZAAAAYAAJ&pg=PA500 Andries Cornelis Lens]</ref> *[[Jean-Baptiste Madou|Madou, Jean-Baptiste]] ([[Bruxelles]], 1796 – [[Brussels]], 1877) *[[François-Joseph Navez|Navez, François-Joseph]] ([[Charleroi]], 1787 – [[Brussel]], 1869) *[[Joseph Denis Odevaere|Odevaere, Joseph-Denis]] ([[Brugge]], 1775 – [[Brussel]], 1830)<ref>[http://www.christies.com/LotFinder/lot_details.aspx?intObjectID=5778209 Joseph Denis Odevaere] by Christie's</ref> *[[Balthasar Paul Ommeganck|Ommeganck, Balthasar Paul]] ([[Antwerpen]], 1755 – Antwerpen, 1826) *[[Andreas Bernardus de Quertenmont|Quertenmont, Andreas Bernardus]] (1750 – 1835) *[[Piat Joseph Sauvage|Sauvage, Piat-Joseph]] ([[Tournai]], 1744 – Tournai, 1818) *[[Enoch Seeman|Seeman, Enoch]] ([[Danzig]], ca. 1694 – [[Londen]], 1744) *[[Engelbert van Siclers|Siclers, Engelbert van]] (Gent, 6 Junie 1725 – 24 Junie 1796) *[[Eugène Joseph Verboeckhoven|Verboeckhoven, Eugène-Joseph]] ([[Warneton]], 1798 – [[Brussel]], 1881) *[[Theodoor Verhaegen|Verhaegen, Theodor]] ([[Mechelen]], 1701 – Mechelen, 1759) *[[Pieter-Jozef Verhaghen|Verhaghen, Pieter Jozef]] ([[Aarschot]], 1728 – [[Leuven]], 1811) *[[Jacob Xavier Vermoelen|Vermoelen, Jacob Xavier]] ([[Antwerpen]], c. 1714 – [[Rome]], 1784) *[[Georges Frédéric Ziesel|Ziesel, Georges Frederic]] (1756 – 1809) == Notas == {{vertaalvanaf | taalafk = en | il = List_of_Flemish_painters }} ==Verwysings== {{verwysings}} [[Kategorie:Vlaandere]] [[Kategorie:Vlaamse skilders| ]] mtmx0vnppwnbi4apeupxazsv1gr70mh 0 274769 2894594 2727056 2026-04-17T15:57:57Z Jcb 223 2894594 wikitext text/x-wiki Hieronder volg 'n lys van [[Italië|Italiaanse]] skilders in alfabetiese orde wat bekend is om hul kuns. {{compactTOC}} ==A== {{div col|colwidth=30em}} *[[Niccolò dell'Abbate]] (1509/12–1571) *[[Giuseppe Abbati]] (1836–1868) *[[Angiolo Achini]] (1850–1930) *[[Pietro Adami]] (c. 1730) *[[Livio Agresti]] (1508–1580) *[[Giorgio Matteo Aicardi]] (1891–1985) *[[Francesco Albani]] (1578–1660) *[[Giacomo Alberelli]] (1600–1650) *[[Mariotto Albertinelli]] (1474–1515) *[[Ambrogio Antonio Alciati]] (1878–1929) *[[Domenico Alfani]] (1479/1480 – c. 1553) *[[Girolamo Alibrandi]] (1470-1524) *[[Alessandro Allori]] (1535–1607) *[[Cristofano Allori]] (1577–1621) *[[Marco Almaviva]] (b. 1934) *[[Altichiero]] (1330–1390) *[[Jaber Alwan]] (1948-) *[[Jacopo Amigoni]] (1682–1752) *[[Giuseppe Amisani]] (1881–1941) *[[Andrea da Murano]] (aktief van 1463 tot 1502) *[[Andrea di Bartolo]] (1360/70–1428) *[[Fra Angelico]] (1387–1455) *[[Sofonisba Anguissola]] (1532–1625) *[[Pietro Annigoni]] (1910–1988) *[[Andrea Ansaldo]] (1584–1638) *[[Michelangelo Anselmi]] (c. 1492 – c. 1554) *[[Antonello da Messina]] (1430–1479) *[[Antonello de Saliba]] (1466–1535) *[[Antoniazzo Romano]] (1430–1510) *[[Andrea Appiani]] (1754-1817) *[[Alessandro Araldi]] (c. 1460 – c. 1529) *[[Giuseppe Arcimboldo]] (1527–1593) *[[Pellegrino Aretusi]] (ca. 1460–1523) *[[Mino Argento]] (born 1927) *[[Amico Aspertini]] (c. 1474 – 1552) *[[Gioacchino Assereto]]) (1600–1649) {{div col end}} ==B== {{div col|colwidth=30em}} *[[Francesco Bacchiacca]] (1494–1557) *Baciccio ([[Giovan Battista Gaulli]]) (1639–1709) *[[Sisto Badalocchio]] (1585-c. 1647] *[[Giuseppe Badaracco]] (1588-1647) *[[Antonio Badile]] (c. 1518 – 1560) *[[Alesso Baldovinetti]] (1425–1499) *[[Camillo Ballini]] (1540–c. 1592) *[[Cristiano Banti]] (1824–1904) *[[Jacopo de' Barbari]] (1460/70–1516) *[[Mario Bardi]] (1922–1998) *[[Barna da Siena]] (fl. c. 1340) *[[Barnaba da Modena]] (1328–1386) *[[Federico Barocci]] (1526–1612) *[[Bartolo di Fredi]] (1330–1410) *[[Fra Bartolomeo]] (1472–1517) *[[Bartolomeo Veneto]] (fl. 1502–46) *[[Marco Basaiti]] (1470–1530) *[[Marco Antonio Bassetti]] (1586–1630) *[[Cesare Bassano]] (1584–1648) *[[Francesco da Ponte]] die 1ste Bassano (c. 1475–1530) *[[Francesco Bassano die Jongere]] (1549–1592) *[[Jacopo Bassano]] (1510–1592) *[[Leandro Bassano]] (1557–1622) *[[Lazzaro Bastiani]] (1429–1512) *[[Pompeo Batoni]] (1708–1787) *[[Domenico Beccafumi]] (1486–1551) *[[Gentile Bellini]] (1429-1507) *[[Giovanni Bellini]] (1430-1516) *[[Jacopo Bellini]] (1400-1470) *[[Domenico Beccafumi]] (1486–1551) *[[Luigi Benfatto]] (1551–1611) *[[Ambrogio Bergognone]] (1453–1523) *[[Bonaventura Berlinghieri]] (1210–1287) *[[Berlinghiero Berlinghieri]] (1175–1236) *[[Giuseppe Bertini]] (1825–1898) *[[Francesco Bianchi]] (1447–1510) *[[Francesco Galli Bibiena]] (1659–1739) *[[Francesco Bissolo]] (1470/72-1554) *[[Giovanni Battista Bissoni]] (1576–1636) *[[Boccaccio Boccaccino]] (c. 1467 – c. 1525) *[[Giovanni Boccati]] (1420 - na 1480) *[[Giovanni Boccardi]] (?–1542) *[[Umberto Boccioni]] (1882–1916) *[[Giovanni Boldini]] (1842–1931) *[[Giovanni Antonio Boltraffio]] (1467–1516) *[[Benedetto Bonfigli]] (c. 1420–1496) *[[Bonifacio Veronese]] (Bonifacio de' Pitati) (1487–1553) *[[Giovanni Bonini]] (fl. 1320) *[[Bono da Ferrara]] (?-1461) *[[Francesco Bonsignori]] (c. 1455–1519) *[[Paris Bordone]] (1500–1571) *[[Odoardo Borrani]] (1833–1905) *[[Giuseppe Borsato]] (1771–1849) *[[Andrea Boscoli]] (c. 1560-c. 1606) *[[Carlo Bossoli]] (1815–1884) *[[Sandro Botticelli]] (c. 1445–1510) *[[Francesco Botticini]] (1446–1498) *[[Raffaello Botticini]] (1474–1520) *[[Donato Bramante]] (1444–1514) *[[Bramantino]] (Bartolomeo Suardi) (c. 1455–c. 1536) *[[Bronzino|Agnolo Bronzino]] (1503–1572) *[[Brancaleon|Nicolao Branceleon]] (c. 1460–c. 1526) *[[Buonamico Buffalmacco]] (1290-1340) *[[Giuliano Bugiardini]] (1476–1555) *[[Niccolò di Buonaccorso]] (? – 1388) *[[Bernardino Butinone]] (1450–1510) *[[Ludovico Buti]] (c. 1560-1611) {{div col end}} ==C== {{div col|colwidth=30em}} *[[Vincenzo Cabianca]] (1827–1902) *[[Guglielmo Caccia]] "il Moncalvo" (1568-1625) *[[Vicenzo Caccianemici]] (fl. 1530) *[[Giovanni Cadioli]] (c. 1710 –1767) *[[Giuseppe Calcia]] (fl. 1725) *[[Bartolommeo Calomato]] (17de eeu) *[[Pietro Calzetta]] (fl. 1470–1500) *[[Luca Cambiasi]] (1527-1585) *[[Michele Cammarano]] (1835–1920) *[[Bartolomeo da Camogli]] (14de eeu) *[[Agostino Campanella]] (fl. 1770) *[[Galeazzo Campi]] (1475/1477 – 1536) *[[Vincenzo Campi]] (1536–1591) *[[Canaletto]] (1697–1768) *[[Bartolomeo Caporali]] (c. 1420-c. 1503/1505) *[[Aliprando Caprioli]] (fl. 1575–1599) *[[Domenico Caprioli]] (1494–1528) *[[Antonio Capulongo]] (16de eeu) *[[Cecco del Caravaggio]] (fl. c.1620) *[[Marco Cardisco]] (c.1486 – c.1542) *[[Bartolomeo Carducci]] (1560-1608) *[[Luca Carlevarijs]] (1663–1730) *[[Giulio Carmignani]] (1813–1890) *[[Fra Simone da Carnuli]] (fl. 1519) *[[Agostino Carracci]] (1557–1602) *[[Annibale Carracci]] (1560–1609) *[[Ludovico Carracci]] (1555–1619) *[[Caravaggio]] (1573–1610) *[[Fernando Carcupino]] (1922–2003) *[[Andrea Carlone]] (1626-1697) *[[Giovanni Battista Carlone]] (1603–1684) *[[Giovanni Bernardo Carlone]] (1590-1630) *[[Domenico Carnovale]] (fl. 1564) *[[Vittore Carpaccio|Carpaccio]] (c. 1460–c. 1525) *[[Domenico Carpinoni]](1566-1658) *[[Rosalba Carriera]] (1675–1757) *[[Felice Casorati]] (1883–1963) *[[Stefano Cassiani]] (1636–1714) *[[Andrea del Castagno]] (1421–1457) *[[Raffaelle Castellini]] (sterf in 1864) *[[Fabrizio Castello]] (c.1486 – c.1542) *[[Vincenzo Catena]] (1470–1531) *[[Pasquale Cati]] (1550-1620) *[[Paoluccio Cattamara]] (fl. 1718) *[[Giovanni Paolo Cavagna]] (c. 1550–1627) *[[Bernardo Cavallino]] (1616–1656) *[[Giacomo Cavedone]] (1577–1660) *[[Paolo Caylina the Younger]] (16de eeu) *[[Rodolfo Ceccotti]] (b. 1945) *[[Adriano Cecioni]] (1836–1886) *[[Quinto Cenni]] (1845–1917) *[[Giacomo Ceruti]] (1698–1767) *[[Giovanni Maria Cerva]] (17de eeu) *[[Tito Chelazzi]] (1834–1892) *[[Giorgio de Chirico]] (1888–1978) *[[Michele Ciampanti]] (? - 1510) *[[Carlo Cignani]] (1628–1719) *[[Giambettino Cignaroli]] (1706-1770) *[[Cimabue]] (1240–1302) *[[Vincenzo Civerchio]] (1470-1544) *[[Sigismondo Coccapani]] (1585 - 1643) *[[Leonardo Coccorante]] (1680–1750) *[[Colantonio]] (c. 1420– c.1460) *[[Michele Coltellini]] (1480–1542) *[[Cima da Conegliano]] (c.1459– c.1517) *[[Jacopo Coppi]] (1523 - 1591) *[[Leonardo Corona]] (1561–1605) *[[Antonio da Correggio|Correggio]] (1494–1534) *[[Hermann David Salomon Corrodi]] (1844–1905) *[[Niccolò Corso]] (1446-c. 1512) *[[Pietro da Cortona]] (1596–1669) *[[Francesco del Cossa]] (1436–1478) *[[Giovanni Costa]] (1826–1903) *[[Lorenzo Costa]] (1460–1535) *[[Carlo Cozza]] (c. 1700–1769) *[[Daniele Crespi]] (1598-1630) *[[Giovan Battista Crespi]] (il Cerano) (1573–1632) *[[Giuseppe Maria Crespi]] (Lo Spagnuolo) (1665–1747) *[[Donato Creti]] (1671–1749) *[[Carlo Crivelli]] (1430–1495) *[[Vittore Crivelli]] (1440–1502) *[[Baldassare Croce]] (1558-1628) *[[Francesco Curradi]] (1570-1661) {{div col end}} ==D== {{div col|colwidth=30em}} *[[Bernardo Daddi]] (c. 1280–1348) *[[Pino Daeni]] (1939–2010) *[[Vito D'Ancona]] (1825–1884) *[[Cosmo D'Angeli]] (1889–1968) *[[Daniele da Volterra]] (c.1509 –1566) *[[Giuseppe De Sanctis]] (1858–1924) *[[Serafino De Tivoli]] (1826–1892) *[[Giorgio De Vincenzi]] (1884–1965) *[[Luigi Deleidi]] (1784–1853) *[[Francesco Denanto]] (fl. 1520–1532) *[[Beppe Devalle]] (1940–2013) *[[Antonio DeVity]] (1901–1993) *[[Fra Diamante]] (c.1430–c.1498) *[[Carlo Dolci]] (1616–1686) *[[Domenichino]] (1581–1641) *[[Domenico di Bartolo]] (c. 1400/1404–1445/1447) *[[Domenico di Zanobi]] (aktief van 1460 tot 1481) *[[Domenico Veneziano]] (c.1410–1461) *[[Enrico Donati]] (1909–2008) *[[Dosso Dossi]] (c. 1490–1542) *[[Giuseppe Drugman]] (1810–1846) *[[Duccio]] (1255–1319) {{div col end}} ==F== {{div col|colwidth=30em}} *[[Giovanni Fattori]] (1825–1908) *[[Martino Ferabosco]] (17de eeu) *[[Floriano Ferramola]] (c. 1478-1528) *[[Defendente Ferrari]] (1480/85–1540) *[[Gaudenzio Ferrari]] (1471-1546) *[[Antonio Ferrigno]] (1863–1940) *[[Domenico Fetti]] (1589–1623) *[[Domenico Fiasella]] (1589–1669) *[[Marcello Figolino]] (15de eeu) *[[Francesco Filippini]] (1853–1895) *[[Michele Foschini]] (1711–c. 1770) *[[Vincenzo Foppa]] (1430–1515) *[[Marcantonio Franceschini]] (1648–1729) *[[Francesco Francia]] (1447–1517) *[[Giorgio Fuentes]] (1756–1821) *[[Bernardino Fungai]] (1460–1516) {{div col end}} ==G== {{div col|colwidth=30em}} *[[Agnolo Gaddi]] (1350–1396) *[[Taddeo Gaddi]] (c. 1300–1366) *[[Enrico Gamba]] (1831–1883) *[[Francesco Gamba]] (1818–1887) *[[Lattanzio Gambara]] (c. 1530–1574) *[[Salvatore Garau]] (gebore 1953) *[[Enrico Garff]] (gebore 1939) *[[Domenico Gargiulo]] ook bekend as [[Micco Spadaro]] (1609–1610 – ca. 1675) *[[Bartolomeo Gennari]] (1594–1661) *[[Gentile da Fabriano]] (c. 1370 –1427) *[[Artemisia Gentileschi]] (1593–1652) *[[Orazio Gentileschi]] (1563–1639) *[[Tommaso Gherardini]] (1715–1797) *[[Davide Ghirlandaio]] (1452–1525) *[[Domenico Ghirlandaio]] (1449–1494) *[[Ridolfo Ghirlandaio]] (1483–1561) *[[Giampietrino]] (c. 1495–1549) *[[Corrado Giaquinto]] (1703–1765) *[[Camillo Gioja Barbera]] ( *[[Luca Giordano]] (1634–1705) *[[Giorgione]] (c. 1477–1510) *[[Giotto di Bondone|Giotto]] (1267–1337) *[[Giovanni da Milano]] (fl. 1346–1369) *[[Giovanni da Rimini]] (fl. 1292 –1336) *[[Giovanni d'Alemagna]] (1411–1450) *[[Giovanni del Biondo]] (fl. 1356–1399) *[[Giovanni di Paolo]] 1398–1482) *[[Giovanni di ser Giovanni Guidi]] (1406–1486) *[[Gerolamo Giovenone]] (1487-1555) *[[Girolamo da Carpi]] (1501–1556) *[[Giunta Pisano]] (1190–1200) *[[Benozzo Gozzoli]] (1421–1497) *il Grechetto ([[Giovanni Benedetto Castiglione]]) (1609–1664) *[[Giuseppe Grisoni]] (1699–1796) *[[Francesco Guardi]] (1712–1793) *[[Gianantonio Guardi]] (1699–1760) *[[Guercino]] (1591–1666) *[[Amanzia Guérillot]] (1828–1905) *[[Guido of Siena|Guido da Siena]] (1230–1290) *[[Bartolomeo Guidobono]] (1654–1709) *[[Renato Guttuso]] (1911–1987) {{div col end}} ==H== {{div col|colwidth=30em}} *[[Francesco Hayez]] (1791–1882) {{div col end}} ==I== {{div col|colwidth=30em}} *[[Domenico Induno]] (1815–1878) *[[Gerolamo Induno]] (1825–1890) *[[Innocenzo da Imola]] (1490–1550) {{div col end}} ==J== {{div col|colwidth=30em}} *[[Jacopo del Casentino]] (1297–1349) {{div col end}} ==L== {{div col|colwidth=30em}} *[[Girolamo Lamanna]] (1580–1640) *[[Carlo Lamparelli]] (fl. 1680) *[[Giovanni Lanfranco]] (1582–1647) *[[Bernardino Lanini]] (1511- c.1578) *[[Pietro Lauri]] (17de eeu) *[[Bice Lazzari]] (1900–1981) *[[Gregorio Lazzarini]] (1655–1730) *[[Achille Lega]] (1899–1934) *[[Silvestro Lega]] (1826–1895) *[[Achille Leonardi]] (c. 1800–1870) *[[Pietro Giovanni Leonori]] (fl. 1400) *[[Liberale da Verona]] (1445– 1530) *[[Gennesio Liberale]] (16de eeu) *[[Giovanni Antonio Licinio die jongere|Giovanni Antonio Licinio]] (c. 1515–1576) *[[Ulvi Liegi]] (1858–1939) *[[Cesare Ligario]] (1716–c. 1755) *[[Berto Linajuolo]] (15de eeu) *[[Filippino Lippi]] (1457–1504) *[[Filippo Lippi|Fra Filippo Lippi]] (c. 1406–1469) *[[Giacomo Lippi]] (16th century) *[[Giovanni Battista Livizzani]] (17de eeu) *[[Giovanni Agostino da Lodi]] (c. 1470 - c. 1519) *[[Barbara Longhi]] (1552–1638) *[[Pietro Longhi]] (1701–1785) *[[Francesco Longo Mancini]] (1880–1954) *[[Ambrogio Lorenzetti]] (fl. 1319–1348) *[[Pietro Lorenzetti]] (1280 –1348) *[[Lorenzo di Credi]] (1459–1537) *[[Lorenzo Monaco]] (1370–1425) *[[Lorenzo Veneziano]] (fl. c.1370) *[[Lorenzo Lotto]] (1480–1557) *[[Luca di Tommè]] περ. 1330–1389) *[[Bernardino Luini]] (1481–1532) {{div col end}} ==M== {{div col|colwidth=30em}} *[[Angelo Maccagnino]] of Angelo da Siena (? - 1456) *[[Macrino d'Alba]] (c. 1460–1465 – c. 1510–1520) *[[Mario Mafai]] (1902–1965) *[[Aimo Maggi]] (1756–1793) *[[Alessandro Magnasco]] (1667–1749) *[[Bastiano Mainardi]] (1460–1513) *[[Matilde Malenchini]] (1779–1858) *[[Luigi Malice]] (born 1937) *[[Antonio Mancini]] (1852–1930) *[[Bartolomeo Manfredi]] (1582–1622) *[[Giovanni Mansueti]] (1465–1527) *[[Andrea Mantegna]] (c. 1431–1506) *[[Carlo Maratta]] (1625-1713) *[[Luigi Marchesi]] (1825–1862) *[[Luigi Marengo]] (1928–2010) *[[Margaritone d'Arezzo]] (fl. c. 1250–1290) *[[Carlo Maria Mariani]] (gebore 1931) *[[Giovanni Maria Mariani]] (17de eeu) *[[Michele Marieschi]] (1710–1744) *[[Carlo Martini]] (1908–1958) *[[Simone Martini]] (1284–1344) *[[Guido Marzulli]] (born 1943) *[[Masaccio]] (1401–1428) *[[Maso di Banco]] (? – 1348) *[[Masolino da Panicale]] (1383–1447) *[[Michele Mastellari]] *[[Meester van die Bambino Vispo]] (vroeg 15de eeu) *[[Meester van die Osservanza Triptiek]] (fl. 1425–1450) *[[Paolo de Matteis]] (c. 1662–1728) *[[Filippo Mazzola]] (1460–1505) *[[Ludovico Mazzolino]] (1480 – c. 1528) *[[Carla Carli Mazzucato]] (gebore 1935) *[[Pier Francesco Mazzucchelli]] "il Morazzone" (1573-1626) *[[Master of the Bambino Vispo]] (vroeg 15de eeu) *[[Melozzo da Forlì]] (1438–1494) *[[Francesco Melzi]] (1491 – 1568/70) *[[Lippo Memmi]] ( ? – 1356) *[[Vincenzo Meucci]] (1694–1766) *[[Michelangelo]] (1475–1564) *[[Amedeo Modigliani]] (1884–1920) *[[Bartolomeo Montagna]] (1450–1523) *[[Jacopo da Montagnana]] (1440–1499) *[[Paolo Moranda Cavazzola]] (1486–1522) *[[Giorgio Morandi]] (1890–1964) *[[Domenico Morelli]] (1823–1901) *[[Moretto da Brescia]] (c.1498–1554) *[[Emma Moretto]] (19de eeu) *[[Giovan Battista Moroni]] (1522–1579) *[[Quirizio di Giovanni da Murano]] (fl. 1460–1478) {{div col end}} ==N== {{div col|colwidth=30em}} *[[Nardo di Cione]] (? – 1366) *[[Ottaviano Nelli]] (1375–1444) *[[Neri di Bicci]] (1418/1420 – 1492) *[[Neroccio de' Landi]] (1447–1500) *[[Niccolò di Liberatore]] (l'Alunno) (1430–1502) *[[Emilio Notti]] (1891–1982) *[[Pietro Novelli]] (1603-1647) *[[Allegretto Nuzi]] (1315–1373) {{div col end}} ==O== {{div col|colwidth=30em}} *[[Marco d'Oggiono]] (c. 1470 – c. 1549) *[[Orcagna]] (Andrea di Cione) (1310–1368) *[[Lelio Orsi]] (1511–1587) {{div col end}} ==P== {{div col|colwidth=30em}} *[[Pacino di Buonaguida]] (1280–1340) *[[Paolo Pagani]] (1655–1716) *[[Eleuterio Pagliano]] (1826–1903) *[[Gioacchino Pagliei]] (1852–1896) *[[Arcangela Paladini]] (1599–1622) *[[Palma il Giovane]] (1548/1550–1628) *[[Palma il Vecchio]] (1480–1528) *[[Marco Palmezzano]] (1460–1539) *[[Giovanni Paolo Panini]] (1691–1765) *[[Paolo Veneziano]] (1300–1365) *[[Alessandro Papetti]] (born 1958) *[[Napoleone Parisani]] (1854–1932) *[[Parmigianino]] (1503–1540) *[[Ferdinando Partini]] (aktief, 1790s) *[[Luigia Pascoli]] (1835–1885) *[[Bartolomeo Passarotti]] (1529–1592) *[[Domenico Passignano]] (1559–1638) *[[Giovanni Antonio Pellegrini]] (1675 –1741) *[[Itala Pellegrino]] (born 1865) *[[Giuseppe Pellizza da Volpedo]] (1868-1907) *[[Odoardo Perini]] 1671 –1757) *[[Perugino]] (c. 1445–1523) *[[Simone Peterzano]] (1535-1599) *[[Vincenzo Petrocelli]] (1825–1896) *[[Umberto Pettinicchio]] (gebore 1943) *[[Pietro Pezzati]] (1828–1890) *[[Baldassare Peruzzi]] (1481–1537) *[[Pesellino]] (1422–1457) *[[Piero della Francesca]] (c.1416–1492) *[[Piero di Cosimo]] (1462–1522) *[[Giovanni Battista Piazzetta]] (1683–1754) *[[Nicola di Pietro]] (14de eeu) *[[Domenico Piola]] (1627–1703) *[[Pinturicchio]] (1454–1513) *[[Sebastiano del Piombo]] (c. 1485–1547) *[[Fausto Pirandello]] (1899–1975) *[[Giuseppe Pirovani]] (c. 1755–c. 1835) *[[Pisanello]] (1395–1455) *[[Michelangelo Pittatore]] (1825–1903) *[[Giambattista Pittoni]] (1687–1767) *[[Karl Plattner]] (1919-1986) *[[Antonio del Pollaiuolo]] (c. 1429/1433–1498) *[[Piero del Pollaiolo]] (1443–1496) *[[Giovanni Pietro de Pomis]] (c.1565–1633) *[[Giovanni dal Ponte]] (1385–1438) *[[Pontormo]] (1494–1556) *[[Antonio Porcelli]] (1800–1870) *[[Francesco Porcia]] (1531–1612) *[[il Pordenone]] (1483–1539) *[[Gregorio Porideo]] (16de eeu) *[[Daniello Porri]] (16de eeu) *[[Aniello Portio]] (fl. 1690–1700) *[[Andrea Pozzo]] (1642–1709) *[[Alessandro Prampolino]] (1827–1865) *[[Ranunzio Prata]] (fl. 1635) *[[Luigi Premazzi]] (1814–1891) *[[Mattia Preti]] (1613–1699) *[[Pier Francesco Prina]] (18de eeu) *[[Giulio Cesare Procaccini]] (1574–1625) *[[Stefano Provenzali]] (17de eeu) *[[Mario Puccini]] (1869–1920) *[[Antonio Puglicochi]] (17de eeu) {{div col end}} ==Q== {{div col|colwidth=30em}} *[[Giovanni Battista Quadrone]] (1844–1898) {{div col end}} ==R== {{div col|colwidth=30em}} *[[Prospero Rabaglio]] (16de eeu) *[[Raffaele Rabbia]] (fl. 1610) *[[Domenico Rainaldi]] (fl. 1665) *[[Giovanni Battista Ramacciotti]] (17de eeu) *[[Laudadio Rambaldo]] (fl. 1386) *[[Raphael]] (1483–1520) *[[Francesco Redenti]] (1820–1876) *[[Tommaso Redi (painter)|Tommaso Redi]] (1665–1726) *[[Bernardo Regoliron]] (18de eeu) *[[Guido Reni]] (1575–1642) *[[Cesare Reverdino]] (fl. 1531–1564) *[[Marco Ricchiedeo]] (16de eeu) *[[Giovanni Battista Ricci]] (1537–1627) *[[Sebastiano Ricci]] (1659–1734) *[[Antonio Riccianti]] (17de eeu) *[[Galeazzo Rivelli]] (14de eeu) *[[Ercole de' Roberti]] (1451–1496) *[[Marietta Robusti]] (c. 1560– 1590) *[[Romanino]] (1485–1566) *[[Giulio Romano]] (1499–1546) *[[Salvator Rosa]] (1615–1673) *[[Cosimo Rosselli]] (1439 – na 1506) *[[Rosso Fiorentino]] (1494–1540) *[[Antonio Rotta]] (1828–1903) *[[Guido Ruggeri]] (c. 1550) *[[Benedetto Rusconi]] "il Diana" (1460-1525) *[[Clemente Ruta]] (1668–1767) *[[Pietro Ruzolone]] (?–1517) {{div col end}} ==S== {{div col|colwidth=30em}} *[[Lorenzo Sabatini]] (1530–1576) *[[Andrea Sacchi]] (1599–1661) *[[Marco Sammartino]] (17de eeu) *[[Domingo Maria Sanni]] (18de eeu) *[[Sano di Pietro]] (1406–1481) *[[Fabrizio Santafede]] (1560–1623/28) *[[Santi di Tito]] (1536–1603) *[[Giovanni Santi]] (1435–1494) *[[Girolamo Santo]] (16de eeu) *[[Carlo Saraceni]] (1579–1620) *[[Giuseppe Sartori]] (1863–1922) *[[Andrea del Sarto]] (1486–1530) *[[Sassetta]], Stefano di Giovanni (1392–1450) *[[Sassoferrato]] (Giovanni Battista Salvi) (1609–1685) *[[Girolamo Savoldo]] (1480 – na 1548) *[[Bartolomeo Schedoni]] (1578 –1615) *[[Scipione (Gino Bonichi)]] (1904–1933) *[[Giovanni Segantini]] (1858 –1899) *[[Jacopo da Sellaio]] (1441–1493) *[[Ernesto Serra]] (1860–1915) *[[Andrea Sguazella]] (16de eeu) *[[Luca Signorelli]] (1445–1523) *[[Telemaco Signorini]] (1835–1901) *[[Nicola Simbari]] (gebore, 1927) *[[Simone dei Crocifissi]] (1330–1399) *[[Mario Sironi]] (1885–1961) *[[Sodoma]] (1477–1549) *[[Andrea Solari]] (1460-1524) *[[Giuseppe Solenghi]] (1879–1944) *[[Francesco Solimena]] (1657–1747) *[[Lionello Spada]] (1576–1622) *[[Micco Spadaro]] aka [[Domenico Gargiulo]] (1609–1610 – ca. 1675) *[[Giovanni Martino Spanzotti]] (1455-1528) *[[Spinello Aretino]] (1350 –1410) *[[Francesco Squarcione]] (c. 1395–1468) *[[Giovanni Stanchi]] (1608–c. 1675) *[[Gherardo Starnina]] (1354–1413) *[[Stefano da Verona]] (1379–1438) *[[Bernardo Strozzi]] (1581–1644) {{div col end}} ==T== {{div col|colwidth=30em}} *[[Francesco Tacconi]] (15de eeu) *[[Taddeo di Bartolo]] (1362 – Sienna) *[[Spurius Tadius]] (1ste eeu v.C. en 1ste eeu n.C.) *[[Giovanni Temini]] (fl. 1622) *[[Giovanni Battista Tiepolo]] (1696–1770) *[[Giovanni Domenico Tiepolo]] (1727–1804) *[[Jacopo Tintoretto|Tintoretto]] (1518–1594) *[[Benvenuto Tisi]] [il Garofalo]) (1476 ή 1481 – 1559) *[[Titiaan]] (1488–1576) *[[Antonio Tognone]] (16de eeu) *[[Giulio Tonduzzi]] (omstreeks 1513–1583) *[[Bartolommeo Torre]] (17de eeu) *[[Francesco Traballesi]] (1541–1588) *[[Gaspare Traversi]] (1722–1770) *[[Giacomo Trécourt]] (1812–1882) *[[Euclide Trotti]] (16de eeu) *[[Giovanni Maria Tucci]] (fl. 1542) *[[Cosimo Tura]] (omstreeks 1430–1495) {{div col end}} ==U== {{div col|colwidth=30em}} *[[Paolo Uccello]] (c. 1396–1475) *[[Ugolino di Nerio]] (1280–1335) {{div col end}} ==V== {{div col|colwidth=30em}} *[[Perino del Vaga]] (1501–1547) *[[Andrea Vanni]] (1332 – c. 1414) *[[Tanzio da Varallo]] (c. 1575/1580 – c. 1632/1633) *[[Giorgio Vasari]] (1511–1574) *[[Francesco Veau]] (1727–1768) *[[Benedetto Velli]] (17de eeu) *[[Giovanni Vendramini]] (1769–1839) *[[Giuseppe Vermiglio]] (1585–1635) *[[Filippo da Verona]] (fl. 1509–1514) *[[Niccolò Da Verona]] (15de eeu) *[[Paolo Veronese]] (1528–1588) *[[Andrea del Verrocchio]] (c. 1435–1488) *[[Francesco Vicentino]] (16de eeu) *[[Leonardo da Vinci]] (15de eeu) *[[Lauretta Vinciarelli]] (1943–2011) *[[Jacopo Vignali]] (1592–1664) *[[Vitale da Bologna]] (1300–1360) *[[Matteo di Vittore]] (16de eeu) *[[Bernardino Vitulini]] (c. 1350) *[[Alvise Vivarini]] (1442/53–1505) *[[Antonio Vivarini]] (1418–1476/84) *[[Bartolomeo Vivarini]] (1430–1491) *[[Antonio Diego Voci]] (1920-1985) *[[Vincenzo Volpe]] (1855–1929) *[[Giovanni Battista di Pietro di Stefano Volponi]] (16de eeu) {{div col end}} ==W== *[[Carlo Wostry]] (1865-1943) ==Z== {{div col|colwidth=30em}} *[[Alessandro Zaffonato]] (fl. 1730) *[[Domenico Zampieri]] (1581–1641) *[[Federico Zandomeneghi]] (1841–1917) *[[Giuseppe Miti Zanetti]] (1859–1929) *[[Bernardo Zenale]] (c. 1460 – 1526) *[[Marco Zoppo]] (1433–1498) *[[Francesco Zuccarelli]] (1702–1789) *[[Federico Zuccari]] (1542–1609) *[[Francesco Zugno]] (1709–1787) *[[Sergio Zanni]] (gebore, 1942) {{div col end}} ==Notas== {{vertaalvanaf | taalafk = en | il = List_of_Italian_painters }} [[Kategorie:Italiaanse skilders| ]] [[Kategorie:Skilderkuns]] [[Kategorie:Lyste|Skilders, Italiaanse]] qeh14dpk3i6iumkajszf8gctxkjto0r 0 274778 2894596 2702805 2026-04-17T15:59:16Z Jcb 223 2894596 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Theodorus-schrevelius.jpg|duimnael|Theodorus Schrevelius (1572-1649)]] Hieronder volg 'n lys van Nederlandstalige [[digter]]s. Vir '''Afrikaanstalige''' digters is daar 'n aparte [[Lys van Afrikaanse digters]]. {{abc}} ==A== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Bertus Aafjes]] (1914-1993) *[[Gerrit Achterberg]] (1905-1962) *[[Carel Steven Adama van Scheltema|C.S. Adama van Scheltema]] (1877-1924) *[[Al Galidi]] (1971) *[[Joseph Alberdingk Thijm]] (1820-1889) *[[Hieronymus van Alphen]] (1746-1803) *[[Jos Versteegen|Robert Alquin]] (pseudoniem van Jos Versteegen) (1956) *[[Anne van Amstel]] (1974) |Kolom2= *[[Hans Andreus]] (1926-1977) *[[Hermanus Angelkot (1688-1727)|Hermanus Angelkot jr.]] (1688-1727) *[[Robert Anker]] (1946) *[[Reyer Anslo]] (1626–1669) *[[Jan Arends]] (1925-1974) *[[Sven Ariaans]] (1969) *[[Armando]] (1929-2018) *[[Bernardo Ashetu]] (1929-1982) }} ==B== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Theo van Baaren]] (1912-1989) *[[Jan Baeke]] (1956) *[[H.H. ter Balkt]] (1938-2015, pseudoniem Habakuk II de Balker) *[[Willy Balyon]] (1927-2000) *[[Casparus Barlaeus|Barlaeus]] (Kaspar van Baerle, 1584-1648) *[[Benno Barnard]] (1954) *[[Willem Barnard (digter)|Willem Barnard]] (1920-2010, pennaam vir Guillaume van der Graft) *[[Jan de Bas]] (1964) *[[Dirk van Bastelaere]] (1960) *[[Nicolaas Beets]] (1814-1903) *[[Jacobus Bellamy]] (1757-1786) *[[Martijn Benders]] (1971) *[[Nel Benschop]] (1918-2005) *[[Mohammed Benzakour]] (1972) *[[Arie van den Berg]] (1948) *[[Herman van den Berg]] (1968) *[[H.C. ten Berge]] (1938) *[[Willem ten Berge]] (1903-1969) *[[J. Bernlef]] (1937-2012) *[[Suster Bertken]] (1426 of 1427-1514) *[[Ad den Besten]] (1923-2015) |Kolom2= *[[Huub Beurskens]] (1950) *[[Bert Bevers]] (1954) *[[Willem Bierman]] (1948) *[[Anna Bijns]] (1493-1575) *[[Willem Bilderdijk]] (1756-1831) *[[Peter Blanker]] (1939) *[[Catharina Blaauwendraad]] (1965) *[[Lut de Block]] (1952) *[[J.C. Bloem]] (1887-1966) *[[Marie Boddaert]] (1844-1914) *[[Catharina Boer]] (1939) *[[Jan Boerstoel]] (1944) *[[Pierre Bogaers]] (1926-2015) *[[Paul Bogaert]] (1968) *[[Albert Bontridder]] (1921-2015) *[[Mark Boog]] (1970) *[[Joop Boomsma]] (1945-2018) *[[Louis Paul Boon]] (1912-1979) *[[Rommert Boonstra]] (1942) *[[Johan de Boose]] (1962) *[[Anne Borsboom]] (1948) |Kolom3= *[[Pieter Boskma]] (1956) *[[Inge Boulonois]] (1945) *[[Hans Bouma]] (1941) *[[Louis de Bourbon]] (1908-1975) *[[P.C. Boutens]] (1870-1943) *[[Gerard den Brabander]] (1900-1968), pseudoniem van Jan Gerardus Jofriet *[[Mark Braet]] (1925-2003) *[[Wim Brands]] (1959-2016) *[[Willem Brandt]] (1905-1981), pseudoniem van Willem Simon Brand Klooster *[[Anneke Brassinga]] (1948) *[[Gerbrand Bredero|Gerbrand Adriaensz Bredero]] (1585-1618) *[[Elly van Breugel]] (1934) *[[Titia Brongersma]] (ca. 1650-ca. 1700) *[[Tsead Bruinja]] (1974) *[[Gerard Bruning]] (1898-1926) *[[C. Buddingh']] (1918-1985) *[[Frans Budé]] (1945) *[[Geert Buelens]] (1971) *[[Gaston Burssens]] (1896-1965) *[[Leonard Buyst]] (1847-1918) }} ==C== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Hester Wilhelmina Callenburgh Baartmans]] (1739-1826) *[[Ben Cami]] (1920-2004) *[[Jan Campert]] (1902-1943) *[[Remco Campert]] (1929) *[[Paul van Capelleveen]] (1960) *[[Dimitri Casteleyn]] (1966) *[[Jacob Cats]] (1577-1660) |Kolom2= *[[Bart Chabot]] (1954) *[[Charivarius]] (1870-1946) *[[Willem Nagel|J.B. Charles]] (1910-1983) *[[Paul Claes]] (1943) *[[Hugo Claus]] (1929-2008) *[[René De Clercq]] (1877-1932) *[[Abraham Eliazer van Collem]] (1858-1933) |Kolom3= *[[Herman de Coninck]] (1944-1997) *[[Patrick Conrad]] (1945) *[[Cees van der Pluijm|Peter Coret]] (pseudoniem van Cees van der Pluijm) (1954) *[[Jules de Corte]] (1924-1996) *[[Isaäc da Costa]] (1798-1860) *[[Louis Couperus]] (1863-1923) *[[Manja Croiset]] (1946) }} ==D== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Maria van Daalen]] (1950) *[[Kreek Daey Ouwens]] (1942) *[[Wim Daniëls]] (1954) *[[Lut de Block]] (1952) *[[Herman de Coninck]] (1944-1997) *[[Bert Decorte]] (1915-2009) *[[Daniël Dee]] (1975) *[[Ellen Deckwitz]] (1982) *[[Jules Deelder]] (1944) *[[Aagje Deken]] (1741-1804) *[[Hans Dekkers (1954)|Hans Dekkers]] (1954) |Kolom2= *[[Geert De Kockere]] (1962) *[[Johan Andreas dèr Mouw]] (Adwaita) (1863-1919) *[[Frans Depeuter]] (1937) *[[Frans Deschoemaeker]] (1954) *[[Bernard Dewulf]] (1960) *[[Christine D'haen]] (1923-2009) *[[Gerard Diels]] (1897-1956) *[[Anna Diersen]] (1766-1831) *[[Nico Dijkshoorn]] (1960) *[[F. van Dixhoorn]] (1948) |Kolom3= *[[Nico Donkersloot|Anthonie Donker]] (pseudoniem van Nico Donkersloot) (1902-1965) *[[Maarten Doorman]] (1957) *[[Johnny van Doorn]] (1944-1991) *[[Hans Dorrestijn]] (1940) *[[Olaf Douwes Dekker]] (1941) *[[Drs. P]] (1919-2015) *[[Charles Ducal]] (1952) *[[Arjen Duinker]] (1956) *[[Anton van Duinkerken]] (1903-1968) }} ==E== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Frederik van Eeden]] (1860-1932) *[[Clara Eggink]] (1906-1991) *[[Jan Eijkelboom]] (1926-2008) *[[Jan Elburg|Jan G. Elburg]] (1919-1992) |Kolom2= *[[Willem Elsschot]] (1882-1960) *[[Marcellus Emants]] (1848-1923) *[[Jan Engelman]] (1900-1972) |Kolom3= *[[Anna Enquist]] (1945) *[[Annemarie Estor]] (1973) *[[Pieter Nicolaas van Eyck|P.N. van Eyck]] (1887-1954) }} ==F== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Hans Faverey]] (1933-1990) *[[Rhijnvis Feith]] (1753-1824) |Kolom2= *[[Clara Feyoena van Raesfelt-van Sytzama]] (1729-1807) *[[Willem Godschalck van Focquenbroch]] (1640-1670) |Kolom3= *[[Jules Frère]] (1881-1937) }} ==G== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Chr.J. van Geel]] (1917-1974) *[[Koos Geerds]] (1948) *[[Paul Gellings]] (1953) *[[Petrus Augustus de Génestet|P.A. de Génestet]] (1829-1861) *[[Piet Gerbrandy]] (1958) *[[Ida Gerhardt]] (1905-1997) *[[Eva Gerlach]] (1948) *[[Soetgen Gerrits]] († 1572) *[[Guido Gezelle]] (1830-1899) *[[Marnix Gijsen]] (1899-1984) |Kolom2= *[[Maurice Gilliams]] (1900-1982) *[[Gust Gils]] (1924-2002) *[[Jo Gisekin]] (1942) *[[Jan Glas]] (1958) *[[Kees Godefrooij]] (1951) *[[Margaretha van Godewijck]] (1627-1677) *[[Wouter Godijn]] (1955) *[[Johan de Goede]] (1964) *[[Ruben van Gogh]] (1967) *[[Herman Gorter]] (1864-1927) |Kolom3= *[[Carel Gerretson|Geerten Gossaert]] (1884-1958) *[[Jan Goeverneur]] (1809-1889) *[[Jan Lodewijk Pierson jr.|J.L. Gregory]] (Jan Lodewijk Pierson jnr.) (1893-1979) *[[Willem Barnard (digter)|Guillaume van der Graft]] (W. Barnard) (1920-2010) *[[Karel N.L. Grazell]] (1928) *[[Jan Greshoff]] (1888-1971) *[[Sibylle van Griethuysen]] (1621-1699) *[[Luuk Gruwez]] (1953) *[[Blanka Gyselen]] (1909-1959) }} ==H== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Jacob Israël de Haan]] (1881-1924) *[[Hadewijch]] *[[Quirien van Haelen]] (1981) *[[Lloyd Haft]] (1946) *[[Hans Hagen]] (1955) *[[Monique Hagen]] (1956) *[[Jacques Hamelink]] (1939) *[[Jan Hanlo]] (1912-1969) *[[Justus de Harduwijn]] (1582-1636) *[[Elma van Haren]] (1954) *[[Erik Jan Harmens]] (1970) *[[Fritzi Harmsen van Beek]] (1926-2009) *[[Heere Heeresma]] (1932-2011) *[[Jan Pieter Heije]] (1809-1876) |Kolom2= *[[Daniël Heinsius]] (1580-1655) *[[Nicolaas Heinsius]] (1620-1681) *[[Albert Helman]] (1903-1996) *[[Jan Frederik Helmers]] (1767-1813) *[[Leo Herberghs]] (1924) *[[Toon Hermans]] (1916-2000) *[[Willem Frederik Hermans]] (1921-1995) *[[Hubert van Herreweghen]] (1920) *[[Stefan Hertmans]] (1951) *[[Judith Herzberg]] (1934) *[[Krijn Peter Hesselink]] (1976) *[[Jos van Hest]] (1946) *[[Gil vander Heyden]] (1937) *[[Ingmar Heytze]] (1970) |Kolom3= *[[Dick Hillenius]] (1927-1987) *[[Rozalie Hirs]] (1965) *[[James Holmes]] (1924-1986) *[[Peter Holvoet-Hanssen]] (1960) *[[Eric van Hoof]] (1975) *[[Guy van Hoof]] (1943) *[[Pieter Corneliszoon Hooft]] (1581-1647) *[[Jotie T'Hooft]] (1956-1977) *[[Ed. Hoornik]] (1910-1970) *[[Willem Huberts]] (1953) *[[René Huigen]] (1962) *[[Willem Hussem]] (1900-1974) *[[Constantijn Huygens]] (1596-1687) }} ==I== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Willem van Iependaal]] (1891-1970) |Kolom2= *[[Maarten Inghels]] (1988) |Kolom3= *[[Geert van Istendael]] (1947) }} ==J== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Klaas Hanzen Heeroma|Muus Jacobse]] (K.H. Heeroma) (1909-1972) *[[Adriaan Jaeggi]] (1963-2008) *[[Tjitske Jansen]] (1971) *[[Arnold Jansen op de Haar]] (1962) |Kolom2= *[[Esther Jansma]] (1958) *[[C.O. Jellema]] (1936-2003) *[[Karel Jonckheere]] (1906-1993) |Kolom3= *[[Klaas de Jong Ozn.]] (1926-2011) *[[Martien de Jong|Martien J.G. de Jong]] (1929) *[[Roland Jooris]] (1936) }} ==K== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Jan Kal]] (1946) *[[Mathias Kemp]] (1890-1964) *[[Pierre Kemp]] (1886-1967) *[[George Kettmann jr.|George Kettmann]] (1898-1970) *[[Remy C. van de Kerckhove]] (1921-1958) *[[H.W.J.M. Keuls]] (1883-1968) *[[Baban Kirkuki]] (1974) *[[Kizzy]] (1979) *[[Bernke Klein Zandvoort]] (1987) *[[Gerard van Klinkenberg]] (1900-2003) |Kolom2= *[[Hans Klomp]] (1902-1987) *[[Hans Kloos]] (1960) *[[Willem Kloos]] (1859-1938) *[[Frank Koenegracht]] (1945) *[[Antoine de Kom]] (1956) *[[Gerrit Komrij]] (1944-2012) *[[Henk Kooijman]] (1928-1988) *[[Jan Kooistra]] (1938-1992) *[[Marga Kool]] (1949) *[[Elisabeth Koolaart-Hoofman]] (1664-1736) |Kolom3= *[[Jaap Koopmans]] (1933-1996) *[[Rutger Kopland]] (1934-2012) *[[Anton Korteweg]] (1944) *[[Gerrit Kouwenaar]] (1923) *[[Nico Dijkshoorn|P. Kouwes]] (pseudoniem van Nico Dijkshoorn) (1960) *[[Jaap Krol]] (1970) *[[Gerrit Krol]] (1934-2013) *[[Jan Kuijper]] (1947) *[[Frans Kuipers]] (1942) *[[Wiel Kusters]] (1947) }} ==L== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Frederik Lucien De Laere]] (1971) *[[Astrid Lampe]] (1955) *[[Jo Landheer]] (1900-1986) *[[Pieter Langendijk]] (1683-1756) *[[Patricia Lasoen]] (1948) *[[Ghislain Laureys]] (1924-1995) *[[Eliza Laurillard]] (1830-1908) *[[Jan Lauwereyns]] (1969) *[[Karel Lodewijk Ledeganck]] (1805-1847) *[[Ed Leeflang]] (1929-2008) |Kolom2= *[[Herman Leenders]] (1960) *[[Rick de Leeuw]] (1960) *[[Joke van Leeuwen]] (1952) *[[Louis Th. Lehmann]] (1920-2012) *[[Cees van der Pluijm|Paul Lemmens]] (1954), pseudoniem van [[Cees van der Pluijm]] *[[J.H. Leopold]] (1865-1925) *[[Frédéric Leroy]] (1974) *[[Katharyne Lescailje]] (1649-1711) *[[Jane Leusink]] (1949) |Kolom3= *[[Tomas Lieske]] (1943) *[[De Schoolmeester|Gerrit van de Linde]] (1808-1858), pseudoniem: De Schoolmeester *[[Gerry van der Linden]] (1952) *[[Erik Lindner]] (1968) *[[Hans Lodeizen]] (1924-1950) *[[Cornelis Loots]] (1764-1834) *[[Gijsbert Lovendaal]] (1847-1939) *[[Lucebert]] (1924-1994) (Lubertus Jacobus Swaanswijk) *[[Jan Luyken]] (1649-1712) }} ==M== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Jacob van Maerlant]] (ca. 1225 – ca. 1300) *[[Herman de Man]] (1898-1946) (Salomon Herman Hamburger) *[[Gwij Mandelinck]] (1937) *[[Sylvie Marie]] (1984) (Sylvie De Coninck) *[[A. Marja]] (1917-1964) (Arend Theodoor Mooij) *[[Hendrik Marsman]] (1899-1940) *[[Lieke Marsman]] (1990) |Kolom2= *[[Lizzy Sara May]] (1918-1988) *[[Willem de Mérode]] (1887-1939) (Willem Eduard Keuning) *[[Bart Meuleman]] (1965) *[[Hanny Michaelis]] (1922-2007) *[[K. Michel]] (1958) (Michael Maria Kuijpers) *[[Neeltje Maria Min]] (1944) *[[Richard Minne]] (1891-1965) |Kolom3= *[[Anna Maria Moens]] (1775-1832) *[[Petronella Moens]] (1762-1843) *[[Bart Moeyaert]] (1964) *[[Maurits Mok]] (1907-1989) *[[Adriaan Morriën]] (1912-2002) *[[Peter Motte]] (1966) *[[Harry Mulisch]] }} ==N== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Alice Nahon]] (1896-1933) *[[Ramsey Nasr]] (1974) *[[Nanne Nauta]] (1959) *[[Y. Né]] (1958) *[[Nescio]] (J.H.F. Grönloh) (1882-1961) |Kolom2= *[[Jan Samuel Niehoff|Jan S. Niehoff]] (1923-2014) *[[Martinus Nijhoff]] (1894-1953) *[[Jan van Nijlen]] (1884-1965) *[[Leonard Nolens]] (1947) |Kolom3= *[[Jan Noordegraaf]] (1927-1990) *[[Nel Noordzij]] (1923-2003) *[[Max Nord]] (1916-2008) *[[Aad Nuis]] (1933-2007) }} ==O== {{Kolomme3|Kolom1= *[[J.W. Oerlemans]] (1926-2011) *[[Ronald Ohlsen]] (1968) *[[John O'Mill]] (Johan van der Meulen) (1915-2005) *[[Tonnus Oosterhoff]] (1953) |Kolom2= *[[Huub Oosterhuis]] (1933) *[[Tom Ordelman]] (1957) *[[Paul van Ostaijen]] (1896-1928) *[[Willem Jan Otten]] (1951) |Kolom3= *[[Kees Ouwens]] (1944-2004) *[[Aernout van Overbeke]] (1632-1674) *[[Diana Ozon]] (1959) }} ==P== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Drs. P]] (1919-2015) *[[Piet Paaltjens]] (François HaverSchmidt) (1835-1894) *[[Rob Passchier]] (1964) *[[Augusta Peaux]] (1859-1944) *[[Hagar Peeters]] (1972) *[[Els Pelgrom]] (1934) *[[Willem Levinus Penning|W.L. Penning]] (1840-1924) *[[Jacques Perk]] (1859-1881) *[[Hugues C. Pernath]] (1931-1975) *[[Ester Naomi Perquin]] (1980) |Kolom2= *[[E. du Perron]] (1899-1940) *[[Ankie Peypers]] (1928-2008) *[[Ilja Leonard Pfeijffer]] (1968) *[[Filip De Pillecyn]] (1891-1962) *[[Hans van Pinxteren]] (1943) *[[Michel van der Plas]] (1927-2013) *[[Hans Plomp]] (1944) *[[Cees van der Pluijm]] (1954-2014) *[[Adriaan Poirters]] (1605-1674) |Kolom3= *[[Sybren Polet]] (1924-2015) *[[K.L. Poll]] (1927-1990) *[[Frank Pollet]] (1959) *[[Hugo Pos]] (1913-2000) *[[Elisabeth Maria Post]] (1755-1812) *[[Gerda Posthumus]] (1960) *[[Harry Prenen]] (1915-1992) *[[Jan Prins]] (1876-1948) *[[Sonja Prins]] (1912-2009) *[[René Puthaar]] (1964) }} ==Q== *[[Catharina Questiers]] (1631-1669) ==R== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Jean Pierre Rawie]] (1951) *[[Joannes Reddingius]] (1873-1944) *[[Martin Reints]] (1950) *[[Gertrudes Johannes Resink|G.J. Resink]] (1911-1997) *[[Gerard Reve]] (1923-2006) *[[Jacobus Revius]] (Jakob Reefsen) (1586-1658) |Kolom2= *[[Albrecht Rodenbach]] (1856-1880) *[[Paul Rodenko]] (1920-1976) *[[Astrid Roemer]] (1947) *[[Anna Roemers Visscher]] (1583-1651) *[[Maria Tesselschade Roemers Visscher]] (1594-1649) *[[Willem M. Roggeman]] (1935) |Kolom3= *[[Adriaan Roland Holst]] (1888-1976) *[[Henriette Roland Holst|Henriette Roland Holst-van der Schalk]] (1869-1952) *[[Henk Romijn Meijer]] (1929-2008) *[[Alexis de Roode]] (1970) *[[Hannie Rouweler]] (1951) }} ==S== {{Kolomme3|Kolom1= *[[J.C.J. van Schagen]] (1891-1985) *[[Nico Scheepmaker]] (1930-1990) *[[Bert Schierbeek]] (1918-1996) *[[K. Schippers]] (1936) *[[Annie M.G. Schmidt]] (1911-1995) *[[Frederik Schmidt Degener]] (1881-1941) *[[De Schoolmeester]] (Gerrit van de Linde) (1808-1858) *[[Gertjan van Schoonhoven]] (1961) *[[Rob Schouten]] (1954) *[[Margreet Schouwenaar]] (1955) *[[Anna Maria van Schurman]] (1607-1678) |Kolom2= *[[Shrinivási]] († 1926) *[[Rense Sinkgraven]] (1965) *[[Martin Sjardijn]] (1947) *[[J. Slauerhoff]] (1898-1936) *[[Michaël Slory]] († 1935) *[[Pem Sluijter]] (1939-2007) *[[Wilfred Smit]] (1933-1972) *[[Dirk Smits]] (1702-1752) *[[Edmond Schietekat|Paul Snoek]] (1933-1981) *[[Albertina Soepboer]] (1969) *[[Piet Spaans]] (1933) *[[Albert Speekaert]] (1915-1982) |Kolom3= *[[J.H. Speenhoff]] (1869-1945) *[[Hedwig Speliers]] (1935) *[[Kees Spiering]] (1958) *[[Erik Spinoy]] (1960) *[[A.C.W. Staring|Anthony Christiaan Winand Staring]] (1767-1840) *[[F. Starik]] (1958-2018) *[[Ilse Starkenburg]] (1963) *[[Jos Versteegen|Jacob Steege]] (pseudoniem van Jos Versteegen) (1956) *[[Maria van der Steen]] (1906-1987) *[[Kees Stip]] (1913-2001) *[[Mustafa Stitou]] (1974) }} ==T== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Toon Tellegen]] (1941) *[[Jan Theuninck]] (1954) *[[Peter Theunynck]] (1960) *[[Willem Thies]] (1973) |Kolom2= *[[Wim van Til]] (1955) *[[Hendrik Tollens]] (1780-1856) *[[Willem van Toorn]] (1935) |Kolom3= *[[Kees Torn]] (1967) *[[Marc Tritsmans]] (1959) *[[David Troch]] (1977) *[[Vrouwkje Tuinman]] (1974) }} == U == ==V== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Cornelis Bastiaan Vaandrager|C.B. Vaandrager]] (1935-1992) *[[Willy Vaerewijck]] (1914-1982) *[[Adriaen Valerius]] (1570/1575-1625) *[[Dirk van Bastelaere]] (1960) *[[Lies Van Gasse]] (1983) *[[Miriam Van hee]] (1952) *[[Geert van Istendael]] (1947) *[[Jan van der Veen (digter)|Jan van der Veen]] (1578-1659) *[[Anne Vegter]] (1958) *[[Stefaan Van den Bremt]] (1942) *[[Stefaan Van Laere]] (1963) *[[Marlene van Niekerk]]<ref>http://versindaba.co.za/tag/marlene-van-niekerk-gedigte/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190916003603/http://versindaba.co.za/tag/marlene-van-niekerk-gedigte/ |date=16 September 2019 }} Opgespoor en besoek op 08/10/2019.</ref><ref>Sien haar tweetalige (bestaande uit ooreenstemmende [[Afrikaans]]e en [[Nederlands]]e [[gedig]]te) bundels; '''In die stille agterkamer''' en '''Gesant van die mispels'''</ref> |Kolom2= *[[M. Vasalis]] (Margaretha Droogleever Fortuyn-Leenmans, 1909-1998) *[[Martinus Veltman]] (1928-1995) *[[Chris Veraart]] (1944) *[[Theo Verhaar]] (1954-1999) *[[Hans Verhagen]] (1939) *[[Peter Verhelst]] (1962) *[[Jos Versteegen]] (1956) *[[Albert Verwey]] (1865-1937) *[[Simon Vestdijk]] (1898-1971) *[[Simon Vinkenoog]] (1928-2009) *[[Eddy van Vliet]] (1942-2002) |Kolom3= *[[Joost van den Vondel]] (1587-1679) *[[Ida Vos]] (1931-2006) *[[Marjoleine de Vos]] (1957) *[[Mischa de Vreede]] (1936) *[[Fries de Vries]] (1931-2008) *[[Hendrik de Vries]] (1896-1989) *[[Victor E. van Vriesland]] (1892-1974) *[[Rien Vroegindeweij]] (1944) *[[Leo Vroman]] (1915-2014) *[[Victor Vroomkoning]] (1938) }} ==W== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Jacqueline E. van der Waals]] (1868-1922) *[[Elly de Waard]] (1940) *[[Hans van de Waarsenburg]] (1943) *[[Cornelis van der Wal]] (1956) *[[Ellen Warmond]] (1930-2011) *[[Lévi Weemoedt]] (Isaäck Jacobus van Wijk, 1948) *[[Jan van den Weghe]] (1920-1988) *[[Hendrik Werkman]] (1881-1945) *[[J.W.F. Werumeus Buning]] (1891-1958) |Kolom2= *[[Bernard Wesseling]] (1978) *[[Jeanne Wesselius]] (1931) *[[Rogi Wieg]] (1962-2015) *[[Menno Wigman]] (1966-2018) *[[Gerard Wijdeveld]] (1905-1997) *[[Nachoem Wijnberg]] (1961) *[[Ivo de Wijs]] (1945) *[[Anton van Wilderode]] (1918-1998) |Kolom3= *[[Willem Wilmink]] (1936-2003) *[[Harmen Wind]] (1945) *[[Driek van Wissen]] (1943-2010) *[[Jan Wit]] (1914-1980) *[[Karel van de Woestijne]] (1878-1929) *[[Betje Wolff]] (1738-1804) *[[Ans Wortel]] (1929-1996) *[[Co Woudsma]] (1960) }} ==X Y Z== {{Kolomme3|Kolom1= *[[Willem Josephus van Zeggelen]] (1811-1879) *[[Harry Zevenbergen]] (1964) *[[Daan van der Vat|Daan Zonderland]] (1909-1977) |Kolom2= *[[Zuster Maria-Jozefa]] (1883-1961) *[[Henk van Zuiden]] (1951) *[[Ad Zuiderent]] (1944) |Kolom3= *[[Ben Zwaal]] (1944) *[[Joost Zwagerman]] (1963-2015) }} {{Commonscat|Poets from the Netherlands}} == Notas == {{vertaalvanaf | taalafk = nl | il = Lijst_van_Nederlandstalige_dichters }} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Nederlandse letterkunde}} [[Kategorie:Vlaamse digters| ]] [[Kategorie:Nederlandse digters| ]] [[Kategorie:Nederlandse lyste|Digters]] [[Kategorie:Lyste|Digters, Nederlandstalig]] exh6hbbz95t3sd5bp2elvnmbo1dnwik 0 282637 2894669 2219262 2026-04-17T17:42:44Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894669 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam=Dornier 328 |subsjabloon= |beeld=Lêer:Sun-Air Do-328.jpg |byskrif=<center>'n Dornier 328 van [[Sun-Air of Scandinavia]], geverf in die kleure van [[British Airways]].</center> |tipe=[[Passasiersvliegtuig]] |vervaardiger=[[Dornier Flugzeugwerke|Dornier]],<br>[[Fairchild Aircraft|Fairchild-Dornier]] [[Sierra Nevada Corporation]] |ontwerper= |eerste vlug=6 Desember 1991 |bekendstelling=Oktober 1993 |vrygestel= |onttrek= |status=Aktief, word nie meer vervaardig nie. |hoofgebruiker=[[Sun-Air of Scandinavia]] |meer gebruikers= |vervaardig=1991–2000 |aantal gebou=217 |programkoste= |eenheidskoste=$9.75 million (1996)<ref>{{cite news |url= https://www.flightglobal.com/news/articles/faster-future-11687/ |title= Faster future |date= 18 Sep 1996 |author= Andrzej Jeziorski |work= Flightglobal}}</ref> |ontwikkel van= |variante met eie artikels= }} Die '''Dornier 328''' is 'n tweemotorige [[turboskroef]]-aangedrewer [[passasiersvliegtuig]]. Dit is oorspronklik vervaardig deur Dornier Luftfahrt GmbH, die maatskappy is in 1996 oorgeneem deur [[Fairchild Aircraft]] en het onder die naam Fairchild-Dornier handel gedryf. Hulle het die 328-familie vliegtuie in [[Oberpfaffenhofen]], [[Duitsland]] vervaardig terwyl die verkope vanaf [[San Antonio]], [[Texas]] in [[Amerika]] gedoen word. 'n Straalaangedrewe weergawe, die [[Fairchild Dornier 328JET]] is uit die 328 ontwikkel. Die ontwerpe vir die Dornier 328 is deur Sierra Nevada, 'n Amerikaanse maatskappy gekoop. Die maatskappy verskaf onderhouddienste en onderdele vir die huidige vloot Dornier 328 wat nog wêreldwyd operasioneel is. In Augustus 2019 word dit afgekondig dat Sierra Nevada, deur 'n venootskap met die Sakse regeering in [[Duitsland]], die vervaardiging van 'n opgegradeerde weergawe van die vliegtuig gaan begin. Daar word beplan dat die vliegtuie in die stad [[Leipzig]] vervaardig sal word.<ref>https://www.flightglobal.com/programmes/sierra-nevada-to-restart-dornier-328-production-in-germany/133930.article</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Lugvaart-saadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Passasiersvliegtuie]] [[Kategorie:Turboskroef-aangedrewe vliegtuie]] 5jo8uakmzmycxkj28vczug9n9a8vsqj 0 286111 2894599 2446007 2026-04-17T16:07:29Z Jcb 223 2894599 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas album|prev_title=Rattlesnake|prev_year=2019|titel=Make Ya Move|cover=Antonio Fresco - Make Ya Move cover art.png|artist=[[Antonio Fresco]]|length=3:32|label=Fresco Republic|year=2020|musiekstyl=Dance Pop, Moombahton, [[Dancehall]]|produsent=Antonio Fresco<br>Devin O'Bannon|recorded=2019|type=album|vrystelling=2 Februarie 2020|ateljee=Black Irish Entertainment Studios}} '''Make Ya Move''' is 'n liedjie van die [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] DJ [[Antonio Fresco]]. Dit is vrygestel op 2 Februarie 2020 en bevat koor deur die Amerikaanse sanger en platemaatskappy Devin O'bannon.<ref>[https://musicbrainz.org/release/2a389205-532a-4e8f-bcbe-bce3e5a75c3c Release "Make Ya Move" by Antonio Fresco]</ref><ref>[https://soundcloud.com/antoniofresco/make-ya-move Make Ya Move by Antonio Fresco]</ref> == Agtergrond == Fresco verklaar dat hy en liedjieskrywer, O'Bannon, oorspronklik die liedjie vir 'n ander kunstenaar geskryf het. Na 18 maande het Fresco egter die liedjie self vrygestel.<ref name=frescoblog>{{en}}[http://www.antoniofresco.com/make-ya-move-coming-feb-2020 New Song "Make Ya Move" coming Feb. 2020] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200101183714/http://www.antoniofresco.com/make-ya-move-coming-feb-2020/ |date= 1 Januarie 2020 }}</ref> Hy verduidelik dat die liedjie handel oor iemand wat nie romanties by iemand anders wil betrokke wees nie, '''maar dan is dit die aantrekkingskrag van 'n ander' wat hulle dwing om te heroorweeg.''<nowiki/>'<ref name=frescoblog/> == Samestelling == ''Make Ya Move'' is 'n dansliedjie met elemente van moombahton en [[dancehall]]. Die instrumentasie bestaan ​​uit slagwerk gebaseer op die [[Wes-Indië|Karibiese Eilande]] en stukke van O'Bannon se stem. == Kunswerk == Die kunswerk vir 'Make Ya Move' is op 28 Desember 2019 op Fresco se amptelike Twitter-bladsy vrygestel. == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://www.youtube.com/watch?v=rQxsjgHEnEw "Maak Ya Move" op Youtube] {{Antonio Fresco}} [[Kategorie:Antonio Fresco]] g2iaav804z0179kg2wounobxl9z31o4 0 295499 2894632 2612891 2026-04-17T16:56:33Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894632 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | Naam = Daniil Trifonof | Beeld = | Agtergrondkleur = Klassiek | Geboortenaam = Daniil Olegowitsj Trifonof | Geboortedatum = {{geboortedatum en ouderdom|1991|03|05|}} | Geboorteplek = [[Nizjni Nowgorod]], [[Sowjetunie]] (nou [[Rusland]]) | Beroep = [[Pianis]] en [[komponis]] | Instrument = Klavier | Etiket = [[Deutsche Grammophon]], Decca Records, Dux Records, Mariinsky, Fryderyk Chopin Instituut | Webwerf = {{URL|daniiltrifonov.com}} }} '''Daniil Olegowitsj Trifonof''' ([[Russies]]: Дании́л Оле́гович Три́фонов; gebore op [[5 Maart]] [[1991]]) is 'n Russiese pianis en komponis. ''The Globe and Mail'' het hom "waarskynlik vandag se voorste klassieke virtuoos" genoem.<ref>{{cite news |url=https://www.theglobeandmail.com/arts/music/daniil-trifonov-the-anti-virtuoso-in-an-age-ofvirtuosos/article37812489/ |title=Russian pianist Daniil Trifonov is the anti-virtuoso in an age of virtuosos |access-date=21 November 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180314013813/https://www.theglobeandmail.com/arts/music/daniil-trifonov-the-anti-virtuoso-in-an-age-ofvirtuosos/article37812489/ |archive-date=14 Maart 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Volgens ''The Times'' is hy "sonder twyfel die mees verstommende pianis van ons era".<ref>{{cite news |url=http://www.wrti.org/post/daniil-trifonov-tiny-desk-concert |title=Daniil Trifonov: Tiny Desk Concert |last=Huizenga |first=Tom |access-date=21 November 2018 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122005902/http://www.wrti.org/post/daniil-trifonov-tiny-desk-concert |archive-date=22 November 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}</ref> Trifonof se eerbewyse sluit 'n Grammy toekenning (2018) in, sowel as die Gramophone Classical Music Awards se Kunstenaar van die Jaar-toekenning vir 2016. Hy het as solis opgetree saam met orkeste soos die [[New York Filharmoniese Orkes]], [[Cleveland Simfonieorkes]], [[Koninklike Filharmoniese Orkes]], [[Londen Simfonieorkes]], Mariinsky Teater-orkes, [[Koninklike Concertgebouw-orkes]], [[Berliner Philharmoniker]], [[San Francisco Simfonieorkes]], [[Houston Simfonieorkes]] en die [[München Filharmoniese Orkes]], en verskyn by die Royal Festival Hall, [[Carnegie Hall]], John F. Kennedy Sentrum vir die Uitvoerende Kunste, [[Berliner Philharmoniker]], Théâtre des Champs-Élysées, Concertgebouw en die Seoul Kunstesentrum. Trifonof het op 5-jarige ouderdom klavier begin leer. Hy het sy eerste solo-opvoering op die ouderdom van 7 gegee. In 2000 het hy onder Tatiana Zelikman aan die Gnessin Musiekskool in Moskou begin studeer. Trifonof het vanaf 2009 tot 2015 onder Sergei Babayan aan die Cleveland Musiekinstituut studeer. In 2011 het hy die eerste prys en die Grand Prix tydens die Internasionale Tsjaikofski-kompetisie gewen, bykomend tot eerste prys tydens die Arthur Rubinstein Internasionale Klavier-meesterkompetisie. In 2010 was hy 'n pryswenner tydens die Internasionale Chopin-klavierkompetisie. In 2013 het Trifonof 'n opnamekontrak geteken met [[Deutsche Grammophon|DG]]. Sy eerste album vir die plaatetiket, 'n regstreekse opname van sy solo debuutopvoering by [[Carnegie Hall]], is genomineer vir 'n Grammy toekenning vir Beste Klassieke Instrumentale Solo Opvoering. Hy het in 2018 'n Grammy gewen vir sy opname van die volledige études vir klavier deur [[Franz Liszt|Liszt]]. Sy albums het verskyn op internasionale speellyste, met sewe wat op die Billboard-tydskrif se Top Klassieke Album-Speellys verskyn het. ==Verwysings== {{reflist|colwidth=30em}} ==Eksterne skakels== * [http://www.daniiltrifonov.com/ Amptelike webwerf] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Trifonof, Daniil}} [[Kategorie:Geboortes in 1991]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Russiese pianiste]] 8svu1383c5vuvdojzfgtu83kcivi2ts 0 298726 2894776 2167461 2026-04-18T11:11:03Z Kostantinopolisli Kostantinopulos 107575 2894776 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Nathalie Baye | Beeld = Nathalie Baye Cannes 2019.jpg | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = Nathalie Marie Andrée Baye | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1948|7|6}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Frankryk|Frans]] | Sterfdatum = 2026 | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = [[Laura Smet]] | Skool = | Universiteit = | Beroep = Aktrise | Aktiewe jare = 1970–nou | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0000882 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Nathalie Baye''' (gebore 6 Julie 1948-2026) is 'n [[Frankryk|Franse]] aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente ''An Affair of Love'' (1999), ''Venus Beauty Institute'' (1999), ''Catch Me If You Can'' (2002), en ''Laurence Anyways'' (2012). == Filmografie == === Rolprente === * 1974: ''The Mouth Agape'' * 1975: ''Un jour, la fête'' * 1976: ''The Honeymoon Trip'' * 1977: ''Monsieur Papa'' * 1978: ''The Green Room'' * 1978: ''Mon premier amour'' * 1979: ''Short Memory'' * 1980: ''Every Man for Himself'' * 1980: ''Rat Race'' * 1980: ''La provinciale'' * 1980: ''Une semaine de vacances'' * 1981: ''L'ombre rouge'' * 1981: ''Strange Affair'' * 1982: ''La balance'' * 1982: ''The Return of Martin Guerre'' * 1983: ''J'ai épousé une ombre'' * 1984: ''Notre histoire'' * 1984: ''Rive droite, rive gauche'' * 1985: ''Détective'' * 1985: ''Honeymoon'' * 1985: ''Beethoven's Nephew'' * 1987: ''Engagements of the Heart'' * 1988: ''En toute innocence'' * 1989: ''Massacre Play'' * 1990: ''C'est la vie'' * 1990: ''The Man Inside'' * 1990: ''Un week-end sur deux'' * 1991: ''Les contes sauvages'' * 1992: ''La voix'' * 1993: ''The Lie'' * 1994: ''La machine'' * 1996: ''Bastard Brood'' * 1997: ''Food of Love'' * 1998: ''Beware of My Love'' * 1999: ''An Affair of Love'' * 1999: ''Venus Beauty Institute'' * 2000: ''Tomorrow's Another Day'' * 2000: ''To Matthieu'' * 2001: ''Barnie et ses petites contrariétés'' * 2001: ''Absolutely Fabulous'' * 2002: ''Catch Me If You Can'' * 2003: ''The Flower of Evil'' * 2003: ''Feelings'' * 2004: ''Une vie à t'attendre'' * 2005: ''One Stays, the Other Leaves'' * 2005: ''Le petit lieutenant'' * 2006: ''My Son'' * 2006: ''La Californie'' * 2007: ''Michou d'Auber'' * 2007: ''The Price to Pay'' * 2008: ''Off and Running'' * 2010: ''Beautiful Lies'' * 2010: ''Together Is Too Much'' * 2012: ''Laurence Anyways'' * 2013: ''Wrestling Queens'' * 2013: ''Tony Frank devant l'objectif'' * 2014: ''Lou! Journal infime'' * 2014: ''SK1'' * 2015: ''The Assistant'' * 2016: ''Moka'' * 2017: ''The Guardians'' * 2019: ''La beauté du geste'' * 2020: ''Garçon chiffon'' * 2020: ''Amadeo'' === Televisiereekse === * 1976: ''La nuit des Césars'' * 1987: ''Le divan'' * 1987: ''Mon zénith à moi'' * 1998: ''100 films par 100 personnalités'' * 2005: ''L'hebdo cinéma'' * 2006: ''50 Minutes Inside'' * 2011: ''La collection - Écrire pour... 5 fois Nathalie Baye'' * 2014: ''Lundi en histoires'' === Televisierolprente === * 1973: ''L'inconnu'' * 1978: ''Sacré farceur'' * 1979: ''Madame Sourdis'' * 1993: ''And the Band Played On'' * 1996: ''François Truffaut: The Man Who Loved Cinema - The Wild Child'' * 1998: ''Irrésistiblement... Sylvie'' * 2003: ''L'aventure Spielberg'' * 2003: ''Jacques Dutronc: L'ère de rien'' * 2004: ''François Truffaut, une autobiographie'' * 2006: ''San Sebastián 2006: Crónica de Carlos Boyero'' * 2008: ''Marie Octobre'' * 2009: ''L'une chante, l'autre aussi'' * 2009: ''Le cinéma français est en voyage d'affaires'' * 2016: ''Xavier Dolan: Bound to Impossible'' * 2018: ''Tous au Festival'' * 2019: ''Soirée pyjama'' === Video's === * 2003: '''Catch Me If You Can': The Casting of the Film'' * 2016: ''Bhagwan Ham Pe'' == Eksterne skakels == * {{IMDb|0000882|Nathalie Baye}} * {{Instagram|nathaliebaye.officiel|Nathalie Baye}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Baye, Nathalie}} [[Kategorie:Geboortes in 1948]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Franse aktrises van die 20ste eeu]] [[Kategorie:Franse aktrises van die 21ste eeu]] 1vi5xlvy3woxie79zzgyuwsaw3z6xb1 0 299463 2894668 2723433 2026-04-17T17:41:49Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894668 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = VU | status_system = iucn3.1 | name = Duinegeelbos | image = | image2 = | taxon = Leucadendron coniferum | authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) Sieber ex [[Carl Meissner|Meisn.]], (1856) | synonyms = * ''Leucadendron acutum'' <small>Meisn.</small> * ''Leucadendron sabulosum'' <small>[[Terence Macleane Salter|T.M.Salter]]</small> * ''Leucadendron virgatum'' <small>[[Robert Brown (botanis)|R.Br.]]</small> * ''Protea acuta'' <small>Kuntze</small> * ''Protea conifera'' <small>L.</small> * ''Protea virgata'' <small>[[Carl Peter Thunberg|Thunb.]]</small> * ''Protea virgata'' <small>Poir.</small> }} Die '''duinegeelbos''' (''Leucadendron coniferum'') is 'n [[Blom|blomdraende]] [[struik]] wat tot die [[genus]] ''[[Leucadendron]]'' behoort en deel van die [[fynbos]]-[[bioom]] vorm. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan die [[Wes-Kaap]], waar dit voorkom in die [[Kaapse Skiereiland]], [[Kogelberg]], Kleinmondberge, [[Groenlandberg]] en [[Kleinrivierberge]]. Die struik word 4&nbsp;m hoog en dra blomme van Augustus tot September. Vuur vernietig die plant maar die sade oorleef. Die sade word geberg in 'n tol op die vroulike plant en word vrygelaat na 'n brand waar dit dan deur die wind versprei word. Die plant is eenslagtig en daar is manlike- en vroulike plante. Die aktiwiteite van klein torre verseker dat die plante bestuif word. Die plant groei hoofsaaklik op duine op hoogtes van 0-300&nbsp;m. In Engels staan dit as die ''Dune Conebush'' bekend. Die plant se FSA-nommer is 82.<ref>https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/</ref> == Galery == <gallery> Leucadendron coniferum 1DS-II 0738.jpg Leucadendron coniferum 1DS-II 0740.jpg Leucadendron coniferum Betty's Bay female.jpg Leucadendron coniferum female Hangklip.jpg Leucadendron coniferum 1DS-II 1-7883.jpg Leucadendron coniferum 1DS-II 1-7884.jpg </gallery> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=794-26 REDLIST Sanbi] * [http://biodiversityexplorer.info/plants/proteaceae/leucadendron_coniferum.htm Biodiversityexplorer] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:704756-1 Plants of the World Online] == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn|Leucadendron coniferum}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Leucadendron]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] edz9qy81oaz3uryg8iqdbnvcx8vjhbj 0 305919 2894602 2606779 2026-04-17T16:08:27Z Jcb 223 2894602 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Matthijs de Castelein.gif|duimnael|Matthijs de Castelein]] '''Matthijs de Castelein'''<ref>ook geskryf as Matthys de Casteleyn</ref> (Pamele, omstreeks 1485/9 - Pamele, [[1550]]) was 'n Oudenaardse priester wat verbonde was aan die ''parochiekerk'' van Pamele en hoof was van die ''rederijkerskamer'' Pax Vobis van Oudenaarde en De Kersouwe van Pamele. Ingevolge sy eie verklaring skryf hy 36 klugte, 38 ''tafelspelen'', 12 stukke oor [[Moraliteit|moraliteit]] en 30 ''wagenspelen'', maar weinig daarvan het egter bewaar gebly. Tot sy jeugwerk behoort die drama ''Historie van Pyramus ende Thisbe'' (vermoedelik reeds vóór 1521 gedruk) en die ''Balladen van Doornijcke'' (waarskynlik in 1522 geskryf), waaruit 'n sterk anti-Franse gesindheid blyk. Voorts dig hy 'n bundel ''Diversche liedekens'' (oudste bekende druk, 1573/1574), met afwisselende inhoud, waarvoor hyself die musiek komponeer. Veral sy amoreuse- en ''drinkliedere'' munt uit deur hul losse, lugtige en sangerige trant, die eerste ook deur hul dartelende toon. De Castelein is veral bekend omdat hy die eerste uitvoerige Nederlandstalige [[poësie]] geskryf het, wat van kardinale betekenis was vir kennis van die letterkundige opvatting van die ''rederijkers''. Hy voltooi ''De Const van Rhetoriken'' in [[1548]], maar sy poësie word eers vyf jaar na sy dood in [[1555]] te [[Gent]] uitgegee deur die ''rederijker'' Jan Cauweel. Tussen [[1555]] en [[1616]] verskyn ses drukke van ''De Const van Rhetoriken''. In 239 strofes word 'n oorsig gegee van rymsoorte, strofevorme en poësiegenres, wat alles geïllustreer word deur 'n nie onaansienlike aantal stukke deur homself (Rondo's, ballades en refreine), waardeur die ''Const van Rhetoriken'' tewens uitgroei tot 'n soort [[bloemlesing]] uit sy werk, wat ongelukkig vir die grootste gedeelte verlore gegaan het. Die ''Const van Rhetoriken'' word dikwels beskou as 'n kodifikasie wat eerder die weg agtertoe as vorentoe wys. Matthijs de Castelein is egter 'n moderniserende digter wat in velerlei opsigte die weg na die [[renaissance]] wys. Hy vereenselwig hom met die huiwerigheid van die ''rederijkers'' om hul digkuns aan die drukpers af te staan (ambagtelike proteksionisme), en maak so die weg vry vir die idee van 'n individuele digterskap. As leidraad vir sy werk gebruik hy die vyftiende-eeuse ''Art de rhétorique'' (1493) van de [[Frans]]e ''rederijker'' [[Jean Molinet]]. Hy bring egter ook aanpassings en korreksies aan om die reëls in ooreenstemming te bring met die Nederlandstalige gebruike van die ''rederijkers''. == Sien ook == * [[Vlaamse letterkunde]] == Bronne == * Coigneau, D., e.a., ''Overzicht van de Nederlandse letterkunde (deel 1)'', Gent, Academia Press, 1997. * Van Vaeck, M., ''Nederlandse literatuur: vroegmoderne tijd'', Leuven, Alpha Copy, 2010. * "Castelein, Matthijs." Microsoft® Encarta® Winkler Prins 2006 [CD]. Microsoft Corporation, 2005. == Eksterne skakels == *[https://www.dbnl.org/tekst/cast005cons01_01/ ''De Const van Rhetoriken''] == Notas == {{vertaalvanaf | taalafk = nl | il = Matthijs_de_Castelein }} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:de Castelein, Matthijs}} [[Kategorie:Vlaamse digters]] [[Kategorie:Vlaamse skrywers]] [[Kategorie:Suid-Nederlanders (voor 1830)]] [[Kategorie:Sterftes in 1550]] 2bco8e7pzk2upvgcntc0os91oi7r194 0 307368 2894706 2485626 2026-04-17T20:34:53Z Sobaka 328 /* Wiskunde */ opruim 2894706 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name=Luca Bartolomeo de Pacioli |image=Pacioli.jpg |image_size= |alt=Portret van Luca Pacioli |caption=''[[Portrait of Luca Pacioli]]'', tradisioneel toegeskryf aan [[Jacopo de' Barbari]], 1495<ref>{{Cite web|title=THE ENIGMA OF LUCA PACIOLI'S PORTRAIT|url=http://www.ritrattopacioli.it/texting.htm|website=RitrattoPacioli|accessdate=30 January 2015}}</ref> |birth_date={{circa}} 1447<ref name="Treccani">{{Cite encyclopedia|title=PACIOLI, Luca|encyclopedia=Dizionario Biografico degli Italiani|language=Italian|volume=80|year=2014|last=Di Teodoro|first=Francesco Paolo|publisher=Treccani|url=http://www.treccani.it/enciclopedia/luca-pacioli_%28Dizionario-Biografico%29/|accessdate=30 January 2015}}</ref> |birth_place=[[Sansepolcro]], [[Republiek van Florence]] |death_date=19 Junie 1517 (ouderdom 69-70) |death_place=Sansepolcro, Republiek van Florence |citizenship=Florence |occupation=Monnik, Wiskundige, Skrywer |known_for=''[[Summa de arithmetica]]'',<br/>''[[Divina proportione]]'',<br/>[[Dubbeslinskrywingstelsel]] }} '''Broeder Luca Bartolomeo de Pacioli''' (soms Paccioli of ''Paciolo;'' 1447 - 19 Junie 1517)<ref>[https://books.google.com/books?id=Sj6RDgAAQBAJ&pg=PA40 Profiel van Fra Luca Bartolomeo de Pacioli] </ref> was 'n [[Italië|Italiaanse]] [[wiskundige]], 'n [[Franciskanerorde|Fransiskaanse]] monnik, 'n medewerker van [[Leonardo da Vinci]] en 'n vroeë skrywer oor die dissipline wat vandag as [[rekeningkunde]] bekend staan. In Europa word inderdaad na hom verwys as "Die Vader van Rekeningkunde en Boekhou" omdat hy die eerste persoon was wat 'n werk oor die [[dubbelinskrywingstelsel]] gepubliseer het.<ref name="jkdiwan">Diwan, Jaswith. ''Accounting Concepts & Theories''. London: Morre. pp.&nbsp;001–002. id# 94452.</ref><ref group="lower-alpha">[[Benedetto Cotrugli]] het voor hom reeds die idee van die dubbelinskrywingstelsel in sy manuskrip [[Della mercatura e del mercante perfetto|Della Mercatura e del mercante perfetto]] wat in 1458 geskryf is, maar amptelik eers in die sestiende eeu gepubliseer is, behandel. {{cite web|url=http://store.metmuseum.org/magnets+bookmarks/renaissance-m-bookmark/invt/10086668|title=Renaissance 'M' bookmark|website=The Met Store (Metropolitan Museum of Art shopping catalog)}}</ref> Hy is ook genoem '''Luca di Borgo''' na sy geboorteplek, Borgo Sansepolcro, [[Toskane]]. == Lewe == [[Lêer:Luca_Pacioli_in_the_Summa.jpg|alt=|duimnael|'n Houtsnit van Pacioli wat in die ''Summa de arithmetica verskyn''<ref>{{Cite journal|doi=10.2307/3619717|title=The Portrait of Fra Luca Pacioli|journal=[[The Mathematical Gazette]]|volume=77|issue=479|pages=132, 160|year=1993}}</ref>]] Luca Pacioli is tussen 1446 en 1448 in die Toskaanse dorp [[Sansepolcro]] gebore waar hy 'n opleiding met syferkundige inslag ontvang het en wel in die volkstaal (''dws'' die plaaslike taal), eerder as Latyn. Dit het veral gefokus op die kennis wat van handelaars vereis word. Sy pa was Bartolomeo Pacioli. Luca Pacioli het egter gesê dat hy saam met die Befolci-familie as 'n kind in sy geboortestad Sansepolcro gewoon het.<ref name="bio">{{Cite web|url=http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/history/Biographies/Pacioli.html|title=Pacioli biography|website=www-groups.dcs.st-and.ac.uk|access-date=2016-03-24|archive-date=2018-05-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20180525140736/http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/history/Biographies/Pacioli.html|url-status=dead}}</ref> Hy het in 1464 na [[Venesië]] verhuis, waar hy sy eie onderwys voortgesit het, terwyl hy as 'n tutor vir die drie seuns van 'n handelaar gewerk het. Dit was gedurende hierdie tydperk dat hy sy eerste boek geskryf het, 'n stuk oor rekenkunde vir die seuns wat hy onderrig het. Tussen 1472 en 1475 word hy 'n [[Franciskanerorde|Franciskaanse]] Monnik. Dus kan na hom verwys word as Broeder Luca. In 1475 het hy in Perugia as privaat onderwyser begin werk en vanaf 1477 beklee hy die eerste leerstoel in wiskunde. Gedurende hierdie tyd het hy 'n omvattende handboek in die omgangstaal vir sy studente geskryf. Hy het voortgegaan om as 'n private tutor van [[Wiskunde|wiskunde te werk]], maar hy is in 1491 opdrag gegee om hiermee in Sansepolcro te staak. In 1494 is sy eerste boek, ''Summa de arithmetica, geometria, Proportioni en proportionalita'', in Venesië gepubliseer. In 1497 het hy 'n uitnodiging van Graaf [[Ludovico Sforza|Ludovico Sforza aanvaar]] om in [[Milaan]] te werk. Daar het hy Leonardo da Vinci ontmoet, met hom saamgewerk en wiskunde gedoseer. In 1499 is Pacioli en Leonardo gedwing om van Milaan te vlug toe [[Louis XII of France|Louis XII van Frankryk]] die stad ingeneem het. Hul paaie het blykbaar uiteindelik teen ongeveer 1506 geskei. Pacioli is op 19 Junie 1517 in die ouderdom van 70 oorlede, waarskynlik in Sansepolcro waar hy vermoedelik heelwat van sy laaste jare deurgebring het.<ref name="bio">{{Cite web|url=http://www-groups.dcs.st-and.ac.uk/history/Biographies/Pacioli.html|title=Pacioli biography|website=www-groups.dcs.st-and.ac.uk|access-date=2016-03-24}}</ref> == Wiskunde == [[Lêer:De_divina_proportione_-_Vigintisex_Basium_Planum_Vacuum.jpg|duimnael| Die eerste gedrukte illustrasie van 'n rhombicuboctahedron, deur [[Leonardo da Vinci]], gepubliseer in ''Divina proportione'' ]] [[Lêer:Pacioli_De_Divina_Proportione_Head_Equilateral_Triangle_1509.jpg|duimnael| 'n Houtsneëwerk wat die verhoudings van die menslike gesig uitbeeld, uit die tweede deel van ''Divina proportione'', wat oor die Vitruvian-stelsel handel ]] Pacioli het verskeie werke oor [[Wiskunde|wiskunde gepubliseer]] , waaronder: * ''Tractatus mathematicus ad discipulos perusinos'' (Ms. Vatican Library, Lat. 3129), 'n handboek van byna 600 bladsye, opgedra aan sy studente aan die Universiteit van Perugia, waar Pacioli van 1477 tot 1480 gedoseer het. Die manuskrip is tussen Desember 1477 en 29 April 1478 geskryf. Dit bevat 16 afdelings oor handelsrekenkunde, soos ruilhandel, wissels, wins en algebra. Een deel van 25 bladsye ontbreek in die hoofstuk oor algebra. 'n Moderne transkripsie is deur Calzoni en Cavazzoni (1996) gepubliseer, tesame met 'n gedeeltelike vertaling van die hoofstuk oor partisieprobleme<ref> Heeffer, 2010</ref> * ''Summa die arithmetica, geometria.'' ''Proportioni et proportionalita'' ( [[Venesië]] 1494), 'n handboek vir gebruik in skole van Noord-Italië. Dit was 'n samevatting van die wiskundige kennis van sy tyd en bevat die eerste gedrukte werk oor algebra wat in die omgangstaal geskryf is ( ''dws'' die gesproke taal van die dag). Die werk bevat een van die eerste gepubliseerde beskrywings van die boekhoustelsel wat Venesiaanse handelaars tydens die Italiaanse Renaissance gebruik het, bekend as die [[Dubbelinskrywingstelsel|dubbelinskrywing-rekeningkundige stelsel]]. Die publikasie sluit die grootste gedeelte van die rekeningkundige siklus, soos ons dit vandag ken, in. Hy het die gebruik van joernale en grootboeke beskryf en gewaarsku dat 'n mens nie snags behoort te gaan slaap voordat die debiete en die krediete gelyk aan mekaar is nie. Sy grootboek het rekeninge gehad vir bates (insluitend debiteure en voorrade), laste, kapitaal, inkomste en uitgawes - die rekeningkategorieë wat onderskeidelik op 'n entiteit se [[balansstaat]] en [[inkomstestaat]] gerapporteer word. Hy het die sluitingsinskrywings geïllustreer en voorgestel dat 'n [[proefbalans]] gebruik word om aan te toon dat die grootboek balanseer. Hy word wyd beskou as die "Vader van Rekeningkunde". Daarbenewens raak sy publikasie aan 'n wye reeks verwante onderwerpe van [[Accounting ethics|rekeningkundige etiek]] tot [[Cost accounting|kosteberekening]]. Hy het meer as 100 jaar voor [[John Napier|Napier]] en Briggs<ref name="paccioliLog"> [http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Extras/Pacioli_logarithm.html St-and.ac.uk] 'n Napieriese logaritme voor Napier, John J O'Connor en Edmund F Robertson</ref> die [[Rule of 72|Reël van 72 bekend gestel]]. * ''Die viribus quantitatis'' (Ms. Università degli Studi di Bologna, 1496-1508), 'n geskrif oor wiskunde en kulkuns. Geskryf tussen 1496 en 1508, bevat dit die eerste verwysing na kultoertjies met kaarte, asook leiding oor hoe om ewewigskuns te beoefen, vuur te eet en hoe om munte te laat dans. Dit is die eerste werk waarin aangedui word dat Leonardo linkshandig was. ''Die viribus quantitatis'' is verdeel in drie afdelings: wiskundige probleme, kopkrappers en kultoertjies, sowel as 'n versameling spreuke en verse. Die boek is beskryf as die "grondslag van moderne towerkuns en numeriese kopkrappers". Dit is nooit gepubliseer nie, maar is opgeneem in die argiewe van die Universiteit van Bologna waar dit deur slegs 'n klein aantal geleerdes gedurende die Middeleeue opgemerk is. Die boek is herontdek nadat [[David Singmaster]] , 'n wiskundige, 'n verwysing daarna in 'n 19de-eeuse manuskrip opgemerk het. 'n Engelse vertaling is in 2007 vir die eerste keer gepubliseer.<ref>{{cite news|title=And that's renaissance magic ...|last=McDonald|first=Lucy|date=10 April 2007|newspaper=[[The Guardian]]|url=https://www.theguardian.com/italy/story/0,,2053433,00.html|accessdate=30 January 2015}}</ref> * ''Meetkunde'' (1509), 'n Latynse vertaling van [[Euklides]] se ''[[Euklides se Elemente|Elemente]]'' . * ''[[Divina proportione]]'' (geskryf in Milaan in 1496-98, gepubliseer in Venesië in 1509). Daar is twee weergawes van die oorspronklike manuskrip, een in die Biblioteca Ambrosiana in Milaan, die ander in die Biblioteek Publique et Universitaire in Genève. Die onderwerp was wiskundige en artistieke verwantskappe, veral die wiskunde van die [[Golden ratio|goue verhouding]] en die toepassing daarvan in [[argitektuur]] . [[Leonardo da Vinci]] het die illustrasies van die reëlmatige vastestowwe in ''Divina proportione'' geteken terwyl hulle saamgebly het en hy wiskundelesse van Pacioli geneem het. Leonardo se tekeninge is waarskynlik die eerste illustrasies van skelette waarin maklik tussen die voor- en agterkante onderskei kon word. Die werk bespreek ook die gebruik van perspektief deur skilders soos [[Piero della Francesca]] , [[Melozzo da Forlì]] en [[Marco Palmezzano]] . Die "M" -logo wat deur die [[Metropolitan Museum of Art]] in New York City gebruik word, is van die ''Divina proportione'' ontleen.<ref> [http://store.metmuseum.org/magnets+bookmarks/renaissance-m-bookmark/invt/10086668 Die Met-winkel (Metropolitan Museum of Art-inkopieskatalogus), "Renaissance 'M' Bookmark"] Die Museum beweer hierdie merk wat baie van sy aandenkingsitems versier, het in die oorspronklike ''Divina Proportione'' verskyn.</ref> === Vertaling van Piero della Francesca se werk === Die grootste gedeelte van die tweede volume van ''Summa de arithmetica, meetkunde.'' ''Proportioni et proportionalita'' was 'n effens herskrewe weergawe van een van [[Piero della Francesca]] se werke. Die derde bundel van Pacioli se ''Divina proportione'' was 'n Italiaanse vertaling van die Latynse geskrifte van [[Piero della Francesca]] ''On [the] Five Regular Solids'' . In nie een van die gevalle het Pacioli erkenning aan Piero verleen nie. Hiervoor is hy erg gekritiseer en deur die sestiende-eeuse kunshistorikus en biograaf [[Giorgio Vasari]] van plagiaat beskuldig. R. Emmett Taylor (1889–1956) het gesê dat Pacioli moontlik niks met die vertaalde bundel ''Divina proportione'' te doen gehad het nie, en dat dit miskien net by sy werk gevoeg is. Geen sodanige verweer kan egter aangebied word oor die insluiting van Piero della Francesca se materiaal in Pacioli se Summa nie. == Impak op rekeningkunde en sake == Pacioli het 'n groot invloed op rekeningkundige praktyk gehad deur die beskrywing van die dubbele inskrywingstelsel wat in dele van Italië gebruik is. Dit het 'n omwenteling in die oorsig van sakebedrywighede te weeg gebring, waardeur ook groter doeltreffendheid en winsgewendheid moontlik gemaak is. Die ''Summa'' se afdeling oor rekeningkunde is tot die middel van die 16de eeu internasionaal gebruik as 'n rekeningkundige handboek. Die beginsels van die dubbelinskrywingstelsel is vir meer as 500 jaar bykans onveranderd. Rekeningkundige praktisyns in openbare praktyk, nywerhede en nie-winsgewende organisasies, sowel as beleggers, leningsinstellings, besighede en alle ander gebruikers van finansiële inligting is aan Luca Pacioli dank verskuldig vir sy monumentale rol in die ontwikkeling van rekeningkunde.<ref>{{Cite journal|last=Smith|first=Murphy|date=2018|title=Luca Pacioli: The Father of Accounting|url=https://papers.ssrn.com/abstract=2320658|language=en|doi=10.2139/ssrn.2320658}}</ref> Die biblioteek van die Institute of Chartered Accountants in England and Wales (ICAEW) bevat die volledige gepubliseerde werke van Luca Pacioli. Gedeeltes van twee van Pacioli se boeke, 'Summa de arithmetica' en 'Divina proportione', kan aanlyn besoek word deur gebruik te maak van Turning the Pages, 'n interaktiewe platform wat deur die British Library ontwikkel is.<ref>{{Cite web|url=https://www.icaew.com/library/library-collection/historical-accounting-literature/turning-the-pages|title=Turning the Pages: ICAEW's collection of rare books|website=ICAEW.com|publisher=ICAEW|access-date=22 June 2020}}</ref> == Skaak == Luca Pacioli het ook 'n ongepubliseerde werk oor [[skaak]], ''[[De ludo scachorum]]'' ( ''On the Game of Chess'' ), geskryf. Hoewel lank geglo is dat die manuskrip verlore geraak het, is dit in 2006 in die biblioteek van Count Guglielmo Coronini, 'n biblioteek van 22 000 volumes, herontdek. 'n Faksimilee-uitgawe van die boek is in 2008 in Pacioli se tuisdorp, Sansepolcro, gepubliseer. Op grond van Leonardo da Vinci se lang verbintenis met die skrywer en sy geïllustreerde ''Divina proportione'', spekuleer sommige geleerdes dat Leonardo die [[skaakprobleme]] wat in die manuskrip verskyn, of ten minste die skaakstukke wat in die probleme gebruik is, ontwerp het. == Bronne == * {{Cite web|url=http://www.metmuseum.org/special/Leonardo_Master_Draftsman/draftsman_left_essay.asp|title=Leonardo, Left-Handed Draftsman and Writer|last=Bambach|first=Carmen|year=2003|publisher=New York: Metropolitan Museum of Art|access-date=2006-09-02}} * Calzoni, Giuseppe en Gianfranco Cavazzoni (red.) (1996) ''Tractatus Mathematicus ad Discipulos Perusinos'', Città di Castello, Perugia. * Galassi, Giuseppe. [https://archive.is/20121211103236/http://clio.lib.olemiss.edu/u?/aah,525 "Pacioli, Luca (ca. 1445-c.1517)."] In ''History of Accounting: an International Encyclopedia, onder'' redaksie van Michael Chatfield en Richard Vangermeersch . New York: Garland Publishing, 1996. pp. &nbsp; 445-447. * Gleeson-White, Jane, "Double Entry: How the Merchants of Venice Created Modern Finance," New York: Norton, 2012. * Heeffer, Albrecht, "Algebraic partitioning problems from Luca Paccioli's Perugia manuscript (Vat. Lat. 3129) " in ''Sources and Commentaries in Exact Sciences,'' (2010), 11, pp. &nbsp; 3-52. * Pacioli, Luca. ''De divina proportione'' (Engels: ''On the Divine Proportion'' ), (Antonio Capella) Venesië: Paganino Paganini (1509). * Smith, Murphy, Luca Pacioli: The Father of Accounting (2018). Beskikbaar by SSRN: <nowiki>https://ssrn.com/abstract=2320658</nowiki> of https://dx.doi.org/10.2139/ssrn.2320658 . * Taylor, Emmet, R. ''No Royal Road: Luca Paccioli and his Times'' (1942) * [http://www-groups.dcs.st-andrews.ac.uk/~history/Mathematicians/Pacioli.html Volledige biografie van Pacioli (St.Andrews)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927221221/http://www-groups.dcs.st-andrews.ac.uk/~history/Mathematicians/Pacioli.html |date=27 September 2007 }} * [http://www.newadvent.org/cathen/11383b.htm Lucas Paccioli] - Katolieke ensiklopedie- artikel * ''Libellus de quinque corporibus regularibus'', corredato della versione volgare di Luca Paccioli [faksimilee van Codice Vat. Urb. Lat. 632]; eds. Cecil Grayson,. . . Marisa Dalai Emiliani, Carlo Maccagni. Firenze, Giunti, 1995. 3 vol. (68 ff., XLIV-213, XXII-223 pp. ). {{ISBN|88-09-01020-5}} [[ISBN (identifier)|ISBN]] &nbsp; [[Special:BookSources/88-09-01020-5|88-09-01020-5]] * Varisco, Alessio, ''Borgo Sansepolcro.'' ''Città di cavalieri e pellegrini'' Pessano con Bornago, Mimep-Docete (2012). == Verwysings == {{Verwysings}} == Notas == <references group="lower-alpha"/> == Eksterne skakels == * [http://www.palladiancenter.org/predecessors.html Palladio se literêre voorgangers] * [http://www.ritrattopacioli.it/texting.htm The Enigma of Luca Paccioli's Portrait] * [http://www.courses.vcu.edu/INFO465-gs/SMSU_Pacioli.htm Oorsig van die verhandeling van Paccioli - Particularis de Computis et Scripturis] * [http://issuu.com/s.c.williams-library/docs/de_divina_proportione Volledige teks van ''De divina proportione''] * [https://web.archive.org/web/20120120141459/http://www.pacioli-institute.org/ Luca Paccioli se ekonomiese navorsingsprogram] * [http://www.pacioli-institute.com Pacioli Instituut vir 'n ware en billike siening van die kennisgebaseerde ekonomie] * [http://hos.ou.edu/galleries//15thCentury/Pacioli/ Aanlyngalerye, History of Science Collections, University of Oklahoma Libraries] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200712163233/https://hos.ou.edu/galleries//15thCentury/Pacioli/ |date=12 Julie 2020 }} Prente met hoë resolusie van werke deur en / of portrette van Luca Pacioli in .jpg en .tiff-formaat. * [http://bdh.bne.es/bnesearch/detalle/1811636 ''Diuina proportione''], Venesië, 1509, gedigitaliseer by {{Intertaalskakel|Biblioteca Digital Hispánica|es}} , [[ Biblioteca Nacional de España |Biblioteca Nacional de España]] * Lauwers, Luc & Willekens, Marleen: ''Five Hundred Years of Bookkeeping: A Portrait of Luca Pacioli'' (Tijdschrift voor Ekonomie en Management, [[Katolieke Universiteit Leuven|Katholieke Universiteit Leuven]], 1994, vol. &nbsp; XXXIX probleem &nbsp; 3 pp. &nbsp; 289–304) [https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110820033441/https://lirias.kuleuven.be/bitstream/123456789/119065/1/TEM1994-3_289-304p.pdf |date=20 Augustus 2011 }} {{Normdata}} [[Kategorie:Leonardo da Vinci]] [[Kategorie:Italiaanse wiskundiges]] [[Kategorie:Geboortes in die 1440's]] [[Kategorie:AS1-bronne in Italiaans (it)]] nev3pzbvxjvpwdu9w0hl98t2zp4dizt 0 315923 2894777 2789441 2026-04-18T11:11:24Z Kostantinopolisli Kostantinopulos 107575 2894777 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Akteur | Naam = Nadia Farès | Beeld = | Beeldbeskrywing = <!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --> | Beeldonderskrif = | Geboortenaam = | Alias = | Geboortedatum = {{Geboortedatum en ouderdom|1968|12|20}} | Geboorteplek = | Nasionaliteit = [[Frankryk|Frans]] | Sterfdatum = 2026 | Sterfplek = | Ouers = | Lewensmaat = | Kinders = | Skool = | Universiteit = | Beroep = Aktrise en komponis | Aktiewe jare = | Noemenswaardige rolprente = | Webwerf = | IMDb = 0268626 | Toekennings = <!-- slegs noemenswaardiges --> }} '''Nadia Farès''' (gebore 20 Desember 1968-2026) is 'n [[Frankryk|Franse]] aktrise en komponis. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente ''The Crimson Rivers'' (2000), ''Wasabi'' (2001), ''War'' (2007), en ''Killer Elite'' (2011) en in die televisiereeks ''[[Marseille (televisiereeks)|Marseille]]'' (2016). == Filmografie == === Rolprente === * 1994: ''Elles n'oublient jamais'' * 1995: ''Poliziotti'' * 1995: ''Dis-moi oui...'' * 1997: ''Les démons de Jésus'' * 1999: ''The Loudmouths'' * 2000: ''The Crimson Rivers'' * 2001: ''Wasabi'' * 2002: ''The Nest'' * 2004: ''Everybody Is a Killer'' * 2004: ''L'ex-femme de ma vie'' * 2007: ''War'' * 2007: ''Storm Warning'' * 2011: ''Killer Elite'' * 2017: ''Everyone's Life'' * 2020: ''Connectés'' === Televisiereekse === * 1991: ''The Exile'' * 2005: ''L'empire du tigre'' * 2016: ''[[Marseille (televisiereeks)|Marseille]]'' * 2017: ''SuperHigh'' * 2019: ''Les Ombres Rouges'' * ''La Promesse'' === Televisierolprente === * 1995: ''Le cavalier des nuages'' * 1996: ''Flairs ennemis'' == Eksterne skakels == * {{Amptelike webwerf|http://nadiafares.com}} * {{IMDb|0268626|Nadia Farès}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Fares, Nadia}} [[Kategorie:Franse aktrises van die 21ste eeu]] [[Kategorie:Geboortes in 1968]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Franse aktrises van die 20ste eeu]] cre2zbl3qqwink8lm6o5snwvctk1usl 0 318735 2894642 2765509 2026-04-17T17:02:45Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894642 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Musikale kunstenaar | naam = Dexter Gordon | beeld = Dexter Gordon1.jpg | beeldonderskrif = In konsert in Toronto, 19 Augustus 1978 | agtergrondkleur = non_vocal_instrumentalist | alias = Long Tall Dexter | geboortedatum = {{geboortedatum|1923|2|27}}<!-- | geboorteplek                           = [[Los Angeles]], [[Kalifornië]], V.S.A.--> | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1990|4|25|1923|2|27}} | sterfplek = [[Philadelphia]], [[Pennsilvanië]], V.S.A | instrument = Tenoor saxofoon, Sopraan saxofoon | genre = [[Jazz]], Swing musiek, bebop, hard bop | beroep = Musikant, komponis, akteur | jare_aktief = 1940–1986 | etiket = Blue Note Records, Savoy Records, Columbia Records | associated_acts = Gene Ammons, Billy Eckstine, [[Dizzy Gillespie]], Wardell Gray, Lionel Hampton | webwerf = {{URL|http://www.DexterGordon.com}} }} '''Dexter Gordon''' ([[27 Februarie]] [[1923]] – [[25 April]] [[1990]])<ref>[http://alexvhenderson.com/arts__entertainment/new_york_city_jazz_record_21_dexter_gordon Dexter Gordon: The Tenor of Power] deur [http://alexvhenderson.com Alex Henderson], [http://www.nycjazzrecord.com/issues/tnycjr201602.pdf ''THE NEW YORK CITY JAZZ RECORD'']{{Dooie skakel|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Februarie 2016 - opgespoor op 7 Augustus 2017</ref> was 'n Amerikaanse [[jazz]]musikant wat die [[saxofoon]] gespeel het. Hy was een van die mees invloedryke vroeëre bebop musikante, welke groep ander groot kunstenaars soos [[Charlie Parker]], [[Dizzy Gillespie]] en Bud Powell ingesluit het. Gordon het vanweë sy aansienlike lengte ook bekendgestaan as "Long Tall Dexter" en "Sophisticated Giant". Sy loopbaan het oor 'n tydperk van meer as 40 jaar gestrek. Gordon se klank word gewoonlik gekarakteriseer as "groot" en ruim. Hy was bekend daarvoor dat hy musikale aanhalings in sy solo's ingevoeg het, met bronne so uiteenlopend soos "''Happy Birthday''" en bekende melodieë uit die opera's van [[Richard Wagner|Wagner]]. Dit is nie ongewoon in jazz improvisasie nie, maar Gordon het dit gereeld genoeg gedoen om dit 'n kenmerk van sy styl te maak. Een van sy grootste invloede was Lester Young. Gordon was op sy beurt 'n vroeë invloed op [[John Coltrane]] en [[Sonny Rollins]]. Rollins en Coltrane het op hul beurt Gordon se spel beïnvloed toe hy ''hard bop'' gedurende die 1960's verken het. Gordon was bekend as 'n humoristiese musikant. Hy was 'n voorstander daarvan om met die gehoor te kommunikeer,<ref name="tomkinsineterview">{{cite web|url=https://nationaljazzarchive.org.uk/explore/interviews/1622001-dexter-gordon-interview-1|title=Dexter Gordon interview with Les Tomkins, 1962|website=National Jazz Archive|access-date=2021-03-07}}</ref> wat ook sy musikale benadering was. Sy improvisasie was opvallend boeiend en intelligent, maar nooit onnodiglik kompleks of uitermate ongewoon nie. Dit was altyd 'n gesprek wat tegelykertyd aangenaam en intellektueel was. Een van sy eienaardige rituele was om lirieke uit elke ballade voor te dra voordat dit gespeel word. 'n Foto deur Herman Leonard van Gordon in 1948 waartydens hy by die Royal roost tyd afknyp om te rook is een van die mees ikoniese beelde in jazz-fotografie.<ref>{{Cite web|url=https://www.harvardartmuseums.org/collections/object/342926|title=From the Harvard Art Museums' collections Dexter Gordon, Royal Roost, New York City|website=Harvardartmuseums.org}}</ref> Sigarette was 'n deurlopende tema op Gordon se albumomslae. Gordon is genomineer vir 'n Oscar vir Beste Akteur in 'n Leidende Rol vir sy optrede in [[Bertrand Tavernier]] se rolprent ''Round Midnight'' uit 1986. Hy het 'n Grammy-toekenning gewen vir die beste instrumentale uitvoering (Jazz) as solis vir die klankbaan van dié rolprent (Die album is getiteld ''The Other Side of Round Midnight''. Die plate-etiket is Blue Note Records). Hy het ook 'n rol in die rolprent getiteld ''Awakenings'' (1990), vertolk. In 2018 is Gordon se album getiteld ''Go'' (Blue Note, 1962) deur die Biblioteek van die Kongres van die Verenigde State gekies vir bewaring in die Nasionale Opnameregister as synde van "kulturele, historiese of estetiese betekenis". ==Diskografie== === As 'n leier === *''Dexter Rides Again'' (1947 78 album; Savoy MG 12130, 1992; SV-120, 2010) *''The Hunt'' met Wardell Gray (1947 78 album; Savoy SJL 2222, 1976) *''Dexter Gordon – The Chase'' met Wardell Gray (Dial Records, 1947, heruitgereik as Spotlite (E) SPJ 130)'' *''Dexter Gordon – Move!'' (Dial Records, 1947, heruitgereik as Spotlite (E) SPJ 133) *''The Duel'' met Teddy Edwards (Dial, Spotlite, 1947) *''Dexter Gordon On Dial, The Complete Sessions – The Chase'' (kompilasie, Spotlite (E) SPJ 130 CD) *''Dexter Gordon – Long Tall Dexter'' (Savoy SJL 2211, 1976, kompilasie van snitte uit die 1940's [Savoy]) *''Dexter Gordon: Settin' the Pace'' (Savoy SVY 17027, kompilasie van snitte uit die 1940's [Savoy] studio snitte) *''Dexter's Mood'' (Cool & Blue [Switserland] C&B CD-114, 1994, kompilasie van Dial en Savoy studio snitte) *''The Wardell Gray Memorial, Volume 2'' (live jam, ''Move'') (Prestige, PRLP 7009, 1983; CD, OJC 051, 1992) *''The Chase and The Steeplechase,'' met Wardell Gray, Paul Quinichette (1952, Decca; Universal Distribution CD 9061, 2003) *''Daddy Plays the Horn'' (Bethlehem 1955) *''Dexter Blows Hot and Cool'' (Dootone 1955) *''The Resurgence of Dexter Gordon'' (Riverside Records, 1960) *''Doin' Allright'' (Blue Note Records, 1961) *''Dexter Calling...'' (Blue Note, 1961) *''Landslide'' (Blue Note, 1961–62 [1980]) *''Go!'' (Blue Note 1962) *''A Swingin' Affair'' (Blue Note, 1962) *''Our Man in Paris'' (Blue Note, 1963, met Bud Powell, Pierre Michelot, Kenny Clarke) *''One Flight Up'' (Blue Note, 1964) *''Cheese Cake'' (SteepleChase Records, 1979 [1964]) *''King Neptune'' (SteepleChase, 1979 [1964]) *''I Want More'' (SteepleChase, 1980 [1964]) *''Love for Sale'' (SteepleChase, 1982 [1964]) *''It's You or No One'' (SteepleChase, 1983 [1964]) *''Billie's Bounce'' (SteepleChase, 1983 [1964]) *''Gettin' Around'' (Blue Note 1965) *''Clubhouse'' (Blue Note, 1979 [1965]) *''Wee Dot'' (SteepleChase, 2003 [1965]) *''Loose Walk'' (SteepleChase, 2004 [1965]) *''Misty'' (SteepleChase, 2004 [1965]) *''Heartaches'' (SteepleChase, 2004 [1965]) *''Ladybird'' (SteepleChase, 2005 [1965]) *''Stella by Starlight'' (SteepleChase, 2005 [1966]) *''The Squirrel'' (Blue Note, 2001 [1967]) *''Satin Doll'' (SteepleChase, 2012 [1967]) *''Both Sides of Midnight'' (Black Lion, 1988 [1967]) *''Body and Soul'' (Black Lion, 1988 [1967]) *''Take the "A" Train'' (Black Lion, 1989 [1967]) *''After Hours'' (SteepleChase, 1986, [1969]) *''After Midnight'' (SteepleChase, 1986, [1969]) *''Live at the Amsterdam Paradiso'' (Catfish, 1971 [1969]) *''A Day in Copenhagen'' (MPS, 1969) – met Slide Hampton *''The Tower of Power!'' (Prestige, 1969) – met James Moody *''More Power!'' (Prestige, 1969) *''L.T.D. Live At The Left Bank'' (Prestige, 2001 [1969]) *''XXL Live At The Left Bank'' (Prestige, 2002 [1969]) *''Some Other Spring'' (Sonet, 1970) – met Karin Krog *''Dexter Gordon with Junior Mance at Montreux'' (Prestige, 1970, met Junior Mance) *''The Panther!'' (Prestige, 1970, met Tommy Flanagan en Alan Dawson. Prestige Records) *''The Chase!'' (Prestige, 1970, met Gene Ammons) *''The Jumpin' Blues'' (Prestige, 1970, met Wynton Kelly) *''Those Were The Days'' (Moon, 1995 [1967–71]) *''Tangerine'' (Prestige, 1975 [1972]) *''Ca'Purange'' (Prestige, 1972, met Thad Jones, Hank Jones, Stanley Clarke en Louis Hayes) *''Generation'' (Prestige, 1972, met Freddie Hubbard, Cedar Walton en andere) *''Afterhours/The Great Pescara Jam Sessions Vol 1&2'' (Ports Song, 1973, met Eric Ineke) *''Blues à la Suisse'' (Prestige, 1973) *''Candlelight Lady'' (SteepleChase Records, 2014 [1974]) *''The Apartment'' (SteepleChase Records, 1974) *''The Rainbow People'' (Steeplechase, 2002 [1974], met Benny Bailey) *''Round Midnight'' (SteepleChase, 1991 [1974], met Benny Bailey) *''Revelation'' (SteepleChase, 1995 [1974], met Benny Bailey) *''More Than You Know'' (SteepleChase, 1975) met die Orkes wat gedirigeer is deur Palle Mikkelborg *''Stable Mable'' (SteepleChase, 1975) *''Something Different'' (SteepleChase, 1975) *''Bouncin' with Dex'' (SteepleChase, 1975) *''Swiss Nights Vol. 1'' (SteepleChase, 1976 [1975]) *''Swiss Nights Vol. 2'' (SteepleChase, 1978 [1975]) *''Swiss Nights Vol. 3'' (SteepleChase, 1979 [1975]) *''Lullaby for a Monster'' (SteepleChase, 1981 [1976]) *''True Blue'' (Xanadu Records, 1976, met Al Cohn) *''Silver Blue'' (Xanadu Records, 1976, met Al Cohn) *''Biting the Apple'' (SteepleChase, 1976) *''Homecoming: Live at the Village Vanguard'' (Columbia, 1976, met Woody Shaw, Ronnie Mathews, Stafford James, Louis Hayes) *''Sophisticated Giant'' (Columbia Records, 1977, met 'n 11-stuk ''big-band'' insluitende Woody Shaw, Slide Hampton, Bobby Hutcherson en Benny Bailey) *''Manhattan Symphonie'' (Columbia, 1978, met Rufus Reid – bas, Eddie Gladden – perkussie en George Cables – klavier) *''Live at Carnegie Hall'' (Columbia, 1998 [1978], 2 snitte met Johnny Griffin) *''North Sea Jazz Legendary Concerts'' (North Sea Jazz, 1979) *''Nights at the Keystone, Volumes 1-4'' (1979, Blue Note; CD uitreiking 1990) *''Gotham City'' (Columbia, 1981, met Woody Shaw, Cedar Walton, George Benson, Percy Heath, Art Blakey) *''American Classic'' (Elektra Records, 1982, met Grover Washington Jr. en Shirley Scott) *''The Other Side of Round Midnight'' (Blue Note Records, 1986) ===As "sideman"=== '''Met Rob Agerbeek''' * ''All Souls'' (Dexterity, 1972, met Eric Ineke en andere) '''Met Gene Ammons''' *''The Chase!'' (Prestige, 1970) *''Gene Ammons and Friends at Montreux'' (Prestige, 1973) '''Met [[Louis Armstrong]]''' *''Dexter Gordon, Vol. 1 Young Dex 1941-1944'' (Masters Of Jazz MJCD 112) * ''Louis Armstrong And His Orchestra 1944-1945'' (Blue Ace BA 3603) * ''Louis Armstrong And His Orchestra'' (AFRS One Night Stand 240) (V-Disc, 1944) * ''Louis Armstrong And His Orchestra'' (AFRS One Night Stand 253) (V-Disc, 1944) * ''Louis Armstrong And His Orchestra'' (AFRS One Night Stand 267) (V-Disc, 1944) * ''Louis Armstrong New Orleans Masters, Vol. 2'' (Swing House (E) SWH 44) * ''Louis Armstrong And His Orchestra'' (AFRS Spotlight Bands 382) (V-Disc, 1944) * ''Louis Armstrong – Chronological Study'' (MCA Decca 3063 72) * ''Louis Armstrong And His Orchestra'' (AFRS Spotlight Bands 444) (V-Disc, 1944) * ''Louis Armstrong And His Orchestra '' (AFRS Spotlight Bands 465) (V-Disc, 1944) * ''Various Artists, Louis, Pops And Tram'' (IAJRC 21) (V-Disc, 1944) * ''Louis Armstrong Armed Forces Radio Service 1943/44'' (Duke (It) D 1021) '''Met Tony Bennett''' *''Berlin'' (Columbia, 1987) '''Met Ralph Burns''' * ''Various Artists – OKeh Jazz'' (Epic EG 37315) '''Met Benny Carter''' * ''The Fabulous Benny Carter'' (1946, Audio Lab AL 1505) * ''Benny Carter And His Orchestra'' ([https://archive.org/details/AfrsJubilee AFRS Jubilee 246]) (V-Disc, 1947) * ''Various Artists – Jazz Off The Air, Vol. 3'' (Spotlite (E) SPJ 147) (V-Disc 1947) '''Met [[Nat King Cole]]''' * ''Nat King Cole Meets The Master Saxes'' 1943 (Phoenix Jazz LP 5) '''Met Tadd Dameron''' * ''Tadd Dameron/Babs Gonzales/Dizzy Gillespie – Capitol Jazz Classics, Vol. 13: Strictly Bebop'' (Capitol M 11059) '''Met Billy Eckstine''' * ''The Chronological Billy Eckstine and His Orchestra, 1944-1945'' (CD, Classic Records [Frankryk], 1997) * ''Billy Eckstine, The Legendary Big Band'' (SVY 17125) '''Met Booker Ervin''' * ''Setting the Pace'' (Prestige, 1965) '''Met Lowell Fulson''' * ''Lowell Fulson'' (Swing Time 320) '''Met [[Dizzy Gillespie]]''' * ''Dexter Gordon, Vol. 2 Young Dex 1944-1946'' (Masters Of Jazz MJCD 128) * ''Dizzy Gillespie – Groovin' High'' (Savoy MG 12020, 1992; SV 152, 2010) '''Met Lionel Hampton''' *''Dexter Gordon, Vol. 1 Young Dex 1941-1944'' (Masters Of Jazz MJCD 112) * ''Lionel Hampton, Vol. 1: 1941-1942'' (Coral (G) COPS 7185) * ''Decca Jazz Heritage Series DL-79244'' '''Met [[Herbie Hancock]]''' * ''Takin' Off'' (Blue Note, 1962) * ''Round Midnight'' (klankbaan) (1986), Columbia Records '''Met Wynonie Harris''' * ''Wynonie Harris – Love Is Like Rain / Your Money Don't Mean A Thing (Come Live With Me Baby)'' (King 4217) '''Met Fletcher Henderson''' * ''Fletcher Henderson And His Orchestra'' ([https://archive.org/details/AfrsJubilee AFRS Jubilee 76]), (V-Disc, 1944) * ''Fletcher Henderson And His Orchestra'' ([https://archive.org/details/AfrsJubilee AFRS Jubilee 77]), (V-Disc, 1944) '''Met Helen Humes''' * ''Various Artists – Black California'' (Savoy SJL 2215) * ''Helen Humes – Be-Baba-Leba 1942-52'' (Whiskey, Women And... Gene Norman "Just Jazz" konsert, 2 Februarie 1952, KM 701) * ''Helen Humes – New Million Dollar Secret '' (Whiskey, Women And... Gene Norman "Just Jazz" konsert, 2 Februarie 1952, KM 707) '''Met Philly Joe Jones''' *''Philly Mignon'' (Galaxy, 1977) '''Met Stan Levey''' * ''Stan Levey – This Time The Drum's On Me'' (Bethlehem BCP 37) '''Met Jackie McLean''' * ''The Meeting'' (SteepleChase, 1974) *''The Source'' (SteepleChase, 1974) '''Met Gerry Mulligan''' * ''Gerry Mulligan – Capitol Jazz Classics, Vol. 4: Walking Shoes'' (Capitol M 11029) * ''Classic Capitol Jazz Sessions'' (Mosaic MQ19-170) '''Met [[Charlie Parker]]''' * ''Charlie Parker – Every Bit Of It 1945'' (Spotlite (E) SPJ 150D) '''Met Leo Parker''' * ''The Be Bop Boys'' (Savoy SJL 2225) * ''Leo Parker – Birth Of Bop, Vol. 1'' (Savoy XP 8060) '''Met Pony Poindexter''' * ''Pony's Express'' (Epic, 1962) * ''Stella By Starlight'' (mede-leier) (SteepleChase 1966) '''Met Jimmy Rushing''' * ''Jimmy Rushing/Don Redman/Russell Jacquet/Joe Thomas – Big Little Bands'' (1946, Onyx ORI 220) * ''Black California, Vol. 2: Anthology'' (1946, Savoy SJL 2242) '''Met Leslie Thompson''' * ''Les Thompson – Gene Norman Presents Just Jazz'' (RCA Victor LPM 3102) '''Met Ben Webster''' * ''Ben Webster Nonet'' (1945, Jazz Archives JA 35) ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Verdere leeswerk== *Gordon, Maxine (2018) ''Sophisticated Giant: The Life and Legacy of Dexter Gordon'' (University of California Press) ==Eksterne skakels== {{commons category|Dexter Gordon}} *{{Official website|1=http://www.DexterGordon.com}} *[https://web.archive.org/web/20071013123631/http://home.ica.net/~blooms/dexterhome.html Sophisticated Giant: The Dexter Gordon Discography] *{{Allmusic|class=artist|id=p6601}} *{{IMDb name|0330143}} *[http://www.kerouacalley.com/gordon.html Dexter Gordon Multimedia Directory]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://web.archive.org/web/20090708060613/http://www.jazz.com/dozens/the-dozens-dexter-gordon Dexter Gordon: 12 Essential Tracks] deur Eric Novod (www.jazz.com) *{{Find a Grave|6946855|accessdate=August 30, 2010}} *{{cite web|title=Dexter Gordon: LTD: Live At the Left Bank|url=http://www.allaboutjazz.com/php/article.php?id=8368|author=C. Michael Bailey|date=1 Augustus 2001|publisher=All about jazz}} * [http://www.nycjazzrecord.com/issues/tnycjr201904.pdf UNEARTHED GEM: Dexter Gordon Quartet]. Artikel deur Scott Yanow. The New York City Jazz Record, April 2019 - Uitgawe 204, bladsy 15. Opgespoor op 4 April 2019. *[https://findingaids.loc.gov/db/search/xq/searchMfer02.xq?_id=loc.music.eadmus.mu011002&_faSection=overview&_faSubsection=did&_dmdid=d127e6 Dexter Gordon Collection] at the [https://loc.gov/ Library of Congress] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Gordon, Dexter}} [[Kategorie:Geboortes in 1923]] [[Kategorie:Sterftes in 1990]] [[Kategorie:Amerikaanse komponiste]] [[Kategorie:Amerikaanse musici]] b24qeykdfkjgbeas6z5gcb23y60a57q 0 372770 2894637 2632354 2026-04-17T16:59:40Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894637 wikitext text/x-wiki {{Skuinse titel}} {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Dassault Systèmes |kenteken = [[Lêer:Logo Dassault Systemes.jpg|220px]] |tipe = Aandelemaatskappy |stigting = 1981 |ligging_stad = Vélizy-Villacoublay |ligging_land = [[Frankryk]] |ligging = |liggings = |sleutelpersone = Bernard Charlès ([[hoof- uitvoerende beampte]]) |gebied_bedien = Wêreldwyd |industrie = |produkte = 3D-sagteware, 3D-digitale model en PLM (Product Lifecycle Management) |dienste = |inkomste = €4,01 miljard |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |getal_werknemers = 19&nbsp;361 |ouer = |afdelings = |dogtermaatskappye = |slagspreuk = |tuisblad = [https://www.3ds.com ''3ds.com''] |ontbind = |voetnotas = |intl = }} '''Dassault Systèmes''' is 'n sagteware-uitgewer wat spesialiseer in 3D-ontwerp, 3D digitale vooruitskouings en oplossings vir die bestuur van produklewensiklus (PLM). Dassault Systèmes, wat in 1981 geskep is om die ontwerp van vliegtuie te rekenaarteken, is gebaseer op die idee van 'virtualisering van die wêreld' en het sy aktiwiteite uitgebrei in die ontwikkeling en bemarking van professionele sagteware vir alle velde, sowel industrieel (lugvaart en verdediging, ingenieurswese en konstruksie, energie, verbruikersgoedere, ens.) wat onder andere argitektuur of lewenswetenskappe betref. In 2015 was Dassault Systèmes die voorste [[Franse]] sagteware-uitgewer wat omset betref en die tweede in Europa na die Duitse [[SAP (maatskappy)|SAP-maatskappy]]. Die hoofkantoor van die maatskappy is in Vélizy-Villacoublay, in die noordelike deel van die [[Paris-Saclay|Parys-Saclay]]-tegnologiese sentrum.<ref>{{fr}}[https://www.lemonde.fr/economie/article/2016/02/04/dassault-systemes-un-vieux-champion-pour-la-french-tech_4859410_3234.html Dassault Systemes: un vieux champion pour la French Tech]</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Saadjie}} {{normdata}} [[Kategorie:Franse maatskappye]] fl5qfd56brxqrof3ibjz622fex47c52 0 395709 2894575 2844156 2026-04-17T13:47:08Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894575 wikitext text/x-wiki {{Outomatiese taksoboks |image = Tylecodon paniculatus Rooiberg Nature Reserve.jpg |image_caption = ''[[Tylecodon paniculatus|T. paniculatus]]'' langs die [[Rooibergpas]] |display_parents = 3 |taxon = Tylecodon |authority = Toelken, 1978 |subdivision_ranks = Spesies |subdivision = [[#Spesies|Sien teks]] |synonyms = }} '''''Tylecodon''''' is 'n [[genus]] van [[vetplant]]e wat behoort aan die [[Familie (biologie)|familie]] ''Crassulaceae'' en is [[inheems]] aan [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. Plante van die genus was tot in die laat 1970's nog deel van die genus ''[[Cotyledon]]'' maar is 1978 deur die plantkundige, Helmut Toelken van die ''Botanical Research Institute'' in [[Pretoria]] in hulle eie genus geplaas. Sommige van die spesies word met [[krimpsiekte]] geassosieer en sommige is [[geofiet]]e. == Spesies == Daar is 50 [[spesie]]s in die genus: {{div col|colwidth=22em}} * ''[[Tylecodon albiflorus]]'' <small>Bruyns</small> * ''[[Tylecodon atropurpureus]]'' <small>Bruyns</small> * ''[[Tylecodon aurusbergensis]]'' <small>G.Will. & [[Ernst van Jaarsveld|van Jaarsv.]]</small> * ''[[Tylecodon bayeri]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Tylecodon bleckiae]]'' <small>G.Will.</small> * ''[[Tylecodon bodleyae]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Tylecodon bruynsii]]'' <small>van Jaarsv. & S.A.Hammer</small> * ''[[Tylecodon buchholzianus]]'' <small>(Schuldt & P.Stephan) Toelken</small> * ''[[Tylecodon cacalioides]]'' <small>(L.f.) Toelken</small> * ''[[Tylecodon celatus]]'' <small>van Jaarsv. & Tribble</small> * ''[[Tylecodon cordiformis]]'' <small>G.Will.</small> * ''[[Tylecodon decipiens]]'' <small>Toelken</small> * ''[[Tylecodon ectypus]]'' <small>F.Gren. & van Jaarsv.</small> * ''[[Tylecodon ellaphieae]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Tylecodon faucium]]'' <small>(Poelln.) Toelken</small> * ''[[Tylecodon × fergusoniae]]'' <small>([[Louisa Bolus|L.Bolus]]) G.D.Rowley</small> * ''[[Tylecodon florentii]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Tylecodon fragilis]]'' <small>([[Robert Allen Dyer|R.A.Dyer]]) Toelken</small> * ''[[Tylecodon grandiflorus]]'' <small>([[Nicolaas Laurens Burman|Burm.f.]]) Toelken</small> * ''[[Tylecodon hallii]]'' <small>(Toelken) Toelken</small> * ''[[Tylecodon hirtifolius]]'' <small>(W.F.Barker) Toelken</small> * ''[[Tylecodon kritzingeri]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Tylecodon leucothrix]]'' <small>([[Christo Albertyn Smith|C.A.Sm.]]) Toelken</small> * ''[[Tylecodon longipes]]'' <small>van Jaarsv. & G.Will.</small> * ''[[Tylecodon nigricaulis]]'' <small>G.Will. & van Jaarsv.</small> * ''[[Tylecodon nolteei]]'' <small>Lavranos</small> * ''[[Tylecodon occultans]]'' <small>(Toelken) Toelken</small> * ''[[Tylecodon opelii]]'' <small>van Jaarsv. & S.A.Hammer</small> * ''[[Tylecodon paniculatus]]'' <small>(L.f.) Toelken</small> * ''[[Tylecodon pearsonii]]'' <small>([[Selmar Schönland|Schönland]]) Toelken</small> * ''[[Tylecodon peculiaris]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Tylecodon petrophilus]]'' <small>van Jaarsv. & [[Abraham Erasmus van Wyk|A.E.van Wyk]]</small> * ''[[Tylecodon pusillus]]'' <small>Bruyns</small> * ''[[Tylecodon pygmaeus]]'' <small>(W.F.Barker) Toelken</small> * ''[[Tylecodon racemosus]]'' <small>([[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Harv.) Toelken</small> * ''[[Tylecodon reticulatus]]'' <small>(L.f.) Toelken</small> * ''[[Tylecodon rubrovenosus]]'' <small>(Dinter) Toelken</small> * ''[[Tylecodon schaeferianus]]'' <small>(Dinter) Toelken</small> * ''[[Tylecodon similis]]'' <small>(Toelken) Toelken</small> * ''[[Tylecodon singularis]]'' <small>(R.A.Dyer) Toelken</small> * ''[[Tylecodon stenocaulis]]'' <small>Bruyns</small> * ''[[Tylecodon striatus]]'' <small>(Hutchison) Toelken</small> * ''[[Tylecodon suffultus]]'' <small>Bruyns ex Toelken</small> * ''[[Tylecodon sulphureus]]'' <small>(Toelken) Toelken</small> * ''[[Tylecodon tenuis]]'' <small>(Toelken) Bruyns</small> * ''[[Tylecodon torulosus]]'' <small>Toelken</small> * ''[[Tylecodon tribblei]]'' <small>van Jaarsv.</small> * ''[[Tylecodon tuberosus]]'' <small>Toelken</small> * ''[[Tylecodon ventricosus]]'' <small>(Burm.f.) Toelken</small> * ''[[Tylecodon viridiflorus]]'' <small>(Toelken) Toelken</small> * ''[[Tylecodon wallichii]]'' <small>(Harv.) Toelken</small> {{div col end}} {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Tylecodon| ]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] 6t6gg0i57nwfrgp2onyegkphazrdjfh 0 399634 2894673 2871441 2026-04-17T17:51:44Z BurgertB 2401 Skakel 2894673 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Unknown engraver - Humani Victus Instrumenta - Ars Coquinaria - WGA23954.jpg|duimnael|''Humani Victus Instrumenta - Ars Coquinaria'' uit die 1750s]] 'n '''Kuborg''' ‒ 'n [[kombinasiewoord]] van [[Kubernetika|'''''kub'''ernetiese'']] en [[organisme|'''''org'''anisme'']] ‒ is 'n wese met beide organiese en biomekatroniese liggaamsdele. Die term is in 1960 deur Manfred Clynes en Nathan S. Kline geskep.<ref name="andspace">[http://web.mit.edu/digitalapollo/Documents/Chapter1/cyborgs.pdf Cyborgs and Space], in ''Astronautics'' (September 1960), by Manfred E. Clynes and American scientist and researcher Nathan S. Kline.</ref> == Beskrywing en definisie == "Kuborg" is nie dieselfde as bionika, biorobotika of androïede nie; dit is van toepassing op 'n organisme wat funksie herstel het of veral verbeterde vermoëns as gevolg van die integrasie van een of ander kunsmatige komponent of tegnologie wat staatmaak op een of ander soort terugvoer, byvoorbeeld: prosteses, kunsmatige organe, inplantings of, in sommige gevalle, draagbare tegnologie.<ref name="10.1080/14606925.2019.1594986">{{cite journal |last1=Ramoğlu |first1=Muhammet |title=Cyborg-Computer Interaction: Designing New Senses |journal=The Design Journal |date=1 April 2019 |volume=22 |issue=sup1 |pages=1215–1225 |doi=10.1080/14606925.2019.1594986 |s2cid=191187862 |issn=1460-6925}}</ref> Kuborg-tegnologieë kan kollektiewe intelligensie moontlik maak of ondersteun.<ref>{{cite book |last1=Ivana |first1=Greguric |title=Philosophical Issues of Human Cyborgization and the Necessity of Prolegomena on Cyborg Ethics |date=22 Oktober 2021 |publisher=IGI Global |isbn=978-1-7998-9233-5 |url=https://books.google.com/books?id=PqlQEAAAQBAJ&pg=PA97 |language=en}}</ref> 'n Verwante, moontlik breër term is die "toegevoegde mens".<ref name="10.1080/14606925.2019.1594986"/><ref>{{cite news |title=Augmented humans will feature apps for the brain and embeddable devices |url=https://www.abc.net.au/news/2016-06-16/augmented-humans-are-just-around-the-corner/7515878 |access-date=14 November 2022 |work=ABC News |date=16 June 2016 |language=en-AU}}</ref><ref>{{cite book |last1=Jahankhani |first1=Hamid |last2=Kendzierskyj |first2=Stefan |last3=Chelvachandran |first3=Nishan |last4=Ibarra |first4=Jaime |title=Cyber Defence in the Age of AI, Smart Societies and Augmented Humanity |date=6 April 2020 |publisher=Springer Nature |isbn=978-3-030-35746-7 |url=https://books.google.com/books?id=YKjbDwAAQBAJ&pg=PA75 |access-date=14 November 2022 |language=en}}</ref> Terwyl kuborge algemeen beskou word as soogdiere, insluitend mense, kan hulle ook moontlik enige soort organisme wees. == Plasing en onderskeidings == D. S. Halacy se ''Cyborg: Evolution of the Superman'' (1965) het 'n inleiding wat verwys het na 'n "nuwe grens" wat "nie bloot ruimte was nie, maar meer diepgaande die verhouding tussen 'innerlike ruimte' tot 'buitenste ruimte' - 'n brug ... tussen [[verstand]] en [[materie]]."<ref>D. S. Halacy. 1965. ''Cyborg: Evolution of the Superman''. New York: Harper and Row Publishers. bl. 7.</ref> In ''A Cyborg Manifesto'' verwerp [[Donna Haraway]] die idee van rigiede grense tussen [[mensdom]] en [[tegnologie]], met die argument dat, aangesien mense mettertyd van meer tegnologie afhanklik is, mensdom en tegnologie te verweef geraak het om lyne tussen hulle te trek. Sy glo dat aangesien ons toegelaat en geskep het dat masjiene en tegnologie so gevorderd is, daar geen rede behoort te wees om te vrees wat ons geskep het nie, en kuborge moet omhels word omdat hulle nou deel is van menslike identiteite.<ref>[[Donna Haraway|Haraway, D.]] 2006 (1984). ''A Cyborg Manifesto: Science, Technology, and Socialist-Feminism in the Late Twentieth Century.'' In ''The International Handbook of Virtual Learning Environment''s. J. Weis et al., eds.Dordrecht: Springer, bl. 117-158.</ref> Haraway het egter ook kommer uitgespreek oor die teenstrydighede van wetenskaplike objektiwiteit en die [[etiek]] van tegnologiese evolusie, en het aangevoer dat "Daar is politieke gevolge vir wetenskaplike weergawes van die wêreld."<ref>Penley, C., Ross, A., & Haraway, D. (1990). ''Cyborgs at Large: Interview with Donna Haraway''. ''Social Text'', ''25/26'', 8–23. <nowiki>https://doi.org/10.2307/466237</nowiki></ref> == Biososiale definisie == [[Lêer:Serengeti Cyborg, by Fanuel Leul.jpg|duimnael|'n Argetipiese wetenskapfiksie-kuborg met 'n [[Afrikafuturisme]] estetika.]] Volgens sommige definisies van die term het die fisiese aanhangsels wat mense met selfs die mees basiese tegnologieë, hulle self reeds kuborge gemaak.<ref>[http://www.stanford.edu/dept/HPS/Haraway/CyborgManifesto.html ''A Cyborg Manifesto: Science, Technology, and Socialist-Feminism in the Late Twentieth Century''] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120214194015/http://www.stanford.edu/dept/HPS/Haraway/CyborgManifesto.html |date=14 Februarie 2012 }} by [[Donna Haraway]]</ref> In 'n tipiese voorbeeld sal 'n mens met 'n kunsmatige hartpasaangeër of inplantbare kardioverter-defibrillator as 'n kuborg beskou word, aangesien hierdie toestelle spanningspotensiale in die liggaam meet, seinverwerking uitvoer en elektriese stimuli kan lewer deur hierdie sintetiese terugvoermeganisme te gebruik om hou daardie persoon aan die lewe te hou. Inplantings, veral kogleêre inplantings, wat meganiese modifikasie met enige soort terugvoerreaksie kombineer, is ook kuborgverbeterings. Sommige teoretici noem sulke modifikasies soos kontaklense, gehoorapparate, slimfone,<ref>{{cite web |last1=Chong |first1=Benjamin Wittes and Jane |title=Our Cyborg Future: Law and Policy Implications |url=https://www.brookings.edu/research/our-cyborg-future-law-and-policy-implications/ |website=Brookings |access-date=10 November 2022 |date=5 September 2014}}</ref> of intraokulêre lense as voorbeelde van die aanpas van mense met tegnologie om hul biologiese vermoëns te verbeter. Aangesien kuborge tans aan die toeneem is, redeneer sommige teoretici dat daar 'n behoefte is om nuwe definisies van [[veroudering]] te ontwikkel. Byvoorbeeld, 'n bio-tegno-sosiale definisie van veroudering is voorgestel.<ref>{{cite journal | last1 = Wejbrandt | first1 = A | year = 2014 | title = Defining aging in cyborgs: A bio-techno-social definition of aging | journal = Journal of Aging Studies | volume = 31 | pages = 104–109 | doi = 10.1016/j.jaging.2014.09.003 | pmid = 25456627 }}</ref> Die term word ook gebruik om mens-tegnologie-mengsels in die abstrak aan te spreek. Dit sluit nie net algemeen gebruikte stukke tegnologie soos fone, rekenaars, die internet, ensovoorts in nie, maar ook artefakte wat nie algemeen as tegnologie beskou kan word nie; byvoorbeeld pen en papier, en spraak en taal. Wanneer dit aangevul word met hierdie tegnologieë en in kommunikasie met mense op ander tye en plekke verbind word, word 'n persoon tot baie meer in staat as wat hulle voorheen was. 'n Voorbeeld is 'n [[rekenaar]] wat invloed kry deur [[internetprotokol]]le te gebruik om met ander rekenaars te koppel. Nog 'n voorbeeld is 'n sosiale media-bot – óf 'n bot-gesteunde mens óf 'n mens-ondersteunde bot – wat gebruik word om sosiale media te teiken met die "hou van" en "deel" funksies.<ref name="cgwj">{{Cite journal |doi = 10.1109/TDSC.2012.75|title = Detecting Automation of Twitter Accounts: Are You a Human, Bot, or Cyborg?|journal = IEEE Transactions on Dependable and Secure Computing|volume = 9|issue = 6|pages = 811–824|year = 2012|last1 = Chu|first1 = Zi|last2 = Gianvecchio|first2 = Steven|last3 = Wang|first3 = Haining|last4 = Jajodia|first4 = Sushil|s2cid = 351844}}</ref> Kubernetiese tegnologieë kan dan ook hoofweë, pype, elektriese bedrading, geboue, elektriese aanlegte, biblioteke en ander infrastruktuur insluit wat mense skaars raaksien, maar wat kritieke dele uitmaak van die "kubernetika" waarbinne mense werk. [[Bruce Sterling]], in sy ''Shaper/Mechanist''-heelal, het 'n idee van 'n alternatiewe kuborg genaamd 'Kreef' voorgestel, wat nie gemaak word deur interne inplantings te gebruik nie, maar deur 'n eksterne dop te gebruik (bv. 'n aangedrewe eksoskelet).<ref>Sterling, Bruce. 1985. ''Schismatrix''. Arbor House.</ref> Anders as menslike kuborge, wat uiterlik menslik voorkom, maar intern sinteties is (bv. die Bishop-tipe in die Alien-franchise), lyk Kreef uiterlik onmenslik, maar bevat 'n mens inwendig (soos in ''Elysium'' en ''RoboCop''). Die rekenaarspeletjie Deus Ex: Invisible War bevat prominente kuborge genaamd Omar, [[Russies]] vir '[[Kreefagtiges|kreef]]'. == Visuele voorkoms van fiktiewe kuborge == [[Lêer:Cyborg 50s perspective.jpg|links|duimnael|‘n 1950’s perspektief op ‘n kuborg, soos voorgestel deur ‘n [[KI]] beeldskepper.]] In [[wetenskapfiksie]] is die mees stereotipiese uitbeelding van 'n kuborg 'n persoon (of, meer selde, 'n dier) met sigbare bygevoegde meganiese dele. Dit sluit in die superheld Cyborg van DC Comics en die Borg-ras van die [[Star Trek]] Heelal. Kuborge kan egter ook uitgebeeld word dat hulle meer na robotte of meer organies lyk. Hulle kan voorkom as menslike robotte, soos ''Robotman'' van DC se ''Doom Patrol'' of die meeste variëteite van die ''Cybermen'' van ''Doctor Who''; hulle kan voorgestel word as nie-menslike robotte soos die Daleks (weereens, van ''Doctor Who'') of soos die meerderheid van die motorbalspelers in ''Battle Angel Alita'' en sy voorafgaande ''Ashen Victor''. Meer menslike kuborge kan hul meganiese dele bedek met wapens of klere, soos Darth Vader (''Star Wars'') of Misty Knight (Marvel Comics). Kuborge kan meganiese dele of liggame hê wat menslik lyk. Byvoorbeeld, die gelyknamige ''Six Million Dollar Man'' en die ''Bionic Woman'' (uit hul onderskeie televisiereekse) het prosteses ekstern identies aan die liggaamsdele wat hulle vervang het; terwyl majoor Motoko Kusanagi (''Ghost in the Shell'') 'n vollyf-kuborg is wie se liggaam menslik lyk. In hierdie voorbeelde, onder andere, is dit algemeen dat kuborge bomenslike (fisiese of geestelike) vermoëns het, insluitend vergroote sterkte, verbeterde sintuie, rekenaargesteunde breine of ingeboude [[wapen]]s. == Oorsprong == Die konsep van 'n mens-masjien-mengsel was wydverspreid in wetenskapfiksie voor die [[Tweede Wêreldoorlog]]. Reeds in 1843 beskryf [[Edgar Allan Poe]] 'n man met uitgebreide prostese in die kortverhaal "''The Man That Was Used Up''". In 1911 het Jean de La Hire die Nyctalope, 'n wetenskapfiksieheld wat miskien die eerste literêre kuborg was, in ''Le Mystère des XV'' (later vertaal as ''The Nyctalope on Mars'') bekendgestel.<ref name=Zehr>{{cite book |last= Zehr |first= E. Paul |year= 2011 |title= Inventing Iron Man: The Possibility of a Human Machine |publisher= Johns Hopkins University Press |page= 5|isbn=978-1421402260 }}</ref><ref name=Vuillermet>{{cite encyclopedia |last= Vuillermet |first= Maryse |editor-last= Le Juez |editor-first= Brigitte |encyclopedia= Clergés et cultures populaires|title= Les Mystères de Lyon |url= https://books.google.com/books?id=HH9RJmZ4nwQC&q=Nyctalope+1911&pg=PA110 |access-date= 1 Maart 2016 |language= fr |year= 2004 |publisher= Université de Saint-Étienne |isbn= 978-2862723242 |pages= 109–118 }}</ref><ref name=ESF>{{cite encyclopedia |last= Clute |first= Johne |editor= John Clute |editor2=David Langford |editor3=Peter Nicholls |editor4=Graham Sleight| encyclopedia= The Encyclopedia of Science Fiction |title= La Hire, Jean de |url= http://www.sf-encyclopedia.com/entry/la_hire_jean_de |access-date= 1 Maart 2016 |date= 12 Februarie 2016 |publisher= Gollancz}}</ref> Byna twee dekades later het Edmond Hamilton ruimteverkenners 'n mengsel van organiese en masjienonderdele in sy 1928-roman ''The Comet Doom'' aangebied. Hy het later die pratende, lewende brein van 'n ou wetenskaplike, Simon Wright, vertoon wat in 'n deursigtige kas rondsweef, in al die avonture van sy beroemde held, Captain Future. In 1944, in die kortverhaal "''No Woman Born''", het C. L. Moore geskryf oor Deirdre, 'n danser wie se liggaam heeltemal verbrand is en wie se brein in 'n gesiglose maar pragtige en soepel meganiese liggaam geplaas is. In 1960 is die term "''cyborg''" deur Manfred E. Clynes en Nathan S. Kline geskep om te verwys na hul konsepsie van 'n verbeterde mens wat in [[Buiteaardse lewe|buiteaardse omgewings]] kan oorleef:<ref name="andspace"/> "Vir die eksogene uitgebreide organisatoriese kompleks wat onbewustelik as 'n geïntegreerde homeostatiese stelsel funksioneer, stel ons die term 'Cyborg' voor." Hul konsep was die uitkoms van nadenke oor die behoefte aan 'n intieme verhouding tussen mens en masjien namate die nuwe grens van ruimteverkenning begin oopgaan het. 'n Ontwerper van fisiologiese instrumentasie en elektroniese dataverwerkingstelsels, Clynes was die hoofnavorsingswetenskaplike in die Dinamiese Simulasielaboratorium by Rockland Staatshospitaal in [[New York]]. Die term verskyn die eerste keer in druk 5 maande vroeër toe ''[[The New York Times]]'' berig het oor die "''Psychophysiological Aspects of Space Flight Simposium''" waar Clynes en Kline die eerste keer hul referaat aangebied het: "'n Kuborg is in wese 'n mens-masjien-stelsel waarin die beheermeganismes van die menslike gedeelte ekstern deur middels of regulatoriese toestelle verander word sodat die wese in 'n omgewing anders as die normale een kan leef."<ref>{{cite web|url=http://www.oed.com/bbcwordhunt/cyborg.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20100824072139/http://www.oed.com/bbcwordhunt/cyborg.html|title=Entry from OED Online|archive-date=24 Augustus 2010|work=oed.com}}</ref> Daarna sou Hamilton eers die term "kuborg" eksplisiet gebruik in die 1962-kortverhaal, "''After a Judgment Day''", om die "meganiese analoë" genaamd "Charlies" te beskryf, en verduidelik dat "''[c]yborgs'', hulle is geroep vanaf die eerste een in die 1960's...kubernetiese organismes." In 2001 is 'n boek getitel ''Cyborg: Digital Destiny and Human Possibility in the Age of the Wearable Compute''r deur Doubleday gepubliseer.<ref>{{cite web|title=Cyborg:Digital Destiny and Human Possibility in the Age of the Wearable Computer|url=http://eyetap.org/cyborg.htm|publisher=By EyeTap|access-date=4 Julie 2013|archive-date= 5 Oktober 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131005024603/http://eyetap.org/cyborg.htm|url-status=dead}}</ref> Sommige van die idees in die boek is dieselfde jaar in die dokumentêre film ''Cyberman'' geïnkorporeer. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Tegnologie]] [[Kategorie:Filosofie]] [[Kategorie:Wetenskapfiksie-temas]] 8luzxcwhcemsbz9nisjib3u9l3nkh81 0 399738 2894663 2571916 2026-04-17T17:38:36Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894663 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | name = Klipessenhout | image = | status = LC | status_system = IUCN3.1 | taxon = Ekebergia pterophylla | authority = (C.DC.) Hofmeyr, (1925) | synonyms =* ''Trichilia alata'' <small>N.E.Br.</small> * ''Trichilia pterophylla'' <small>C.DC.</small> }} Die '''klipessenhout''' (''Ekebergia pterophylla'') is 'n [[boom]] wat deel is van die ''[[Meliaceae]]'' [[Familie (biologie)|familie]]. Die plant is [[inheems]] aan [[Eswatini]] en [[Suid-Afrika]] waar dit in die [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voorkom. Die boom se FSA-nommer is 299.<ref>https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/</ref> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{verwysings}} == Bronne == * [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=961-3 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:578379-1 Plants of the World Online] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Ekebergia]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] g3v0gum3v85v5xeau9zkf6xf388md64 0 407003 2894633 2816844 2026-04-17T16:57:23Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894633 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} <!--{{Блогер | имя = Даня Милохин<br>Danya Milokhin | род деятельности = {{тиктокер/кат|России}}<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020" />, [[рэп|рэп-исполнитель]]<ref>{{Cite web |lang=ru |url=https://sobesednik.ru/shou-biznes/20200917-baskov-stal-reperom-novyj-klip |title=Басков стал рэпером: новый клип Николая Баскова и Дани Милохина бьет все рекорды в Youtube (автор: Савельев Михаил) |website=[[Собеседник]] |date=2020-09-17 |access-date=2020-10-27 |deadlink=no |archive-date=2020-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919202259/https://sobesednik.ru/shou-biznes/20200917-baskov-stal-reperom-novyj-klip }} {{ютубер/кат|России}}</ref> | название канала YouTube = Даня Милохин | ссылка на канал YouTube = @MILOKHINLOH | дата создания YouTube = {{Дата основания|5|6|2020|лет|nocat=1}} | подписчики YouTube = 805 тыс | подписчики YouTube дата = сентябрь 2023 | просмотры YouTube = 19,8 млн | просмотры YouTube дата = сентябрь 2023 | серебряная кнопка YouTube = да | серебряная кнопка YouTube год = 2020 | название аккаунта TikTok = danya_milokhin | ссылка на аккаунт TikTok = danya_milokhin | подписчики TikTok = 17,4 млн | подписчики TikTok дата = сентябрь 2023 | лайки TikTok = 933,1 млн | лайки TikTok дата = сентябрь 2023 }} --> '''Danila Vyacheslavovich''' ('''Danya''') '''Milokhin'''<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|title=«Самый популярный мальчик на земле»: как 18-летний сирота из Оренбурга стал звездой TikTok и зарабатывает 2 млн рублей в месяц|last=Ильмира Гайсина|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230133017/https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|archive-date=2020-12-30|url-status=live|access-date=2021-05-01}}</ref> (gebore [[6 Desember]] [[2001]], [[Orenburg]])<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> is 'n Russiese [[TikTok|ТikТoker]],<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> [[Kletsrym|kletsrymer]], musikant,<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> videoblogger, rolprent- en stemakteur . In Oktober 2020 het Russiese ''Forbes'' Milokhin in die 6de plek geplaas op sy eerste lys ooit van die hoogste betaalde [[TikTok|TikTokers]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.forbes.ru//rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|title=Миллионы 20-летних: рейтинг самых высокооплачиваемых тиктокеров. № 6. Даня Милохин {{!}} Карьера и свой бизнес|date=2020-10-12|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709194059/https://www.forbes.ru/rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|archive-date=2021-07-09|url-status=live|access-date=2021-05-12}}</ref> == Biografie == Danila Milokhin is op 6 Desember 2001 in [[Orenburg]] gebore.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Sy kinderjare was nie maklik nie: sy pa, wat [[Alkoholisme|aan alkoholisme]] gely het, en sy ma is geskei, en op die ouderdom van drie het Danila saam met sy ouer broer in 'n weeshuis beland, waar die direkteur Yuri Shatunov se aanneemma, Valentina Tazekenova, was.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=2LfxWti007c|title=Юрий Шатунов - Тазекенова, Милохин/ "Привет Андрей" 17.10.20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103125240/https://www.youtube.com/watch?v=2LfxWti007c&feature=youtu.be|archive-date=2020-11-03|url-status=live|access-date=2020-12-30}}</ref><ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°" /><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /><ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Toe Danila 13 jaar oud was, is hy en sy broer Ilya deur 'n pleeggesin aangeneem.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Anders as Ilya, wat in die kinderhuis 'n kandidaat geword het vir meestersport in [[skaak]] (as gevolg van sy begeerte om aan te hou sport, wou hy nie die kinderhuis verlaat toe hierdie geleentheid hom voordoen nie), het Danila geen belangstelling in óf studies óf sport getoon nie.{{voetnota|Volgens 'n onderhoud met die TV-kanaal ''Музыка Первого'' het hy as kind nog hokkie gespeel.<ref name="5 фактов о Дане Милохине - Музыка Первого">{{Cite web |url=https://www.muz1.tv/events/14220 |title=5 фактов о Дане Милохине |website=[[Музыка Первого]] |date=2020-05-01 |access-date=2020-09-28 |archive-date=2020-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001134416/https://www.muz1.tv/events/14220 |deadlink=no }}</ref>}} <ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tntmusic.ru/12812-zvezda-tiktok-danya-milokhin-na-karantine-deneg-stalo-bolshe/|title=Звезда TikTok Даня Милохин: «На карантине денег стало больше!»|date=2020-05-20|website=[[ТНТ Music]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813163155/https://tntmusic.ru/12812-zvezda-tiktok-danya-milokhin-na-karantine-deneg-stalo-bolshe/|archive-date=2020-08-13|url-status=live|access-date=2020-09-29}}</ref> Op die ouderdom van 16 het hy aan dwelms verslaaf geraak; hy het later daarin geslaag om sy verslawing te oorkom.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> In 2022 het hy 'n deelnemer geword aan die skou "Ice Age" saam met die tweemalige wêreldkampioen Evgenia Medvedeva.<ref>{{Cite web|url=https://www.championat.com/figureskating/article-4867619-danya-milohin-brosil-zhenyu-medvedevu-i-ushyol-s-lednikovogo-perioda-chto-proizoshlo.html|title=«Не могу уступать сердцу». Милохин жестоко подставил Медведеву в «Ледниковом периоде»|date=2022-10-25|website=«[[Чемпионат]]».|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025205340/https://www.championat.com/figureskating/article-4867619-danya-milohin-brosil-zhenyu-medvedevu-i-ushyol-s-lednikovogo-perioda-chto-proizoshlo.html|archive-date=2022-10-25|url-status=live|access-date=2022-12-29}}</ref> In Oktober 2022 het 'n voormalige veiligheidsbeampte 'n veroordeling teen Milokhin geskryf omdat hy die Oekraïense volkslied op 'n stroom saam met 'n Oekraïense blogger gesing het.<ref>{{Cite web|url=https://theins.info/news/257220|title=Бывший силовик донес на Милохина в Генпрокуратуру из-за исполнения гимна Украины|website=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221124225215/https://theins.info/news/257220|archive-date=2022-11-24|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> Daarna het hy met vakansie na [[Doebai (stad)|Dubai]] gevlieg,<ref>{{Cite web|url=https://theins.info/antifake/264498|title=Фейк РИА «Новости»: уехавшие артисты «выстроились в очередь» на возвращение в Россию|website=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830083925/https://theins.info/antifake/264498|archive-date=2023-08-30|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> en toe na [[Los Angeles]] ([[Verenigde State van Amerika|VSA]]),<ref>{{Cite web|url=https://spletnik.ru/107457-kak-zhivut-tiktokery-v-krizis.html|title=Даня Милохин и другие тиктокеры уезжают в США в поисках новой аудитории: "Кто-то делает визы, кто-то уже там"|last=Смирнова|first=Ксения|date=2022-09-12|publisher=Spltnk|archive-url=https://web.archive.org/web/20221230164225/https://spletnik.ru/107457-kak-zhivut-tiktokery-v-krizis.html|archive-date=2022-12-30|url-status=live|access-date=2022-12-30}}</ref> maar terselfdertyd ontken hy gerugte oor sy emigrasie na die VSA, en keer later terug na Rusland.<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2022/10/19/milohin/|title=Даня Милохин прокомментировал слухи об эмиграции|date=2022-10-19|website=[[Lenta.ru]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221230163735/https://lenta.ru/news/2022/10/19/milohin/|archive-date=2022-12-30|url-status=live|access-date=2022-12-29}}</ref> Op 11 September 2023 het hy Rusland weer vir Dubai verlaat na Ekaterina Mizulina se veroordeling wat 'n beroep op die Ministerie van Verdediging gedoen het om Milokhin in die weermag te roep.<ref>{{Cite web|url=https://holod.media/2023/09/12/milokhin/|title=Тиктокер Милохин покинул Россию после доноса Мизулиной в Минобороны|date=2023-09-12|website=«Холод»|language=ru-RU|archive-url=https://web.archive.org/web/20230914033033/https://holod.media/2023/09/12/milokhin/|archive-date=2023-09-14|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.currenttime.tv/a/tik-toker-danya-milohin-ekateriny-mizulinoy/32589713.html|title=Танцы на Красной площади и срочный отъезд. Тиктокер Даня Милохин снова покинул РФ после просьбы Екатерины Мизулиной призвать его в армию|date=2023-09-12|website=Настоящее Время|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913235809/https://www.currenttime.tv/a/tik-toker-danya-milohin-ekateriny-mizulinoy/32589713.html|archive-date=2023-09-13|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://meduza.io/news/2023/09/12/mizulina-soobschila-chto-danya-milohin-srochno-uletel-iz-rossii-nakanune-ona-prosila-prizvat-ego-v-armiyu|title=Мизулина сообщила, что Даня Милохин срочно улетел из России. Накануне она просила призвать его в армию|website=Meduza|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913052735/https://meduza.io/news/2023/09/12/mizulina-soobschila-chto-danya-milohin-srochno-uletel-iz-rossii-nakanune-ona-prosila-prizvat-ego-v-armiyu|archive-date=2023-09-13|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> == Beroep == In 2019 het hy 'n rekening op [[TikTok]] geopen, waar hy video's begin plaas het.<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Op daardie stadium het hy in Anapa gewoon en as 'n kelner gewerk,<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /> toe besluit hy om na [[Moskou]] te trek.<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /><ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Terselfdertyd het Yaroslav Andreev, stigter van die WildJam-agentskap, die aandag op hom gevestig en Milokhin genooi om deel te neem aan integrasies vir borge. Die agentskap het die werk met adverteerders oorgeneem. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|title=«Самый популярный мальчик на земле»: как 18-летний сирота из Оренбурга стал звездой TikTok и зарабатывает 2 млн рублей в месяц|website=Forbes.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230133017/https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|archive-date=2020-12-30|url-status=live|access-date=2021-07-04}}</ref> Op 10 Maart 2020 het hy 'n TikTok-span (die sogenaamde "Tiktok-huis" of "Tiktoker-huis") gestig genaamd Dream Team House <ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Тиктокеры из Dream Team House стали героями обложки российского Elle Girl | | SRSLY.RU">{{Cite web|url=https://srsly.ru/article/show/3265/|title=Тиктокеры из Dream Team House стали героями обложки российского Elle Girl|date=2020-07-11|website=SRSLY|archive-url=https://web.archive.org/web/20200930224915/https://srsly.ru/article/show/3265/|archive-date=2020-09-30|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> . Danya het besluit om sy hand met musiek te probeer, en het die liedjie «Я дома» gekomponeer en gepubliseer, wat praat oor die feit dat hy in selfisolasie is weens [[Covid-19-pandemie|die verspreiding van koronavirus]]. Die snit het baie gewild geword op TikTok; duisende video's is daaroor gemaak.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Boonop is 'n video op 6 Mei op YouTube vrygestel, <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=NM4C3wnXzxE|title=Даня Милохин - Я Дома (Премьера клипа / 2020) - YouTube|date=2020-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014171936/https://www.youtube.com/watch?v=NM4C3wnXzxE|archive-date=2020-10-14|url-status=live|access-date=2020-09-20}}</ref> wat vinnig miljoene kyke versamel het.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ" /> Op 10 Junie 2020 is die liedjie «Хавчик» vrygestel - 'n samewerking tussen Milokhin en Timati en Dzhigan.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_vaSUFXXWkY|title=Тимати, Джиган, Даня Милохин - Хавчик (Премьера клипа, 2020) - YouTube|date=2020-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017170835/https://www.youtube.com/watch?v=_vaSUFXXWkY|archive-date=2020-10-17|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.rap.ru/video/8627|title=ТИМАТИ, ДЖИГАН И ТИК-ТОКЕР ДАНЯ МИЛОХИН ВЫПУСТИЛИ КЛИП «ХАВЧИК»|date=2020-06-10|website=[[Rap.ru]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813170722/http://www.rap.ru/video/8627|archive-date=2020-08-13|url-status=live|access-date=2020-08-10}}</ref> Aan die einde van dieselfde maand het hy nog 'n solo-liedjie vrygestel, «Я подонок».<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ" /><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9VUtLwohlK4|title=Даня Милохин - Подонок (Премьера трека / 2020) - YouTube|date=2020-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200730040155/https://www.youtube.com/watch?v=9VUtLwohlK4&feature=applinks|archive-date=2020-07-30|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> Op 6 September 2020 het hy die enkelsnit «Лав» <ref name="Премьера: Даня Милохин представил романтичный трек «Лав» • ТНТ MUSIC — Здесь твоя музыка">{{Cite web|url=https://tntmusic.ru/13680-premera-danya-milokhin-predstavil-romantichnyi-trek-lav/|title=Премьера: Даня Милохин представил романтичный трек «Лав»|date=2020-09-07|publisher=[[ТНТ MUSIC]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031125813/https://tntmusic.ru/13680-premera-danya-milokhin-predstavil-romantichnyi-trek-lav/|archive-date=2020-10-31|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-vypustil-novyj-trek-posle-kotorogo-vy-zahotite-priznavatsya-v-lyubvi|title=Даня Милохин выпустил новый трек, после которого вы захотите признаваться в любви|date=2020-09-07|website=[[GQ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927112242/https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-vypustil-novyj-trek-posle-kotorogo-vy-zahotite-priznavatsya-v-lyubvi|archive-date=2020-09-27|url-status=live|access-date=2020-09-07}}</ref> vrygestel. Die video is op 30 September <ref>{{Cite web|url=https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-lav|title=Даня Милохин выпустил клип на трек «Лав»|last=Диана Иванова|website=[[GQ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009033843/https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-lav|archive-date=2020-10-09|url-status=live|access-date=2020-10-05}}</ref> vrygestel. Op 17 September 2020 is 'n video vrygestel vir die liedjie «Дико тусим», wat Milokhin saam met Nikolai Baskov opgeneem het <ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.eg.ru/showbusiness/950099-baskov-i-danya-milohin-prezentovali-novyy-klip-na-pesnyu-diko-tusim/|title=Басков и Даня Милохин презентовали новый клип на песню «Дико тусим»|last=Нечаусова Екатерина|date=2020-09-17|website=[[Экспресс-газета]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024201558/https://www.eg.ru/showbusiness/950099-baskov-i-danya-milohin-prezentovali-novyy-klip-na-pesnyu-diko-tusim/|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> . Op 21 April 2021 het hy sy debuutalbum “Boom” vrygestel wat agt snitte<ref>{{Cite web|url=https://www.intermedia.ru/news/357570|title=Даня Милохин выпустил альбом с ремиксом на дуэт с Николаем Басковым|date=2021-04-21|website=[[InterMedia]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421184200/https://www.intermedia.ru/news/357570|archive-date=2021-04-21|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://regnum.ru/news/3249565.html|title=«Бум»: Даня Милохин выпустил свой дебютный альбом|date=2021-04-21|website=[[Regnum]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421184201/https://regnum.ru/news/3249565.html|archive-date=2021-04-21|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref> ingesluit het. In 2021 het hy aan die Sber- advertensieveldtog deelgeneem en in 'n aantal video's en advertensies gespeel. Op 17 Mei is Milokhin se video vrygestel vir 'n advertensieveldtog vir Sberbank en Visa <ref>{{Cite web|url=https://press.sber.ru/publications/vezde-top-sber-vypustil-klip-s-danei-milokhinym|title=«Везде топ» — Сбер выпустил клип с Даней Милохиным|last=Сбер|website=sber.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604105914/https://press.sber.ru/publications/vezde-top-sber-vypustil-klip-s-danei-milokhinym|archive-date=2021-06-04|url-status=live|access-date=2021-05-17}}</ref> . In 2021 het hy een van die sprekers by en die jeuggesig van die St. Petersburg Internasionale Ekonomiese Forum geword.<ref>{{Cite web|url=https://medialeaks.ru/0206tat-trnd-pmef/|title=Даня Милохин выступил на экономическом форуме в Санкт-Петербурге|website=medialeaks.ru|language=ru-RU|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606192434/https://medialeaks.ru/0206tat-trnd-pmef/|archive-date=2021-06-06|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://life.ru/p/1401059|title=Экономика TikTok. Милохин выступил на ПМЭФ-2021|website=Life.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606192434/https://life.ru/p/1401059|archive-date=2021-06-06|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref> Hy is later deur die amptelike verteenwoordiger van die Russiese ministerie van buitelandse sake, Maria Zakharova, gekritiseer vir "klowery" by die forum.<ref>{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/community/46568570-zaharova-otchitala-sobchak-i-milohina-za-klounadu-na-pmef/|title=Захарова отчитала Собчак и Милохина за «клоунаду» на ПМЭФ|website=Рамблер/новости|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605182049/https://news.rambler.ru/community/46568570-zaharova-otchitala-sobchak-i-milohina-za-klounadu-na-pmef/|archive-date=2021-06-05|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.5-tv.ru/news/345575/teper-nazemlu-milohin-ustroil-lezbise-ssobcak-napmef2021/|title=«Теперь на землю!» — Милохин устроил лежбище с Собчак на ПМЭФ-2021|last=Егор Измалкин|website=Пятый канал|language=ru|access-date=2021-06-06}}</ref> Vanaf middel Julie 2021 het Danya Milokhin meer as 14 miljoen volgelinge op TikTok,<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> en meer as 3 miljoen op [[Instagram]].<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°" /> == Diskografie == === Album === {| class="wikitable" style="font-size: 100%" !Naam ! Inligting |- | "БУМ" | * Vrystelling: 21 April 2021 <ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/ru/album/%D0%B1%D1%83%D0%BC/1561042444|title=Альбом «БУМ» (Даня Милохин)|website=[[Apple Music]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420211235/https://music.apple.com/ru/album/%D0%B1%D1%83%D0%BC/1561042444|archive-date=2021-04-20|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref> * Etiket: Dream Team Family * Formaat: digitale verspreiding |} === Enkelspelers === {| class="wikitable" ! rowspan="2" | Jaar ! rowspan="2" | Naam ! colspan="3" | Trefferlyste ! rowspan="2" | Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Top radio- en YouTube-treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/all/all|title=Radio & YouTube – Top Week Hits|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210807142805/https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/all/all|archive-date=2021-08-07|url-status=live|access-date=2020-08-10}}<br />Для остальных песен: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|title=Даня Милохин и Николай Басков — Дико тусим|website=[[Tophit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012223749/https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|archive-date=2020-10-12|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Radio en YouTube Russiese treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|title=Radio & YouTube – Top Week Hits (Russia)|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211025109/https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|archive-date=2022-02-11|url-status=live|access-date=2020-08-10}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Top YouTube Russiese treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|title=YouTube – Top Week Hits (Russia)|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921004746/https://tophit.ru/ru/chart/youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|archive-date=2021-09-21|url-status=live|access-date=2020-08-10}}<br />Для остальных песен: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|title=Даня Милохин и Николай Басков — Дико тусим|website=[[Tophit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012223749/https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|archive-date=2020-10-12|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> |- | rowspan="11" | 2020 | "Я дома" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Хавчик"<br /><small>(met Timati en Dzhigan)</small> | align="center" | 23 | align="center" | elf | align="center" | 2 | align="center" | "Транзит"<br /><small>(album ''Timati'')</small> |- | "Подонок" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | rowspan="11" align="center" | — |- | "Потанцуй со мной" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Лав" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Дико тусим"<br /><small>(met Nikolai Baskov)</small> | align="center" | 190 | align="center" | — | align="center" | 46 |- | "Детство"<br /><small>(saam met Artur Babich ) (cover van 'n liedjie deur Rauf en Faik)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Есть только миг"<br /><small>(met Maruv )</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Обращение к 2020 году" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | |- | "Чётко"<br /><small>(saam met Artur Babich)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | |- | "Новый год"<br /><small>(met Artur Babich, Oleg Liquidator & Klimtok)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="8" | 2021 | "Выдыхаю боль" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Among Us"<br /><small>(met Nikita Levinsky)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Единорог" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | "БУМ" |- | "Везде топ" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | rowspan="10" align="center" | — |- | "Мама"<br /><small>(met Sorry Jesus)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "so low"<br /><small>(met escape)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Башня"<br /><small>(met gr. Mumiy Troll)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Дико влюблены"<br /><small>(saam met Nikolai Baskov)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="3" | 2022 | "Без капли мыслей" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Выпускной" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Изи на (Дисс на первый)" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="2" | 2023 | "Зануда" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "На день интересна"<br /><small>(met Nekoglai)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |} == Graderings == * Die hoogs betaalde TikTokers volgens ''Forbes'' - 6de plek <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.forbes.ru//rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|title=Миллионы 20-летних: рейтинг самых высокооплачиваемых тиктокеров. № 6. Даня Милохин {{!}} Карьера и свой бизнес|date=2020-10-12|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709194059/https://www.forbes.ru/rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|archive-date=2021-07-09|url-status=live|access-date=2021-05-12}}</ref> * Die gewildste TikTokers in Rusland volgens MTV - 10de plek <ref name="Самые популярные тиктокеры в мире и России: ТОП-10">{{Cite web|url=https://www.mtv.ru/news/top-10-populyarnykh-tiktokerov-mira/#russia|title=Самые популярные тиктокеры в мире и России: ТОП-10|date=2020-12-17|publisher=[[MTV Russia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122055743/https://www.mtv.ru/news/top-10-populyarnykh-tiktokerov-mira/#russia|archive-date=2021-01-22|url-status=live|access-date=2021-01-04}}</ref> * Top 5 sangsterre " [[TikTok]] " - 1ste plek <ref name="Самые яркие звезды TikTok: песни, видео, интересные факты о тиктокерах">{{Cite web|url=https://www.kp.ru/afisha/msk/obzory/moj-gorod/samye-yarkie-zvezdy-tiktok/|title=Самые яркие звезды TikTok: песни, видео, интересные факты о тиктокерах|publisher=[[Комсомольская правда]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216151756/https://www.kp.ru/afisha/msk/obzory/moj-gorod/samye-yarkie-zvezdy-tiktok/|archive-date=2021-02-16|url-status=live|access-date=2021-01-05}}</ref> * In 2022 het hy die 7de plek in die Romir Influence Ranking <ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/culture/news/2022/01/08/n_17113759.shtml|title=Составлен топ-10 инфлюенсеров — блогеров России - Газета.Ru {{!}} Новости|website=Газета.Ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20220109132005/https://www.gazeta.ru/culture/news/2022/01/08/n_17113759.shtml|archive-date=2022-01-09|url-status=live|access-date=2022-01-09}}</ref> behaal. == Notas == === Voetnotas === {{Notas}} === Bronne === {{Verwysings}} [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Geboortes in 2001]] [[Kategorie:Russiese musici]] 4w4c5cktqx6e79vi2xi4nbwoelnvkwi 2894634 2894633 2026-04-17T16:57:57Z Oesjaar 7467 /* Beroep */ Verbeter 2894634 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} <!--{{Блогер | имя = Даня Милохин<br>Danya Milokhin | род деятельности = {{тиктокер/кат|России}}<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020" />, [[рэп|рэп-исполнитель]]<ref>{{Cite web |lang=ru |url=https://sobesednik.ru/shou-biznes/20200917-baskov-stal-reperom-novyj-klip |title=Басков стал рэпером: новый клип Николая Баскова и Дани Милохина бьет все рекорды в Youtube (автор: Савельев Михаил) |website=[[Собеседник]] |date=2020-09-17 |access-date=2020-10-27 |deadlink=no |archive-date=2020-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919202259/https://sobesednik.ru/shou-biznes/20200917-baskov-stal-reperom-novyj-klip }} {{ютубер/кат|России}}</ref> | название канала YouTube = Даня Милохин | ссылка на канал YouTube = @MILOKHINLOH | дата создания YouTube = {{Дата основания|5|6|2020|лет|nocat=1}} | подписчики YouTube = 805 тыс | подписчики YouTube дата = сентябрь 2023 | просмотры YouTube = 19,8 млн | просмотры YouTube дата = сентябрь 2023 | серебряная кнопка YouTube = да | серебряная кнопка YouTube год = 2020 | название аккаунта TikTok = danya_milokhin | ссылка на аккаунт TikTok = danya_milokhin | подписчики TikTok = 17,4 млн | подписчики TikTok дата = сентябрь 2023 | лайки TikTok = 933,1 млн | лайки TikTok дата = сентябрь 2023 }} --> '''Danila Vyacheslavovich''' ('''Danya''') '''Milokhin'''<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|title=«Самый популярный мальчик на земле»: как 18-летний сирота из Оренбурга стал звездой TikTok и зарабатывает 2 млн рублей в месяц|last=Ильмира Гайсина|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230133017/https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|archive-date=2020-12-30|url-status=live|access-date=2021-05-01}}</ref> (gebore [[6 Desember]] [[2001]], [[Orenburg]])<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> is 'n Russiese [[TikTok|ТikТoker]],<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> [[Kletsrym|kletsrymer]], musikant,<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> videoblogger, rolprent- en stemakteur . In Oktober 2020 het Russiese ''Forbes'' Milokhin in die 6de plek geplaas op sy eerste lys ooit van die hoogste betaalde [[TikTok|TikTokers]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.forbes.ru//rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|title=Миллионы 20-летних: рейтинг самых высокооплачиваемых тиктокеров. № 6. Даня Милохин {{!}} Карьера и свой бизнес|date=2020-10-12|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709194059/https://www.forbes.ru/rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|archive-date=2021-07-09|url-status=live|access-date=2021-05-12}}</ref> == Biografie == Danila Milokhin is op 6 Desember 2001 in [[Orenburg]] gebore.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Sy kinderjare was nie maklik nie: sy pa, wat [[Alkoholisme|aan alkoholisme]] gely het, en sy ma is geskei, en op die ouderdom van drie het Danila saam met sy ouer broer in 'n weeshuis beland, waar die direkteur Yuri Shatunov se aanneemma, Valentina Tazekenova, was.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=2LfxWti007c|title=Юрий Шатунов - Тазекенова, Милохин/ "Привет Андрей" 17.10.20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103125240/https://www.youtube.com/watch?v=2LfxWti007c&feature=youtu.be|archive-date=2020-11-03|url-status=live|access-date=2020-12-30}}</ref><ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°" /><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /><ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Toe Danila 13 jaar oud was, is hy en sy broer Ilya deur 'n pleeggesin aangeneem.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Anders as Ilya, wat in die kinderhuis 'n kandidaat geword het vir meestersport in [[skaak]] (as gevolg van sy begeerte om aan te hou sport, wou hy nie die kinderhuis verlaat toe hierdie geleentheid hom voordoen nie), het Danila geen belangstelling in óf studies óf sport getoon nie.{{voetnota|Volgens 'n onderhoud met die TV-kanaal ''Музыка Первого'' het hy as kind nog hokkie gespeel.<ref name="5 фактов о Дане Милохине - Музыка Первого">{{Cite web |url=https://www.muz1.tv/events/14220 |title=5 фактов о Дане Милохине |website=[[Музыка Первого]] |date=2020-05-01 |access-date=2020-09-28 |archive-date=2020-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001134416/https://www.muz1.tv/events/14220 |deadlink=no }}</ref>}} <ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tntmusic.ru/12812-zvezda-tiktok-danya-milokhin-na-karantine-deneg-stalo-bolshe/|title=Звезда TikTok Даня Милохин: «На карантине денег стало больше!»|date=2020-05-20|website=[[ТНТ Music]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813163155/https://tntmusic.ru/12812-zvezda-tiktok-danya-milokhin-na-karantine-deneg-stalo-bolshe/|archive-date=2020-08-13|url-status=live|access-date=2020-09-29}}</ref> Op die ouderdom van 16 het hy aan dwelms verslaaf geraak; hy het later daarin geslaag om sy verslawing te oorkom.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> In 2022 het hy 'n deelnemer geword aan die skou "Ice Age" saam met die tweemalige wêreldkampioen Evgenia Medvedeva.<ref>{{Cite web|url=https://www.championat.com/figureskating/article-4867619-danya-milohin-brosil-zhenyu-medvedevu-i-ushyol-s-lednikovogo-perioda-chto-proizoshlo.html|title=«Не могу уступать сердцу». Милохин жестоко подставил Медведеву в «Ледниковом периоде»|date=2022-10-25|website=«[[Чемпионат]]».|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025205340/https://www.championat.com/figureskating/article-4867619-danya-milohin-brosil-zhenyu-medvedevu-i-ushyol-s-lednikovogo-perioda-chto-proizoshlo.html|archive-date=2022-10-25|url-status=live|access-date=2022-12-29}}</ref> In Oktober 2022 het 'n voormalige veiligheidsbeampte 'n veroordeling teen Milokhin geskryf omdat hy die Oekraïense volkslied op 'n stroom saam met 'n Oekraïense blogger gesing het.<ref>{{Cite web|url=https://theins.info/news/257220|title=Бывший силовик донес на Милохина в Генпрокуратуру из-за исполнения гимна Украины|website=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221124225215/https://theins.info/news/257220|archive-date=2022-11-24|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> Daarna het hy met vakansie na [[Doebai (stad)|Dubai]] gevlieg,<ref>{{Cite web|url=https://theins.info/antifake/264498|title=Фейк РИА «Новости»: уехавшие артисты «выстроились в очередь» на возвращение в Россию|website=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830083925/https://theins.info/antifake/264498|archive-date=2023-08-30|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> en toe na [[Los Angeles]] ([[Verenigde State van Amerika|VSA]]),<ref>{{Cite web|url=https://spletnik.ru/107457-kak-zhivut-tiktokery-v-krizis.html|title=Даня Милохин и другие тиктокеры уезжают в США в поисках новой аудитории: "Кто-то делает визы, кто-то уже там"|last=Смирнова|first=Ксения|date=2022-09-12|publisher=Spltnk|archive-url=https://web.archive.org/web/20221230164225/https://spletnik.ru/107457-kak-zhivut-tiktokery-v-krizis.html|archive-date=2022-12-30|url-status=live|access-date=2022-12-30}}</ref> maar terselfdertyd ontken hy gerugte oor sy emigrasie na die VSA, en keer later terug na Rusland.<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2022/10/19/milohin/|title=Даня Милохин прокомментировал слухи об эмиграции|date=2022-10-19|website=[[Lenta.ru]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221230163735/https://lenta.ru/news/2022/10/19/milohin/|archive-date=2022-12-30|url-status=live|access-date=2022-12-29}}</ref> Op 11 September 2023 het hy Rusland weer vir Dubai verlaat na Ekaterina Mizulina se veroordeling wat 'n beroep op die Ministerie van Verdediging gedoen het om Milokhin in die weermag te roep.<ref>{{Cite web|url=https://holod.media/2023/09/12/milokhin/|title=Тиктокер Милохин покинул Россию после доноса Мизулиной в Минобороны|date=2023-09-12|website=«Холод»|language=ru-RU|archive-url=https://web.archive.org/web/20230914033033/https://holod.media/2023/09/12/milokhin/|archive-date=2023-09-14|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.currenttime.tv/a/tik-toker-danya-milohin-ekateriny-mizulinoy/32589713.html|title=Танцы на Красной площади и срочный отъезд. Тиктокер Даня Милохин снова покинул РФ после просьбы Екатерины Мизулиной призвать его в армию|date=2023-09-12|website=Настоящее Время|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913235809/https://www.currenttime.tv/a/tik-toker-danya-milohin-ekateriny-mizulinoy/32589713.html|archive-date=2023-09-13|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://meduza.io/news/2023/09/12/mizulina-soobschila-chto-danya-milohin-srochno-uletel-iz-rossii-nakanune-ona-prosila-prizvat-ego-v-armiyu|title=Мизулина сообщила, что Даня Милохин срочно улетел из России. Накануне она просила призвать его в армию|website=Meduza|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913052735/https://meduza.io/news/2023/09/12/mizulina-soobschila-chto-danya-milohin-srochno-uletel-iz-rossii-nakanune-ona-prosila-prizvat-ego-v-armiyu|archive-date=2023-09-13|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> == Beroep == In 2019 het hy 'n rekening op [[TikTok]] geopen, waar hy video's begin plaas het.<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Op daardie stadium het hy in Anapa gewoon en as 'n kelner gewerk,<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /> toe besluit hy om na [[Moskou]] te trek.<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /><ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Terselfdertyd het Yaroslav Andreev, stigter van die WildJam-agentskap, die aandag op hom gevestig en Milokhin genooi om deel te neem aan integrasies vir borge. Die agentskap het die werk met adverteerders oorgeneem. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|title=«Самый популярный мальчик на земле»: как 18-летний сирота из Оренбурга стал звездой TikTok и зарабатывает 2 млн рублей в месяц|website=Forbes.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230133017/https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|archive-date=2020-12-30|url-status=live|access-date=2021-07-04}}</ref> Op 10 Maart 2020 het hy 'n TikTok-span (die sogenaamde "Tiktok-huis" of "Tiktoker-huis") gestig genaamd Dream Team House.<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Тиктокеры из Dream Team House стали героями обложки российского Elle Girl | | SRSLY.RU">{{Cite web|url=https://srsly.ru/article/show/3265/|title=Тиктокеры из Dream Team House стали героями обложки российского Elle Girl|date=2020-07-11|website=SRSLY|archive-url=https://web.archive.org/web/20200930224915/https://srsly.ru/article/show/3265/|archive-date=2020-09-30|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> Danya het besluit om sy hand met musiek te probeer, en het die liedjie «Я дома» gekomponeer en gepubliseer, wat praat oor die feit dat hy in selfisolasie is weens [[Covid-19-pandemie|die verspreiding van koronavirus]]. Die snit het baie gewild geword op TikTok; duisende video's is daaroor gemaak.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Boonop is 'n video op 6 Mei op YouTube vrygestel, <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=NM4C3wnXzxE|title=Даня Милохин - Я Дома (Премьера клипа / 2020) - YouTube|date=2020-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014171936/https://www.youtube.com/watch?v=NM4C3wnXzxE|archive-date=2020-10-14|url-status=live|access-date=2020-09-20}}</ref> wat vinnig miljoene kyke versamel het.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ" /> Op 10 Junie 2020 is die liedjie «Хавчик» vrygestel - 'n samewerking tussen Milokhin en Timati en Dzhigan.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_vaSUFXXWkY|title=Тимати, Джиган, Даня Милохин - Хавчик (Премьера клипа, 2020) - YouTube|date=2020-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017170835/https://www.youtube.com/watch?v=_vaSUFXXWkY|archive-date=2020-10-17|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.rap.ru/video/8627|title=ТИМАТИ, ДЖИГАН И ТИК-ТОКЕР ДАНЯ МИЛОХИН ВЫПУСТИЛИ КЛИП «ХАВЧИК»|date=2020-06-10|website=[[Rap.ru]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813170722/http://www.rap.ru/video/8627|archive-date=2020-08-13|url-status=live|access-date=2020-08-10}}</ref> Aan die einde van dieselfde maand het hy nog 'n solo-liedjie vrygestel, «Я подонок».<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ" /><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9VUtLwohlK4|title=Даня Милохин - Подонок (Премьера трека / 2020) - YouTube|date=2020-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200730040155/https://www.youtube.com/watch?v=9VUtLwohlK4&feature=applinks|archive-date=2020-07-30|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> Op 6 September 2020 het hy die enkelsnit «Лав» <ref name="Премьера: Даня Милохин представил романтичный трек «Лав» • ТНТ MUSIC — Здесь твоя музыка">{{Cite web|url=https://tntmusic.ru/13680-premera-danya-milokhin-predstavil-romantichnyi-trek-lav/|title=Премьера: Даня Милохин представил романтичный трек «Лав»|date=2020-09-07|publisher=[[ТНТ MUSIC]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031125813/https://tntmusic.ru/13680-premera-danya-milokhin-predstavil-romantichnyi-trek-lav/|archive-date=2020-10-31|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-vypustil-novyj-trek-posle-kotorogo-vy-zahotite-priznavatsya-v-lyubvi|title=Даня Милохин выпустил новый трек, после которого вы захотите признаваться в любви|date=2020-09-07|website=[[GQ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927112242/https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-vypustil-novyj-trek-posle-kotorogo-vy-zahotite-priznavatsya-v-lyubvi|archive-date=2020-09-27|url-status=live|access-date=2020-09-07}}</ref> vrygestel. Die video is op 30 September <ref>{{Cite web|url=https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-lav|title=Даня Милохин выпустил клип на трек «Лав»|last=Диана Иванова|website=[[GQ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009033843/https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-lav|archive-date=2020-10-09|url-status=live|access-date=2020-10-05}}</ref> vrygestel. Op 17 September 2020 is 'n video vrygestel vir die liedjie «Дико тусим», wat Milokhin saam met Nikolai Baskov opgeneem het <ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.eg.ru/showbusiness/950099-baskov-i-danya-milohin-prezentovali-novyy-klip-na-pesnyu-diko-tusim/|title=Басков и Даня Милохин презентовали новый клип на песню «Дико тусим»|last=Нечаусова Екатерина|date=2020-09-17|website=[[Экспресс-газета]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024201558/https://www.eg.ru/showbusiness/950099-baskov-i-danya-milohin-prezentovali-novyy-klip-na-pesnyu-diko-tusim/|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> . Op 21 April 2021 het hy sy debuutalbum “Boom” vrygestel wat agt snitte<ref>{{Cite web|url=https://www.intermedia.ru/news/357570|title=Даня Милохин выпустил альбом с ремиксом на дуэт с Николаем Басковым|date=2021-04-21|website=[[InterMedia]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421184200/https://www.intermedia.ru/news/357570|archive-date=2021-04-21|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://regnum.ru/news/3249565.html|title=«Бум»: Даня Милохин выпустил свой дебютный альбом|date=2021-04-21|website=[[Regnum]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421184201/https://regnum.ru/news/3249565.html|archive-date=2021-04-21|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref> ingesluit het. In 2021 het hy aan die Sber- advertensieveldtog deelgeneem en in 'n aantal video's en advertensies gespeel. Op 17 Mei is Milokhin se video vrygestel vir 'n advertensieveldtog vir Sberbank en Visa <ref>{{Cite web|url=https://press.sber.ru/publications/vezde-top-sber-vypustil-klip-s-danei-milokhinym|title=«Везде топ» — Сбер выпустил клип с Даней Милохиным|last=Сбер|website=sber.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604105914/https://press.sber.ru/publications/vezde-top-sber-vypustil-klip-s-danei-milokhinym|archive-date=2021-06-04|url-status=live|access-date=2021-05-17}}</ref> . In 2021 het hy een van die sprekers by en die jeuggesig van die St. Petersburg Internasionale Ekonomiese Forum geword.<ref>{{Cite web|url=https://medialeaks.ru/0206tat-trnd-pmef/|title=Даня Милохин выступил на экономическом форуме в Санкт-Петербурге|website=medialeaks.ru|language=ru-RU|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606192434/https://medialeaks.ru/0206tat-trnd-pmef/|archive-date=2021-06-06|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://life.ru/p/1401059|title=Экономика TikTok. Милохин выступил на ПМЭФ-2021|website=Life.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606192434/https://life.ru/p/1401059|archive-date=2021-06-06|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref> Hy is later deur die amptelike verteenwoordiger van die Russiese ministerie van buitelandse sake, Maria Zakharova, gekritiseer vir "klowery" by die forum.<ref>{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/community/46568570-zaharova-otchitala-sobchak-i-milohina-za-klounadu-na-pmef/|title=Захарова отчитала Собчак и Милохина за «клоунаду» на ПМЭФ|website=Рамблер/новости|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605182049/https://news.rambler.ru/community/46568570-zaharova-otchitala-sobchak-i-milohina-za-klounadu-na-pmef/|archive-date=2021-06-05|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.5-tv.ru/news/345575/teper-nazemlu-milohin-ustroil-lezbise-ssobcak-napmef2021/|title=«Теперь на землю!» — Милохин устроил лежбище с Собчак на ПМЭФ-2021|last=Егор Измалкин|website=Пятый канал|language=ru|access-date=2021-06-06}}</ref> Vanaf middel Julie 2021 het Danya Milokhin meer as 14 miljoen volgelinge op TikTok,<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> en meer as 3 miljoen op [[Instagram]].<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°" /> == Diskografie == === Album === {| class="wikitable" style="font-size: 100%" !Naam ! Inligting |- | "БУМ" | * Vrystelling: 21 April 2021 <ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/ru/album/%D0%B1%D1%83%D0%BC/1561042444|title=Альбом «БУМ» (Даня Милохин)|website=[[Apple Music]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420211235/https://music.apple.com/ru/album/%D0%B1%D1%83%D0%BC/1561042444|archive-date=2021-04-20|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref> * Etiket: Dream Team Family * Formaat: digitale verspreiding |} === Enkelspelers === {| class="wikitable" ! rowspan="2" | Jaar ! rowspan="2" | Naam ! colspan="3" | Trefferlyste ! rowspan="2" | Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Top radio- en YouTube-treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/all/all|title=Radio & YouTube – Top Week Hits|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210807142805/https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/all/all|archive-date=2021-08-07|url-status=live|access-date=2020-08-10}}<br />Для остальных песен: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|title=Даня Милохин и Николай Басков — Дико тусим|website=[[Tophit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012223749/https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|archive-date=2020-10-12|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Radio en YouTube Russiese treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|title=Radio & YouTube – Top Week Hits (Russia)|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211025109/https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|archive-date=2022-02-11|url-status=live|access-date=2020-08-10}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Top YouTube Russiese treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|title=YouTube – Top Week Hits (Russia)|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921004746/https://tophit.ru/ru/chart/youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|archive-date=2021-09-21|url-status=live|access-date=2020-08-10}}<br />Для остальных песен: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|title=Даня Милохин и Николай Басков — Дико тусим|website=[[Tophit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012223749/https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|archive-date=2020-10-12|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> |- | rowspan="11" | 2020 | "Я дома" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Хавчик"<br /><small>(met Timati en Dzhigan)</small> | align="center" | 23 | align="center" | elf | align="center" | 2 | align="center" | "Транзит"<br /><small>(album ''Timati'')</small> |- | "Подонок" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | rowspan="11" align="center" | — |- | "Потанцуй со мной" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Лав" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Дико тусим"<br /><small>(met Nikolai Baskov)</small> | align="center" | 190 | align="center" | — | align="center" | 46 |- | "Детство"<br /><small>(saam met Artur Babich ) (cover van 'n liedjie deur Rauf en Faik)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Есть только миг"<br /><small>(met Maruv )</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Обращение к 2020 году" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | |- | "Чётко"<br /><small>(saam met Artur Babich)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | |- | "Новый год"<br /><small>(met Artur Babich, Oleg Liquidator & Klimtok)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="8" | 2021 | "Выдыхаю боль" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Among Us"<br /><small>(met Nikita Levinsky)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Единорог" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | "БУМ" |- | "Везде топ" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | rowspan="10" align="center" | — |- | "Мама"<br /><small>(met Sorry Jesus)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "so low"<br /><small>(met escape)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Башня"<br /><small>(met gr. Mumiy Troll)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Дико влюблены"<br /><small>(saam met Nikolai Baskov)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="3" | 2022 | "Без капли мыслей" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Выпускной" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Изи на (Дисс на первый)" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="2" | 2023 | "Зануда" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "На день интересна"<br /><small>(met Nekoglai)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |} == Graderings == * Die hoogs betaalde TikTokers volgens ''Forbes'' - 6de plek <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.forbes.ru//rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|title=Миллионы 20-летних: рейтинг самых высокооплачиваемых тиктокеров. № 6. Даня Милохин {{!}} Карьера и свой бизнес|date=2020-10-12|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709194059/https://www.forbes.ru/rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|archive-date=2021-07-09|url-status=live|access-date=2021-05-12}}</ref> * Die gewildste TikTokers in Rusland volgens MTV - 10de plek <ref name="Самые популярные тиктокеры в мире и России: ТОП-10">{{Cite web|url=https://www.mtv.ru/news/top-10-populyarnykh-tiktokerov-mira/#russia|title=Самые популярные тиктокеры в мире и России: ТОП-10|date=2020-12-17|publisher=[[MTV Russia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122055743/https://www.mtv.ru/news/top-10-populyarnykh-tiktokerov-mira/#russia|archive-date=2021-01-22|url-status=live|access-date=2021-01-04}}</ref> * Top 5 sangsterre " [[TikTok]] " - 1ste plek <ref name="Самые яркие звезды TikTok: песни, видео, интересные факты о тиктокерах">{{Cite web|url=https://www.kp.ru/afisha/msk/obzory/moj-gorod/samye-yarkie-zvezdy-tiktok/|title=Самые яркие звезды TikTok: песни, видео, интересные факты о тиктокерах|publisher=[[Комсомольская правда]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216151756/https://www.kp.ru/afisha/msk/obzory/moj-gorod/samye-yarkie-zvezdy-tiktok/|archive-date=2021-02-16|url-status=live|access-date=2021-01-05}}</ref> * In 2022 het hy die 7de plek in die Romir Influence Ranking <ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/culture/news/2022/01/08/n_17113759.shtml|title=Составлен топ-10 инфлюенсеров — блогеров России - Газета.Ru {{!}} Новости|website=Газета.Ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20220109132005/https://www.gazeta.ru/culture/news/2022/01/08/n_17113759.shtml|archive-date=2022-01-09|url-status=live|access-date=2022-01-09}}</ref> behaal. == Notas == === Voetnotas === {{Notas}} === Bronne === {{Verwysings}} [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Geboortes in 2001]] [[Kategorie:Russiese musici]] 9egux92kbhzyj8ox6gap2736tmha59w 2894635 2894634 2026-04-17T16:58:26Z Oesjaar 7467 /* Beroep */ Verbeter 2894635 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} <!--{{Блогер | имя = Даня Милохин<br>Danya Milokhin | род деятельности = {{тиктокер/кат|России}}<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020" />, [[рэп|рэп-исполнитель]]<ref>{{Cite web |lang=ru |url=https://sobesednik.ru/shou-biznes/20200917-baskov-stal-reperom-novyj-klip |title=Басков стал рэпером: новый клип Николая Баскова и Дани Милохина бьет все рекорды в Youtube (автор: Савельев Михаил) |website=[[Собеседник]] |date=2020-09-17 |access-date=2020-10-27 |deadlink=no |archive-date=2020-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919202259/https://sobesednik.ru/shou-biznes/20200917-baskov-stal-reperom-novyj-klip }} {{ютубер/кат|России}}</ref> | название канала YouTube = Даня Милохин | ссылка на канал YouTube = @MILOKHINLOH | дата создания YouTube = {{Дата основания|5|6|2020|лет|nocat=1}} | подписчики YouTube = 805 тыс | подписчики YouTube дата = сентябрь 2023 | просмотры YouTube = 19,8 млн | просмотры YouTube дата = сентябрь 2023 | серебряная кнопка YouTube = да | серебряная кнопка YouTube год = 2020 | название аккаунта TikTok = danya_milokhin | ссылка на аккаунт TikTok = danya_milokhin | подписчики TikTok = 17,4 млн | подписчики TikTok дата = сентябрь 2023 | лайки TikTok = 933,1 млн | лайки TikTok дата = сентябрь 2023 }} --> '''Danila Vyacheslavovich''' ('''Danya''') '''Milokhin'''<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|title=«Самый популярный мальчик на земле»: как 18-летний сирота из Оренбурга стал звездой TikTok и зарабатывает 2 млн рублей в месяц|last=Ильмира Гайсина|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230133017/https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|archive-date=2020-12-30|url-status=live|access-date=2021-05-01}}</ref> (gebore [[6 Desember]] [[2001]], [[Orenburg]])<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> is 'n Russiese [[TikTok|ТikТoker]],<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> [[Kletsrym|kletsrymer]], musikant,<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> videoblogger, rolprent- en stemakteur . In Oktober 2020 het Russiese ''Forbes'' Milokhin in die 6de plek geplaas op sy eerste lys ooit van die hoogste betaalde [[TikTok|TikTokers]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.forbes.ru//rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|title=Миллионы 20-летних: рейтинг самых высокооплачиваемых тиктокеров. № 6. Даня Милохин {{!}} Карьера и свой бизнес|date=2020-10-12|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709194059/https://www.forbes.ru/rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|archive-date=2021-07-09|url-status=live|access-date=2021-05-12}}</ref> == Biografie == Danila Milokhin is op 6 Desember 2001 in [[Orenburg]] gebore.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Sy kinderjare was nie maklik nie: sy pa, wat [[Alkoholisme|aan alkoholisme]] gely het, en sy ma is geskei, en op die ouderdom van drie het Danila saam met sy ouer broer in 'n weeshuis beland, waar die direkteur Yuri Shatunov se aanneemma, Valentina Tazekenova, was.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=2LfxWti007c|title=Юрий Шатунов - Тазекенова, Милохин/ "Привет Андрей" 17.10.20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103125240/https://www.youtube.com/watch?v=2LfxWti007c&feature=youtu.be|archive-date=2020-11-03|url-status=live|access-date=2020-12-30}}</ref><ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°" /><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /><ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Toe Danila 13 jaar oud was, is hy en sy broer Ilya deur 'n pleeggesin aangeneem.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Anders as Ilya, wat in die kinderhuis 'n kandidaat geword het vir meestersport in [[skaak]] (as gevolg van sy begeerte om aan te hou sport, wou hy nie die kinderhuis verlaat toe hierdie geleentheid hom voordoen nie), het Danila geen belangstelling in óf studies óf sport getoon nie.{{voetnota|Volgens 'n onderhoud met die TV-kanaal ''Музыка Первого'' het hy as kind nog hokkie gespeel.<ref name="5 фактов о Дане Милохине - Музыка Первого">{{Cite web |url=https://www.muz1.tv/events/14220 |title=5 фактов о Дане Милохине |website=[[Музыка Первого]] |date=2020-05-01 |access-date=2020-09-28 |archive-date=2020-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001134416/https://www.muz1.tv/events/14220 |deadlink=no }}</ref>}} <ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tntmusic.ru/12812-zvezda-tiktok-danya-milokhin-na-karantine-deneg-stalo-bolshe/|title=Звезда TikTok Даня Милохин: «На карантине денег стало больше!»|date=2020-05-20|website=[[ТНТ Music]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813163155/https://tntmusic.ru/12812-zvezda-tiktok-danya-milokhin-na-karantine-deneg-stalo-bolshe/|archive-date=2020-08-13|url-status=live|access-date=2020-09-29}}</ref> Op die ouderdom van 16 het hy aan dwelms verslaaf geraak; hy het later daarin geslaag om sy verslawing te oorkom.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> In 2022 het hy 'n deelnemer geword aan die skou "Ice Age" saam met die tweemalige wêreldkampioen Evgenia Medvedeva.<ref>{{Cite web|url=https://www.championat.com/figureskating/article-4867619-danya-milohin-brosil-zhenyu-medvedevu-i-ushyol-s-lednikovogo-perioda-chto-proizoshlo.html|title=«Не могу уступать сердцу». Милохин жестоко подставил Медведеву в «Ледниковом периоде»|date=2022-10-25|website=«[[Чемпионат]]».|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025205340/https://www.championat.com/figureskating/article-4867619-danya-milohin-brosil-zhenyu-medvedevu-i-ushyol-s-lednikovogo-perioda-chto-proizoshlo.html|archive-date=2022-10-25|url-status=live|access-date=2022-12-29}}</ref> In Oktober 2022 het 'n voormalige veiligheidsbeampte 'n veroordeling teen Milokhin geskryf omdat hy die Oekraïense volkslied op 'n stroom saam met 'n Oekraïense blogger gesing het.<ref>{{Cite web|url=https://theins.info/news/257220|title=Бывший силовик донес на Милохина в Генпрокуратуру из-за исполнения гимна Украины|website=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221124225215/https://theins.info/news/257220|archive-date=2022-11-24|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> Daarna het hy met vakansie na [[Doebai (stad)|Dubai]] gevlieg,<ref>{{Cite web|url=https://theins.info/antifake/264498|title=Фейк РИА «Новости»: уехавшие артисты «выстроились в очередь» на возвращение в Россию|website=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830083925/https://theins.info/antifake/264498|archive-date=2023-08-30|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> en toe na [[Los Angeles]] ([[Verenigde State van Amerika|VSA]]),<ref>{{Cite web|url=https://spletnik.ru/107457-kak-zhivut-tiktokery-v-krizis.html|title=Даня Милохин и другие тиктокеры уезжают в США в поисках новой аудитории: "Кто-то делает визы, кто-то уже там"|last=Смирнова|first=Ксения|date=2022-09-12|publisher=Spltnk|archive-url=https://web.archive.org/web/20221230164225/https://spletnik.ru/107457-kak-zhivut-tiktokery-v-krizis.html|archive-date=2022-12-30|url-status=live|access-date=2022-12-30}}</ref> maar terselfdertyd ontken hy gerugte oor sy emigrasie na die VSA, en keer later terug na Rusland.<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2022/10/19/milohin/|title=Даня Милохин прокомментировал слухи об эмиграции|date=2022-10-19|website=[[Lenta.ru]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221230163735/https://lenta.ru/news/2022/10/19/milohin/|archive-date=2022-12-30|url-status=live|access-date=2022-12-29}}</ref> Op 11 September 2023 het hy Rusland weer vir Dubai verlaat na Ekaterina Mizulina se veroordeling wat 'n beroep op die Ministerie van Verdediging gedoen het om Milokhin in die weermag te roep.<ref>{{Cite web|url=https://holod.media/2023/09/12/milokhin/|title=Тиктокер Милохин покинул Россию после доноса Мизулиной в Минобороны|date=2023-09-12|website=«Холод»|language=ru-RU|archive-url=https://web.archive.org/web/20230914033033/https://holod.media/2023/09/12/milokhin/|archive-date=2023-09-14|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.currenttime.tv/a/tik-toker-danya-milohin-ekateriny-mizulinoy/32589713.html|title=Танцы на Красной площади и срочный отъезд. Тиктокер Даня Милохин снова покинул РФ после просьбы Екатерины Мизулиной призвать его в армию|date=2023-09-12|website=Настоящее Время|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913235809/https://www.currenttime.tv/a/tik-toker-danya-milohin-ekateriny-mizulinoy/32589713.html|archive-date=2023-09-13|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://meduza.io/news/2023/09/12/mizulina-soobschila-chto-danya-milohin-srochno-uletel-iz-rossii-nakanune-ona-prosila-prizvat-ego-v-armiyu|title=Мизулина сообщила, что Даня Милохин срочно улетел из России. Накануне она просила призвать его в армию|website=Meduza|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913052735/https://meduza.io/news/2023/09/12/mizulina-soobschila-chto-danya-milohin-srochno-uletel-iz-rossii-nakanune-ona-prosila-prizvat-ego-v-armiyu|archive-date=2023-09-13|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> == Beroep == In 2019 het hy 'n rekening op [[TikTok]] geopen, waar hy video's begin plaas het.<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Op daardie stadium het hy in Anapa gewoon en as 'n kelner gewerk,<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /> toe besluit hy om na [[Moskou]] te trek.<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /><ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Terselfdertyd het Yaroslav Andreev, stigter van die WildJam-agentskap, die aandag op hom gevestig en Milokhin genooi om deel te neem aan integrasies vir borge. Die agentskap het die werk met adverteerders oorgeneem. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|title=«Самый популярный мальчик на земле»: как 18-летний сирота из Оренбурга стал звездой TikTok и зарабатывает 2 млн рублей в месяц|website=Forbes.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230133017/https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|archive-date=2020-12-30|url-status=live|access-date=2021-07-04}}</ref> Op 10 Maart 2020 het hy 'n TikTok-span (die sogenaamde "Tiktok-huis" of "Tiktoker-huis") gestig genaamd Dream Team House.<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Тиктокеры из Dream Team House стали героями обложки российского Elle Girl | | SRSLY.RU">{{Cite web|url=https://srsly.ru/article/show/3265/|title=Тиктокеры из Dream Team House стали героями обложки российского Elle Girl|date=2020-07-11|website=SRSLY|archive-url=https://web.archive.org/web/20200930224915/https://srsly.ru/article/show/3265/|archive-date=2020-09-30|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> Danya het besluit om sy hand met musiek te probeer, en het die liedjie «Я дома» gekomponeer en gepubliseer, wat praat oor die feit dat hy in selfisolasie is weens [[Covid-19-pandemie|die verspreiding van koronavirus]]. Die snit het baie gewild geword op TikTok; duisende video's is daaroor gemaak.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Boonop is 'n video op 6 Mei op YouTube vrygestel, <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=NM4C3wnXzxE|title=Даня Милохин - Я Дома (Премьера клипа / 2020) - YouTube|date=2020-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014171936/https://www.youtube.com/watch?v=NM4C3wnXzxE|archive-date=2020-10-14|url-status=live|access-date=2020-09-20}}</ref> wat vinnig miljoene kyke versamel het.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ" /> Op 10 Junie 2020 is die liedjie «Хавчик» vrygestel - 'n samewerking tussen Milokhin en Timati en Dzhigan.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_vaSUFXXWkY|title=Тимати, Джиган, Даня Милохин - Хавчик (Премьера клипа, 2020) - YouTube|date=2020-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017170835/https://www.youtube.com/watch?v=_vaSUFXXWkY|archive-date=2020-10-17|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.rap.ru/video/8627|title=ТИМАТИ, ДЖИГАН И ТИК-ТОКЕР ДАНЯ МИЛОХИН ВЫПУСТИЛИ КЛИП «ХАВЧИК»|date=2020-06-10|website=[[Rap.ru]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813170722/http://www.rap.ru/video/8627|archive-date=2020-08-13|url-status=live|access-date=2020-08-10}}</ref> Aan die einde van dieselfde maand het hy nog 'n solo-liedjie vrygestel, «Я подонок».<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ" /><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9VUtLwohlK4|title=Даня Милохин - Подонок (Премьера трека / 2020) - YouTube|date=2020-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200730040155/https://www.youtube.com/watch?v=9VUtLwohlK4&feature=applinks|archive-date=2020-07-30|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> Op 6 September 2020 het hy die enkelsnit «Лав» <ref name="Премьера: Даня Милохин представил романтичный трек «Лав» • ТНТ MUSIC — Здесь твоя музыка">{{Cite web|url=https://tntmusic.ru/13680-premera-danya-milokhin-predstavil-romantichnyi-trek-lav/|title=Премьера: Даня Милохин представил романтичный трек «Лав»|date=2020-09-07|publisher=[[ТНТ MUSIC]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031125813/https://tntmusic.ru/13680-premera-danya-milokhin-predstavil-romantichnyi-trek-lav/|archive-date=2020-10-31|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-vypustil-novyj-trek-posle-kotorogo-vy-zahotite-priznavatsya-v-lyubvi|title=Даня Милохин выпустил новый трек, после которого вы захотите признаваться в любви|date=2020-09-07|website=[[GQ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927112242/https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-vypustil-novyj-trek-posle-kotorogo-vy-zahotite-priznavatsya-v-lyubvi|archive-date=2020-09-27|url-status=live|access-date=2020-09-07}}</ref> vrygestel. Die video is op 30 September <ref>{{Cite web|url=https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-lav|title=Даня Милохин выпустил клип на трек «Лав»|last=Диана Иванова|website=[[GQ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009033843/https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-lav|archive-date=2020-10-09|url-status=live|access-date=2020-10-05}}</ref> vrygestel. Op 17 September 2020 is 'n video vrygestel vir die liedjie «Дико тусим», wat Milokhin saam met Nikolai Baskov opgeneem het.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.eg.ru/showbusiness/950099-baskov-i-danya-milohin-prezentovali-novyy-klip-na-pesnyu-diko-tusim/|title=Басков и Даня Милохин презентовали новый клип на песню «Дико тусим»|last=Нечаусова Екатерина|date=2020-09-17|website=[[Экспресс-газета]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024201558/https://www.eg.ru/showbusiness/950099-baskov-i-danya-milohin-prezentovali-novyy-klip-na-pesnyu-diko-tusim/|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> Op 21 April 2021 het hy sy debuutalbum “Boom” vrygestel wat agt snitte<ref>{{Cite web|url=https://www.intermedia.ru/news/357570|title=Даня Милохин выпустил альбом с ремиксом на дуэт с Николаем Басковым|date=2021-04-21|website=[[InterMedia]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421184200/https://www.intermedia.ru/news/357570|archive-date=2021-04-21|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://regnum.ru/news/3249565.html|title=«Бум»: Даня Милохин выпустил свой дебютный альбом|date=2021-04-21|website=[[Regnum]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421184201/https://regnum.ru/news/3249565.html|archive-date=2021-04-21|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref> ingesluit het. In 2021 het hy aan die Sber- advertensieveldtog deelgeneem en in 'n aantal video's en advertensies gespeel. Op 17 Mei is Milokhin se video vrygestel vir 'n advertensieveldtog vir Sberbank en Visa <ref>{{Cite web|url=https://press.sber.ru/publications/vezde-top-sber-vypustil-klip-s-danei-milokhinym|title=«Везде топ» — Сбер выпустил клип с Даней Милохиным|last=Сбер|website=sber.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604105914/https://press.sber.ru/publications/vezde-top-sber-vypustil-klip-s-danei-milokhinym|archive-date=2021-06-04|url-status=live|access-date=2021-05-17}}</ref> . In 2021 het hy een van die sprekers by en die jeuggesig van die St. Petersburg Internasionale Ekonomiese Forum geword.<ref>{{Cite web|url=https://medialeaks.ru/0206tat-trnd-pmef/|title=Даня Милохин выступил на экономическом форуме в Санкт-Петербурге|website=medialeaks.ru|language=ru-RU|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606192434/https://medialeaks.ru/0206tat-trnd-pmef/|archive-date=2021-06-06|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://life.ru/p/1401059|title=Экономика TikTok. Милохин выступил на ПМЭФ-2021|website=Life.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606192434/https://life.ru/p/1401059|archive-date=2021-06-06|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref> Hy is later deur die amptelike verteenwoordiger van die Russiese ministerie van buitelandse sake, Maria Zakharova, gekritiseer vir "klowery" by die forum.<ref>{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/community/46568570-zaharova-otchitala-sobchak-i-milohina-za-klounadu-na-pmef/|title=Захарова отчитала Собчак и Милохина за «клоунаду» на ПМЭФ|website=Рамблер/новости|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605182049/https://news.rambler.ru/community/46568570-zaharova-otchitala-sobchak-i-milohina-za-klounadu-na-pmef/|archive-date=2021-06-05|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.5-tv.ru/news/345575/teper-nazemlu-milohin-ustroil-lezbise-ssobcak-napmef2021/|title=«Теперь на землю!» — Милохин устроил лежбище с Собчак на ПМЭФ-2021|last=Егор Измалкин|website=Пятый канал|language=ru|access-date=2021-06-06}}</ref> Vanaf middel Julie 2021 het Danya Milokhin meer as 14 miljoen volgelinge op TikTok,<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> en meer as 3 miljoen op [[Instagram]].<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°" /> == Diskografie == === Album === {| class="wikitable" style="font-size: 100%" !Naam ! Inligting |- | "БУМ" | * Vrystelling: 21 April 2021 <ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/ru/album/%D0%B1%D1%83%D0%BC/1561042444|title=Альбом «БУМ» (Даня Милохин)|website=[[Apple Music]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420211235/https://music.apple.com/ru/album/%D0%B1%D1%83%D0%BC/1561042444|archive-date=2021-04-20|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref> * Etiket: Dream Team Family * Formaat: digitale verspreiding |} === Enkelspelers === {| class="wikitable" ! rowspan="2" | Jaar ! rowspan="2" | Naam ! colspan="3" | Trefferlyste ! rowspan="2" | Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Top radio- en YouTube-treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/all/all|title=Radio & YouTube – Top Week Hits|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210807142805/https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/all/all|archive-date=2021-08-07|url-status=live|access-date=2020-08-10}}<br />Для остальных песен: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|title=Даня Милохин и Николай Басков — Дико тусим|website=[[Tophit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012223749/https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|archive-date=2020-10-12|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Radio en YouTube Russiese treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|title=Radio & YouTube – Top Week Hits (Russia)|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211025109/https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|archive-date=2022-02-11|url-status=live|access-date=2020-08-10}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Top YouTube Russiese treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|title=YouTube – Top Week Hits (Russia)|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921004746/https://tophit.ru/ru/chart/youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|archive-date=2021-09-21|url-status=live|access-date=2020-08-10}}<br />Для остальных песен: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|title=Даня Милохин и Николай Басков — Дико тусим|website=[[Tophit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012223749/https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|archive-date=2020-10-12|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> |- | rowspan="11" | 2020 | "Я дома" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Хавчик"<br /><small>(met Timati en Dzhigan)</small> | align="center" | 23 | align="center" | elf | align="center" | 2 | align="center" | "Транзит"<br /><small>(album ''Timati'')</small> |- | "Подонок" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | rowspan="11" align="center" | — |- | "Потанцуй со мной" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Лав" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Дико тусим"<br /><small>(met Nikolai Baskov)</small> | align="center" | 190 | align="center" | — | align="center" | 46 |- | "Детство"<br /><small>(saam met Artur Babich ) (cover van 'n liedjie deur Rauf en Faik)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Есть только миг"<br /><small>(met Maruv )</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Обращение к 2020 году" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | |- | "Чётко"<br /><small>(saam met Artur Babich)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | |- | "Новый год"<br /><small>(met Artur Babich, Oleg Liquidator & Klimtok)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="8" | 2021 | "Выдыхаю боль" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Among Us"<br /><small>(met Nikita Levinsky)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Единорог" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | "БУМ" |- | "Везде топ" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | rowspan="10" align="center" | — |- | "Мама"<br /><small>(met Sorry Jesus)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "so low"<br /><small>(met escape)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Башня"<br /><small>(met gr. Mumiy Troll)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Дико влюблены"<br /><small>(saam met Nikolai Baskov)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="3" | 2022 | "Без капли мыслей" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Выпускной" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Изи на (Дисс на первый)" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="2" | 2023 | "Зануда" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "На день интересна"<br /><small>(met Nekoglai)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |} == Graderings == * Die hoogs betaalde TikTokers volgens ''Forbes'' - 6de plek <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.forbes.ru//rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|title=Миллионы 20-летних: рейтинг самых высокооплачиваемых тиктокеров. № 6. Даня Милохин {{!}} Карьера и свой бизнес|date=2020-10-12|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709194059/https://www.forbes.ru/rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|archive-date=2021-07-09|url-status=live|access-date=2021-05-12}}</ref> * Die gewildste TikTokers in Rusland volgens MTV - 10de plek <ref name="Самые популярные тиктокеры в мире и России: ТОП-10">{{Cite web|url=https://www.mtv.ru/news/top-10-populyarnykh-tiktokerov-mira/#russia|title=Самые популярные тиктокеры в мире и России: ТОП-10|date=2020-12-17|publisher=[[MTV Russia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122055743/https://www.mtv.ru/news/top-10-populyarnykh-tiktokerov-mira/#russia|archive-date=2021-01-22|url-status=live|access-date=2021-01-04}}</ref> * Top 5 sangsterre " [[TikTok]] " - 1ste plek <ref name="Самые яркие звезды TikTok: песни, видео, интересные факты о тиктокерах">{{Cite web|url=https://www.kp.ru/afisha/msk/obzory/moj-gorod/samye-yarkie-zvezdy-tiktok/|title=Самые яркие звезды TikTok: песни, видео, интересные факты о тиктокерах|publisher=[[Комсомольская правда]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216151756/https://www.kp.ru/afisha/msk/obzory/moj-gorod/samye-yarkie-zvezdy-tiktok/|archive-date=2021-02-16|url-status=live|access-date=2021-01-05}}</ref> * In 2022 het hy die 7de plek in die Romir Influence Ranking <ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/culture/news/2022/01/08/n_17113759.shtml|title=Составлен топ-10 инфлюенсеров — блогеров России - Газета.Ru {{!}} Новости|website=Газета.Ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20220109132005/https://www.gazeta.ru/culture/news/2022/01/08/n_17113759.shtml|archive-date=2022-01-09|url-status=live|access-date=2022-01-09}}</ref> behaal. == Notas == === Voetnotas === {{Notas}} === Bronne === {{Verwysings}} [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Geboortes in 2001]] [[Kategorie:Russiese musici]] 36kvie7ujt0xlwd2d6qd00hdaxrlfl0 2894636 2894635 2026-04-17T16:58:56Z Oesjaar 7467 /* Beroep */ Verbeter 2894636 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} <!--{{Блогер | имя = Даня Милохин<br>Danya Milokhin | род деятельности = {{тиктокер/кат|России}}<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020" />, [[рэп|рэп-исполнитель]]<ref>{{Cite web |lang=ru |url=https://sobesednik.ru/shou-biznes/20200917-baskov-stal-reperom-novyj-klip |title=Басков стал рэпером: новый клип Николая Баскова и Дани Милохина бьет все рекорды в Youtube (автор: Савельев Михаил) |website=[[Собеседник]] |date=2020-09-17 |access-date=2020-10-27 |deadlink=no |archive-date=2020-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200919202259/https://sobesednik.ru/shou-biznes/20200917-baskov-stal-reperom-novyj-klip }} {{ютубер/кат|России}}</ref> | название канала YouTube = Даня Милохин | ссылка на канал YouTube = @MILOKHINLOH | дата создания YouTube = {{Дата основания|5|6|2020|лет|nocat=1}} | подписчики YouTube = 805 тыс | подписчики YouTube дата = сентябрь 2023 | просмотры YouTube = 19,8 млн | просмотры YouTube дата = сентябрь 2023 | серебряная кнопка YouTube = да | серебряная кнопка YouTube год = 2020 | название аккаунта TikTok = danya_milokhin | ссылка на аккаунт TikTok = danya_milokhin | подписчики TikTok = 17,4 млн | подписчики TikTok дата = сентябрь 2023 | лайки TikTok = 933,1 млн | лайки TikTok дата = сентябрь 2023 }} --> '''Danila Vyacheslavovich''' ('''Danya''') '''Milokhin'''<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|title=«Самый популярный мальчик на земле»: как 18-летний сирота из Оренбурга стал звездой TikTok и зарабатывает 2 млн рублей в месяц|last=Ильмира Гайсина|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230133017/https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|archive-date=2020-12-30|url-status=live|access-date=2021-05-01}}</ref> (gebore [[6 Desember]] [[2001]], [[Orenburg]])<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> is 'n Russiese [[TikTok|ТikТoker]],<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> [[Kletsrym|kletsrymer]], musikant,<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> videoblogger, rolprent- en stemakteur . In Oktober 2020 het Russiese ''Forbes'' Milokhin in die 6de plek geplaas op sy eerste lys ooit van die hoogste betaalde [[TikTok|TikTokers]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.forbes.ru//rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|title=Миллионы 20-летних: рейтинг самых высокооплачиваемых тиктокеров. № 6. Даня Милохин {{!}} Карьера и свой бизнес|date=2020-10-12|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709194059/https://www.forbes.ru/rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|archive-date=2021-07-09|url-status=live|access-date=2021-05-12}}</ref> == Biografie == Danila Milokhin is op 6 Desember 2001 in [[Orenburg]] gebore.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Sy kinderjare was nie maklik nie: sy pa, wat [[Alkoholisme|aan alkoholisme]] gely het, en sy ma is geskei, en op die ouderdom van drie het Danila saam met sy ouer broer in 'n weeshuis beland, waar die direkteur Yuri Shatunov se aanneemma, Valentina Tazekenova, was.<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=2LfxWti007c|title=Юрий Шатунов - Тазекенова, Милохин/ "Привет Андрей" 17.10.20|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103125240/https://www.youtube.com/watch?v=2LfxWti007c&feature=youtu.be|archive-date=2020-11-03|url-status=live|access-date=2020-12-30}}</ref><ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°" /><ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /><ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Toe Danila 13 jaar oud was, is hy en sy broer Ilya deur 'n pleeggesin aangeneem.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Anders as Ilya, wat in die kinderhuis 'n kandidaat geword het vir meestersport in [[skaak]] (as gevolg van sy begeerte om aan te hou sport, wou hy nie die kinderhuis verlaat toe hierdie geleentheid hom voordoen nie), het Danila geen belangstelling in óf studies óf sport getoon nie.{{voetnota|Volgens 'n onderhoud met die TV-kanaal ''Музыка Первого'' het hy as kind nog hokkie gespeel.<ref name="5 фактов о Дане Милохине - Музыка Первого">{{Cite web |url=https://www.muz1.tv/events/14220 |title=5 фактов о Дане Милохине |website=[[Музыка Первого]] |date=2020-05-01 |access-date=2020-09-28 |archive-date=2020-10-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201001134416/https://www.muz1.tv/events/14220 |deadlink=no }}</ref>}} <ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tntmusic.ru/12812-zvezda-tiktok-danya-milokhin-na-karantine-deneg-stalo-bolshe/|title=Звезда TikTok Даня Милохин: «На карантине денег стало больше!»|date=2020-05-20|website=[[ТНТ Music]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813163155/https://tntmusic.ru/12812-zvezda-tiktok-danya-milokhin-na-karantine-deneg-stalo-bolshe/|archive-date=2020-08-13|url-status=live|access-date=2020-09-29}}</ref> Op die ouderdom van 16 het hy aan dwelms verslaaf geraak; hy het later daarin geslaag om sy verslawing te oorkom.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> In 2022 het hy 'n deelnemer geword aan die skou "Ice Age" saam met die tweemalige wêreldkampioen Evgenia Medvedeva.<ref>{{Cite web|url=https://www.championat.com/figureskating/article-4867619-danya-milohin-brosil-zhenyu-medvedevu-i-ushyol-s-lednikovogo-perioda-chto-proizoshlo.html|title=«Не могу уступать сердцу». Милохин жестоко подставил Медведеву в «Ледниковом периоде»|date=2022-10-25|website=«[[Чемпионат]]».|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025205340/https://www.championat.com/figureskating/article-4867619-danya-milohin-brosil-zhenyu-medvedevu-i-ushyol-s-lednikovogo-perioda-chto-proizoshlo.html|archive-date=2022-10-25|url-status=live|access-date=2022-12-29}}</ref> In Oktober 2022 het 'n voormalige veiligheidsbeampte 'n veroordeling teen Milokhin geskryf omdat hy die Oekraïense volkslied op 'n stroom saam met 'n Oekraïense blogger gesing het.<ref>{{Cite web|url=https://theins.info/news/257220|title=Бывший силовик донес на Милохина в Генпрокуратуру из-за исполнения гимна Украины|website=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221124225215/https://theins.info/news/257220|archive-date=2022-11-24|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> Daarna het hy met vakansie na [[Doebai (stad)|Dubai]] gevlieg,<ref>{{Cite web|url=https://theins.info/antifake/264498|title=Фейк РИА «Новости»: уехавшие артисты «выстроились в очередь» на возвращение в Россию|website=The Insider|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230830083925/https://theins.info/antifake/264498|archive-date=2023-08-30|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> en toe na [[Los Angeles]] ([[Verenigde State van Amerika|VSA]]),<ref>{{Cite web|url=https://spletnik.ru/107457-kak-zhivut-tiktokery-v-krizis.html|title=Даня Милохин и другие тиктокеры уезжают в США в поисках новой аудитории: "Кто-то делает визы, кто-то уже там"|last=Смирнова|first=Ксения|date=2022-09-12|publisher=Spltnk|archive-url=https://web.archive.org/web/20221230164225/https://spletnik.ru/107457-kak-zhivut-tiktokery-v-krizis.html|archive-date=2022-12-30|url-status=live|access-date=2022-12-30}}</ref> maar terselfdertyd ontken hy gerugte oor sy emigrasie na die VSA, en keer later terug na Rusland.<ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/news/2022/10/19/milohin/|title=Даня Милохин прокомментировал слухи об эмиграции|date=2022-10-19|website=[[Lenta.ru]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20221230163735/https://lenta.ru/news/2022/10/19/milohin/|archive-date=2022-12-30|url-status=live|access-date=2022-12-29}}</ref> Op 11 September 2023 het hy Rusland weer vir Dubai verlaat na Ekaterina Mizulina se veroordeling wat 'n beroep op die Ministerie van Verdediging gedoen het om Milokhin in die weermag te roep.<ref>{{Cite web|url=https://holod.media/2023/09/12/milokhin/|title=Тиктокер Милохин покинул Россию после доноса Мизулиной в Минобороны|date=2023-09-12|website=«Холод»|language=ru-RU|archive-url=https://web.archive.org/web/20230914033033/https://holod.media/2023/09/12/milokhin/|archive-date=2023-09-14|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.currenttime.tv/a/tik-toker-danya-milohin-ekateriny-mizulinoy/32589713.html|title=Танцы на Красной площади и срочный отъезд. Тиктокер Даня Милохин снова покинул РФ после просьбы Екатерины Мизулиной призвать его в армию|date=2023-09-12|website=Настоящее Время|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913235809/https://www.currenttime.tv/a/tik-toker-danya-milohin-ekateriny-mizulinoy/32589713.html|archive-date=2023-09-13|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://meduza.io/news/2023/09/12/mizulina-soobschila-chto-danya-milohin-srochno-uletel-iz-rossii-nakanune-ona-prosila-prizvat-ego-v-armiyu|title=Мизулина сообщила, что Даня Милохин срочно улетел из России. Накануне она просила призвать его в армию|website=Meduza|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20230913052735/https://meduza.io/news/2023/09/12/mizulina-soobschila-chto-danya-milohin-srochno-uletel-iz-rossii-nakanune-ona-prosila-prizvat-ego-v-armiyu|archive-date=2023-09-13|url-status=live|access-date=2023-09-13}}</ref> == Beroep == In 2019 het hy 'n rekening op [[TikTok]] geopen, waar hy video's begin plaas het.<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Op daardie stadium het hy in Anapa gewoon en as 'n kelner gewerk,<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /> toe besluit hy om na [[Moskou]] te trek.<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru" /><ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Terselfdertyd het Yaroslav Andreev, stigter van die WildJam-agentskap, die aandag op hom gevestig en Milokhin genooi om deel te neem aan integrasies vir borge. Die agentskap het die werk met adverteerders oorgeneem. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|title=«Самый популярный мальчик на земле»: как 18-летний сирота из Оренбурга стал звездой TikTok и зарабатывает 2 млн рублей в месяц|website=Forbes.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201230133017/https://www.forbes.ru/karera-i-svoy-biznes/411071-samyy-populyarnyy-malchik-na-zemle-kak-18-letniy-sirota-iz-orenburga|archive-date=2020-12-30|url-status=live|access-date=2021-07-04}}</ref> Op 10 Maart 2020 het hy 'n TikTok-span (die sogenaamde "Tiktok-huis" of "Tiktoker-huis") gestig genaamd Dream Team House.<ref name="Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии - INFOX.ru">{{Cite web|url=https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|title=Даня Милохин: Tik Tok, клип с Тимати и Джиганом и другие факты биографии|date=2020-07-07|website=Infox.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200810050732/https://www.infox.ru/usefull/29/238485-dana-milohin-tik-tok-klip-s-timati-i-dziganom-i-drugie-fakty-biografii|archive-date=2020-08-10|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Тиктокеры из Dream Team House стали героями обложки российского Elle Girl | | SRSLY.RU">{{Cite web|url=https://srsly.ru/article/show/3265/|title=Тиктокеры из Dream Team House стали героями обложки российского Elle Girl|date=2020-07-11|website=SRSLY|archive-url=https://web.archive.org/web/20200930224915/https://srsly.ru/article/show/3265/|archive-date=2020-09-30|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> Danya het besluit om sy hand met musiek te probeer, en het die liedjie «Я дома» gekomponeer en gepubliseer, wat praat oor die feit dat hy in selfisolasie is weens [[Covid-19-pandemie|die verspreiding van koronavirus]]. Die snit het baie gewild geword op TikTok; duisende video's is daaroor gemaak.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> Boonop is 'n video op 6 Mei op YouTube vrygestel, <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=NM4C3wnXzxE|title=Даня Милохин - Я Дома (Премьера клипа / 2020) - YouTube|date=2020-05-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014171936/https://www.youtube.com/watch?v=NM4C3wnXzxE|archive-date=2020-10-14|url-status=live|access-date=2020-09-20}}</ref> wat vinnig miljoene kyke versamel het.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ" /> Op 10 Junie 2020 is die liedjie «Хавчик» vrygestel - 'n samewerking tussen Milokhin en Timati en Dzhigan.<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ">{{Cite web|url=https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|title=Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен?|date=2020-07-12|publisher=[[МУЗ-ТВ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201011093815/https://muz-tv.ru/news/kto-takoy-danya-milohin-i-pochemu-on-tak-populyaren/|archive-date=2020-10-11|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=_vaSUFXXWkY|title=Тимати, Джиган, Даня Милохин - Хавчик (Премьера клипа, 2020) - YouTube|date=2020-06-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20201017170835/https://www.youtube.com/watch?v=_vaSUFXXWkY|archive-date=2020-10-17|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.rap.ru/video/8627|title=ТИМАТИ, ДЖИГАН И ТИК-ТОКЕР ДАНЯ МИЛОХИН ВЫПУСТИЛИ КЛИП «ХАВЧИК»|date=2020-06-10|website=[[Rap.ru]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20200813170722/http://www.rap.ru/video/8627|archive-date=2020-08-13|url-status=live|access-date=2020-08-10}}</ref> Aan die einde van dieselfde maand het hy nog 'n solo-liedjie vrygestel, «Я подонок».<ref name="Кто такой Даня Милохин и почему он так популярен? - МУЗ-ТВ" /><ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=9VUtLwohlK4|title=Даня Милохин - Подонок (Премьера трека / 2020) - YouTube|date=2020-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20200730040155/https://www.youtube.com/watch?v=9VUtLwohlK4&feature=applinks|archive-date=2020-07-30|url-status=live|access-date=2020-09-28}}</ref> Op 6 September 2020 het hy die enkelsnit «Лав» <ref name="Премьера: Даня Милохин представил романтичный трек «Лав» • ТНТ MUSIC — Здесь твоя музыка">{{Cite web|url=https://tntmusic.ru/13680-premera-danya-milokhin-predstavil-romantichnyi-trek-lav/|title=Премьера: Даня Милохин представил романтичный трек «Лав»|date=2020-09-07|publisher=[[ТНТ MUSIC]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201031125813/https://tntmusic.ru/13680-premera-danya-milokhin-predstavil-romantichnyi-trek-lav/|archive-date=2020-10-31|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-vypustil-novyj-trek-posle-kotorogo-vy-zahotite-priznavatsya-v-lyubvi|title=Даня Милохин выпустил новый трек, после которого вы захотите признаваться в любви|date=2020-09-07|website=[[GQ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200927112242/https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-vypustil-novyj-trek-posle-kotorogo-vy-zahotite-priznavatsya-v-lyubvi|archive-date=2020-09-27|url-status=live|access-date=2020-09-07}}</ref> vrygestel. Die video is op 30 September <ref>{{Cite web|url=https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-lav|title=Даня Милохин выпустил клип на трек «Лав»|last=Диана Иванова|website=[[GQ]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201009033843/https://www.gq.ru/entertainment/danya-milohin-lav|archive-date=2020-10-09|url-status=live|access-date=2020-10-05}}</ref> vrygestel. Op 17 September 2020 is 'n video vrygestel vir die liedjie «Дико тусим», wat Milokhin saam met Nikolai Baskov opgeneem het.<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.eg.ru/showbusiness/950099-baskov-i-danya-milohin-prezentovali-novyy-klip-na-pesnyu-diko-tusim/|title=Басков и Даня Милохин презентовали новый клип на песню «Дико тусим»|last=Нечаусова Екатерина|date=2020-09-17|website=[[Экспресс-газета]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024201558/https://www.eg.ru/showbusiness/950099-baskov-i-danya-milohin-prezentovali-novyy-klip-na-pesnyu-diko-tusim/|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> Op 21 April 2021 het hy sy debuutalbum “Boom” vrygestel wat agt snitte<ref>{{Cite web|url=https://www.intermedia.ru/news/357570|title=Даня Милохин выпустил альбом с ремиксом на дуэт с Николаем Басковым|date=2021-04-21|website=[[InterMedia]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421184200/https://www.intermedia.ru/news/357570|archive-date=2021-04-21|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://regnum.ru/news/3249565.html|title=«Бум»: Даня Милохин выпустил свой дебютный альбом|date=2021-04-21|website=[[Regnum]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421184201/https://regnum.ru/news/3249565.html|archive-date=2021-04-21|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref> ingesluit het. In 2021 het hy aan die Sber- advertensieveldtog deelgeneem en in 'n aantal video's en advertensies gespeel. Op 17 Mei is Milokhin se video vrygestel vir 'n advertensieveldtog vir Sberbank en Visa.<ref>{{Cite web|url=https://press.sber.ru/publications/vezde-top-sber-vypustil-klip-s-danei-milokhinym|title=«Везде топ» — Сбер выпустил клип с Даней Милохиным|last=Сбер|website=sber.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210604105914/https://press.sber.ru/publications/vezde-top-sber-vypustil-klip-s-danei-milokhinym|archive-date=2021-06-04|url-status=live|access-date=2021-05-17}}</ref> In 2021 het hy een van die sprekers by en die jeuggesig van die St. Petersburg Internasionale Ekonomiese Forum geword.<ref>{{Cite web|url=https://medialeaks.ru/0206tat-trnd-pmef/|title=Даня Милохин выступил на экономическом форуме в Санкт-Петербурге|website=medialeaks.ru|language=ru-RU|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606192434/https://medialeaks.ru/0206tat-trnd-pmef/|archive-date=2021-06-06|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://life.ru/p/1401059|title=Экономика TikTok. Милохин выступил на ПМЭФ-2021|website=Life.ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210606192434/https://life.ru/p/1401059|archive-date=2021-06-06|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref> Hy is later deur die amptelike verteenwoordiger van die Russiese ministerie van buitelandse sake, Maria Zakharova, gekritiseer vir "klowery" by die forum.<ref>{{Cite web|url=https://news.rambler.ru/community/46568570-zaharova-otchitala-sobchak-i-milohina-za-klounadu-na-pmef/|title=Захарова отчитала Собчак и Милохина за «клоунаду» на ПМЭФ|website=Рамблер/новости|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605182049/https://news.rambler.ru/community/46568570-zaharova-otchitala-sobchak-i-milohina-za-klounadu-na-pmef/|archive-date=2021-06-05|url-status=live|access-date=2021-06-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.5-tv.ru/news/345575/teper-nazemlu-milohin-ustroil-lezbise-ssobcak-napmef2021/|title=«Теперь на землю!» — Милохин устроил лежбище с Собчак на ПМЭФ-2021|last=Егор Измалкин|website=Пятый канал|language=ru|access-date=2021-06-06}}</ref> Vanaf middel Julie 2021 het Danya Milokhin meer as 14 miljoen volgelinge op TikTok,<ref name="Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах - РИА Новости, 15.09.2020">{{Cite web|url=https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|title=Популярный 18-летний блогер рассказал о миллионных тратах|date=2020-09-15|publisher=[[РИА Новости]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201024085639/https://ria.ru/20200915/milliony-1577289465.html|archive-date=2020-10-24|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> <ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°">{{Cite web|url=https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|title=Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok (Клип с Басковым, обложки журналов и съемки на Первом. Как детдомовец Даня Милохин стал звездой TikTok)|date=2020-09-18|publisher=[[Телеканал 360°]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201104114105/https://360tv.ru/news/tekst/danja-milohin/|archive-date=2020-11-04|url-status=live|access-date=2020-09-27}}</ref> en meer as 3 miljoen op [[Instagram]].<ref name="Как Даня Милохин прославился с помощью TikTok - Телеканал 360°" /> == Diskografie == === Album === {| class="wikitable" style="font-size: 100%" !Naam ! Inligting |- | "БУМ" | * Vrystelling: 21 April 2021 <ref>{{Cite web|url=https://music.apple.com/ru/album/%D0%B1%D1%83%D0%BC/1561042444|title=Альбом «БУМ» (Даня Милохин)|website=[[Apple Music]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210420211235/https://music.apple.com/ru/album/%D0%B1%D1%83%D0%BC/1561042444|archive-date=2021-04-20|url-status=live|access-date=2021-04-21}}</ref> * Etiket: Dream Team Family * Formaat: digitale verspreiding |} === Enkelspelers === {| class="wikitable" ! rowspan="2" | Jaar ! rowspan="2" | Naam ! colspan="3" | Trefferlyste ! rowspan="2" | Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Top radio- en YouTube-treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/all/all|title=Radio & YouTube – Top Week Hits|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210807142805/https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/all/all|archive-date=2021-08-07|url-status=live|access-date=2020-08-10}}<br />Для остальных песен: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|title=Даня Милохин и Николай Басков — Дико тусим|website=[[Tophit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012223749/https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|archive-date=2020-10-12|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Radio en YouTube Russiese treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|title=Radio & YouTube – Top Week Hits (Russia)|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20220211025109/https://tophit.ru/ru/chart/airplay_youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|archive-date=2022-02-11|url-status=live|access-date=2020-08-10}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;" | ''Tophit''-Top YouTube Russiese treffers<br /><ref>Для «Хавчика»: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/chart/youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|title=YouTube – Top Week Hits (Russia)|website=[[TopHit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210921004746/https://tophit.ru/ru/chart/youtube/weekly/2020-06-12/rus/all|archive-date=2021-09-21|url-status=live|access-date=2020-08-10}}<br />Для остальных песен: {{Cite web|url=https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|title=Даня Милохин и Николай Басков — Дико тусим|website=[[Tophit]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20201012223749/https://tophit.ru/ru/tracks/120445/|archive-date=2020-10-12|url-status=live|access-date=2020-10-12}}</ref> |- | rowspan="11" | 2020 | "Я дома" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Хавчик"<br /><small>(met Timati en Dzhigan)</small> | align="center" | 23 | align="center" | elf | align="center" | 2 | align="center" | "Транзит"<br /><small>(album ''Timati'')</small> |- | "Подонок" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | rowspan="11" align="center" | — |- | "Потанцуй со мной" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Лав" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Дико тусим"<br /><small>(met Nikolai Baskov)</small> | align="center" | 190 | align="center" | — | align="center" | 46 |- | "Детство"<br /><small>(saam met Artur Babich ) (cover van 'n liedjie deur Rauf en Faik)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Есть только миг"<br /><small>(met Maruv )</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Обращение к 2020 году" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | |- | "Чётко"<br /><small>(saam met Artur Babich)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | |- | "Новый год"<br /><small>(met Artur Babich, Oleg Liquidator & Klimtok)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="8" | 2021 | "Выдыхаю боль" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Among Us"<br /><small>(met Nikita Levinsky)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Единорог" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | "БУМ" |- | "Везде топ" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — | rowspan="10" align="center" | — |- | "Мама"<br /><small>(met Sorry Jesus)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "so low"<br /><small>(met escape)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Башня"<br /><small>(met gr. Mumiy Troll)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Дико влюблены"<br /><small>(saam met Nikolai Baskov)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="3" | 2022 | "Без капли мыслей" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Выпускной" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "Изи на (Дисс на первый)" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | rowspan="2" | 2023 | "Зануда" | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |- | "На день интересна"<br /><small>(met Nekoglai)</small> | align="center" | — | align="center" | — | align="center" | — |} == Graderings == * Die hoogs betaalde TikTokers volgens ''Forbes'' - 6de plek <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.forbes.ru//rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|title=Миллионы 20-летних: рейтинг самых высокооплачиваемых тиктокеров. № 6. Даня Милохин {{!}} Карьера и свой бизнес|date=2020-10-12|website=[[Forbes (Россия)|Forbes]]|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709194059/https://www.forbes.ru/rating-photogallery/410907-milliony-20-letnih-reyting-samyh-vysokooplachivaemyh-tiktokerov|archive-date=2021-07-09|url-status=live|access-date=2021-05-12}}</ref> * Die gewildste TikTokers in Rusland volgens MTV - 10de plek <ref name="Самые популярные тиктокеры в мире и России: ТОП-10">{{Cite web|url=https://www.mtv.ru/news/top-10-populyarnykh-tiktokerov-mira/#russia|title=Самые популярные тиктокеры в мире и России: ТОП-10|date=2020-12-17|publisher=[[MTV Russia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122055743/https://www.mtv.ru/news/top-10-populyarnykh-tiktokerov-mira/#russia|archive-date=2021-01-22|url-status=live|access-date=2021-01-04}}</ref> * Top 5 sangsterre " [[TikTok]] " - 1ste plek <ref name="Самые яркие звезды TikTok: песни, видео, интересные факты о тиктокерах">{{Cite web|url=https://www.kp.ru/afisha/msk/obzory/moj-gorod/samye-yarkie-zvezdy-tiktok/|title=Самые яркие звезды TikTok: песни, видео, интересные факты о тиктокерах|publisher=[[Комсомольская правда]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210216151756/https://www.kp.ru/afisha/msk/obzory/moj-gorod/samye-yarkie-zvezdy-tiktok/|archive-date=2021-02-16|url-status=live|access-date=2021-01-05}}</ref> * In 2022 het hy die 7de plek in die Romir Influence Ranking <ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/culture/news/2022/01/08/n_17113759.shtml|title=Составлен топ-10 инфлюенсеров — блогеров России - Газета.Ru {{!}} Новости|website=Газета.Ru|language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20220109132005/https://www.gazeta.ru/culture/news/2022/01/08/n_17113759.shtml|archive-date=2022-01-09|url-status=live|access-date=2022-01-09}}</ref> behaal. == Notas == === Voetnotas === {{Notas}} === Bronne === {{Verwysings}} [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Geboortes in 2001]] [[Kategorie:Russiese musici]] 4j36wfk24kwni56egm70iqwz9666ir0 0 407068 2894600 2651186 2026-04-17T16:07:42Z Jcb 223 2894600 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Persoon | naam = Marius Petipa | beeld = Marius Ivanovich Petipa -Feb. 14 1898.JPG | beeldonderskrif = Maestro Marius Ivanovich Petipa, ''premier maître de ballet'' van die Sint Petersburg Keiserlike Teaters. Sint Petersburg, 1887. | geboortenaam = Marius Alphonse Petipa | geboortedatum = {{geboortedatum|1818|3|11}} | geboorteplek = [[Marseille]], [[Frankryk]] | sterfdatum = {{sterfdatum en ouderdom|1910|7|14|1818|3|11}} | sterfplek = Goerzoef, [[Russiese Ryk]] | nasionaliteit = Frans-Russies }} '''Marius Ivanovich Petipa''' ({{lang-ru|Мариус Иванович Петипа}}), gebore as '''Victor Marius Alphonse Petipa'''<ref name=MPS>[https://petipasociety.com/about/ ''About Petipa''], Biografie van Marius Petipa by die webtuiste Marius Petipa Society (Engels; opgespoor en besoek op 1 Maart 2023)</ref><ref>[https://media-cdn.tripadvisor.com/media/photo-s/0b/ab/28/73/to-marius-petipa.jpg Petipa se grafsteen] by die Tichvin-begraafplaas in [[Sint Petersburg]]</ref><ref>Gisela Sonnenburg: [http://ballett-journal.de/diverse-compagnien-marius-petipa-200-geburtstag/ ''Petipa goes on and on!''] Artikel oor die 200ste herdenking van Petip se geboorte by ''ballett-journal.de'' opgespoor en besoek op 8 Maart 2018 </ref> ([[11 Maart]] [[1818]]<ref name=MPS />{{spaced ndash}}[[14 Julie]] ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|1 Julie]]) [[1910]]<ref name="БИО">{{Cite web |url=http://funeral-spb.ru/necropols/tihvinskoe/petipa/ |title=Биография |access-date=2 March 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303234928/http://funeral-spb.ru/necropols/tihvinskoe/petipa/ |archive-date=3 March 2016 |url-status=dead }}</ref>) was 'n Russiese en Franse balletdanser, -pedagoog en -choreograaf. Petipa is een van die mees invloedryke balletmeesters en choreograwe in die geskiedenis van [[ballet]]. Petipa is veral bekend as die destydse ''Premier maître de ballet'' (''Eerste Balletmeester'') van die Sint Petersburg Keiserlike Teaters, waar hy 'n lang loopbaan geniet het. Hy was balletmeester en hoofchoreograaf van die Keiserlike-ballet (vandag die Mariinskiballet), 'n pos wat hy vanaf 1871 tot 1903 beklee het. Petipa het meer as vyftig ballete geskep, waarvan sommige as óf oorspronklike weergawes, óf weergawes wat geïnspireer is deur die oorspronklike, óf weergawes wat gerekonstrueer is uit die oorspronklike, oorleef het. Onder die werke tel veral ''Die Farao se Dogter'' (1862); ''Don Quijote'' (1869); ''La Bayadère'' (1877); ''Die Talisman'' (1889); ''Doringrosie'' (1890); ''Die Neutekraker'' (gechoreografeer saam met Lev Ivanov) (1892); ''Le Réveil de Flore'' (1894); ''La Halte de cavalerie'' (1896); ''Raymonda'' (1898); ''Les Saisons'' (1900) en ''Les Millions d'Arlequin'' (1900). Petipa het 'n aansienlike aantal werke wat deur ander choreograwe geskep is laat herleef. Baie van hierdie herlewings sou uiteindelik die definitiewe weergawes word waarop alle daaropvolgende produksies gebaseer is. Die bekendste van hierdie herlewings is ''Le Corsaire'', ''Giselle'', ''La Esmeralda'', ''Coppélia'', ''La Fille Mal Gardée'' (saam met Lev Ivanov), ''Die Klein Boggelrugperdjie'' en ''Swanemeer'' (saam met Lev Ivanov).<ref name="БИО"/> Baie stukke oorleef in onafhanklike vorm van Petipa se oorspronklike werke en die verwerkings daarvan, ten spyte daarvan dat die vollengte ballette waarop dit gebaseer is, verdwyn het uit die Keiserlike-ballet se repertorium. Baie van hierdie stukke leef voort in weergawes wat gebaseer is op die oorspronklike of wat opnuut gechoreografeer is deur andere – die ''Grand Pas classique'', ''Pas de trois'' en ''Mazurka des enfants'' uit ''Paquita''; ''Le Carnaval de Venise Pas de deux'' uit ''Satanella''; ''Die Talisman Pas de deux''; ''La Esmeralda Pas de deux''; die ''Diana en Actéon Pas de deux''; ''La Halte de Cavalerie Pas de deux''; die ''Don Quijote Pas de deux''; ''La Fille Mal Gardée Pas de deux''; en die ''Harlequinade Pas de deux''. Al die vollengtewerke en individuele stukke wat oorleef het en wat steeds aktief opgevoer word, word beskou as hoekstene van vandag se balletrepertorium. == Vroeë lewe en loopbaan == Marius Petipa is op 11 Maart 1818 gebore as Victor Marius Alphonse Petipa in [[Marseille]], Frankryk.<ref name=MPS /> Sy moeder, Victorine Morel-Grasseau, was 'n aktrise en dramaonderwyseres. Sy vader, Jean-Antoine Petipa, was een van die mees gerekende balletmeesters en pedagoë in Europa. Ten tyde van Marius se geboorte was Jean Petipa ''Premier danseur'' (Hoof mansdanser) vir die Salle Bauveau (vandag bekend as die Opéra de Marseille), en in 1819 is hy aangestel as ''Maître de ballet'' by dieselfde teater.<ref name=MPS /> Marius Petipa het in sy vroeë kinderjare saam met sy gesin deur Europa gereis, aangesien sy ouers se professionele verpligtinge hulle van stad tot stad geneem het. Op 6-jarige ouderdom het sy ouers hul in [[Brussel]] gevestig in wat destyds die [[Verenigde Koninkryk van die Nederlande]] was, waar sy vader aangestel is as ''Maître de ballet'' en ''Premier danseur'' van die Théâtre de la Monnaie.<ref name=MPS /> Die jong Marius het sy algemene opvoeding ontvang aan die Grand College in Brussel en terselfdertyd die Brusselse Konservatorium bygewoon waar hy musiek studeer het en geleer het om die [[viool]] te speel. [[Lêer:PetipaAsChild.JPG|duimnael|links|Portret van Marius Petipa rondom sy vyftiende lewensjaar, omstreeks 1833]] Net soos hy met sy ander kinders gedoen het, het Jean Petipa vir die jong Marius op 7-jarige ouderdom lesse in ballet begin gee. Aanvanklik het die jong seun weerstand gebied en baie min vir dans omgegee. Nietemin het hy gou geleer om lief te word vir die kunsvorm, wat in 'n groot mate die lewe en identiteit van sy gesin uitgemaak het, en hy het vinnig uitgeblink. Op negejarige ouderdom het Marius vir die eerste keer in 'n balletproduksie as 'n Savoyard opgetree in sy vader se opvoering van Pierre Gardel se 1800-ballet ''La Dansomanie'' in 1827. Op 25 Augustus 1830 het die [[Belgiese Revolusie]] uitgebreek ná 'n opvoering van Daniel Auber se opera ''La muette de Portici'' by die Théâtre de la Monnaie, waar Marius se vader aangestel was as ''Premier maître de ballet''. Die gevolglike gewelddadige straatgevegte het veroorsaak dat alle teaters vir 'n tyd gesluit is, en gevolglik het Jean Petipa homself sonder 'n betrekking bevind. Die Petipa-gesin is vir 'n paar jaar in erge nood gelaat. Die Petipa-gesin het in 1834 na [[Bordeaux]], Frankryk, verhuis waar Marius se vader aangestel is as ''Premier maître de ballet'' by die Grand Théâtre de Bordeaux.<ref name=MPS /> Terwyl hy in Bordeaux was, het Marius sy balletopleiding onder Auguste Vestris voltooi. Teen 1838 is hy aangestel as ''Premier danseur'' by die Ballet de Nantes in [[Nantes]], Frankryk.<ref name=MPS /> Gedurende sy tyd in Nantes het die jong Petipa sy hand aan choreografie probeer deur 'n aantal eenbedryf ballette en ''divertissements'' te skep. In Julie 1839 het die 21-jarige Petipa sy vader vergesel op 'n toer deur die Verenigde State saam met 'n groep Franse dansers. Een van die vele opvoerings van die toer was 'n opvoering van Jean Coralli se ''La tarentule '' by die Nasionale Teater te [[Broadway]]. Dit was die heel eerste balletopvoering wat in New York Stad gegee is. Die toer was 'n ramp, aangesien baie mense wat deel uitgemaak het van die ongekultiveerde Amerikaanse gehore van daardie tyd nog nooit ballet gesien het nie. Tot oormaat van ramp het die Amerikaanse impresario wat die opvoerings gereël het 'n groot gedeelte van die geld wat uit die kaartjieverkope verdien is gesteel en spoorloos verdwyn. Teen 1840 het Petipa sy buiging gemaak saam met die balletgeselskap van die Comédie Française in Parys. Sy eerste opvoering saam met hierdie groep was 'n benefietkonsert vir die aktrise [[Rachel Félix]] waartydens hy saam met die legendariese ballerina Carlotta Grisi gedans het. Petipa het ook deelgeneem aan opvoerings by die [[Salle Le Peletier|Paris Opéra]] waar sy broer Lucien Petipa ''Premier danseur'' was. === Bordeaux === [[Lêer:Grand Théâtre de Bordeaux c. 1860.jpg|duimnael|Die Grand Théâtre in Bordeaux (omstreeks 1850)]] In 1841 is die pos van ''Premier danseur'' by die Grand Théâtre in Bordeaux Petipa aangebied. Hier het hy verder onder Vestris gestudeer, terwyl hy die hoofrolle in ballette soos ''La Fille Mal Gardée'', ''La Péri'' en ''Giselle'' gedans het. Terwyl hy saam met die geselskap gedans het, het hy baie lof ontvang vir sy vaardighede as danser sowel as dansvennoot. Sy vennootskap met Carlotta Grisi tydens 'n uitvoering van ''La Péri'' het baie lof ontvang. Die gehoor het na hul asem gesnak toe hy die ballerina menigte kere opgelig en weer gevang het. Terwyl hy in Bordeaux was, het Petipa sy eie oorspronklike vollengte-opvoerings saamgestel. Onder hierdie werke tel ''La Jolie Bordelaise'' (''Die skoonheid van Bordeaux''), ''La Vendange'' (''Die Druiweplukker''), ''L'Intrigue Amoureuse'' (''Die Intriges van Liefde'') en ''Le Langage des Fleurs'' (''Die Stem van die Blomme''). === Spanje === [[Lêer:Guy-Stephan by Lynch.jpg|duimnael|Marie Guy-Stéphan in 'n Spaanse dans, rondom 1845]] Petipa is hierna na [[Madrid]] waar hy in 1843 aangestel is as hoofdanser by die plaaslike Teatro del Circo, aanvanklik onder leiding van Jean Baptiste Barrez, en vanaf 1845 onder leiding van sy eie vader, Jean-Antoine Petipa.<ref name=MPS /> Vir die volgende drie jaar sou hy 'n diep kennis van tradisionele Spaanse danse opdoen, terwyl hy nuwe werke opgevoer het, gebaseer op Spaanse temas, soos ''Carmen et son toréro'' (''Carmen en die stiervegter''), ''La Perle de Séville'' (''Die Pêrel van Sevilla''), ''L'Aventure d'une fille de Madrid'' (''Die avonture van 'n Madrileña''), ''La Fleur de Grenade'' ( ''Die blom van Granada'') en ''Départ pour la course des taureaux'' (''Vertrek vir die Stiergevegte''). As dansvennoot van die bekende Franse ballerina Marie Guy-Stéphan het hy sukses behaal in die manlike hoofrolle in ballette soos ''Giselle'', Jean Coralli se ''La Tarentule,'' Joseph Mazilier se ''Le Diable amoureux'', en veral in Perrot se ''La Esmeralda'' en ''Ondine'' .<ref name=" MPS" /> In die lente van 1846 het Petipa en Guy-Stéphan 'n uitnodiging van Fernando Millet, die impresario van die Teatro Principal van [[Sevilla]], [[Andalusië]], aanvaar en op toer gegaan saam met Millet se geselskap, wat hulle na onder andere [[Cádiz]], [[Málaga]] en [[Granada]] geneem het.<ref name="MPS" /> In Sanlúcar de Barrameda het hulle nie net 'n jaarlikse fees met stiergevegte bygewoon nie, maar ook egte Spaanse volksdanse gesien. Ervarings soos hierdie het Petipa se lewe beïnvloed en aanleiding gegee tot sy liefde vir Spaanse musiek en tradisionele danse.<ref name="MPS" /> Sy verblyf het egter in 1847 dramaties tot 'n einde gekom toe hy verlief geraak het op Carmen Mendoza y Castro , die dogter van 'n Spaanse Markies, wie se familie egter glad nie gelukkig was daarmee nie en stappe geneem het om die verhouding stop te sit. Uiteindelik het die egpaar saam probeer ontsnap, eers na [[Engeland]], en van daar na Frankryk. Hulle is egter op 13 Maart 1847 naby [[Rouen]] deur die polisie opgespoor. Carmen moes na Spanje terugkeer en Petipa na sy familie in Parys; <ref name="MPS" /> en Petipa sou Spanje trouens nooit weer besoek nie. Terwyl hy in Parys was het hy deelgeneem aan 'n opvoering by die Théâtre de l'Académie Royale de Musique, waar hy saam met die ballerina Thérèse Elssler, suster van Fanny Elssler, gedans het. == Sint Petersburg, Rusland == In 1847 het Petipa nog 'n man se vrou verlei, en dié het weer aangedring op 'n tweegeveg. Tweegevegte was egter verbode, en die wolk van die dreigende hofgeding het dus oor Petipa gehang. Die gesin het derhalwe besluit dat dit beter vir hom sou wees om Frankryk te verlaat. Marius se broer, Lucien Petipa, wat bekend was met Rusland, het 'n navraag gerig aan Antoine Titus in St. Petersburg. Die versoek het, gelukkig vir Petipa, saamgeval met 'n behoefte om 'n sterk manlike hoofdanser te vind vir die Russiese Ballet se prima ballerina, Yelena Andreyanova. (sy was die minnares van die bestuurder van die Keiserlike Teaters, Alexandr Gedeonov). Antoine Titus kon sodoende beide partye se probleme oplos, en die twee is aan mekaar voorgestel, waarna Petipa en sy vader na Rusland genooi is. Marius Petipa het hom dus aan die einde van 1847 in [[Sint Petersburg]] bevind. Derhalwe het sy ongelooflike opgang begin, waartydens hy een van die mees invloedryke choreograwe in die geskiedenis sou word.<ref>{{cite book |last=Volkov |first=Solomon |date=1995 |title=St. Petersburg: A Cultural History |url=https://www.worldcat.org/oclc/243825848 |location=New York |publisher=Free Press |page=256 |isbn=0-02-874052-1|oclc=243825848 }}</ref> === Vroeë loopbaan === In 1847 is Petipa aangestel as ''premier danseur'' by die Keiserlike Teaters van Sint Petersburg, wat toe die hoofstad van die [[Russiese Ryk]] was. Die pos van ''premier danseur'' het vakant geword toe die Franse danser Emile Gredlu die pos ontruim het, en Petipa het kort hierna na Rusland geëmigreer. Hy het op 5 Junie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|24 Mei]]) 1847 as nege-en-twintigjarige in die keiserlike hoofstad gearriveer. In 1848 het Petipa se vader ook na Sint Petersburg verhuis, waar hy van 1855 tot sy dood onderrig gegee het in die ''Classe de perfection'' aan die Keiserlike Balletskool. Vir sy debuut is Petipa versoek deur die bestuurder van die Keiserlike Teaters, Alexander Gedeonov, en die balletmeester Pierre-Frédéric Malevergne, om die eerste Russiese opvoering van Joseph Mazilier se gevierde ballet, ''Paquita'', aan te bied. Die ballet is die eerste keer opgevoer in 1846 by die Paris Opéra. Die ballet het op 8 Oktober ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|26 September]]) 1847 sy première ontvang met die ''Prima ballerina'' Yelena Andreyanova in die titelrol, en met Petipa wat die rol vertolk het van Lucien d’Hervilly, merendeels 'n [[mimiek]]rol. [[Lêer:Marius Petipa -1870.JPG|duimnael|Portret van Marius Petipa by sy aankoms in Rusland. [[Sint Petersburg]], omstreeks 1855.]] Die daaropvolgende seisoen het Petipa en sy vader 'n herlewing van Mazilier se 1840-ballet, ''Le Diable amoureux'', aangebied, wat sy premièr ontvang het op 22 Februarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|10 Februarie]]) 1848 onder die titel ''Satanella''. Die ''prima ballerina'' Andreyonova het die titelrol gedans, met Petipa in die rol van Fabio. Toe Petipa in Sint Petersburg aangekom het, het die Keiserlike Ballet 'n aansienlike afname in gewildheid onder die publiek ervaar sedert die 1842-vertrek van Marie Taglioni, wat as gas-ballerina in die Keiserlike hoofstad gedans het. Die opvoerings van ''Paquita'' en ''Satanella'' het 'n mate van aansien vir die geselskap besorg. Dit is weerspieël in die woorde van die kritikus Raphael Zotov: "Ons lieflike balletgeselskap is hergebore met die opvoerings van ''Paquita'' en ''Satanella'', en sy uitstekende vertonings het die geselskap weer op sy vorige vlak van glorie en universele aanhang geplaas." In die winter van 1849 het die Franse balletmeester Jules Perrot in Sint Petersburg aangekom, nadat hy die pos van ''premier maître de ballet'' van die Sint Petersburg Keiserlike Teaters aanvaar het. Hy is vergesel deur sy hoofmedewerker, die produktiewe Italiaanse komponis Cesare Pugni, wat aangestel is as "Balletkomponis van die Keiserlike Teaters", 'n pos wat spesiaal vir hom geskep is. Behalwe om die hoofrolle in baie van Perrot se produksies te dans, het Petipa deurentyd ouer werke saam met die geselskap geoefen en Perrot gehelp om herlewings op te voer (soos ''Giselle'' in 1850 en ''Le Corsaire'' in 1858), terwyl hy terselfdertyd baie geleer het by die man wat op daardie stadium die bekendste choreograaf in Europa was. Alhoewel Petipa nie sy eie oorspronklike werke gedurende hierdie tydperk geskep het nie, het hy nietemin baie danse vir verskeie operas opgevoer, en by geleentheid verwerkte danse vir Perrot se vele herlewings van ouer werke. Teen 1850 is Petipa se eerste kind, 'n seun genaamd Marius Mariusovich Petipa (1850–1919), gebore.<ref name="Garafola, Lynn p.35-38">Garafola, Lynn. ''Legacies of Twentieth-Century Dance''. Wesleyan University Press: Middletown, CT, 2005 p.35-38</ref><ref name=MPS /> Sy moeder, Marie Thérèse Bourdin—met wie Petipa 'n kort romanse gehad het—het vyf jaar ná die geboorte van hul kind gesterf.<ref name="Garafola, Lynn p.35-38"/> In 1854 trou Petipa met die ''Prima ballerina'' Mariia Surovshchikova-Petipa.<ref name="Garafola, Lynn p.35-38"/> Saam het hulle twee kinders gehad: Marie Mariusovna Petipa (1857–1930), wat 'n gevierde danser in eie reg sou word, en Jean Mariusovich Petipa (1859–1871).<ref name="Garafola, Lynn p.35-38"/><ref name=MPS /> Op 21 Januarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|9 Januarie]]) 1855 het Petipa sy eerste oorspronklike ballet in meer as 6 jaar aangebied, 'n ''ballet-divertissement'' getiteld ''L’Étoile de Grenade'' (''Die Ster van Granada''), waartydens hy vir die eerste keer saamgewerk het met Cesare Pugni. Die werk is die eerste keer aangebied by die paleis van Groothertogin Elena Pavlovna, 'n fanatiese balletaanhanger en beskermheer van die kunste. ''L’Étoile de Grenade'' is in 1857 gevolg deur ''La Rose, la violette et le papillon'' (''Die Roos, die viooltjie en die Skoenlapper''), ''Un Mariage sous la Régence'' in 1858, ''Le Marché des parisien'' (''Die Paryse Mark'') in 1859, ''Le Dahlia Bleu'' (''Die Blou Dahlia'') in 1860 en ''Terpsichore'' in 1861. Al Petipa se werke gedurende hierdie tyd is spesiaal aangepas vir die vermoëns van sy vrou Maria, wat die titelrolle tot groot lof gedans het en gou aangestel is as ''Prima ballerina'' by die Sint Petersburg Keiserlike Teaters. Op 29 Mei 1861 het Petipa sy 1859-ballet, ''Le Marché des parisiens,'' by die ''Théâtre Impérial de l'Opéra'' in Parys aangebied as ''Le Marché des Innocents''. Petipa se vrou Maria het weereens die hoofrol van Lizetta (verander na "Gloriette") met groot sukses vertolk. In 1858 het Jules Perrot na sy geboorteland Frankryk teruggetrek; hy sou nooit weer na Rusland terugkeer nie. Petipa het verwag om Perrot as ''premier maître de ballet'' op te volg. Sy jare van diens as Perrot se assistent het hom baie geleer. Choreografie was 'n logiese alternatief tot dans vir die 41-jarige Petipa, wat binnekort van die verhoog sou [[aftree]]. Dié versugting het egter nie gerealiseer nie. In 1860 is die befaamde Franse balletmeester Arthur Saint-Léon in die pos aangestel deur Andrei Saburov, bestuurder van die Keiserlike Teaters. Gou het 'n gesonde en produktiewe wedywering tussen hom en Petipa ontstaan, wat die Keiserlike Ballet deur die loop van die 1860's tot nuwe hoogtes gevoer het. ===''Tweede maître de ballet'' van die Keiserlike Teaters === Die groot Italiaanse ballerina Carolina Rosati was sedert 1855 as gaskunstenaar by die Keiserlike Teaters aangestel. Teen 1861 sou haar kontrak met die geselskap verstryk, en by die terugkeer na haar geboorteland Italië was sy van plan om van die verhoog af te tree. Rosati se kontrak het bepaal dat sy 'n benefietkonsert in 'n nuwe opvoering gegee sou word, en aan die einde van 1861 het sy Saburov versoek dat daar met voorbereidings begin word. Saburov het aanvanklik geweier en as rede aangevoer dat daar nie genoeg fondse is nie, en dat so 'n opvoering nie betyds gereël kon word nie. Rosati het die hulp van Petipa ingeroep, wat Saburov daaraan herinner het dat die Keiserlike Teaters kontraktueel verplig was om die ballerina 'n nuwe opvoering te gee. Saburov het Petipa gevra of hy in slegs ses weke 'n nuwe vollengte ballet vir Rosati kon opvoer of nie. Met selfvertroue het Petipa geantwoord ''"Ja, ek sal probeer, en waarskynlik slaag."'' Saburov het dadelik alle ander repetisies op die langebaan geskuif sodat die geselskap op die produksie van die nuwe ballet kon konsentreer. Tydens Petipa se verblyf in Parys vir die opvoering van ''Le Marché des Innocents'' het hy 'n scenario van die dramaturg Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges gekry vir 'n ballet getiteld "Die Farao se Dogter" (''La Fille du Pharaon) '') wat geïnspireer is deur Théophile Gautier se ''Le Roman de la Momie''. In die Victoriaanse era was Europa gefassineer met die kuns en kultuur van antieke Egipte, en Petipa was seker dat 'n ballet met die onderwerp 'n dawerende sukses sou wees.<ref name="БИО"/> [[Lêer:The-pharaohs-daughter-grand-pas-des-chasseresses-1898.jpg|duimnael|350px|Die verhoog van die [[Mariinskiteater]] met die rolverdeling van bedryf I van Petipa se laaste herlewing van ''Die Farao se Dogter'', Sint Petersburg, 1898. In die middel is Mathilde Kschessinskaya as Prinses Aspicia (regs), en Anna Johannson as die slaaf Ramzé (links).]] Petipa het saamgewerk met die komponis Pugni, wat sy melodieuse musiek saam met Petipa geskryf het tydens repetisies. ''Die Farao se Dogter'' is op 30 Januarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|18 Januarie]]) 1862 met ongeëwenaarde sukses opgevoer. Die werk het selfs die kieskeurige smaak van die Tsaristiese gehoor oortref, aangesien so 'n weelderige en eksotiese ballet vir geruime tyd nie op 'n keiserlike-verhoog gesien is nie. Die werk het voortgegaan om die gewildste ballet in die hele repertorium van die keiserlike teaters te word—teen 1903 is dit reeds 203 keer opgevoer. Die groot sukses van ''Die Farao se Dogter'' het aan Petipa die pos van tweede ''Maître de ballet'' by die keiserlike teaters besorg. Saint-Léon het die sukses van Petipa se ''Die Farao se Dogter'' beantwoord met die fantastiese ballet, ''Die Klein Boggelrug Perdjie, of Die Tsaarmeisie'' (''Le Petit Cheval bossu, Ou La Tsar-Demoiselle''), 'n balletverwerking van Pyotr Yershov se beroemde Russiese gedig. Die werk was gemeet aan sy sukses gelykstaande aan ''Die Farao se Dogter'', met sy reeks fantastiese tonele wat onder die water en op 'n betowerde eiland geplaas is, sowel as die ballet se finale ''Grand divertissement'', wat 'n viering was van die Russiese Ryk se verskeidenheid volke. Alhoewel Arthur Saint-Léon volgens rang en op tegniese vlak Petipa se meerdere was, is die twee mans deur die kritici en balletaanhangsers van die dag as gelykes beskou, en die twee sou deur die loop van die 1860's meeding met uitstekende opvoerings. Nie net het Saint-Léon en Petipa hul eie onderskeie gehore en kritici gehad nie, maar ook hul eie ballerinas—Petipa het destyds die meerderheid van sy werke met sy vrou in oog beplan, die ''Prima ballerina'' Mariia Surovshchikova-Petipa, terwyl Saint-Léon die meeste van sy werke met ''Prima ballerina'' Marfa Muravieva in die oog beplan het. Ten spyte van hul wedywering, was byna elke ballet wat deur Petipa en Saint-Léon gedurende die 1860's opgevoer is gebaseer op die musiek van Cesare Pugni. Op 6 Februarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|25 Januarie]]) 1868 het Petipa 'n weelderige herlewing van die ballet ''Le Corsaire'' vir die besoekende ballerina Adèle Grantzow aangebied, waarvoor hy die bekende toneel ''Le jardin animé'' ingesluit het op musiek deur [[Léo Delibes]]. Petipa het sy volgende nuwe ballet op 29 Oktober ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|17 Oktober]]) 1868 opgevoer. Dit was die ballet ''Le Roi Candaule'' (in Russies bekend as ''Tsaar Kandavl''), wat spesiaal vir die besoekende ballerina Henrietta D'or opgevoer is. Die ballet het die ''Pas de Vénus'' ingesluit, wat beskou is as een van Petipa se grootste meesterstukke van klassieke choreografie, met D'or wat vyf ''pirouettes'' uitgevoer het tydens haar piqué-draaie, wat in vinnige opeenvolging plaasgevind het. Die ballet het ook die ''pas'' ingesluit wat bekend staan as ''Les amours de Diane'', of bloot as die ''Pas de Diane'', wat later deur Agrippina Vaganova omskep sou word in die sogenaamde ''Diane en Actéon Pas de Deux'' vir Vaganova se 1935-herlewing van ''La Esmeralda''. ''Le Roi Candaule'' sou voortgaan om bywoningsrekords by die [[Bolsjoi-teater, Sint Petersburg|Sint Petersburgse Keiserlike Bolsjoi-Kamenni-teater]] te breek, en teen 1903 is die werk reeds 194 keer opgevoer. Petipa sou later in sy memoires kommentaar lewer dat ''Le Roi Candaule'' ''" ... die toegewing van my jeugjare was."'' Petipa se laaste werk uit die 1860's is vandag een van die hoekstene van die klassieke balletrepertorium. ''Don Quijote'' is aangebied vir die [[Bolsjoi-ballet|Moskouse Bolsjoiteater]], met die bekende ballerina Anna Sobeshchanskaya in the rol van Kitri. Die komponis Ludwig Minkus is versoek om die ballet se musiek te skryf, wat die begin was van 'n besonders vrugbare samewerking tussen hom en Petipa. === ''Premier maître de ballet'' van die Keiserlike Teaters === In 1869 het Saint-Léon se kontrak verstryk. Sy laaste werke vir die verhoog, ''Le Poisson doré'' (1866) en ''Le Lys'' (1869), het daartoe gelei dat die Minister van die Keiserlike Hof geweier het om sy kontrak te verleng. Saint-Léon het op 2 September 1870 aan 'n [[hartaanval]] beswyk. Hy was in die Café de Divan by die Avenue de l'Opéra in Parys tydens die hartaanval. 'n Ruk tevore het die komponis Cesare Pugni—vir baie jare een van Petipa se grootste samewerkers—op 2 Februarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|26 Januarie]]) 1870 gesterf. Petipa is amptelik aangestel as die ''premier maître de ballet'' op 12 Maart ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|29 Februarie]]) 1871. Op 21 November ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|9 November]]) 1871 het hy 'n uitgebreide en uitspattige weergawe van ''Don Quijote'' opgevoer in Sint Petersburg. Ludwig Minke se musiek is as 'n meesterstuk van die balletmusiekrepertorium bestempel, waarna die komponis aangestel is as ''Balletkomponis van die Sint Petersburgse Keiserlike Teaters''. Petipa en Minkus het deur die loop van die 1870's 'n suksesvolle reeks oorspronklike werke en herlewings van ouer werke geskep, soos ''Camargo'' in 1872, [[Jacques Offenbach|Offenbach]] se ''Le Papillon'' in 1874, ''Les Brigands'' (''Die Bandiete'') in 1875, ''Les Aventures de Pélée'' (''Die Avonture van Peleus'') in 1876, ''Roxana'' in 1878, ''La Fille des Neiges'' (''Die Dogter van die Sneeu'') in 1879 en ''Mlada'', ook in 1879. [[Lêer:Raymonda-act-1-1898.jpg|duimnael|350px|Die verhoog van die [[Mariinskiteater]] met die dansers van bedryf I, toneel I, van die oorspronklike opvoering van Petipa se ''Raymonda'', Sint Petersburg, 1898. In die middel is Pierina Legnani, skepper van die titelrol. Aan die regterkant van die verhoog is (regs na links) Claudia Kulichevskaya as Clémence, Olga Preobrajenska Henriette, Pavel Gerdt as Abderakhman en Nikolai Legat as Béranger.]] [[Lêer:La Esmeralda act I 1899.jpg|duimnael|350px|Die verhoog van die [[Mariinskiteater]] met die dansers van die eerste bedryf van Petipa se laaste herlewing van Jules Perrot se ''La Esmeralda'', Sint Petersburg, 1899. In die middel is Mathilde Kschessinskaya in die titelrol]] [[Lêer:La-bayadere-kingdom-of-the-shades-1900.jpg|duimnael|350px|Die verhoog van die Mariinskiteater met die dansers van die toneel ''Die Koninkryk van Skaduwees'' uit Petipa se laaste herlewing van ''La Bayadère'', Sint Petersburg, 1900. In die middel is Mathilde Kschessinskaya as Nikiya, en Pavel Gerdt as Solor. Ook in die beeld is die drie soliste (in knielende posisie, van regs na links) Varvara Rhykliakova, Anna Pavlova en Julia Sedova.]] [[Lêer:Mariinsky camargo-1901.jpg|duimnael|350px|Die verhoog van die Mariinskiteater met die dansers van die derde bedryf van Lev Ivanov se herlewing van Petipa se ''La Camargo''. In die middel is Pierina Legnani in die titelrol en Nikolai Legat as Vestris. Sint Petersburg, 1901]] In 1877 het Petipa sy grootste meesterwerk tot op datum opgevoer, die eksotiese ''La Bayadère'', met musiek deur Minkus. Die première het plaasgevind op 4 Februarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|23 Januarie]]) 1877 vir die benefietopvoering van die ''Prima ballerina'' Ekaterina Vazem. Die ballet het Petipa se gevierde toneel. bekend as ''Die Koninkryk van Skaduwees'', ingesluit, waarvoor die balletmeester van sy briljantste choreografie geskryf het. ''La Bayadère'' sou een van Petipa se mees blywende werke word. Tot vandag toe bly sy choreografie vir die toneel ''Die Koninkryk van Skaduwees'' een van die grootste uitdagings vir die klassieke ballerina, en veral vir die ''corps de ballet''. Petipa se oudste seun, ook Marius (Marius Mariusovich Petipa) was 'n bekende drama akteur, en sy seun Nikolai Radin was ook 'n bekende Russiese akteur. Petipa en sy vrou, die ''Prima ballerina'' Mariia Surovshchikova-Petipa, het in 1875 geskei, en in 1882 is sy dood aan [[pokke]] in [[Pjatigorsk]].<ref>Garafola, Lynn. ''Legacies of Twentieth-Century Dance''. Wesleyan University Press: Middletown, CT, 2005</ref> In 1876 is Petipa met die ballerina Lyubov Savitskaya getroud, wat voor sy met Petipa getroud is geboorte geskenk het aan hul eerste kind. Saam het hulle ses kinders gehad: Nadezhda Mariusovna Petipa (1874–1945), Evgeniia Mariusovna Petipa (1877–1892), Victor Mariusovich Petipa (1879–1939), Lyubov Mariusovna Petipa (1880–1917), Mariy Mariusovich Petipa (1884–1922) en Vera Mariusovna Petipa (1885–1961).<ref name="Garafola, Lynn p.35-38"/> <ref name=MPS />Met soveel kinders het Petipa aan die hoof van 'n groot gesin gestaan toe hy sy sewentigerjare bereik het , met baie kleinkinders en skoonouers daarby. Alhoewel daar goed vir hom voorsien is, was hy nie ryk nie, en hy het streng binne sy vermoë gelewe. Hy het boek gehou van al sy lewensonkoste in joernale. Hy was bekend vir sy vrygewigheid en het baie geskenke aan sy kinders en kleinkinders gegee, en was bekend daarvoor dat hy tee of middagete vir die dansers gekoop het tydens repetisies. Petipa het deur die 1880's met toenemende reëlmaat herlewings van ouer werke opgevoer. In 1880 het hy Mazilier se ''Le Corsaire'' opgevoer (met die ballerina Eugenia Sokolova), en in 1881 het hy ook Mazilier se ''Paquita'' (met die ''Prima ballerina'' Ekaterina Vazem) opgevoer. Vir hierdie opvoering het Petipa die gevierde ''Paquita Grand pas classique'' bygevoeg, sowel as die ''Paquita Pas de trois'' (of die ''Minkus Pas de trois'') en die ''Mazurka des enfants'' ('' Kinders se Mazurka''), alles op die musiek van Minkus. Die ''Paquita Grand pas classique'' is een van Petipa se mees gevierde bewegings, en is vandag ingesluit in die repertoriums van balletgeselskappe regoor die wêreld. In 1884 het Petipa opgevoer wat beskou word as sy definitiewe herlewing van die romantiese meesterwerk ''Giselle'', en in 1885 het hy 'n nuwe opvoering van Arthur Saint-Léon se ''Coppélia'' aangebied, 'n verwerking wat as basis sou dien vir byna elke weergawe wat daarna opgevoer sou word. Petipa het ook deur die 1880's baie nuwe werke opgevoer, insluitend ''Zoraiya'' in 1881 en ''Nuit et Jour'' (''Nag en Dag'' ), 'n werk wat spesiaal deur Petipa en Minkus geskep is vir die gala wat by die Moskouse [[Bolsjoi-teater]] gehou is ter ere van die kroning van [[Alexander III van Rusland|Tsaar Alexander III]]. Petipa het ook ''Pygmalion, ou La Statue de Chypre'' (''Pigmalion, of die standbeeld van Ciprus'') in 1883 opgevoer en in 1886 ''L'Offrandes à l'Amour'' (''Offerandes aan die Liefde''). Aan die einde van 1885 het die bekende Italiaanse ballerina Virginia Zucchi haar tweejaar-lange verbintenis met die Sint Petersburg Keiserlike Ballet begin, en haar debuut gemaak in 'n herlewing van Petipa se ''Die Farao se Dogter''. 'n Paar weke later het Zucchi verskyn as Lise in 'n herlewing van Paul Taglioni se 1864-weergawe van ''La Fille Mal Gardée'', wat deur Petipa en Lev Ivanov opgevoer is vir die benefietkonsert van Pavel Gerdt. Die Petipa/Ivanov-opvoering van ''La Fille Mal Gardée'' sou vir baie jare in die repertorium van die Sint Petersburg Ballet behou word, en sou as springbord dien vir bekende ballerinas soos Mathilde Kschessinskaya en Olga Preobrajenska. In 1886 het Petipa 'n herlewing van Jules Perrot se ''La Esmeralda'', met Zucchi in die titelrol, opgevoer, wat beskou word as sy definitiewe herlewing van daardie werk. Vir haar optrede het Petipa die beroemde ''La Esmeralda pas de six'' geïnterpoleer na die musiek van Riccardo Drigo, 'n dramatiese ''pas d'action'' wat Zucchi toegelaat het om haar onvergelyklike aanvoeling vir [[drama]] en [[mimiek]] te vertoon. Vir Zucchi se benefietkonsert in Februarie 1887 het Petipa die ballet ''L'Ordre du Roi'' (''Die Koning se Bevel'') opgevoer, 'n werk gebaseer op [[Léo Delibes|Delibes]] se operette ''Le roi l'a dit''. Zucchi het enorme sukses behaal in Petipa se hoofrol toe die ballet op 26 Februarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|14 Februarie]]) 1886 begin het. Nietemin het baie kritici gekla dat die ballet 'n swak libretto en ''mise en scène'' gehad het. Petipa sou later in 1900 'n verkorte weergawe van ''L'Ordre du Roi'' (as ''Les Élèves de Dupré''); ''Die Leerlinge van Dupré'') opvoer vir 'n spesiale geleentheid wat by die Teater van die [[Hermitage]] aangebied is vir die Keiserlike familie en hul spesiale gas, [[Keiser Wilhelm II]]. Teen 1885 het die sewe-en-sestig-jarige Petipa aan 'n ernstige geval van wat vermoedelik Dermatitis was begin ly. Die pyn en lyding wat deur sy siekte veroorsaak is het die balletmeester begin aftakel en hom gedwing om vir lang tye van die werk afwesig te wees. In 1881 het die nuutgekroonde Russiese Keiser [[Alexander III van Rusland|Alexander III]] vir Ivan Vsevolozhsky as bestuurder van die Sint Petersburgse Keiserlike Teaters aangestel. In 1885 het die nuwe bestuurder die inspeksie van die [[Bolsjoi-teater, Sint Petersburg|Keiserlike Bolsjoi-Kamenni-teater]] aanbeveel nadat argitekte bevind het dat die gebou onveilig is. Eerder as om miljoene [[Russiese roebel|roebels]] aan opknappings te bestee, het die bestuurder beveel dat beide die ballet- en operageselskappe na die [[Mariinskiteater|Keiserlike Mariinskiteater]] van Sint Petersburg verskuif word, tot groot ergernis van die orkes en operasangers, wat gevind het dat dié teater se akoestiek swakker was.'n Weelderige gala-opvoering is vir Februarie 1886 beplan ter viering van die verskuiwing na die nuwe teater. Die opvoering het die Petipa/Minkus-werk ''Les Pilules magiques'' ingesluit. Die werk het drie danstonele ingesluit: die eerste het plaasgevind in 'n grot wat deur towenaars bewoon is, terwyl die tweede verskeie kaartspeletjies ingesluit het wat deur dans tot lewe gebring is. In die derde en laaste toneel is 'n ''Grand divertissement'' van nasionale danse uit België, Engeland, Spanje en Rusland opgevoer. === Die Goue jare van Russiese ballet === Gedurende die goue era van die Russiese Ryk het die Sint Petersburgse balletgeselskap gefloreer, met 'n publiek wat oor 'n hoë vlak van kennis oor ballet beskik het. Die tesourie van die Russiese Keiser—wat op daardie stadium die rykste persoon op aarde was—het miljoene roebels per jaar spandeer aan die Keiserlike Ballet, opera en die Keiserlike Balletskool (vandag bekend as die Vaganova Akademie vir Russiese Ballet). Elke seisoen moes Petipa 'n nuwe ''Grand Ballet'' met veelvuldige bedrywe skep. Hy is ook versoek om die dansstukke vir verskeie operas te choreografeer, en om galas en ''divertissements'' voor te berei vir hofvertonings en keiserlike huweliksherdenkings. Ballet het in die tipe omgewing gefloreer, en die laat 19de en vroeë 20ste eeu word derhalwe beskou as die "goue era" van Russiese ballet. Hierdie era het saamgeval met 'n belangrike verandering: met die aftrede van Ludwig Minkus in 1886 het die bestuurder Ivan Vsevolozhsky die amptelike pos van "Balletkomponis" afgeskaf, in 'n poging om die musiek wat vir nuwe werke verskaf word te diversifiseer. Petipa het sy kolossale ''Grande Ballet'' getiteld ''La Vestale'' wat in antieke Rome afspeel in 1888 aangebied. Dit is opgevoer vir die benefietkonsert van die besoekende Italiaanse ballerina, Elena Cornalba. Die ballet is gebaseer op die musiek van die komponis Mikhail Ivanov, 'n bekende musiekresensent. Die volgende jaar het Ivan Vsevolozhsky die Italianer Riccardo Drigo—hoofdirigent van die Keiserlike Ballet & Italiaanse Opera—opdrag gegee om die musiek vir Petipa se ''Le Talisman'' te komponeer, ook met Cornalba. Alhoewel die ballet nie 'n sukses was nie, is Drigo se musiek geprys deur kritici. [[Lêer:Marius Petipa -1.JPG|duimnael|Karikatuur van Marius Petipa deur die broers Nikolai en Sergei Legat uit hul gevierde boek, ''"The Russian Ballet in Caricatures"''. Petipa word uitgebeeld met 'n banier wat lees: ''Петербургскій Балетъ'', (Afr: ''Sint Petersburg Ballet''.]] Vsevolozhsky het vir [[Pjotr Iljitsj Tsjaikofski|Tsjaikofski]] opdrag gegee om die musiek te komponeer vir Petipa se ''Doringrosie'', wat op 15 Januarie 1890 ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|3 Januarie]]) opgevoer is. Die ballet was een van Petipa se meesterstukke. ''Doringrosie'' was so gewild dat dit teen April 1903 100 keer opgevoer is, wat dit een van die gewildste werke in die Keiserlike Ballet se repertorium gemaak het, net tweede na Petipa se ''Die Farao se Dogter''. Petipa is in 1892 gediagnoseer met 'n ernstige geval van die velsiekte ''pemphigus''. Die konstante pyn en jeukerigheid wat deur hierdie siekte teweeggebring is het veroorsaak dat Petipa hom vir die hele teaterseisoen van 1893 tot 1893 van choreografiewerk vir die Keiserlike Ballet weerhou het. Dit is 'n algemene feit dat die verantwoordelikheid om Tsjaikofski se tweede werk vir die Keiserlike Ballet, ''Die Neutekraker'' op te voer, op die Keiserlike Teater se tweede balletmeester, Lev Ivanov, geval het. Met betrekking tot die vraag oor wie uiteindelik verantwoordelik was vir die choreografie vir ''Die Neutekraker'', bestaan daar teenstrydige bronne. Sommige beweer óf dat Petipa verantwoordelik was vir die opvoering van die hele ballet óf dat hy bloot toesig gehou het oor Ivanov se vordering. ''Die Neutekraker'' is op 18 Desember 1892 ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|6 Desember]]) saam met Tsjaikofski se opera ''Iolanta'' by die Mariinski-teater vertoon. Verskeie destydse kritici het die werk nie as 'n ballet beskou nie omdat, volgens hul mening, daar gans te veel klem geplaas is op uitspattighede, wat des te meer onsuksesvol gemaak is sedert die ballerina se rol verminder is tot 'n ''Grand Pas de deux'' in die slottoneel. Die kritici het ook gekla dat Ivanov se choreografie vervelig was, met slegs enkele gedeeltes wat geslaagd was omdat Ivanov kwansuis Petipa se choreografie en danse uit ander werke nageboots het. Een so 'n stuk choreografie wat in resensies genoem is was die ''Valse des flocons de neige'' (''Wals van die sneeuvlokkies''), wat na bewering amper identies was aan 'n wals uit Petipa se 1879-ballet, ''La Fille des Neiges'' (''Die dogter van die sneeu''). Petipa se siekte het hom daarvan weerhou om vir byna die hele 1892-1893-seisoen te werk. Dit was gedurende hierdie tyd dat Enrico Cecchetti, die bekende Italiaanse danser en onderwyser, vir Lev Ivanov begin help het om in te staan vir Petipa. In 1893 het Petipa toesig gehou oor Cecchetti en Ivanov se opvoering van ''Aspoestertjie'', wat gebaseer was op die musiek van Baron Boris Fitinhof-Schell. Die Italiaanse ballerina Pierina Legnani het haar debuut in die titelrol gemaak, en tydens die première op 15 Desember 1893 ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|3 Desember]]) het haar perfekte tegniek en uitvoering 'n sensasie veroorsaak, met kritici en balletaanhangers wat haar as die grootste ballerina van haar generasie beskryf het. In die laaste bedryf het sy die gehoor verstom deur iets te verrig wat nog nooit tevore deur enige ballerina gedoen is nie: 32 fouettés en tournant. Petipa was so betower deur die ballerina dat hy aan haar die seldsame titel van ''Prima ballerina assoluta'' gegee het, en in die loop van die volgende agt jaar het Petipa baie nuwe ballette opgevoer, veral met haar in gedagte. Petipa het na 'n lang siekbed teruggekeer met die eenbedryfwerk ''Le Réveil de Flore'' (''Die ontwaking van Flora''), gebaseer op musiek deur Riccardo Drigo. Die ballet het sy première gehad op 9 Augustus ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|28 Julie]]) 1894 by die [[Peterhof (paleis)|Peterhofpaleis]]. Petipa het ''Le Réveil de Flore'' opgevoer vir die troue van tsaar Alexander III se dogter, die Groothertogin Xenia met [[Groothertog Aleksander Michailowitsj van Rusland]]. Die ballet is kort daarna na die Mariinskiteater oorgeplaas. In 1893 is Tsjaikofski oorlede, en in Februarie 1894 is 'n gala ter ere van hom by die Mariinskiteater aangebied. Vir die geleentheid het Lev Ivanov die tweede toneel uit Tsjaikofski se ''Swanemeer'', vir die eerste keer in 1877 in Moskou opgevoer, opgevoer. Die gala was 'n sukses, met die stuk uit ''Swanemeer'' wat die grootste sukses was van die program. Daar is gou besluit dat 'n herlewing van die vollengte werk vir die 1894–1895-seisoen opgevoer sou word, met Ivanov wat die tweede en vierde tonele opgevoer het en Petipa die eerste en derde tonele. Riccardo Drigo sou Tsjaikofski se 1877-partituur in ooreenstemming met Petipa se instruksies hersien, en Tsjaikofski se broer Modeste sou die ballet se verhaal hersien. Die première op 27 Januarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|15 Januarie]]) 1895, met Legnani in die dubbele rol van Odette/Odile, was 'n triomf, en in Petipa en Ivanov se vorm sou ''Swanemeer'' mettertyd een van die gewildste van alle ballette word, en dit is steeds een van die grootste toetse vir die klassieke ballerina en die ''corps de ballet''. ===Die draai van die 20ste eeu=== Petipa het 'n groot deel van sy laaste jare daaraan spandeer om ouer ballette te laat herleef. In die winter van 1895 het Petipa weelderige herlewings aangebied van 1889 se ''Le Talisman'', en Saint-Léon se ''Die Klein Boggelrugperdjie'' van 1864 (as ''La Tsar-Demoiselle''), albei met Legnani in die hoofrolle. Met die draai van die 20ste eeu het Petipa meer herlewings aangebied: ''Die Farao se Dogter'' in 1898; ''La Esmeralda'', ''Giselle'' en ''Le Corsaire'' in 1899; ''La Bayadère'' in 1900 en ''Le Roi Candaule'' in 1903. Hierdie herlewings was Petipa se "afronding" van die werke. Petipa het ook nuwe werke opgevoer. Vir die vieringe wat gehou is by die [[Bolsjoi-teater|Moskouse Keiserlike Teater]] ter ere van die kroning van [[Nikolaas II van Rusland|Keiser Nikolaas II]], het Petipa 'n eenbedryfballet gebaseer op Drigo se musiek aangebied, getiteld ''Le Perle'' (''Die Pêrel''), wat tydens die gala van 29 Mei ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|17 Mei]]) 1896 die grootste sukses was. ''Le Perle'' was werklik 'n ''ballet à grand spectacle'': en is gebaseer op die onopgevoerde danstoneel ''La Pérégrina'' uit [[Giuseppe Verdi|Verdi]]] se opera ''Don Carlos'', wat deur Petipa se broer [[Lucien Petipa|Lucien]] gechoreografeer is. Die ballet was van Petipa se uitstekendste choreografieë vir 'n rolverdeling van 200 lede, gebaseer op Drigo se [[Richard Wagner|Wagneriaanse]] musiek. In 1896 is 'n benefietkonsert vir Petipa opgevoer om 50 jaar diens aan die Sint Petersburg Keiserlike Teaters te vier. Vir die geleentheid het Petipa een van die weelderigste ballette geskep wat hy ooit opgevoer het: ''Barbe-Bleue'' (''Bloubaard''), gebaseer op die Perrault-sprokie op die musiek van Pjotr Schenk. Die werk het sy première op 20 Desember ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|8 Desember]]) 1896 gehad. Baie kritici het gevoel dat die ballet bloot 'n reuse-verskoning vir 'n uitspattige skouspel was, iets wat des te meer duidelik gemaak is met die skouspelagtige vertoning van Pierina Legnani in die hoofrol van Ysaure. Die laaste toneel het bestaan uit 'n drie-delige astrologiese beweging getiteld ''Die Tempel van die Verlede, die Teenswoordige en die Toekoms''. Die ''Tempel van die Toekoms'' het die toneel voltooi, met die ''Pas de deux éléctrique'', wat deur Legnani en Nikolai Legat gedans is, onder entoesiastiese gelukwensing van die gehoor. Ten spyte van die kritiek op ''Bloubaard'' het die kritici eenparig die agt-en-sewentig-jarige Petipa se oënskynlik onbeperkte verbeelding in die skepping van klassieke dans geprys, wat weereens bewys het dat geen ander choreograaf in Europa kan beweer dat hy sy mededinger is nie. Op 19 Januarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|7 Januarie]]) 1898 het die byna tagtigjarige Petipa een van sy grootste ballette opgevoer naamlik, ''Raymonda'', wat in [[Hongarye]] afspeel tydens die [[Middeleeue]] en gebaseer is op musiek deur [[Aleksander K. Glazoenof|Glazoenof]]. Petipa se ''"Pas classique hongrois"'' uit die laaste bedryf van die ballet het met verloop van tyd een van sy mees gevierde en blywende skeppings geword.<ref name=MPS /> Dit bevat van die moeilikste choreografie (wat Legnani in die titelrol, gedans het) en is een van die strengste toetse vir die klassieke ballerina. Petipa het op 23 Februarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|10 Februarie]]) 1900 by die Hermitage Teater die ballet ''Les Millions d'Arlequin'' (ook bekend as ''Harlequinade'') aangebied, wat sy laaste meesterstuk sou wees. Dit is gebaseer op Drigo se musiek. ''Harlequinade'' is deur beide Drigo en Petipa opgedra aan die nuwe keiserin, [[Prinses Alix van Hesse-Darmstadt]]. ===Laaste jare met die Keiserlike Ballet=== Ten spyte van sy groot prestasies, was Petipa se laaste jare by die Keiserlike Ballet 'n moeilike tydperk. Teen die draai van die 20ste eeu het nuwe innovasies in klassieke dans begin oorneem. Benewens dit het Petipa se moeilike verhouding met die nuwe bestuurder van die Keiserlike Teaters, Vladimir Telyakovsky, wat in 1901 in die pos aangestel is, as 'n katalisator gedien om die einde van die balletmeester se sprankelende loopbaan te bespoedig. Telyakovsky het geen poging aangewend om sy afkeer van Petipa se werk weg te steek nie, aangesien hy gevoel het dat die kuns van klassieke ballet onder hom gestagneer het, en ook gevoel het dat ander choreograwe 'n kans moes kry. Maar selfs op die ouderdom van drie-en-tagtig, en met die konstante pyn wat teweeggebring is deur 'n ernstige geval van die velsiekte pemphigus, het die ou Maestro geen tekens van verlangsaming getoon nie, tot Telyakovsky se ergernis. Een voorbeeld van Telyakovsky se pogings om Petipa te "onttroon" het in 1902 gebeur toe hy Alexander Gorsky, voormalige hoofdanser van die Keiserlike Ballet, uitgenooi het om sy eie weergawe van Petipa se 1869-ballet, ''Don Quijote'', op te voer. Gorsky het 'n betrekking gehad as balletmeester van die [[Bolshoi-ballet]], en in 1900 het hy 'n volledige en hersiene weergawe van ''Don Quijote'' opgevoer wat radikaal verskil het van Petipa se oorspronklike werk. Petipa het woedend geraak toe hy verneem het dat die nuwe weergawe in Sint Peterburg opgevoer sou word, aangesien hy nie eens geraadpleeg is oor die produksie van 'n ballet, wat oorspronklik sy skepping was nie. Terwyl hy na 'n repetisie van Gorsky se produksie by die Mariinski-teater gekyk het, het Petipa uitgeroep ''"Sal iemand vir daardie jong man sê dat ek nog nie dood is nie?"''. Petipa was verder gefrustreerd deur die feit dat die Keiserlike Teater se nuut-aangestelde bestuurder, Nicholas Sergeyev, groot bedrae ontvang het om deur die [[Russiese Ryk]] te reis en van die ouer balletmeester se werke op te voer. [[Lêer:Marie Petipa -funeral -1910.JPG|duimnael|350px|Begrafnisoptog vir Marius Petipa, 17 Julie 1910, Sint Petersburg, Rusland]] [[Lêer:GrafmonumentPetipa.jpg|duimnael|Petipa se graf in die Alexander Nevsky-klooster, Sint Petersburg, Rusland]] Aan die einde van 1902 het Petipa begin werk aan 'n balletverwerking van die verhaal ''Sneeuwitjie en die Sewe Dwerge'' getiteld ''Die Magiese Spieël''. Petipa het die werk vir sy eie voordeel opgevoer, en dit sou 'n "semi-aftrede" vir die balletmeester wees. Die ballet, gebaseer op die musiek van die avant-garde komponis Arsenii Koreshchenko, is op 22 Februarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|9 Februarie]]) 1903 by die Mariinski-teater opgevoer, met die gehoor wat saamgestel was uit die hele keiserlike familie, asook baie lede van die Sint Petersburgse adel. Die opvoering het gebruik gemaak van bisarre dekor en kostuums wat as ongeskik vir klassieke ballet beskou is. Ten spyte hiervan het Petipa aan die einde van die uitvoering 'n brullende gelukwensing van die gehoor ontvang. ''Le Miroir magique'' is beskou as 'n algehele mislukking, hoewel Petipa se choreografie nie gekritiseer is nie . Nie lank daarna nie het gerugte die rondte begin doen dat Petipa vervang gaan word, en Telyakovsky het selfs 'n aankondiging aan die ''Stock Trade Bulletin'', 'n Sint Petersburgse [[koerant]], gemaak dat ''"...die balletgeselskap gewoond sal moet word aan 'n nuwe balletmeester – Alexander Gorsky. Hy sal sy eie weergawes van 'Die Klein Boggelrugperdie' en 'Swanemeer' opvoer. Hy het albei ballette (vir die Moskou Bolsjoi-teater) heeltemal anders en op 'n baie meer oorspronklike manier opgevoer. "'' Op die ou end het Gorsky Petipa nooit as ''premier maître de ballet'' opgevolg nie. Die gesogte pos sou later aan [[Mikhail Fokine]] gaan. Telyakovsky het geweet dat hy nie wettiglik Petipa se diens kon beëindig nie, aangesien hy steeds gekontrakteer was as ''premier maître de ballet'', daarom het hy 'n veldtog begin om die ou meester uit die teater te verdryf. In 1902 het Telyakovsky 'n komitee bestaande uit invloedryke lede van die Keiserlike Teaters op die been gebring in 'n klaarblyklike poging om Petipa sy magte ten opsigte van rolverdeling, repertorium en die aanstelling van dansers weg te neem, hoewel die lede van die komitee Petipa as voorsitter aangestel het, tot Telyakovsky se ergernis. Telyakovsky het egter kort hierna doelbewus begin om nie waens te stuur om Petipa vir spesifieke repetisies te gaan haal nie, of nie vir hom lyste van rolverdelings vir verskeie ballette te stuur nie, en selfs nie vir Petipa in kennis te stel van verskeie repetisies wat plaasvind nie, inligting wat die balletmeester wetlik moes hê. Nietemin het Petipa se gevorderde ouderdom en swak gesondheid hom met min energie gelaat om die direkteur teen te staan. Petipa is in Maart 1904 deur familielede van Jules-Henri Vernoy de Saint-Georges uitgenooi om ''Die Farao se Dogter'', waarvan die libretto deur Saint-Georges geskryf is, by die Parys Opéra (die Palais Garnier) op te voer, maar sy gesondheid het hom daarvan weerhou. Ten spyte van rusies met Telyakovsky en sy swak gesondheid, het Petipa steeds daarin geslaag om te werk, aangesien hy voortdurend deur die dansers van die Keiserlike Ballet om raad en bystand versoek is, en hy het selfs daarin geslaag om van die danse in sy ouer werke te hersien. In 1904 het Petipa die groot ballerina [[Anna Pavlova]] afgerig vir haar optredes in ''Giselle'' en haar debuut in ''Paquita''. Petipa se dagboeke weerspieël sy voortdurende vrees vir veroudering en die feit dat hy min tyd gehad het om te lewe. In die lig hiervan het die balletmeester byna elke minuut tot sy beskikking daaraan spandeer om variasies te skep en verskeie van die danse in sy ouer werke te verwerk en te hersien. In 1903 het Petipa splinternuwe choreografie geskep vir verskeie van die ''pas'' in sy 1868-ballet, ''Le Roi Candaule''. Vir hierdie herlewing het Petipa 'n nuwe weergawe van die gevierde ''Pas de Diane'' geskep, wat later deur [[Agrippina Vaganova]] omskep sou word in die beroemde ''Diane en Actéon Pas de Deux''. Sulke werk het die balletmeester aangespoor om in sy dagboeke op te merk: ''"Ek is onverbeterlik."'' Petipa het hierna begin met werk aan wat sy laaste ballet sou wees. ''La Romance d'un Bouton de rose et d'un Papillon'', gebaseer op die musiek van Drigo, was volgens Olga Preobrajenska, ''" ... 'n klein meesterstuk."'' Die werk was geskeduleer om op 5 Februarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|23 Januarie]]) 1904 opgevoer te word by die Keiserlike Teaters, maar Telyakovsky het die opvoering twee weke voor die première skielik gekanselleer. Die amptelike rede hiervoor was die uitbreking van die [[Russies-Japannese Oorlog]]. Vir Petipa was dit die laaste strooi, en hierna het hy selde weer die teater of die Keiserlike Balletskool, waar repetisies gehou is, besoek. Die minister van die Keiserlike Hof (die aristokraat Baron Fredericks) het aan Petipa die titel "Lewenslange Balletmeester" gegee en aan hom 'n jaarlikse pensioen van 9 000 roebels toegestaan. == Oorblywende jare en afsterwe == Petipa het op 17 Januarie 1905 sy laaste komposisie in sy dagboek opgeteken: 'n variasie op die musiek van Cesare Pugni vir die ''Prima ballerina'' Olga Preobrajenska uit die ballet ''La Prima Ballerina'' (''La Danseuse en voyage''). Petipa het langsaan sy nota geskryf ''" ... dis klaar!"''. Petipa het tot 1907 in Sint Petersburg gebly. Op voorstel van sy dokters het hy saam met sy gesin na [[Jalta]] in Suid-Rusland vertrek, waar die vars lug beter was vir sy gesondheid, en kort hierna het die Petipa-gesin na [[Goerzoef]] in die [[Krim]]skiereiland vertrek, waar die balletmeester sy oorblywende jare deurgebring het. In 1907 skryf Petipa in sy dagboek ''"Ek kan verklaar dat ek 'n balletgeselskap geskep het waarvan almal gesê het: Sint Petersburg het die grootste ballet in die hele Europa."'' Petipa is op 14 Julie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|1 Julie]]) 1910 op die ouderdom van twee-en-negentig oorlede en drie dae later in die Alexander Nevsky-klooster in Sint Petersburg ter ruste gelê. == Ballette == === Nantes, Frankryk === * ''Le Droit du seigneur'' (1838) * ''La Petite Bohémienne'' (1838) * ''La Noce à Nantes'' (1838) === Bordeaux, Frankryk === * ''La Jolie Bordelaise'' (1840) * ''L’Intrigue amoureuse'' (1841) * ''La Vendange'' (1842) * ''Le Langage des fleurs'' (1844) === Madrid, Spanje === * ''Carmen et son toréro'' (1845) * ''La Perle de Séville'' (1845) * ''L’Aventure d’une fille de Madrid'' (1845) * ''Départ pour la course des taureaux'' (1845) * ''La Fleur de Grenade'' (1846) * ''Forfasella ó la hija del infierno'' (1846) * ''Alba-Flor la pesarosa'' (1847) === Rusland === '''[[Bolsjoi-teater, Sint Petersburg|Keiserlike Bolsjoi-Kammeni-teater]], Sint Petersburg''' * ''Paquita'' (herlewing, ná J. Mazilier). Opgevoer saam met Frédéric Malevergne. Musiek deur Edouard Deldevez en Ludwig Minkus. 8 Oktober ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|26 September]]) 1847. * ''Le Diable amoureux'' (as ''Satanella'') (herlewing ná J. Mazilier. Opgevoer saam met Jean Petipa. Musiek deur Napoléon Henri Reber, François Benoist en Konstantin Liadov. 22 Februarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|10 Februarie]]) 1848. * ''Léda, ou la Laitière Suisse'' (herlewing ná F. Taglioni. Opgevoer saam met Jules Perrot en Jean Petipa. Musiek deur Adalbert Gyrowetz, Michele Carafa en Cesare Pugni. 16 Desember ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|4 Desember]]) 1849. * ''Giselle'' (herlewing ná Jean Coralli en J. Perrot). Opgevoer saam met Jules Perrot. Musiek deur [[Adolphe Adam]] en Cesare Pugni. 7 Februarie ([[Ou Styl- en Nuwe Styl-datums|OSD]] 26 Januarie) 1850. * ''Le Corsaire'' (herlewing ná J. Mazilier). Opgevoer saam met Jules Perrot. Musiek deur Adolphe Adam en Cesare Pugni. 24 Januarie (OSD 12 Januarie) 1858. * ''Un Mariage sous la Régence''. Musiek deur Cesare Pugni. 30 Desember (OSD 18 Desember) 1858. * ''La Carnaval de Venise'' (''pas de deux'' vir Amalia Ferraris). Musiek deur Cesare Pugni op 'n tema deur [[Niccolò Paganini]]. 24 Februarie (OSD 12 Februarie) 1859. * ''Le Marché des parisien''. Musiek deur Cesare Pugni. 30 April (OSD 23 April) 1859. *''La Somnambule'' (herlewing ná Jean-Pierre Aumer). Musiek deur Ferdinand Hérold en Cesare Pugni. 21 Desember (OSD 19 Desember) 1859. * ''Le Dahlia Bleu''. Musiek deur Cesare Pugni. 24 April (OSD 12 April) 1860. * ''Die Farao se Dogter''. Musiek deur Cesare Pugni. 30 Januarie (OSD 18 Januarie) 1862. * ''La Beauté du Liban, ou l’Esprit des montagnes''. Musiek deur Cesare Pugni. 24 Desember (OSD 12 Desember) 1863. * ''La Danseuse en voyage'' (herlewing ná J. Perrot). Musiek deur Cesare Pugni. 16 November (OSD 4 November) 1865. * ''Florida''. Musiek deur Cesare Pugni. 22 Januarie (10 Januarie) 1866. * ''Faust'' (herlewing ná J. Perrot). Musiek deur Giacomo Panizza, Michael Costa, Niccolò Bajetti en Cesare Pugni. 19 November (OSD 7 November) 1867. * ''Tsaar Kandavl of Le Roi Candaule'' (''Le Roi Candaule''). Musiek deur Cesare Pugni. 31 Oktober (OSD 17 Oktober) 1868. * ''Catarina of La Fille du Bandit'' (herlewing ná Jules Perrot). Musiek deur Cesare Pugni. 13 November (OSD 1 November) 1870. * ''Les Deux étoiles''. Musiek deur Cesare Pugni. 31 Januarie (OSD 12 Januarie) 1871. * ''La Camargo''. Musiek deur Ludwig Minkus. 29 Desember (OSD 17 Desember) 1872. * ''Le Papillon'' (herlewing ná M. Taglioni). Musiek deur [[Jacques Offenbach]] en Ludwig Minkus. 19 Januarie (OSD 7 Januarie) 1874. * ''Ondine'' (''La Naïade et le Pêcheur'') (herlewing ná J. Perrot). Musiek deur Cesare Pugni. 7 November (OSD 27 Oktober) 1874. * ''Les Brigands''. Musiek deur Ludwig Minkus. 6 Februarie (OSD 26 Januarie) 1875. * ''Les Aventures de Pélée''. Musiek deur Ludwig Minkus en [[Léo Delibes]]. 30 Januarie (OSD 18 Januarie) 1876. * ''A Midsummer Night's Dream'' (Mendelssohn) (Frans: ''Le Songe d’une nuit d’été''). Musiek deur Ludwig Minkus en [[Felix Mendelssohn]]. 26 Julie (OSD 14 Julie) 1876. * ''La Bayadère''. Musiek deur Ludwig Minkus. 4 Februarie (OSD 23 Januarie) 1877. * ''Roxana, la beauté du Monténégro''. Musiek deur Ludwig Minkus. 10 Februarie (OSD 29 Januarie) 1878. * ''La Fille des Neiges''. Musiek deur Ludwig Minkus. 19 Januarie (OSD 7 Januarie) 1879. * ''Frisac, ou la Double Noce''. Musiek verwerk deur Ludwig Minkus ná [[Giacomo Meyerbeer]], [[Giuseppe Verdi]], [[Vincenzo Bellini]] en [[Gioachino Rossini]]. 23 Maart (OSD 11 Maart) 1879. * ''Mlada''. Musiek deur Ludwig Minkus. 14 Desember (OSD 2 Desember) 1879. * ''La Fille du Danube'' (herlewing ná F. Taglioni). Musiek deur Adolphe Adam en Ludwig Minkus. 8 Maart (OSD 24 Februarie) 1880. * ''Zoraïa, ou la Maure en Espagne''. Musiek deur Ludwig Minkus. 13 Februarie (OSD 1 Februarie) 1881. * ''La Vivandière'' (as ''Markitenka'') (herlewing ná Saint-Léon). Musiek deur Cesare Pugni. 20 Oktober (OSD 8 Oktober) 1881. * ''Pâquerette'' (herlewing ná Saint-Léon). Musiek deur François Benoist en Ludwig Minkus. 22 Januarie (OSD 10 Januarie) 1882. * ''Pygmalion, ou La statue de Chypre''. Musiek deur Prins Nikita Trubestkoi. 23 Desember (OSD 11 Desember) 1883. * ''Coppélia'' (herlewing ná A. Saint-Léon). Musiek deur [[Léo Delibes]]. 7 Desember (OSD 25 November) 1884. * ''Le Diable à Quatre'' (as ''La Femme capricieuse'') (herlewing ná J. Mazilier). Musiek deur Adolphe Adam, Cesare Pugni en Ludwig Minkus. 5 Februarie (OSD 23 Januarie) 1885. * ''La Fille Mal Gardée'' (as ''La Précaution inutile'') (herlewing ná Paul Taglioni). Opgevoer saam met Lev Ivanov en Virginia Zucchi. Musiek deur Peter Ludwig Hertel, Ferdinand Hérold en Cesare Pugni. 27 Desember (OSD 15 Desember) 1885. '''[[Mariinskiteater]], Sint Petersburg''' * ''Les Pilules magiques''. Musiek deur Ludwig Minkus. 21 Februarie (OSD 9 Februarie) 1886. * ''L’Ordre du Roi''. Musiek verwerk deur Albert Vizentini ná [[Johann Strauss II]], [[Léo Delibes]], Daniel Auber, [[Jules Massenet]] en [[Anton Rubinstein]]. 26 Februarie (OSD 14 Februarie) 1886. * ''La Esmeralda'' (herlewing ná J. Perrot). Musiek deur Cesare Pugni. 29 Desember (OSD 17 Desember) 1886. * ''Fiametta'' (herlewing ná Saint-Léon). Musiek deur Ludwig Minkus. 18 Desember (OSD 6 Desember) 1887. * ''La Vestale''. Musiek deur Mikhail Ivanov. 1 Maart (OSD 17 Februarie) 1888. * ''Le Talisman''. Musiek deur Riccardo Drigo. 6 Februarie (OSD 25 Januarie) 1889. * ''Doringrosie''. Musiek deur [[Pjotr Iljitsj Tsjaikofski|Tsjaikofski]]. 15 Januarie (OSD 3 Januarie) 1890. * ''Nénuphar''. Musiek deur Nikolai Krotkov. 23 November (OSD 11 November) 1890. * ''Kalkabrino''. Musiek deur Ludwig Minkus. 25 Februarie (OSD 13 Februarie) 1891. * ''La Sylphide'' (herlewing ná F. Taglioni). Musiek deur Jean Madeleine Schneitzhoeffer en Riccardo Drigo. 31 Januarie (OSD 19 Januarie) 1892. * ''Die Neutekraker''. Opgevoer deur Petipa en Lev Ivanov. Musiek deur Tsjaikofski. 18 Desember (OSD 6 Desember) 1892. * ''Cendrillon'' (as ''Zolushka''). Opgevoer deur Lev Ivanov en Enrico Cecchetti onder toesig van Petipa. Musiek deur Baron Boris Fitinhof-Schell. 17 Desember (OSD 5 Desember) 1893. * ''Swanemeer'' (herlewing ná J. Reisinger). Opgevoer saam met Lev Ivanov. Musiek deur P. Tsjaikofski, verwerk deur Riccardo Drigo. 27 Januarie (OSD 15 Januarie) 1895. * '' Die Klein Boggelrugperdjie'' (as ''La Tsar-Demoiselle'') (herlewing ná A. Saint-Léon). Musiek deur Cesare Pugni en Riccardo Drigo. 18 Desember (OSD 6 Desember) 1895. * ''La Halte de la cavalerie''. Musiek deur Johann Armsheimer. 2 Februarie (OSD 21 Januarie) 1896. * ''Barbe-bleue''. Musiek deur Pjotr Schenck. 20 Desember (OSD 8 Desember) 1896. * ''Raymonda''. Musiek deur [[Aleksander K. Glazoenof|Glazoenof]]. 19 Januarie (OSD 7 Januarie) 1898. * ''Die Towerspieël''. Musiek deur Arseny Koreshchenko. 22 Februarie (OSD 9 Februarie) 1903. '''Ander venues in Rusland''' * ''L’Étoile de Grenade''. Musiek deur Cesare Pugni. 21 Januarie (OSD 9 Januarie) 1855. Paleis van Groothertogin Elena Pavlovna, Sint Petersburg. * ''La Rose, la Violette et le Papillon''. Musiek deur Prins Pjotr Georgijewitsj van Oldenburg. 20 Oktober (OSD 8 Oktober 1857. Landgoed van Prins Prins Pjotr Georgijewitsj van Oldenburg, Tsarskoye Selo. * ''Terpsichore''. Musiek deur Cesare Pugni. 28 November (OSD 16 November) 1861. Keiserlike Teater, Tsarskoye Selo. * ''Titania''. Musiek deur Cesare Pugni. 30 November (OSD 18 November) 1866. Paleis van Groothertogin Elena Pavlovna, Sint Petersburg. * ''L’Amour bienfaiteur''. Musiek deur Cesare Pugni. 18 Maart (OSD 6 Maart) 1868. Vir studente van die Vaganova Akademie van Russiese Ballet, Sint Petersburg. * ''L’Esclave''. Musiek deur Cesare Pugni. 11 Mei (OSD 29 April) 1869. Keiserlike Teater, Tsarskoye Selo. * ''Don Quijote''. Musiek deur Ludwig Minkus. 26 Desember (OSD 14 Desember) 1869. [[Bolsjoi-teater]], Moskou. * ''Trilby''. Musiek deur Yuli Gerber. 6 Februarie (OSD 25 Januarie) 1870. Bolsjoi-teater, Moskou. *''Ariadne'' (herlewing ná J. Reisinger). Musiek deur Yuli Gerber. 26 Desember (OSD 14 Desember) 1878. Bolsjoi-teater, Moskou. * ''La Nuit et le Jour''. Musiek deur Ludwig Minkus. 30 Mei (OSD 18 Mei) 1883. Bolsjoi-teater, Moskou. Vir die kroningsplegtigheid van [[Alexander III van Rusland|Tsaar Alexander III]] en [[Prinses Dagmar van Denemarke]]. * ''L’Offrande à l’Amour''. Musiek deur Ludwig Minkus. 3 Augustus (OSD 22 Julie) 1886. Opgevoer ter er ere van Keiserin (Tsarina) Maria Fyodorovna. Keiserlike Teater, [[Peterhof-paleis|Peterhof]]. * ''Les Caprices du papillon''. Musiek deur Nikolai Krotkov. 17 Junie (OSD 5 Junie) 1889. Keiserlike Teater, Peterhof. Vir die huwelik van [[Alexandra van Griekeland (1870-1891)|Alexandra van Griekeland]] aan [[Groothertog Paul Aleksandrowitsj van Rusland]]. * ''La Forêt enchantée'' (herlewing ná Lev Ivanov). Musiek deur Riccardo Drigo. 25 Julie (OSD 13 Julie) 1889. Olga-eiland, Peterhof. * ''Un conte de fées''. Musiek deur (?) Richter. 16 April (OSD 4 April) 1891. Vir studente van die Keiserlike Balletskool, Sint Petersburg. * ''Le Réveil de Flore''. Musiek deur Riccardo Drigo. 9 Augustus (OSD 28 Julie) 1894. Keiserlike Teater, Peterhof. Vir die troue van Xenia Aleksandrovna van Rusland met [[Groothertog Aleksander Michailowitsj van Rusland]]. * ''La Perle''. Musiek deur Riccardo Drigo. 29 Mei (OSD 17 Mei) 1896, Bolsjoi-teater, Moskou. Vir die kroningsplegtigheid van [[Nikolaas II van Rusland|Tsaar Nikolaas II]] en [[Prinses Alix van Hesse-Darmstadt]]. * ''Les Noces de Thétis et Pélée'' (eenbedryfweergawe van ''Les Aventures de Pélée''). Musiek deur Ludwig Minkus en Riccardo Drigo. 9 Augustus (OSD 28 Julie) 1897. Olga-eiland, Peterhof. * ''Les Ruses d'Amour''. Musiek deur [[Aleksander K. Glazoenof|Glazoenof]]. 30 Januarie (OSD 17 Januarie) 1900. Keiserlike Teater van die [[Hermitage]], [[Winterpaleis]], Sint Petersburg. * ''Les Saisons''. Musiek deur A. Glazoenof. 20 Februarie (OSD 7 Februarie) 1900. Keiserlike Teater van die [[Hermitage]], [[Winterpaleis]], Sint Petersburg. * ''Les Millions d'Arlequin''. Musiek deur Riccardo Drigo. 23 Februarie (OSD 10 Februarie) 1900. Keiserlike Teater van die [[Hermitage]], [[Winterpaleis]], Sint Petersburg. *''Les Elèves de Dupré'' (eenbedryfweergawe van ''L’Ordre du roi''). Musiek deur Riccardo Drigo, gebaseer op die pastiche rangskik deur Albert Vinzentini. 27 Februarie (OSD 14 Februarie) 1900. Keiserlike Teater van die [[Hermitage]], [[Winterpaleis]], Sint Petersburg. * ''Le Cœur de la marquise''. Musiek deur Ernest Guiraud, met gesproke verse deur Frédéric Febvre. 7 Maart (OSD 22 Februarie) 1902. Keiserlike Teaters van die [[Hermitage]], [[Winterpaleis]], Sint Petersburg. * ''La Romance d'un Bouton de rose et d'un Papillon''. Musiek deur Riccardo Drigo. Nooit opgevoer nie (was geskeduleer om opgevoer te word op 5 Februarie (OSD 23 Januarie) 1904 by die Keiserlike Teater van die [[Hermitage]], [[Winterpaleis]], Sint Petersburg). == Notas == {{vertaalvanaf | taalafk = en | il = Marius_Petipa }} {{vertaalvanaf | taalafk = de | pl = https://de.wikipedia.org/wiki/Marius_Petipa }} == Verwysings == {{Verwysings}} == Bronnelys == * Beaumont, Cyrl W. ''Complete Book of Ballets''. * Garafola, Lynn / Petipa, Marius. ''The Diaries of Marius Petipa''. Vertaalde uitgawe, met 'n voorwoord deur Lynn Garafola. Gepubliseer in ''Studies in Dance History.'' 3.1 (1992). * Guest, Ivor Forbes. ''Jules Perrot – Master of the Romantic Ballet''. * Guest, Ivor Forbes. ''Letters from a Ballet Master – The Correspondence of Arthur Saint-Léon''. Met 'n voorwoord deur Ivor Guest (redakteur). * Nekhendzi, A. (comp.) "Marius Petipa, Materials, recollections, articles" ({{Lang|ru|Marius Petipa, Materialy, vospominaniya, stat'i}}) Ed. Yuri Slonimsky ''et al.'' (Leningrad Staatsteater-museum 1971). * Petipa, Marius. ''Memuary Mariusa Petipa solista ego imperatorskogo velichestva i baletmeistera imperatorskikh teatrov'' (''Die Memoirs van Marius Petipa, Solis van Sy Keiserlike Majesteit en Balletmeester van die Keiserlike Teaters''). * Wiley, Roland John. ''Dances from Russia: An Introduction to the Sergeyev Collection'' Gepubliseer in ''The Harvard Library Bulletin''. * Wiley, Roland John, redakteur en vertaler. ''A Century of Russian Ballet: Documents and Eyewitness Accounts 1810–1910''. * Wiley, Roland John. ''The Life and Ballets of Lev Ivanov''. * Wiley, Roland John. ''Tchaikovsky's Ballets''. * [https://web.archive.org/web/20070224011836/http://www.articlemyriad.com/24.htm Biografiese/analitiese artikel oor Petipa] == Eksterne skakels == {{commons category|Marius Petipa}} *{{IMDb name|0677535}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Petipa, Marius}} [[Kategorie:Geboortes in 1818]] [[Kategorie:Sterftes in 1910]] [[Kategorie:Dansers]] [[Kategorie:Ballet]] 563vpye2ozk4bq2mqhmrpberfi80se8 0 410399 2894751 2822131 2026-04-18T02:53:38Z Nosferattus 175846 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Tarot Nine of Wands.jpg]] → [[File:Wands09.jpg]] Match convention of all other images in the set 2894751 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Swords14.jpg|thumb|150px|Koning van Swaarde van die [[Rider-Waite-tarot]].]] Die '''Klein Arcana''' is die stelkaarte (kleurkaarte) in 'n pak tarotkaarte wat vir [[waarsêery]] gebruik word. Gewone [[tarotkaarte]] het in die 1440's die eerste keer in Noord-Italië verskyn en is ontwerp om [[kaartspeletjie]]s mee te speel.<ref>{{cite web |last1=Husband |first1=Tim |title=Before Fortune-Telling: The History and Structure of Tarot Cards |url=https://www.metmuseum.org/blogs/in-season/2016/tarot |website=The Met Museum |publisher=The Met Museum |access-date=18 September 2022}}</ref> Hulle bestaan gewoonlik uit vier stelle van 10 ongeïllustreerde kaarte van [[Aas (speelkaart)|aas]] tot 10, en vier [[prentkaart]]e. Tarotspeletjies word nog algemeen in [[Sentraal-Europa|Sentraal-]] en [[Suid-Europa]] gespeel, en Franse tarot is die naasgewildste kaartspel in [[Frankryk]]. In teenstelling hiermee het tarotkaarte vir waarsêery in die laat 18de eeu in Frankryk ontstaan. Die terme "Groot Arcana" en "Klein Arcana" het hulle oorsprong by Jean-Baptiste Pitois (1811-'77), wat onder die naam Paul Christian geskryf het.<ref name="DeckerDepaulisDummett">Ronald Decker, Thierry Depaulis, and Michael Dummett. ''A Wicked Pack of Cards. The Origins of the Occult Tarot''. New York. St. Martin's Press, 1996</ref> In hulle huidige vorm is die Klein Arcana dikwels geïllustreer; 'n konvensie wat in 1910 gewild geraak het danksy die Rider-Waite-tarot. As hulle saam met 'n kaart van die [[Groot Arcana]] in waarsêery gebruik word, dui die Klein Arcana-kaarte op klein besonderhede en daaglikse insigte.<ref name=Tarot.com>{{cite web |title=The Minor Arcana Tarot Cards |url=http://www.tarot.com/articles/tarot/about-tarot-cards-minor-arcana |publisher=Tarot.com |access-date=11 December 2014 |archive-date=11 December 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141211041515/http://www.tarot.com/articles/tarot/about-tarot-cards-minor-arcana |url-status=live }}</ref> Tarotkaarte vir waarsêery is geskoei op die Italiaanse speelkaarte en het gewoonlik 56 kaarte, met 14 in elke stel: Stawe (ook knuppels, klawers of towerstawwe), Bekers (ook kelke, drinkbekers), Swaarde (ook lemme) en Pentagramme (ook munstukke, skywe of ringe). Die vier prentkaarte is gewoonlik die boer, ridder, vrou/koningin en heer/koning. Latere pakke wat op die [[Franse speelkaarte]] van klawers (♣), harte ({{cards|♥}}), skoppens (♠) en diamante ({{cards|♦}}) geskoei is, het net drie prentkaarte per stel: 'n boer, vrou en heer. ==Simboliek== In okkulte tarot verteenwoordig die Klein Arcana relatief alledaagse aspekte van die lewe. Die prentkaarte verteenwoordig die mense wat jy ontmoet. Elke stel het eiesoortige eienskappe en verbintenisse wat gewoonlik die volgende behels:<ref>{{cite book |last=Dee |first=Jonathan |editor=Liz Dean |title=Tarot, An illustrated guide |year=2002 |publisher=Silverdale Books |isbn=1-85605-685-6 |chapter=Introduction to the Minor Arcana}}</ref> {| class="wikitable" ! Latynse speelpak ! Franse speelpak ! Element ! Klas ! Eienskappe |- | Bekers (ook kelke, drinkbekers) | {{cards|h}} [[Hartens (speelkaarte)|Hartens]] | [[Klassieke element|Water]] | Geestelikes | Emosies en liefde |- | Pentagramme (ook munstukke, skywe of ringe) | {{cards|d}} [[Ruitens (speelkaarte)|Ruitens]] | [[Klassieke element|Aarde]] | Handelaars | Materiële, besittings |- | Stawe (ook knuppels, klawers of towerstawwe) | {{cards|c}} [[Klawers (speelkaarte)|Klawers]] | [[Klassieke element|Vuur]] | Ambagsmanne | Kreatiwiteit en wil |- | Swaarde (ook lemme) | {{cards|s}} [[Skoppens (speelkaarte)|Skoppens]] | [[Klassieke element|Lug]] | Adellikes en militêre | Rede, wysheid en intellek |} ==Galery van kaartstelle== Die illustrasies hier onder is van die [[Rider-Waite-tarot]], 'n gewilde pak kaarte. Dit is opgedeel in stelle en volgens waarde. ===Bekers=== <gallery mode=packed heights=135> Beeld:Cups01.jpg|Aas van Bekers Beeld:Cups02.jpg|Twee van Bekers Beeld:Cups03.jpg|Drie van Bekers Beeld:Cups04.jpg|Vier van Bekers Beeld:Cups05.jpg|Vyf van Bekers Beeld:Cups06.jpg|Ses van Bekers Beeld:Cups07.jpg|Sewe van Bekers Beeld:Cups08.jpg|Agt van Bekers Beeld:Cups09.jpg|Nege van Bekers Beeld:Cups10.jpg|Tien van Bekers <br> Beeld:Cups11.jpg|Boer van Bekers Beeld:Cups12.jpg|Ridder van Bekers Beeld:Cups13.jpg|Vrou van Bekers Beeld:Cups14.jpg|Heer van Bekers </gallery> ===Pentagramme=== <gallery mode=packed heights=135> Beeld:Pents01.jpg|Aas van Penta-gramme Beeld:Pents02.jpg|Twee van Penta-gramme Beeld:Pents03.jpg|Drie van Penta-gramme Beeld:Pents04.jpg|Vier van Penta-gramme Beeld:Pents05.jpg|Vyf van Penta-gramme Beeld:Pents06.jpg|Ses van Penta-gramme Beeld:Pents07.jpg|Sewe van Penta-gramme Beeld:Pents08.jpg|Agt van Penta-gramme Beeld:Pents09.jpg|Nege van Penta-gramme Beeld:Pents10.jpg|Tien van Penta-gramme <br> Beeld:Pents11.jpg|Boer van Penta-gramme Beeld:Pents12.jpg|Ridder van Penta-gramme Beeld:Pents13.jpg|Vrou van Penta-gramme Beeld:Pents14.jpg|Heer van Penta-gramme </gallery> ===Stawe=== <gallery mode=packed heights=135> Beeld:Wands01.jpg|Aas van Stawe Beeld:Wands02.jpg|Twee van Stawe Beeld:Wands03.jpg|Drie van Stawe Beeld:Wands04.jpg|Vier van Stawe Beeld:Wands05.jpg|Vyf van Stawe Beeld:Wands06.jpg|Ses van Stawe Beeld:Wands07.jpg|Sewe van Stawe Beeld:Wands08.jpg|Agt van Stawe File:Wands09.jpg|Nege van Stawe Beeld:Wands10.jpg|Tien van Stawe <br> Beeld:Wands11.jpg|Boer van Stawe Beeld:Wands12.jpg|Ridder van Stawe Beeld:Wands13.jpg|Vrou van Stawe Beeld:Wands14.jpg|Heer van Stawe </gallery> ===Swaarde=== <gallery mode=packed heights=135> Beeld:Swords01.jpg|Aas van Swaarde Beeld:Swords02.jpg|Twee van Swaarde Beeld:Swords03.jpg|Drie van Swaarde Beeld:Swords04.jpg|Vier van Swaarde Beeld:Swords05.jpg|Vyf van Swaarde Beeld:Swords06.jpg|Ses van Swaarde Beeld:Swords07.jpg|Sewe van Swaarde Beeld:Swords08.jpg|Agt van Swaarde Beeld:Swords09.jpg|Nege van Swaarde Beeld:Swords10.jpg|Tien van Swaarde <br> Beeld:Swords11.jpg|Boer van Swaarde Beeld:Swords12.jpg|Ridder van Swaarde Beeld:Swords13.jpg|Vrou van Swaarde Beeld:Swords14.jpg|Heer van Swaarde </gallery> ==Sien ook== *Die [[Groot Arcana]] ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Skakels== {{CommonsKategorie-inlyn|Major Arcana}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Major Arcana}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Arcana, Klein}} [[Kategorie:Tarot|Arcana, Klein]] q1y0egkgvtwdko6jndq2f8eja6d6byv 0 413524 2894675 2730657 2026-04-17T17:54:50Z BurgertB 2401 Skakel 2894675 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|''The Three-Body Problem'' (TV-reeks)}} '''''The Three-Body Problem''''' ([[Chinees]]: 三体; letterlik 'Drie liggame') is 'n verhaal deur die [[Chinese]] [[wetenskapfiksie]][[skrywer]] [[Liu Cixin]], die eerste roman in die ''Remembrance of Earth's Past''-trilogie.<ref>{{Cite news |last=Liu |first=Cixin |date=7 Mei 2014 |title=The Worst of All Possible Universes and the Best of All Possible Earths: Three Body and Chinese Science Fiction |url=http://www.tor.com/blogs/2014/05/the-worst-of-all-possible-universes-and-the-best-of-all-possible-earths-three-body-and-chinese-science-fiction |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140508173144/http://www.tor.com/blogs/2014/05/the-worst-of-all-possible-universes-and-the-best-of-all-possible-earths-three-body-and-chinese-science-fiction |archive-date=8 Mei 2014 |access-date=8 Mei 2014 |work=Tor.com}}</ref> Die reeks beeld 'n [[Fiksie|fiktiewe]] verlede, hede en toekoms uit waarin die aarde 'n [[Buiteaardse lewe|buiteaardse beskawing]] van 'n nabygeleë [[Veelvoudige ster|stelsel]] van drie sonagtige sterre wat om mekaar [[Wentelbaan|wentel]], teëkom, 'n verteenwoordigende voorbeeld van die drieliggaamprobleem in wentelbaan-meganika. Die storie is oorspronklik in ''Science Fiction World'' in 2006 in 'n reeksformaat verskyn voordat dit in 2008 as 'n selfstandige [[boek]] gepubliseer is.<ref>{{Cite news |last=Yeung |first=Jessie |title=Game of Thrones producers to adapt Chinese sci-fi 'The Three-Body Problem' for Netflix |url=https://edition.cnn.com/style/article/netflix-three-body-problem-adaptation-intl-hnk-scli/index.html |access-date=11 Desember 2022 |work=[[CNN]]}}</ref> In 2006 het dit die Galaxy-toekenning vir Chinese wetenskapfiksie ontvang.<ref name="SFE">Clute, John, [http://www.sf-encyclopedia.com/entry/yinhe_award "Yinhe Award"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171201043618/http://www.sf-encyclopedia.com/entry/yinhe_award |date=2017-12-01 }}, Science Fiction Encyclopedia, 3rd edition. Besoek 21 November 2017</ref> In 2012 is dit beskryf as een van China se suksesvolste vollengte-romans van die afgelope twee dekades.<ref>{{Cite web |last=Chen |first=Xihan |date=2012-11-30 |script-title=zh:《三体》选定英文版美国译者 |trans-title=U.S. Translator Selected for English Version of 'Three Bodies' |url=http://news.xinhuanet.com/book/2012-11/30/c_124025659.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130301010705/http://news.xinhuanet.com/book/2012-11/30/c_124025659.htm |archive-date=2013-03-01 |access-date=2013-02-19 |publisher=Xinhua |language=zh}}</ref> Die [[Engels]]e vertaling deur Ken Liu is in 2014 deur Tor Books gepubliseer.<ref name="Kenliu">"[http://kenliu.name/translations/three-body/ Three Body] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180711060237/http://kenliu.name/translations/three-body/ |date=11 Julie 2018 }}." Ken Liu Official Website. Besoek op 29 Julie 2015.</ref> Daardie vertaling was die eerste roman deur 'n Asiatiese skrywer wat 'n Hugo-toekenning vir beste roman gewen het;<ref name="hugo">{{Cite web |date=22 August 2015 |title=2015 Hugo Award Winners Announced |url=http://www.thehugoawards.org/2015/08/2014-hugo-award-winners-announced/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150824063329/http://www.thehugoawards.org/2015/08/2014-hugo-award-winners-announced/ |archive-date=24 Augustus 2015 |access-date=23 Augustus 2015 |website=The Hugo Awards}}</ref><ref>Chen, Andrea. "[http://www.scmp.com/news/china/society/article/1851952/out-world-chinese-sci-fi-author-liu-cixin-asias-first-writer-win Out of this world: Chinese sci-fi author Liu Cixin is Asia's first writer to win Hugo award for best novel]." ''South China Morning Post''. 24 Augustus 2015. Besoek op 27 Augustus 2015.</ref> dit is ook genomineer vir die Nebula-toekenning vir beste [[roman]].<ref name="nebula">{{Cite web |title=The Three-Body Problem by Cixin Liu (Published by Tor) Nominated for Best Novel in 2014 |url=https://nebulas.sfwa.org/nominated-work/the-three-body-problem/ |access-date=27 Oktober 2022 |website=Nebula Awards}}</ref> Op 21 Maart 2024 het [[Netflix]] die [[Three-Body Problem (TV-reeks)]] geploods as ‘n regstreekse weergawe ná die Chinese televisiereeks van 2023. Die reeks is met agt episodes geloods en het positiewe resensies ontvang.<ref name="Seriespremieredate">{{Cite web |last=Eddy |first=Cheryl |date=November 10, 2023 |title=Netflix Reveals 3 Body Problem Adaptation Clip—and Its Release Date |url=https://gizmodo.com/netflix-3-body-problem-series-new-clip-release-date-1851011646 |access-date=10 November 2023 |website=Gizmodo |language=en |archive-date=10 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231110214849/https://gizmodo.com/netflix-3-body-problem-series-new-clip-release-date-1851011646 |url-status=live }}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} [[Kategorie:Chinese letterkunde]] 2sdcbhsjpyesid6ov4jd8p7gk7k2wyq 0 418538 2894643 2694994 2026-04-17T17:03:20Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894643 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Cape Town (ZA), Wale Street -- 2024 -- 3536.jpg|duimnael|Distrik 6 in Kaapstad]] '''Afrikaans,''' 'n taal wat hoofsaaklik in [[Suid-Afrika]] en Namibië gepraat word, het verskeie verskillende dialekte wat die uiteenlopende kulturele en streeksinvloede op die taal weerspieël. Een van die prominente dialekte is [[Kaapse Afrikaans]],<ref>Living in Cape Town: slang 101 - UCT English Language Centre (uctlanguagecentre.com)</ref> wat in die Wes-Kaapse streek gepraat word, wat beïnvloed is deur die tale van die inheemse Khoisan-mense,<ref>{{cite web|url=https://www.sahistory.org.za/article/arrival-khoisan |title=The Arrival of the Khoisan |work=South African History Online |access-date=27 Augustus 2024}}</ref> sowel as Nederlands en Engels. Nog 'n belangrike dialek is [[Oranjerivier-Afrikaans]], wat in die Noord-Kaapse streek gepraat word, wat invloede uit die inheemse Nama- en Korana-tale, asook Nederlandse en Khoisan-tale, toon. Hierdie dialekte wissel dikwels in terme van woordeskat, uitspraak en selfs grammatika. Sommige dialekte kan ook invloede weerspieël van ander tale wat in die streek gepraat word, soos [[Xhosa]] en [[Zoeloe]]. Ten spyte van hierdie verskille is sprekers van verskillende Afrikaanse dialekte en streke oor die algemeen in staat daartoe om mekaar te verstaan, aangesien die kernstruktuur van die taal konsekwent bly danksy die invloed van die standaardvariëteit van Afrikaans, wat norme daarstel wat alle sprekers van Afrikaans daartoe in staat stel om mekaar te verstaan. == Sien ook == * [[Afrikaans]] * [[Oosgrens-Afrikaans]] * [[Oranjerivier-Afrikaans]] * [[Khoisan]] == Verwysings == {{Verwysings}} {{Taalsaadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaans]] styxc8c0ovy64ngl3k49llj3oc9y78y 0 418778 2894641 2696191 2026-04-17T17:01:43Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894641 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Detroit Tigers logo.svg|duimnael|Uniformlogo.]] [[Lêer:Detroit Tigers Insignia.svg|duimnael|Kenteken op die span se bofbalpet.]] Die '''Detroit Tigers''' is 'n Amerikaanse professionele [[bofbal]]span wat uit [[Detroit]], [[Michigan]] uit speel. Die Tigers ding mee in [[Major League Baseball|Hoofligabofbal]] (MLB) as 'n lid van die Amerikaanse Liga (AL) se Sentrale Divisie (AL-Sentraal). Die Tigers is een van die Amerikaanse Liga se "charter franchises", en is in Detroit gestig as 'n lid van die Minor league Western League in 1894, en is bygevolg die enigste Western League-span wat steeds gesetel is in sy oorspronklike stad. Die Tigers is ook die oudste bestaande span in die Amerikaanse Liga wat aaneenlopend onder dieselfde naam bekend staan en in die dieselfde stad gebaseer is.<ref>{{cite web|first=John|last=Carter|title=Aging Franchises|url=https://www.billjamesonline.com/aging_franchises/|website=Bill James Online|date=2 November 2012|access-date=30 Julie 2018|archive-date=31 Julie 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180731031301/https://www.billjamesonline.com/aging_franchises/|url-status=live}}</ref> Ty Cobb, wat sy eerste seisoen saam met Detroit in 1905 gespeel het, het later die eerste Tiger-speler geword wat in die Nasionale Bofbal Eregalery in 1936 opgeneem is. Sedert hul stigting as 'n groot liga-franchise in 1901 het die Tigers vier [[World Series (bofbal)|Wêreldreeks]]kampioenskappe (1935, 1945, 1968 en 1984), 11 AL wimpels (1907, 1908, 1909, 1934, 1935, 1940, 1945, 1968, 1984, 2006, 2012) en vier AL-Sentraal divisiekampioenskappe (2011, 2012, 2013 en 2014) gewen. Hulle het ook hul divisie in 1972, 1984 en 1987 gewen as lid van die AL-Oos. Die Tigers speel sedert 2000 hul tuiswedstryde by Comerica Park in die middestad van Detroit. Die Tigers het Bennett Park, op die hoek van Michigan- en Trumbulllaan in Corktown, wes van die middestad van Detroit, opgerig, en in 1896 aldaar begin speel. In 1912 het die span na Navin Field verskuif, wat op dieselfde plek gebou is. Dit is in 1938 uitgebrei en herdoop tot Briggs-stadion. Dit is in 1961 herdoop na Tiger Stadium en die Tigers het daar gespeel tot 1999. Van 1901 tot 2023 is die Tigers se algehele rekord 9,590 wedstryde gewen, 9,491 wedstryde verloor en 93 wedstryde gelykop gespeel ('n wenpersentasie van .503).<ref>{{cite web |title=Detroit Tigers Team History & Encyclopedia |url=https://www.baseball-reference.com/teams/DET/ |website=Baseball-Reference.com |publisher=Sports Reference LLC |access-date=10 April 2019 |archive-date=29 April 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190429053326/https://www.baseball-reference.com/teams/DET/ |url-status=live }}</ref> Die span se beste wenpersentasie was .656 in 1934, terwyl sy laagste .265 was in 2003. == Verwysings == {{Verwysings}} == Nog leestof == *{{cite book|last=Anderson |first=William |year=1999 |title=The Detroit Tigers: A Pictorial Celebration of the Greatest Players and Moments in Tigers' History |edition=Opgedateerde |url=http://wsupress.wayne.edu/glb/detroit/andersondt.htm |publisher=Wayne State University Press |isbn=0-8143-2826-1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071110020725/http://wsupress.wayne.edu/glb/detroit/andersondt.htm |archive-date=10 November 2007 }} *{{cite book|last=Pattison |first=Mark |year=2002 |title=Detroit Tigers Lists and More Runs, Hits and Eras |url=http://wsupress.wayne.edu/glb/detroit/pattisondtl.htm |publisher=Wayne State University Press |isbn=0-8143-3040-1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071110030833/http://wsupress.wayne.edu/glb/detroit/pattisondtl.htm |archive-date=10 November 2007 }} *{{cite book |last=Eldridge |first=Grant |year=2001 |title=Willie Horton: Detroit's Own Willie the Wonder |url=https://archive.org/details/williehortondetr0000eldr |publisher=Wayne State University Press |isbn=0-8143-3025-8 |url-access=registration }} *{{cite book|last=Bak |first=Richard |year=1991 |title=Cobb Would Have Caught It: The Golden Age of Baseball in Detroit |url=http://wsupress.wayne.edu/glb/detroit/bakcwhci.htm |publisher=Wayne State University Press |isbn=0-8143-2356-1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20071110020730/http://wsupress.wayne.edu/glb/detroit/bakcwhci.htm |archive-date=10 November 2007 }} *{{cite book | last=Anderson | first=William | year=2005 | title=The Detroit Tigers | publisher=Easton Press | id=1446 leergebind}} == Eksterne skakels == {{commons category}} * [https://www.baseball-reference.com/teams/DET/ Detroit Tigers by Baseball Reference] * [http://www.sportsecyclopedia.com/al/detroit/tigers.html Sports E-Cyclopedia Detroit Tigers blad] * [https://www.mlb.com/tigers|mlb.com/tigers Die Detroit Tigers se webwerf] {{Normdata}} [[Kategorie:Bofbal]] szsl432bo0q0fq3cuteo3mazzioweh6 0 420292 2894646 2890846 2026-04-17T17:05:14Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894646 wikitext text/x-wiki '''Die slag van Biddulphsberg''' is die geveg wat op 29 Mei 1900 in die [[Tweede Vryheidsoorlog]] plaasgevind het. Lt.-genl. sir Leslie Rundle se mag, bestaande uit die 2nd Grenadier Guards, 2nd Scots Guards en sommige IY Companies, het teen die Boeremag onder genl. [[Abraham de Villiers]] by Biddulphsberg naby [[Senekal]] te staan gekom. Die Britse mag is verslaan, met ongeveer 40 mans wat gesneuwel het en ongeveer 130 wat gewond is. Die Boeremag was goed weggesteek en het op die Britte gewag toe Rundle se mag, voor dagbreek op 29 Mei, uit die rigting van Senekal opgeruk het. In die volgende paar uur het die Boere Rundle se manne groot verliese toegedien, wat vererger is deur ‘n kwaai veldbrand wat oor die Britse linies gewoed het. Boereveterane het na die gebeure as die “veldbrandslag” verwys. <ref name=":0">H. Loots, "May 29, 1900 : Battle of Biddulphsberg," [Online]. Available: https://www.angloboerwar.com/forum/16-on-this-day/24767-may-29-1900-battle-of-biddulphsberg Besoek op 28 Augustus 2024</ref> == Geografie van die area == [[Lêer:Biddulphsburg_Map.jpg|links|duimnael|''Geografiese voorstelling van Biddulphsberg'']] Biddulphsberg is geleë tussen [[Bethlehem, Vrystaat|Bethlehem]] en [[Senekal]]. Dit is 'n 250 meter hoë heuwel, 13 kilometer oos van Senekal, soos die kraai vlieg. Biddulphsberg is 'n groot plat-top, ruitvormige berg, waar die noordwestelike punt 'n bult is. Dit staan 250 meter bo die vlakte. Die suidoostelike voorhoof van die berg kyk uit oor 'n lang uitloper van wisselende breedte. Dit lê aan die noordekant van die Senekal-Bethlehem-pad en aan die suidkant lê die plat koppie, Tafelkop.<ref name=":1">S. A. Watt, "THE SKIRMISH AT SENEKAL: THE BATTLE OF BIDDULPHSBERG, MAY 1900," Military History Journal Vol 8 No 6 - December 1991, [Online]. Available: https://www.samilitaryhistory.org/vol086sw.html Besoek op 28 Augustus 2024</ref> [[Lêer:Kaart_van_Senekal_1900.jpg|duimnael|''Kaart van Senekal in 1900'']] Senekal het, in 1900, uit ongeveer vyf-en-twintig geboue, insluitend 'n kerk, bestaan. Dit is geleë op 'n strook grond weswaarts van waar die Sandrivier was, en 'n steil uitloper, sewentig meter hoog, na die ooste (sien kaart). == Aanloop tot die Slag == Vroeg in Mei 1900 is ‘n Britse mag van 11 000 man onder leiding van Luitenant-Generaal Sir Leslie H Rundle teen die Oos-Vrystaatse burgers in die veld ontplooi. Hulle opdrag was om die Boere in ‘n noordoostelike rigting terug te dryf sodat hulle nie weer suidwaarts kan deurbreek nie. <ref name=":1" /> Nadat die Britse magte by Wepener en [[Ladybrand]] deurgebreek het, het die Vrystaatse kommando's na Ficksburg en Senekal teruggeval. Die Boeremagte op Senekal het hulle magte opgestel in die omgewing van Tafelkop, 6 kilometer oos van Senekal. Teen die aand van 24 Mei 1900 was die Britse bevelvoerder, Rundle, se hoofkwartier gestig op die plaas “Kopjeskraal”, omtrent 28 kilometer vanaf Senekal op die pad na Marquard. Die Boere, onder Genl. Abraham de Villiers, het geen weerstand teen die Britse opmars gebied nie en het stadig noordwaarts teruggetrek. Vroeg die oggend van 25 Mei, het Rundle se mag vanaf “Kopjeskraal” na Senekal vertrek, met Generaal Barrington B Campbell se brigade vooraan, en ‘n halfdag se mars agter hom, Generaal J E Boyes se brigade. Majoor HS Dalbiac, met sestigtal manskappe, was vooruit gestuur om die nodige verkenningswerk te doen. Laasgenoemde was oorversekerd en onverskrokke en het hom hom op ‘n galop gehaas na Senekal waar hy ongeveer 10:00 arriveer het. Hy het sy manskappe beveel om te stop en alleen die dorp binnegery. Hy het Senekal oënskynlik vry van vyandige magte gevind en het dertig minute later na sy manskappe teruggekeer, waarna hulle almal deur die dorp gegaan het. Hy het dadelik vier buiteposte rondom die dorp gestig en die Vrystaatse vlag verwyder. Hierdie groepie Britte het toe begin om wapens te konfiskeer onder inwoners van Senekal. Hulle het ook burgers bymekaar gemaak wat vrywilliglik oorgegee het. Majoor Ashton, een van Rundle se stafoffisiere, het intussen arriveer en met hierdie taak gehelp. Omstreeks 13:00 is die stilte skielik verbreek deur geweervuur vanaf Sandkop, die koppie reg agter Senekal, waar een van die Britse buiteposte ingerig was. Dit was voorafgegaan deur die opmars van twee groepe Boere, een vanaf 'n plaas na die ooste, direk na die uitloper, en die ander het langs die spruite na die suide gekruip. Toe Maj Dalbiac die nuus ontvang, het hy haastig ‘n paar manne bymekaar gemaak. Minder as dertig man het aangery, van wie twee tydens die bestyging van die koppie gewond is. Hulle het die koppie vanaf die suidekant uitgejaag. Hulle het agter die geluid van die geweervuur aangery en tot binne 100 meter van die Boere gekom, laasgenoemde het stellings ingeneem net onder die kruin van die uitloper. Die Boere het hierdie wagpos vanuit die noorde en suide bestorm en Dalbiac het reg in die kruisvuur van hierdie twee groepe ingejaag, met noodlottige gevolge. Wat hier gebeur het, was dat die Boere, oënskynlik, Senekal in ‘n noordelike rigting verlaat het, juis toe die Britte die dorp vanaf Marquard se rigting ingekom het. Net nadat die Britte mooi op hulle gemak was, het die Boere, oor die randjie van die huidige plaas “Jonkershof”, teruggekeer en hul stellings reg bokant die huidige kwekery, ingeneem. Dalbiac was een van die eerstes wat doodgeskiet is, met ‘n skoot deur die nek, en drie ander Britte het ook kort daarna gesneuwel. Hy is gevind langs die vyfde paal van 'n telegraaflyn wat oor die uitloper gaan. Sersant FW Shells, wat saam met Dalbiac die uitloper bestyg het, is ook dood. Sy liggaam is langs die negende telegraafpaal gevind. Die res van die mans het op die grond gelê. Hulle het geen beskutting gehad, behalwe die kort gras, wat geen beskerming gebied het nie. Nog mans is gewond. Manskap HS Deane, wat opgestaan ​​het om te mik, is op slag dood. Die Boere het 'n intense koeëlreën afgevuur en die Britse mag, wat boonop geweervuur ​​van hul regterkant begin ervaar het, het Boere na hul agterkant sien rondkruip. Die Britte was bo-op die gelykte van die kop terwyl die Boere agter rotse en klippe geskuil het. Oorgawe is eers ná heelwat bespreking oorweeg en kort daarna het dertien mans besluit om hul wapens neer te lê en is gevange geneem deur die Boere. Sersant-Majoor Roller en 6 manskappe, waarvan 1 gewond was, het egter daarin geslaag om te ontsnap en skuiling te vind agter ‘n klipheining van een van die huise aan die suid-westelike kant van die dorp, vanwaar hulle hulself vir ‘n uur verdedig het. Die Boere het besluit om hulle nie agterna te sit nie en het eerder reëlings getref vir die Britse gewondes. Dié is in beheer van die dorpsdokter gelaat. ’n Ambulans het hulle na ’n hospitaal geneem wat in vredestyd as ‘n skoolhuis gebruik is. Net nadat die Boere met hulle krygsgevangenis die koppie verlaat en vanaf die uitloper na die ooste teruggetrek het, het die artillerie van die Britse hoofmag opgedaag om Sandkop te bestook.  Intussen het die Britse buiteposte ten weste van die dorp daarin geslaag om ‘n boodskap by Rundle uit te kry. Hy het gereageer deur die artillerie vorentoe te stuur, maar die skote op die uitloper was ondoeltreffend. Dit was te laat, want die Boere het reeds in die rigting van Biddulphsberg teruggetrek. Aan die Boere se kant was daar een ongeval. Veldkornet Johannes Nel, aanvoerder van die dapper groep Boere bo-op die kop, is per ongeluk deur een van sy eie manne doodgeskiet. Na die skermutseling op Sandkop, was Rundle se hoofkwartier nou op Senekal gestasioneer met Maj-Gen Sir EY Brabant se hoofkwartier op Hammonia naby Wonderkop. Saam het hulle 'n linie gevorm vanaf Ficksburg in die suide, deur Hammonia en Klipdrif, tot by Senekal in die noorde. Die Boeremagte het gestrek vanaf Biddulphsberg, oor Witnek, tussen Paul Roux en Rosendal. Intussen het die Britse Luitenant-Kolonel BE Spragge wat, verder noord van Senekal, die Boere moes beveg, naby Lindley hom teen Generaal Piet de Wet se magte vasgeloop. Spragge het by Rundle om hulp aangeklop. Rundle was egter nie bereid om die 50 kilometer na Lindley te mars en daardeur ook sy eie posisie in gevaar te stel nie. Hy het hierdie besluit van hom na Brabant getelegrafeer en het, onder andere, ook gesê dat hy egter bereid was om 'n magsvertoning noord van Biddulphsberg te lewer, ten einde so die aandag van die Lindley-boere te verdeel. Hierdie telegram is deur die Boere onderskep en hulle was dus ten volle op hoogte van Rundle se besluit.<ref name=":2">G. o. g. d. C. Human, "Anglo-Boereoorlog Dia Slag van Biddulphsberg," [Online]. Available: https://web.archive.org/web/20190108201138/http://www.biddulphsberg.com/anglo-boer-war-bull-anglo-boere-oorlog.html. Besoek op 1 September 2024</ref> == Posisionering/ontplooiing van die Boere en die Britte == Generaal Abraham de Villiers en sy krygsraad het die hoofmag as volg ontplooi: <ref name=":2" /> * Die hoofkwartier was aan die noordoostelike kant van die berg naby die huis van JS Erasmus * Daar was manskappe reg om die noordelike punt van die berg tot by die noordwestelike voet van die berg * Veldkornet Meyer, van die Ladybrand kommando, is met sy manne reg in die pad na Bethlehem, aan die suidekant van Biddulphsberg geplaas * Veldkornet Pieter Ferreira se 31 burgers met 2 korporaals, naamlik Petrus Rautenbach en Gert Delport, is ongeveer 1 000 treë noord van die berg in 'n brakslootjie versteek * Kommandant I Jacobs ,met 60 man, aan die voet van Platkop suidoos van Biddulphsberg * Veldkornet Van Rooyen was met sy manskappe ook suid van die berg, maar aan die noordelike kant van die pad na Bethlehem * Laastens was veldkornet PA Froneman naby Tafelkop geplaas om daardie flank te beveilig. Die Boere-kanonne is as volg aangewend: <ref name=":2" /> # Een Krupp kanon van 75 mm was agter die kraalmuur op die werf van Mnr JS Erasmus en onder bevel van kaptein JJ Smith. # Die Maxim Nordenfeld kanon moes in dieselfde omgewing sy stelling gehad het, want Adj JN Brink het geskryf: "''<nowiki/>'n Ander kanon is 'n entjie links geplaas''". # Volgens 'n ou swartman wat by Cilliers Human en DJ Erasmus gewerk het, was daar ook 'n kanon op "Oupos", aan die voet van die kop, ongeveer 5 kilometer oos van Biddulphsberg. Hierdie posisie is ook bevestig deur heelwat ronde liddietkoeëls wat daar opgetel is. # Daar was ook 'n kanon toegesê aan Kmdt I Jacobs wat met sy 60 burgers aan die voet van Platkop stelling gehad het. == Aanvalsgebeure == Op Maandag, 28 Mei 1900, het Rundle met ongeveer 4000 man, bestaande uit 'n infanteriebrigade, twee batterye artillerie en 'n paar berede troepe, Senekal verlaat en in 'n oostelike rigting getrek tot tussen Sandspruit en Quarriekop. Die kampeerterrein, 7 kilometer van die Sandspruit af en aan die westekant van Quarriekop, is teen die nag bereik en die troepe het in die donker gaan sit. Die nag was bitter koud en die klipperige grond het die troepe min kans op 'n goeie nagrus gebied. Met geen oorjas en slegs een kombers elk, was hierdie bedekking nie genoeg om hulle teen die koue te beskerm nie. Die Boere het die situasie evaluaeer en was oortuig dat Rundle die noordelike roete om Biddulphsberg na Bethlehem sou gebruik. Hulle het hul besluit geneem op grond van die volgende: * Gedagtig aan die telegram wat hulle onderskep het, het hulle besluit dat die Engelse hierdie roete sou gebruik, wat nader aan Lindley sou verbygaan, ook om moontlik later hulp aan Spragge te kon verleen * Rundle sou die reguit pad na Bethlehem vermy omdat hierdie pad wat tussen Biddulphsberg en Platkop strek aan weerskante 'n diep sloot en twee koppe bevat het waar sy magte dus in 'n hinderlaag oorval kon word. Die reguit pad kon egter nie oor die hoof gesien word nie, en daar is dus ook Boeremagte ontplooi. Die Imperial Yeomanry en Driscoll's Scouts het Biddulphsberg gaan verken. Hulle het beide geweer- en artillerievuur teëgekom. By 'n plaashuis aan die noordoostekant van die berg het hul ‘n wit vlag sien wapper, en twee mans van die Driscoll's Scouts is uitgestuur om vas te stel of enige Boere daar wou oorgee. Toe hulle die plaas nader, het die Boere losgebrand en een verkenner doodgemaak en die ander ernstig gewond. Laasgenoemde is na die plaasopstal geneem waar hy versorg is. <ref name=":2" /> So het Dinsdag, 29 Mei 1900 aangebreek. Dié dag sou onthou word as 'n rooi-letterdag in die geskiedenis van die Britse 8ste Divisie. Die troepe het kort ná 04:00 opgestaan. Nadat hulle beveel is om enige oomblik gereed te wees om weg te beweeg, het hulle 'n haastige ontbyt van koffie en koek geniet. Binne 'n halfuur was hulle gereed, alhoewel hulle eers om 07:00 wegbeweeg het. Hulle het twee of drie ure lank op en af gestap in 'n snerpende, yskoue wind om warm te bly. Aan die Boere se kant was almal reeds vroeg in hulle vooraf bepaalde posisies met, waarskynlik, die bevel dat niemand mag skiet voordat die kanon gevuur het nie. Die Britte was baie in die war oor die posisies van die Boere. Die Britse linies, wat om 07:00 in beweging gekom het, was onder bevel van Rundle en het bestaan uit: * Die 2de Grenadier Guards * Die 2de Scots Guards * Die 2de East Yorks * Die 2de Royal West Kents. Hierdie brigade was onder bevel van kolonel Blair. Die 2de en 79ste Batterye van die Royal field Artillerie was hierby ingedeel en onder bevel van kolonel Pratt. Rundle was bewus van die Boere aan die suidekant. Die Britse bevelvoerder, vasbeslote om nie in 'n lokval te trap wat voor hom gelê is nie, het sy aanval na die noordelike kant van Biddulphsberg gewend. Om hierdie verandering in die plan te verskans, is een geselskap van die Imperial Yeomanry na Tafelkop gestuur, en 'n ander, suid van Biddulphsberg. Die laasgenoemde mag word ondersteun deur drie geselskappe infanterie van die East Yorks en twee kanonne op Quarriekop. Hulle het stelling ingeneem aan die suidekant van Quarriekop, net die langs die huidige teerpad na Bethlehem. Vier geselskappe van die East Yorks het agtergebly om die toerusting agter Quarriekop te bewaak. Rundle het ‘n heliograaf bo-op Quarriekop geplaas om in verbinding met sy magte bly. Drie geselskappe Yeomanry is noordwaarts verby Biddulphsberg gestuur om te verhoed dat enige Boere-versterkings vanaf Lindley kan kom. Die res van die Briste mag het uiteindelik op die bult aan die noordwestlike kant van die berg uitgekom. Genl Rundle, met die hoofmag, het langs 'n pad na die noorde van die berg beweeg. Die Imperial Yeomanry, voor die infanterie, het naby die noordelike hange van die berg aangekom en vuur uit twee Boere-kanonne gelok. Genl De Villiers is egter nie deur die Britse bevelvoerder se bedoelings mislei nie. Rundle het vinnig sy posisie verander om die Britse opmarslyn te lei. Altesaam sowat veertig Boere was van plan om die Britse opmars teë te staan, van wie die meerderheid agter klippe aan die onderste hange van die noordwestelike, noordelike en noordoostelike hange van die Biddulphsberg versteek was. Daarby het vier-en-dertig Boere van die Ladybrand Kommando, onder Veldkornet P Ferreira, hulle in verskeie vlak slote op die vlaktes noord van die berg verskans. Ondersteuning vir laasgenoemde groep sou verskaf word deur artillerievuur van 'n Krupp-geweer wat langs 'n klip beeskraal aan die noordoostelike helling van Biddulphsberg geplaas is. Die grond waaroor die Britse troepe moes verbygaan, was bedek deur 'n digte lang gras. In die verte het hoë rookkolomme opgestyg van brandende gras waar die soldate binnekort sou verbygaan. ’n Mars van 9 kilometer het hulle noord van Biddulphsberg gebring. Die heel eerste skote in die geveg is deur die grofgeskut van die 2nd Field Artillerie afgevuur. Hulle het om 09:00 'n ondoeltreffende salvo op die berg en naby die plaashuis gevuur. Tot op daardie stadium het die Boerekanonne nie geskiet nie en was die Engelse nie bewus van hul teenwoordigheid nie. [[:en:Krupp_gun|Die Krupp-kanon]] van Smith het egter tot die geveg toegetree en is ondersteun deur ‘n snelvuur-kanon, die Pom-Pom. Die grenadiers, onder kolonel Lloyd, het in formasie vorentoe beweeg terwyl hulle ondersteun is deur die 2nd Scots Guards en die West Kents. Om hierdie nuwe bedreiging die hoof te bied, is die 79ste Battery met sy 4 kanonne ingeroep. Hulle het aan die noordekant van die Engelse voetvolk omgejaag en reg teenoor Smith se kanon stelling geneem. Volgens Smith was hierdie Battery sowat 2200 treë vanaf sy stelling. 'n Hewige bombardement het op Smith se kanon losgebars. Smith het nie beter as die Engelse geskiet nie, maar het gedurende die dag een Engelse kanon buite aksie gestel. Die Boere-kanonniers is gedwing om hul geweer agter te laat en het agter die kraal skuiling gesoek. Die Pom-Pom is inderhaas na veiligheid in 'n sloot teruggetrek. Die geveg tussen die kanonne het ongeveer 9 vm begin en het die hele dag geduur. Altesaam sowat 500 projektiele is op die Krupp afgevuur, waarvan sommige in 'n hoop mieliekoppe in die kraal beland het en nie ontplof het nie. Die garingboomlaning agter die kraalmuur was later in toiings geskiet. Intussen het die geveg aan die noordekant van die berg op die vlakte ook onverpoosd voortgegaan. Die hele tyd het die Boeregewere teen die hange van die berg en in die slote geen geluid gemaak nie, maar om 11:00, toe die Grenadiers tot binne 1100 meter van die berg gevorder het, het die geweer by die kraal weer losgebrand, en die Boere het uit hul beskermde stellings begin skiet. Die Grenadier Guards is vasgevang deur die Boere wat vanuit die slote aangeval het en was 'n maklike teiken vir die vyandelike geweermanne vanuit hul stellings aan die onderkant van die berg; hulle kon dus nie vorentoe of retireer nie. Die Boerestellings hoër op in die berg was uitstekend beplan. Die Engelse was onderworpe aan verwoede kruisvuur: vanuit die droë brakslootjie, 'n donga en weggesteek tussen droë gras was die Engelse voetsoldate tot op 'n trefafstand van 200m, van voor en agter geskiet. Sommige van die Boere in die berg het met Guedes en Martini Henry-gewere geskiet, wat 'n wit rook gelaat het, en die posisie van hierdie skuts verraai het. Hulle was egter net te goed verskans agter rotse en in slote. Die burgers aan die voet van die berg het met [[Mauser C96|Mausers]] en dus rooklose kruit geskiet. Die Engelse het tot sowat 100 treë van Iaasgenoemde af beweeg en bo-oor hulle koppe geskiet in die rigting van die wit rook wat hoër op sigbaar was. Hulle was onder die indruk dat al die Boere in die berg was, en kon nie verstaan waarom so baie van hulle makkers doodgeskiet word nie. In die verslae wat bestudeer is, word nie melding gemaak van die geveg aan die weste-en suidekant van Biddulphsberg nie. Veldkornet Meyer, wat in hierdie omgewing aan die geveg deelgeneem het, meld net dat hulle op 'n lang afstand geskiet het sonder om veel skade aan te rig. Die kanon oos van Biddulphsberg op "Oupos", het ook goed onder die liddietbomme deurgeloop, want handevol loodkoeëls is later jare daar opgetel. Hierdie kanonstelling was ook goed geplaas, want hy het dwars voor sy eie mense verbygeskiet en het ook 'n goeie uitsig op die vyandelike magte gehad. Die kanon self het agter 'n groot rotsblok geskuil. Om die situasie vir die Engelse ellendiger te maak, het die droë gras wat eers as skuiling vir hulle gedien het, agter die voorste Britse afdelings aan die brand geraak. 'n Noordweste wind het die vlamme aangeblaas en in die rigting van die vegtendes gejaag. Bespiegelings oor die onstaan van die veldbrand is uiteenlopend. Die Boere beweer dat die Engelse die gras aan die brand gesteek het ten einde 'n rookskerm te werp. Van die Engelse kant was die skuld weer op die Boere gelaai. Geeneen van hierdie bewerings dra veel gewig nie, want die Engelse was nie seker waar die Boere-linies was nie, en die Boere sou weer geweet het dat so 'n brand vir hulle self gevaar sou inhou. ‘n Ooggetuie het gesê dat dit jammer was dat die Boere-kanonniers nie 'n paar oomblikke vroeër geskiet het nie. As hulle het, het 'n bose ding ongedaan gebly. Terwyl hulle gekyk het hoe die 2de Battery by die plaashuis brand, het sommige Yeomanry-offisiere hul pype aangesteek en die vlammende vuurhoutjies neergegooi en die lang gras aan die brand gesteek. Een van hulle het 'n halwe poging aangewend om die vlam te blus, maar hy het laggend weggedraai en die vlamme laat krag kry.<ref name=":0" /> Die siening van die Britse skrywer, LS Amery, is dus die aanvaarbaarste: "''a chance match set it all alight behind them, and the fire, fanned by the wind, surged forward and enveloped them in flames.''" Die veld het toe oor 'n groot gebied gebrand. Eers het die gras op die vlakte die soldate 'n mate van beskerming gebied, maar dit het gou 'n erger ramp veroorsaak. Die wind, wat in die middag uit die ooste gewaai het, het van rigting verander en vanaf die weste begin waai en die grasvuur na die soldate gedryf. Die veldbrand was vir die Britse soldate noodlottig. Die voorste soldate was letterlik tussen twee vure: die geweervuur van voor af en die veldbrand van agter. Die mans was verplig om deur die vlamme te hardloop wat 1,8 meter hoog gestyg het. Die Boere se aanval het toegeneem en die aantal slagoffers het begin groei. Om die geweervuur van die Boere op die Grenadiers af te trek, is die Skotte op die regterflank ingestuur. Baie soldate wat nie gewond was nie, is erg geskroei, terwyl die gewondes, onbeweeglik op die grond, hulpeloos gelê en doodgebrand het. Die Grenadiers het met hul gewondes deur die vlamme probeer retireer. Te midde van die gedreun van geweer- en artillerievuur het die draagbaardraers hul vragte dooies en sterwendes, deur die digte rookwolke, na die veldhospitale ver na agter gedra. Hulle werk het so baie geword dat die noodlottige gevalle op die veld gelaat moes word en uiteindelik in die teenwoordigheid van Boere weggeneem is lank nadat die troepe afgestaan het. Aan die Engelse kant het groot verwarring geheers. Die Boere het hierdie situasie uitgebuit en hul aanval verskerp. Die Boer Krupp by die plaasopstal, 'n rukkie stil, het weer begin skiet en die Pom-Pom, uit sy skuiling gehaal, het vir die eerste keer onder rook en stof geskiet. Rundle het uiteindelik om 15:00 bevel gegee dat die troepe moet terugval. Die Engelse kanon-perde het van agter die bult te voorskyn gekom om die kanonne aan te haak. Toe De Villiers die Britse onttrekking sien, het hy, met 'n paar mans, na vore gejaag. In die harwar is hy deur ’n verdwaalde koeël in die kakebeen getref. Hy sou later aan sy wond sterf. Voor sonsondergang het die Boere hul bes gedoen om hul eie makkers, sowel as Engelse gewondes, van die slagveld te verwyder. Veral J van Rensburg, ‘n landmeter van Winburg, het baie gedoen om sommige van die gewonde Britse soldate van 'n gewisse vuurdood te red. JN Brink, ‘n adjudant van die Ladybrand kommando, het sy ammunisiewa gebruik om die gewondes na die plaaswoning van Mnr Erasmus te vervoer. Esias Meyer, broer van veldkornet Meyer, het as Rooikruis-beampte opgetree om die Engelse gewondes te help vervoer. == Na afloop van die slag == Die dag na die geveg, 30 Mei 1900, is 'n skietstilstand gereël tussen die strydende magte. Dit was 'n verskynsel wat dikwels gedurende die Anglo-Boereoorlog plaasgevind het en van hierdie oorlog is daar ook gepraat as "A Gentleman's War". Rundle se hoofkwartier het na Senekal terug verskuif en die Britse gewondes was gemaklik in die NG Kerk en die ander geboue in Senekal gehuisves.  Twaalf ambulanswaens en 'n klein begrafniseenheid is intussen uitgestuur om die oorblywende gewondes te verwyder en die dooies op die slagveld te begrawe. Van die oorlewendes is deur die Boere, koffie en verbrande mielies gegee. Eers toe is die gruwels van die vorige dag se geveg besef – sommige soldate was onherkenbaar doodgebrand, mans se baarde was afgebrand, die oë van sommige was geskroei, sowat vyf of ses mans was om 'n miershoop saamgedrom, almal dood, met graspolle in hul vuiste gebal in 'n laaste desperate poging om beskerming teen die vlamme te bied. Dat die brand nie die Boere se stellings bereik het nie, kan toegeskryf word aan die brandstrook wat deur 'n pad wat aan die voet van die berg geloop het en ‘n yl grasbedekking gevind is waar Ferreira en sy manskappe verskans was. 'n Groepie Engelse soldate is in Senekal agtergelaat om al die oorledenes te begrawe. Die lyke is na 'n sentrale plek, waar die meeste ongevalle voorgekom het, geneem waar hulle in 2 massagrafte begrawe is. Die begrafnisdiens is deur twee predikante behartig. Volgens Engelse bronne was daar 'n doringboom langs die massagraf en het die bevelvoerder op die toneel 'n blaadjie uit sy sakboekie geskeur en aan die boom gespyker. Hy het die volgende woorde daarop geskryf: ''"This tree is not to be cut down for it marks the resting place of those who fell on May 29th 1900. Signed Maj. B Campbell. Commanding 16th Brigade''." <ref name=":1" /> Daar het hulle gebly tot 1964 toe die lyke opgegrawe is en by Senekal se begraafplaas herbegrawe is. Hulle word begrawe langs hul kamerade wat gesterf het aan wonde wat hulle in aksie by Biddulphsberg gekry het terwyl hulle in die dorp in die hospitaal opgeneem is. Op die oorspronklike plek van die massagraf, kan vandag nog net ‘n effens gelykte waargeneem word waar die grond versteur is. Die posisie hiervan is ongeveer 150 meter noordwes van die brakslootjie waar veldkornet Ferreira en sy manskappe hulle stellings gehad het. Die gewonde Generaal De Villiers is deur Vilonel na Senekal geneem, waar hy aan huis van dominee Paul Roux deur Mevrou Roux versorg is. Hy is egter eers deur die Engelse mediese personeel behandel op versoek van kommandant Crowther. Later het hy tog aan sy wond beswyk en is elders begrawe. Buiten Generaal De Villiers en 'n sekere Nel wat deur 'n dum-dum koeël in die gesig getref is, was die ongevalle aan die Boere se kant gering. [[Lêer:Massa_graf_wat_by_Begraafplaas_is.jpg|duimnael|''Begraafplaas op Senekal waar soldate begrawe is'']] Al die soldate, behalwe twee wat gesterf het as gevolg van die geveg by Biddulphsberg, is in die begraafplaas op Senekal begrawe. 'n Aparte area bevat die militêre grafte van die koloniale en Britse soldate wat in die Anglo-Boereoorlog gesterf het. Die name van die soldate wat hier begrawe is, is op die hoofmonument graveer, maar vyf name van die manne van die 2nd Scots Guards wat by Biddulphsberg dood is, is weggelaat. Daar is minstens 125 soldate wat gesterf het tussen 1900 en 1902, in Senekal begrawe.<gallery mode="nolines" widths="210" heights="130"> Lêer:Massa_graf_(agter).jpg|''Monument met die name van die soldate wat begrawe is in die Senekal begraafplaas (agter)'' Lêer:Massa_graf_(voor).jpg|''Monument met die name van die soldate wat begrawe is in die Senekal begraafplaas (voor)'' </gallery>Na die slag van Biddulphsberg, was die Senekal kommando weereens sonder ‘n bevelvoerder en ‘n krygsvergadering is gehou om die vakature te vul. Gewese kommandant Vilonel word verkies. Nadat die voorsitter hom dit meegedeel het, het Vilonel geantwoord dat hy tot sy spyt nie die benoeming werd is nie en dat hy reeds, weens die hopeloosheid van die ongelyke stryd, besluit het om homself aan die oorlog te onttrek. IA Meyer, skrywer van die boek, “Die Ervarings van ‘n Veldkornet in die Engelse Oorlog 1899-1902”, berig dat ‘n sekere Kommandant Bornman nou bevel gevoer het oor sowat 100 Senekallers. Kommandant Gerrie van der Merwe, wat by Sannaspos swaar gewond is, het na die slag van Biddulphsberg hom weer by die Senekal Kommando aangesluit. Op 27 Desember 1900, het 'n deel van 34th Coy, IY, wat die voorwag van 'n gemengde mag van infanterie, Yeomanry en berede infanterie gevorm het, met drie kanonne, (almal geneem uit 16th Infantry Brigade) na Senekal gegaan en dit ses dae lank beset. Hulle het skote getrek uit lede van die vyand wat in 'n spruit versteek was en Lt B Napier is dodelik gewond. Hy het die volgende dag teen middagete gesterf. Die dorp is vroeg in Januarie 1901 ontruim en die Britse mag het noordooswaarts voortgegaan verby Biddulphsberg. Later in die maand het die mag na Senekal teruggekeer voordat dit na Bethlehem onttrek het. Die Boere het in die omgewing geskuil om die vordering van begeleide konvooie te strem, maar geen ernstige gevegte het uitgebreek nie. Die slag van Biddulphsberg sou vir die duur van die oorlog die enkele belangrikste geveg in die Senekal-distrik bly. == Deelnemers aan slag van Biddulphsberg == 'n Oormag van 4 000 Britse soldate teenoor 400 Boere.<ref>"Wat om te doen/Besienswaardighede," [Online]. Available: https://www.senekal.biz/attractions.html Besoek op 18 September 2024</ref> === Britse magte === Die 8ste Infanterie Divisie onder bevel van Lt-Gnrl Sir Henry Macleod Leslie Rundle het bestaan uit: * 16de Infanterie Brigade, onder die bevel van Generaal B Campbell ** 2de Grenadier Guards *** Maj Sir Edward Seymour (British Army officer) *** Lt Gilbert Byng Alwyne Russell *** FM Rudolph Lambart, 10th Earl of Cavan *** Maj Robert Scott-Kerr *** Lt-Kol Francis Lloyd (British Army officer) *** Cpt Charles Corkran ** 2de Scots Guards *** Lt John Yarde-Buller, 3rd Baron Churston *** Kpt Charles Heathcote-Drummond-Willoughby *** 2^nd Lt George Paynter (British Army officer) ** 2de East Yorkshire Regiment * 17de Infanterie Brigade, onder die bevel van Generaal J E Boyes ** 2nd Royal West Kents * 2de Royal Field Artillery * 77ste Royal Field Artillery * 79ste Royal Field Artillery * 1ste Bataljon ** DAAG Alfred Cavendish * 4de Bataljon * 11de Bataljon * Imperial Yeomanry ** Maj Henry Skelley Dalbiac ** Sers Frederick W Shells Frederick ** Manskap HS Deane ** Manskap Richard Unwin * The 5th Coy * Royal Engineers * Driscoll's Scouts === Boeremagte<ref name=":2" /> === Die Boeremagte onder bevel van generaal Abraham de Villiers en het uit die volgende kommando's bestaan: * Ladybrand kommando onder bevel van kommandant Jan Crowther (hulle was die grootste groep in hierdie Boeremag) * Senekal kommando onder generaal Abraham de Villiers * Ficksburg kommando onder kommandant Paul de Villiers * Wepener kommando onder kommandant Paul Roux * Smithfield kommando onder kommandant J Potgieter * Thaba 'Nchu kommando onder kommandant Robert Crowther. === Gesneuweldes === Die verlies aan Britse kant het volgens die History of the War in South Africa,<ref name=":2" /> 185 mans beloop, waarvan 47 gedood is of aan hul wonde beswyk het (insluitend een offisier), 130 gewond en 8 vermis was. Daarteenoor is die Boere se verliese minimaal – twee mans was gedood of het aan hul wonde beswyk en drie was gewond. {| class="wikitable" |+''<nowiki/>'n Opsomming van die Britse slagoffers'' <ref name=":2" /> | |'''Offisiere gewond''' |'''Soldate gewond''' |'''Soldate dood''' |'''Gevangenes''' |'''Totaal''' |- |2^nd Grenadiers Guards |5 |92* |33 |9 |139 |- |2^nd Scots Guards |1 |19* |4 |0 |24 |- |2^nd Royal West Kents |0 |8 |0 |0 |8 |- |79^th Royal Field Artellery |0 |1 |0 |0 |1 |- |4^th Battery Yeomanry |0 |3 |2 |2 |6 |- | |6 |123 |38 |11 |178 |} <nowiki>*</nowiki> baie van hierdie manne is later oorlede aan brandwonde en skietwonde en is nie almal op Senekal begrawe nie. == Medaljes == Voorbeelde van medaljes toegeken aan soldate.<ref name=":0" />    <gallery mode="nolines" widths="180"> Lêer:Ladybrand_Kdo_Medalje_vir_aksie_by_die_Slag_van_Biddulphsberg.jpg|alt=Korporaal Adriaan van Jaarsveld het in die Ladybrand Kommando gedien. Hy het aksie by Wepener, Sannaspos en Biddulphsberg gesien voordat hy op 23-jarige ouderdom PoW (No 8936) geneem is met die oorgawe van Genl Prinsloo en na Diyatalawa gestuur is.|Korporaal Adriaan van Jaarsveld het in die Ladybrand Kommando gedien. Hy het aksie by Wepener, Sannaspos en Biddulphsberg gesien voordat hy op 23-jarige ouderdom PoW (No 8936) geneem is met die oorgawe van Genl Prinsloo en na Diyatalawa gestuur is.    Lêer:Medalje_vir_aksie_by_die_Slag_van_Biddulphsberg.jpg|1533 Pte J Smith, Scots Guards, is ernstig gewond terwyl 7266 Pte J G Mackay in Aksie by Biddulphsberg gedood is. ’n Mens sou ná 115 jaar nie weet of die brand bygedra het tot hul beserings nie. Lêer:Grenadier_Guards_Medalje_vir_aksie_by_die_Slag_van_Biddulphsberg.jpg|In die geval van 2685 Pte J Jefferies, Grenadier Guards, was die brand die uiteindelike oorsaak van sy dood. Hy is op 25 Junie 1900, na byna 4 weke, aan brandwonde in Deelfontein Hospitaal oorlede, waartydens hy na die geveg onder geweldige pyn moes gely het. Lêer:Klom_medaljes_vir_die_aksie_op_Biddulphsberg.jpg|Baie onerkende dade van dapperheid en lewensredding moes tydens die geveg uitgevoer gewees het. Een voorval wat gelei het tot die toekenning van 'n DCM het twee Grenadier Guardsmen betrek: die C/O, Lt Kol Lloyd en Colour Sgt Morgan. </gallery> == Wapens gebruik in die slag<ref>K. McMullen, "Weapons of the Second Boer War," [Online]. Available: https://kieranmcmullen.com/2012/10/07/weapons-of-the-second-boer-war/. Besoek op 18 September 2024</ref> <ref>"Firearms of the Boer War: A Look at the Key Weapons Used in the Conflict," [Online]. Available: https://firearms.co.za/opinion/firearms-of-the-boer-war-a-look-at-the-key-weapons-used-in-the-conflict/. Besoek op 18 September 2024</ref> == === Britse wapens === * Lee-Metford geweer Die Lee-Metford was 'n boutaksie-geweer wat .303 kaliber rondtes afgevuur het en was toegerus met 'n magasyn wat tien rondtes gehou het. * Martini-Henry geweer Die Martini-Henry was 'n enkelskootgeweer wat 0.45 kaliber rondtes afgevuur het en was bekend vir sy betroubaarheid en akkuraatheid. * Webley Revolver 'n .455 kaliber handwapen wat wyd deur Britse soldate gebruik is. * Maxim gun ‘n masjiengeweer wat .303 kaliber rondtes afgevuur het. === Boerewapens === * Mauser Model 1895-geweer [[Lêer:Krupp_kanon_se_rondte.jpg|duimnael|''<nowiki/>'n Kanon rondte wat jare na die slag gevind is op die plaas Biddulphsberg en is nou in die meuseum op die plaas.'']] Die Mauser Model 1895 was 'n boutaksie geweer wat 7x57 mm rondtes afgevuur het en toegerus was met 'n vyf-rondte magasyn. * Krag-Jorgensen-geweer. Die Krag-Jorgensen was 'n boutaksie-geweer wat .30-40 Krag-rondtes afgevuur het en is in 1899 deur die Boeremagte aangeneem. * Colt Single Action Army-rewolwer 'n .45 kaliber handwapen wat bekend was vir sy duursaamheid en betroubaarheid. * Lewis gun ‘n Gasaangedrewe masjiengeweer wat .303 kaliber rondtes afgevuur het. * QF 1-pounder pom-pom ‘n geweer wat ‘n 1-pond patroon akkuraat kon afvuur oor 'n afstand van 2700 meter. Die patrone is met 'n 25-ronde materiaalband gevoer. == Kulturele erfenis == === Monumente === Twee monumente is opgerig op die plek vanwaar die Boere hul aanval geloods het. ‘n Derde monument is opgerig op die plek waar die Krupp-kanon gestaan het. [[Lêer:3_standbeelde_bymekaar.jpg|duimnael|''Drie monumente saam opgerig op die plaas Biddulphsberg'']] [[Lêer:Waar_kanon_getsaan_het.jpg|duimnael|''7 Monument wat opgerig is op die plek waar die Krupp-kanon gestaan het.'']] <gallery mode="nolines" widths="270" heights="190"> Lêer:A.I de Villiers Standbeeld.jpg|alt=5 Ter Herinneing aan: Genl. A.I. de Villiers|Genl. AI de Villiers, was die bevelvoerder van die Boerekommando's van Senekal, Ladybrand, Ficksburg, Smithfield, Wepener en Thaba Nchu (+/- 400man) wat op 29 Mei 1900 die Engelse Mag met die slag van Biddulphsberg verslaan het. Hy is ernstig gewond en na die Engelse Hospitaal op [[Bloemfontein]] oorgeplaas, waar hy ‘n paar dae later oorlede is. Sy graf kon tot op hede nie gevind word nie. Hierdie monument is onthul op 27 Mei 2000, tydens die 100-jarige herdenking van die Anglo-Boere Oorlog. <ref name=":3">"Wat om te doen/Besienswaardighede," [Online]. Available: https://www.senekal.biz/attractions.html Besoek op 18 September 2024</ref> Lêer:S.F Haasbroek standbeeld.jpg|In 'n skermutselling met Engelse soldate op ‘n koppie geleë op die plaas Bethel ongeveer 12 kilometer noordwes van hierdie monument, het hy sy lewe verloor. Pres. M.T. Steyn het die volgende oor hom geskryf: “Onze Volk had in hem niet aleen een zanier dapperste Helden, maar ook een van zjin onbaatzuchtigste voorvechters verloren.” Hy is na die oorlog op sy plaas “Grootdam” ongeveer 1 kilometer noord van Winburg begrawe. Hierdie monument is op 27 Mei 2000 onthul, tydens die 100-jarige herdenking van die Anglo-Boere Oorlog.<ref name=":3" /> </gallery> === Kunswerke oor die Slag === * '''The Battle of Biddulphsberg: Richard Caton Woodville's "Lost" Battle-Piece''' <ref name=":4">Neville_C, "The Battle of Biddulphsberg - Caton Woodville's "Lost" Painting," [Online]. Available: [https://www.angloboerwar.com/forum/8-events/32152-the-battle-of-biddulphsberg-caton-woodville-s-lost-painting#forumbottom. https://www.angloboerwar.com/forum/8-events/32152-the-battle-of-biddulphsberg-caton-woodville-s-lost-painting#forumbottom.]Besoek op 13 September 2024</ref> Die skildery verteenwoordig 'n toneel van die geveg wat op 29 Mei 1900 geveg is, buite die dorp Senekal, op die plaas Biddulphsberg. Tydens die geveg het die lang droë gras aan die brand geraak en die gewonde mans was in groot gevaar om doodgebrand te word. Die rekonstruksie hieronder wys hoe die oorspronklike komposisie sou verskyn het toe dit eers voltooi is. Die skildery was meer as 2 meter breed. [[Lêer:Richard_Caton_Woodville's_"Lost"_Battle-Piece.jpg|links|duimnael|250x250px|''8 The Battle of Biddulphsberg Richard Caton Woodville's "Lost" Battle-Piece'']] [[Lêer:Detail_aan_linker_kant_van_die_verfwerk_wat_wys_hoe_Kolonel_Lloyd_help.jpg|duimnael|''Detail van die linkerkant van die skildery, wat wys hoe kolonel Lloyd deur Drummer Haines en Private Fruin versorg word'']] Caton Woodville se 1902-skildery van Biddulphsberg is die eerste keer in Januarie 1903 by die Carlton Galleries, Pall Mall, [[Londen]], vertoon. (Manchester Courier, 3 Feb 1903). * '''Brigadier-Generaal Francis Lloyd - Philip de László'''<ref name=":4" /> [[Lêer:Brigadier-Generaal_Francic_Lloyd_geverf_deur_Philip_de_László.jpg|links|duimnael|''Brigadier-Generaal Francis Lloyd'']] Brigadier-generaal Francis Lloyd, geskilder deur Philip de László in 1906. Dit hang tans in White's Club, St James's Street 37–38, Londen. * '''"HUL BEPROEWING VAN VUUR - DIE GRENADIER WAGTE BY BIDDULPHSBERG" - Caton Woodville'''<ref name=":4" /> [[Lêer:Caton_Woodville's_1900_drawing_of_the_-_Their_ordeal_of_Fire-_Grenadier_Guards_at_Biddulphsberg.jpg|duimnael|''HUL BEPROEWING VAN VUUR - DIE GRENADIER WAGTE BY BIDDULPH'S BERG'']] Caton Woodville se 1900-tekening van dieselfde gebeurtenis: "HUL BEPROEWING VAN VUUR - DIE GRENADIER WAGTE BY BIDDULPH'S BERG". (their ordeal) Eerste gepubliseer in die Illustrated London News, 28 Jul 1900. Hierdie weergawe was weergegee in "The Work of War Artists in South Africa", deur A.C.R. Carter, 1900 === Foto's === * Inkepings van die impak van skrapnel en 'n dopkas is op 'n muur sigbaar van 'n plaashuisgebou uit die oorspronklike plaasopstal, nou gesloop, wat in 1900 gestaan het. 'n Lid van 34th Coy, IY, Pte William Corner, het die gevegsterrein besoek en opgemerk dat afgesien van baie hardeware om te sien, 'n dop 'n groot gat deur een van die plaashuismure geskeur het.<ref name=":1" /><gallery mode="nolines" widths="210" heights="180"> Lêer:Beskadigde_muur_van_die_kliphuis_op_die_plaas.jpg|alt=Die beskadigde muur van die plaashuis Lêer:Inkepings_van_die_impak_van_skrapnel_en_'n_dopkas_is_op_'n_muur_sigbaar_van_'n_plaashuisgebou_van_Biddulphsberg.jpg </gallery> * Terwyl die slag van Biddulphsberg aan die gang was, het 'n verwoede veldbrand oor die terrein naby die berg gewoed. Op hierdie foto sit 'n paar Britse soldate in die swart gebrande veld,  anderkant hulle is die vlamme van die brandende gras sigbaar en lang rookpluime styg langs die berghelling op. <ref name=":1" /><gallery mode="nolines" widths="250" heights="190"> Lêer:Vuurbrand_by_Biddulphsberg.jpg|Veldbrand by Biddulphsberg tydens die slag Lêer:1991_terrein_van_Biddulphsberg_in.jpg|Hierdie foto wys die uitsig op 29 Mei 1988, presies agt en tagtig jaar later. Die bewerkte grond wat gereed is vir die verbouing van mielies is sigbaar op die voorgrond, terwyl 'n grasveld aan die regterkant gesien word. <ref name=":1" /> </gallery> * "Die Britse kamp onder Senekal Koppie, Mei 1900" is die oorspronklike onderskrif van hierdie foto. Dit beeld die Britse soldate aan die werk aan hul persoonlike besittings uit.<ref name=":1" /> [[Lêer:Britse_kamp_onder_Senekal_se_koppie.jpg|links|duimnael|''Die Britse kamp onder Senekal Kopje, Mei 1900'']] <gallery mode="nolines" widths="180" heights="180"> Lêer:NG_Kerk_terrain_onder_Senekal_Koppie_in_1980.jpg|Dit is die foto van dieselfde uitsig in Mei 1980. Die foto is op die terrein van die NG Kerk geneem en die gebou in die verte dien as verwysingspunt. </gallery> * Die klipkraal, waaragter ‘n Boeregeweer getaan het. Die mure is nog sigbaar. Dit was die teiken van die Britse artilleriste. Van die projektiele het in 'n hoop mieliekoppe geval (wat op die voorgrond van die foto was) wat as 'n bedekking gedien en beskerming aan die Boeregeweer  verleen het. Dit het nie daarin geslaag om te ontplof nie.<ref name=":1" /> [[Lêer:Klipkraal_waaragter_die_Boeregeweer_opgestel.jpg|senter|duimnael|300x300px|''Klipkraal waaragter die Boeregeweer opgestel was'']] * Die gevegsterrein vandag. Op die voorgrond was die voormalige Britse begraafplaas (al die soldate is weer in Senekal begrawe). In die middel is waar die Boere se flank skote gerig het op die Britse troepe wat op pad was na Biddulphsberg waar die Boeregeweer teen die helling gestaan het.<ref name=":1" />[[Lêer:1991_terrein_van_Biddulphsberg_in.jpg|senter|duimnael|300x300px|''Die 1991 terrein van waar die slag plaasgevind het'']] == Persoonlike perspektiewe == === ‘n Britse soldaat se weergawe oor die slag van Biddulphsberg. <ref name=":2" /> === Harry Ernest Maile, ‘n Engelse soldaat onder die Grenadier Gaurds, het aan sy vriend, William Fisher ‘n brief geskryf nadat hy oorleef het in die slag van Biddulphsberg. Die brief is deur sy seun, J.B.R Maile jare later na Biddulphsberg geneem. Hy het die slag so besryf: “Toe ons binne 3000 treë kom, het hul groot gewere op ons artillerie aan die linkerkant oopgemaak. Ons het steeds nadergekom en gevorder met 'n helling na die gewere. Ons is gou met 'n koeëlreën van die Boere se Mausers teëgekom; ons het steeds aangegaan. Toe kom die bevel om te gaan lê. Ons het nie geweet nie en kon nie sien van waar hulle geskiet het nie. Ons is beveel om op die groot gewere op 2000 treë te vuur. Ons het toe op nog 60 treë gejaag, terwyl die vyand 'n verskriklike geweervuur ​​op ons hou. Ons het toe op ons mae gelê en skiet op die koppie op 1800 tot 2200 treë. Ons vuur was naby die gewere gerig en ons kon nie 'n siel sien nie. Ek het my sakke leeggemaak. Ek het 'n klapskoot in die kop gekry. Ek het op my rug gedraai en stil gelê. Ongeveer 'n uur daarna het nog een aan die linkerkant van my kop in en by my nek uitgegaan. Nog twee skote het my getref, een by my skouer in en uit by my rug en die ander deur albei my bobene. Ek was die hele tyd by my bewussyn. Ek het my toerusting en gerolde jas uitgehaal en by my kop gesit vir skuiling. Dit het my lewe gered. Die jas het deurspek geraak en my kantien gebreek. Ek het altesaam 5 ure onder geweldige vuur gelê. Ek het die bevel om af te staan gehoor en gesien dat die min wat oor was stadig in orde terugval. So gou as wat hulle weg was, het ek 'n gekraak en 'n gebrul gehoor. "My God", het ek gesê, "Nou moet ons ook doodgebrand word." Die veld het gebrand. Ek was gou op die lang lyn van gewondes en sterwendes. ’n Aaklige gesig! Ek het opgestaan ​​en myself op een of ander manier daardeur gedra en my gesig was baie verbrand. Die Boere het uit hul loopgrawe gekom en ons gehelp. Hulle het soos Christene opgetree. Een het vir my water gekry, my jas en 'n dooieman langs my se jas, afgerol en my met albei toegedraai. Die Boer vir die gewonde is 'n opregte mens, al het hy baie van ons met plofstof en sagtepunt patrone verpletter. Ek het altesaam tien wonde gehad en was erg gebrand.” === Luitenant-Kolonel Lloyd se perspektief<ref name=":4" /> === “Ons gewere het opgekom en oopgemaak. 'n Boeregeweer het ook op ons gewere oopgemaak. Ek het nou die bevel ontvang: "Die Grenadiers sal die geweer vat." Omdat die bataljon in uitgebreide orde was, het ek geen ander keuse gehad as om dit te beveel om voort te gaan, van my perd af te klim en aan te gaan met die ondersteuning. Die Orde van kompanies was soos volg: 5, 6, 7, 8; 1, 2, 3, 4. Ons het eers deur 'n mielieland gevorder, baie hoog en dik. Terwyl ek aan die gang was, het 'n A.D.C. galop na my toe met die opdrag om generaal Rundle te gaan sien. Ek het teruggehardloop, op my kastaiingbruin perd geklim (sowat honderd tree, ek durf sê) en na hom toe gegaan. Hy het toe die grond verduidelik, en ek het saamgestem dat dit haalbaar was, volgens die plan, terwyl ons gedink het dat ek dekking kan kry en dat die koppie nie baie sterk vasgehou is nie. Nadat ek sy aanwysings gekry het, was my enigste weg om na die steun te galop, hulle die nuwe bevele te gee wat voortdurend na regs grond moes vat totdat die skuiling van die koppie wat ek wou hê, gekry is. Ek het toe so hard as wat ek kon na die vuurlinie gegalop. Toe ek omtrent halfpad was, het ek onder so 'n koeëlreën gekom dat ek van my perd afgespring en hom laat gaan het. Terwyl ek dit gedoen het, is ek op die duim en geweer raakgeskiet, en my beursies is deurgeskiet. Ek hardloop toe na nr 5 en lei hulle. Ek het die lyn na regs verleng met 'n halwe geselskap van nr. 6 onder Seymour. Dit was dalk nie meer as 'n gedeelte nie. Met die lang veldgras en die vuur was dit moeilik om te sien en onmoontlik om jouself te laat hoor. Ek het egter gevorder met twee half-geselskappe of afdelings halfpad na regs deur kort stormlopies in die poging om dekking te kry (as 'n eerste parallel, soos die drilboek sê). Die stormloop is met die grootste dapperheid deur Seymour en Murray gelei, en met ewe dapperheid deur die N.C.O.'s en manne gevolg. Net voor die laaste stormloop het ek vir Murray geroep om aan te gaan, maar die antwoord was dat hy geval het. Ek het toe die lot gejaag met die arme seun wat roep: "Gaan aan Grenadiers, volg jul bevelvoerder!" By die volgende stilhouplek is die man aan my regterhand getref, die man aan my linkerhand is getref, ek is getref, en daar was nie meer inisiatief nie, want byna al die mans was platgetrek, en daar was niemand om aan te gaan nie en daar was geen nut om meer te doen nie. Ek het dus vir almal gesê om stil te lê as die beste kans. Daar was 'n paar miershope, maar hulle was vrot en nutteloos. Ek was agter een op my rug saam met Drummer Haines en Fruin van nr. 6. Ek het probeer om al die mans so veel as moontlik apart te hou as die beste kans op die lewe. Net twee het teruggegaan om, soos hulle gesê het, "aan te trek". Ek het vir hulle gesê om stil te lê, anders word hulle geskiet. Of hulle was of nie, weet ek nie. Daar lê ons onder 'n koeëlreën. Elke keer as 'n mens beweeg het om 'n verband te kry, het dit 'n koeël binne 'n voet of twee geproduseer. Ek skat die afstand was ongeveer 1 700 meter, tensy, soos ek agterna gehoor het, daar mans in 'n donga binne 300 meter was. *Dit glo ek nie, aangesien die koeëls meestal neergedaal het. ’n Aansienlike deel van hulle het glo met ’n skerp kraak gebars. Ons moes maklike teikens vir die Boere gewees het, want ons het natuurlik teen die grond uitgestaan. Ek, vir een, was absoluut op my rug. Ek het alles in my vermoë gedoen om te verhoed dat hulle beweeg, en hulle het hulself dapper gedra, want nie 'n man het geknak nie. Tromspeler Haines het sy arm oor my gekry en my na hom getrek vir beskerming, ek veronderstel (ek was 'n bietjie dom, maar nie baie nie), toe 'n koeël kom wat my op die maag tref, maar dit was deur sy arm bedek wat dit gebreek het, en ek was net vreeslik gekneus. Dit het ongetwyfeld my lewe gered. Ek het hom met 'n sakdoek vasgebind, en hy het 'n paar goed op my wonde gesit, en daar lê ons. Seymour het kort hierna opgekruip en gesê iets moet gedoen word, aangesien die brand eerder meer as minder was. Ek het gesê: "Probeer 'n sarsie," so hy het die bevel gegee, maar daar was net twee mans wat in sy afdeling nie geskiet is nie, so dit was nutteloos. Hy het toe gesê: "Ek sal probeer teruggaan, aangesien ek niks meer hier kan doen nie, en die artillerie kry om op hierdie spesifieke plek te skiet waar die skote vandaan kom." Ek het gesê hy sal doodgemaak word, maar hy het gesê dit was geen nut om hier te bly nie en begin wegkruip, net om in die voet geskiet te word voor hy inklim; hy het nooit by die artillerie uitgekom nie. Kort hierna het 'n ammunisiedraer, wat aan nr. 8 behoort, opgekom asof niks gebeur nie - om die waarheid te sê, as dit in Hyde Park was, moes ek sy naam geneem het omdat hy so stadig beweeg het. Hy het ammunisie na vore gebring, het hy gesê, en nie gelyk of hy 'n veer voel nie. Ek het hom laat lê, maar hy is dadelik twee keer getref; sy naam was nr 1511 Manskap Bevan. Ek het hom ingestuur. Een of twee keer tevore het die veldbrand gelyk of dit op ons afgekom het, maar dit het altyd wegbeweeg. So het ons altesaam drie ure lank gelê. Ek was van plan om tot donker te bly, maar daar was geen moontlikheid daarvoor nie, want die vuur het nou reguit op ons afgekom. Ek sou niemand laat beweeg voordat dit redelik naby was nie, maar toe dit binne twee meter was, het ek die opdrag gegee dat almal moet gaan wat kan. Ek het nie gedink ek kan beweeg nie, maar hulle het my op my voete getrek, en ek het deur die vlamme gestrompel en genadiglik niks meer as 'n skroei gekry nie. Almal het beweeg, soos ek gedink het, behalwe die dooies en Murray, en sy groep was te ver, hy het redelik ver teruggeval. Ek het probeer om met hom te kommunikeer, maar omdat ek geen reaksie gekry het nie, het ek gedink hy is dood. Terwyl ek verder strompel het die Boere 'n ontsettende koeëlreën op ons oopgemaak, wat hulle aangehou het. Ek dink net een man is getref, hoofsaaklik as gevolg van die rook. Ek het teruggekyk en gesien hoe gewonde mans mekaar help, trouens almal het hul bes gedoen. Ek het daarin geslaag om vir 300 treë of so te sukkel, toe Kleursersant Morgan opgekom het en my gehelp het. Hy was een van die min wat nie getref is nie. Koeëls het dik geval, maar ek het by 'n draadheining gekom waar ek vir 'n minuut of twee agter 'n klippaal gelê het. Kleur-sersant Morgan en 'n ander man het toe gekom en aangedring om my saam te sleep, terwyl ander soortgelyke hulp ontvang het, diegene wat kon loop het diegene wat nie kon nie, gehelp. Sowat 200 treë verder is ek op 'n Scots Guards-draagbaar gesit. Ek was nou al baie simpel, en is verby Rundle gedra, wat vir my 'n bietjie whisky gegee het en vir my gesê het ons het alles gedoen wat moontlik was. === ‘n Boereperspektief uit die dagboek van Troep Prinsloo === SLAG VAN BIDDULPHSBERG 29 MEI 1900 Donderdagaand 10 Mei 1900, het ons opdrag gekry om vanaf Leeuwrivier na Clocolan op te ruk. Op pad daarheen het verskeie burgers, insluitend myself, eers by ons huise aangegaan. Die 12 de Mei het ek weer saam met die ou heer, G Joubert, in die pad geval. Ons was die laastes om te vertrek en moes druk om betyds oor Ladybrand te kom. By Senekal het ons weer by ons kommando aangesluit. Hulle was toe reeds besig om nuwe korporaals te kies in die plek van diegene wat moes agtergebly. Nadat ons 'n paar dae daar vertoef het, is ons eers na Wonderkop en toe na Zandrivier waar ons weer sou oorstaan. Van Zandrivier af het ons offisiere, sowel as dié van Ficksburg, Wepener, Thaba Nchu en nog ander kommando's, na Lindley gegaan waar 'n krygsraad gehou is. Dáár is toe opdrag gegee dat ons moet terugkeer Senekal toe. Ons het toe tot by Tafelkop, nie ver van Senekal af nie, gegaan. Van daar af is 'n patrollie uitgestuur wat toe met van die vyand se spioene in aanraking gekom en hulle teruggedryf het. Een van hulle asook sy perd, is noodlottig deur die dapper jong burger, Japie Berry, gewond. Daardie aand het ons na Biddulphsberg, nie ver daarvandaan nie, teruggekeer en die Sondag  rustig daar oorgebly. Maandag het ons op patrollie na meneer Grobler se plaas gegaan, om voer vir die kommando te kry. Die Engelse het intussen al nader gevorder. Sommige burgers het Biddulphsberg toe beset. Die ander het in die dorre vlakte agtergebly, vanwaar hulle die Engelse teruggedryf het. Ons het nie geweet wat hulle lewensverlies was nie. Die twee wat in ons hande geval het, was die enigstes gewondes waarvan ons bewus was.  Aan ons kant is Gert Nell van Ladybrand ernstig in sy mond gewond. Die Engelse het toe ‘n boodskap gestuur dat ons onvoorwaardelik moes oorgee, anders sou hulle ons omsingel en almal gevange neem.  Ons kommandant Jan Crowther het hierop vir hulle terug laat weet – “julle kan maar kan kom probeer”. Hulle hét toe ook Dinsdagoggend 29 Mei gekom. Dit was toe wel nie om ons gevange te neem nie, maar wel om die dood van menige van húlle manskappe, daar deur die koeël van ‘n Mauser te vind. Die twee korporaalskappe van Gert Delport en Petrus Rautenbach, waarvan ek ook deel was, het toe onder leiding van veldkornet Pieter Ferreira gegaan, om 'n vlei wat onder die berg lê te beset. Die res van die burgers het in die berg agtergebly. Ons was sowat 1000 of 1500 treë van die berg af. Alhoewel dit twee korporaalskappe was, was ons net 38 man sterk, want baie het toe alreeds in die wa-laer moes bly. Omstreeks 9:00 die oggend is ons van die berg af gewaarsku, dat die vyand besig was om na ons stellings op te ruk. Ons kon net sowat 300 treë voor ons uitsien.  Ongeveer 'n uur later het ons die Kakies, soos ons hulle destyds genoem het, vanaf die heuwel voor ons sien naderkom. Die burgers in die berg het óns toe die geleentheid gegee om eerste te skiet. Daar is beraam dat die vyand, buiten die ruiters, meer as 2 000 voetsoldate sterk was. Hulle het drie keer op ons (die 38 mans) afgestorm, maar na die dérde keer het hulle teruggeval. Die geweervuur van ons kant af was beslis te straf vir hulle. Ons het slegs twee kruitkanonne en 'n Maxim geweer gehad, terwyl die vyand drie batterye (artillerie groeperings) gehad het. Dit was omstreeks 15:30 toe hulle begin terugval het. Daardie oggend toe hulle ons nog van ver af  begin benader het, het hulle die gras in die veld aan die brand gesteek. Dit was in ‘n poging om hulleself en hulle wapens agter die rook te verbloem. Min het hulle egter geweet dat die oog van die boer nie so maklik mislei word nie. Later het hulle vertel dat dit ons was wat die gras aan die brand gesteek het. Ek dink hulle het dit gedoen om hulle eie skande te bedek, want terwyl hulle gevlug het, het die vuur van hulle eie soldate aan die brand gesteek. Hulle het die dooies en gewondes as prooi vir die verwoestende vlamme agtergelaat. Dit was ‘n skrikwekkende skouspel! Sommiges het heen en weer voor die vuur gehardloop, in ‘n desperate poging om ‘n plek te vind waar hulle kon deurgaan. Diegene wat nie kon opstaan nie is deur die vuur gedood. Hulle het net daar bly lê terwyl hulle klere vlamgevat en hulle hare en baarde verskroei het. Ten spyte van dit alles het ons aanhou skiet, totdat generaal Abraham de Villiers met sowat vyftien man te perd van die berg afgekom en vir ons geskree het om te storm. Aangesien ons te voet was en nog deur die vuur ook moes kom, was hulle vóór ons op die slagveld. Ek het my so staan en verwonder oor die verskriklike toneel, dat ek amper vergeet het om te skiet - nie net was hulle klere aan die brand en hulle hare verskroei nie, maar ook die velle in hul gesigte was verbrand en hulle hande ineengekrimp. Ek het eers vir van die gewondes water gegee en toe weer vorentoe gegaan. Toe ek by die jong maar dapper burger, Hendrik Becker kom, sê hy: “Man, vandag het ek 'n Kakie lekker geskiet.” Die Engelse het hulle kanonne, wat ook aan die vlug was, weer omgedraai en teruggeskiet. Die eerste skoot het die burger Kootie Delport deur sy longe gewond. Ook die generaal se perd is getref. Met 'n tweede bom is jong Becker agter sy blad deur 'n stuk bom gewond en ek is in die arm geskiet. Toe daar amper nie meer ‘n geskree hoorbaar was nie, is ons goeie generaal de Villiers in die kop gewond. Hy was werklik 'n dapper en wakker leier en ek moet met baie ander saamstem, dat as hý nie geval het nie, daar nie later iets soos: “die oorgawe van Prinsloo" sou wees nie. Willem van Wijk is daardie dag in die berg dood en die artillerist Moelken, 'n Nederlander, is gewond. Ons kon regtig net erken dat die Allerhoogste daardie dag met ons was - dat dit net Sy magtige arm was wat ons teen só 'n groot mag kon beskerm. Die verliese aan ons kant was: een dood, vier gewond en 7 of 8 wat as krygsgevangenes geneem is. Aan die vyand se kant was daar ongeveer 300 dooies en gewondes. Ons het ook 'n aantal gewere en ammunisie op die slagveld gekry. Daardie aand is ek na Japie Erasmus se huis waar ek baie goed ontvang is. Daar was ook 'n paar dames wat my arm vinnig verbind en toe verversings gegee het. Die kos en die sagte hande wat my arm verbind het, het my soos 'n heel ander mens laat voel. Die volgende dag het mnr Erasmus my na die huis van kommandant Jacobz geneem waar Generaal de Villiers en die ander gewondes ook was. Daar was ook 'n Engelse dokter wat versoek is om soontoe te kom, aangesien ons geen dokter byderhand gehad het nie. Die dokter het gevra dat die Generaal na Senekal geneem moet word, omdat hy hom daar beter kon versorg. Die versoek is toegestaan, maar op voorwaarde dat die Engelse hom moet terugstuur as hy herstel het. Die arme man was toe in die hande van sy vyande oorgelaat.   Die dokter het egter belowe dat hy die generaal sal terugstuur as hy gesond is. Gert Nell, met die ernstige mondwond, is ook Senekal-hospitaal toe geneem waar hy later oorlede is. Op 1 Junie is Delport, Becker, Moelken en ekself na die hospitaal in Bethlehem geneem. Ons reis het baie goed verloop, behalwe dat ou meneer Delport baie swaar gekry het. Ons het teen die aand by Bethlehem aangekom en is baie goed ontvang deur mejuffroue Theron, Rozenzweig, Hamelberg, van Heerden, Westerman, Naude, Middleton, Dodson en mnr Louis van Assen. Veldkornet Carel Hellmuth was ook baie goed vir ons. == Verwysings == <references /> [[Kategorie:Veldslae tydens die Tweede Vryheidsoorlog]] 2hhtox7yk5blh3xtw95kydbmyrgagfu 0 421357 2894665 2716515 2026-04-17T17:39:50Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894665 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = IUCN2.3 | name = Smalblaarbasboontjie | image = | taxon = Elephantorrhiza goetzei | authority = (Harms) S.A.O’Donnell & G.P.Lewis, (2022) | synonyms =* ''Elephantorrhiza goetzei'' <small>(Harms) Harms</small> * ''Piptadenia goetzei'' <small>Harms</small> }} Die '''smalblaarbasboontjie''' (''Elephantorrhiza goetzei'') is 'n [[struik]] of 'n [[boom]] wat deel van die ''[[Fabaceae]]''-[[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Botswana]], [[Malawi]], [[Mosambiek]], [[Namibië]], [[Suid-Afrika]], [[Tanzanië]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. Die boom se FSA-nommer is 192.1.<ref>https://www.treetags.co.za/national-list-of-indigenous-trees/</ref> == Sien ook == * [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]] == Verwysings == {{verwysings}} == Bronnelys == * [http://redlist.sanbi.org/species.php?species=248-6 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:77303569-1 Plants of the World] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Elephantorrhiza|goetzei]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Botswana]] [[Kategorie:Flora van Malawi]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Zambië]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] r96ir3v5c2wwp9iq4qqqlpu14ooto55 0 423173 2894645 2730560 2026-04-17T17:04:46Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894645 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|''Die Romeinse Boer'' (T.J. Haarhoff)}} {{Boek | naam = ''Die Romeinse Boer'' | subtitel = | oorspr titel = | vertaler = | beeld = Die_Romeinse_Boer_0001.jpg | breedte = 200 | outeur = [[T.J. Haarhoff]] | omslagontwerp = | land = [[Suid-Afrika]] | taal = [[Afrikaans]] | reeks = | onderwerp = Romeinse kultuur; Boerekultuur | genre = Niefiksie | uitgewer = J. L. van Schaik | uitgewingsdatum = 1925 | medium = Hardeband | bladsye = 188 | grootte_gewig = | oplage = | isbn = | isbntoeligting = | issn = | voorafgegaan = | vervolg = }} '''''Die Romeinse Boer''''' is die eerste volledige vertaling van [[Vergilius]] se ''Georgica'' in Afrikaans in 1925 deur [[T.J. Haarhoff]], maar bevat ook fragmente uit Varro se ''De Re Rustica'' en [[Cato die ouere|Cato]] se voorskrifte rondom plaasbestuur. Daarbewens word heelwat bladsye afgestaan om die landboumetodes en herhalende politieke tendense (waaronder ook die [[Armblankes|armblankevraagstuk]]) van die Romeine vir die Afrikaners, op hulle vlak, toeganklik en verstaanbaar te maak. Dit kom in die naoorlogse tydperk toe pragmatiek, beroepsgedrewenheid, fabrilisme en die nuwe moderniteit voorop gestel is, en veral die Klassieke in die alledaagse lewe totaal wêreldvreemd geword en irrelevant aangedoen het. As mens in gedagte hou dat Latyn veral in die Afrikaanse skole in die 1920's die leerlinge dikwels heeltemal koud gelaat het (soos geskryf staan in ''[[Die Klassieke in Suid-Afrika (T.J. Haarhoff)|Die Klassieke in Suid-Afrika]]'' enkele jare later), dan kan hierdie baanbrekerswerk as 'n daadwerklike poging beskou word om nuwe lewe in ou beendere te blaas. Die slotgedagte van die inleiding som die doel van die hele boek op: "So kyk die Afrikaanse Boer deur die eeue heen en sien in die Romeinse tyd baie van sy eie ondervinding en omstandighede, en in die Romeinse boer 'n gestalte gelyk aan homself." == Inhoud == Die '''Eerste Hoofstuk''' bekyk die deugde en onkreukbare karakter van die eenvoudige Romeinse boer-soldaat wat deur die oorgelewerde legendes besing is: dié van Lucius Quinctius Cincinnatus, Manius Curius Dentatus en Gaius Fabricius Luscinus. Almal van hulle word vergelyk met die Boere van die Transvaal en die Vrystaat; almal manne wat die een dag nog gebuk gestaan het oor 'n graaf, en die volgende dag opgekommandeer is om veldslae te lei. Wat ''pietas'' en familietrou en taaiheid van die plattelandse bestaan aanbetref, word die verhaal van Lucius Manlius uitgelig (soos opgeteken staan in Livius). Lucius Manlius is deur die tribuun gedagvaar omdat hy sy seun, Titus Manlius, mishandel het. Titus Manlius daag by die tribuun op en dreig om die tribuun met 'n mes om die lewe te bring as hul nie die klagte teen sy vader laat vaar nie. Die volk het Titus so bewonder dat hulle hom tot die rang van militêre tribuun of kolonel verhoog het. Maar aardjie na sy vaartjie - Titus sou later sy eie seun ter dood veroordeel weens 'n oortreding van 'n militêre bevel. Die '''Tweede Hoofstuk''' behandel die stoere karakter en lewensuitkyk van Cato, en die algemene landbougebruike daardie jare. <div class="noprint" style="border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 250px; padding: 4px; spacing: 0px; text-align: left; float: right;"> <div style="float: left;">[[Lêer:Wikisource-logo.svg|50px|geen|Commons]]</div> <div style="margin-left: 60px;">''Die Romeinse Boer kan gelees word by die Afrikaanse Wikisource, by [[oldwikisource:Die_Romeinse_Boer|"Die_Romeinse_Boer"]]'' </div></div> Die '''Derde Hoofstuk''' handel oor die Romeinse landbou in die latere Republiek, wat heelwat raakpunte toon met die 1920's. Die tradisionele selfonderhoudende plaaslewe word bedreig deur oorloë, wat vir Rome enorme grondgebied en buit meebring. Die ou boer-soldaat, met sy enkele huisslawe, word nou verdring deur die haastige megaboere en kapitaliste wat plase in Italië en in die kolonies/buitegebied opraap: die ontstaan van ''latifundia'' en peperduur villas, asook die slawestalle (''ergastula''). Wins is die oogmerk, of dikwels is dit net mooi om die grond so onbewerk te laat lê en kyk hoe die beeste daarop wei. Die stoere, ouwêreldse takhaarboer staan in skrille kontras teenoor die pasryke, nuwerwetse, wêreldwyse, vertoonsugtige, gladgeskeerde gladdejantjies à la grecque. Waardestelsels verskil hemelsbreed, maar suinigheid en spaarsamigheid moet swik. Die wêreld is aan die verander, en 'n volk wat hom bemoei met die nywerheid kan nie aanhou tokkel op die herderlike lier nie. Soos die tradisionele Romeinse boer so te sê permanent op diensplig is (want slegs grondeienaars het stemreg, maar ook diensplig), word die plasie tuis verwaarloos, of die boerdery loop self onder rower- of wegloopslawebendes deur; uiteindelik gaan die plaas tot niet, die kleinboer kan nie meeding teen die duisende slawe en tonnemaat koring van die buiteland nie, en die grond word onder die straatarm kleinboer uitgekoop. Die land word armer, terwyl die bevoorregte klas skatte versamel. Die sukkelaars moet maar stad toe. Op soortgelyke wyse, dink Haarhoff, wink die stadsliggies van [[Johannesburg]] die Boere om op die myne te gaan werk, in die hoop om 'n vaste salaris te verdien. Of, om met verloop van tyd sosiale opgang te maak. Hier bevind die Boer hom egter tussen die vele armblankes (vergelyk ''Plebs Urbana'', die stadsgepeupel) wat, nes hy, in 'n soortgelyke posisie verkeer. Soos die Romeinse boer hom skielik tussen barbare bevind (Germane, Kelte, Jode, Grieke, Egiptenare) kry die Boer in die stad ook 'n eersteklas voorsmakie van kosmopolitisme. Terugkeer wil hy egter ook nie, want die stad bied darem ook beter geriewe en afleiding (by name ''circenses'') as op die platteland. Saam met die verbrokkeling van die plaaslewe, gaan ook die karakter en sedes tot niet. Slawerny het ook skade aan die ekonomie en tegnologiese ontwikkeling berokken. Die slaaf doen net genoeg werk om straf te vermy, en doen dikwels die werk sorgeloos. As daar min werk is, kan die eienaar ook nie die slaaf net laat loop nie, maar moet aanhou om vir sy onderhoud te betaal. Met 'n tonnevrag slawe en genoeg hande is dit ook nie nodig om tegnologiese uitvindsels te bedink nie. Sodra 'n land ekonomies begin swaarkry, mymer die oues, soos Cato, nostalgies oor die goeie ou dae toe daar nie sulke probleme was nie. Die verrotting lê in die Griekse kultuur. Daar moet teruggekeer word na die voorvaderlike gewoontes, die ''mores maiorum''. En tog vertel Plutarchus dat Cato in sy gryse ouderdom Grieks geleer het - Cato het begin insien dit is wys om nuwe invloede van buite te verstaan en wat goed is, aan te neem. Haarhoff staan 'n paar bladsye af om die invloed van die Gracchi-broers te verduidelik. Omring deur die ellende en nood rondom hom, het Tiberius Gracchus, 'n gebore patrisiër, besef die meeste grond wat braaklê behoort aan die Staat, en gesê: "Die wilde diere," het Tiberius later gesê, "het holtes en skuilplekke, maar diegene wat vir Italië veg, dool huisloos met vrou en kinders rond, en met niks wat hul hul eie kan noem behalwe die lug en die sonskyn nie." Hy dien op die volkstribuun, en haal 'n ou wet uit die jaar 367 v.C. onder die stof uit op: niemand mag meer as 500 iugera van die gemeenskaplike grond besit nie - groot stukke grond sou dus afgestaan moes word, wat onder die volk verdeel sou word. Aanvanklik is vergoeding aangebied, waarvoor die eienaars te vinde was. Maar onder druk van die gepeupel, en ook deur die meesleuring van die proletariese opwinding, het Tiberius ten eerste die kompensasie-klousule laat verdwyn, ten tweede sy opponent in die tribuun, M. Octavius ontslaan - wat onwettig was. Derde maal is skeepsreg: toe Tiberious die daaropvolgende jaar weer op die tribuun dien, het hy te ver gegaan; elke jaar moes 'n ander verteenwoordiger gekies word. 'n Relletjie is gereël en Tiberius is in die geharwar vermoor. Gaius Gracchus het meer uit wraak opgetree, as uit liefde vir sy landelose burgers. Hy stig coloniae, en word gewild deur koring byna verniet uit te deel. Hy speel politieke partye teen mekaar af om die Senaat te verneder. Hy wou stemreg aan alle burgers gee, maar het hom bietjie misgis met die gepeupel - die gepeupel wou alleen die stemreg hê, maar dit nie deel met die Equites (die ridder-/handelaarstand, wat nie tot die patrisiërstand behoort het nie). Die Senaat het hul kans waargeneem en Livius Drusus aangehits om meer grond en meer koring as Gaius te belowe, en geen stemreg vir die Equites te belowe nie. Skielik word Gaius ongewild, en die Senaat verklaar hom voëlvry. Drieduisend van sy volgelinge is vermoor, en hul buit is na die tempel van Concordia, Eendrag, gebring. Iemand het in die nag die volgende grafitti aangebring: "Tweespalt en woede het die tempel van Eendrag gebou". Na die dood van Gaius is burgers wat grond ontvang het toegelaat om dit weer te verkoop; iets wat Tiberius lankal in 'n wet beskrywe het verbode moes wees. Die menslike natuur het egter geseëvier - "die rykes het weer hul latifundia vergader, en die armes het weer landeloos geword en by die Arme-Blanke-Leër in die stad aangesluit. En nou dat hul koring verniet of baie goedkoop kry, was die stad tog so aanloklik". Die pendulum sou later weer swaai, en Keiser Augustus sou die plaaslewe en sy deugde verheerlik deur die penne van die plaasjapies aan sy hof, Vergilius en Horatius. Kleiner plase wat beter en intensief sélf bewerk word, is veel beter as enorme onkruidbegroeide plase wat in vreemde hande van slawe oorgelaat word. Dié plattelandse romantiek het aanvanklik ook gewerk, maar oplaas misluk. Die kleinboer is voorheen vervang deur die slaaf, die slaaf is nou wel vervang deur bywoners (''coloni'') wat die grond gehuur het, maar uiteindelik het hierdie bywoners met verloop van tyd lyfeienes geword, dit wil sê, mens sien die feodale stelsel geleidelik vorm aanneem, waar die bywoners naderhand gebonde was aan die grond en uitgelewer aan die heerskappy van die grondbesitter of landheer. So het die Middeleeuse karakter sy beslag gekry.<ref name="Haarhoff1949Aug">Haarhoff, T.J. 1949. 'The Augustan Reconstruction'. In: ''Vergil, the Universal''. Oxford: Basil Blackwell, pp. 51-63</ref> Die '''Vierde Hoofstuk''' en verder bied agtergrond van Varro ("die geleerdste van die Romeine"), asook sy werke wat Vergilius op welke wyse ook kon beïnvloed het. Van die eietydse landbouvoorskrifte is ook enkeles uitgelig. Self interessant is hoe die mens karaktereienskappe aan 'n dier of spesie (soos bye) toedig, wat meer oor homself spreek! Die '''Vyfde Hoofstuk''' en verder bied 'n lewenskets van Vergilius. Bladsy 70 en verder word ''Die Eclogae'' slegs ten dele vertaal. Hier word veral gekyk na die beeldende woordkuns, wat baie aansluit by die Romantiek. Vanaf bladsy 78 word die hele ''Georgica'' in Afrikaans vertaal en ryklik van voetnotas en toeligting voorsien. Haarhoff wys onder meer uit hoe Vergilius op 'n manier [[Jean-Jacques Rousseau]] se gedagtegang moes beïnvloed het, maar toon ook hoe die digter self sy inspirasie uit Lucretius se werk en Varro se ''De Re Rustica'' gaan put het. == Die Afrikaner as Romeinse boer == ''Die Romeinse Boer'' kan nié sonder Haarhoff se '''''[https://archive.org/details/vergiluniversal0000tjha/page/n3/mode/2up Vergil, the Universal]''''' (oorspronklik ''Vergil in the Experience of South Africa'', 1931) gelees word nie. Hierin ondersoek hy die raakpunte tussen die Afrikaner en die Romeinse boer: sowel by die gewone boer as onder hul groot helde. In sy geheel gesien, kom die Afrikanerpionier te staan voor 'n ouer beskawing, naamlik dié van die Britse Ryk (maar later gebruik Haarhoff die woord 'Europa', veral wat betref die Europese letterkunde), net soos die ou Romeine gevrees het om deur die prestige van die Griekse taal en kultuur verswelg te word. Die Romeine het met verloop van tyd van dié Griekse tradisies oorgeneem sonder om hul eie in te boet. Dit is trouens 'n puntjie wat T.J. Haarhoff herhaal in die ''Encyclopaedia of Southern Africa''.<ref>''Encyclopaedia of Southern Africa''. 1970. Fifth Edition. s.v. Afrikaans, p.8: ''Just as the Roman farmer, when he began to develop a literature, was faced with the enormous prestige of an older literature in Greek, the Afrikaner found himself faced with English and European literature, which he feared would swamp his individuality. But the Roman enriched his own tradition by achieving a harmony of cultures. And Leipoldt pointed the way towards an eventual harmonisation, without loss of individuality, of English and Afrikaans cultures in South Africa.''</ref> === Boerderymetodes === Haarhoff vermeld in sy boek hoe 'n eenvoudige Boer sy Afrikaanse vertaling van die ''Georgica'' (dit wil sê, die boek ''Die Romeinse Boer'') gelees het. By die boer het dit hom opgeval hoe die Romeinse boer ook maar die osse moes inspan, nes hyself; hoe leivore gegrawe moes word net soos die oeroue gebruik in die Mediterreense streek was; hoe ook hy sy mielielande en veld gebrand het om die grond te bemes; die wisselbou wat toegepas is (i. 71); keursaad wat met sorg uitgekies moes word (i. 197); heinings wat in stand gehou moet word (i. 270) en skape wat gedip moet word (i. 272). En natuurlik, aangesien die boer uit die noorde van Suid-Afrika kom, is hy net soos Vergilius in Italië alte goed bekend met die lope wat in die somermaande skielik en stormagtig afkom (i. 326).<ref name="Haarhoff1949Geo">Haarhoff, T.J. 1949. 'Georgraphical and Rural'. In: ''Vergil, the Universal''. Oxford: Basil Blackwell, pp. 14-18</ref> Die boer gaan selfs sover om 'n regstellinkie te waag, naamlik oor Vergilius se bedoeling met die dou op die stoppels wat saans gemaai word (i. 290). Haarhoff het in die voetnota geskryf: "Die idee is dat die sekel meer vat het op die nat halm, en dat jou hande minder seer kry as die stoppels sag is van die nattigheid." Volgens die ou boer is dit nie om te keer dat die sekel sal gly soos beweer word nie, eerder om te keer dat die linkerhand van die maaier wat die stoppels heeltyd vasvat gou-gou vuurwarm en seer word; die vog bring sodoende 'n milde lafenissie mee. Op Vergilius se voorstel om 'n bietjie stof/poeier te strooi om twee strydende "koningbye" uit mekaar te jaag, herken die boer daarin ook sy plaaswerkers wat presies dieselfde doen om 'n swerm bye uiteen te jaag.<ref name="Haarhoff1949Geo" /> In van die vertalings van vers 291 (van Boek 1 van die ''Georgica'') het Haarhoff ook waninterpretasies opgemerk. Daar is 'n toneeltjie waar die plaasarbeider se vrou een wintersaand besig is om soet en welriekende druiwesap te kook, en die pruttende koperpot met blare af te skuim. In van die Engelse vertalings word maar geraai dit is 'n soort wyn wat gestook word. Dit is nie. Die begrip ''mustum'' (in die oorspronklike teks ''dulcis musti Volcano'') word netjies in Afrikaans vertaal: '''moskonfyt''' - 'n samestelling van ''mustum'' en ''confectum''. (Benadé se vertaling gee "soet mos [...] oor 'n vuur",<ref>Benadé, J.T. 1983. ''Eclogae en Georgica''. Pretoria: Universiteit van Suid-Afrika, bl. 53</ref> en Blanckenberg se vertaling bied "soet mosstroop op die vuur"<ref>Blanckenberg, N.A. 1975. ''Vergilius: Landelike poësie, Bucolica/Georgica''. Kaapstad: HAUM, bl. 82</ref>) Moskonfyt is net soos by die Romeine aangewend deels om as stroop te dien, en deels om die suurgehalte van die wyn te verminder. Die ou Kaapse wynboer is maar te goed bekend met die druiwesap wat in 'n koperpot driekwart weggekook word (al raai [[Plinius die ouere]] aan 'n derde moet oorbly, en nie 'n kwart soos hier nie), met die drywende skuim bo-op wat afgeskep word. Wat oorbly is die ''defrutum'' of, in Afrikaans, die mos.<ref name="Haarhoff1949Geo" /> === Karaktertrekke === Haarhoff kyk dan ook verder na ander meer universele temas wat nie tot boerdery of die Romeinse boer beperk is nie, soos die tweesnydende karaktereienskappe wat gedeel word (''gravitas'', ''pietas'', ''virtus'' en ''simplicitas''), dieselfde raakpunte tussen [[Stoïsisme]] en [[Calvinisme]].<ref name="Haarhoff1949Calv">Haarhoff, T.J. 1949. 'Stoicism and Calvinism'. In: ''Vergil, the Universal''. Oxford: Basil Blackwell, pp. 30-50</ref> ''Gravitas'' kan wissel tussen aristokraties en soms outokraties, soos dit ook by die Romein gesteld was. As daar van hom verwag word om op kommando te gaan, dan gaan hy (Kolonel Reitz se boek "Kommando" en Cato se guerilla-oorlogvoering in Spanje word op een lyn gestel). Soos by Cato is daar aanvanklik ook 'n vooroordeel te vinde jeens alles wat vreemd is of van oorsee af kom; ook teen die kuns en verderflike teater. As daar wel iets geskryf word, is dit meer didakties van aard. Aanvanklik hou die tydrowende en omslagtige landboupraktyke en diensplig almal te besig om iets aan die letterkunde te doen, maar wanneer dit wel vlamvat, is daar 'n blitsige groei op te merk. Tyd om te tob oor filosofie, soos onder die Grieke, is daar ook nog nie, maar hierdie tekortkoming word vergoed deur praktiese vindingrykheid en uitmuntende organisasievermoë. Wat ongelukkig ook neig na (tradisionele) vormdiens en gesette reëls en rituele wat godsdiens en wette aanbetref wat vir die afgeleë veldlewe gepas is.<ref name="Haarhoff1949Out">Haarhoff, T.J. 1949. 'Character and Outlook'. In: ''Vergil, the Universal''. Oxford: Basil Blackwell, pp. 19-29</ref><ref name="Haarhoff1949Spir">Haarhoff, T.J. 1949. 'The Vergilian Spirit'. In: ''Vergil, the Universal''. Oxford: Basil Blackwell, pp. 64-115</ref> Net soos slawe dikwels in die Romeinse huis vertroue en verantwoordelikheid geniet het en deel van die ''domus'' gevorm het, net so is die slawe dikwels ook by die huisgodsdiens in die Afrikanerhuishouding betrek. Die Voortrekkers en Romeine het albei gehardheid geken (teenoor hulself en andere), soos Paul Kruger uitgewys word wat sy eie vrottende duim afgesny het (die geweer het ontplof), net soos Caius Mucius Scaevola sy hand oor die vuur voor die Etruskaanse koning Porsenna gehou het. Hierdie soort waardigheid word uitgestraal, al was die eerste Consuls onder die Romeine ook maar omskryf as 'capillati' (behang met lang hare en bebaard), oftewel 'takhare'.<ref name="Haarhoff1949Out" /> Die selfopofferende volksmoeder word gestel teenoor die ''matrona''. Al wil dit voorkom of sy voor die reg en in die politiek maar weinig invloed uitgeoefen het, was haar invloed tog deurslaggewend. Tuis het sy haar ereplek geken. Net soos Cato sy weersin in die uitlandse dokters uitgespreek het en sy eie saamgestelde boek vol boererate benut het, net so het die Afrikanervrou haar "huismiddels" geken en dokter gespeel.<ref name="Haarhoff1949Out" /> Die humor, met 'n tikkie byt, het 'n aardse oorsprong wat maklik in satire kan oorgaan, soortgelyk aan die lighartige en skertsende jaarlikse waatlemoenfees aan die Universiteit van Stellenbosch, wat byna 'n burleske Romeinse karakter aanneem. Boonop het die Afrikaanse poësie (hier verwys Haarhoff onder andere na [[A.G. Visser]]) 'n gevatheid en puntige styl wat aan die vroeë Latynse letterkunde herinner.<ref name="Haarhoff1949Out" /> Wat die ''pietas'' betref, vind mens onder die Boer en Romein nadruk op die gesinsband; die liefde tussen man en vrou; die ''patria potestas'' (gesag van die vader) wat nog groot gesag selfs oor volwasse kinders uitoefen; die onderhorigheid aan die Staat en eer wat aan die landgenoot getoon word. Die ''Dagboek van Louis Trigardt'' word vergelyk met die lewensbeskrywing van Cato die Sensor, en ook hier word ''gravitas'' aangetref: selfs al word erge en gevoelige lyfstraf en klappe uitgedeel, bly die mense lojaal teenoor en geheg aan mekaar, net soos onder die ou Romeine te vinde was. Tog, soos tydens die Groot Trek te sien, kom daar 'n tydstip wanneer vader en seuns se paaie skei en elkeen sy eie rigting inslaan. Sulke individualisme het die Republikeinse Romein nie geken nie, en boonop, lig Haarhoff in Trigardt se ''Dagboek'' uit, word hierdie skeuring deur die Boere self in 'n triestige lig aanskou, soos Trigardt se eie seun dit stel: ''Daarop zei Carolus dat het de Africaander zijn ongeluk is, als hij wat beginnen wil, dat alle maal haar eige baas wesen wil; dat door die weg alles verkeerd komd.''<ref name="Haarhoff1949Out" /> Haarhoff meen dat die Boer, net soos by die Romein by die vereniging van die Romeinse provinsies, ook nie kleinsteeds en bekrompe sal bly nie. Daar sal 'n getrouheid teenoor die volk en taal voortbestaan, soos die ''virtus'' en ''pietas'' dit vereis, maar daar sal ook 'n ruimer Suid-Afrikaanse gedagte ontstaan. Haarhoff waarsku egter ook dat die Afrikaanssprekende Suid-Afrikaners op die grondvesting van hul voorouers moet voortbou; al het die Groot Trek geëindig, moet wat intellektueel is nie verwaarloos word nie. Europa is nie slegs daar om binne enkele paar jaar 'n akademiese graad te verwerf nie - daar moet 'n konstante verbintenis deur boeke behoue bly. Europa is vir die Afrikaner soos Griekeland vir die Romein. Klakkelose nabootsing is ook nie die bedoeling nie, maar om die stempel van individualiteit af te druk. Daar moet egter ook, soos met [[Jan Smuts]] se [[holisme|holistiese gedagte]], op 'n afstand gekyk word na die universele wat die Afrikaner met ander volkere bind.<ref name="Haarhoff1949Spir" /> == Verwysings == {{verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaans]] [[Kategorie:Latyn]] 82uq7z83p80rhzuzzdirry2qk4ejxyy 0 425612 2894666 2890572 2026-04-17T17:40:44Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894666 wikitext text/x-wiki '''Eduard Arkadevich Steinberg''' (ook genoem '''Edik Steinberg''', '''Эдуард Штейнберг''' (ru); 3 Maart 1937 &#x2013; 28 Maart 2012) was 'n Russiese skilder, filosoof en aktivis. == Persoonlike lewe == Steinberg is in [[Moskou]] gebore, die seun van die digter, vertaler en kunstenaar [[Arkady Steinberg]]. Hy het koshuise in [[Tarusa]] (Kaloega-streek) en Parys gehad. Sy vrou, [[Galina Manevich]] (gebore 1939), is 'n Russiese kunskritikus, skrywer en essayis. <ref>Карл Аймермахер, Евгений Барабанов, Александр Боровский, Галина Маневич и др. Нонконформисты. Второй русский авангард, 1955—1988. Собрание Бар-Гера / Ханс-Петер Ризе. — Кёльн: Wienand, 1996. — P. 92—96. — 320 p. — {{ISBN|3879094960}}. pp. 256-257</ref> == Loopbaan == Steinberg het sy loopbaan begin deur lewendige modelle en landskappe te teken en later oorgeskakel na "metafisiese stillewes". In die 1960-1980's het Steinberg deelgeneem aan die andersdenkende beweging in die USSR, wat vryheid van uitdrukking in kuns en basiese menseregte ondersteun het.<ref>Dalya Alberge, Russian painters denounced as Soviet traitors exhibit in London, The Guardian, November 30, 2010. pp. 3-4</ref> Steinberg het Erelede van die Russiese Akademie vir Kuns geword. Steinberg het 'n medalje op 'n rooi lint uit die hande van Zurab Tsereteli geneem en gesê: <ref>[http://www.di.mmoma.ru/issues/2008/4/ «ДИ» / «Art Dialogs»: The Moscow Museum of Modern Art’s magazine; Nº 04, 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903054002/http://www.di.mmoma.ru/issues/2008/4/|date=3 September 2014}}, p. 80-81. / «From Underground to the Academy».</ref> {{Blockquote|My persoonlike lot mag dalk moeilik en selfs onbegryplik lyk, maar in werklikheid is dit die presiese parallel met die lot van my land, wat daarin geslaag het om uit die dieptes van gevangenskap en isolasie na die hoogtes van kulturele wedergeboorte en universele aanvaarding te kom..}} Terwyl hy in die 1970's in Moskou gewerk het, het Steinberg 'n lid geword van die Sretensky Boulevard-kunsvereniging (Moskou), wat die kunstenaars [[Vladimir Yankilevsky]], [[Viktor Pivovarov]], [[Ilja Kabakov]], [[Oleg Vasiliev]], [[Ivan Chuikov]], [[Mikhail Roginsky]]. <ref>Ольга Шихирева, Жан-Клод Маркадэ, Морис Тухман, Александр Боровский и др. Абстракция в России. Каталог выставки в Государственном Русском музее / Анна Лакс. — Санкт-Петербург: Palace Editions, 2001. — 814 p. — (Государственный Русский музей (альманах)). — {{ISBN|5933320595}}. pp. 73-77</ref>. In 1968-1972 Steinberg het as kunstenaar-ontwerper gewerk by die Moskou-streekdrama-teater, vernoem na A.N. Daarna het hy op sy eie werk op die gebied van eselverf en grafika gefokus. In 1978, met die ondersteuning van [[Vladimir Nemukhin]], het hy 'n lid geword van die Graphic Artists' Union by die Moskou-tak van die Union of Artists. In 1988, in verband met 'n uitnodiging van die Franse kant om na Frankryk te gaan met 'n uitstalling, is hy aanvaar tot die [[Unie van Kunstenaars van die USSR]]. Sedert 1990 het E.A Steinberg hom permanent in [[Parys]] gevestig, waar hy sy eie ateljee bekom en saam met die Claude Bernard-galery gewerk het. Volgens gevestigde tradisie het Steinberg die winter in Parys deurgebring, waarna hy in die lente sou terugkeer na sy “klein tuisland” – die stad Tarusa, waar hy tot laatherfs aan skilderye sou werk, en dan terugvlieg na Parys vir die winter. <ref>Елизавета Кузнецова. «Проблемы кураторов: горизонты нового искусства». Санкт-Петербург, издат. «Зеленая Амфора», 2021. pp. 213-214</ref>. Steinberg is op 28 Maart 2012 by sy huis in [[Parys]] aan longontsteking dood. == Geselekteerde uitstallings == * 1992 : {{Intertaalskakel|«Quadrat Bottrop» Museum Center|de|Quadrat Bottrop|lt=«The Square» Museum Center}}, Josef-Albers-Museum in [[Bottrop]], Duitsland * 1995 : {{Intertaalskakel|Museum Bochum – Kunstsammlung|de|Museum Bochum – Kunstsammlung|lt=Bochum Art Museum}}, [[Bochum, Duitsland|Bochum]], Duitsland * 1999 : Morsbroich Museum, [[Leverkusen]] * 2000 : {{Intertaalskakel|Wilhelm-Hack-Museum|de|Wilhelm-Hack-Museum|lt=Wilhelm-Hack-Museum of Modern and Contemporary Art}}, [[Ludwigshafen am Rhein|Ludwigshafen]] * 2004 : Russiese Staatsmuseum, Sint Petersburg * 2005 : [http://www.artsandmann.de/ausstellung/ausstellungsrueckblick.html «Eduard Steinberg, Das Leben eines Dreiecks (Gouachen und Gemälde) 1970-2004»], Galerie Sandmann, Berlyn * 2005 : [https://web.archive.org/web/20140903080001/http://www.guggenheim.org/new-york/press-room/releases/press-release-archive/2005/611-september-15-russia "Rusland!"] – Solomon R. Guggenheim-museum, New York * 2009 : [https://web.archive.org/web/20140903070008/http://www.claude-bernard.com/exposition.php?exposition_id=75 Edik Steinberg by Gallery Claude Bernard, Parys (14 Mei – 27 Junie 2009)] * 2011—2012 : «Passion Bild», Kunstmuseum Bern * 2012 : [http://docreader.readspeaker.com/docreader/?cid=bofza&lang=de_de&url=http://www.stadt-zuerich.ch%2Fcontent%2Fdam%2Fstzh%2Fkultur%2FDeutsch%2FInstitutionen%2FAusstellungen+Stadthaus%2FGrafik+und+Foto%2F---------------%2FReligioeseMotiveinderinoffiziellenKunstderSowjetunion.pdf Religiöse Motive in der inoffiziellen Kunst der Sowjetunion] == Verwysings == {{Verwysings|30em}} == Bronnelys == * Marianna Stachowiak-Mieszkowska: “Nowa europejska seria suprematystyczna w sztuce i rzeźbie: ambitny początek”. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 2014 * Merridale, Catherine (2002). Night of Stone: Death and Memory in Twentieth-Century Russia. London: Penguin. {{ISBN|978-0-14-200063-2}}. * Dalya Alberge, Russian painters denounced as Soviet traitors exhibit in London, The Guardian, November 30, 2010. * Елизавета Кузнецова. «Проблемы кураторов: горизонты нового искусства». Санкт-Петербург, издат. «Зеленая Амфора», 2021. * Shella Drobkin, "From Russia to Israel with dreams" // The Montreal Suburban, 8 Nov 1975. * Victor Lupan, "La colonie des artiste" // Figaro magazine (Paris), 12 February 1998. * Evgraf Kontchin, "Competition with Light" // [[Kultura]] (Moscow), 26 June 2008. [in Russian]. * Карл Аймермахер, Евгений Барабанов, Александр Боровский, Галина Маневич и др. Нонконформисты. Второй русский авангард, 1955—1988. Собрание Бар-Гера / Ханс-Петер Ризе. — Кёльн: Wienand, 1996. — P. 92—96. — 320 p. — {{ISBN|3879094960}}. * Кононихин Н. Художники общества «Аполлон». Второй русский авангард. CD-ROM. — СПб., 1999 * Ольга Шихирева, Жан-Клод Маркадэ, Морис Тухман, Александр Боровский и др. Абстракция в России. Каталог выставки в Государственном Русском музее / Анна Лакс. — Санкт-Петербург: Palace Editions, 2001. — 814 p. — (Государственный Русский музей (альманах)). — {{ISBN|5933320595}}. * Kenez, Peter (2006). A History of the Soviet Union from the Beginning to the End. New York: Cambridge University Press. {{ISBN|978-0-521-68296-1}}. * Ludwig, Peter (2007). Non Conform. Russian and Soviet Art 1958–1995. New York: Prestel Publishing. {{ISBN|978-3-7913-3833-0}}. * Otdelnova, Vera (2016). "Дискуссии о реализме в конце 1960–х гг. в стенограммах Московского отделения Союза художников РСФСР" [Discussions about realism in the late 1960s in the transcripts of the Moscow branch of the Union of Artists of the RSFSR.]. Observatory of Culture (in Russian). 13 (6): 746–754. doi:10.25281/2072-3156-2017-14-5-631-639. * Simanchuk, Ilya (1982). У тех Синих Венцов... [Those Blue Crowns...] (in Russian). Moscow: Publishing House "Moscow's Worker". * Sukhanova, Mariam (2015). Художники одной семьи [The Family of Painters.]. "Gallery Painting Art" Catalogue (in Russian). Moscow: Moscow Union of Artists. == Eksterne skakels == * [http://tsukanov-art-collection.ru/eng/artist.html?id=161 Eduard Steinberg op die Tsukanov-kunsversameling-webwerf] * [https://vimeo.com/90249385 Skilder Eduard Steinberg werk, VIDEO deur G. Bastianelli, 5 min. 40 sek.] * [http://www.askart.com/askart/s/edward_steinberg/edward_steinberg.aspx Kunstenaarsbiografie, Museumverwysings, 133 Veilingsrekords op die AskArt] * [http://artoftherussias.wordpress.com/category/jewish/eduard-steinberg/ Eduard Steinberg oor die ArtOfTheRussias] * {{DNB-Portal|119183749}} * [https://web.archive.org/web/20110725160703/http://art4.ru/en/artists/detail.php?ID=1574 Foto's van Eduard Steinberg] * [http://www.artfacts.net/en/artist/eduard-steinberg-22788/profile.html Eduard Steinberg-profiel by artfacts.net] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Steinberg, Eduard}} [[Kategorie:Sterftes in 2012]] [[Kategorie:Geboortes in 1937]] [[Kategorie:Russiese skilders]] [[Kategorie:Russiese Jode]] [[Kategorie:Russiese romanskrywers]] [[Kategorie:Sowjet-Jode]] [[Kategorie:Sowjet-dissidente]] [[Kategorie:Franse skilders]] [[Kategorie:Franse kultuur]] [[Kategorie:Franse Jode]] [[Kategorie:Franse kunstenaars]] amo9fwkk9s9vwgn2u2dy6dfly95ln73 2894667 2894666 2026-04-17T17:41:15Z Oesjaar 7467 /* Loopbaan */ Verbeter 2894667 wikitext text/x-wiki '''Eduard Arkadevich Steinberg''' (ook genoem '''Edik Steinberg''', '''Эдуард Штейнберг''' (ru); 3 Maart 1937 &#x2013; 28 Maart 2012) was 'n Russiese skilder, filosoof en aktivis. == Persoonlike lewe == Steinberg is in [[Moskou]] gebore, die seun van die digter, vertaler en kunstenaar [[Arkady Steinberg]]. Hy het koshuise in [[Tarusa]] (Kaloega-streek) en Parys gehad. Sy vrou, [[Galina Manevich]] (gebore 1939), is 'n Russiese kunskritikus, skrywer en essayis. <ref>Карл Аймермахер, Евгений Барабанов, Александр Боровский, Галина Маневич и др. Нонконформисты. Второй русский авангард, 1955—1988. Собрание Бар-Гера / Ханс-Петер Ризе. — Кёльн: Wienand, 1996. — P. 92—96. — 320 p. — {{ISBN|3879094960}}. pp. 256-257</ref> == Loopbaan == Steinberg het sy loopbaan begin deur lewendige modelle en landskappe te teken en later oorgeskakel na "metafisiese stillewes". In die 1960-1980's het Steinberg deelgeneem aan die andersdenkende beweging in die USSR, wat vryheid van uitdrukking in kuns en basiese menseregte ondersteun het.<ref>Dalya Alberge, Russian painters denounced as Soviet traitors exhibit in London, The Guardian, November 30, 2010. pp. 3-4</ref> Steinberg het Erelede van die Russiese Akademie vir Kuns geword. Steinberg het 'n medalje op 'n rooi lint uit die hande van Zurab Tsereteli geneem en gesê: <ref>[http://www.di.mmoma.ru/issues/2008/4/ «ДИ» / «Art Dialogs»: The Moscow Museum of Modern Art’s magazine; Nº 04, 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140903054002/http://www.di.mmoma.ru/issues/2008/4/|date=3 September 2014}}, p. 80-81. / «From Underground to the Academy».</ref> {{Blockquote|My persoonlike lot mag dalk moeilik en selfs onbegryplik lyk, maar in werklikheid is dit die presiese parallel met die lot van my land, wat daarin geslaag het om uit die dieptes van gevangenskap en isolasie na die hoogtes van kulturele wedergeboorte en universele aanvaarding te kom..}} Terwyl hy in die 1970's in Moskou gewerk het, het Steinberg 'n lid geword van die Sretensky Boulevard-kunsvereniging (Moskou), wat die kunstenaars [[Vladimir Yankilevsky]], [[Viktor Pivovarov]], [[Ilja Kabakov]], [[Oleg Vasiliev]], [[Ivan Chuikov]], [[Mikhail Roginsky]].<ref>Ольга Шихирева, Жан-Клод Маркадэ, Морис Тухман, Александр Боровский и др. Абстракция в России. Каталог выставки в Государственном Русском музее / Анна Лакс. — Санкт-Петербург: Palace Editions, 2001. — 814 p. — (Государственный Русский музей (альманах)). — {{ISBN|5933320595}}. pp. 73-77</ref> In 1968-1972 Steinberg het as kunstenaar-ontwerper gewerk by die Moskou-streekdrama-teater, vernoem na A.N. Daarna het hy op sy eie werk op die gebied van eselverf en grafika gefokus. In 1978, met die ondersteuning van [[Vladimir Nemukhin]], het hy 'n lid geword van die Graphic Artists' Union by die Moskou-tak van die Union of Artists. In 1988, in verband met 'n uitnodiging van die Franse kant om na Frankryk te gaan met 'n uitstalling, is hy aanvaar tot die [[Unie van Kunstenaars van die USSR]]. Sedert 1990 het E.A Steinberg hom permanent in [[Parys]] gevestig, waar hy sy eie ateljee bekom en saam met die Claude Bernard-galery gewerk het. Volgens gevestigde tradisie het Steinberg die winter in Parys deurgebring, waarna hy in die lente sou terugkeer na sy “klein tuisland” – die stad Tarusa, waar hy tot laatherfs aan skilderye sou werk, en dan terugvlieg na Parys vir die winter. <ref>Елизавета Кузнецова. «Проблемы кураторов: горизонты нового искусства». Санкт-Петербург, издат. «Зеленая Амфора», 2021. pp. 213-214</ref> Steinberg is op 28 Maart 2012 by sy huis in [[Parys]] aan longontsteking dood. == Geselekteerde uitstallings == * 1992 : {{Intertaalskakel|«Quadrat Bottrop» Museum Center|de|Quadrat Bottrop|lt=«The Square» Museum Center}}, Josef-Albers-Museum in [[Bottrop]], Duitsland * 1995 : {{Intertaalskakel|Museum Bochum – Kunstsammlung|de|Museum Bochum – Kunstsammlung|lt=Bochum Art Museum}}, [[Bochum, Duitsland|Bochum]], Duitsland * 1999 : Morsbroich Museum, [[Leverkusen]] * 2000 : {{Intertaalskakel|Wilhelm-Hack-Museum|de|Wilhelm-Hack-Museum|lt=Wilhelm-Hack-Museum of Modern and Contemporary Art}}, [[Ludwigshafen am Rhein|Ludwigshafen]] * 2004 : Russiese Staatsmuseum, Sint Petersburg * 2005 : [http://www.artsandmann.de/ausstellung/ausstellungsrueckblick.html «Eduard Steinberg, Das Leben eines Dreiecks (Gouachen und Gemälde) 1970-2004»], Galerie Sandmann, Berlyn * 2005 : [https://web.archive.org/web/20140903080001/http://www.guggenheim.org/new-york/press-room/releases/press-release-archive/2005/611-september-15-russia "Rusland!"] – Solomon R. Guggenheim-museum, New York * 2009 : [https://web.archive.org/web/20140903070008/http://www.claude-bernard.com/exposition.php?exposition_id=75 Edik Steinberg by Gallery Claude Bernard, Parys (14 Mei – 27 Junie 2009)] * 2011—2012 : «Passion Bild», Kunstmuseum Bern * 2012 : [http://docreader.readspeaker.com/docreader/?cid=bofza&lang=de_de&url=http://www.stadt-zuerich.ch%2Fcontent%2Fdam%2Fstzh%2Fkultur%2FDeutsch%2FInstitutionen%2FAusstellungen+Stadthaus%2FGrafik+und+Foto%2F---------------%2FReligioeseMotiveinderinoffiziellenKunstderSowjetunion.pdf Religiöse Motive in der inoffiziellen Kunst der Sowjetunion] == Verwysings == {{Verwysings|30em}} == Bronnelys == * Marianna Stachowiak-Mieszkowska: “Nowa europejska seria suprematystyczna w sztuce i rzeźbie: ambitny początek”. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice, 2014 * Merridale, Catherine (2002). Night of Stone: Death and Memory in Twentieth-Century Russia. London: Penguin. {{ISBN|978-0-14-200063-2}}. * Dalya Alberge, Russian painters denounced as Soviet traitors exhibit in London, The Guardian, November 30, 2010. * Елизавета Кузнецова. «Проблемы кураторов: горизонты нового искусства». Санкт-Петербург, издат. «Зеленая Амфора», 2021. * Shella Drobkin, "From Russia to Israel with dreams" // The Montreal Suburban, 8 Nov 1975. * Victor Lupan, "La colonie des artiste" // Figaro magazine (Paris), 12 February 1998. * Evgraf Kontchin, "Competition with Light" // [[Kultura]] (Moscow), 26 June 2008. [in Russian]. * Карл Аймермахер, Евгений Барабанов, Александр Боровский, Галина Маневич и др. Нонконформисты. Второй русский авангард, 1955—1988. Собрание Бар-Гера / Ханс-Петер Ризе. — Кёльн: Wienand, 1996. — P. 92—96. — 320 p. — {{ISBN|3879094960}}. * Кононихин Н. Художники общества «Аполлон». Второй русский авангард. CD-ROM. — СПб., 1999 * Ольга Шихирева, Жан-Клод Маркадэ, Морис Тухман, Александр Боровский и др. Абстракция в России. Каталог выставки в Государственном Русском музее / Анна Лакс. — Санкт-Петербург: Palace Editions, 2001. — 814 p. — (Государственный Русский музей (альманах)). — {{ISBN|5933320595}}. * Kenez, Peter (2006). A History of the Soviet Union from the Beginning to the End. New York: Cambridge University Press. {{ISBN|978-0-521-68296-1}}. * Ludwig, Peter (2007). Non Conform. Russian and Soviet Art 1958–1995. New York: Prestel Publishing. {{ISBN|978-3-7913-3833-0}}. * Otdelnova, Vera (2016). "Дискуссии о реализме в конце 1960–х гг. в стенограммах Московского отделения Союза художников РСФСР" [Discussions about realism in the late 1960s in the transcripts of the Moscow branch of the Union of Artists of the RSFSR.]. Observatory of Culture (in Russian). 13 (6): 746–754. doi:10.25281/2072-3156-2017-14-5-631-639. * Simanchuk, Ilya (1982). У тех Синих Венцов... [Those Blue Crowns...] (in Russian). Moscow: Publishing House "Moscow's Worker". * Sukhanova, Mariam (2015). Художники одной семьи [The Family of Painters.]. "Gallery Painting Art" Catalogue (in Russian). Moscow: Moscow Union of Artists. == Eksterne skakels == * [http://tsukanov-art-collection.ru/eng/artist.html?id=161 Eduard Steinberg op die Tsukanov-kunsversameling-webwerf] * [https://vimeo.com/90249385 Skilder Eduard Steinberg werk, VIDEO deur G. Bastianelli, 5 min. 40 sek.] * [http://www.askart.com/askart/s/edward_steinberg/edward_steinberg.aspx Kunstenaarsbiografie, Museumverwysings, 133 Veilingsrekords op die AskArt] * [http://artoftherussias.wordpress.com/category/jewish/eduard-steinberg/ Eduard Steinberg oor die ArtOfTheRussias] * {{DNB-Portal|119183749}} * [https://web.archive.org/web/20110725160703/http://art4.ru/en/artists/detail.php?ID=1574 Foto's van Eduard Steinberg] * [http://www.artfacts.net/en/artist/eduard-steinberg-22788/profile.html Eduard Steinberg-profiel by artfacts.net] {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Steinberg, Eduard}} [[Kategorie:Sterftes in 2012]] [[Kategorie:Geboortes in 1937]] [[Kategorie:Russiese skilders]] [[Kategorie:Russiese Jode]] [[Kategorie:Russiese romanskrywers]] [[Kategorie:Sowjet-Jode]] [[Kategorie:Sowjet-dissidente]] [[Kategorie:Franse skilders]] [[Kategorie:Franse kultuur]] [[Kategorie:Franse Jode]] [[Kategorie:Franse kunstenaars]] rldq44qh9pnwget2rbbodj4lwy6d0sd 0 428530 2894605 2833126 2026-04-17T16:19:26Z Introspectioon 206386 2894605 wikitext text/x-wiki {{Weesbladsy}} {{TITELAANSIG|''Alpha Males'' (TV-reeks)}} {{Inligtingskas Televisiereeks | reeksnaam = Alpha Males <br><small>''Machos Alfa''</small> | beeld = {{beeldgroep2|perrow = 2 |total_width=280 |align=center |image1= Goyas 2023 - Sin identificar 101.jpg|caption1=Fernando Gil. |image2= Festival de Málaga 2024 - Raul Tejón.jpg|caption2=Raúl Tejón.}} | onderskrif = | reeksnaam_2 = | genre = [[Komedie]] | skepper = {{Plainlist| * Alberto Caballero * Laura Caballero }} | skrywer = {{plainlist| * Alberto Cabellero * Laura Caballero * Daniel Deorador * Araceli Álvarez de Sotomayor * Carla Nigra }} | regisseur = Laura Caballero | rolverdeling = {{Plainlist| * Fernando Gil * María Hervás * Raúl Tejón * Kira Miró * Gorka Otxoa * Paula Gallego * Fele Martínez * Raquel Guerrero }} | temamusiekkomponis = | openingstema = | afsluitingstema = | komponis = | oorsprongsland = [[Spanje]] | taal = [[Spaans]], oorgeklank in [[Engels]] | aantal_seisoene = 5 | aantal_episodes = 42 | vervaardiger = | uitvoerende_vervaardiger = {{Plainlist| * Paul William Davies * Shonda Rhimes * Betsy Beers }} | redigeerder = | lokasie = [[Withuis]] | kinematografie = Juan Luis Cabellos | looptydperk = 31-40 minute | maatskappy = Contubernio Films | verspreider = | kanaal = [[Netflix]] | eerste_uitsending = {{Begindatum|2022|12|30|df=y}} }} '''''Alpha Males''''' ([[Spaans]]: ''Machos Alfa'') is 'n [[Spanje|Spaanse]] komedie vir [[televisie]] wat vir [[Netflix]] geskep is deur die broer en suster Alberto en Laura Caballero. Van die hoofakteurs is Fernando Gil, Raúl Tejón, Gorka Otxoa en Fele Martínez. Die reeks is deur die Caballero's se eie produksiemaatskappy, Contubernio Films, vervaardig. Die première was op 30 Desember 2022. Dit is daarna vir 'n tweede<ref>{{Citation |title=Alpha Males 2 {{!}} Official Trailer {{!}} Netflix |url=https://www.youtube.com/watch?v=HtPxmKxGSOI |access-date=18 Januarie 2024}}</ref> en 'n derde<ref>{{cite web |last1=Rodera |first1=Alejandro |title=Gorka Otxoa confirma la tercera temporada de 'Machos Alfa' y cuándo arrancará su rodaje |url=https://www.formulatv.com/noticias/gorka-otxoa-confirma-tercera-temporada-machos-alfa-126758/ |website=FormulaTV |access-date=16 February 2024 |language=es |trans-title=Gorka Otxoa Confirms 'Alpha Males' Season Three and When Filming Will Begin |date=14 February 2024}}</ref> reeks hernu. ==Storielyn== Die reeks gaan oor vier mansvriende in hulle 40's wat begin agterkom hulle manlike voorregte verdwyn as gevolg van sosiale veranderings en die bemagtiging van vroue. Hulle moet noodgedwonge aanpas, elk op sy eie manier. In die eerste seisoen loop hulle 'n kursus in "gedekonstrureerde manlikheid" en die manier waarop dit hulle waarnemings verander, is 'n deurlopende tema in die reeks. ==Hoofakteurs== * Fernando Gil as Pedro Aguilar, 'n TV-vervaardiger en die rykste van die vier vriende. Sy lewe word op sy kop gekeer toe hy afgedank word ten gunste van 'n vrou. * María Hervás as Daniela Galván, 'n suksesvolle bïnvloeder en Pedro se meisie. * Raúl Tejón as Raúl Camacho, 'n restaurateur. Hy is die mees onvolwasse van die vier en sy manlikheid word aangetas toe Luz vra of hulle 'n oop verhouding kan hê. * Kira Miró as Luz, 'n geskeide prokureur en Raúl se meisie. Sy is baie intelligenter, suksesvoller en avontuurlustiger as Raúl, en dit veroorsaak probleme in hulle verhouding. * Gorka Otxoa as Santi, 'n opgeleide argitek wat verveeld is met sy werk as opnemer. Sy dogter, Álex, reël dat hy op verskeie Tinder-afsprake gaan om hom te help kom oor sy eksvrou, Blanca. * Paula Gallego as Álex, Santi en Blanca se 17-jarige dogter. Sy is intelligent en oopkop oor eks. * Fele Martínez as Luis Bravo, 'n polisieman wat meestal met verkeersoortredings te doen kry. * Raquel Guerrero as Esther, Luis se vrou en die ma van sy twee kinders. Sy hou nie van haar werk as bestuursinstrukteur nie en is gefrustreerd oor die afname in haar sekslewe. * Víctor Massán as Diego, die groep se "gay vriend" * Paloma Bloyd as Irene, 'n [[Feminisme|feministiese]] joernalis wat in die derde seisoen Santi se liefdesbelangstelling word. * Begoña Maestre as Virginia, Pedro se nuwe baas in die derde seisoen wat as uitvoerende beampte van die maatskappy oorneem nadat hy gedemoveer is. ==Verwysings== {{Verwysings}} ==Skakels== * {{IMDb-titel|18482892}} * {{Netflix-titel}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Alpha Males (TV series)}} {{Normdata}} [[Kategorie:Spaanse televisiereekse]] 6ro5f50s5xcj06jvyo5g695am3zmyb9 4 429329 2894689 2891689 2026-04-17T18:52:00Z Sobaka 328 /* Lys van uitsendings */ bywerk 2894689 wikitext text/x-wiki Die '''Afrikaanse Wikipedia op die radio''' verwys na [[radio]]-onderhoude met Wikipediagebruikers wat ten doel het om die [[Afrikaanse Wikipedia]] se rol en aktiwiteite aan die breë Afrikaanssprekende publiek bekend te stel. In sommige onderhoude word ook [[kennis]] soos in die artikels vervat met die luisteraars gedeel. Dit sluit radiouitsendings sowel as radiostromingsdienste in. Hierdie inisiatief is deur gebruiker Oesjaar van stapel gestuur as een van die pogings om die Afrikaanse Wikipedia te bemark as die toonaangewendste digitale bron van inligting in [[Afrikaans]] en om algemene belangstelling en begrip van die projek en toekomstige deelname daaraan te stimuleer. Hierdie pogings word steeds deur hom gedryf, maar ander gebruikers neem sedert 2023 ook aan uitsendings deel. == Agtergrond == Die Afrikaanse Wikipedia is die Afrikaanse weergawe van [[Wikipedia]], die webgebaseerde vrye-inhoud-[[ensiklopedie]], waar "vrye" na die kopieregvrye lisensiëring van die projek verwys. Die Afrikaanse weergawe was op 16 November 2001 die 11de wikipedia om geskep te word.<ref>[[:en:Special:PermanentLink/94753987|Wikipedia:2001]], English-language Wikipedia (16 Desember 2006)</ref> Dit beskik tans oor ongeveer {{NUMBEROF|ARTICLES|af|N}} artikels, en is volgens hierdie maatstaf die {{Rangtelwoord|{{Wikipedia volgens grootte|af}}}} grootste Wikipedia.<ref>[[m:Complete list of language Wikipedias ordered by size|Meta-Wiki se lys van Wikipedia-taalweergawes volgens grootte]]</ref> == Lys van uitsendings == Hiermee ‘n lys van opnames waaraan Afrikaanse Wikipediagebruikers deelgeneem het wat uitgesaai en/of gestroom is. Dit is nie ‘n volledige lys nie siende dat baie van die regstreekse uitsendings plaasvind sonder dat daar enige opnames daarvan bestaan. Stasies waarop uitsendings plaasgevind het sluit in [[RSG]], [[Jacaranda FM]], Die Waarheid Radio, [[Radio Pretoria]], [[Overvaal Stereo]], [[Radio Overberg]], [[Life FM]], [[Radio Laeveld]] en [[GROOTfm]]. {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 07-01-'''2026''' || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 7 Jan 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Die omroeper noem dat dit Oesjaar se 17de verjaarsdag op Wikipedia is. Hy stel dat hy in hierdie tyd 19 383 nuwe artikels geskep waarvan 13 reeds voorbladartikels is. Hy het ook 275 000 veranderinge in hierdie tyd aangebring. Hy gee ook ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur gebruiker Spes Bona. Hy praat ook die oor die belang van tegniese woordeboeke, nodig vir die skep van tegniese artikels. Hy noem dat hy onlangs Poskantoor en Telkom woordeboeke bekom het. [[SADiLaR]] het aangebied om te help met skandering van die woordeboeke waarna dit by die Wikiwoordeboek gevoeg sal kan word. |- | 2 || 10-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:RadioLaeveld 10 Jan.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik die [[Belgiese nasionale rugbyspan]]. Hierdie artikel is geskep en tot voorbladstatus gebring deur die Duitse gebruiker SpesBona. In die afgelope jaar het die getal artikels gegroei met 6 640. Hy noem ook gereelde nuwe bydraes oor sokkerklub en spelers. Hy verwys na die voorbladartikels deur gebruiker Burgert Behr en ook artikels oor die Grand Prixs deur gebruiker Aliwal. Oesjaar noem die digitalisering van woordeboeke en het reeds ‘n Telkom en Poskantoor woordeboeke bekom. [[SADiLaR]] het aangedui hul sal dit digitaliseer. Prof [[Wynand Steyn]] (UP) het ook goedgunstiglik ingenieurs en padoppervlak woordeboeke aangebied vir die doel. Die uiteindelike doel is om die woordeboeke by Wikiwoordeboek te integreer. |- | 3 || 14-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 14 Januarie 2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Hy praat ook oor die [[tremprobleem]], ‘n etiese denkeksperiment wat ook weer relevant word met die opleiding van selfbesturende motors. |- | 4 || 17-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Radio Laeveld 17 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Alaska]]. Sy gee ook agtergrond oor die 25 st. verjaarsdag van die Engelse Wikipedia 15 Januarie 2026. Plek skep om gratis inligting aan almal beskikbaar te maak Afrikaans was die 11 de taal wat gestig is op Wikipedia. Die Afrikaanse Wikipedia bly belangrik om Afrikaanse kennis te digitaliseer. Vrywilligers bly sentraal ten opsigte van suksesse van die Wikipedia. Sy verwys na ʼn artikel oor [[Beatrix Potter]] wat sy geskep het en sal dien as voorbladartikel in Augustus 2026. |- | 5 || 21-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Grootvorstedom Moskou]]. |- | 6 || 24-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 24 Jan 2026 Laeveld.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Grootvorstedom Moskou]]. Hy verwys na hoe die voorbladartikels gekies word en deur die skrywers voorgelê word. Hy verwys na die belang van tegniese infrastruktuur en die rol van [[Wikidata]]. Hy verwys ook na die belang van samewerking met ander individue en organisasies om die Afrikaanse Wikipedia uit te bou. |- | 7 || 28-01-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg 2026-01-21.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel vir die week, naamlik [[Jenson Button]]. Hy gee ook agtergrond oor [[Komputronium]] ‘n onglangse artikel wat hy geskep het. |- | 8 || 31-01-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 31 Jan 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel van [[Jenson Button]]. Sy verduidelik die proses om ‘n voorbladartikel te identifiseer soos die kwaliteit van die artikel, plasing van beelde en die feit dat die artikel ten minste 30 000 karakters groot moet wees. Gebruikers gee dan hulle menings terwyl daar ook gepoog word om ‘n diverse reeks artikels as voorbladartikels aan te bied. Van die 200 000 geregistreerde gebruikers is daar sowat 350 wat meer aktief is. Sy wys ook op die diepte element waar die Afrikaanse Wikipedia op dié stadium 38 is wat daarop dui dat daar goeie kwaliteit artikels in die Afrikaanse Wikipedia is. Sy verduidelik ook die proses vir individue om aktief betrokke te raak by die skep van artikels op die Afrikaanse Wikipedia. |- | 9 || 07-02-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Feb 2025.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Helios]]. Hulle bespreek ook die impak van [[Kunsmatige intelligensie|KI]] op die besoekersgetalle en die ondersoek wat tans gedoen word om uit te vind wat presies die impak van KI-skrapers in die verband is. Oesjaar verwys ook na pogings van die Wikimedia-stigting om ‘n ooreenkoms met KI-platforms te bereik rondom die gebruik van Wikipedia inhoud in [[groot taalmodel]]le. Hy beklemtoon die belangrikheid van akkuraatheid wat binne die Afrikaanse Wikipedia gehandhaaf moet word. |- | 10 || 11-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 11 Februarie 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die Duitse Deelstaat [[Brandenburg]]. Hy bespreek onlangsgeskepte artikels oor [[OpenClaw]], [[Moltbook]] en [[Clawnch (kriptogeldeenheid)|Clawnch]]. |- | 11 || 18-02-2026 || Radio Overberg ||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger ||[[Lêer:Radio Overberg 18 Februarie 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Plesiosauria]]. Hy bespreek ook die 128 000 artikel-mylpaal wat behaal is. Verwys o.a. na artikels oor flora, internasionale sokkerspelers, sokkerklubs en [[kunsmatige intelligensie]] wat bygedra het tot die mylpaal. Die week se voorbladartikel is ook die 700ste voorbladartikel wat al op die Afrikaanse Wikipedia gepubliseer is. Hy bedank al die vrywilligers vir hulle werk op Wikipedia. Hyself werk tans op ‘n artikel oor vliegtuig[[klappe]] en verwys na die problematiek om die Afrikaanse terminologie vir vliegtuigonderdele te kry. Volgens Oesjaar is hy ook versoek om die artikel oor die [[vakuumbuis]] uit te bou waarmee hy besig is. |- | 12 || 25-02-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg25Februarie2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor die [[Nederlandse nasionale rugbyspan]]. Hy verwys ook na die artikel oor die [[essay]] ''[[Something Big Is Happening]]'' deur Matt Shumer, 'n KI-entrepreneur. |- | 13 || 04-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg 4 Maart 2026.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. |- | 14 || 07-03-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld 7 Maart 2026.mp3 |▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Iwan die Verskriklike]]. Woordgenoot verduidelik die kriteria vir ‘n voorbladartikel soos onder meer groter as 30 000 grepe, volledigheid, beelde sowel as die nominasieproses en gebruikers wat daarvoor stem. Sy verwys ook na die gebruik van [[kunsmatige intelligensie|KI]] wat beide positief en negatief kan wees. Beklemtoon die belangrikheid van menslike toesig wat een van die redes is dat daar meer individue betrokke moet raak by die Afrikaanse Wikipedia. Sy noem ook professor [[Wannie Carstens]] se onlangse welwillendheidsbesoek aan die Belgiese Wikimedia-struktuur. |- | 15 || 11-03-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg11Maart2026.mpeg.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[C. Louis Leipoldt]]. Hy bespreek ook die uitdagings wat ervaar word met die Afrikaanse terme vir vliegtuigonderdele. Oesjaar het vroeër onderneem om artikels oor vliegtuigonderdele te vertaal en verwys na die artikel [[klappe]]. ‘n Groot hulp was ‘n nuwe gebruiker wat toegang tot ‘n tegniese lugvaartwoordeboek het. |- | 16 || 01-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:RadioOverberg1April2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker SpesBona. Hy gee ‘n opsomming van sy eie hoofartikel [[T20I-wêreldbeker 2016]]. SpesBona vertel ook van sy agtergrond in Duitsland waar hy in 1986 in [[Königs Wusterhausen]], nou in [[Brandenburg]] gebore is. Hy het op Afrikaans op Wikipedia afgekom deur Nederlands toe hy na tale gesoek het wat hy moontlik makliker sou kon verstaan. Hy het later by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak deur saadjies te geskep en met die hulp van ander gebruikers het hy voortdurend sy Afrikaans verbeter tot op ‘n vlak waar hy nou voorbladartikels skryf. Hy skryf nou veral oor krieket en rugby in Afrikaans maar ook op die Duitse Wikipedia. Hy het ook heelwat van die voorblad vlagartikels geskryf. Anne-Marie bedank SpesBona vir die moeite wat hy doen om Afrikaans aan te leer en te praat. |- | 17 || 08-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:OVERBERG 8 APRIL 2026 WIKI.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Galileo Galilei]]. |- | 18 || 11-04-2026 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Laeveld Wikipedia 11 April 2026.mp3|▶]] ||Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Charles verwys na die voorbladartikel [[Galileo Galilei]] en vra hoe word op ‘n voorbladartikel besluit. Sobaka verduidelik dat so artikel ten minste uit 30 000 grepe moet bestaan en aan ‘n veelheid van kwalitatiewe vereistes voldoen en deur ander gebruikers ondersteun moet word om voorbladstatus te verwerf. Hy wys ook daarop dat die voorbladartikellys reeds tot in 2027 strek aangesien die artikels weekliks verander word. Hy bevestig dat die lys dinamies is en veranderinge moontlik is gebaseer op vereistes. In reaksie op ‘n vraag oor wetenskaplike terminologie bevestig Sobaka dat terwyl gebruik van terme in historiese konteks moontlik nie so problematies is nie, is dit wel die geval in terme van hedendaagse tegnologiese en wetenskaplike terme. In terme van die opkoms van die een man korporasie waar een persoon met slim tegnologie ‘n hele besigheid bestuur vra Charles of dit ook op Wikipedia die geval is. Sobaka verwys dat dit wel toekoms potensiaal inhou daar nog ‘n pad is voordat dit op groot skaal sal gebeur. Daar sal eers gewerk moet word aan beginsels vir sodanige implementering maar Wikipedia is uiteraard ‘n mensgesentreerde organisasie en sal dit so wil hou en slegs met die grootste omsigtigheid met kunsmatige intelligensie (K)I omgaan. Charles vra of entrepreneurs ook in Afrikaans oor nuwe tegnologiese verwikkelinge kan lees. Sobaka bevestig dit en verwys as voorbeeld na die artikel oor [[Matthew Gallagher]]. Hy is ‘n Amerikaanse entrepreneur wat ‘n ’n hoogs winsgewende onderneming met slegs homself en sy broer deur uitgebreide gebruik van KI en uitkontraktering teen die einde van 2026 op koers is ‘n $1 miljard in inkomste te bereik. Sobaka gee ook agtergrond oor die [[Wikimedia-stigting]] se kommersiële lisensie-ooreenkomste met verskeie groot KI-platforms gesluit vir toegang tot Wikipedia-inhoud spesifiek vir [[Groot taalmodel]]le (GTM) en ander KI-toepassings. Maatskappye kry betaalde, grootskaalse toepassingsprogrammeringskoppelvlak-toegang tot Wikipedia-artikels, Wikimedia Commons-beelde, Wiktionary en Wikidata teen hoë spoed en volume. Die ooreenkoms hou voordele vir alle partye in. |- | 19 || 15-04-2026 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:Radio Overberg Wikipedia 15 April 2026.mp3|▶]] || Onderhoud word gevoer met gebruiker Sobaka. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Apollo 13]]. Met die opkoms van KI en veral KI-agente in die ekonomie het mens verskeie kommentators gehoor wat praat van die toekomstige een man korporasie waar ‘n enkele mens met KI agente ‘n korporasie kan bestuur. Hy verwys na die geval van [[Matthew Gallagher]]. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-01-'''2025''' || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Januarie 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die tema [[Fietsryrewolusie]] bespreek, en die sosiale en kulturele impak daarvan uitgelig. |- | 2 || 19-02-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Februarie 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka bespreek die voorbladartikel oor die sewemalige [[Formule Een|Formule Eenrenjaerkampioen]], [[Lewis Hamilton]], met fokus op sy loopbaan en bydrae tot die motorsport. |- | 3 || 12-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:12 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia dr Rianne van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Tiglat-Pileser III]], [[Strategiese kriptogeldreserwe]], [[Blokketting]], en [[Stabielemunt]] bespreek, met aandag aan hul historiese en tegnologiese belangrikheid. |- | 4 || 19-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:19 Maart 2025 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die tema [[Androginie]] bespreek. Hy het ook genoem dat die Afrikaanse Wikipedia nou 123&nbsp;000 artikels bereik het en die dilemma rondom saadjies (kort artikels) op die platform aangespreek. |- | 5 || 24-03-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:24 Maart 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Nederland]] bespreek, met klem op die historiese en kulturele betekenis daarvan. |- | 6 || 02-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het die temas [[Planetêre bewoonbaarheid]], [[Panspermie]], [[Fermi-paradoks]], en [[Donkerwoudhipotese]] bespreek, met fokus op die wetenskaplike en filosofiese implikasies daarvan. |- | 7 || 09-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:9 April 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die [[T20I-wêreldbeker 2024]] bespreek, asook die 8500ste plantspesie in die kategorie Flora van Suid-Afrika. Hy het ook die toevoeging van Afrikaanse byskrifte by sketse genoem. |- | 8 || 16-04-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 April 2025 10H15 Afrikaans Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Vlag van Noorweë]] bespreek, met aandag aan die simboliek en geskiedenis daarvan. |- | 9 || 07-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:7 Mei 2025 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die temas [[Kaaimanseilande]], Afrikaanse byskrifte by sketse, bladtrekke vir April 2025, en foto’s wat deur professor [[Braam van Wyk]] geskenk is, bespreek. |- | 10 || 14-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:14 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die tema [[Driehoeksterrestelsel]] bespreek, met klem op die sterrekundige belangrikheid daarvan. |- | 11 || 18-05-2025 || RSG || [[Taaldinge]] || Ina Strydom || [[Lêer:Taadinge 18 Mei 2025.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het verwys na die aktiwiteite van aktiewe gebruikers, die bewaringstatus van plante, en die problematiek rondom plantname. Die ontwikkeling van tegniese sketse is ook aangespreek, asook die bruikbaarheid van die Afrikaanse Wikipedia vir leerders. Oesjaar het die moontlikheid genoem om artikels af te laai vir aflyn-gebruik en Afrikaans met ander tale in Afrika en Suid-Afrika vergelyk. Hy het ook raad gegee vir persone wat betrokke wil raak by die projek. |- | 12 || 21-05-2025 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud die tema [[Kalifornië]] bespreek, met fokus op die kulturele en geografiese aspekte daarvan. |- | 13 || 24-05-2025 || [[Radio Laeveld]] || Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:1005fm radio laeveld luister weer 27 may wikipedia in afrikaans vorder goed high.mp3|▶]] || In die eerste onderhoud van Radio Laeveld met gebruiker Oesjaar is die algemene stand van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en die uitdagings en geleenthede vir die Wikipedia uitgelig. Die probleem met betroubare bronne en die gebrek aan vakkundige woordeboeke is genoem. Gewilde artikels, insluitend dié oor aktuele sake en die [[Sterrekunde]]-portaal, is uitgelig. Oesjaar het ook die metodes bespreek vir die publiek om betrokke te raak, die bewaring van Afrikaanse woorde, en die beheerstruktuur met [[Wikipedia:Burokraat|burokrate]], [[Wikipedia:Administrateur|administrateurs]] en gebruikers. Die uitdaging van streektale en -dialekte is aangespreek, asook die moontlikheid om artikels te skep ondanks 'n gebrek aan vrywilligers. Die rol van skole en universiteite is genoem, en die omroeper merk tereg op dat daar 'n gebrek is aan artikels oor Afrikaanse sangers. |- | 14 || 28-05-2025 || Radio Overberg ||Ommi Tafel || Anne-Marie Burger|| [[Lêer:28 Mei 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is die [[Duitse nasionale krieketspan]] van gebruiker SpesBona. Dit is deel van sy tweejaarbeplanning om alle rugby- en krieketlande se nasionale spanne se artikels uit te bou. Oesjaar wys ook daarop dat daar 252 ander artikels is wat interwikiskakel na [[Bredasdorp]], meestal blommeartikels. |- | 15 || 04-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:4 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, die [[Vlag van Estland]]. |- | 16 || 25-06-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 Junie 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar, Die voorbladartikel vir die week is die [[Vlag van Finland]]. Oesjaar noem ook die 3.8 miljoen trefslae vir Mei 2025. Hy verduidelik sy skep van die vertaling van ‘n [[stulugturbine]]. |- | 17 || 02-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:2 Julie 2025 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren E Marais.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorbladartikel vir die week is [[Eugene Marais]]. Sobaka verwys ook na die rol wat Wikipedia kan speel om nuwe terme te skep en deel die storie rondom die konsep [[KI-slop]]. |- | 18 || 05-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt|| Charles Gentle || [[Lêer:Laeveld Maroné van Veijeren 5 Julie 2025.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Verduidelik dat die Afrikaanse Wikipedia dek alle onderwerpe maar uiteraard ook spesifieke Suid-Afrikaanse en Afrikaanse onderwerpe. Bladtrekke is relatief hoog in Mei meer as 3,9 miljoen. Voorbladartikel oor [[Eugene Marais]]. Sy verduidelik die proses om 'n voorbladster te kies insluitende die vereiste dat sodanige artikel uit meer as 30&nbsp;000 karakters moet bestaan. Sy verwys ook na die behoefte om artikels op te dateer en stel dit duidelik dat enigiemand kan deelneem. |- | 19 || 16-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Julie 2025 10h15 Ar Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorbladartikel vir die week is [[Suid-Korea]]. Hy noem ook die flora-projekte met reeds meer as 8&nbsp;900 artikels. Hy verwys na die 2,8 miljoen leserbesoeke in Junie 2025. |- | 20 || 19-07-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle || [[Lêer:RadioLaeveld19072025Afrikaanse wiki.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die omroeper vra waarom die Afrikaanse Wikipedia belangrik is. Sobaka verwys na die belangrikheid van digitalisering vir die toekoms van Afrikaans sowel as Wikipedia se rol as platform om veral nuwe tegniese woorde in Afrikaans te skep. Op die vraag oor die uniekheid van die Afrikaanse Wikipedia het Sobaka verwys na die neutraliteitsbeginsel en dat baie artikels vertaal is uit Engels en ander tale, maar dat daar uiteraard ‘n groter fokus op Suid-Afrika en Afrikaans is, vir artikels wat nie noodwendig in ander tale beskikbaar is nie. Hy verwys ook na die onlangse skep van artikels oor Afrikaanse [[rolprent]]e wat uniek aan die Afrikaanse Wikipedia is. Ten opsigte van leemtes in die Afrikaanse Wikipedia bevestig Sobaka dat daar inderdaad vele leemtes is. Slegs ‘n betreklik klein hoeveelheid gebruikers skep die meeste artikels en uiteraard reflekteer dit grootliks dié individue se belangstellings. Gevolglik is daar in veral sekere (natuur)wetenskaplike, maar ook geesteswetenskaplike velde, soos byvoorbeeld die regte en regsberoep, leemtes. Die uitreikaksies het juis ten doel om mense bewus te maak van Wikipedia, en persone met kennis soos afgetredenes met toegang tot Afrikaanse bronmateriaal, word aangemoedig om betrokke te raak. Sobaka gee ook ‘n kort opsomming van die voorbladartikel [[Suid-Korea]]. |- | 21 || 23-07-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Julie 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel: [[Choefoe]]. |- | 22 || 2-08-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Afr Wiki 2 Aug.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Gespreksonderwerpe sluit in die voorbladartikel [[Singapoer]], die [[Wallacelyn]] en statistieke vir Julie 2025. |- | 23 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h15 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 1.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met [[Abraham Erasmus van Wyk|prof Braam van Wyk]]. Deel 1. |- | 24 || 06-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:6 Augustus 2025 10h30 Prof Braam Van Wyk Afr Wikipedia Deel 2.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met prof Braam van Wyk. Deel 2. |- | 25 || 13-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:13 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia (1).mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Mary Walker]]. Die artikel is deur Gebruiker Woordgenoot geskep. |- | 26 || 27-08-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:27 Augustus 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Anne-Marie Burger voer ‘n onderhoud met Oesjaar. Die voorbladartikel is [[Consolidated B-24 Liberator]], 'n artikel wat deur Oesjaar geskep is en tot voorbladstatus uitgebou is. Oesjaar deel ook dat die vervoerband vir voorbladartikels vir 2025 en 2026 vol is. Dus sal nuwe kandidate eers in 2027 op die voorblad vertoon kan word. Hy verwys ook na die artikels [[Ivy Mike- kerntoets]] en die [[North American X-15]] waaraan hy gewerk het. |- | 27 || 13-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 13 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Die voorblad artikel is die [[Brasiliaanse nasionale rugbyspan]]. Oesjaar praat ook oor [[Apollo 13]] en noem die uitdagings om van die tegniese ruimteterme te vertaal. Hy verwys ook na die taalkundiges wat hulp aanbied om in die verband 'n bydrae te maak. Hy verwys ook na die vervoerband vir die voorbladartikels wat vir 2025 en 2026 reeds vol is. |- | 28 || 17-09-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 September 2025 10h15 Afr Wikipedia Dr Rianne van Vuuren.mp3 |▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Hy praat ook oor die artikels [[Dyson-sfeer]] en die [[Matrjosjka-brein]]. |- | 29 || 20-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:AFR Wiki 0920.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Die voorblad artikel is die stad [[Kimberley]]. Woordgenoot stel dat sy gaan poog om ‘n voorbladartikel vir vrouemaand in 2026 te skryf. Hierdie jaar het sy so ‘n artikel van [[Mary Walker]] geskryf. Walker was die enigste vrou aan wie die Amerikaanse medalje van eer toegeken is. Sy hanteer ook die belang van die Afrikaanse Wikipedia in die toekoms van Afrikaans. |- | 30 || 27-09-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 27 Sept.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka. Sobaka verwys na hoe hy aanvanklik by die Afrikaanse Wikipedia betrokke geraak het. Hy gee ook ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Roemenië]]. Hy verwys ook na die voorbladartikels waaraan hy gewerk het soos die [[Manhattan-projek]] en [[kunsmatige algemene intelligensie]] asook ‘n moontlike toekomstige voorbladartikel, [[toekomsstudies]]. Hy gee ook ‘n mening oor die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die bevordering van die taal. |- | 31 || 04-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wiki Afr 4 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot. Sy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Vlag van België]]. Woordgenoot verduidelik ook die proses waarvolgens ‘n artikel voorbladstatus verkry en wys op die uitdagings wat deur die Afrikaanse Wikipedia in die gesig gestaar word. |- | 32 || 08-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:8 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy verwys ook na sy werk om [[Apollo 13]] uit te brei tot ‘n voorbladartikel. |- | 33 || 10-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia 10 Okt.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Windhoek]]. Hy noem ook dat daar ‘n groot leemte in terme van artikels oor [[insekte]] op die Wikipedia bestaan. Hy gee ook ‘n verduideliking ten opsigte van maatreëls wat bestaan om akkuraatheid op die Afrikaanse Wikipedia te verseker. |- | 34 || 15-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:15 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia .mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Hongkongse nasionale rugbyspan]]. |- | 35 || 22-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:22 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys ook na vordering met sy beoogde voorbladartikel wat oor [[Apollo 13]] gaan. |- | 36 || 25-10-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:25 Okt Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Portugal]]. Hy verwys na die prosesse wat nodig is om ‘n voorbladartikel te produseer insluitende die tyd wat dit verg. |- | 37 || 29-10-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:29 Oktober 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel die [[Suid-Afrikaanse Lugmag]]. |- | 38 || 05-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:5 November 2025 10h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Uys Krige]]. |- | 39 || 08-11-2025 || Radio Laeveld ||Saterdag Ontbyt || Charles Gentle ||[[Lêer:Wikipedia AFR 8 nov.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Sobaka, Hy gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel, [[Uys Krige]]. Sobaka bespreek o.a. die impak van [[kunsmatige intelligensie]] op Wikipedia. Verwys na Wikipedia as databasis onder andere om uiteindelik KI antwoorde te genereer, en bespreek of KI sy bronne erken. Noem ook [[Elon Musk]] se [[Grokipedia]], ’n KI-gedrewe ensiklopedie se moontlike impak op Wikipedia. |- | 40 || 12-11-2025 || [[GROOTfm]]||Mid-oggend met Sarina || Sarina Bosman || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy vertel hoe hy betrokke geraak het by die Afrikaanse Wikipedia. Verwys na Wikipedia se strewe om die som van alle kennis aan almal beskikbaar te stel. Hy noem die skenking van Prof [[Braam van Wyk]] van 60 000 foto’s van plante. Daar is ‘n totaal van 24 000 plant spesies en 80 000 insek spesies in Suid-Afrika so nog heelwat werk in die verband nodig. Hy verduidelik hoe ‘n persoon betrokke kan raak as ‘n gebruiker. Oesjaar stel dat hy reeds 19 000 artikels in sy 16 jaar op die Afrikaanse Wikipedia geskep het. |- | 41 || 26-11-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:26 November 2025 11h15 Afr Wikipedia.mp3|▶]] || Anne-Marie Burger gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel [[Jan Rabie]]. |- | 42 || 09-12-2025 || [[Overvaal Stereo]]||Vroue Forum|| Mari Badenhors || [[Lêer:RadioOvervaal 2025-12-09 at 10.56.15.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka gee ‘n opsomming van die week se voorbladartikel oor [[Dan Sleigh]] |- | 43 || 10-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:10 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Oesjaar. Hy gee ‘n opsomming van voorbladartikel [[Dan Sleigh]]. Hy verwys na die meer as 7 miljoen besoeke in November 2025 wat ‘n nuwe rekord is. Hy verwys ook na die artikel oor [[steenkoolanalise]] as ‘n voorbeeld van somme unieke artikels wat op die Afrikaanse Wikipedia beskikbaar is. |- | 44 || 17-12-2025 || Radio Overberg||Ommi Tafel|| Anne-Marie Burger || [[Lêer:17 Desember 2025 10h15 Afr Wikipedia Marone van Veijeren (1).mp3|▶]] || Onderhoud met gebruiker Woordgenoot oor die voorbladartikel oor [[Antinoös]]. Sy verwys ook na haar vertaling van ‘n artikel oor [[Beatrix Potter]], die skepper van [[Peter Rabbit]]. Potter het ook ‘n belangstelling en kundigheid oor [[mikologie]] gehad. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 10-01-'''2024''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 10 01 2024-EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die rol van die Afrikaanse Wikipedia in die digitalisering van die Afrikaanse taal bespreek. Hy het ook agtergrondinligting verskaf oor die [[Chinese Nuwejaar]] en die betekenis van die [[Jaar van die Draak]]. |- | 2 || 23-02-2024 || [[Jacaranda FM]] || Rob & Ross Drive || Rozanne McKenzie en Marlinée Fouché || [[Lêer:The drive with rob roz 23 feb have you heard of afrikaans wikipedia medium.mp3|▶]] || Program oor die Afrikaanse Wikipedia, sowel as onderhoud met gebruiker Oesjaar. Wikipedia word beskou as uiters waardevol, maar Rozanne McKenzie was verras om te hoor dat daar ook 'n Afrikaanse weergawe bestaan. Marlinée Fouché verwys na [[Mieliestronk]] as 'n hulpbron vir skooltake wat 'n ruk gelede bestaan het. Dit bestaan nie meer nie, maar nou het ons die Afrikaanse Wikipedia, wat die grootste Wikipedia in 'n Afrika-taal is. Daar is 'n gemeenskap op die Afrikaanse Wikipedia wat aktief artikels skryf. Sy het met gebruiker Oesjaar gepraat, en hy het verduidelik dat die bydraers onder meer twee emeritusprofessore, IT-ingenieurs en 'n apteker insluit. Die bydraers proeflees mekaar se werk. Sy het ook gevra oor ander kontrolemaatreëls, waarop Oesjaar geantwoord het dat elke verandering op Wikipedia in drie logs vasgelê word: in die algemene wysigingslog, onder die outeur se gebruikersnaam, en by elke artikel. As iets verdag voorkom ten opsigte van 'n wysiging, kan dit op drie plekke nagegaan en reggestel word. Fouché verwys ook na die fisieke teenwoordigheid van die Afrikaanse Wikipedia by die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]]. Oesjaar het verduidelik dat 'n ooreenkoms met professor [[Anne-Marie Beukes]] gesluit is, wat toegang tot baie kundiges vir die Afrikaanse Wikipedia verseker. Rozanne McKenzie het gevra oor die befondsing, en Fouché het bevestig dat die projek deur vrywilligers gedryf word wat nie vir hul werk vergoeding ontvang nie. Fouché vergelyk die gemeenskap met die rekenaarspeletjiesgemeenskap, wat met mekaar kommunikeer en baie passievol is oor hul betrokkenheid. McKenzie beklemtoon hoe belangrik dit is om jou gedagtes in jou [[moedertaal]] met ander te deel. Daarom is toegang tot 'n hulpbron soos die Afrikaanse Wikipedia so waardevol. Fouché verwys ook na Malgassies, Swahili en Zoeloe as tale wat op Wikipedia beskikbaar is. Sy het ook haar wens uitgespreek dat ander inheemse tale betekenisvol kan groei. |- | 3 || 17-07-2024 || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 16 Junie 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het tydens die onderhoud die groei van die Afrikaanse Wikipedia tot 117 271 artikels bespreek. Hy het spesifiek verwys na die uitbreiding van onderwerpe soos flora, met verwysing na die 60&nbsp;000 foto’s van professor Braam van Wyk, waarvan 20&nbsp;000 reeds op Wiki Commons gelaai is. Die problematiek rondom botaniese name is aangespreek, asook bydraes tot chemiese artikels deur [[Gebruiker:Jcwf]] en ruimte-artikels deur gebruiker Burgert Behr. Oesjaar het ook die interne taalhulpbronne, die uitdagings met vakkundige woordeboeke, en die skepping van Afrikaanse tegniese terme, soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], bespreek. Verder is die proses om 'n Wikipedia-gebruiker te word en die gehaltebeheerprosesse verduidelik, tesame met die agtergrond van beiwaraars en die skryfkompetisie vir hoërskole. |- | 4 || 17-07-2024 || [[Radio Overberg]] || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 17 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia Deon Steyn.mp3 |▶]] || Gebruiker Oesjaar het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer, waarin hy die Afrikaanse Wikipedia en sy aktiwiteite bespreek het. |- | 5 || 24-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Overberg 24 Julie 2024 10h15 Afrikaanse Wikipedia.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het sy eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Hy het sy agtergrond gedeel en die [[2024 CrowdStrike-voorval]] bespreek. Die voorbladartikel oor die [[Vlag van Belarus]] is uitgelig, en Sobaka het ook sy persoonlike belangstelling in die [[Manhattan-projek]]-artikel gedeel. |- | 6 || 31-07-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Afrikaans Wikipedia Interview 31 July 2024.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het haar eerste onderhoud met Radio Overberg gevoer. Sy het haar rol as taalpraktisyn en intern by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Sy het spesifiek verwys na [[Mary Walker]] as haar gunstelingartikel en ook die voorbladartikel oor die [[Hongkongse nasionale krieketspan]] bespreek. |- | 7 || 21-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:21 Augustus 2024 11h45 Afrikaanse Wikipedia Marone.mp3|▶]] || Gebruiker Woordgenoot het in die onderhoud gefokus op die voorbladartikel [[Jack Sparrow]]. Sy het ook haar betrokkenheid by die skryfwedstryd vir hoërskole bespreek. |- | 8 || 28-08-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die tema [[Maria Elizabeth Rothmann]] bespreek, met klem op haar bydrae en nalatenskap. |- | 9 || 25-09-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:25 September 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Geostasionêre wentelbaan]] en [[Ruimterommel]] bespreek, met aandag aan die wetenskaplike en omgewingsaspekte daarvan. |- | 10 || 02-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:Deon 2 Oktober 2024 10h15 Krieket Afr Wikipedia Deon Steyn.mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het in die onderhoud sy besoek aan [[Andorra]] bespreek. Hy het ook die voorbladartikel oor die [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan]] uitgelig en onderwerpe soos die [[veranderbare steekhoekskroef]], [[diodebrug]] en [[broekboei]] bespreek. |- | 11 || 16-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:16 Oktober 2024 11h15 Afrikaanse Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren (1).mp3|▶]] || In die onderhoud met gebruiker Sobaka is die temas [[Nihon Hidankyo]], [[Hibakusha]], [[Tsutomu Yamaguchi]], en [[Kernoorlog]] bespreek. Gebruiker SpesBona se bydrae tot die artikel oor die [[Spaanse nasionale rugbyspan]] is ook genoem. |- | 12 || 23-10-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:23 Oktober 2024 11h15 Afr Wikipedia Deon Steyn (1).mp3|▶]] || Gebruiker Oesjaar het die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Hy het die geskiedenis van die projek opgesom en genoem dat dit nou 117&nbsp;000 artikels bevat. |- | 13 || Onbekend || RSG || Op en wakker || Onbekend || [[Lêer:Afrikaanse Wikipedia vier 23 jaar.mp3|▶]] || Die onderhoud het gefokus op die 23ste verjaardagviering van die Afrikaanse Wikipedia. Die geskiedenis van die projek is bespreek, met verwysing na die bereiking van 117&nbsp;000 artikels. |- | 14 || 20-11-2024 || Radio Overberg || Ommi tafel || Anne-Marie Burger || [[Lêer:20 November 11h15 Afr Wikipedia Dr Rianne Van Vuuren.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in die onderhoud die temas [[Nineve]] en [[ISIS]] bespreek, met klem op hul historiese en hedendaagse belangrikheid. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- |1 || 27-09-'''2023''' || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 27 09 2023-EDITED.mp3|▶]] || In 'n onderhoud met gebruiker Sobaka is sy betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek, insluitend die doelwitte en aktiwiteite van die projek. Die algemene agtergrond van die Afrikaanse Wikipedia is ook toegelig. Die onderhoud het gefokus op artikeltemas soos die [[Manhattan-projek]] en [[Kunsmatige algemene intelligensie]]. |- | 2 || 18-10-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 18 10 2023 EDITED.mp3|▶]] || Gebruiker Sobaka het in hierdie onderhoud die [[Hongaarse Rewolusie van 1956]] bespreek en insigte daaroor gedeel. |- | 3 || 15-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia_RONDOMTALIE 15_11_2023-EDITED.mp3 |▶]] || Die onderhoud met gebruiker Sobaka het gefokus op die 22ste verjaardag van die Afrikaanse Wikipedia. Dit het ook die historiese betekenis van die [[Wright-broers]] se uitvinding van die vliegtuig bespreek. |- | 4 || 22-11-2023 || Waarheid Radio || Rondomtalie || Martin Jansen || [[Lêer:Wikipedia RONDOMTALIE 15 11 2023-EDITED.mp3|▶]] || In hierdie onderhoud met gebruiker Sobaka is die geskiedenis van [[televisie]] en [[televisie in Suid-Afrika]] bespreek, met klem op die ontwikkeling en impak daarvan. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 21-08-'''2022''' || RSG || Taaldinge || Ina Strydom || [[Lêer:Taaldinge 21 Augustus 2022.mp3|▶]] || Tydens die onderhoud met gebruiker Oesjaar is sy agtergrond en betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek. Die konteks van die Afrikaanse Wikipedia binne die breër Wikipediafamilie is ook toegelig. Vrae oor die betroubaarheid van Wikipedia is aangespreek, met klem op die belangrikheid van betroubare bronne. Die aard van die inhoud, die vereistes vir skrywers, en die proses van gehaltebeheer is verder bespreek. Oesjaar het ook die waarde van die Afrikaanse Wikipedia vir skoolkinders uitgelig, asook die rol van die [[Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns]] in verhouding tot die projek. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 22-11-'''2021''' || [[RSG]] || Monitor || Marlinée Fouché || [[Lêer:Wikipedia MONITOR 22 11 2021-EDITED.mp3|▶]] || Emeritus professor Laurette Pretorius het tydens die onderhoud verduidelik dat 'n platform soos Wikipedia 'n beduidende bydrae lewer tot die voortbestaan van Afrikaans. Sy het hierdie stelling gegrond op faktore soos die aantal moedertaalsprekers en ander sprekers, die ouderdom van dié sprekers, asook die beskikbaarheid van taaltegnologie en taalhulpbronne. Onderhoude is ook gevoer met gebruikers Oesjaar, Rooiratel en Sobaka, waarin hul onderskeie betrokkenheid by die Afrikaanse Wikipedia bespreek is. |} {| border="1" align="left" class="wikitable sortable" !Nr. !! Datum !! Radiostasie !! Program !! Omroeper/s !! Klankgreep !! Opsomming |- | 1 || 28-02-'''2019''' || [[Maroela Media]] || Webwerf || Onbekend || [[Lêer:Maroela-onderhoude 28 Feb 2019 al meer as 70000 artikels in Afrikaans op Wikipedia medium.mp3|▶]] || Onderhoud met Oesjaar oor die stand van die [[Afrikaanse Wikipedia]]. Die Afrikaanse Wikipedia maak vordering, maar groei nie vinnig genoeg nie. Volgens gebruiker Oesjaar is meer mense nodig om artikels te skryf. Tans tel die Afrikaanse Wikipedia 70 000 artikels, wat dit die 80ste grootste taalweergawe op Wikipedia maak. In vergelyking met die Engelse Wikipedia, wat meer as 5 miljoen artikels het, bly Afrikaans klein. Tog is die Afrikaanse Wikipedia van kardinale belang, veral omdat gedrukte bronne al hoe minder word. Digitale publikasies bied die voordeel dat foute vinnig reggestel en inligting maklik opgedateer kan word, wat kennisverspreiding teen ’n ongeëwenaarde tempo moontlik maak – iets waarmee gedrukte media nie kan meeding nie. Oesjaar deel sy persoonlike reis met die Afrikaanse Wikipedia, wat begin het met ’n artikel oor [[optiese vesel]]. Dit was ’n drie maande lange proses van navorsing en die soeke na die korrekte Afrikaanse terme. Toe die artikel uiteindelik opgelaai is, het hy oorweldigende positiewe terugvoer van die Wikipedia-gemeenskap ontvang. Hierdie ervaring het sy belangstelling geprikkel, en hy het daarna meer tegniese artikels geskryf. Oesjaar verduidelik dat die proses om ’n artikel te skryf toeganklik is. Enigeen kan deelneem, en daar is gevestigde prosesse en ervare skrywers wat nuwe bydraers ondersteun. Die Afrikaanse Wikipedia speel ook ’n belangrike rol in die bewaring van volksname vir plante en ander kulturele elemente. Dit is ’n voortdurende projek sonder einde, en Oesjaar moedig mense aan om hul tyd produktief te gebruik deur artikels te skryf en te help. Hy beklemtoon dat dit ’n plig teenoor toekomstige geslagte is om te verseker dat die Afrikaanse taal en kultuur bewaar bly. Hoe om betrokke te raak: Belangstellendes kan by die Afrikaanse Wikipedia aansluit deur ’n gebruikersrekening te skep op af.wikipedia.org en die riglyne vir bydraes te volg. Nuwe skrywers word verwelkom en ontvang ondersteuning van die gemeenskap om hul bydraes te verbeter. |} {{clear}} == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Afrikaanse Wikipedia]] qz4la4ucwb1b60mno43a4u40vhebn54 0 452044 2894763 2878657 2026-04-18T09:08:28Z AFM 21229 /* Anglo-Zoeloeoorlog */ 2894763 wikitext text/x-wiki Die '''Historiese slagveldroete''' in die noorde van [[KwaZulu-Natal]] verbind plekke en [[monument]]e wat van die grootste gevegte gedurende die [[Groot Trek]] en in die drie groot inheemse oorloë in die Suid-Afrikaanse geskiedenis – naamlik dié tussen die [[Zoeloes]] en die [[Boere]], die Zoeloes en die [[Groot-Brittanje|Britte]] en die [[Tweede Vryheidsoorlog|Boere en die Britte]] – herdenk. Hierdie [[toerisme]]roetes bestaan amptelik sedert 1990. Die vernaamste besoekpunte is: == Groot Trek == *[[Danskraal]] *[[Slag van Bloedrivier]] *Italeni ([[Slag van Italeni]]) *[[Karel Landman]] se huis *[[Ulundi]] *[[UMgungundlovu]] *Uys-gedenkteken == [[Anglo-Zoeloeoorlog]] == *[[Fort Amiel]] *[[Fort Pearson]] *[[Fort Pine]] *[[Fort Tenedos]] *Fugitive’s Drift *Hlobane *Holkrans *Isandlwana ([[Slag van Isandlwana]]) *Kambula *[[Nkandlawoud]] *Ntombe *[[Eugène Bonaparte-monument]] ([[Napoléon Eugène Louis Bonaparte]]) *Rorkesdrift ([[Slag van Rorke's Drift]]) *[[Ulundi]] == [[Eerste Vryheidsoorlog]] == *[[Fort Amiel]] *[[Fort Mistake]] *Laingsnek ([[Slag van Laingsnek]]) *[[Majuba]] *O’Neill se huis *Schuinshoogte == [[Tweede Vryheidsoorlog]] == *Beleg van [[Ladysmith]] *Bloedrivierpoort *Chieveley (militêre begraafplaas) *Clouston tuin van herinnering *[[Colenso]] *[[Elandslaagte]] *[[Fort Amiel]] *Lancaster Hill *Mount Alice (militêre begraafplaas) *Platrand ([[Slag van Platrand]]) *Scheepersnek *Slag van Tugela Heights *Spioenkop ([[Slag van Spioenkop]]) *[[Talana]] ([[Slag van Talana]]) *Vaalkrans ([[Slag van Vaalkrans]]) *[[Winston Churchill]] – die plek waar hy gevange geneem is == Bibliografie == *african-pride.co.uk/destinations/south-africa/kwazulu-natal/battlefields# *battlefieldsroute.co.za *Le Roux, Francette: Slagveldroete in Noord-Natal. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 35, nr. 4, Julie/ Augustus 1990. ISSN 0491-4783 *https://www.southafrica.net/mw/en/travel/article/south-africa-s-most-famous-battle-sites [[Kategorie:Monumente en gedenkwaardighede in Suid-Afrika]] [[Kategorie:KwaZulu-Natal]] fkub04i2owa30lszhtsxjeugfufzukp 0 452352 2894650 2877083 2026-04-17T17:07:45Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894650 wikitext text/x-wiki {{TITELAANSIG|''Die Smekendes''}} [[Lêer:Ny Carlsberg Glyptothek - Rodin - Danaide.jpg|duimnael|''La Danaide'' deur [[Auguste Rodin]].]] '''''Die Smekendes''''' (Antieke Grieks: Ἱκέτιδες, ''Hiketides''; [[Latyn]]: ''Supplices''), ook genoem '''Die Smekelinge''', '''''Die Salamynse Vroue''''', '''''Die Smekende Vroue''''', of '''''Die Smeekers''''',<ref>{{Cite book|last=Paley|first=F. A.|title=Aeschylus Translated into English Prose.|publisher=Deighton, Bell, and Co. London : Bell and Daldy.|year=1864|publication-place=Cambridge. Printed by Jonathan Palmer, 58, Sidney Street.|pages=1|id=ark:/13960/t4rj4dx0t}}</ref> is 'n [[toneelstuk]] deur [[Aischulos]]. Dit is waarskynlik die eerste keer opgevoer "slegs 'n paar jaar voor die ''Oresteia'', wat in 458 v.C. opgevoer is."<ref name=":0">{{Cite book|last=Paley|first=F. A.|title=The Tragedies of Aeschylus|publisher=London: Whittaker and Co., Ave Maria Lane ; George Bell and Sons, York Street, Covent Garden.|year=1879|editor-last=G. Long and Rev. A. J. Macleane|edition=4th|publication-place=Londen : Gilbert and Rivington Printers St. John's Square.|pages=1–5|id=ark:/13960/t8gf0q32t}}</ref> Dit lyk asof dit die eerste toneelstuk in 'n tetralogie is, soms na verwys as die Danaide-tetralogie, wat waarskynlik die verlore toneelstukke Die Egiptenare (ook genoem ''Aigyptioi''), en ''Die Dogters van Danaus'' (ook genoem ''Die Danaides'' of ''Die Danaide''), en die satiriese toneelstuk ''Amymone'' ingesluit het.<ref>{{cite journal|title=The Danaid Tetralogy of Aeschylus|author=Diamantopoulos, A.|journal=The Journal of Hellenic Studies|year=1957|pages=220–229|volume=77|jstor=629361}}</ref><ref name=trilogy> The 1952 publication of Oxyrhynchus Papyrus 2256 fr. 3 confirmed the existence of a trilogy, probably produced in 463. See Garvie 163-97, Friis Johansen/Whittle 1.23-25 and Sommerstein 141-52 for discussions of the trilogy's date, constituent plays and a hypothetical reconstruction of the plot.</ref> Dit is lank beskou as die vroegste oorblywende toneelstuk deur Aischulos as gevolg van die relatief anachronistiese funksie van die koor as die [[protagonis]] van die drama. Bewyse wat egter in die middel van die twintigste eeu ontdek is, toon dat dit een van Aischulos se laaste toneelstukke was, definitief geskryf na ''[[Die Perse]]'' en moontlik na ''[[Sewe teen Thebe (toneelstuk)|Sewe Teen Thebe]]''.<ref> Die 1952-publikasie van Oxyrhynchus Papyrus 2256 fr. 3 het die bestaan van 'n trilogie bevestig, waarskynlik vervaardig in 463. Sien Garvie 163-97, Friis Johansen/Whittle 1.23-25 en Sommerstein 141-52 vir besprekings van die trilogie se datum, samestellende toneelstukke en 'n hipotetiese rekonstruksie van die storielyn.</ref> Een rede waarom ''Die Smekendes'' as 'n vroeë toneelstuk beskou is, was "sy oorwig van koorliriek, ... 'n opeenvolging van koor-odes wat van die digste, mees weelderige, mees suiwer pragtige dinge in alle Griekse poësie is."<ref>Peter Burian. Introduction. ''The Suppliants'' by Aeschylus. Vertaal deur Peter Burian. Princeton University Press, 1991. bl. xi.</ref> Griekse tragedies—''Die Smekendes'' en [[Sophokles]] se ''Filoktetes'', byvoorbeeld—eindig nie altyd met die ondergang van die protagonis nie. Inteendeel, die pyn van die Danaïede om uit 'n gedwonge huwelik te vlug, is in wese tragies. En Pelasgus word gekonfronteer met die keuse om die smekendes te beskerm, wat waarskynlik 'n [[oorlog]] met [[Egipte]] sou behels; of om hul pleidooi om beskerming te verwerp, wat [[Zeus]] sou aanstoot gee, wat die smekendes ondersteun, en wat hom en sy land in reaksie daarop sou kon straf.<ref>H. D. F. Kitto. ''Greek Tragedy: A Literary Study.'' Routledge, 1939. bl. 1-22.</ref> Verder dreig die smeekendes om [[selfmoord]] te pleeg as hul pleidooi verwerp word, wat rituele besoedeling op die stad en sy mense sou bring en die woede van Zeus op hulle sou afbring. Die toneelstukke eindig met die sukses van die smeekendes en die uitstel van enige oorlog met Egipte. Maar dit is slegs 'n tydelike uitstel, en die volgende toneelstukke van die tetralogie gaan waarskynlik voort met 'n oorlog tussen Argos en Egipte, gevolg deur ander tragiese gebeure en dilemmas. ==Storielyn== Die Danaïede vorm die koor en dien as die protagoniste. Hulle vlug uit 'n gedwonge huwelik met hul Egiptiese neefs. Wanneer die Danaïede Argos uit Egipte bereik, soek hulle skuiling in 'n heiligdom van verskeie gode, buite die stad, en hulle smeek koning Pelasgus om hulle te beskerm. Die meisies stam af van Zeus en Io, 'n Argos prinses wat deur Zeus verlei is en toe deur [[Hera]] na Egipte gedryf is, so hulle eis Argos as hul voorvaderlike tuisland op, en hulle erken en smeek die Griekse gode. Die Danaïede sê vir koning Pelasgus dat as hy hul pleidooi weier, hulle selfmoord sal pleeg deur hulself aan die standbeelde van die gode by die heiligdom op te hang. Pelasgus wil hulle help, maar hy wil nie 'n oorlog met Egipte begin nie. Hy gee die besluit aan die Argos volk, wat eenparig ten gunste van die Danaïede besluit. Danaus is verheug oor die uitslag, en die Danaïede prys die Griekse gode. Byna onmiddellik kom 'n herout van die Egiptenare om te probeer om die Danaïede te dwing om na hul neefs terug te keer vir die huwelik. Pelasgus arriveer, dreig die herout en dring daarop aan dat die Danaïede binne die mure van Argos moet bly. Die toneelstuk eindig met die Danaïede wat beskermd in die Argoïese mure terugtrek.<ref>{{cite web |title=The Suppliants - Aeschylus - Ancient Greece - Classical Literature |url=https://www.ancient-literature.com/greece_aeschylus_suppliants.html |website=Ancient Literature |access-date=5 Januarie 2021 |archive-date=26 Oktober 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201026235101/https://www.ancient-literature.com/greece_aeschylus_suppliants.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |title=Suppliants by Aeschylus |url=https://www.greekmythology.com/Plays/Aeschylus/Suppliants/suppliants.html |website=www.greekmythology.com |access-date=5 Januarie 2021 |language=en}}</ref> ==Temas== George Thomson, wat D. S. Robertson verder uitwerk, het die tetralogie geïnterpreteer as 'n verdediging van die Atheense wet wat vereis dat weduwees onder sekere omstandighede met 'n broer of neef van hul oorlede man moet trou om sy eiendom binne die familie te hou.<ref name="thomson">{{cite book|author=Thomson, G.|title=Aeschylus and Athens|publisher=Lawrence & Wishart|year=1973|edition=4th|pages=285–295}}</ref> Volgens hierdie interpretasie sou die Danaïede se penarie om in 'n huwelik met hul neefs en niggies gedwing te word, nie soveel simpatie by die aanvanklike gehoor, wat gewoond was aan sulke huwelike, gewek het soos dit vandag sou kon nie.<ref name="thomson" /> Dit word weerspieël in die vraag wat Pelasgus aan die Danaïede vra in die smeekers wat die Atheense wet oor die onderwerp weerspieël: "As die seuns van ''Aigyptos'' julle meesters is volgens die wet van die land en beweer dat hulle julle naasbestaandes is, wie sou hulle dan wil teenstaan?"<ref name="thomson" /> Thomson spekuleer dat, soos Oresteia eindig deur die hedendaagse Atheense wet rakende verhoor vir moord deur die hof van Areopagus te bekragtig, die Danaïede-toneelstukke moontlik geëindig het deur die hedendaagse Atheense wet rakende die huwelik van naasbestaandes wanneer die man sonder 'n erfgenaam sterf, te bekragtig.<ref name="thomson" /> Thomson stel verder die moontlikheid voor dat, soos Oresteia se einde die vestiging van die hof van Areopagus dramatiseer, die Danaïede-toneelstukke moontlik geëindig het deur die vestiging van die fees van die Thesmophoria te dramatiseer, 'n fees wat vir vroue gereserveer was en gebaseer was op die kultus van [[Demeter]] wat, volgens [[Herodotos]], deur die Danaïede uit Egipte na Griekeland gebring is.<ref name="thomson" /> Ridgeway, aan die ander kant, het die toneelstukke geïnterpreteer as 'n dramatisering van die konflik tussen matrilineêre en patrilineêre erfenis.<ref name="thomson" /> Die Franse geleerdes Jean-Pierre Vernant en Pierre Vidal-Naquet het aangevoer dat die Danaïdes beswaar gemaak het teen neef-en-niggie-huwelike omdat hulle dit as bloedskande beskou het; hierdie teorie is egter in diskrediet gebring.<ref name="Olive 2021 pp. 1–29">{{cite journal | last=Olive | first=Peter | title=Red Herrings and Perceptual Filters: Problems and Opportunities for Aeschylus’s Supplices | journal=Arethusa | publisher=Project Muse | volume=54 | issue=1 | year=2021 | issn=1080-6504 | doi=10.1353/are.2021.0000 | pages=1–29}}</ref> Edith Hall skryf, “Aischulos se ''Die Smekendes'' handel oor die gedeelde geskiedenis van die Argos Grieke en die Egiptenare, maar die sielkundige kern daarvan lê die dramatisering van gewelddadige etniese konfrontasie. In die bespreking van fisiese voorkoms, velkleur en kleredrag, sowel as in die vergelykings van [[godsdiens]], gedragskodes en politieke kultuur, weerspieël die dialoog ryklik die belangstelling wat die Grieke van die middel-vyfde eeu gehad het in die verskillende volke met wie hulle die Mediterreense kus gedeel het.<ref>Edith Hall. ''Greek Tragedy: Suffering Under the Sun.'' Oxford University Press, 2010. bl. 207. </ref>” ==Evaluasie== ''Die Smekendes'' is 'n [[filosofie]]s ryk, moreel komplekse tragedie wat steeds treffend relevant is. Dit nooi uit tot besinning oor temas van migrasie, asiel, [[geregtigheid]] en die rol van kollektiewe wil in regering. Hoewel dit dalk nie die dramatiese krag van latere Griekse tragedies lewer nie, maak die liriese krag en etiese dringendheid daarvan dit 'n noodsaaklike deel van die tragiese kanon en 'n gewaagde vroeë eksperiment in politieke teater. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Griekeland]] [[Kategorie:Toneelstukke]] opkwii7mlh87d9l30r42eoozln2yno4 0 453740 2894613 2894341 2026-04-17T16:39:27Z BurgertB 2401 BurgertB het bladsy [[Bvlgari]] na [[Bulgari]] oor 'n aanstuur geskuif 2894341 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Bvulgari |kenteken = |tipe = Aandelemaatskappy |stigting = 1884 |ligging_stad = [[Rome]] |ligging_land = [[Italië]] |ligging = |liggings = |sleutelpersone = |gebied_bedien = Wêreldwyd |industrie = |produkte = juwele, parfuum |dienste = |inkomste = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |getal_werknemers = |ouer = |afdelings = |dogtermaatskappye = |slagspreuk = |tuisblad = [https://www.bulgari.com ''bulgari.com''] |ontbind = |voetnotas = |intl = }} '''Bvlgari''' is 'n [[Italië|Italiaanse]] handelsmerk van juweliersware en luukse goedere (juweliersware, horlosies, parfuum, leergoedere en gasvryheidsprodukte), wat deel uitmaak van die Franse konglomeraat [[Moët Hennessy Louis Vuitton S. A.|LVMH]].<ref>[https://rapaport.com/magazine-article/what-makes-bulgari-the-quintessential-italian-jeweler/ What Makes Bulgari the Quintessential Italian Jeweler]</ref> Die maatskappy, wat in 1884 in [[Rome]], Italië, begin is, het aansien as 'n juwelierswinkel verwerf, hoewel die reeks produkte mettertyd gegroei het om horlosies, sakke, geure, bykomstighede en hotelle in te sluit.<ref>[https://www.luxurytribune.com/en/bulgari-inaugurates-the-extension-of-its-jewellery-manufacture-and-doubles-its-production Bulgari inaugurates the extension of its jewellery manufacture and doubles its production]</ref> == Oorsprong van die naam == Die naam word dikwels as Bvlgari geskryf soos in die klassieke Latynse alfabet (waar V = U) en het sy oorsprong in die van van die Griekse stigter van die maatskappy, Sotirios Vulgaris (in Grieks: Σωτήριος Βούλγαηρ, uitspraak ˈvulɣaris], in Italiaans: Sotirio Bulgari, 1857–1932).<ref>[https://www.timeandwatches.com/p/the-history-of-bulgari-watches.html The history of Bulgari watches]</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Saadjie}} {{normdata}} [[Kategorie:Italiaanse maatskappye]] e09thepbjj1gthyda0iko0vo8j3vjhk 2894617 2894613 2026-04-17T16:40:59Z BurgertB 2401 2894617 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Bulgari |kenteken = |tipe = Aandelemaatskappy |stigting = 1884 |ligging_stad = [[Rome]] |ligging_land = [[Italië]] |ligging = |liggings = |sleutelpersone = |gebied_bedien = Wêreldwyd |industrie = |produkte = juwele, parfuum |dienste = |inkomste = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |getal_werknemers = |ouer = |afdelings = |dogtermaatskappye = |slagspreuk = |tuisblad = [https://www.bulgari.com ''bulgari.com''] |ontbind = |voetnotas = |intl = }} '''Bulgari''' (geskryf BVLGARI) is 'n [[Italië|Italiaanse]] handelsmerk van juweliersware en luukse goedere (juweliersware, horlosies, parfuum, leergoedere en gasvryheidsprodukte), wat deel uitmaak van die Franse konglomeraat [[Moët Hennessy Louis Vuitton S. A.|LVMH]].<ref>[https://rapaport.com/magazine-article/what-makes-bulgari-the-quintessential-italian-jeweler/ What Makes Bulgari the Quintessential Italian Jeweler]</ref> Die maatskappy, wat in 1884 in [[Rome]], Italië, begin is, het aansien as 'n juwelierswinkel verwerf, hoewel die reeks produkte mettertyd gegroei het om horlosies, sakke, geure, bykomstighede en hotelle in te sluit.<ref>[https://www.luxurytribune.com/en/bulgari-inaugurates-the-extension-of-its-jewellery-manufacture-and-doubles-its-production Bulgari inaugurates the extension of its jewellery manufacture and doubles its production]</ref> == Oorsprong van die naam == Die naam word dikwels as Bvlgari geskryf soos in die klassieke Latynse alfabet (waar V = U) en het sy oorsprong in die van van die Griekse stigter van die maatskappy, Sotirios Vulgaris (in Grieks: Σωτήριος Βούλγαηρ, uitspraak ˈvulɣaris], in Italiaans: Sotirio Bulgari, 1857–1932).<ref>[https://www.timeandwatches.com/p/the-history-of-bulgari-watches.html The history of Bulgari watches]</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Saadjie}} {{normdata}} [[Kategorie:Italiaanse maatskappye]] 7js1bkrxzvkg8rby0sswl9n9kabjsmk 2894618 2894617 2026-04-17T16:42:08Z BurgertB 2401 2894618 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Bulgari |kenteken = |tipe = Aandelemaatskappy |stigting = 1884 |ligging_stad = [[Rome]] |ligging_land = [[Italië]] |ligging = |liggings = |sleutelpersone = |gebied_bedien = Wêreldwyd |industrie = |produkte = juwele, parfuum |dienste = |inkomste = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |getal_werknemers = |ouer = |afdelings = |dogtermaatskappye = |slagspreuk = |tuisblad = [https://www.bulgari.com ''bulgari.com''] |ontbind = |voetnotas = |intl = }} '''Bulgari''' (geskryf BVLGARI) is 'n [[Italië|Italiaanse]] handelsmerk van juweliersware en luukse goedere (juweliersware, horlosies, parfuum, leergoedere en gasvryheidsprodukte), wat deel uitmaak van die Franse konglomeraat [[Moët Hennessy Louis Vuitton S. A.|LVMH]].<ref>[https://rapaport.com/magazine-article/what-makes-bulgari-the-quintessential-italian-jeweler/ What Makes Bulgari the Quintessential Italian Jeweler]</ref> Die maatskappy, wat in 1884 in [[Rome]], Italië, begin is, het aansien as 'n juwelierswinkel verwerf, hoewel die reeks produkte mettertyd gegroei het om horlosies, sakke, geure, bykomstighede en hotelle in te sluit.<ref>[https://www.luxurytribune.com/en/bulgari-inaugurates-the-extension-of-its-jewellery-manufacture-and-doubles-its-production Bulgari inaugurates the extension of its jewellery manufacture and doubles its production]</ref> == Oorsprong van die naam == Die naam word dikwels as Bvlgari geskryf soos in die klassieke Latynse alfabet (waar V = U) en het sy oorsprong in die van van die Griekse stigter van die maatskappy, Sotirios Vulgaris (in Grieks: Σωτήριος Βούλγαηρ, uitspraak [ˈvulɣaris], in Italiaans: Sotirio Bulgari, 1857–1932).<ref>[https://www.timeandwatches.com/p/the-history-of-bulgari-watches.html The history of Bulgari watches]</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Saadjie}} {{normdata}} [[Kategorie:Italiaanse maatskappye]] 5tok6jg0509vvke2d1ziolyzfm1ausi 2894621 2894618 2026-04-17T16:44:40Z BurgertB 2401 2894621 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Maatskappy |naam = Bulgari |kenteken = |tipe = Aandelemaatskappy |stigting = 1884 |ligging_stad = [[Rome]] |ligging_land = [[Italië]] |ligging = |liggings = |sleutelpersone = |gebied_bedien = Wêreldwyd |industrie = |produkte = juwele, parfuum |dienste = |inkomste = |bedryfsinkomste = |netto_inkomste = |getal_werknemers = |ouer = |afdelings = |dogtermaatskappye = |slagspreuk = |tuisblad = [https://www.bulgari.com ''bulgari.com''] |ontbind = |voetnotas = |intl = }} '''Bulgari''' (gestileer BVLGARI) is 'n [[Italië|Italiaanse]] handelsmerk van juweliersware en luukse goedere (juweliersware, horlosies, parfuum, leergoedere en gasvryheidsprodukte), wat deel uitmaak van die Franse konglomeraat [[Moët Hennessy Louis Vuitton S. A.|LVMH]].<ref>[https://rapaport.com/magazine-article/what-makes-bulgari-the-quintessential-italian-jeweler/ What Makes Bulgari the Quintessential Italian Jeweler]</ref> Die maatskappy, wat in 1884 in [[Rome]], Italië, begin is, het aansien as 'n juwelierswinkel verwerf, hoewel die reeks produkte mettertyd gegroei het om horlosies, sakke, geure, bykomstighede en hotelle in te sluit.<ref>[https://www.luxurytribune.com/en/bulgari-inaugurates-the-extension-of-its-jewellery-manufacture-and-doubles-its-production Bulgari inaugurates the extension of its jewellery manufacture and doubles its production]</ref> == Oorsprong van die naam == Die naam word dikwels as Bvlgari geskryf soos in die klassieke Latynse alfabet (waar V = U) en het sy oorsprong in die van van die Griekse stigter van die maatskappy, Sotirios Vulgaris (in Grieks: Σωτήριος Βούλγαηρ, uitspraak [ˈvulɣaris], in Italiaans: Sotirio Bulgari, 1857–1932).<ref>[https://www.timeandwatches.com/p/the-history-of-bulgari-watches.html The history of Bulgari watches]</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == {{Commons-kategorie inlyn}} {{Saadjie}} {{normdata}} [[Kategorie:Italiaanse maatskappye]] 768m48pj06mwnyzwwlq1dy7lh8qa5jh 0 457341 2894638 2869554 2026-04-17T17:00:26Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894638 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Dax Dasilva.jpg|duimnael|Dax Dasilva ]] '''Dax Dasilva''' is 'n [[Kanadese]] [[tegnologie]]-[[entrepreneur]], [[skrywer]] en [[filantroop]].<ref name=MontrealGazette19>{{cite news|last=Brownstein|first=Bill|title=Brownstein: Tech wizard Dax Dasilva advocates 'unseparation in a fractured world'|work=Montreal Gazette|date=15 Mei 2019|url=https://montrealgazette.com/opinion/columnists/brownstein-tech-wizard-dax-dasilva-advocates-unseparation-in-a-fractured-world/|access-date= 9 Mei 2023}}</ref><ref name=FastCompany15>{{cite news|last=Zax|first=David|title=How Montreal's Creative Scene Got A Lift From A Fast-Growing Canadian Startup|work=Fast Company|date=7 December 2015|url=https://www.fastcompany.com/3054026/how-montreals-creative-scene-got-a-lift-from-a-fast-growing-canadian-st|access-date= 4 Mei 2023}}</ref> Dasilva het die [[e-handel]]smaatskappy Lightspeed in 2005 gestig,<ref name=lesAffaires16>{{cite news|last=Charest|first=Matthew|title=The LGBT connection|work=Les Affaires|date=13 Augustus 2016|url=https://www.lesaffaires.com/strategie-d-entreprise/pme/la-lgbt-connection/589145|access-date= 4 Mei 2023}}</ref> wat in 2019 teen 'n waardasie van $1,7 miljard genoteer is.<ref name=FinancialPost19>{{cite news|last=Carmichael|first=Kevin|title=Lightspeed is writing a new chapter in the Canadian tech story|work=Financial Post|date=28 Mei 2019|url=https://financialpost.com/news/economy/lightspeed-is-writing-a-new-chapter-in-the-canadian-tech-story|access-date= 8 Mei 2023}}</ref> Hy was 16 jaar lank uitvoerende hoof van Lightspeed totdat hy in Februarie 2022 bedank het.<ref name=bloomberg>{{cite news |last1=Marotta |first1=Stefanie |title=Lightspeed founder Dax Dasilva steps down as CEO |url=https://www.bnnbloomberg.ca/lightspeed-founder-dasilva-steps-down-as-ceo-chauvet-takes-over-1.1717568 |access-date=6 Junie 2023 |work=BNN Bloomberg |date=2 Februarie 2022}}</ref><ref name=FinancialPost22>{{cite news|last=Bharti|first=Bianca|title=Lightspeed stock drops as CEO Dax Dasilva's departure adds to turbulence|work=Financial Post|date=3 Februarie 2022|url=https://financialpost.com/technology/lightspeed-founder-dax-dasilva-steps-down-as-ceo|access-date= 4 Mei 2023}}</ref> Dasilva is in 2024 as uitvoerende hoof heraangestel. Dasilva is die outeur van die 2019-boek ''Age of Union'' oor [[leierskap]], [[kultuur]], [[spiritualiteit]] en die [[natuur]].<ref name=GlobeMail21>{{cite news|last=Waldie|first=Paul|title=Pitching in: Tech entrepreneur donates $40-million to support conservation projects|work=Globe and Mail|date=26 November 2021|url=https://www.theglobeandmail.com/business/article-pitching-in-tech-entrepreneur-donates-40-million-to-support/|access-date= 4 Mei 2023}}</ref> Hy is ook die stigter van twee [[Organisasie sonder winsoogmerk|nie-winsgewende organisasie]]s; die kuns- en kultuurorganisasie Never Apart,<ref name=FastCompany15 /> en Age of Union Alliance, wat bewaringsprojekte regoor die wêreld befonds.<ref name=GlobeMail21 /><ref name=VSun22>{{cite news |last1=McIntyre |first1=Gordon |title=Vancouver native and tech star donates $14.5 million to save B.C. parkland from development |url=https://vancouversun.com/news/vancouver-native-donates-record-amount-to-b-c-parks-foundation |access-date=30 August 2023 |work=Vancouver Sun |date=22 March 2022}}</ref><ref name=MensJournal22>{{cite news|last=Hendrikx|first=Eric|title=How 'Every Daily Act Can Be an Act of Conservation,' Per Dax Dasilva|work=Mens Journal|date=21 April 2022|url=https://www.mensjournal.com/adventure/age-of-union-founder-dax-dasilva-ocean-conservation|access-date= 4 Mei 2023}}</ref> In 2025 is hy bekroon met die King Charles III Coronation Medal nadat hy deur die Nature Conservancy of Canada genomineer is.<ref>{{cite web |title=Honours |url=https://www.gg.ca/en/honours/recipients/5431-165011 |website=Governor General of Canada |access-date=2 Oktober 2025}}</ref> ==Vroeë lewe en opvoeding== Dasilva is gebore en getoë in [[Vancouver]], British Columbia<ref name=MensJournal22 /> aan ouers wat in 1972 as vlugtelinge van die regime van [[Idi Amin]] in [[Uganda]].<ref name=FinancialPost19 /> Dasilva het op twaalfjarige ouderdom in [[rekenaarprogrammering]] belanggestel en geleer om programkoppelvlakke te bou op 'n [[Apple Macintosh]] wat sy pa hom gegee het.<ref name=GlobeMail19a>{{cite news|last=Van Praet|first=Nicolas|title=Innovator of the year: Dax Dasilva's Lightspeed delivers data-driven solutions while humanizing the technology|work=Globe and Mail|date=28 November 2019|url=https://www.theglobeandmail.com/business/rob-magazine/article-innovator-of-the-year-dax-dasilvas-lightspeed-delivers-data-driven/|access-date= 4 Mei 2023}}</ref> Op dertienjarige ouderdom het Dasilva begin om as vakleerling by 'n [[sagteware]]-ontwikkelaar te studeer.<ref name=Bloomberg22>{{cite news|last=Marotta|first=Stefanie|title=COMPANY NEWS 2 Februarie 2022 Lightspeed founder Dax Dasilva steps down as CEO|work=Bloomberg News|date=2 Februarie 2022|url=https://www.bnnbloomberg.ca/lightspeed-founder-dasilva-steps-down-as-ceo-chauvet-takes-over-1.1717568|access-date= 4 Mei 2023}}</ref> Hy het die Universiteit van British Columbia bygewoon,<ref>{{cite news |last1=Silcoff |first1=Sean |title=With a successful IPO behind him, Lightspeed CEO Dax Dasilva calls for 'changemakers' in new book |url=https://www.theglobeandmail.com/business/article-qa-with-lightspeed-ceo-dax-dasilva/ |access-date=6 Junie 2023 |work=The Globe and Mail |date=26 April 2019}}</ref> waar hy [[rekenaarwetenskap]] gestudeer het voordat hy na [[kunsgeskiedenis]] en [[godsdiens]] oorgeskakel het.<ref name=MensJournal22 /> ==Loopbaan== In 2005 het Dasilva Lightspeed gestig,<ref name=lesAffaires16 /> 'n e-handelsmaatskappy in [[Montreal]].<ref name=BusinessInsider13>{{cite news|last=Nisen|first=Max|title=LightSpeed Is Helping Stores Kill Off 'Showrooming' For Good|work=Business Insider|date=7 November 2013|url=https://www.businessinsider.com/lightspeed-point-of-sale-2013-11|access-date= 4 Mei 2023}}</ref> Dasilva het Lightspeed bedink om klein onafhanklike besighede te help wat teen groter maatskappye meeding.<ref name=GlobeMail19a /><ref name=CanadianBus16>{{cite news|last=Castaldo|first=Joe|title=Change Agents 2016: Dax Dasilva, Lightspeed|work=Canadian Business Journal|date=13 Oktober 2016|url=https://archive.canadianbusiness.com/innovation/change-agent/dax-dasilva-lightspeed/|access-date=4 Mei 2023|archive-date=22 Maart 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230322070123/https://archive.canadianbusiness.com/innovation/change-agent/dax-dasilva-lightspeed/|url-status=dead}}</ref> In 2015, toe die maatskappy 500 werknemers gehad het, het Dasilva sy hoofkwartier van 'n pakhuis in Montreal se Mile-Ex-woonbuurt,<ref name=FastCompany15 /> na Place Viger verskuif.<ref name=GlobeMail19a /> Dasilva het Lightspeed in Maart 2019 op die Toronto-aandelebeurs<ref name=FinancialPost19/> genoteer,<ref name=MontrealGazette19 /> wat deur die Financial Post beskryf is as die "mees suksesvolle aanvanklike openbare aanbod deur 'n Kanadese tegnologiemaatskappy in byna 'n dekade".<ref name=FinancialPost19 /> Hy was een van die min openlik gay leiers van 'n groot Kanadese maatskappy.<ref name=FinancialPost22 /> In Februarie 2022 het Dasilva van HUB na die rol van uitvoerende voorsitter van die direksie oorgeskakel om op omgewings- en gelykheidsprojekte vir die maatskappy te konsentreer.<ref name=bloomberg /> Hy het in Februarie 2024 teruggekeer na die posisie van HUB by Lightspeed<ref name="Globe242">{{cite news |last1=Silcoff |first1=Sean |date=15 Februarie 2024 |title=Lightspeed founder Dax Dasilva returns as CEO in management shakeup move to win back investors |url=https://www.theglobeandmail.com/business/technology/article-lightspeed-ceo-out-founder-dax-dasilva-returning-to-top-job-in/ |access-date=20 Februarie 2024 |work=The Globe and Mail}}</ref> in Februarie 2024.<ref name="bloomberg2">{{cite news |last1=Marotta |first1=Stefanie |date=2 Februarie 2022 |title=Lightspeed founder Dax Dasilva steps down as CEO |url=https://www.bnnbloomberg.ca/lightspeed-founder-dasilva-steps-down-as-ceo-chauvet-takes-over-1.1717568 |access-date=6 Junie 2023 |work=BNN Bloomberg}}</ref> Dasilva het 'n [[Emmy]]-toekenning gewen<ref name="Globe24">{{cite news |last1=Silcoff |first1=Sean |date=15 Februarie 2024 |title=Lightspeed founder Dax Dasilva returns as CEO in management shakeup move to win back investors |url=https://www.theglobeandmail.com/business/technology/article-lightspeed-ceo-out-founder-dax-dasilva-returning-to-top-job-in/ |access-date=20 February 2024 |work=The Globe and Mail}}</ref> as uitvoerende vervaardiger van die 2022-dokumentêr Wildcat.<ref name="Green23">{{cite news |last1=Piazza |first1=Bianca |title=Why Jane Goodall and Dax Dasilva are Working With Indigenous Youth in the Amazon Rainforest |url=https://www.greenmatters.com/environmental-leaders/jane-goodall-dax-dasilva-roots-and-shoots |access-date=15 Februarie 2024 |work=GreenMatters |issue=26 Desember 2023}}</ref> Dasilva was 'n uitvoerende vervaardiger van 'n 2025-dokumentêr oor Juma Xipaia, 'n inheemse Brasiliaanse omgewingsaktivis; die film getiteld ''Yanuni'', is geregisseer deur Richard Ladkani, vervaardig deur [[Leonardo DiCaprio]], en het die prys vir beste dokumentêr by die Environmental Media Awards gewen.<ref>{{cite news |last1=Carey |first1=Matthew |title=Documentary In The Works On Jane Goodall From Filmmaker Richard Ladkani, Director Of Oscar Contender ‘Yanuni’ |url=https://deadline.com/2025/10/jane-goodall-documentary-and-yanuni-trailer-1236583303/ |access-date=11 November 2025 |work=Deadline |date=13 Oktober 2025}}</ref> ==Outeur== Dasilva het 'n boek met die titel ''Age of Union: Igniting the changemaker'' geskryf, wat in 2019 gepubliseer is.<ref name=MontrealGazette19 /><ref name=DaSilvaBook19>{{cite book|last =DaSilva|first =Dax|title =Age of Union: Igniting the changemaker|date =2019|publisher =Anteism Books|location =Montreal, QB|isbn= 9781926968490|pages =|url =https://www.anteism.com/shop/age-of-union-dax-dasilva#:~:text=Age%20of%20Union%20is%20a,our%20choices%20are%20the%20catalyst.|access-date=9 Mei 2023}}</ref> Die boek, wat gedeeltelik 'n [[memoir]] is handel oor verandering, [[leierskap]], [[kultuur]], [[spiritualiteit]] en die [[natuur]].<ref name=FinancialPost19/> deals with change, leadership, culture, spirituality, and nature.<ref name=GlobeMail21 /> Dasilva se tweede boek, ''Echoes from Eden'',<ref>{{cite news |last1=Dufour |first1=Richard |title=A second book for the founder of Lightspeed |url=https://www.lapresse.ca/affaires/2025-04-29/echoes-from-eden/un-deuxieme-livre-pour-le-fondateur-de-lightspeed.php |access-date=2 Oktober 2025 |work=La Presse |date=29 April 2025}}</ref><ref>{{cite web |title=Echoes from Eden |url=https://www.penguinrandomhouse.com/books/776048/echoes-from-eden-by-dax-dasilva-and-eric-hendrikx/ |website=Penguin Random House |access-date=7 Oktober 2025}}</ref> is in 2025 gepubliseer, met 'n voorwoord deur [[Jane Goodall]], en vertel van sy ervarings in die werk met bewaringsbewustes, insluitend Goodall, Juma Xipaia en Kerry Bowman.<ref>{{cite news |title=‘Echoes from Eden’ — The Legacy of Jane Goodall Continues in Dax Dasilva’s Vital New Conservation Book Coming to WORD Bookstore |url=https://www.villagevoice.com/echoes-from-eden-the-legacy-of-jane-goodall-continues-in-dax-dasilvas-vital-new-conservation-book-coming-to-word-bookstore/ |access-date=1 Oktober 2025 |work=Village Voice |date=3 September 2025}}</ref> ==Gemeenskapsbetrokkenheid== In 1993 het Dasilva deelgeneem aan die Clayoquot "War in the Woods"-proteste in Vancouver<ref name=VSun22 /> om ou woude,<ref name=GlobeMail21 /><ref name=VSun22 /> houtkap<ref name=MensJournal22 /> en [[ontbossing]] teen te staan.<ref name=FinancialPost19 /> Na die verskuiwing van Lightspeed se maatskappyhoofkwartier in 2015, het Dasilva die Mile-Ex-pakhuis, wat voorheen hul hoofkwartier was, omskep in 'n niewinsgewende kulturele en kunsruimte<ref name=GlobeMail21 /> genaamd "Never Apart".<ref name=FastCompany15 /> In 2021 het Dasilva $40 miljoen<ref name=VSun22 /> geskenk om die niewinsgewende "Age of Union" te stig,<ref name=GlobeMail21 /> 'n organisasie wat fokus op globale bewaring en klimaatsveranderingspogings,<ref name=Mongabay23>{{cite news|last=Butler|first=Rhett A.|title=We need to show that planetary wins are possible, says Dax Dasilva|work=Mongabay|date=24 April 2023|url=https://news.mongabay.com/2023/04/we-need-to-show-that-planetary-wins-are-possible-says-dax-dasilva/|access-date= 4 Mei 2023}}</ref> met projekte in Kanada,<ref name=GlobeMail21 /><ref name=CBCNews22>{{cite news|last=Britten |first=Liam|title=Tech entrepreneur donates $14.5M to protect threatened B.C. ecosystems|work=CBC News|date=23 Maart 2022|url=https://www.cbc.ca/news/canada/british-columbia/bc-parks-foundation-dasilva-1.6395713|access-date= 4 Mei 2023}}</ref> [[Peru]], [[Indonesië]] en [[Kongo]].<ref name=GlobeMail21 /> Dasilva se Age of Union befonds ook pogings om internasionale mariene [[biodiversiteit]] te beskerm.<ref name=MensJournal22 /> In 2023 het Dasilva saam met [[Jane Goodall]] en inheemse [[Amasonereënwoud|Amazone]]-leiers 'n hoofstuk van Goodall se jeugbewaringsprogram Roots & Shoots in [[Brasilië]] begin.<ref name="Monga23">{{cite news |last1=Kimbrough |first1=Liz |date=24 November 2023 |title=Jane Goodall and Dax Dasilva partner with Amazon Indigenous youth for new Roots & Shoots program |url=https://news.mongabay.com/2023/11/jane-goodall-and-dax-dasilva-partner-with-amazon-indigenous-youth-for-new-roots-shoots-program/ |access-date=15 Februarie 2024 |work=Mongabay}}</ref> In 2025 het Dasilva saam met die bewaringsgroep Re:wild<ref>{{cite news |last1=Radwin |first1=Max |title=Re:wild and Age of Union announce conservation partnership |url=https://news.mongabay.com/2025/03/rewild-and-age-of-union-announce-conservation-partnership/ |access-date=1 Oktober 2025 |work=Mongabay |date=13 Maart 2025}}</ref> 'n reeks bewaringspogings gevorm, beginnende met 'n herbebossings- en anti-stroperyprojek van $1 miljoen in [[Madagaskar]].<ref>{{cite news |last1=Brown |first1=Grant |title=Dax Dasilva’s Conservation Vision Powers New Global Wildlife Partnership |url=https://happyeconews.com/dax-dasilvas-conservation/ |access-date=2 Oktober 2025 |work=Happy Eco News |date=6 Augustus 2025}}</ref> Deur Age of Union het Dasilva 'n reisende interaktiewe uitstalling genaamd die Black Hole Experience ontwerp, wat ligabsorberende verf, beligting en 'n geboë videoskerm gebruik om die visuele en ruimtelike effek van 'n swart gat te simuleer.<ref name=Gazette25>{{cite news |last1=Serebrin |first1=Jacob |title=Black Hole Experience is a portal to connection for Lightspeed's Dax Dasilva |url=https://montrealgazette.com/news/local-news/black-hole-experience-is-a-portal-to-connection-for-lightspeeds-dax-dasilva |access-date=1 Oktober 2025 |work=Montreal Gazette |date=22 Mei 2024}}</ref> Alhoewel dit nie direk met bewaring verband hou nie, is die uitstalling deur Dasilva bedink om besoekers te help om hul verbintenis met die natuurlike wêreld te verstaan.<ref name=Gazette25 /> ==Persoonlike lewe== Dasilva het op veertienjarige ouderdom as [[gay]] uitgekom,<ref name=FastCompany15 /> en het die hulp wat hy destyds van [[LGBT]]Q-ondersteuningsentrums in Vancouver ontvang het, erken vir die hulp wat hy gehelp het om sy filantropiese doelwitte te raam.<ref>{{cite news |title=Lightspeed Founder & CEO Dax Dasilva Publishes Groundbreaking 1st Book |url=https://retail-insider.com/retail-insider/2019/05/age-of-union-book-lightspeed-dax-dasilva/ |access-date=7 Junie 2023 |work=Retail Insider |issue=13 Mei 2019}}</ref> Hy was 'n ambassadeur vir Montreal Pride in 2015.<ref name=lesAffaires16 /> == Verwysings == {{Verwysings|2}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Dasilva, Dax}} [[Kategorie:Lewende mense]] ot72to0bsqj5nfiwna1y1yrzqph9078 0 459757 2894746 2889704 2026-04-18T00:01:46Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894746 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | beeld = [[Lêer:Flag of Switzerland (Pantone).svg|150px]] | klubnaam = Switserland | vollenaam = Switserse nasionale sokkerspan | bynaam = ''A-Team''<br>''Nati'' (Nasionale Span)<br>''Rossocrociati'' (Rooi Kruise)<br>''Devils rouges'' (Rooi Duiwels) | stigting = 1895 | stadion = Verskeie | voorsitter = | afrigter = Murat Yakin | kaptein = Granit Xhaka | konfederasie = [[UEFA]] | patroon_la1 = _sui26h | patroon_b1 = _sui26h | patroon_ra1 = _sui26h | patroon_sh1 = _sui26h | patroon_so1 = | linkerarm1 = FF0000 | liggaam1 = FF0000 | regterarm1 = FF0000 | broek1 = FF0000 | kouse1 = FF0000 | patroon_la2 = _sui26a | patroon_b2 = _sui26a | patroon_ra2 = _sui26a | patroon_sh2 = _sui26a | patroon_so2 = _sui26al | linkerarm2 = d6e6e5 | liggaam2 = d6e6e5 | regterarm2 = d6e6e5 | broek2 = d6e6e5 | kouse2 = d6e6e5 | beheerliggaam = ''Association Suisse de Football<br/>Associazione Svizzera di Football<br/>Schweizerischer Fussballverband''<br/>(ASF-SFV) }} Die '''Switserse nasionale sokkerspan''' ([[Duits]]: ''Schweizer Fussballnationalmannschaft'', [[Italiaans]]: ''Nazionale di calcio della Svizzera'', [[Frans]]: ''Équipe nationale suisse de football'', [[Romansch]]: ''Squadra naziunala da ballape da la Svizra'') verteenwoordig [[Switserland]] in internasionale sokker. Die nasionale span word beheer deur die Switserse Sokkervereniging. Switserland se beste prestasies by die [[Sokker-Wêreldbeker|FIFA Wêreldbeker]] is drie verskynings in die kwartfinale, in [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1938|1938]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]]. Hulle was die gasheer van die toernooi in 1954, waar hulle teen [[Oostenrykse nasionale sokkerspan|Oostenryk]] in die kwarteindrondte gespeel het en met 7–5 verloor het, wat steeds die Wêreldbekerwedstryd met die meeste doele ooit bly.<ref>{{Cite web|url=https://www.rsssf.org/tables/54full.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20070103001706/http://www.rsssf.com/tables/54full.html|url-status=live|archive-date=3 January 2007|title=World Cup 1954 finals|date=3 January 2007|access-date=5 July 2018}}</ref> By die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006 Wêreldbeker]] het Switserland ’n FIFA-rekord opgestel deur uit die toernooi uitgeskakel te word sonder om ’n enkele doel af te staan, nadat hulle deur Oekraïne ná strafskoppe in die rondte van 16 uitgeskakel is. Switserland en Oostenryk was mede-gashere van [[UEFA Europa-beker|UEFA Euro 2008]], waar die Switsers hul derde verskyning in die toernooi gemaak het, maar vir ’n derde keer nie die groepsfase kon oorleef nie.<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuro/season=2008/standings/round=15093/group=700416/index.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120420044147/http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2008/standings/round=15093/group=700416/index.html|url-status=dead|archive-date=20 April 2012|title=UEFA EURO 2008 - History - Standings|website=[[UEFA]]|access-date=5 July 2018}}</ref><ref name="Switzerland 1-2 Turkey">{{Cite news|url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/euro_2008/7363001.stm|title=Switzerland 1-2 Turkey|date=11 June 2008|access-date=5 July 2018}}</ref> Sedertdien het Switserland egter die rondte van 16 by Euro 2016 bereik en ’n beste ooit kwartfinaleplek by Euro 2020 behaal nadat hulle die wêreldkampioene [[Franse nasionale sokkerspan|Frankryk]] uitgeskakel het. Hulle het hierdie prestasie by Euro 2024 herhaal, hierdie keer deur die verdedigende kampioene [[Italiaanse nasionale sokkerspan|Italië]] te klop.<ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2017996--switzerland-vs-poland/|title=Switzerland-Poland - UEFA EURO 2016|website=[[UEFA]]|access-date=29 November 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.uefa.com/uefaeuro/match/2024485--switzerland-vs-spain/|title=Switzerland-Spain - UEFA EURO 2020|website=[[UEFA]]|access-date=29 November 2022}}</ref> Algeheel was Switserland se beste resultaat in ’n amptelike sokkerkompetisie die silwermedalje wat hulle in 1924 behaal het, nadat hulle in die eindstryd van die [[Olimpiese Somerspele 1924|Olimpiese Spele van 1924]] met 3–0 teen [[Uruguaanse nasionale sokkerspan|Uruguay]] verloor het. == Verwysings == {{verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://www.football.ch/SFV/Nationalteams/A-Team.aspx Amptelike webwerf] * [https://www.rsssf.org/tablesz/zwit-intres.html Lys van wedstryde] {{Commons-kategorie inlyn|Switzerland association football team}} {{Normdata}} [[Kategorie:Nasionale sokkerspanne]] [[Kategorie:Sokker in Switserland]] otusp9w2ytqbkr97r102fu7iaroj0iw 0 459990 2894713 2891616 2026-04-17T20:57:17Z Sobaka 328 Sobaka het bladsy [[Islamabad-ooreenkoms (2026)]] na [[Iran-oorlog wapenstilstand (2026)]] geskuif: In lyn met ander Wikipedias 2891616 wikitext text/x-wiki Die '''Islamabad-ooreenkoms''' is 'n voorgestelde 45-dae tweefase-[[wapenstilstand]]raamwerk wat op 5 April 2026 deur die regering van [[Pakistan]] ingestel is met die doel om die [[Aanvalle op Iran in 2026|Iran-oorlog van 2026]] tussen die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], [[Israel]] en [[Iran]] te beëindig. Die voorstel is ontwikkel as deel van voortgesette bemiddelingspogings waarby streeks- en internasionale akteurs betrokke was tydens die 2025–2026-onderhandelinge. Op 7 April het die VSA en Iran ooreengekom oor 'n voorstel en 'n twee weke lange wapenstilstand aangekondig.<ref name="Pager-2026" /> ==Agtergrond== ''Hoofartikel'': [[Aanvalle op Iran in 2026|2026 Iran-oorlog]] Die wapenstilstandvoorstel, genaamd die Islamabad-ooreenkoms, is op 5 April 2026 ingestel te midde van 'n voortdurende konflik tussen die Verenigde State en Iran, wat streeksonstabiliteit regoor die [[Midde-Ooste]], 'n styging in brandstofpryse en 'n ontwrigting van die deurgang deur die [[Straat van Hormoes]] veroorsaak het.<ref>{{Cite web |last=Ravid |first=Barak |date=2026-04-06 |title=Iran mediators make last-ditch push for 45-day ceasefire |url=https://www.axios.com/2026/04/06/iran-war-us-tehran-ceasefire-talks |access-date=2026-04-06 |website=Axios |language=en}}</ref> Daarbenewens kom die voorstel te midde van dreigemente van die Amerikaanse president [[Donald Trump]] om Iranse [[kragsentrale]]s en brûe te teiken as dit nie die Straat van Hormoes heropen nie. Die raamwerk is na bewering onderhandel na oornagonderhandelinge tussen die Pakistanse leërstafhoof Asim Munir, die Amerikaanse visepresident [[JD Vance]], die Amerikaanse spesiale gesant Steve Witkoff en die Iranse minister van buitelandse sake, Abbas Araghchi.<ref name="ArabNews">{{Cite web |title=Pakistan says ceasefire efforts underway as Iran war continues |url=https://www.arabnews.com/node/2638953/amp |access-date=2026-04-06 |website=Arab News |language=en}}</ref> ==Elemente== Die wapenstilstandraamwerk vereis 'n onmiddellike staking van vyandelikhede, die heropening van die Straat van Hormoes en 'n tydperk van 15-20 dae van onderhandelinge tussen Iran en die VSA. <ref name=ArabNews/> ==== Amerikaanse hoof onderhandelingspunte<ref>{{Cite web |last=Staff |first=Al Jazeera |title=Pakistan offers ‘two-phased’ truce deal to end US-Israel war on Iran |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/6/pakistan-offers-two-tier-truce-iran-wont-open-hormuz-under-temporary-one |access-date=2026-04-08 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title='Islamabad Accord': Iran, US consider ceasefire proposal via Pakistan; what we know so far |url=https://www.khaleejtimes.com/world/islamabad-accord-iran-us-ceasefire-pakistan-what-we-know |access-date=2026-04-08 |website=Khaleej Times |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-08 |title=How Pakistan brokered Iran-US two week ceasefire: Inside the ‘Islamabad Accord’ push |url=https://www.financialexpress.com/world-news/how-pakistan-brokered-iran-us-two-week-ceasefire-inside-the-islamabad-accord-push/4199212/ |access-date=2026-04-08 |website=The Financial Express |language=en}}</ref> ==== 1. Onmiddellike wapenstilstand * 'n Onmiddellike staking van vyandelikhede tussen die VSA (en Israel) en Iran. 2. Tweefase-ooreenkomsstruktuur * Fase 1: Tydelike wapenstilstand. * Fase 2: Onderhandeling vir 'n permanente skikking. 3. Heropening van die Straat van Hormoes * Iran moet die Straat van Hormoes onmiddellik heropen en die wêreldwye olievloei herstel. 4. Versekerde maritieme veiligheid * Skepping van 'n streeksraamwerk wat veilige navigasie deur die Straat van Hormoes verseker. 5. Kernbeperkings op Iran * Iran verbind hom daartoe om sy strewe na kernwapens te staak as deel van die finale ooreenkoms 6. Sanksieverligting (voorwaardelik) * Die VSA het gewilligheid aangedui om sanksies te verlig, maar slegs in ruil vir Iranse toegewings. 7. Vrystelling van bevrore Iranse bates * Deel van die aansporings het die ontdooiing van Iranse fondse in die buiteland ingesluit 8. Gestruktureerde onderhandelinge via bemiddelaars * Alle gesprekke sal aanvanklik deur Pakistan gekanaliseer word en dan in Islamabad afgehandel word. 9. Moontlike verlengde wapenstilstandvenster * Gedurende Fase 2 sal die besprekings oor 'n tydperk van 45 dae duur. 10. Breër streeksde-eskalasie * Die ooreenkoms het ten doel om bykomende konflikte in die Midde-Ooste te stabiliseer, nie net die oorlog met Iran nie. ===Iran se 10-puntplan was soos volg:<ref>https://www.bbc.com/news/live/c5yw4g3z7qgt?post=asset%3A68b586d3-4e14-4389-a5c5-7457d49ce17a</ref>=== *Beëindiging van die oorlog teen Irak, Libanon en Jemen *Beëindiging van die oorlog in Iran sonder enige tydsbeperking *Beëindiging van alle konflikte in die streek *Heropening van die Straat van Hormoes *Vaststelling van 'n protokol en voorwaardes om vryheid en sekuriteit van navigasie in die Straat te verseker *Volle betaling van oorlogsherstel aan Iran *Opheffing van sanksies teen Iran *Vrystelling van die Iranse bevrore bates wat deur die Verenigde State gehou word *Iran verbind hom daartoe om geen kernwapens te besit nie *Onmiddellike wapenstilstand op alle fronte na die aankondiging van die wapenstilstand ==Implementering== Op 7 April (8 April in Iran) het Trump op Truth Social aangekondig dat hy ingestem het tot 'n twee weke lange wapenstilstand met Iran en die voorstel van Pakistan, en verklaar dat Iran onmiddellik die Straat van Hormoes sal oopmaak en sal werk aan die finalisering van 'n vredesooreenkoms.<ref name="Pager-2026">{{Cite news |last= |date=7 April 2026 |title=Update by Tyler Pager |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/07/world/iran-war-trump-news/f1657559-8135-50c9-ad7f-63636e6a5106?smid=url-share |access-date=2026-04-07 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref> Later dieselfde dag het Abbas Araghchi aangekondig dat Iran tot die voorwaardes ingestem het.<ref>{{Cite web |date=7 April 2026 |title=Iran and US agree to conditional ceasefire and 'safe passage' through Hormuz after Trump's threat - follow live |url=https://www.bbc.com/news/live/c5yw4g3z7qgt |access-date=2026-04-07 |website=BBC News |language=en}}</ref> Iran het oorwinning geëis en beweer dat dit die VSA gedwing het om sy 10-puntplan te aanvaar, wat insluit die opheffing van alle sanksies teen Iran en die onttrekking van alle Amerikaanse magte van alle basisse in die streek.<ref>{{Cite web |last=Rios |first=Michael |date=2026-04-07 |title=Iran claims victory, says it forced US to accept 10-point plan |url=https://www.cnn.com/2026/04/07/world/live-news/iran-war-trump-us-israel?post-id=cmnp8b6kb0001356sct0yez8e |access-date=2026-04-08 |website=CNN |language=en}}</ref> Israel het ook ingestem tot die tydelike wapenstilstand.<ref>{{Cite web |last=Treene |first=Alayna |date=2026-04-07 |title=Israel has also agreed to temporary ceasefire, White House official says |url=https://www.cnn.com/2026/04/07/world/live-news/iran-war-trump-us-israel?post-id=cmnp7miad00003b6s9x0ujhe8 |access-date=2026-04-08 |website=CNN |language=en}}</ref> Volgens die Pakistanse premier Shehbaz Sharif sluit die wapenstilstand alle fronte van die oorlog in, insluitend [[Libanon]].<ref>{{Cite web |last=Saifi |first=Sophia |date=2026-04-07 |title=Iran ceasefire includes Lebanon, Pakistani prime minister says |url=https://www.cnn.com/2026/04/07/world/live-news/iran-war-trump-us-israel?post-id=cmnpaf9dv000r356tw4y3rpbk |access-date=2026-04-08 |website=CNN |language=en}}</ref> Die Israeliese premier [[Benjamin Netanyahu]] het Sharif se insluiting van Libanon verwerp en beweer dat die wapenstilstand "nie Libanon insluit nie".<ref>{{Cite web |last=Simone |first=Daniel De |date=8 April 2026 |title=Israel supports ceasefire, but it 'does not include Lebanon' |url=https://www.bbc.com/news/live/c5yw4g3z7qgt?post=asset%3Ac8a52968-d1fe-445e-ade3-7df9ab1cb882#post |access-date=2026-04-08 |website=BBC News |language=en}}</ref> ==Reaksies== ===Iran=== Iran het sy reaksie aan die Verenigde State via Pakistan gelewer deur 'n tydelike wapenstilstand te verwerp en hul 10-punt eise te lys, wat 'n oplossing vir alle streekskonflikte, die opheffing van sanksies, heropbou en 'n protokol om die Straat van Hormoes te heropen, insluit.<ref>{{Cite web |last=Hamill-Stewart |first=Chris |last2=Rowlands |first2=Lyndal |last3=Peter |first3=Zsombor |date=2026-04-06 |title=Iran's ceasefire proposal response significant but 'not good enough': Trump |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/4/6/iran-war-live-tehran-rejects-trumps-tuesday-deadline-on-strait-of-hormuz |access-date=2026-04-06 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 April 2026 |title=Iran rejects US ceasefire, sends a tougher 10-point end-war plan via Pakistan |url=https://www.moneycontrol.com/world/iran-rejects-us-ceasefire-sends-a-tougher-10-point-end-war-plan-via-pakistan-article-13881513.html |access-date=6 April 2026}}</ref> Die Iranse ambassadeur in Pakistan, Reza Amiri-Moghaddam, het op X (voorheen [[Twitter]]) gesê dat die gesprekke 'n "kritieke, sensitiewe stadium" bereik het.<ref>{{Cite web|url=https://www.wionews.com/photos/iran-envoy-to-pakistan-gives-update-on-negotiations-ahead-of-trump-s-tuesday-deadline-critical-stage-of-talks-war-to-end-big-power-plant-strike-1775546363320|title='Stay tuned...': Iran envoy to Pakistan gives BIG update on negotiations ahead of Trump's Tuesday deadline — War to end soon?|website=Wion}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://arynews.tv/pakistan-efforts-to-stop-war-critical-stage-iran-ambassador.amp|title=Pakistan's efforts to stop Iran war approaching 'critical stage': Iran ambassador|website=ARY News}}</ref> ===Verenigde State=== President Donald Trump het gesê dat Vance, Witkoff en voormalige senior presidensiële adviseur Jared Kushner met tussengangers in Pakistan praat oor die beëindiging van die oorlog. Hy het ook die Iran-voorstel 'n "beduidende stap" genoem voor sy Dinsdag-sperdatum vir Iran om die Straat van Hormoes te heropen.<ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=Trump labels Iran ceasefire response 'not good enough' but 'significant step' |url=https://www.aa.com.tr/en/us-israel-iran-war/trump-calls-iran-ceasefire-proposal-significant-step/3895131 |access-date=2026-04-06 |website=Anadolu |language=tr}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-06 |title=Trump says Vance, Witkoff and Kushner talking with intermediaries |url=https://www.nbcnews.com/politics/trump-administration/live-blog/trump-defense-budget-gallego-taxes-congress-dhs-shutdown-live-updates-rcna266652 |access-date=2026-04-06 |website=NBC News |language=en}}</ref> Op 7 April, vroeër die dag, het Trump gewaarsku dat "'n hele beskawing vanaand sal sterf" en "nooit teruggebring sal word nie" as Iran nie teen twaalfuur (GMT) tot 'n ooreenkoms instem nie.<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/iran-us-israel-trump-lebanon-april-7-2026-421ee64fdc9a5c26460df8119c7d1b3f|title=US and Iran agree to 2-week ceasefire as Trump seizes diplomatic offramp|first=BASSEM|last=MROUE|first2=JON|last2=GAMBRELL|first3=SAMY|last3=MAGDY|date=7 April 2026|website=AP News}}</ref> Later gedurende die dag, te midde van 'n twee weke lange wapenstilstandsplan deur Pakistan, het die Withuis-perssekretaris, Karoline Leavitt, verklaar dat Trump van die plan bewus gemaak is.<ref name=Axios>{{Cite web|url=https://www.axios.com/2026/04/07/iran-us-ceasefire-pakistan-two-weeks|title=Pakistan proposes 2-week Iran ceasefire ahead of Trump deadline|first=Barak|last=Ravid|date=7 April 2026|website=Axios}}</ref> Daarbenewens is dit deur CBS News berig dat Vance as die Amerikaanse gespreksverteenwoordiger in die wapenstilstandgesprekke sou dien.<ref name="CBS News">{{Cite web|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-war-trump-deadline-power-plants-human-chains-israel-train-strikes/#post-update-62ba923d|title=Ceasefire Is Being Negotiated with Iran, Pakistani Sources Say|date=7 April 2026|website=www.cbsnews.com}}</ref> ===Pakistan=== Op 8 April, te midde van die sperdatum wat deur Trump gestel is, het die Pakistanse premier Shehbaz Sharif die Amerikaanse president Donald Trump versoek om sy sperdatum vir Iran om die Straat van Hormuz te heropen met twee weke te verleng.<ref>{{cite news |last=Abbas |first=Mazhar |date=2026-04-06 |title=Biggest diplomatic win in years: Pakistan's quiet role in US-Iran ceasefire |url=https://www.dawn.com/news/1989780/biggest-diplomatic-win-in-years-pakistans-quiet-role-in-us-iran-ceasefire |work=Dawn |location=Karachi |access-date=2026-04-08 |language=en}}</ref> Dit is ook deur CBS berig dat 'n wapenstilstand met Iran deur Sharif onderhandel word.<ref name="CBS News"/> == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Oorloë]] jd2sl2mvxdv61bbppdj0jd2vxoq9379 1 459991 2894715 2891603 2026-04-17T20:57:17Z Sobaka 328 Sobaka het bladsy [[Bespreking:Islamabad-ooreenkoms (2026)]] na [[Bespreking:Iran-oorlog wapenstilstand (2026)]] geskuif: In lyn met ander Wikipedias 2891603 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 460158 2894639 2894103 2026-04-17T17:00:35Z BurgertB 2401 Verwysings reggemaak 2894639 wikitext text/x-wiki [[Beeld:Moby Dick Words.gif|thumb|200px|Die frekwensie van woorde in [[Moby-Dick]]; dit wys die 10 algemeenste woorde en die 21ste (''whale''). Die woorde met '''[[Red|rooi]]''' aangedui (sowat 44%) kom net een keer voor en dié met '''[[blou]]''' (sowat 17%) net twee keer.]] Die '''Wet van Zipf''' is 'n proefondervindelike wet waarvolgens, wanneer 'n stel waardes, soos woorde, in afnemende volgorde gerangskik word, die waarde van die {{mvar|n}}de inskrywing dikwels omgekeerd eweredig is aan die rang van die woord in die frekwensietabel ({{breuk|1|{{mvar|n}}}}) – op so 'n manier dat die algemeenste woord op die lys ongeveer twee keer soveel sal voorkom as die tweede algemeenste woord, drie keer soveel as die derde algemeenste woord, ensovoorts. Die bekendste toepassing van die Wet van Zipf is vir die frekwensie van woorde in 'n teks of korpus in 'n natuurlike taal. In die Brown-korpus (''Brown University Standard Corpus of Present-Day American English'') is die algemeenste woord ''the''; die persentasie van die woord se voorkoms is 7% van alle woorde (69&nbsp;971 van net oor 'n miljoen). Getrou aan die Wet van Zipf kom die tweede algemeenste woord, ''of'', net meer as 3,5% voor (36&nbsp;411 keer), gevolg deur die derde algemeenste woord, ''and'' (28&nbsp;852 keer).<ref name=fagan2010> {{cite book |first1=Stephen|last1=Fagan |first2=Ramazan|last2=Gençay |year=2010 |section=An introduction to textual econometrics |title=Handbook of Empirical Economics and Finance |editor1-first=Aman |editor1-last=Ullah |editor2-first=David E.A. |editor2-last=Giles |publisher=CRC Press |isbn=978-1-4200-7036-1 |pages=133–153] }}</ref><ref name=Powers1998> {{cite conference | last = Powers | first = David M.W. | year = 1998 | title = Applications and explanations of Zipf's law | conference = Joint conference on new methods in language processing and computational natural language learning | pages = 151–160 | publisher = Association for Computational Linguistics | url = http://aclweb.org/anthology/W98-1218 | url-status = live |via=aclweb.org | access-date = 2015-02-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20150910142650/http://aclweb.org/anthology/W98-1218 | archive-date = 2015-09-10 }}</ref> Die wet is genoem na die Amerikaanse [[Linguistiek|linguis]] George Kingsley Zipf<ref name=Powers1998/><ref name=zipf1935> {{cite book |first=G.K. |last=Zipf |year=1935 |title=The Psychobiology of Language |publisher=Houghton-Mifflin |place=New York, NY }}</ref><ref name=zipf1949> {{cite book | first = George K. |last = Zipf | year =1949 | title = Human Behavior and the Principle of Least Effort | place = Cambridge, MA | publisher = Addison-Wesley | page = 1 | url = https://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.90211 | via = archive.org }} }}</ref> en is steeds 'n belangrike begrip in kwantitatiewe linguistiek. Dit kan toegepas word op baie ander soorte data in [[fisika]] en [[sosiale wetenskap]]. ==Verwysings== {{Verwysings|2}} ==Skakels== {{CommonsKategorie-inlyn|Zipf's law}} {{vertaaluit| taalafk = en | il = Zipf's law}} {{Normdata}} [[Kategorie:Taalkunde]] jc4jhi15v8r91106y71rkc4qe9x3vnn 1 460305 2894615 2894344 2026-04-17T16:39:27Z BurgertB 2401 BurgertB het bladsy [[Bespreking:Bvlgari]] na [[Bespreking:Bulgari]] geskuif 2894344 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == ˈvulɣaris] == {{ping|BurgertB}}, loer asb. na die naam ˈvulɣaris]. Daar is 'n hakie probleem, jy is meer kundig hieroor as ek. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:49, 16 April 2026 (UTC) 3jzga8xkajchqbdinue23zygh9h7grd 0 460330 2894728 2894480 2026-04-17T21:43:05Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894728 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Vítor Pereira | image = [[Lêer:Fener train 2016 (1).jpg|240px]] | caption = Pereira in 2016 | fullname = Vítor Manuel de Oliveira Lopes Pereira | birth_date = {{birth date and age|1968|7|26|df=y}} | birth_place = Espinho, [[Portugal]] | height = 1,76 m | position = Middelvelder | currentclub = [[Nottingham Forest]] (hoofafrigter) | youthyears1 = 1981–1982 | youthclubs1 = [[SC Espinho|Espinho]] | youthyears2 = 1982–1986 | youthclubs2 = [[AA Avanca|Avanca]] | years1 = 1986–1987 | clubs1 = [[AA Avanca|Avanca]] | caps1 = 23 | goals1 = 3 | years2 = 1987–1988 | clubs2 = [[UD Oliveirense|Oliveirense]] | caps2 = 30 | goals2 = 6 | years3 = 1988–1990 | clubs3 = [[AA Avanca|Avanca]] | caps3 = 54 | goals3 = 11 | years4 = 1990–1991 | clubs4 = [[SC Esmoriz|Esmoriz]] | caps4 = 1 | goals4 = 0 | years5 = 1991–1993 | clubs5 = [[CD Estarreja|Estarreja]] | caps5 = 68 | goals5 = 20 | years6 = 1993–1994 | clubs6 = [[Fiães SC|Fiães]] | caps6 = 14 | goals6 = 0 | years7 = 1994–1995 | clubs7 = [[SC São João de Ver|São João de Ver]] | caps7 = 3 | goals7 = 1 | years8 = 1995–1996 | clubs8 = Lobão | caps8 = 4 | goals8 = 3 | totalcaps = 197 | totalgoals = 44 | manageryears1 = 2002–2003 | managerclubs1 = [[Padroense FC|Padroense]] (jeug) | manageryears2 = 2003–2004 | managerclubs2 = [[FC Porto|Porto]] (jeug) | manageryears3 = 2004–2005 | managerclubs3 = [[AD Sanjoanense|Sanjoanense]] | manageryears4 = 2005–2007 | managerclubs4 = [[SC Espinho|Espinho]] | manageryears5 = 2007–2008 | managerclubs5 = [[FC Porto|Porto]] (jeug) | manageryears6 = 2008–2010 | managerclubs6 = [[CD Santa Clara|Santa Clara]] | manageryears7 = 2010–2011 | managerclubs7 = [[FC Porto|Porto]] (assistent) | manageryears8 = 2011–2013 | managerclubs8 = [[FC Porto|Porto]] | manageryears9 = 2013–2014 | managerclubs9 = [[Al-Ahli Saudi FC|Al-Ahli]] | manageryears10 = 2015 | managerclubs10 = [[Olympiacos FC|Olympiacos]] | manageryears11 = 2015–2016 | managerclubs11 = [[Fenerbahçe SK (sokker)|Fenerbahçe]] | manageryears12 = 2017 | managerclubs12 = [[TSV 1860 München|1860 München]] | manageryears13 = 2017–2020 | managerclubs13 = [[Shanghai SIPG FC|Shanghai SIPG]] | manageryears14 = 2021 | managerclubs14 = [[Fenerbahçe SK (sokker)|Fenerbahçe]] | manageryears15 = 2022 | managerclubs15 = [[SC Corinthians Paulista|Corinthians]] | manageryears16 = 2023 | managerclubs16 = [[Clube de Regatas do Flamengo|Flamengo]] | manageryears17 = 2024 | managerclubs17 = [[Al Shabab Club|Al Shabab]] | manageryears18 = 2024–2025 | managerclubs18 = [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton Wanderers]] | manageryears19 = 2026– | managerclubs19 = [[Nottingham Forest]] }} '''Vítor Manuel de Oliveira Lopes Pereira''' (gebore [[26 Julie]] [[1968]]) is ’n Portugese sokkerafrigter en voormalige speler wat as ’n middelveldspeler gespeel het. Na ’n amateur-speelloopbaan het hy ’n afrigter geword. Sy eerste hoëprofielpos was as assistent-afrigter van André Villas-Boas by [[FC Porto]], wat die [[UEFA Europa League]] in 2010/2011 gewen het. In die twee daaropvolgende seisoene het hy die [[Primeira Liga]] as hoofafrigter gewen. Ná sy vertrek by Porto in 2013 het hy in verskeie lande gewerk en ’n Griekse liga- en bekerdubbel met [[Olympiacos FC|Olympiacos]] in 2015 gewen, asook die Chinese Superliga met Shanghai SIPG in 2018.<ref>{{Cite web|url=https://www.reuters.com/world/china/soccer-sipg-announce-departure-csl-winner-pereira-2020-12-31/|title=Soccer SIPG announce departure of CSL-winner Pereira|date=2020-12-31|website=Reuters|language=en|access-date=2026-04-16}}</ref> Daarna het hy by klubs in Turkye, Brasilië, Saoedi-Arabië en Engeland gewerk. Hy het op 15 Februarie 2026 hoofafrigter van [[Nottingham Forest]] geword en op 16 April het hy daarin geslaag om sy ou span Porto uit te skakel en Nottingham na die halfeindronde van die Europa League te neem.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/live/cr71jke4xkxt|title=Nottingham Forest 1-0 Porto (2-1 on aggregate): Forest reach first European semi-final in 42 years|website=BBC Sport|language=en|access-date=2026-04-16}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Pereira, Vítor}} [[Kategorie:Portugese sokkerspelers]] [[Kategorie:Sokkerafrigters]] [[Kategorie:Geboortes in 1968]] [[Kategorie:Lewende mense]] ocrdazcjxrpztcqp993wcpq7krb04mb 0 460337 2894577 2894514 2026-04-17T14:03:41Z Sobaka 328 bywerk 2894577 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Braankosmologie.png|duimnael]] '''Braankosmologie''' verwys na verskeie teorieë in [[deeltjiefisika]] en [[kosmologie]] wat verband hou met [[snaarteorie]], [[supersnaarteorie]] en [[M-teorie]].<ref>Polchinski, J. (2011). ''Volume 1: An Introduction to the Bosonic String.'' Cambridge University Press.</ref> Hierdie modelle stel voor dat ons waarneembare heelal ’n driedimensionele “braan” is wat ingebed is in ’n hoër-dimensionele ruimte, dikwels die sogenaamde “bulk” genoem.<ref> Maartens, R., Koyama, K. Brane-''World Gravity''. Living Rev. Relativ. 13, 5 (2010). https://doi.org/10.12942/lrr-2010-5.</ref> ==Braan en hiperruimte== [[Lêer:Brane theory.ogg|links|duimnael|Animasie wat verskeie braan-heelalle in die hiperruimte wys.]] Die sentrale idee van Braankosmplogie is dat die sigbare, vierdimensionele ruimtetyd beperk is tot 'n braan binne 'n hoërdimensionele ruimte, genaamd die "bulk" (ook bekend as "hiperruimte"). As die bykomende dimensies kompak is, bevat die waargenome heelal die ekstra dimensie, en dan is geen verwysing na die bulk gepas nie. In die bulkmodel is ten minste sommige van die ekstra dimensies uitgebreid (moontlik oneindig), en ander brane beweeg moontlik deur hierdie bulk. Interaksies met die bulk, en moontlik met ander brane, kan ons braan beïnvloed en dus effekte inbring wat nie in meer standaard kosmologiese modelle gesien word nie. ==Waarom swaartekrag swak is en die kosmologiese konstante klein is== Sommige weergawes van braankosmologie, gebaseer op die idee van groot ekstra dimensie, kan die swakheid van [[swaartekrag]] relatief tot die ander fundamentele kragte van die natuur verduidelik, en sodoende die hiërargieprobleem oplos. In die braanbeeld is die elektromagnetiese, [[Swak wisselwerking|swak]] en [[sterk wisselwerking]] op die braan gelokaliseer, maar swaartekrag het geen sodanige beperking nie en versprei oor die volle ruimtetyd, genaamd die massa. Baie van die gravitasie-aantrekkingskrag "lek" in die massa in. Gevolglik behoort die swaartekrag aansienlik sterker te lyk op klein (subatomiese of ten minste sub-millimeter) skale, waar minder gravitasiekrag "gelek" het. In 2004 was verskeie eksperimente aan die gang om dit te toets.<ref>{{Cite web |title=Session D9 - Experimental Tests of Short Range Gravitation. |url=https://flux.aps.org/meetings/YR04/APR04/baps/abs/S690.html |website=flux.aps.org}}</ref> Uitbreidings van die idee van groot ekstra dimensie met supersimmetrie in die massa blyk belowend te wees om die sogenaamde kosmologiese konstante probleem aan te spreek.<ref>{{Cite journal |last1=Aghababaie |first1=Y. |last2=Burgess |first2=C. P. |last3=Parameswaran |first3=S. L. |last4=Quevedo |first4=F. |date=Maart 2004 |title=Towards a naturally small cosmological constant from branes in 6-D supergravity |journal=Nucl. Phys. B |volume=680 |issue=1–3 |pages=389–414 |arxiv=hep-th/0304256 |bibcode=2004NuPhB.680..389A |doi=10.1016/j.nuclphysb.2003.12.015 |s2cid=14612396}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Burgess |first1=C. P. |last2=van Nierop |first2=Leo |date=March 2013 |title=Technically Natural Cosmological Constant From Supersymmetric 6D Brane Backreaction |journal=Phys. Dark Univ. |volume=2 |issue=1 |pages=1–16 |arxiv=1108.0345 |bibcode=2013PDU.....2....1B |doi=10.1016/j.dark.2012.10.001 |s2cid=92984489}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=P. Burgess |first1=C. |last2=van Nierop |first2=L. |last3=Parameswaran |first3=S. |last4=Salvio |first4=A. |last5=Williams |first5=M. |date=February 2013 |title=Accidental SUSY: Enhanced Bulk Supersymmetry from Brane Back-reaction |url=http://inspirehep.net/record/1191922 |journal=JHEP |volume=2013 |issue=2 |page=120 |arxiv=1210.5405 |bibcode=2013JHEP...02..120B |doi=10.1007/JHEP02(2013)120 |s2cid=53667729}}</ref> Dus sleutelidees in braan-kosmologie is dat: *Alle bekende deeltjies en kragte (behalwe swaartekrag) tot die braan beperk is.<ref>Rubakov, V. A., & Shaposhnikov, M. E. (1983). "Do we live inside a domain wall?". ''Physics Letters B''. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0370269383912534 Besoek 16 April 2026</ref> *Swaartekrag wel deur die hoër-dimensionele “bulk” kan beweeg.<ref>Randall, L., & Sundrum, R. (1999). "An alternative to compactification". ''Physical Review Letters' https://journals.aps.org/prl/abstract/10.1103/PhysRevLett.83.4690 Besoek 16 April 2026.</ref> Hierdie benadering bied ’n moontlike verklaring vir waarom swaartekrag so swak is in vergelyking met ander fundamentele kragte. ==Modelle van braan-kosmologie== Een van die vroegste gedokumenteerde pogings om braankosmologie as deel van 'n konseptuele teorie toe te pas, dateer uit 1983.<ref>{{Cite journal |last1=Rubakov |first1=V. A. |last2=Shaposhnikov |first2=M. E. |year=1983 |title=Do we live inside a domain wall? |journal=Physics Letters |series=B |volume=125 |issue=2–3 |pages=136–138 |bibcode=1983PhLB..125..136R |doi=10.1016/0370-2693(83)91253-4 |url=http://infoscience.epfl.ch/record/151037 }}</ref> Die outeurs het die moontlikheid bespreek dat die heelal (3+N)+1 dimensies het, maar gewone deeltjies is beperk tot 'n potensiële punt wat smal is langs N ruimtelike rigtings en plat langs drie ander, en het 'n spesifieke vyfdimensionele model voorgestel. In 1998/99 het Merab Gogberashvili 'n aantal artikels op arXiv gepubliseer waar hy getoon het dat as ons die [[heelal]] as 'n dun dop (wiskundige sinoniem vir "braan") beskou wat in 5-dimensionele ruimte uitbrei, daar 'n moontlikheid is om 'n enkele skaal vir [[Deeltjiefisika|deeltjieteorie]] te verkry wat ooreenstem met die 5-dimensionele kosmologiese konstante en die dikte van die heelal, en sodoende die hiërargieprobleem op te los.<ref>{{Cite journal |last=Gogberashvili |first=M. |date=1998 |title=Hierarchy problem in the shell universe model |journal=International Journal of Modern Physics D |volume=11 |issue=10 |pages=1635–1638 |arxiv=hep-ph/9812296 |doi=10.1142/S0218271802002992 |s2cid=119339225}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gogberashvili |first=M. |year=2000 |title=Our world as an expanding shell |journal=Europhysics Letters |volume=49 |issue=3 |pages=396–399 |arxiv=hep-ph/9812365 |bibcode=2000EL.....49..396G |doi=10.1209/epl/i2000-00162-1 |s2cid=38476733}}</ref> Gogberashvili het ook getoon dat die vierdimensionaliteit van die heelal die gevolg is van die stabiliteitsvereiste wat in wiskunde gevind word, aangesien die ekstra komponent van die Einstein-veldvergelykings wat die beperkte oplossing vir materievelde gee, saamval met een van die voorwaardes van stabiliteit.<ref>{{Cite journal |last=Gogberashvili |first=M. |date=1999 |title=Four dimensionality in noncompact Kaluza–Klein model |journal=Modern Physics Letters A |volume=14 |issue=29 |pages=2025–2031 |arxiv=hep-ph/9904383 |bibcode=1999MPLA...14.2025G |doi=10.1142/S021773239900208X |s2cid=16923959}}</ref> In 1999 is die nou verwante Randall-Sundrum-scenario's, RS1 en RS2, voorgestel.. Hierdie spesifieke modelle van braankosmologie het heelwat aandag getrek. Byvoorbeeld, die verwante Chung-Freese-model, wat toepassings vir ruimtetyd-metriese ingenieurswese het, het in 2000 gevolg.<ref>{{Cite journal |last1=Chung |first1=Daniel J. H. |last2=Freese |first2=Katherine |date=2000-08-25 |title=Can geodesics in extra dimensions solve the cosmological horizon problem? |journal=Physical Review D |volume=62 |issue=6 |article-number=063513 |arxiv=hep-ph/9910235 |bibcode=2000PhRvD..62f3513C |doi=10.1103/physrevd.62.063513 |issn=0556-2821 |s2cid=119511533}}</ref> Later het die ekpirotiese en sikliese voorstelle verskyn. Die ekpirotiese teorie veronderstel dat die oorsprong van die waarneembare heelal plaasgevind het toe twee parallelle brane gebots het.<ref>{{Cite news |last1=Musser |first1=George |last2=Minkel |first2=J. R. |date=2002-02-11 |title=A Recycled Universe: Crashing branes and cosmic acceleration may power an infinite cycle in which our universe is but a phase |url=http://www.sciam.com/article.cfm?id=a-recycled-universe |access-date=2008-05-03 |publisher=Scientific American Inc.}}</ref> ==Empiriese toetse== Tot dusver is geen eksperimentele of waarnemingsbewyse van groot ekstra dimensies, soos vereis deur die Randall-Sundrum-modelle, gerapporteer nie. 'n Analise van resultate van die [[Groot Hadronversneller]] in Desember 2010 beperk die [[swart gat]]e wat in teorieë met groot ekstra dimensies geproduseer word, ernstig.<ref name="arxiv.org">{{Cite journal |year=2011 |title=Search for Microscopic Black Hole Signatures at the Large Hadron Collider |journal=Physics Letters B |volume=697 |issue=5 |pages=434–453 |arxiv=1012.3375 |bibcode=2011PhLB..697..434C |doi=10.1016/j.physletb.2011.02.032 |s2cid=118488193|last1=Khachatryan |first1=V. |last2=Sirunyan |first2=A.M. |last3=Tumasyan |first3=A. |last4=Adam |first4=W. |last5=Bergauer |first5=T. |last6=Dragicevic |first6=M. |last7=Erö |first7=J. |last8=Fabjan |first8=C. |last9=Friedl |first9=M. |last10=Frühwirth |first10=R. |last11=Ghete |first11=V.M. |last12=Hammer |first12=J. |last13=Hänsel |first13=S. |last14=Hartl |first14=C. |last15=Hoch |first15=M. |last16=Hörmann |first16=N. |last17=Hrubec |first17=J. |last18=Jeitler |first18=M. |last19=Kasieczka |first19=G. |last20=Kiesenhofer |first20=W. |last21=Krammer |first21=M. |last22=Liko |first22=D. |last23=Mikulec |first23=I. |last24=Pernicka |first24=M. |last25=Rohringer |first25=H. |last26=Schöfbeck |first26=R. |last27=Strauss |first27=J. |last28=Taurok |first28=A. |last29=Teischinger |first29=F. |last30=Waltenberger |first30=W. |display-authors=1 }}</ref> Die multi-boodskapper gravitasiegolfgebeurtenis GW170817 is ook gebruik om swak beperkings op groot ekstra dimensies te plaas.<ref>{{Cite journal |last1=Visinelli |first1=Luca |last2=Bolis |first2=Nadia |last3=Vagnozzi |first3=Sunny |date=Maart 2018 |title=Brane-world extra dimensions in light of GW170817 |journal=Phys. Rev. D |volume=97 |issue=6 |article-number=064039 |arxiv=1711.06628 |bibcode=2018PhRvD..97f4039V |doi=10.1103/PhysRevD.97.064039 |s2cid=88504420}}</ref><ref>{{Cite news |last=Freeland |first=Emily |date=2018-09-21 |title=Hunting for extra dimensions with gravitational waves |publisher=The Oskar Klein Centre for Cosmoparticle Physics blog |url=https://ssl.fysik.su.se/okc/internal/blog/hunting-for-extra-dimensions-with-gravitational-waves/ |access-date=2018-11-30 |archive-date=2021-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127215024/https://ssl.fysik.su.se/okc/internal/blog/hunting-for-extra-dimensions-with-gravitational-waves/ }}</ref> ==Kosmologiese implikasies== Braankosmologie het belangrike implikasies vir ons begrip van die heelal: * Dit bied alternatiewe verklarings vir die [[Oerknal]].<ref>Steinhardt, P. J., & Turok, N. (2002). ''A cyclic model of the universe''. ''Science''. https://www.science.org/doi/10.1126/science.1070462 Besoek 17 April 2026.</ref> * Dit kan nuwe insigte gee in die aard van [[donker materie]] en [[donker energie]].<ref>Maartens, R. (2004). ''Brane-World Gravity''. '''Living Reviews in Relativity'''. Volume 7, article number 7, https://link.springer.com/article/10.12942/lrr-2004-7 Besoek 17 April 2026</ref> * Dit stel die moontlikheid van parallelle heelalle voor. ==Kritiek en uitdagings== Ten spyte van sy teoretiese elegansie, bly braankosmologie grotendeels spekulatief: * Daar is tans geen direkte eksperimentele bewyse vir ekstra dimensies of brane nie.<ref>Brax, P., & van de Bruck, C. (2003). ''Cosmology and brane worlds: A review''. ''Classical and Quantum Gravity''.ArXiv. https://arxiv.org/abs/hep-th/0303095 Besoek 17 April 2026</ref> * Baie van die voorspellings is moeilik om empiries te toets. * Die teorie vereis uiters hoë energieë om eksperimenteel te verifieer. ==Belang== Braankosmologie verteenwoordig ’n belangrike en [[Kreatiwiteit|kreatiewe]] poging om die diepste vrae oor die struktuur en oorsprong van die heelal te beantwoord. Alhoewel dit nog nie eksperimenteel bevestig is nie, bly dit ’n aktiewe navorsingsgebied binne moderne [[teoretiese fisika]]. == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarteorie]] 04kukbbwyb7ylb8jaaml25lyqznoqzn 2894578 2894577 2026-04-17T14:03:59Z Sobaka 328 /* Verwysings */ 2894578 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Braankosmologie.png|duimnael]] '''Braankosmologie''' verwys na verskeie teorieë in [[deeltjiefisika]] en [[kosmologie]] wat verband hou met [[snaarteorie]], [[supersnaarteorie]] en [[M-teorie]].<ref>Polchinski, J. (2011). ''Volume 1: An Introduction to the Bosonic String.'' Cambridge University Press.</ref> Hierdie modelle stel voor dat ons waarneembare heelal ’n driedimensionele “braan” is wat ingebed is in ’n hoër-dimensionele ruimte, dikwels die sogenaamde “bulk” genoem.<ref> Maartens, R., Koyama, K. Brane-''World Gravity''. Living Rev. Relativ. 13, 5 (2010). https://doi.org/10.12942/lrr-2010-5.</ref> ==Braan en hiperruimte== [[Lêer:Brane theory.ogg|links|duimnael|Animasie wat verskeie braan-heelalle in die hiperruimte wys.]] Die sentrale idee van Braankosmplogie is dat die sigbare, vierdimensionele ruimtetyd beperk is tot 'n braan binne 'n hoërdimensionele ruimte, genaamd die "bulk" (ook bekend as "hiperruimte"). As die bykomende dimensies kompak is, bevat die waargenome heelal die ekstra dimensie, en dan is geen verwysing na die bulk gepas nie. In die bulkmodel is ten minste sommige van die ekstra dimensies uitgebreid (moontlik oneindig), en ander brane beweeg moontlik deur hierdie bulk. Interaksies met die bulk, en moontlik met ander brane, kan ons braan beïnvloed en dus effekte inbring wat nie in meer standaard kosmologiese modelle gesien word nie. ==Waarom swaartekrag swak is en die kosmologiese konstante klein is== Sommige weergawes van braankosmologie, gebaseer op die idee van groot ekstra dimensie, kan die swakheid van [[swaartekrag]] relatief tot die ander fundamentele kragte van die natuur verduidelik, en sodoende die hiërargieprobleem oplos. In die braanbeeld is die elektromagnetiese, [[Swak wisselwerking|swak]] en [[sterk wisselwerking]] op die braan gelokaliseer, maar swaartekrag het geen sodanige beperking nie en versprei oor die volle ruimtetyd, genaamd die massa. Baie van die gravitasie-aantrekkingskrag "lek" in die massa in. Gevolglik behoort die swaartekrag aansienlik sterker te lyk op klein (subatomiese of ten minste sub-millimeter) skale, waar minder gravitasiekrag "gelek" het. In 2004 was verskeie eksperimente aan die gang om dit te toets.<ref>{{Cite web |title=Session D9 - Experimental Tests of Short Range Gravitation. |url=https://flux.aps.org/meetings/YR04/APR04/baps/abs/S690.html |website=flux.aps.org}}</ref> Uitbreidings van die idee van groot ekstra dimensie met supersimmetrie in die massa blyk belowend te wees om die sogenaamde kosmologiese konstante probleem aan te spreek.<ref>{{Cite journal |last1=Aghababaie |first1=Y. |last2=Burgess |first2=C. P. |last3=Parameswaran |first3=S. L. |last4=Quevedo |first4=F. |date=Maart 2004 |title=Towards a naturally small cosmological constant from branes in 6-D supergravity |journal=Nucl. Phys. B |volume=680 |issue=1–3 |pages=389–414 |arxiv=hep-th/0304256 |bibcode=2004NuPhB.680..389A |doi=10.1016/j.nuclphysb.2003.12.015 |s2cid=14612396}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Burgess |first1=C. P. |last2=van Nierop |first2=Leo |date=March 2013 |title=Technically Natural Cosmological Constant From Supersymmetric 6D Brane Backreaction |journal=Phys. Dark Univ. |volume=2 |issue=1 |pages=1–16 |arxiv=1108.0345 |bibcode=2013PDU.....2....1B |doi=10.1016/j.dark.2012.10.001 |s2cid=92984489}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=P. Burgess |first1=C. |last2=van Nierop |first2=L. |last3=Parameswaran |first3=S. |last4=Salvio |first4=A. |last5=Williams |first5=M. |date=February 2013 |title=Accidental SUSY: Enhanced Bulk Supersymmetry from Brane Back-reaction |url=http://inspirehep.net/record/1191922 |journal=JHEP |volume=2013 |issue=2 |page=120 |arxiv=1210.5405 |bibcode=2013JHEP...02..120B |doi=10.1007/JHEP02(2013)120 |s2cid=53667729}}</ref> Dus sleutelidees in braan-kosmologie is dat: *Alle bekende deeltjies en kragte (behalwe swaartekrag) tot die braan beperk is.<ref>Rubakov, V. A., & Shaposhnikov, M. E. (1983). "Do we live inside a domain wall?". ''Physics Letters B''. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0370269383912534 Besoek 16 April 2026</ref> *Swaartekrag wel deur die hoër-dimensionele “bulk” kan beweeg.<ref>Randall, L., & Sundrum, R. (1999). "An alternative to compactification". ''Physical Review Letters' https://journals.aps.org/prl/abstract/10.1103/PhysRevLett.83.4690 Besoek 16 April 2026.</ref> Hierdie benadering bied ’n moontlike verklaring vir waarom swaartekrag so swak is in vergelyking met ander fundamentele kragte. ==Modelle van braan-kosmologie== Een van die vroegste gedokumenteerde pogings om braankosmologie as deel van 'n konseptuele teorie toe te pas, dateer uit 1983.<ref>{{Cite journal |last1=Rubakov |first1=V. A. |last2=Shaposhnikov |first2=M. E. |year=1983 |title=Do we live inside a domain wall? |journal=Physics Letters |series=B |volume=125 |issue=2–3 |pages=136–138 |bibcode=1983PhLB..125..136R |doi=10.1016/0370-2693(83)91253-4 |url=http://infoscience.epfl.ch/record/151037 }}</ref> Die outeurs het die moontlikheid bespreek dat die heelal (3+N)+1 dimensies het, maar gewone deeltjies is beperk tot 'n potensiële punt wat smal is langs N ruimtelike rigtings en plat langs drie ander, en het 'n spesifieke vyfdimensionele model voorgestel. In 1998/99 het Merab Gogberashvili 'n aantal artikels op arXiv gepubliseer waar hy getoon het dat as ons die [[heelal]] as 'n dun dop (wiskundige sinoniem vir "braan") beskou wat in 5-dimensionele ruimte uitbrei, daar 'n moontlikheid is om 'n enkele skaal vir [[Deeltjiefisika|deeltjieteorie]] te verkry wat ooreenstem met die 5-dimensionele kosmologiese konstante en die dikte van die heelal, en sodoende die hiërargieprobleem op te los.<ref>{{Cite journal |last=Gogberashvili |first=M. |date=1998 |title=Hierarchy problem in the shell universe model |journal=International Journal of Modern Physics D |volume=11 |issue=10 |pages=1635–1638 |arxiv=hep-ph/9812296 |doi=10.1142/S0218271802002992 |s2cid=119339225}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gogberashvili |first=M. |year=2000 |title=Our world as an expanding shell |journal=Europhysics Letters |volume=49 |issue=3 |pages=396–399 |arxiv=hep-ph/9812365 |bibcode=2000EL.....49..396G |doi=10.1209/epl/i2000-00162-1 |s2cid=38476733}}</ref> Gogberashvili het ook getoon dat die vierdimensionaliteit van die heelal die gevolg is van die stabiliteitsvereiste wat in wiskunde gevind word, aangesien die ekstra komponent van die Einstein-veldvergelykings wat die beperkte oplossing vir materievelde gee, saamval met een van die voorwaardes van stabiliteit.<ref>{{Cite journal |last=Gogberashvili |first=M. |date=1999 |title=Four dimensionality in noncompact Kaluza–Klein model |journal=Modern Physics Letters A |volume=14 |issue=29 |pages=2025–2031 |arxiv=hep-ph/9904383 |bibcode=1999MPLA...14.2025G |doi=10.1142/S021773239900208X |s2cid=16923959}}</ref> In 1999 is die nou verwante Randall-Sundrum-scenario's, RS1 en RS2, voorgestel.. Hierdie spesifieke modelle van braankosmologie het heelwat aandag getrek. Byvoorbeeld, die verwante Chung-Freese-model, wat toepassings vir ruimtetyd-metriese ingenieurswese het, het in 2000 gevolg.<ref>{{Cite journal |last1=Chung |first1=Daniel J. H. |last2=Freese |first2=Katherine |date=2000-08-25 |title=Can geodesics in extra dimensions solve the cosmological horizon problem? |journal=Physical Review D |volume=62 |issue=6 |article-number=063513 |arxiv=hep-ph/9910235 |bibcode=2000PhRvD..62f3513C |doi=10.1103/physrevd.62.063513 |issn=0556-2821 |s2cid=119511533}}</ref> Later het die ekpirotiese en sikliese voorstelle verskyn. Die ekpirotiese teorie veronderstel dat die oorsprong van die waarneembare heelal plaasgevind het toe twee parallelle brane gebots het.<ref>{{Cite news |last1=Musser |first1=George |last2=Minkel |first2=J. R. |date=2002-02-11 |title=A Recycled Universe: Crashing branes and cosmic acceleration may power an infinite cycle in which our universe is but a phase |url=http://www.sciam.com/article.cfm?id=a-recycled-universe |access-date=2008-05-03 |publisher=Scientific American Inc.}}</ref> ==Empiriese toetse== Tot dusver is geen eksperimentele of waarnemingsbewyse van groot ekstra dimensies, soos vereis deur die Randall-Sundrum-modelle, gerapporteer nie. 'n Analise van resultate van die [[Groot Hadronversneller]] in Desember 2010 beperk die [[swart gat]]e wat in teorieë met groot ekstra dimensies geproduseer word, ernstig.<ref name="arxiv.org">{{Cite journal |year=2011 |title=Search for Microscopic Black Hole Signatures at the Large Hadron Collider |journal=Physics Letters B |volume=697 |issue=5 |pages=434–453 |arxiv=1012.3375 |bibcode=2011PhLB..697..434C |doi=10.1016/j.physletb.2011.02.032 |s2cid=118488193|last1=Khachatryan |first1=V. |last2=Sirunyan |first2=A.M. |last3=Tumasyan |first3=A. |last4=Adam |first4=W. |last5=Bergauer |first5=T. |last6=Dragicevic |first6=M. |last7=Erö |first7=J. |last8=Fabjan |first8=C. |last9=Friedl |first9=M. |last10=Frühwirth |first10=R. |last11=Ghete |first11=V.M. |last12=Hammer |first12=J. |last13=Hänsel |first13=S. |last14=Hartl |first14=C. |last15=Hoch |first15=M. |last16=Hörmann |first16=N. |last17=Hrubec |first17=J. |last18=Jeitler |first18=M. |last19=Kasieczka |first19=G. |last20=Kiesenhofer |first20=W. |last21=Krammer |first21=M. |last22=Liko |first22=D. |last23=Mikulec |first23=I. |last24=Pernicka |first24=M. |last25=Rohringer |first25=H. |last26=Schöfbeck |first26=R. |last27=Strauss |first27=J. |last28=Taurok |first28=A. |last29=Teischinger |first29=F. |last30=Waltenberger |first30=W. |display-authors=1 }}</ref> Die multi-boodskapper gravitasiegolfgebeurtenis GW170817 is ook gebruik om swak beperkings op groot ekstra dimensies te plaas.<ref>{{Cite journal |last1=Visinelli |first1=Luca |last2=Bolis |first2=Nadia |last3=Vagnozzi |first3=Sunny |date=Maart 2018 |title=Brane-world extra dimensions in light of GW170817 |journal=Phys. Rev. D |volume=97 |issue=6 |article-number=064039 |arxiv=1711.06628 |bibcode=2018PhRvD..97f4039V |doi=10.1103/PhysRevD.97.064039 |s2cid=88504420}}</ref><ref>{{Cite news |last=Freeland |first=Emily |date=2018-09-21 |title=Hunting for extra dimensions with gravitational waves |publisher=The Oskar Klein Centre for Cosmoparticle Physics blog |url=https://ssl.fysik.su.se/okc/internal/blog/hunting-for-extra-dimensions-with-gravitational-waves/ |access-date=2018-11-30 |archive-date=2021-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127215024/https://ssl.fysik.su.se/okc/internal/blog/hunting-for-extra-dimensions-with-gravitational-waves/ }}</ref> ==Kosmologiese implikasies== Braankosmologie het belangrike implikasies vir ons begrip van die heelal: * Dit bied alternatiewe verklarings vir die [[Oerknal]].<ref>Steinhardt, P. J., & Turok, N. (2002). ''A cyclic model of the universe''. ''Science''. https://www.science.org/doi/10.1126/science.1070462 Besoek 17 April 2026.</ref> * Dit kan nuwe insigte gee in die aard van [[donker materie]] en [[donker energie]].<ref>Maartens, R. (2004). ''Brane-World Gravity''. '''Living Reviews in Relativity'''. Volume 7, article number 7, https://link.springer.com/article/10.12942/lrr-2004-7 Besoek 17 April 2026</ref> * Dit stel die moontlikheid van parallelle heelalle voor. ==Kritiek en uitdagings== Ten spyte van sy teoretiese elegansie, bly braankosmologie grotendeels spekulatief: * Daar is tans geen direkte eksperimentele bewyse vir ekstra dimensies of brane nie.<ref>Brax, P., & van de Bruck, C. (2003). ''Cosmology and brane worlds: A review''. ''Classical and Quantum Gravity''.ArXiv. https://arxiv.org/abs/hep-th/0303095 Besoek 17 April 2026</ref> * Baie van die voorspellings is moeilik om empiries te toets. * Die teorie vereis uiters hoë energieë om eksperimenteel te verifieer. ==Belang== Braankosmologie verteenwoordig ’n belangrike en [[Kreatiwiteit|kreatiewe]] poging om die diepste vrae oor die struktuur en oorsprong van die heelal te beantwoord. Alhoewel dit nog nie eksperimenteel bevestig is nie, bly dit ’n aktiewe navorsingsgebied binne moderne [[teoretiese fisika]]. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarteorie]] 71qrp5hjf5l1x8dy4f2687tkh1ds8ay 2894580 2894578 2026-04-17T14:04:52Z Sobaka 328 /* Modelle van braan-kosmologie */ opruim 2894580 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Braankosmologie.png|duimnael]] '''Braankosmologie''' verwys na verskeie teorieë in [[deeltjiefisika]] en [[kosmologie]] wat verband hou met [[snaarteorie]], [[supersnaarteorie]] en [[M-teorie]].<ref>Polchinski, J. (2011). ''Volume 1: An Introduction to the Bosonic String.'' Cambridge University Press.</ref> Hierdie modelle stel voor dat ons waarneembare heelal ’n driedimensionele “braan” is wat ingebed is in ’n hoër-dimensionele ruimte, dikwels die sogenaamde “bulk” genoem.<ref> Maartens, R., Koyama, K. Brane-''World Gravity''. Living Rev. Relativ. 13, 5 (2010). https://doi.org/10.12942/lrr-2010-5.</ref> ==Braan en hiperruimte== [[Lêer:Brane theory.ogg|links|duimnael|Animasie wat verskeie braan-heelalle in die hiperruimte wys.]] Die sentrale idee van Braankosmplogie is dat die sigbare, vierdimensionele ruimtetyd beperk is tot 'n braan binne 'n hoërdimensionele ruimte, genaamd die "bulk" (ook bekend as "hiperruimte"). As die bykomende dimensies kompak is, bevat die waargenome heelal die ekstra dimensie, en dan is geen verwysing na die bulk gepas nie. In die bulkmodel is ten minste sommige van die ekstra dimensies uitgebreid (moontlik oneindig), en ander brane beweeg moontlik deur hierdie bulk. Interaksies met die bulk, en moontlik met ander brane, kan ons braan beïnvloed en dus effekte inbring wat nie in meer standaard kosmologiese modelle gesien word nie. ==Waarom swaartekrag swak is en die kosmologiese konstante klein is== Sommige weergawes van braankosmologie, gebaseer op die idee van groot ekstra dimensie, kan die swakheid van [[swaartekrag]] relatief tot die ander fundamentele kragte van die natuur verduidelik, en sodoende die hiërargieprobleem oplos. In die braanbeeld is die elektromagnetiese, [[Swak wisselwerking|swak]] en [[sterk wisselwerking]] op die braan gelokaliseer, maar swaartekrag het geen sodanige beperking nie en versprei oor die volle ruimtetyd, genaamd die massa. Baie van die gravitasie-aantrekkingskrag "lek" in die massa in. Gevolglik behoort die swaartekrag aansienlik sterker te lyk op klein (subatomiese of ten minste sub-millimeter) skale, waar minder gravitasiekrag "gelek" het. In 2004 was verskeie eksperimente aan die gang om dit te toets.<ref>{{Cite web |title=Session D9 - Experimental Tests of Short Range Gravitation. |url=https://flux.aps.org/meetings/YR04/APR04/baps/abs/S690.html |website=flux.aps.org}}</ref> Uitbreidings van die idee van groot ekstra dimensie met supersimmetrie in die massa blyk belowend te wees om die sogenaamde kosmologiese konstante probleem aan te spreek.<ref>{{Cite journal |last1=Aghababaie |first1=Y. |last2=Burgess |first2=C. P. |last3=Parameswaran |first3=S. L. |last4=Quevedo |first4=F. |date=Maart 2004 |title=Towards a naturally small cosmological constant from branes in 6-D supergravity |journal=Nucl. Phys. B |volume=680 |issue=1–3 |pages=389–414 |arxiv=hep-th/0304256 |bibcode=2004NuPhB.680..389A |doi=10.1016/j.nuclphysb.2003.12.015 |s2cid=14612396}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Burgess |first1=C. P. |last2=van Nierop |first2=Leo |date=March 2013 |title=Technically Natural Cosmological Constant From Supersymmetric 6D Brane Backreaction |journal=Phys. Dark Univ. |volume=2 |issue=1 |pages=1–16 |arxiv=1108.0345 |bibcode=2013PDU.....2....1B |doi=10.1016/j.dark.2012.10.001 |s2cid=92984489}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=P. Burgess |first1=C. |last2=van Nierop |first2=L. |last3=Parameswaran |first3=S. |last4=Salvio |first4=A. |last5=Williams |first5=M. |date=February 2013 |title=Accidental SUSY: Enhanced Bulk Supersymmetry from Brane Back-reaction |url=http://inspirehep.net/record/1191922 |journal=JHEP |volume=2013 |issue=2 |page=120 |arxiv=1210.5405 |bibcode=2013JHEP...02..120B |doi=10.1007/JHEP02(2013)120 |s2cid=53667729}}</ref> Dus sleutelidees in braan-kosmologie is dat: *Alle bekende deeltjies en kragte (behalwe swaartekrag) tot die braan beperk is.<ref>Rubakov, V. A., & Shaposhnikov, M. E. (1983). "Do we live inside a domain wall?". ''Physics Letters B''. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/0370269383912534 Besoek 16 April 2026</ref> *Swaartekrag wel deur die hoër-dimensionele “bulk” kan beweeg.<ref>Randall, L., & Sundrum, R. (1999). "An alternative to compactification". ''Physical Review Letters' https://journals.aps.org/prl/abstract/10.1103/PhysRevLett.83.4690 Besoek 16 April 2026.</ref> Hierdie benadering bied ’n moontlike verklaring vir waarom swaartekrag so swak is in vergelyking met ander fundamentele kragte. ==Modelle van braankosmologie== Een van die vroegste gedokumenteerde pogings om braankosmologie as deel van 'n konseptuele teorie toe te pas, dateer uit 1983.<ref>{{Cite journal |last1=Rubakov |first1=V. A. |last2=Shaposhnikov |first2=M. E. |year=1983 |title=Do we live inside a domain wall? |journal=Physics Letters |series=B |volume=125 |issue=2–3 |pages=136–138 |bibcode=1983PhLB..125..136R |doi=10.1016/0370-2693(83)91253-4 |url=http://infoscience.epfl.ch/record/151037 }}</ref> Die outeurs het die moontlikheid bespreek dat die heelal (3+N)+1 dimensies het, maar gewone deeltjies is beperk tot 'n potensiële punt wat smal is langs N ruimtelike rigtings en plat langs drie ander, en het 'n spesifieke vyfdimensionele model voorgestel. In 1998/99 het Merab Gogberashvili 'n aantal artikels op arXiv gepubliseer waar hy getoon het dat as ons die [[heelal]] as 'n dun dop (wiskundige sinoniem vir "braan") beskou wat in 5-dimensionele ruimte uitbrei, daar 'n moontlikheid is om 'n enkele skaal vir [[Deeltjiefisika|deeltjieteorie]] te verkry wat ooreenstem met die 5-dimensionele kosmologiese konstante en die dikte van die heelal, en sodoende die hiërargieprobleem op te los.<ref>{{Cite journal |last=Gogberashvili |first=M. |date=1998 |title=Hierarchy problem in the shell universe model |journal=International Journal of Modern Physics D |volume=11 |issue=10 |pages=1635–1638 |arxiv=hep-ph/9812296 |doi=10.1142/S0218271802002992 |s2cid=119339225}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Gogberashvili |first=M. |year=2000 |title=Our world as an expanding shell |journal=Europhysics Letters |volume=49 |issue=3 |pages=396–399 |arxiv=hep-ph/9812365 |bibcode=2000EL.....49..396G |doi=10.1209/epl/i2000-00162-1 |s2cid=38476733}}</ref> Gogberashvili het ook getoon dat die vierdimensionaliteit van die heelal die gevolg is van die stabiliteitsvereiste wat in wiskunde gevind word, aangesien die ekstra komponent van die Einstein-veldvergelykings wat die beperkte oplossing vir materievelde gee, saamval met een van die voorwaardes van stabiliteit.<ref>{{Cite journal |last=Gogberashvili |first=M. |date=1999 |title=Four dimensionality in noncompact Kaluza–Klein model |journal=Modern Physics Letters A |volume=14 |issue=29 |pages=2025–2031 |arxiv=hep-ph/9904383 |bibcode=1999MPLA...14.2025G |doi=10.1142/S021773239900208X |s2cid=16923959}}</ref> In 1999 is die nou verwante Randall-Sundrum-scenario's, RS1 en RS2, voorgestel.. Hierdie spesifieke modelle van braankosmologie het heelwat aandag getrek. Byvoorbeeld, die verwante Chung-Freese-model, wat toepassings vir ruimtetyd-metriese ingenieurswese het, het in 2000 gevolg.<ref>{{Cite journal |last1=Chung |first1=Daniel J. H. |last2=Freese |first2=Katherine |date=2000-08-25 |title=Can geodesics in extra dimensions solve the cosmological horizon problem? |journal=Physical Review D |volume=62 |issue=6 |article-number=063513 |arxiv=hep-ph/9910235 |bibcode=2000PhRvD..62f3513C |doi=10.1103/physrevd.62.063513 |issn=0556-2821 |s2cid=119511533}}</ref> Later het die ekpirotiese en sikliese voorstelle verskyn. Die ekpirotiese teorie veronderstel dat die oorsprong van die waarneembare heelal plaasgevind het toe twee parallelle brane gebots het.<ref>{{Cite news |last1=Musser |first1=George |last2=Minkel |first2=J. R. |date=2002-02-11 |title=A Recycled Universe: Crashing branes and cosmic acceleration may power an infinite cycle in which our universe is but a phase |url=http://www.sciam.com/article.cfm?id=a-recycled-universe |access-date=2008-05-03 |publisher=Scientific American Inc.}}</ref> ==Empiriese toetse== Tot dusver is geen eksperimentele of waarnemingsbewyse van groot ekstra dimensies, soos vereis deur die Randall-Sundrum-modelle, gerapporteer nie. 'n Analise van resultate van die [[Groot Hadronversneller]] in Desember 2010 beperk die [[swart gat]]e wat in teorieë met groot ekstra dimensies geproduseer word, ernstig.<ref name="arxiv.org">{{Cite journal |year=2011 |title=Search for Microscopic Black Hole Signatures at the Large Hadron Collider |journal=Physics Letters B |volume=697 |issue=5 |pages=434–453 |arxiv=1012.3375 |bibcode=2011PhLB..697..434C |doi=10.1016/j.physletb.2011.02.032 |s2cid=118488193|last1=Khachatryan |first1=V. |last2=Sirunyan |first2=A.M. |last3=Tumasyan |first3=A. |last4=Adam |first4=W. |last5=Bergauer |first5=T. |last6=Dragicevic |first6=M. |last7=Erö |first7=J. |last8=Fabjan |first8=C. |last9=Friedl |first9=M. |last10=Frühwirth |first10=R. |last11=Ghete |first11=V.M. |last12=Hammer |first12=J. |last13=Hänsel |first13=S. |last14=Hartl |first14=C. |last15=Hoch |first15=M. |last16=Hörmann |first16=N. |last17=Hrubec |first17=J. |last18=Jeitler |first18=M. |last19=Kasieczka |first19=G. |last20=Kiesenhofer |first20=W. |last21=Krammer |first21=M. |last22=Liko |first22=D. |last23=Mikulec |first23=I. |last24=Pernicka |first24=M. |last25=Rohringer |first25=H. |last26=Schöfbeck |first26=R. |last27=Strauss |first27=J. |last28=Taurok |first28=A. |last29=Teischinger |first29=F. |last30=Waltenberger |first30=W. |display-authors=1 }}</ref> Die multi-boodskapper gravitasiegolfgebeurtenis GW170817 is ook gebruik om swak beperkings op groot ekstra dimensies te plaas.<ref>{{Cite journal |last1=Visinelli |first1=Luca |last2=Bolis |first2=Nadia |last3=Vagnozzi |first3=Sunny |date=Maart 2018 |title=Brane-world extra dimensions in light of GW170817 |journal=Phys. Rev. D |volume=97 |issue=6 |article-number=064039 |arxiv=1711.06628 |bibcode=2018PhRvD..97f4039V |doi=10.1103/PhysRevD.97.064039 |s2cid=88504420}}</ref><ref>{{Cite news |last=Freeland |first=Emily |date=2018-09-21 |title=Hunting for extra dimensions with gravitational waves |publisher=The Oskar Klein Centre for Cosmoparticle Physics blog |url=https://ssl.fysik.su.se/okc/internal/blog/hunting-for-extra-dimensions-with-gravitational-waves/ |access-date=2018-11-30 |archive-date=2021-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210127215024/https://ssl.fysik.su.se/okc/internal/blog/hunting-for-extra-dimensions-with-gravitational-waves/ }}</ref> ==Kosmologiese implikasies== Braankosmologie het belangrike implikasies vir ons begrip van die heelal: * Dit bied alternatiewe verklarings vir die [[Oerknal]].<ref>Steinhardt, P. J., & Turok, N. (2002). ''A cyclic model of the universe''. ''Science''. https://www.science.org/doi/10.1126/science.1070462 Besoek 17 April 2026.</ref> * Dit kan nuwe insigte gee in die aard van [[donker materie]] en [[donker energie]].<ref>Maartens, R. (2004). ''Brane-World Gravity''. '''Living Reviews in Relativity'''. Volume 7, article number 7, https://link.springer.com/article/10.12942/lrr-2004-7 Besoek 17 April 2026</ref> * Dit stel die moontlikheid van parallelle heelalle voor. ==Kritiek en uitdagings== Ten spyte van sy teoretiese elegansie, bly braankosmologie grotendeels spekulatief: * Daar is tans geen direkte eksperimentele bewyse vir ekstra dimensies of brane nie.<ref>Brax, P., & van de Bruck, C. (2003). ''Cosmology and brane worlds: A review''. ''Classical and Quantum Gravity''.ArXiv. https://arxiv.org/abs/hep-th/0303095 Besoek 17 April 2026</ref> * Baie van die voorspellings is moeilik om empiries te toets. * Die teorie vereis uiters hoë energieë om eksperimenteel te verifieer. ==Belang== Braankosmologie verteenwoordig ’n belangrike en [[Kreatiwiteit|kreatiewe]] poging om die diepste vrae oor die struktuur en oorsprong van die heelal te beantwoord. Alhoewel dit nog nie eksperimenteel bevestig is nie, bly dit ’n aktiewe navorsingsgebied binne moderne [[teoretiese fisika]]. == Verwysings == {{Verwysings|3}} {{Normdata}} [[Kategorie:Snaarteorie]] n8i6dgsbzfq9vvv28rda4zzhbydnhqg 0 460342 2894589 2894546 2026-04-17T15:18:31Z Dumbassman 62009 [[:Kategorie:Geboortes in 1980]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2894589 wikitext text/x-wiki '''Kim Noel Kardashian''' (gebore 21 Oktober 1980) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid, sakevrou, en aktrise. Sy het bekend geword deur die werklikheidsreeks [[Keeping Up With The Kardashians]] (2007-2021) en die opvolg reeks [[The Kardashians]]. Kardashian is die stigter van die vormdrag-handelsmerk SKIMS en velsorglyn SKKN BY KIM. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/kim-kardashian/|title=Kim Kardashian|website=Forbes|language=en|access-date=2026-04-17}}</ref> == Vroeë lewe == Kardashian is in [[Los Angeles]] gebore as dogter van prokureur Robert Kardashian en [[Kris Jenner]]. Sy het drie sibbes: Kourtney, Khloé en Rob, en twee halfsusters: Kendall en [[Kylie Jenner]]. Haar pa was deel van [[O.J. Simpson]] se verdedigingspan tydens [[1995-moordverhoor]].<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/kim-kardashian/|title=Kim Kardashian|website=Forbes|language=en|access-date=2026-04-17}}</ref> == Loopbaan == '''Televisie''' Kardashian het in 2007 saam met haar familie die familie begin verskyn in Keeping Up With The Kardashians. Die reeks het 20 seisoene geduur en verskeie nuweprogramme voortgebring. In 2022 het die familie na Hulu verskryf met [[The Kardashians]]. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/kim-kardashian/|title=Kim Kardashian|website=Forbes|language=en|access-date=2026-04-17}}</ref> == Eksterne Skakels == [[Kategorie:Geboortes in 1980]] 5pxqcgerzidxyomy9rmjgrjq3e6rfwb 2894590 2894589 2026-04-17T15:18:42Z Dumbassman 62009 [[:Kategorie:Lewende mense]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2894590 wikitext text/x-wiki '''Kim Noel Kardashian''' (gebore 21 Oktober 1980) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid, sakevrou, en aktrise. Sy het bekend geword deur die werklikheidsreeks [[Keeping Up With The Kardashians]] (2007-2021) en die opvolg reeks [[The Kardashians]]. Kardashian is die stigter van die vormdrag-handelsmerk SKIMS en velsorglyn SKKN BY KIM. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/kim-kardashian/|title=Kim Kardashian|website=Forbes|language=en|access-date=2026-04-17}}</ref> == Vroeë lewe == Kardashian is in [[Los Angeles]] gebore as dogter van prokureur Robert Kardashian en [[Kris Jenner]]. Sy het drie sibbes: Kourtney, Khloé en Rob, en twee halfsusters: Kendall en [[Kylie Jenner]]. Haar pa was deel van [[O.J. Simpson]] se verdedigingspan tydens [[1995-moordverhoor]].<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/kim-kardashian/|title=Kim Kardashian|website=Forbes|language=en|access-date=2026-04-17}}</ref> == Loopbaan == '''Televisie''' Kardashian het in 2007 saam met haar familie die familie begin verskyn in Keeping Up With The Kardashians. Die reeks het 20 seisoene geduur en verskeie nuweprogramme voortgebring. In 2022 het die familie na Hulu verskryf met [[The Kardashians]]. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/kim-kardashian/|title=Kim Kardashian|website=Forbes|language=en|access-date=2026-04-17}}</ref> == Eksterne Skakels == [[Kategorie:Geboortes in 1980]] [[Kategorie:Lewende mense]] cp4yz5zawqpyokjlgt9v3phubr9co1r 2894591 2894590 2026-04-17T15:18:56Z Dumbassman 62009 [[:Kategorie:Amerikaanse aktrises]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2894591 wikitext text/x-wiki '''Kim Noel Kardashian''' (gebore 21 Oktober 1980) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid, sakevrou, en aktrise. Sy het bekend geword deur die werklikheidsreeks [[Keeping Up With The Kardashians]] (2007-2021) en die opvolg reeks [[The Kardashians]]. Kardashian is die stigter van die vormdrag-handelsmerk SKIMS en velsorglyn SKKN BY KIM. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/kim-kardashian/|title=Kim Kardashian|website=Forbes|language=en|access-date=2026-04-17}}</ref> == Vroeë lewe == Kardashian is in [[Los Angeles]] gebore as dogter van prokureur Robert Kardashian en [[Kris Jenner]]. Sy het drie sibbes: Kourtney, Khloé en Rob, en twee halfsusters: Kendall en [[Kylie Jenner]]. Haar pa was deel van [[O.J. Simpson]] se verdedigingspan tydens [[1995-moordverhoor]].<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/kim-kardashian/|title=Kim Kardashian|website=Forbes|language=en|access-date=2026-04-17}}</ref> == Loopbaan == '''Televisie''' Kardashian het in 2007 saam met haar familie die familie begin verskyn in Keeping Up With The Kardashians. Die reeks het 20 seisoene geduur en verskeie nuweprogramme voortgebring. In 2022 het die familie na Hulu verskryf met [[The Kardashians]]. <ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/kim-kardashian/|title=Kim Kardashian|website=Forbes|language=en|access-date=2026-04-17}}</ref> == Eksterne Skakels == [[Kategorie:Geboortes in 1980]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Amerikaanse aktrises]] h9pekicblskllvm0ft7qyrfy5kymq7m 0 460346 2894566 2894558 2026-04-17T13:28:13Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894566 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Kouterie | image = | taxon = Cotyledon orbiculata | authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753) | synonyms =* ''Sedum orbiculatum'' <small>(L.) Kuntze </small> | range_map = Cotyledon orbiculata, verspreiding, a.png | range_map_caption = Verspreiding }} '''Kouterie''' (''Cotyledon orbiculata'') is 'n klein [[struik]] wat deel van die Crassulaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Eswatini]], [[Lesotho]], [[Mosambiek]], [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie staan ook as ''hondeoorplakkie'', ''kofrie'', ''konterie'', ''krimpsiektebos'', ''plakkie'', ''varkiesblaar'' en ''varkoor'' bekend. == Infraspesies == Die spesie het vier [[Infraspesifieke naam|infraspesies:]] * ''Cotyledon orbiculata var. dactylopsis'' <small>Toelken</small> * ''Cotyledon orbiculata var. oblonga'' (Haw.) DC.</small> * ''Cotyledon orbiculata var. orbiculata'' * ''Cotyledon orbiculata var. spuria'' <small>(L.) Toelken</small> == Galery == <gallery> Cotyledon orbiculata - Cape Town - RSA 6.jpg Blooming Succulents.jpg Cotyledon 'happy young lady'.JPG Cotyledon orbiculata - pigs ear plant - table mountain 7.JPG Cotyledon orbiculata 3.jpg Cotyledon orbiculata KirstenboschBotGard09292010C.JPG </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3834-47 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:272761-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/b4772d7c-ffed-43b2-93b0-d1280f5b4d1c Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Cotyledon|orbiculata]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Lesotho]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] fff62drmqfe0sofytw94l1y1to6low3 2894567 2894566 2026-04-17T13:31:19Z Oesjaar 7467 /* Infraspesies */ Verbeter 2894567 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Kouterie | image = | taxon = Cotyledon orbiculata | authority = [[Carolus Linnaeus|L.]], (1753) | synonyms =* ''Sedum orbiculatum'' <small>(L.) Kuntze </small> | range_map = Cotyledon orbiculata, verspreiding, a.png | range_map_caption = Verspreiding }} '''Kouterie''' (''Cotyledon orbiculata'') is 'n klein [[struik]] wat deel van die Crassulaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Eswatini]], [[Lesotho]], [[Mosambiek]], [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. Die spesie staan ook as ''hondeoorplakkie'', ''kofrie'', ''konterie'', ''krimpsiektebos'', ''plakkie'', ''varkiesblaar'' en ''varkoor'' bekend. == Infraspesies == Die spesie het vier [[Infraspesifieke naam|infraspesies:]] * ''Cotyledon orbiculata var. dactylopsis'' <small>Toelken</small> * ''Cotyledon orbiculata var. oblonga'' <small>(Haw.) DC.</small> * ''Cotyledon orbiculata var. orbiculata'' * ''Cotyledon orbiculata var. spuria'' <small>(L.) Toelken</small> == Galery == <gallery> Cotyledon orbiculata - Cape Town - RSA 6.jpg Blooming Succulents.jpg Cotyledon 'happy young lady'.JPG Cotyledon orbiculata - pigs ear plant - table mountain 7.JPG Cotyledon orbiculata 3.jpg Cotyledon orbiculata KirstenboschBotGard09292010C.JPG </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3834-47 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:272761-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/b4772d7c-ffed-43b2-93b0-d1280f5b4d1c Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Cotyledon|orbiculata]] [[Kategorie:Flora van Angola]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Lesotho]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] ic1mjpobgzvvu1ox9qb9ukimcjujqfs 0 460349 2894562 2026-04-17T12:25:34Z GeorgeF1974 104338 Geskep deur die bladsy "[[:en:Special:Redirect/revision/1348432467|London symphonies]]" te vertaal 2894562 wikitext text/x-wiki Die '''Londense simfonieë''' – ook soms die '''Salomon-simfonieë''' genoem, met verwysing na Johann Peter Salomon wat [[Londen]] aan [[Joseph Haydn]] voorgestel het – is tussen 1791 en 1795 deur Joseph Haydn gekomponeer. Hulle kan in twee groepe verdeel word: # simfonieë nos. 93–98, wat tydens Haydn se eerste besoek aan Londen gekomponeer is, en # simfonieë nos. 99–104, wat in [[Wene]] en Londen vir Haydn se tweede besoek gekomponeer is.<ref name=":0">Feder, G. [in Duits]; Webster, J. (24 April 2024) [20 January 2001]. ''Haydn, (Franz) Joseph''. Grove Music Online (agtste uitgawe.). Oxford University Press. DOI:10.1093/gmo/9781561592630.article.44593. </ref> == Franz Joseph Haydn (1732–1809) == Joseph Haydn word dikwels die "Vader van die Simfonie" genoem. Hy is een van die pilare van die Klassieke tydperk in Westerse kunsmusiek, en het as kind reeds musikale bekwaamheid getoon. Sy loopbaan het stadig vorm begin aanneem, van koorskool tot klein musikale werkies, en uiteindelik in diens van die [[Esterházy|Esterházy-]]<nowiki/>familie. Dié adellike en welgestelde familie was 'n belangrike musikale gevestigde orde, en dit was hiér waar Haydn by uitstek gekomponeer het en uiteindelik die pos van musiekdirekteur beklee het.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Joseph-Haydn|title=Joseph Haydn {{!}} Biography, Compositions, & Facts|date=2025-08-14|website=[[britannica.com]]|access-date=2025-09-15}}</ref> Weens sy posisie aan die Esterházy-hof (wat 'n hele ent van Wene gesetel was) was Haydn ietwat verwyderd van die omliggende musikale tendense van stede soos Wene. Dit het tot gelyktydige vryheid en druk gelei, wat Haydn die geleentheid gegee het om sy eie kreatiwiteit en oorspronklikheid te ontwikkel. Haydn het die Esterházy-hof uiteindelik verlaat toe hy sy twee reise na Londen onderneem het, waar hy van sy bekendste werke sou komponeer. Ná sy sukses in Londen het Haydn sy laaste jare in Wene deurgebring, waar hy voortgegaan het om misse en sommige van sy belangrike werke soos ''[[Die skepping (Haydn, Hob. XXI.2)|Die skepping]]'' (1798) te komponeer. Haydn se algehele uitset was uiters invloedryk, bloot deur die groot aantal werke wat hy gekomponeer het. Hy was 'n ikoon van die Klassieke tydperk, en sy werke het die kenmerke van die era verpersoonlik, soos helderheid en balans. Latere komponiste, soos [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] en [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]], het sy belangrikheid en invloed erken. == Haydn se eerste reis na Londen == Haydn is deur Johann Peter Salomon ontbied en meegedeel dat hy na Londen sou gaan. Haydn self het al voorheen daaraan gedink om na Londen te gaan en gesê dat simfonieë 76 tot 78 vir die Engelse here gekomponeer is, en dat hy van plan was om hulle self na Engeland te neem en uit te voer. Londen was nogal kosmopolities en het 'n aktiewe musiektoneel gehad, wat verryk is deur 'n stroom kunstenaars uit die buiteland. Haydn het in 'n chaotiese professionele lewe gedompel, fortepianolesse gegee, konserte met koninklike uitnodigings gereël, en kooruitvoerings in Westminster Abbey.<ref name=":0" /> Dit was hierdie onderdompeling in die Londense musiekkultuur wat ook sy komponeerwerk begin inspireer het. Die eerste ses Londense simfonieë (nos. 93 tot 98) is tussen 1791 en 1792 gekomponeer en gepremièreer (nos. 95 en 96 in 1791, ten spyte daarvan dat 93 en 94 toe reeds voltooi was.<ref name=":0" /> Die werke is oor die algemeen positief ontvang, met konsertwinste byna dubbeld soveel as wat hom belowe is.<ref name=":0" /> Die simfonieë is as groot produksies beskou wat enige van Haydn se vorige uitvoerings oortref het. As gevolg van hierdie sukses het Salomon en Haydn ooreengekom dat Haydn, ná die einde van die 1791-seisoen, nóg 'n jaar lank sou bly. == Haydn se tweede reis na Londen == Tussen die komponering van simfonieë 98 en 99 het Haydn gereis en gekomponeer, weer konserte van sy bestaande werke gegee, en die bestaande Londense simfonieë is deur ander geselskappe begin uitvoer. In 1793 het hy no. 99 voltooi en aan no. 100 en 101 begin werk – alles voor sy terugkeer na Londen.<ref name=":0" /> In Januarie 1794 het Haydn na Londen teruggekeer om simfonie 99, 100 en 101 in Februarie en Maart van daardie jaar te premièreer. Terwyl hy voortgegaan het om die res van sy simfonieë te premièreer (uiteindelik tot by no. no. 104), het sukses en lof ingestroom. Salomon het egter van Haydn se reise onttrek en beweer dat dit moeilik was om kunstenaars van oorsee te vind, maar Haydn se sukses het ten spyte van Salomon se vertrek voortgeduur.<ref name=":0" /> == Ontvangs en terugvoer van die gehoor == Hoewel Haydn 'n mate van isolasie gedurende sy tyd aan die van Esterházy-hof ervaar het en dit hom in staat gestel om sy eie kreatiwiteit en styl te ontwikkel, het hy ook terugvoer van die Engesle gemeenskap en gehoor gekry. Dit is vanselfsprekend dat die voorkeure van Engelse konsertgangers van sommige van Haydn se eie voorkeure verskil het. Dus het 'n wederkerige verhouding begin ontwikkel: Haydn is verder deur die gehoor gevorm, en sy musiek het op sy beurt die gehoor gevorm.<ref>{{Cite journal |last=Schroeder |first=D.P. |date=1985 |title=Audience reception and Haydn's London symphonies |journal=International Review of the Aesthetics and Sociology of Music |volume=16 |issue=1 |pages=57–72 |doi=10.2307/836462 |issn=0351-5796 |jstor=836462}}</ref> Terwyl hy aan die Esterházy-hof was, het Haydn homself bevind as komponis en kurator van opvoerings vir die adelstand, wat in skrille kontras gestaan het met die Londense gehoor, wat uit die middel- tot hoërmiddelklas bestaan het. Die konserte het meer akkommoderend geword vir 'n breër publiek, met luisteraars wat meer van die uitopvoerings verwag het as bloot vermaak. Haydn was nie onbewus van wat kritici oor sy werke gesê het nie, aangesien hy briewe en ander kommentaar van hulle versamel het om uit gelaat het. Simfonie no. 95 is die enigste van die Londense simfonieë wat nie 'n stadige inleiding het nie, in teenstelling met die ander elf simfonieë in die versameling. Londense gehore het no. 95 egter nie goed ontvang nie, en Haydn hierdie benaderings in toekomstige simfonieë vermy. Ná dié effense terugslag het Haydn egter weer die goedkeuring van die gehoor begin geniet, wat hom toegelaat het om meer vryheid in sy werke in te sluit. Haydn se Londense simfonieë weerspieël nie net die artistieke volwassenheid van sy latere loopbaan nie, maar ook 'n aktiewe bewustheid en inagneming van die verwagtinge van sy gehoor. Die volledige besonderhede van die Londense simfonieë word hier onder weergegee. Weens die Engelse aard daarvan, word die Engelse byname behou. * Simfonie no. 93 in D-majeur (1791) * Simfonie no. 94 in G-majeur, "Surprise" (1791) * Simfonie no. 95 in C-mineur (1791) * Simfonie no. 96 in D-majeur, "Miracle" (1791) * Simfonie no. 97 in C-majeur (1792) * Simfonie no. 98 in B {{Musiek|flat}} majeur (1792) * Simfonie no. 99 in E {{Musiek|flat}} majeur (1793) * Simfonie no. 100 in G majeur, "Military" (1793–1794) * Simfonie no. 101 in D-majeur, "The Clock" (1793–1794) * Simfonie no. 102 in B-mol-majeur (1794) * Simfonie no. 103 in E-mol-majeur, "Drumwoll" (1795) * Simfonie no. 104 in D-majeur, "London" (1795) == Verwysings == cjqqxvkxtbjqu8rd0u3g2q27a0t7tk6 2894563 2894562 2026-04-17T12:26:32Z GeorgeF1974 104338 Tikfout 2894563 wikitext text/x-wiki Die '''Londense simfonieë''' – ook soms die '''Salomon-simfonieë''' genoem, met verwysing na Johann Peter Salomon wat [[Londen]] aan [[Joseph Haydn]] voorgestel het – is tussen 1791 en 1795 deur Joseph Haydn gekomponeer. Hulle kan in twee groepe verdeel word: # simfonieë nos. 93–98, wat tydens Haydn se eerste besoek aan Londen gekomponeer is, en # simfonieë nos. 99–104, wat in [[Wene]] en Londen vir Haydn se tweede besoek gekomponeer is.<ref name=":0">Feder, G. [in Duits]; Webster, J. (24 April 2024) [20 January 2001]. ''Haydn, (Franz) Joseph''. Grove Music Online (agtste uitgawe.). Oxford University Press. DOI:10.1093/gmo/9781561592630.article.44593. </ref> == Franz Joseph Haydn (1732–1809) == Joseph Haydn word dikwels die "Vader van die Simfonie" genoem. Hy is een van die pilare van die Klassieke tydperk in Westerse kunsmusiek, en het as kind reeds musikale bekwaamheid getoon. Sy loopbaan het stadig vorm begin aanneem, van koorskool tot klein musikale werkies, en uiteindelik in diens van die [[Esterházy|Esterházy-]]<nowiki/>familie. Dié adellike en welgestelde familie was 'n belangrike musikale gevestigde orde, en dit was hiér waar Haydn by uitstek gekomponeer het en uiteindelik die pos van musiekdirekteur beklee het.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Joseph-Haydn|title=Joseph Haydn {{!}} Biography, Compositions, & Facts|date=2025-08-14|website=[[britannica.com]]|access-date=2025-09-15}}</ref> Weens sy posisie aan die Esterházy-hof (wat 'n hele ent van Wene gesetel was) was Haydn ietwat verwyderd van die omliggende musikale tendense van stede soos Wene. Dit het tot gelyktydige vryheid en druk gelei, wat Haydn die geleentheid gegee het om sy eie kreatiwiteit en oorspronklikheid te ontwikkel. Haydn het die Esterházy-hof uiteindelik verlaat toe hy sy twee reise na Londen onderneem het, waar hy van sy bekendste werke sou komponeer. Ná sy sukses in Londen het Haydn sy laaste jare in Wene deurgebring, waar hy voortgegaan het om misse en sommige van sy belangrike werke soos ''[[Die skepping (Haydn, Hob. XXI.2)|Die skepping]]'' (1798) te komponeer. Haydn se algehele uitset was uiters invloedryk, bloot deur die groot aantal werke wat hy gekomponeer het. Hy was 'n ikoon van die Klassieke tydperk, en sy werke het die kenmerke van die era verpersoonlik, soos helderheid en balans. Latere komponiste, soos [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] en [[Ludwig van Beethoven|Beethoven]], het sy belangrikheid en invloed erken. == Haydn se eerste reis na Londen == Haydn is deur Johann Peter Salomon ontbied en meegedeel dat hy na Londen sou gaan. Haydn self het al voorheen daaraan gedink om na Londen te gaan en gesê dat simfonieë 76 tot 78 vir die Engelse here gekomponeer is, en dat hy van plan was om hulle self na Engeland te neem en uit te voer. Londen was nogal kosmopolities en het 'n aktiewe musiektoneel gehad, wat verryk is deur 'n stroom kunstenaars uit die buiteland. Haydn het in 'n chaotiese professionele lewe gedompel, fortepianolesse gegee, konserte met koninklike uitnodigings gereël, en kooruitvoerings in Westminster Abbey.<ref name=":0" /> Dit was hierdie onderdompeling in die Londense musiekkultuur wat ook sy komponeerwerk begin inspireer het. Die eerste ses Londense simfonieë (nos. 93 tot 98) is tussen 1791 en 1792 gekomponeer en gepremièreer (nos. 95 en 96 in 1791, ten spyte daarvan dat 93 en 94 toe reeds voltooi was.<ref name=":0" /> Die werke is oor die algemeen positief ontvang, met konsertwinste byna dubbeld soveel as wat hom belowe is.<ref name=":0" /> Die simfonieë is as groot produksies beskou wat enige van Haydn se vorige uitvoerings oortref het. As gevolg van hierdie sukses het Salomon en Haydn ooreengekom dat Haydn, ná die einde van die 1791-seisoen, nóg 'n jaar lank sou bly. == Haydn se tweede reis na Londen == Tussen die komponering van simfonieë 98 en 99 het Haydn gereis en gekomponeer, weer konserte van sy bestaande werke gegee, en die bestaande Londense simfonieë is deur ander geselskappe begin uitvoer. In 1793 het hy no. 99 voltooi en aan no. 100 en 101 begin werk – alles voor sy terugkeer na Londen.<ref name=":0" /> In Januarie 1794 het Haydn na Londen teruggekeer om simfonie 99, 100 en 101 in Februarie en Maart van daardie jaar te premièreer. Terwyl hy voortgegaan het om die res van sy simfonieë te premièreer (uiteindelik tot by no. no. 104), het sukses en lof ingestroom. Salomon het egter van Haydn se reise onttrek en beweer dat dit moeilik was om kunstenaars van oorsee te vind, maar Haydn se sukses het ten spyte van Salomon se vertrek voortgeduur.<ref name=":0" /> == Ontvangs en terugvoer van die gehoor == Hoewel Haydn 'n mate van isolasie gedurende sy tyd aan die van Esterházy-hof ervaar het en dit hom in staat gestel om sy eie kreatiwiteit en styl te ontwikkel, het hy ook terugvoer van die Engesle gemeenskap en gehoor gekry. Dit is vanselfsprekend dat die voorkeure van Engelse konsertgangers van sommige van Haydn se eie voorkeure verskil het. Dus het 'n wederkerige verhouding begin ontwikkel: Haydn is verder deur die gehoor gevorm, en sy musiek het op sy beurt die gehoor gevorm.<ref>{{Cite journal |last=Schroeder |first=D.P. |date=1985 |title=Audience reception and Haydn's London symphonies |journal=International Review of the Aesthetics and Sociology of Music |volume=16 |issue=1 |pages=57–72 |doi=10.2307/836462 |issn=0351-5796 |jstor=836462}}</ref> Terwyl hy aan die Esterházy-hof was, het Haydn homself bevind as komponis en kurator van opvoerings vir die adelstand, wat in skrille kontras gestaan het met die Londense gehoor, wat uit die middel- tot hoërmiddelklas bestaan het. Die konserte het meer akkommoderend geword vir 'n breër publiek, met luisteraars wat meer van die uitopvoerings verwag het as bloot vermaak. Haydn was nie onbewus van wat kritici oor sy werke gesê het nie, aangesien hy briewe en ander kommentaar van hulle versamel het om uit gelaat het. Simfonie no. 95 is die enigste van die Londense simfonieë wat nie 'n stadige inleiding het nie, in teenstelling met die ander elf simfonieë in die versameling. Londense gehore het no. 95 egter nie goed ontvang nie, en Haydn hierdie benaderings in toekomstige simfonieë vermy. Ná dié effense terugslag het Haydn egter weer die goedkeuring van die gehoor begin geniet, wat hom toegelaat het om meer vryheid in sy werke in te sluit. Haydn se Londense simfonieë weerspieël nie net die artistieke volwassenheid van sy latere loopbaan nie, maar ook 'n aktiewe bewustheid en inagneming van die verwagtinge van sy gehoor. Die volledige besonderhede van die Londense simfonieë word hier onder weergegee. Weens die Engelse aard daarvan, word die Engelse byname behou. * Simfonie no. 93 in D-majeur (1791) * Simfonie no. 94 in G-majeur, "Surprise" (1791) * Simfonie no. 95 in C-mineur (1791) * Simfonie no. 96 in D-majeur, "Miracle" (1791) * Simfonie no. 97 in C-majeur (1792) * Simfonie no. 98 in B {{Musiek|flat}} majeur (1792) * Simfonie no. 99 in E {{Musiek|flat}} majeur (1793) * Simfonie no. 100 in G majeur, "Military" (1793–1794) * Simfonie no. 101 in D-majeur, "The Clock" (1793–1794) * Simfonie no. 102 in B-mol-majeur (1794) * Simfonie no. 103 in E-mol-majeur, "Drumroll" (1795) * Simfonie no. 104 in D-majeur, "London" (1795) == Verwysings == 0kmwau01bxgy97142e8wy7hnl4agd8m 0 460350 2894564 2026-04-17T12:58:09Z Gaius le Roux 203341 Ek het 'n nuwe artikel geskep. LET WEL: Die artikel is nie volledig nie. Nog teks moet bygevoeg word. 2894564 wikitext text/x-wiki Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan Ameican en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Linesse totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> 51gn0tk1zzi0wmbt3g7mdckvh55m92q 2894568 2894564 2026-04-17T13:32:06Z Gaius le Roux 203341 Ek het teks en foto's bygevoeg. 2894568 wikitext text/x-wiki Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan Ameican en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> == Verwysings == j765lx9fshti6q2z88akd0mzsw3un5o 2894572 2894568 2026-04-17T13:44:03Z Gaius le Roux 203341 Ek het foto's en teks bygevoeg. LET WEL: Daar moet egter nog teks en foto's bygevoeg word. 2894572 wikitext text/x-wiki Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan Ameican en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Die Douglas DC-7B van die SAL (Afrika) === == Verwysings == 46agcatazz99gucvzqbsz6h7wn5spua 2894586 2894572 2026-04-17T14:25:39Z Gaius le Roux 203341 Ek het teks en foto's bygevoeg. LET WEL: Dit is nog nie klaar nie. 2894586 wikitext text/x-wiki Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan Ameican en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien. == Verwysings == 9hd1vlgb5ifu9a6or4xaace6lhqi1qc 2894588 2894586 2026-04-17T14:40:40Z Gaius le Roux 203341 Ek het die finale teks en foto's bygevoeg. 2894588 wikitext text/x-wiki Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan Ameican en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == c3had10s4zlbgr4jlq5dy72kbi8edsr 2894592 2894588 2026-04-17T15:20:29Z Dumbassman 62009 [[:Kategorie:Douglas-vliegtuie]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2894592 wikitext text/x-wiki Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan Ameican en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] j419oei6icxwnw83j21eu2qbibm8or3 2894593 2894592 2026-04-17T15:37:45Z Gaius le Roux 203341 /* Die DC-7B */ 2894593 wikitext text/x-wiki Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] ib3efimzrod86e6isiwpnosxppjks2m 2894604 2894593 2026-04-17T16:18:30Z Gaius le Roux 203341 Ek het foto's bygevoeg. 2894604 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] inojqpuo79ix838m7d3die0z2s6lgl7 2894612 2894604 2026-04-17T16:37:07Z Gaius le Roux 203341 Ek het foto's bygevoeg. 2894612 wikitext text/x-wiki [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] 9yzvmmlaes1yrxbxuwf888b3f3uqd7t 2894619 2894612 2026-04-17T16:43:55Z Oesjaar 7467 Inligtingskas 2894619 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= |byskrif= |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= * American Airlines * Eastern Air Lines * Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] o1a9bo9wvq4x3siqwg1xpohz8o10igq 2894620 2894619 2026-04-17T16:44:39Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894620 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= * American Airlines * Eastern Air Lines * Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] s1ouadyj693el2vpqeye5jxaphdbrji 2894622 2894620 2026-04-17T16:45:16Z Oesjaar 7467 En... 2894622 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= * American Airlines * Eastern Air Lines * Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] ltu0p9a1yghwbzln84bgvmbzyb9yt65 2894623 2894622 2026-04-17T16:45:53Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894623 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= American Airlines Eastern Air Lines Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] 2re5mdmoupi5d6yeoppmaa875ef1ezy 2894624 2894623 2026-04-17T16:46:30Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894624 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= American Airlines<br> Eastern Air Lines<br> Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Douglas DC-7 was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] lxwwpulcfbo5u8gan7iskqm3lx8peeg 2894625 2894624 2026-04-17T16:46:53Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894625 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= American Airlines<br> Eastern Air Lines<br> Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die ''Douglas DC-7'' was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] gwg2ycqkqq5e9te07la44lwqg88b30b 2894626 2894625 2026-04-17T16:47:05Z Oesjaar 7467 Ai! 2894626 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= American Airlines<br> Eastern Air Lines<br> Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die '''Douglas DC-7''' was ’n vliegtuig wat vier Wright Turbo-Compound-suierenjins gehad het wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] m7q0t5116gethlkjjammn2g0u5e4fk0 2894627 2894626 2026-04-17T16:48:12Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894627 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= American Airlines<br> Eastern Air Lines<br> Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York and Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] lu7jwzbyzkxl7qkgu9u6k2poztfz1eh 2894628 2894627 2026-04-17T16:51:14Z Oesjaar 7467 /* Ontwikkeling */ Verbeter 2894628 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= American Airlines<br> Eastern Air Lines<br> Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York en Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] gf6kh5od5qh9q1tyt1ya51egp3de3ep 2894629 2894628 2026-04-17T16:52:20Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894629 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= American Airlines<br> Eastern Air Lines<br> Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York en Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' ''asook'' ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die knstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] lmdnwwaiu02dq8gymee52uwfd565k0k 2894630 2894629 2026-04-17T16:55:41Z Gaius le Roux 203341 /* Die DC-7B */ 2894630 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= American Airlines<br> Eastern Air Lines<br> Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York en Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] == Die eerste vlug en sertifisering == [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, the first DC-7C of SAS, is seen at Santa Monica before delivery.]] Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' asook ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] 3wllzm402r0z1nva5gxsa5b4mz2lprq 2894655 2894630 2026-04-17T17:16:09Z Gaius le Roux 203341 Ek het foto's geskuif. 2894655 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= American Airlines<br> Eastern Air Lines<br> Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York en Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, die eerste DC-7C van SAS, word voor aflewering by Santa Monica gesien.]] == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Airlines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' asook ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] avreemorpv1f97fucj5rtoxzuswdvvd 2894657 2894655 2026-04-17T17:19:55Z Gaius le Roux 203341 Geringe teksredigering 2894657 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= American Airlines<br> Eastern Air Lines<br> Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York en Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, die eerste DC-7C van SAS, word voor aflewering by Santa Monica gesien.]] == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Air Lines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' asook ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Iant |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] o1wkzkhl3y76ozk5njg3v5t3oloc84s 2894658 2894657 2026-04-17T17:24:31Z Gaius le Roux 203341 /* Verwysings */ 2894658 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= United Airlines |meer gebruikers= American Airlines<br> Eastern Air Lines<br> Pan Am |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York en Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, die eerste DC-7C van SAS, word voor aflewering by Santa Monica gesien.]] == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Air Lines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' asook ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Ian |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] ghsh9yg8fmsssqqmjwczbdluefabnv1 2894705 2894658 2026-04-17T20:32:36Z Oesjaar 7467 Skakels 2894705 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= [[United Airlines]] |meer gebruikers= [[American Airlines]]<br> Eastern Air Lines<br> [[Pan Am]] |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die Suid-Afrikaanse Lugdiens). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York en Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, die eerste DC-7C van SAS, word voor aflewering by Santa Monica gesien.]] == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Air Lines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' asook ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Ian |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] 1m7u54i6x1y56tcfwk5vd7muxtckdkm 2894707 2894705 2026-04-17T20:34:55Z Oesjaar 7467 Skakel 2894707 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= [[United Airlines]] |meer gebruikers= [[American Airlines]]<br> Eastern Air Lines<br> [[Pan Am]] |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]]). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen New York en Los Angeles sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, die eerste DC-7C van SAS, word voor aflewering by Santa Monica gesien.]] == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Air Lines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' asook ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Ian |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] 2z7dgfg4xi563ys6atssngvldoq3q6s 2894708 2894707 2026-04-17T20:36:10Z Oesjaar 7467 /* Ontwikkeling */ Skakels 2894708 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= [[United Airlines]] |meer gebruikers= [[American Airlines]]<br> Eastern Air Lines<br> [[Pan Am]] |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]]). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen [[New York]] en [[Los Angeles]] sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was Delta Air Lines in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, die eerste DC-7C van SAS, word voor aflewering by Santa Monica gesien.]] == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Air Lines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' asook ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Ian |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] 5sl7sffdbazb9y1i51kr8r9v9c7lt6v 2894710 2894708 2026-04-17T20:40:03Z Oesjaar 7467 /* Die eerste vlug en sertifisering */ Skakel 2894710 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= [[United Airlines]] |meer gebruikers= [[American Airlines]]<br> Eastern Air Lines<br> [[Pan Am]] |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]]). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen [[New York]] en [[Los Angeles]] sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was [[Delta Air Lines]] in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen Londen en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco, met ’n verlengvlug na Los Angeles, te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in Edmonton, Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, die eerste DC-7C van SAS, word voor aflewering by Santa Monica gesien.]] == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Air Lines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' asook ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Ian |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] 16nqy8xt38ppul0nwdnu0ti68b84lz8 2894711 2894710 2026-04-17T20:42:54Z Oesjaar 7467 /* Die DC-7C */ Skakels 2894711 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= [[United Airlines]] |meer gebruikers= [[American Airlines]]<br> Eastern Air Lines<br> [[Pan Am]] |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]]). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen [[New York]] en [[Los Angeles]] sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was [[Delta Air Lines]] in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen [[Londen]] en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen [[Kopenhagen]] en [[Tokio]] (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en [[San Francisco]], met ’n verlengvlug na [[Los Angeles]], te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in [[Edmonton]], Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het Boeing 707’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, die eerste DC-7C van SAS, word voor aflewering by Santa Monica gesien.]] == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Air Lines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' asook ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Ian |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] mhbp91q3jo415c4jx41oe3pty868z17 2894712 2894711 2026-04-17T20:44:10Z Oesjaar 7467 /* Die DC-7C */ Skakels 2894712 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= [[United Airlines]] |meer gebruikers= [[American Airlines]]<br> Eastern Air Lines<br> [[Pan Am]] |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]]). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen [[New York]] en [[Los Angeles]] sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbelote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was [[Delta Air Lines]] in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC1818EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen [[Londen]] en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen [[Kopenhagen]] en [[Tokio]] (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en [[San Francisco]], met ’n verlengvlug na [[Los Angeles]], te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in [[Edmonton]], Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het [[Boeing 707]]’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, die eerste DC-7C van SAS, word voor aflewering by Santa Monica gesien.]] == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as N388AA aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Air Lines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do  Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' asook ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Ian |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] 6sdtoyoa0k2y4xcwtdytrlaqb165v7h 2894752 2894712 2026-04-18T05:44:44Z Gaius le Roux 203341 Geringe teksredigering 2894752 wikitext text/x-wiki {{Infoboks-Vliegtuig |naam= Douglas DC-7 |beeld= File:United Air Lines Douglas DC-7 N6316C (4589820053).jpg |byskrif= 'n Douglas DC-7 van United Air Lines |tipe= Lugdiens- en vragvliegtuig |vervaardiger=[[Douglas Aircraft Company]] |ontwerper= |eerste vlug= 18 Mei 1953 |bekendstelling= |vrygestel= 29 November 1953 |onttrek= Oktober 2020 |status= Uit diens gestel |hoofgebruiker= [[United Airlines]] |meer gebruikers= [[American Airlines]]<br> Eastern Air Lines<br> [[Pan Am]] |vervaardig= 1953–1958 |aantal gebou= 338 |programkoste= |eenheidskoste= |ontwikkel van= [[Douglas DC-6]] |variante met eie artikels= }} Die '''Douglas DC-7''' was ’n [[vliegtuig]] wat met vier Wright Turbo-Compound-suierenjins toegerus was wat vierbladlugskroewe aangedryf het. Hierdie tipe is in die Santa Monica-aanleg van die Douglas-maatskappy gebou. Hoewel die kragbronne van die DC-7’s nie so betroubaar was nie, was hulle veilige lynvliegtuie. Omdat die DC-7’s in diens gekom het slegs vyf jaar voordat die eerstegenerasie-straallynvliegtuie in gebruik geneem is, was hulle uit ’n ekonomiese oogpunt nie so ’n goeie proposisie nie. Boonop, omdat die bedryfskoste van die DC-7’s en DC-7B’s hoër as dié van die DC-6A’s en DC-6B’s was, was hulle nie so aantreklik vir lugrederye wat hulle ná die hoofrederye bedryf het nie – selfs as gemodifiseerde vragvliegtuie. Douglas het altesaam 338 DC-7’s gebou. Die variante het betaan uit die DC-7 (105 gebou), DC-7B (112 gebou) en DC-7C (121 gebou). Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B langer enjinnaselle gehad (waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog). Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC18EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 kilogram tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en die tipe is aan verskillende klante verkoop (insluitende die [[Suid-Afrikaanse Lugdiens]]). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens was die enigste rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter in die geval van die DC-7C tussen die romp en die binneboordenjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke (die totale brandstofvermoë is tot ongeveer 29600 liter verhoog) en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. Daarbenewens is daar in die geval van die DC-7C ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke en die vrag/posvolume verhoog het. Die maksimum brutomassa van die DC-7 was ongeveer 64860 kilogram. Die eerste DC-7C het op 20 Desember 1955 gevlieg. Douglas het DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een wat op 4 November 1958 afgelewer is. AANTEKENING Hierdie artikel is grootliks op ''Skyleaders'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Francillon |first=René |title=SKYLEADERS DC-1 through DC-7: The Douglas propliners |date=July 2011 |publisher=Haynes Publishing |year=2011 |isbn=978 0 85733 157 1 |location=Sparkford, Yeovil, Somerset, UK |pages=292 to 296, 300, 301, 321 |language=en}}</ref> == Ontwikkeling == [[Lêer:CyrusRowlettSmith.jpg|duimnael|Cyrus Rowlett Smith]] Cyrus R Smith, die president van American Airlines, het Douglas gevra om ’n verbeterde weergawe van die DC-6B te ontwikkel wat sonder om te stop in beide rigtings tussen [[New York]] en [[Los Angeles]] sou kon vlieg, ongeag die weersomstandighede. Smith het ook bepaal dat die hersiene lynvliegtuig vinnig sou moes wees om weswaartse vlugte vir minder as agt te skeduleer. Die vise-president van ingenieurswerke, Art Raymond, en hoofingenieur, Ed Burton, was nie baie entoesiasties oor die idee nie en het gevoel dat min lugrederye ’n vliegtuig met soortgelyke werkverrigting sou kon gebruik. Smith was egter vasbeslote en het ingestem om 25 DC-7’s volgens American se spesifikasies te bou. Uiteindelik is altesaam 338 eenhede van al die DC-7-variante aan 21 klante verkoop, en die meeste van hulle het goedkoper vir hulle vliegtuie betaal as wat American Airlines vir sy vliegtuie betaal het. Die lugraam van die DC-6B is gebruik om die DC-7 te ontwikkel. Die romp van die DC-6B is met 1.02 meter verleng om voorsiening vir ’n enkelry sitplekke te maak. Die Pratt & Whitney Double Wasp-enjins van die DC-6B (2500 perdekrag) is met Wright Turbo-Compound-enjins van 3250 perdekrag vervang. American Airlines was tevrede met die werkverrigting van die DC-7 en het 25 eenhede in Januarie 1952 bestel. Hierdie bestelling is opgevolg deur bestellings vir nog nege DC-7’s en 24 DC-7B’s. Om nie agter te bly wat mededinging betref nie, het United Airlines ook DC-7’s bestel. [[Lêer:Wright R-3350 TC.jpg|duimnael|Wright Turbo-Compound-enjin]] Die Turbo-Compound-enjins van die DC-7 was óf Wright 972TC18DA2’s óf  972TC18DA4’s wat 3250 perdekrag met opstyging, 2650 perdekrag op 1828 meter en 2450 perdekrag op 4572 meter gelewer het. Hierdie enjins het vierbladlugskroewe aangedryf. Daar was tot agt vlerktenke met ’n brandstofvermoë wat van ongeveer 17000 tot ongeveer 20800 liter gewissel het. Die maksimum brutomassa was tussen ongeveer 51980 en ongeveer 55500 kilogram. Wat die struktuur van die vliegtuig betref, het die hoofstruktuurmodifikasies bestaan uit die gebruik van titaan in die enjinnaselle en die montering van sterker hoofondersteleenhede sodat die onderstel teen hoër snelhede laat sak kan word en gebruik kan word om dalingsnelhede te verminder. == Die eerste vlug en sertifisering == Die eerste vlug van die DC-7 met die konstruksienommer 44122 (N301AA), American Airlines se eerste vliegtuig, het op 18 Mei 1953 by Santa Monica plaasgevind. American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. Die tipe het die sertifikaat 4A10 op 12 November 1953 verkry en handelsbedrywighede het 17 dae later op die roete New York-Los Angeles ’n aanvang geneem. Die volgende redery wat met die DC-7 begin vlieg het, was National Airlines, naamlik tussen New York en Miami (National het sy eerste DC-7 op 21 November 1953 ontvang). Die volgende gebruiker van die DC-7 was [[Delta Air Lines]] in Februarie 1954. Twee maande later was dit United Air Lines se beurt. == Die DC-7B == [[Lêer:Douglas DC-7B, Continental Airlines JP6853187.jpg|duimnael|Douglas DC-7B Continental Airlines]] Die voorkoms van die DC-7B was anders as dié van die DC-7 deurdat die DC-7B lang enjinnaselle gehad het waarin saaltenke geïnstalleer kon word om die maksimum brandstofvermoë tot ongeveer 24500 liter te verhoog. Die kragbronne van die DC-7B was die Wright 972TC18DA4, 988TC18EA-1 of die 988TC18EA4, met vermoëns soortgelyk aan dié van die DC-7. Die brutomassa by opstyging het van ongeveer 53000 tot ongeveer 57150 kilogram gewissel en die maksimum landingsmassa van die DC-7B is van ongeveer 44000 kilogram (vir die DC-7) tot ongeveer 46260 kilogram (vir die DC-7B) verhoog. Die DC-7B het sy nooiensvlug in Oktober 1954 gehad en 112 van hulle is aan agt klante afgelewer. Dit het American, Continental, Delta, Eastern, National, Panagra, Pan American en die Suid-Afrikaanse Lugdiens ingesluit. Pan American het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin (tussen New York en Londen). Pan American, Panagra en die Suid-Afrikaanse Lugdiens het saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer. == Waardering en klagtes == Die lugrederye en hulle passasiers het die korter reistye en langer reikafstand van die DC-7’s gewaardeer. Passasiers het egter gekla oor die hoër kajuitgeraasvlakke wat voortgespruit het uit die feit dat die binneboordenjins naby die kajuit was. Die rederye het ook gevind dat die Turbo-Compound-enjins minder betroubaar was en duurder was om in stand te hou as die Double Wasps van die DC-6’e. == Die DC-7C == [[Lêer:Zsdkg 0000 FAJS resample LRnuwe cr 800x533.jpg|duimnael|Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.]] Die DC-7C is op versoek van Pan American ontwikkel. Die grootste verskil tussen die DC-7C en die DC-7B was dat ’n gedeelte van 1.52 meter tussen die romp en die binneboord-enjinnaselle by die vlerkmiddelpaneel bygevoeg is. Dit het ruimte gelaat vir bykomende brandstoftenke en ook die aërodinamiese doeltreffendheid van die vlerke verbeter. In die geval van die DC-7C is die totale brandstofvermoë tot ongeveer 29600 liter verhoog. Verder, deur die enjins verder na die buiteboordkant te skuif, is die geraasvlak in die kajuit verminder. Daarbenewens is ’n gedeelte van 1.07 meter by die romp bygevoeg, wat die getal sitplekke op die hoofdek en die vrag/posvolume in die buikruimte verhoog het. Die maksimum brutomassa het tot ongeveer 64860 kilogram toegeneem. Die DC-7C is deur Wright Turbo-Compound-enjins van 3400 perdekrag aangedryf. Die enjins was in die vorm van die 988TC18EA1-variant of die EA4-variant beskikbaar. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, KLM Royal Dutch Airlines JP6934490.jpg|duimnael|OO-SFC DC-7C Sabena]] Die eerste DC-7C, met die konstruksienommer 44872 en die naam ''Seven Seas'', het op 20 Desember 1955 gevlieg, en Pan Am het die DC-7C op 29 Mei 1956 op sy eerste ononderbroke geskeduleerde vlugte tussen [[Londen]] en New York in gebruik geneem. SAS het die DC-7C vanaf 24 Februarie 1957 tussen [[Kopenhagen]] en [[Tokio]] (oor Anchorage) begin gebruik. Pan American het sewe maande later begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en [[San Francisco]], met ’n verlengvlug na [[Los Angeles]], te onderneem. Northwest Airlines het tussen New York en Tokio, met ’n enkele stop in [[Edmonton]], Kanada (om brandstof in te neem) begin vlieg. [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Braniff International Airways JP6986488.jpg|duimnael|N5906 Braniff DC-7C]] Douglas het 121 DC-7C’s vir 13 klante gebou, met die laaste een (konstruksienommer 45553) wat op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer is. Teen daardie tyd het [[Boeing 707]]’s en De Havilland Comet 4’s dienste oor die Noord-Atlantiese Oseaan onderneem en sou kort daarna deur DC-8’s gevolg word. Hoewel ’n aantal DC-7C’s as vragvliegtuie gemodifiseer is en ander deur huurvlugondernemings gebruik is, was die tipe se tweede lewe nie so lank nie en kon dit nie met dié van sy oupa, die DC-4, vergelyk word nie. [[Lêer:SAS DC-7C, Before delivery.jpg|duimnael|OY-KNA, die eerste DC-7C van SAS, word voor aflewering by Santa Monica gesien.]] == Operasionele gebruik == === Lugrederye in die VSA === ==== American Airlines ==== American Airlines het 25 DC-7’s in Januarie 1952 bestel en het ’n opvolgbestelling vir nege DC-7’s en 24 DC-7B’s geplaas. Die eerste vlug wat met die DC-7 plaasgevind het, was ’n American Airlines-vliegtuig met die konstruksienommer 44122 (N301AA). Die datum van hierdie vlug was 18 Mei 1953, en American Airlines het sy eerste vliegtuig op 10 Oktober 1953 in ontvangs geneem. American Airlines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44122/44146 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N301AA/N325AA | valign="top" |25 |- | valign="top" |45098/45106 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N326AA/N334AA | valign="top" |9 |- | valign="top" |44921/44925 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N381AA, '''N385AA''', N387AA, N390AA, N394AA | valign="top" |5 |- | valign="top" |452322/45239 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N335AA/N342AA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45397/45407 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N344AA/N350AA, N357AA, N359AA, N362AA, N365AA | valign="top" |11 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |58 |} AANTEKENING Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44922 is as '''N388AA''' aan American Airlines afgelewer en nie as N385AA (soos in ''Skyleaders'' genoem word) nie. Die voornoemde besonderhede is in ander bronne nagegaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Airline/FleetList/American_Airlines/99380/DC-7?status=Historic|title=AMERICAN AIRLINES HISTORIC DC-7 FLEET|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=321 |language=en}}</ref> AANTEKENINGE OOR DIE MEEGAANDE VIER FOTO’S Foto 1 Die middelste vliegtuig in die ry van drie American Airlines DC-7’s het die konstruksienommer 45232 en die registrasienommer N335AA en was die eerste van ’n groep van agt DC-7B’s wat American Airlines bestel het. Hierdie vragvliegtuig word op 28 Desember 1959 by die Los Angeles Internasionale Lughawe gesien. Foto 2 Die DC-7B-vragvliegtuig met die konstruksienommer 45234 word op 1 Julie 1962 as N337AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 3 In hierdie foto word die DC-7B-lynvliegtuig met die konstruksienommer 45402 in 1963 as N349AA by die Los Angeles Internasionale Lughawe in Kalifornië gesien. Foto 4 Die American Airlines DC-7B met die konstruksienommer 45404 word op 29 Desember 1960 as N357AA by die Phoenix Skyharbor Internasionale Lughawe in Arizona geïllustreer.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7B(F), American Airlines JP7675845.jpg|Konstruksieno. 45232 Registrasieno. N335AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5935355.jpg|Konstruksieno. 45234 Registrasieno. N337AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP7385913.jpg|Konstruksieno. 45402 Registrasieno. N349AA Lêer:Douglas DC-7B, American Airlines JP5930668.jpg|Konstruksieno. 45404 Registrasieno. N357AA </gallery> ==== Delta Air Lines ==== Delta Air Lines het die Douglas DC-7 vanaf Februarie 1954 gebruik. Delta Air Lines se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44261/44264 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4871C/N4874C | valign="top" |4 |- | valign="top" |44679/44684 | valign="top" |DC-7 | valign="top" |N4875C/N4880C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45311/45314 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4882C/N4885C | valign="top" |4 |- | valign="top" |45350/45355 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N4886C/N4891D | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |20 |} Delta het die prototipe-DC-7B op 10 Desember 1955 van Douglas ontvang. Dit is as N4881C (Skip 711) geregistreer en het die konstruksienommer 44435 gehad.<ref>{{Cite web|url=https://deltamuseum.org/research/history/aircraft/propellers/propellers/douglas-dc-7-1954-1968|title=Model DC-7B|date=17 April 2026|website=Delta Flight Museum|access-date=17 April 2026}}</ref> <ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.planelogger.com/Aircraft/Registration/N4881C/635498|title=N4881C - Midair Inc (DC-7-B)|date=17 April 2026|website=PlaneLogger|access-date=17 April 2026}}</ref> [[Lêer:Delta Air Lines Douglas DC-7 (N4871C) in original livery.jpg|geen|duimnael|Delta Air Lines-vliegtuig in oorspronklike skema]] ==== Eastern Air Lines ==== Eastern Air Lines het DC-7B’s bedryf. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer            | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44852/44863 | valign="top" |N801D/N812D | valign="top" |12 |- | valign="top" |45082/45089 | valign="top" |N813D/N820D | valign="top" |8 |- | valign="top" |45330/45349 | valign="top" |N821D/N840D | valign="top" |20 |- | valign="top" |45447/45456 | valign="top" |N841D/N850D | valign="top" |10 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |50 |} [[Lêer:Douglas DC-7B, Eastern Air Lines JP7385912.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44855 word op 29 Desember 1962 as N804D by Dallas Love Field in Texas gesien. Hy was Eastern Airlines se vierde DC-7B-vliegtuig.]] ==== Northwest Airlines ==== Northwest Airlines het die DC-7C bedryf en het tussen New York en Tokio met die tipe begin vlieg. Sommige van die DC-7C’s in die vloot is in vragweergawes omskep (hierdie vliegtuie kon passasiers sowel as vrag vervoer).<ref>{{Cite web|url=https://northwestairlineshistory.org/aircraft-douglas-dc-7c/|title=Aircraft – Douglas DC-7C|date=17 April 2026|website=Northwest Airlines History Center|access-date=17 April 2026}}</ref> {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45203/45210 | valign="top" |N284/N291 | valign="top" |8 |- | valign="top" |45462/45467 | valign="top" |N292/N297 | valign="top" |6 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Northwest Airlines JP7675846.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45207 word op 28 Julie 1962 as N288 by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== Pan American Airways ==== Pan American was een van die drie rederye wat saaltenke in hulle DC-7B’s laat installeer het. Die lugredery het op 13 Junie 1955 met DC-7B-vlugte begin en het die ontwikkeling van die DC-7C geïnisieer. Pan American het sewe maande nadat SAS op 24 Februarie 1957 die DC-7C tussen Kopenhagen en Tokio begin gebruik het, begin om ononderbroke vlugte tussen Londen en San Francisco te onderneem. Pan American Airways se totale DC-7-bestelling {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44864/44870 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N7710A,N777PA, N772PA/N776PA | valign="top" |7 |- | valign="top" |44873/44887 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N731PA/N745PA | valign="top" |15 |- | valign="top" |45090/45097 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N746PA/N753PA | valign="top" |8 |- | valign="top" |45121 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N754PA | valign="top" |1 |- | valign="top" |45123 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N755PA | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |32 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas, Pan Am JP6888705.jpg|geen|duimnael|In hierdie geval word die DC-7C met die konstruksienommer 44878 in April 1960 as N736PA by die Detroit Metropolitan Wayne County-lughawe in Michigan gesien.]] ==== United Air Lines ==== United Air Lines het net die DC-7-variant bedryf en het dit in April 1954 begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44265/44289 | valign="top" |N6301C/N6325C | valign="top" |25 |- | valign="top" |44903/44904 | valign="top" |N6326C, N6327C | valign="top" |2 |- | valign="top" |45142/45156 | valign="top" |N6328C/N6342C | valign="top" |15 |- | valign="top" |45356/45361 | valign="top" |N6343C/N6348C | valign="top" |6 |- | valign="top" |45482/45490 | valign="top" |N6349C/N6357C | valign="top" |9 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |57 |} [[Lêer:Douglas DC-7, United Airlines JP6922277.jpg|geen|duimnael|Hierdie DC-7 het die konstruksienommer 45145 en dit word in 1960 as N6331C by die San Diego Internasionale Lughawe-Lindbergh Field getoon.]] ==== Douglas Aircraft Company ==== Hierdie vliegtuie was prototipes. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Model | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44435 | valign="top" |DC-7B | valign="top" |N70D | valign="top" |1 |- | valign="top" |44872 | valign="top" |DC-7C | valign="top" |N70C | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" | 2 |} Die DC-7B met die konstruksienommer 44435 (registrasienommer N70D) het N4881C by Delta Air Lines geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=319 |language=en}}</ref> Die DC-7C met die konstruksienommer 44872 (registrasienommer N70C) het PP-PDO by Panair do Brasil geword.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=320 |language=en}}</ref> === Lugrederye in Europa === ==== Scandinavian Airlines System (SAS) ==== SAS het net die DC-7C-variant bedryf en het die tipe vanaf 24 Februarie 1957 tussen Kopenhagen en Tokio (oor Anchorage) begin gebruik. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |44926/44933 | valign="top" |OY-KNA, LN-MOM, SE-CCA, OY-KNB, LN-MOD, SE-CCB, OY-KNC, LN-MOE | valign="top" |8 |- | valign="top" |45211/45215 | valign="top" |OY-KND,LN-MOF,SE-CCD/SE-CCF | valign="top" |5 |- | valign="top" |45325 | valign="top" |SE-CCC | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |14 |} [[Lêer:SAS DC 7 i luften Färg - Nordiska museet - NMAx.0011104.tif|geen|duimnael|Die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 44930 word in 1957 as LN-MOD van SAS gesien. Die vliegtuig het die individuele naam ''Guttorm Viking''.]] ==== Swissair ==== Swissair het die DC-7C-variant in diens gehad, en Douglas het die laaste een (konstruksienommer 45553) op 4 November 1958 aan Swissair afgelewer. {| class="wikitable" | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Registrasienommer | valign="top" |Getal |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |45061/45062 | valign="top" |HB-IBK, HB-IBL | valign="top" |2 |- | valign="top" |45190/45191 | valign="top" |HB-IBM, HB-IBN | valign="top" |2 |- | valign="top" |45553 | valign="top" |HB-IBP | valign="top" |1 |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" | | valign="top" |Totaal | valign="top" |5 |} [[Lêer:Douglas DC-7C Seven Seas HB-IBL.jpg|geen|duimnael|Die Douglas DC-7C met die konstruksienommer 45062 word as HB-IBL op 13 Maart 1959 gesien.]] === Afrika === ==== Die Douglas DC-7B van die SAL ==== [[Lêer:SAA Douglas DC-7B Robbins-1.jpg|duimnael|SAL DC-7B by Salisbury-lughawe in Rhodesië in 1959 – nou Harare in Zimbabwe]] Die Suid-Afrikaanse Lugdiens was ’n leier omdat hy die eerste nie-Amerikaanse redery was wat die DC-7 bestel het. Drie DC-7B’s is in 1956 en een is later in gebruik geneem. Die lugredery het sy DC-7B’s op vlugte van Johannesburg na Londen (oor Oos-Afrika en Rome) en na Perth (via die Kokoseilandse lughawe) gebruik. Die tweeweeklikse diens na Perth het op 25 November 1957 begin. Die vlugfrekwensie is vanaf 7 Mei 1965 na een keer per week verhoog totdat die tipe deur die Boeing 707 vervang is. Nadat die Boeing 707 deur die SAL in diens geneem is, is die DC-7B’s op streeks- en binnelandse roetes gebruik en is in 1966 en 1967 aan diens onttrek en verkoop. Hierdie paragraaf is ook op ''Winged Springboks'' gegrond.<ref name=":0">{{Cite book |last=Spring |first=Ivan |title=Winged Springboks 1934 to 1996 The aircraft of South African Airways through sixty-two years as Africa’s premier air carrier |date=1996 |publisher=Spring Air |year=1996 |isbn=0-958- 3977-4-0 |pages=18 |language=en}}</ref> VLOOTLYS {| class="wikitable" | valign="top" |Registrasie | valign="top" |Naam | valign="top" |Konstruksienommer | valign="top" |Geregistreer |- | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | | valign="top" | |- | valign="top" |ZS-DKD | valign="top" |''Dromedaris'' | valign="top" |44910 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKE | valign="top" |''Reiger'' | valign="top" |44911 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKF | valign="top" |''Goede Hoop'' | valign="top" |44912 | valign="top" |Oktober 1955 |- | valign="top" |ZS-DKG | valign="top" |''Chapman'' | valign="top" |45477 | valign="top" |Junie 1959 |} ===== Konstruksienommer 44910 ===== [[Lêer:Zsdke DC-7B 001 crop LRnuwe 600x425.jpg|duimnael|Die DC-7B konstruksienommer 44911 registrasienommer ZS-DKE van die SAL in vlug]] Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44910 het die identiteitsrekord ZS-DKD en SE-ERM. Hy is in Januarie 1968 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in 1969 opgebreek. ===== Konstruksienommer 44911 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44911 het die identiteitsrekord ZS-DKE, N1760 en HR-TNM (Junie 1969 op naam van TAN Airlines geregistreer). Hy is in Mei 1971 aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. Terwyl die masjien N1760 geregistreer was, is dit in ’n vragweergawe omskep. Hierdie paragraaf is ook op die Air-Britain information exchange gegrond.<ref>{{Cite web|url=extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.ab-ix.co.uk/pdfs/hr-register.pdf|title=Civil Aircraft Registers of Honduras|date=16 April 2026|website=AbIx|access-date=16 April 2026}}</ref> ===== Konstruksienommer 44912 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 44912 het die identiteitsrekord ZS-DKF en N1761. Hy is aan diens onttrek en by Miami in Florida opgebreek. ===== Konstruksienommer 45477 ===== Die Douglas DC-7B met die konstruksienommer 45477 het die identiteitsrekord ZS-DKG en SE-ERN. Hy is in Desember 1967 aan diens onttrek en by Malmo in Swede gestoor en is in Julie 1968 opgebreek. AANTEKENING Die bogenoemde gedeelte is op ''Piston-Engined Airliner Production List'' asook ''Winged Springboks'' en ''Air-Britain 1981'' gegrond.<ref>{{Cite book |last=Eastwood and Roach |first=Tony and John |title=Piston-Engined Airliner Production List |date=October 2002 |publisher=The Aviation Hobby Shop |year=2002 |isbn=0 907178 94 4 |location=West Drayton, Middlesex, England |pages=317, 321, 330 |language=en}}</ref> <ref name=":0" /> <ref>{{Cite book |last=Burnett |first=Ian |title=Civil Aircraft Registers of Africa |date=1981 |publisher=Air-Britain (Historians) |year=1981 |pages=166 |language=en}}</ref> == Tweede lewe as waterbomwerpers en opsporingsvliegtuie == === Waterbomwerpers === Die standaard DC-7’s en DC-7B’s, wat die sterk lugraam van vroeër Douglas viermotorige lynvliegtuie behou het, was ideaal vir ’n nuwe rol as waterbomwerper om bosbrande te beveg. In hierdie rol is die DC-7’s met ’n water- of water/vertragertenk van ongeveer 11350 liter onder die middelste deel van die romp toegerus. Daar is bykomende vensters gesny in die stuurkajuitdak vir beter sigbaarheid wanneer daar in nou klowe gevlieg word. AANTEKENINGE OOR DIE FOTO’S Foto 1 Dit is die Douglas DC-7 met die konstruksienommer 45145, en hy word op 30 Augustus 2000 as Tenker 62 van Butler Aircraft met die registrasienommer N401US by Redmond – Robertsfield (die US Forrest Service se tenkerbasis) gesien. Foto 2 Butler Aircraft Company se DC-7-tenker 66 (registrasienommer N6353C) word by opstyging op 29 Oktober 2007 by Foxfield, Lancaster, Kalifornië, gedurende die Oktober 2007-wegholveldbrande in Suid-Kalifornië gesien.<gallery mode="packed"> Lêer:Douglas DC-7 AN0114675.jpg|N401US, Tenker 62 Lêer:Butler-dc7-N6353C-071029-fox-tanker66-04-16.jpg|Tenker 66, N6353C </gallery> === Opsporingsvliegtuie === [[Lêer:Douglas DC-7C AMOR, France - Air Force AN0648075.jpg|duimnael|Douglas DC-7C AMOR van die Franse Lugmag word op 10 November 1977 by Parys, Le Bourget, in Frankryk gesien. Die reeksnommer van die vliegtuig is 45061/CA en sy konstruksienommer is 45061. Toe die foto geneem is, was hy by die Musée de l’Air by Le Bourget gepreserveer.]] Die DC-7C’s met die konstruksienommers 45367 (voorheen F-BIAQ), 45446 (voorheen F-BIAR) en 45061 (voorheen HB-IBK) is deur die Franse Lugmag as lugstasies vir die opsporing van terugkerende ruimtevoorwerpe gebruik (bekend as die Douglas DC-7C AMOR). Hulle is in 1963-64 deur UTA Industries gemodifiseer: ’n Groot radarkoepel is bo-op die romp, nog ’n koepel is onder die romp en Doppler-radar is agterop die romp gemonteer. Verder is observasievensters aan die kante van die voorste deel van die romp geïnstalleer en is voorsiening vir rigting- en afstandmetinginstrumente in verwyderbare gondels op die vlerkpunte gemaak. == Verwysings == [[Kategorie:Douglas-vliegtuie]] io3q9tzmdamoi3ak45le7lpgm23m7ab 0 460351 2894569 2026-04-17T13:42:02Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie 2894569 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = EN | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Cotyledon adscendens | authority = R.A.Dyer, (1949) | synonyms = }} '''''Cotyledon adscendens''''' is 'n [[sukkulent]] tipe struik wat deel van die Crassulaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [Oos-Kaap]] van [[Gqeberha]] tot by [[Coega]] voor. Die spesie het 'n [[voorkomsgebied]] van slegs 35&nbsp;km² en daar is drie bevolkings bekend. Die spesie staan [[habitat]] af aan ontwikkeling aan die kus en [[indringerplant]]e. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3834-1 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:272558-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/82eeea1d-4651-4c56-8cfd-cbf13fe88960 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Cotyledon|adscendens]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] kqzoauza9f8dcx71lvv3l1vzq36hr8f 2894570 2894569 2026-04-17T13:42:15Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894570 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = EN | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Cotyledon adscendens | authority = R.A.Dyer, (1949) | synonyms = }} '''''Cotyledon adscendens''''' is 'n [[sukkulent]] tipe struik wat deel van die Crassulaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Oos-Kaap]] van [[Gqeberha]] tot by [[Coega]] voor. Die spesie het 'n [[voorkomsgebied]] van slegs 35&nbsp;km² en daar is drie bevolkings bekend. Die spesie staan [[habitat]] af aan ontwikkeling aan die kus en [[indringerplant]]e. == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3834-1 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:272558-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/82eeea1d-4651-4c56-8cfd-cbf13fe88960 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Cotyledon|adscendens]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] ag6o00mpelyda6tzj16fcne5ofemr08 1 460352 2894571 2026-04-17T13:43:45Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894571 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 6 460353 2894579 2026-04-17T14:04:31Z Gaius le Roux 203341 {{Beeldinligting |Douglas DC-7B ZS-DKE in vlug= |Suid-Afrikaanse Lugdiens= |datum= |gabriel le Roux= |SAL= |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> 2894579 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |Douglas DC-7B ZS-DKE in vlug= |Suid-Afrikaanse Lugdiens= |datum= |gabriel le Roux= |SAL= |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{cc-by-sa-4.0}} jkli48ml4m21fxy0kadx2v5r9w961oa 0 460354 2894581 2026-04-17T14:06:58Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2894581 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Plakkie | image = | taxon = Cotyledon barbeyi | authority = Schweinf. ex Baker, (1893) | synonyms = }} Die '''plakkie''' (''Cotyledon barbeyi'') is 'n [[sukkulent]] tipe struik wat deel van die Crassulaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Eritrea]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Jemen]], [[Kenia]], [[Mosambiek]], [[Somalië]], [[Soedan]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Uganda]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]] en [[Noordwes]] voor. == Galery == <gallery> Cotyledon barbeyi, Universiteit van Pretoria.jpg Cotyledon barbeyi Hell's Gate.jpg Cotyledon barbeyi - KBG -dried flowers.jpg Cotyledon orbiculata var oblonga, bloeiwyse, b, Waterberg.jpg Cotyledon orbiculata var oblonga, bloeiwyse, Waterberg.jpg Cotyledon orbiculata var oblonga, blom, Waterberg.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3834-2 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:272564-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/e0472159-8cef-41ba-be31-4f225fcb0942 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Cotyledon|barbeyi]] [[Kategorie:Flora van Eritrea]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Jemen]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Soedan]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] h8ho16t805sao9lno2nerbp184781k6 2894585 2894581 2026-04-17T14:16:58Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894585 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Plakkie | image = | taxon = Cotyledon barbeyi | authority = Schweinf. ex Baker, (1893) | synonyms = }} Die '''plakkie''' (''Cotyledon barbeyi'') is 'n [[sukkulent]] tipe struik wat deel van die Crassulaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Eritrea]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Jemen]], [[Kenia]], [[Mosambiek]], [[Somalië]], [[Soedan]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Uganda]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]] en [[Noordwes]] voor. == Infraspesies == Die spesie het twee infraspesies: * ''Cotyledon barbeyi var. barbeyi'' * ''Cotyledon barbeyi var. soutpansbergensis'' [[Ernst van Jaarsveld|van Jaarsv.]] & [[Abraham Erasmus van Wyk|A.E.van Wyk]] == Galery == <gallery> Cotyledon barbeyi, Universiteit van Pretoria.jpg Cotyledon barbeyi Hell's Gate.jpg Cotyledon barbeyi - KBG -dried flowers.jpg Cotyledon orbiculata var oblonga, bloeiwyse, b, Waterberg.jpg Cotyledon orbiculata var oblonga, bloeiwyse, Waterberg.jpg Cotyledon orbiculata var oblonga, blom, Waterberg.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3834-2 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:272564-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/e0472159-8cef-41ba-be31-4f225fcb0942 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Cotyledon|barbeyi]] [[Kategorie:Flora van Eritrea]] [[Kategorie:Flora van Eswatini]] [[Kategorie:Flora van Ethiopië]] [[Kategorie:Flora van Jemen]] [[Kategorie:Flora van Kenia]] [[Kategorie:Flora van Mosambiek]] [[Kategorie:Flora van Somalië]] [[Kategorie:Flora van Soedan]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]] [[Kategorie:Flora van Tanzanië]] [[Kategorie:Flora van Uganda]] [[Kategorie:Flora van Zimbabwe]] t00vlf049bh2lfiwk4bp6n7w8zpeqka 1 460355 2894582 2026-04-17T14:09:30Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894582 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 460356 2894583 2026-04-17T14:10:29Z Oesjaar 7467 Aanstuur 2894583 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Cotyledon barbeyi]] 9m46lb67qfvucw7qfbmrh7hcmxz7jf4 6 460357 2894587 2026-04-17T14:38:02Z Gaius le Roux 203341 {{Beeldinligting |Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.= |Gabriel le Roux-versameling= |datum= |Gaius le Roux= |Onbekend= |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> 2894587 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |Let op die verskil tussen die stertvin van die DC-7B (links) en die hoër vin van die DC-7C (regs). Die twee tipes is onderskeidelik die derde en die vierde vliegtuig.= |Gabriel le Roux-versameling= |datum= |Gaius le Roux= |Onbekend= |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{cc-by-sa-4.0}} 9ooscgwlo17dp8ugfa3rzvbhgv9torj 0 460358 2894603 2026-04-17T16:17:56Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2894603 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = EN | status_system = iucn3.1 | name = Skilpadkos | image = | taxon = Cotyledon campanulata | authority = Marloth, (1907) | synonyms =* ''Cotyledon teretifolia'' <small>Thunb.</small> }} Die '''skilpadkos''' (''Cotyledon campanulata'') is 'n [[sukkulent]] tipe struik wat deel van die Crassulaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]], vanaf [[Willowmore]] en [[Graaff-Reinet]] tot in die [[Groot-Visrivier]]vallei, voor. == Galery == <gallery> Cotyledon campanulata (6993396146).jpg Cotyledon campanulata 4949.jpg Cotyledon campanulata Blattdetail.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3834-7 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:272581-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/269ca935-3718-4dd5-ae2a-7e9c2fa59e40 Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Cotyledon|campanulata]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] 294o3kng1loh32ylx9dcrkpczmietab 0 460359 2894606 2026-04-17T16:20:18Z Oesjaar 7467 Aanstuur 2894606 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Cotyledon campanulata]] pl67cdsthq1qegu16v5muo9x91th66y 1 460360 2894607 2026-04-17T16:21:04Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894607 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 460361 2894608 2026-04-17T16:33:32Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2894608 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Cotyledon eliseae | authority = [[Ernst van Jaarsveld|van Jaarsv.]], (1997) | synonyms = }} '''''Cotyledon eliseae''''' is 'n [[sukkulent]] tipe struik wat deel van die Crassulaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] in die [[Gouritsrivier]]vallei op hange voor. Die spesie het 'n [[voorkomsgebied]] van kleiner as 100&nbsp;km² en word as seldsaam beskou. == Galery == <gallery> Cotyledon eliseae WesternCape 4 - Copy.jpg Cotyledon eliseae 02.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3834-97 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:997815-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/7c65e990-93b3-462f-99d0-fba6b46b8bde Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Cotyledon|eliseae]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] [[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]] 2o44w2bsxropbhjarxzox2yqy7d7f12 1 460362 2894610 2026-04-17T16:34:49Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894610 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 460363 2894611 2026-04-17T16:35:14Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894611 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 2894649 2894611 2026-04-17T17:07:08Z Gaius le Roux 203341 /* Die standaard sjabloon wat aan die begin van artikels gebruik word */ nuwe afdeling 2894649 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Die standaard sjabloon wat aan die begin van artikels gebruik word == @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] en ander administrateurs. Die standaard sjabloon wat aan die begin van die verskillende soorte vliegtuie gebruik word, moet asseblief só verander word dat "aantal" nie meer gebruik word nie. "Aantal vliegtuie" moet asseblief na "Getal vliegtuie" verander word. Die verskil tussen die gebruik van "aantal" en "getal" is voorheen bespreek. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:07, 17 April 2026 (UTC) fct4xeox36o1mn5ucvjebjcqh9eom7m 2894656 2894649 2026-04-17T17:18:06Z Oesjaar 7467 /* Die standaard sjabloon wat aan die begin van artikels gebruik word */ Vertaal asb... 2894656 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Die standaard sjabloon wat aan die begin van artikels gebruik word == @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] en ander administrateurs. Die standaard sjabloon wat aan die begin van die verskillende soorte vliegtuie gebruik word, moet asseblief só verander word dat "aantal" nie meer gebruik word nie. "Aantal vliegtuie" moet asseblief na "Getal vliegtuie" verander word. Die verskil tussen die gebruik van "aantal" en "getal" is voorheen bespreek. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:07, 17 April 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]], vertaal asb die Engelse byskrifte van sommige van die foto's. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:17, 17 April 2026 (UTC) doeeovxk169bvvqyedkdyt857kv4xyh 2894659 2894656 2026-04-17T17:28:24Z Gaius le Roux 203341 /* Die standaard sjabloon wat aan die begin van artikels gebruik word */ Antwoord 2894659 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} == Die standaard sjabloon wat aan die begin van artikels gebruik word == @[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]], @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]], @[[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] en ander administrateurs. Die standaard sjabloon wat aan die begin van die verskillende soorte vliegtuie gebruik word, moet asseblief só verander word dat "aantal" nie meer gebruik word nie. "Aantal vliegtuie" moet asseblief na "Getal vliegtuie" verander word. Die verskil tussen die gebruik van "aantal" en "getal" is voorheen bespreek. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:07, 17 April 2026 (UTC) : [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]], vertaal asb die Engelse byskrifte van sommige van die foto's. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:17, 17 April 2026 (UTC) ::@[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar], ek het foto's geskuif en in die proses die Engelse byskrifte vertaal, maar ek sal seker maak. Groete [[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]) 17:28, 17 April 2026 (UTC) 8q97zu9tjdzzfptnjjjtjxbxhyfiini 0 460364 2894614 2026-04-17T16:39:27Z BurgertB 2401 BurgertB het bladsy [[Bvlgari]] na [[Bulgari]] oor 'n aanstuur geskuif 2894614 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Bulgari]] h6atd6snmnuvmcmmspqvzh66jf41aod 1 460365 2894616 2026-04-17T16:39:27Z BurgertB 2401 BurgertB het bladsy [[Bespreking:Bvlgari]] na [[Bespreking:Bulgari]] geskuif 2894616 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Bespreking:Bulgari]] c5m99s6gujzpreco1ce6cuksxzfxd3n 6 460366 2894660 2026-04-17T17:36:00Z Sobaka 328 {{Beeldinligting |beskrywing= Klankgreep Saterdag Ontbyt 11 April 2026 |bron= Radio Laeveld |datum= 17 April 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> 2894660 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= Klankgreep Saterdag Ontbyt 11 April 2026 |bron= Radio Laeveld |datum= 17 April 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-outeur}} mz8tgbbj2md86z6kdeteag8al2d3v78 6 460367 2894662 2026-04-17T17:38:20Z Sobaka 328 {{Beeldinligting |beskrywing= Klankgreep Ommi Tafel 15 April 2026 |bron= Radio Overberg |datum= 17 April 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> 2894662 wikitext text/x-wiki == Opsomming == {{Beeldinligting |beskrywing= Klankgreep Ommi Tafel 15 April 2026 |bron= Radio Overberg |datum= 17 April 2026 |daarsteller= Sobaka |outeur= Sobaka |ander_weergawes= }} <!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --> == Lisensiëring == {{PD-outeur}} fm23wlcsyo1v8usbkq21mm4kvo080a7 0 460368 2894670 2026-04-17T17:45:39Z BurgertB 2401 Nuwe artikel 2894670 wikitext text/x-wiki '''Buiteaardse tale''' is ’n hipotetiese onderwerp aangesien geen tot dusver teëgekom is nie.<ref>{{Cite book|last=Oberhaus|first=Daniel|url=https://books.google.com/books?id=2CWzDwAAQBAJ|title=Extraterrestrial Languages|date=2019-10-22|publisher=The MIT Press|isbn=978-0-262-04306-9|language=en|oclc=1142708941|access-date=2020-03-25|archive-date=2023-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20231029224815/https://books.google.com/books?id=2CWzDwAAQBAJ|url-status=live}}</ref> Die navorsing oor hierdie hipotetiese tale word soms genoem "eksolinguistiek" of "xenolinguistiek". ’n Groep prominente taalkundiges en dierekommunikasiewetenskaplikes, insluitend die [[Amerika]]anse [[Filosofie|filosoof]] Noam Chomsky, het sulke hipotetiese tale ondersoek in die boek ''Xenolinguistics: Towards a Science of Extraterrestrial Language'', geredigeer deur die astrobioloog Douglas Vakoch en die taalkundige Jeffrey Punske.<ref>{{Cite book |title=Xenolinguistics: Towards a Science of Extraterrestrial Language |publisher=Routledge |year=2024 |isbn=978-1-032-39960-7 |editor-last=Vakoch |editor-first=Douglas A. |location=Abingdon, Oxon OX14 4RN |publication-date=2024 |doi=10.4324/9781003352174 |editor-last2=Punske |editor-first2=Jeffrey}}</ref> ==Menings== Die vraag watter vorm buiteaardse tale kan aanneem en die moontlikheid dat mense hulle sal herken en kan vertaal, was deel van taalkunde- en taalstudiekursusse, byvoorbeeld aan die Universiteit van Bowling Green in [[Ohio]], [[VSA]] (2001).<ref name=wells1>[http://personal.bgsu.edu/~swellsj/xenolinguistics/ Kursusnotas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190726062353/http://personal.bgsu.edu/~swellsj/xenolinguistics/ |date=2019-07-26 }} deur assistent-professor [http://personal.bgsu.edu/~swellsj/ Sheri Wells-Jensen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180108010703/http://personal.bgsu.edu/~swellsj/xenolinguistics/ |date=2018-01-08 }}, Bowling Green State University. Besoek op 19 Junie 2017.</ref> Chomsky het volgehou dit sou onmoontlik vir ’n mens wees om ’n buiteaardse taal natuurlik aan te leer omdat dit heel waarskynlik die universele grammatika wat by mense ingebore is, sou oortree. Mense sou ’n vreemde taal op die stadige wyse van ontdekking moet bestudeer, op dieselfde manier as wat wetenskaplikes navorsing oor ingewikkelde onderwerpe doen.<ref>{{cite interview |url=https://chomsky.info/198311__/ |title=Things No Amount of Learning Can Teach |first=Noam |last=Chomsky |authorlink=Noam Chomsky |interviewer=John Gliedman |work=Omni |volume=6:11 |date=November 1983 |access-date=June 19, 2017 |archive-date=May 27, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180527002518/https://chomsky.info/198311__/ |url-status=live }}</ref> Die taalkundige Keren Rice stel voor basiese [[kommunikasie]] tussen [[mens]]e en [[Buiteaardse lewe|buiteaardse wesens]] behoort moontlik te wees, tensy “die dinge wat ons dink algemeen is aan taleplasing in tyd [en] ruimte, praat oor deelnemers, ensovoorts, so radikaal anders is dat die menslike taal geen beginpunt daarvoor bied nie.”<ref>{{Cite web |title = Alien Interpreters: How Linguists Would Talk to Extraterrestrials |url = https://www.scientificamerican.com/article/alien-interpreters-how-linguists-would-talk-to-extraterrestrials/ |website = Scientific American |first = Greg |last = Uyeno |date = September 2, 2016 |access-date = 2018-04-09 |archive-date = 2018-08-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180810072633/https://www.scientificamerican.com/article/alien-interpreters-how-linguists-would-talk-to-extraterrestrials/ |url-status = live }}</ref> Jessica Coon, ’n professor in taalkunde aan die McGill-universiteit in [[Montreal]], is geraadpleeg vir die linguistiese aspek van die rolprent ''Arrival'' van 2016. Hoewel sy erken het die grafiese taal in die rolprent is kuns sonder linguistiese betekenis, het sy gesê die prent is ’n redelik akkurate voorstelling van die benadering wat menslike taalkundiges sou gebruik om ’n buiteaardse taal te probeer verstaan.<ref>{{Cite web |title = 'Arrival' nails how humans might actually talk to aliens, a linguist says |url = http://www.businessinsider.com/alien-language-in-arrival-linguist-2016-11 |first = Gus |last = Lubin |website = Business Insider |date = 21 November 2016 |access-date = 2018-01-19 |archive-date = 2018-01-17 |archive-url = https://web.archive.org/web/20180117031614/http://www.businessinsider.com/alien-language-in-arrival-linguist-2016-11 |url-status = live }}</ref> Laurance Doyle en ander het ’n toepassing van die [[Wet van Zipf]] voorgestel vir die opsporing van ’n vreemde taal in die [[SETI|soektog na buiteaardse intelligensie]].<ref name="doyle2016">{{Cite journal |last1=Doyle |first1=Laurance R. |date=2016-11-18 |title=Why Alien Language Would Stand Out Among All the Noise of the Universe |url=http://cosmos.nautil.us/feature/54/listening-for-extraterrestrial-blah-blah |url-status=dead |journal=Nautilus Quarterly |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200729120031/http://cosmos.nautil.us/feature/54/listening-for-extraterrestrial-blah-blah |archive-date=2020-07-29 |access-date=2020-08-30}}</ref><ref name="kersh2021">{{Cite book |last=Kershenbaum |first=Arik |title=The Zoologist's Guide to the Galaxy: What Animals on Earth Reveal About Aliens--and Ourselves |date=2021-03-16 |publisher=Penguin |isbn=978-1-9848-8197-7 |pages=251–256 |language=en |oclc=1242873084 }}</ref> Solomon W. Golomb het voorgestel kennis oor baie generasies heen sal opgehoop moet word om die vermoë te verkry om radiosenders of ander toestelle te bou wat interstellêre kommunikasie moontlik maak, of enige ander tegnologie. Golomb het verder geredeneer enige wesens wat in staat is om beskawings te bou moet ’n aangebore begrip hê dat inligting sy betekenis behou ongeag wie dit uitspreek, aangesien dit vereis dat dié wat kennis van ander leer dit kan bly oordra selfs nadat diegene wat die kennis oorspronklik geskep het, dood is. Volgens Golomb sou hierdie vermoë, as ’n noodsaaklike voorwaarde vir die opbou van inligting tot kultuur, aangebore moet wees aangesien iets wat nodig is om kultuur van die begin af te vorm nie ’n gevolg van kultuur kan wees nie. Golomb het aangevoer dit sou ’n gemeenskaplike linguistiese grondslag skep wat mense sou help om buitenaardse tale te leer.<ref>{{Cite journal |last=Golomb |first=Solomon W. |year=1968 |title=Extraterrestrial Linguistics |work=Word Ways |volume=1 |issue=4 <!--|article=5--> |url=https://digitalcommons.butler.edu/wordways/vol1/iss4/5}}</ref> ==Sien ook== * [[Dieretaal]] ==Verwysings== {{Verwysings|3}} ==Skakels== {{vertaaluit| taalafk = en | il = Alien language}} {{Normdata}} [[Kategorie:Tale]] [[Kategorie:Buiteaardse lewe]] b1awlwvqsw8nq12rfgy3ypz5psuopad 0 460369 2894680 2026-04-17T18:00:04Z SpesBona 2720 Nuwe artikel 2894680 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =मराठा साम्राज्य<br />''Maratha Samrajya'' ([[Marathi]]) |gewone_lang_naam =''Maratharyk'' |gewone_naam =Maratharyk |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Indië, Pakistan |era =Nuwe Tyd |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Maratharyk |bestaanstydperk =1674–1818 |jaar_begin =1674 |jaar_einde =1818 |datum_begin =[[1680]]–[[1707]] |datum_einde =[[1818]] |gebeurtenis_begin =Decca-oorloë |gebeurtenis_einde =Derde Anglo-Maratha-oorlog |gebeurtenis1 =Aanwysing van Balaji Vishwanath as Peshwa |datum_gebeurtenis1 =[[16 November]] [[1713]]<ref>{{en}} {{cite book|last1=Haig L|first1=t-Colonel Sir Wolseley|title=The Cambridge History of India – Turks and Afghans|volume=3|date=1967|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge UK|isbn=978-1-343-88457-1|pages=394|url=https://books.google.com/books?id=yoI8AAAAIAAJ&q=%22SAyYID+BROTHERS%22+balaji+vishwanath&pg=PA1|accessdate=12 Mei 2017}}</ref> |gebeurtenis2 =Verdrag van Bhopal |datum_gebeurtenis2 =[[7 Januarie]] [[1738]] |gebeurtenis3 =Afghanistan-Maratha-oorlog |datum_gebeurtenis3 =[[8 Maart]] [[1758]]–[[14 Januarie]] [[1761]] |gebeurtenis4 =Maratha-Mysore-oorloë |datum_gebeurtenis4 =Augustus [[1768]]–April [[1787]] |gebeurtenis_voor =Kroning van [[Shivaji]] |datum_voor =[[6 Junie]] [[1674]] |gebeurtenis_na =Ontbinding van die Maratha's |datum_na =[[1818]] |v1 =Sultanaat Bijapur |vlag_v1 =Flag of the Bijapur Sultanate.png |v2 =Mogolryk |vlag_v2 =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |v3 = |vlag_v3 = |v4 = |vlag_v4 = |v5 = |vlag_v5 = |n1 =Brits-Indië |vlag_n1 =British Raj Red Ensign.svg |n2 = |vlag_n2 = |n3 = |vlag_n3 = |n4 = |vlag_n4 = |n5 = |vlag_n5 = |beeld_vlag =Flag of the Maratha Empire.svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen =Seal of Shivaji.png |wapen = Wapen van Indië |beeld_kaart =India1760 1905.jpg |beeld_kaart_byskrif =Die Maratharyk (geel) in 1760 |nasionale_leuse =''Hara Hara Mahadeva''<ref>{{en}} {{cite book |last=Madan |first=T. N. |url=https://books.google.com/books?id=1_qMH9PY9fQC&pg=PA360 |title=Way of Life: King, Householder, Renouncer : Essays in Honour of Louis Dumont |date=1988 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-0527-9 |page=360}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chattopadhyaya |first=Sudhakar |url=https://books.google.com/books?id=CmaewdodLZQC&pg=PA75 |title=Reflections on the Tantras |date=1978 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0691-7 |page=75}}</ref><br /><small>[[Marathi]] vir: "Lofprysinge aan [[Shiva|Mahadeva]]")</small> |nasionale_volkslied = |wetgewer=Ashta Pradhan |godsdiens=[[Hindoeïsme]] |hoofstad ='''Koninklike setel''':<br />[[Raigad]] (1674–1708, ''de jure'')<br />[[Jinji]] (1691–1698, ''de facto'')<br />[[Satara, Indië|Satara]] (1708–1818)<br />'''Peshwa-setel''':<br />[[Pune|Poona]] (1728–1818) |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Marathi]] (hof en letterkunde)<br />[[Sanskrit]] (godsdiens) |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Chhatrapati |leier1 =Shivaji I <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1674–1680 |leier2 =Pratap Singh <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1808–1818 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = Peshwa |verteenwoordiger1 = Moropant Pingle <small>(eerste)</small> |jaar_verteenwoordiger1=1674–1683 |verteenwoordiger2 =Baji Rao II <small>(laaste)</small> |jaar_verteenwoordiger2 =1803–1818 |verteenwoordiger3 =Nana Saheb (aanspraakmaker) |jaar_verteenwoordiger3 =1858–1859 |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1760<ref>{{en}} {{cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94}}</ref> |stat_bev1 = |stat_opp1 =2500000 |bev_digtheid1 = |stat_jaar2 = |stat_bev2 = |stat_opp2 = |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 = |stat_bev3 = |stat_opp3 = |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 = |stat_bev4 = |stat_opp4 = |bev_digtheid4 = |geldeenheid =Rupee, Paisa, Shivrai |nota= }} Die '''Maratharyk''' ([[Marathi]]: [məˈɾaːʈʰaː]),<ref>{{en}} {{citation |last=O'Hanlon |first=Rosalind |title=Maratha Empire |date=2016 |encyclopedia=The Encyclopedia of Empire |pages=1–7 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781118455074.wbeoe357 |publisher=John Wiley & Sons, Ltd |doi= 10.1002/9781118455074.wbeoe357|isbn=978-1-118-45507-4}}</ref><ref>{{en}} {{citation |last=Guha |first=Sumit |title=The Maratha Empire |date=23 Desember 2019 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Asian History |url=https://oxfordre.com/asianhistory/display/10.1093/acrefore/9780190277727.001.0001/acrefore-9780190277727-e-356 |isbn=978-0-19-027772-7}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Vendell |first=Dominic |date=26 November 2021 |title=Transacting Politics in the Maratha Empire: An Agreement between Friends, 1795 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |volume=64 |issue=5–6 |pages=826–863 |doi=10.1163/15685209-12341554 |issn=1568-5209 |hdl=10871/125607}}</ref> oftewel die '''Maratha-konfederasie''', was 'n vroegmoderne politieke entiteit op die [[Indiese subkontinent]]. Oor die grootste deel van sy bestaan het dit uit die ryke van die [[Peshwa]] en vier groot onafhanklike Marathastate bestaan<ref>{{en}} {{cite book|title=Western India in the Nineteenth Century: A Study in the Social History of Maharashtra|first=Ravinder|last=Kumar|date=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-135-03146-6 |url=https://books.google.com/books?id=1djYAQAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|last=Kantak|first=M. R. |title=The First Anglo-Maratha War, 1774–1783: A Military Study of Major Battles|url=https://books.google.com/books?id=cdXnVOKKkssC&pg=PA10|year=1993|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-696-1 |pages=24}}</ref> onder die nominelle leierskap van eersgenoemde en nominelle lojaliteit aan die Chhatrapati's wat opvolgers van [[Shivaji]] was. [[Lêer:Thomas Daniell, Sir Charles Warre Malet, Concluding a Treaty in 1790 in Durbar with the Peshwa of the Maratha Empire.jpg|duimnael|links|Peshwa Madhavrao II in sy hof in 1790, waar hy 'n verdrag met die Britte gesluit het]] Die Maratha's was 'n [[Marathi]]-sprekende krygergroep vanuit die westelike Deccan-hoogland (die huidige Indiese deelstaat [[Maharashtra]]) wat na vore getree het onder die leierskap van [[Shivaji]] (in die 17de eeu), nadat hy in opstand gekom het teen die [[Sultanaat Bijapur]] en die [[Mogolryk]] om die ''Hindavi Swarajya'' ([[selfbeskikking]] van [[Hindoeïsme|Hindoes]]) te verwerklik.<ref>{{en}} {{cite book |title=Shivaji |page=98 |isbn=81-237-0647-2 |publisher=National Book Trust |url=https://books.google.com/books?id=_Rcfbh5e1_sC |first=Setumadhavarao S. |last=Pagdi |year=1993}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Vijayanagara voices: exploring South Indian history and Hindu literature |last=Jackson |first=William Joseph |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |year=2005 |isbn=978-0-7546-3950-3 |url=https://books.google.com/books?id=PxvDNBc4qwUC&pg=PA38 |page=38}}</ref> Die Mogolkeiser [[Aurangzeb]] se godsdienstige beleid het nie-Moslems vervreemd laat voel en ná die Maratha-opstand was hy 'n groot hoeveelheid van sy manne en skatte kwyt.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Osborne |first=Eric W. |date=3 Julie 2020 |title=The Ulcer of the Mughal Empire: Mughals and Marathas, 1680–1707 |url=https://doi.org/10.1080/09592318.2020.1764711 |journal=Small Wars & Insurgencies |volume=31 |issue=5 |pages=988–1009 |doi=10.1080/09592318.2020.1764711 |s2cid=221060782 |issn=0959-2318}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last1=Clingingsmith |first1=David |last2=Williamson |first2=Jeffrey G. |date=1 Julie 2008 |title=Deindustrialization in 18th and 19th century India: Mughal decline, climate shocks and British industrial ascent |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0014498307000447 |journal=Explorations in Economic History |volume=45 |issue=3 |pages=209–234 |doi=10.1016/j.eeh.2007.11.002 |issn=0014-4983}}</ref> Die Maratha-regering het ook krygers, administrateur en ander [[adel]]likes van ander [[Marathi's|Marathi-groepe]] ingesluit.<ref name="kantak78">{{en}} {{cite journal |last=Kantak |first=M.R. |title=The Political Role of Different Hindu Castes and Communities in Maharashtra in the Foundation of the Shivaji's Swarajya |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |date=1978 |volume=38 |issue=1 |page=44 |jstor=42931051}}</ref> Shivaji se monargie, waarna as die Maratha-koninkryk verwys word,<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra |url=https://books.google.com/books?id=Y-kanqrtVhYC&dq=%22maratha+kingdom%22&pg=PA1 |title=Anglo-Maratha Relations, 1785–96 |volume=2 |date=1994 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7154-789-0}}</ref> is in die 18de eeu onder die leierskap van Peshwa [[Bajirao I]] tot 'n groot ryk uitgebrei. Soortgelyk aan ander destydse Indiese entiteite het die Maratha's onder [[Shahu I]] die Mogolkeiser as hul nominelle [[Susereiniteit|suserein]] erken, hoewel in praktyk groot dele van die Mogolbeleid tussen 1737 en 1803 deur die Maratha's beheer is.<ref>{{en}} {{cite book|title=The Raj and the Rajas : Money and Coinage in Colonial India|last=Garg|first=Sanjay|date=2022|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-00-082889-4 |url=https://books.google.com/books?id=0MudEAAAQBAJ}}</ref></ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005|publisher=Sterling|isbn=978-1-932705-54-6}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chaurasia |first=R.S. |year=2004 |title=History of the Marathas |publisher=Atlantic |location=Nieu-Delhi |isbn=978-81-269-0394-8 |url=https://books.google.com/books?id=D_v3Y7hns8QC |page=12}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author1=Vincent A. Smith |title=The Oxford History of India, Edited by Percival Spear |date=1981 |publisher=Oxford University Press |page=492 |url=https://books.google.com/books?id=eev7zQEACAAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Gokhale |first=Sandhya |url=https://books.google.com/books?id=Ez4wAQAAIAAJ |title=The Chitpavans: Social Ascendancy of a Creative Minority in Maharashtra, 1818–1918 |date=2008 |publisher=Shubhi Publications |isbn=978-81-8290-132-2 |page=82}}</ref> Ná Aurangzeb se dood in 1707 het Shivaji se kleinseun, Shahu, onder die leierskap van Peshwa Bajirao die Maratha-mag herleef en baie gesag aan die Bhat-familie toevertrou, wat erflike peshwas ([[eerste minister]]s) geword het [[peshwa]]s. Ná sy dood in 1749 het hulle as 't ware die leiers geword. Die gesaghebbende Maratha-families – Scindia, Holkar, Bhonsle en Gaekwad – het hulle veroweringe na die noordelike en sentrale Indië uitgebrei en meer onafhanklikheid verkry. Die Maratha's se vinnige uitbreiding is stopgesit nadat hulle in 1761 tydens die veldslag van Panipat deur die [[Durraniryk]] verslaan is. Onder die leierskap van Peshwa [[Madhavrao I]] het die Maratha's tien jaar later egter daarin geslag om die meeste van hul verlore grondgebied te herwin.<ref>{{en}} {{cite book |url=https://books.google.de/books?id=uPq640stHJ0C&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |title=The Great Maratha: Mahadaji Scindia |first=N. G. |last=Rathod}}</ref> Met sy dood het die Peshwa's se effektiewe gesag oor ander opperhoofde in die ryk uiteindelik tot 'n einde gekom.<ref>{{en}} {{cite book |last=Ghosh |first=D.K. Ed |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.149767 |title=A Comprehensive History Of India Vol. 9 |pages=512–523}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |publisher=New Cambridge History of India |url=http://archive.org/details/the-marathas-1600-1818-cambridge-history-of-india-vol.-2-part-4 |title=The Marathas – Cambridge History of India (Vol. 2, Part 4)}}</ref><ref name="Britannica">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}}</ref> Nadat hy in 1802 deur die Holkar-dinastie verslaan is, het Peshwa [[Baji Rao II]] beskerming gesoek deur die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]], wat in 1818 die konfederasie met hul ingryping ná die Tweede en Derde Anglo-Maratha-oorloë vernietig het. Die Maratha-staat se struktuur was 'n konfederasie van vier leiers onder leierskap van die Peshwa in [[Pune|Poona]] (nou Pune) in Wes-Indië. Hulle was die Scindia, die Gaekwad in [[Vadodara|Baroda]], die Holkar in [[Indore]] en die Bhonsle in [[Nagpur]].<ref>{{en}} {{cite journal |last=Goswami |first=Arunansh |date=1 Desember 2023 |title=Maharaja's German: Anthony Pohlmann in India. – EBSCOhost |url=https://openurl.ebsco.com/EPDB:gcd:15:32406799/detailv2?sid=ebsco:plink:scholar&id=ebsco:gcd:175632507&crl=c&link_origin=scholar.google.com |accessdate=16 Mei 2025 |website=openurl.ebsco.com |issue=160 |page=48}}</ref><ref name="Britannica" /> Die grense van die konfederasie het ná die Slag van Bhopal in 1737 vanuit die huidige deelstaat [[Maharashtra]]<ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005 |publisher=Sterling |isbn=978-1-932705-54-6 |page=204}}</ref> in die suide tot [[Gwalior]] in die noorde, tot [[Odisha]] in die ooste<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra Nath |title=An Advanced History of Modern India |url=https://books.google.com/books?id=bXWiACEwPR8C&pg=PA1941-IA82 |year=2010 |publisher=Macmillan India |isbn=978-0-230-32885-3 |page=16}}</ref> oftewel 'n derde (2,5&nbsp;miljoenkm²) van die Indiese subkontinent.<ref>{{en}} {{cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D.|title=East-West Orientation of Historical Empires and Modern States|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|year=2006|page=222–223|issn=1076-156X|doi=10.5195/JWSR.2006.369}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Maratha Empire|Maratharyk}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] 06onnqhrsw7yiowfh3v85hyat84t7lj 2894694 2894680 2026-04-17T19:30:28Z SpesBona 2720 + Prent & Opruim 2894694 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =मराठा साम्राज्य<br />''Maratha Samrajya'' ([[Marathi]]) |gewone_lang_naam =''Maratharyk'' |gewone_naam =Maratharyk |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Indië, Pakistan |era =Nuwe Tyd |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Maratharyk |bestaanstydperk =1674–1818 |jaar_begin =1674 |jaar_einde =1818 |datum_begin =[[1680]]–[[1707]] |datum_einde =[[1818]] |gebeurtenis_begin =Decca-oorloë |gebeurtenis_einde =Derde Anglo-Maratha-oorlog |gebeurtenis1 =Aanwysing van Balaji Vishwanath as Peshwa |datum_gebeurtenis1 =[[16 November]] [[1713]]<ref>{{en}} {{cite book|last1=Haig L|first1=t-Colonel Sir Wolseley|title=The Cambridge History of India – Turks and Afghans|volume=3|date=1967|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge UK|isbn=978-1-343-88457-1|pages=394|url=https://books.google.com/books?id=yoI8AAAAIAAJ&q=%22SAyYID+BROTHERS%22+balaji+vishwanath&pg=PA1|accessdate=12 Mei 2017}}</ref> |gebeurtenis2 =Verdrag van Bhopal |datum_gebeurtenis2 =[[7 Januarie]] [[1738]] |gebeurtenis3 =Afghanistan-Maratha-oorlog |datum_gebeurtenis3 =[[8 Maart]] [[1758]]–[[14 Januarie]] [[1761]] |gebeurtenis4 =Maratha-Mysore-oorloë |datum_gebeurtenis4 =Augustus [[1768]]–April [[1787]] |gebeurtenis_voor =Kroning van Shivaji |datum_voor =[[6 Junie]] [[1674]] |gebeurtenis_na =Ontbinding van die Maratha's |datum_na =[[1818]] |v1 =Sultanaat Bijapur |vlag_v1 =Flag of the Bijapur Sultanate.png |v2 =Mogolryk |vlag_v2 =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |v3 = |vlag_v3 = |v4 = |vlag_v4 = |v5 = |vlag_v5 = |n1 =Brits-Indië |vlag_n1 =British Raj Red Ensign.svg |n2 = |vlag_n2 = |n3 = |vlag_n3 = |n4 = |vlag_n4 = |n5 = |vlag_n5 = |beeld_vlag =Flag of the Maratha Empire.svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen =Seal of Shivaji.png |wapen = Wapen van Indië |beeld_kaart =India1760 1905.jpg |beeld_kaart_byskrif =Die Maratharyk (geel) in 1760 |nasionale_leuse =''Hara Hara Mahadeva''<ref>{{en}} {{cite book |last=Madan |first=T. N. |url=https://books.google.com/books?id=1_qMH9PY9fQC&pg=PA360 |title=Way of Life: King, Householder, Renouncer : Essays in Honour of Louis Dumont |date=1988 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-0527-9 |page=360}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chattopadhyaya |first=Sudhakar |url=https://books.google.com/books?id=CmaewdodLZQC&pg=PA75 |title=Reflections on the Tantras |date=1978 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0691-7 |page=75}}</ref><br /><small>[[Marathi]] vir: "Lofprysinge aan [[Shiva|Mahadeva]]")</small> |nasionale_volkslied = |wetgewer=Ashta Pradhan |godsdiens=[[Hindoeïsme]] en ander [[Indiese gelowe]] |hoofstad ='''Koninklike setel''':<br />[[Raigad]] (1674–1708, ''de jure'')<br />[[Jinji]] (1691–1698, ''de facto'')<br />[[Satara, Indië|Satara]] (1708–1818)<br />'''Peshwa-setel''':<br />[[Pune|Poona]] (1728–1818) |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Marathi]] (hof en letterkunde)<br />[[Sanskrit]] (godsdiens) |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Chhatrapati |leier1 =Shivaji I <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1674–1680 |leier2 =Pratap Singh <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1808–1818 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = Peshwa |verteenwoordiger1 = Moropant Pingle <small>(eerste)</small> |jaar_verteenwoordiger1=1674–1683 |verteenwoordiger2 =Baji Rao II <small>(laaste)</small> |jaar_verteenwoordiger2 =1803–1818 |verteenwoordiger3 =Nana Saheb (aanspraakmaker) |jaar_verteenwoordiger3 =1858–1859 |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1760<ref>{{en}} {{cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94}}</ref> |stat_bev1 = |stat_opp1 =2500000 |bev_digtheid1 = |stat_jaar2 = |stat_bev2 = |stat_opp2 = |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 = |stat_bev3 = |stat_opp3 = |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 = |stat_bev4 = |stat_opp4 = |bev_digtheid4 = |geldeenheid =Rupee, Paisa, Shivrai |nota= }} Die '''Maratharyk''' ([[Marathi]]: [məˈɾaːʈʰaː]),<ref>{{en}} {{citation |last=O'Hanlon |first=Rosalind |title=Maratha Empire |date=2016 |encyclopedia=The Encyclopedia of Empire |pages=1–7 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781118455074.wbeoe357 |publisher=John Wiley & Sons, Ltd |doi= 10.1002/9781118455074.wbeoe357|isbn=978-1-118-45507-4}}</ref><ref>{{en}} {{citation |last=Guha |first=Sumit |title=The Maratha Empire |date=23 Desember 2019 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Asian History |url=https://oxfordre.com/asianhistory/display/10.1093/acrefore/9780190277727.001.0001/acrefore-9780190277727-e-356 |isbn=978-0-19-027772-7}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Vendell |first=Dominic |date=26 November 2021 |title=Transacting Politics in the Maratha Empire: An Agreement between Friends, 1795 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |volume=64 |issue=5–6 |pages=826–863 |doi=10.1163/15685209-12341554 |issn=1568-5209 |hdl=10871/125607}}</ref> oftewel die '''Maratha-konfederasie''', was 'n vroegmoderne politieke entiteit op die [[Indiese subkontinent]]. Oor die grootste deel van sy bestaan het dit uit die ryke van die [[Peshwa]] en vier groot onafhanklike Marathastate bestaan<ref>{{en}} {{cite book|title=Western India in the Nineteenth Century: A Study in the Social History of Maharashtra|first=Ravinder|last=Kumar|date=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-135-03146-6 |url=https://books.google.com/books?id=1djYAQAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|last=Kantak|first=M. R. |title=The First Anglo-Maratha War, 1774–1783: A Military Study of Major Battles|url=https://books.google.com/books?id=cdXnVOKKkssC&pg=PA10|year=1993|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-696-1 |pages=24}}</ref> onder die nominelle leierskap van eersgenoemde en nominelle lojaliteit aan die Chhatrapati's wat opvolgers van [[Shivaji]] was. [[Lêer:Maratha darbar.jpg|duimnael|links|'n Maratha-darbar of hof]] [[Lêer:Thomas Daniell, Sir Charles Warre Malet, Concluding a Treaty in 1790 in Durbar with the Peshwa of the Maratha Empire.jpg|duimnael|links|Peshwa Madhavrao II in sy hof in 1790, waar hy 'n verdrag met die Britte gesluit het]] Die Maratha's was 'n [[Marathi]]-sprekende krygergroep vanuit die westelike Deccan-hoogland (die huidige Indiese deelstaat [[Maharashtra]]) wat na vore getree het onder die leierskap van Shivaji (in die 17de eeu), nadat hy in opstand gekom het teen die [[Sultanaat Bijapur]] en die [[Mogolryk]] om die ''Hindavi Swarajya'' ([[selfbeskikking]] van [[Hindoeïsme|Hindoes]]) te verwerklik.<ref>{{en}} {{cite book |title=Shivaji |page=98 |isbn=81-237-0647-2 |publisher=National Book Trust |url=https://books.google.com/books?id=_Rcfbh5e1_sC |first=Setumadhavarao S. |last=Pagdi |year=1993}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Vijayanagara voices: exploring South Indian history and Hindu literature |last=Jackson |first=William Joseph |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |year=2005 |isbn=978-0-7546-3950-3 |url=https://books.google.com/books?id=PxvDNBc4qwUC&pg=PA38 |page=38}}</ref> Die Mogolkeiser [[Aurangzeb]] se godsdienstige beleid het nie-Moslems vervreemd laat voel en ná die Maratha-opstand was hy 'n groot hoeveelheid van sy manne en skatte kwyt.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Osborne |first=Eric W. |date=3 Julie 2020 |title=The Ulcer of the Mughal Empire: Mughals and Marathas, 1680–1707 |url=https://doi.org/10.1080/09592318.2020.1764711 |journal=Small Wars & Insurgencies |volume=31 |issue=5 |pages=988–1009 |doi=10.1080/09592318.2020.1764711 |s2cid=221060782 |issn=0959-2318}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last1=Clingingsmith |first1=David |last2=Williamson |first2=Jeffrey G. |date=1 Julie 2008 |title=Deindustrialization in 18th and 19th century India: Mughal decline, climate shocks and British industrial ascent |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0014498307000447 |journal=Explorations in Economic History |volume=45 |issue=3 |pages=209–234 |doi=10.1016/j.eeh.2007.11.002 |issn=0014-4983}}</ref> Die Maratha-regering het ook krygers, administrateur en ander [[adel]]likes van ander [[Marathi's|Marathi-groepe]] ingesluit.<ref name="kantak78">{{en}} {{cite journal |last=Kantak |first=M.R. |title=The Political Role of Different Hindu Castes and Communities in Maharashtra in the Foundation of the Shivaji's Swarajya |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |date=1978 |volume=38 |issue=1 |page=44 |jstor=42931051}}</ref> Shivaji se monargie, waarna as die Maratha-koninkryk verwys word,<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra |url=https://books.google.com/books?id=Y-kanqrtVhYC&dq=%22maratha+kingdom%22&pg=PA1 |title=Anglo-Maratha Relations, 1785–96 |volume=2 |date=1994 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7154-789-0}}</ref> is in die 18de eeu onder die leierskap van Peshwa [[Bajirao I]] tot 'n groot ryk uitgebrei. Soortgelyk aan ander destydse Indiese entiteite het die Maratha's onder [[Shahu I]] die Mogolkeiser as hul nominelle [[Susereiniteit|suserein]] erken, hoewel in praktyk groot dele van die Mogolbeleid tussen 1737 en 1803 deur die Maratha's beheer is.<ref>{{en}} {{cite book|title=The Raj and the Rajas : Money and Coinage in Colonial India|last=Garg|first=Sanjay|date=2022|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-00-082889-4 |url=https://books.google.com/books?id=0MudEAAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005|publisher=Sterling|isbn=978-1-932705-54-6}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chaurasia |first=R.S. |year=2004 |title=History of the Marathas |publisher=Atlantic |location=Nieu-Delhi |isbn=978-81-269-0394-8 |url=https://books.google.com/books?id=D_v3Y7hns8QC |page=12}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author1=Vincent A. Smith |title=The Oxford History of India, Edited by Percival Spear |date=1981 |publisher=Oxford University Press |page=492 |url=https://books.google.com/books?id=eev7zQEACAAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Gokhale |first=Sandhya |url=https://books.google.com/books?id=Ez4wAQAAIAAJ |title=The Chitpavans: Social Ascendancy of a Creative Minority in Maharashtra, 1818–1918 |date=2008 |publisher=Shubhi Publications |isbn=978-81-8290-132-2 |page=82}}</ref> Ná Aurangzeb se dood in 1707 het Shivaji se kleinseun, Shahu, onder die leierskap van Peshwa Bajirao die Maratha-mag herleef en baie gesag aan die Bhat-familie toevertrou, wat erflike peshwas ([[eerste minister]]s) geword het [[peshwa]]s. Ná sy dood in 1749 het hulle as 't ware die leiers geword. Die gesaghebbende Maratha-families – Scindia, Holkar, Bhonsle en Gaekwad – het hulle veroweringe na die noordelike en sentrale Indië uitgebrei en meer onafhanklikheid verkry. Die Maratha's se vinnige uitbreiding is stopgesit nadat hulle in 1761 tydens die veldslag van Panipat deur die [[Durraniryk]] verslaan is. Onder die leierskap van Peshwa [[Madhavrao I]] het die Maratha's tien jaar later egter daarin geslag om die meeste van hul verlore grondgebied te herwin.<ref>{{en}} {{cite book |url=https://books.google.de/books?id=uPq640stHJ0C&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |title=The Great Maratha: Mahadaji Scindia |first=N. G. |last=Rathod}}</ref> Met sy dood het die Peshwa's se effektiewe gesag oor ander opperhoofde in die ryk uiteindelik tot 'n einde gekom.<ref>{{en}} {{cite book |last=Ghosh |first=D.K. Ed |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.149767 |title=A Comprehensive History Of India Vol. 9 |pages=512–523}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |publisher=New Cambridge History of India |url=http://archive.org/details/the-marathas-1600-1818-cambridge-history-of-india-vol.-2-part-4 |title=The Marathas – Cambridge History of India (Vol. 2, Part 4)}}</ref><ref name="Britannica">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}}</ref> Nadat hy in 1802 deur die Holkar-dinastie verslaan is, het Peshwa [[Baji Rao II]] beskerming gesoek deur die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]], wat in 1818 die konfederasie met hul ingryping ná die Tweede en Derde Anglo-Maratha-oorloë vernietig het. Die Maratha-staat se struktuur was 'n konfederasie van vier leiers onder leierskap van die Peshwa in [[Pune|Poona]] (nou Pune) in Wes-Indië. Hulle was die Scindia, die Gaekwad in [[Vadodara|Baroda]], die Holkar in [[Indore]] en die Bhonsle in [[Nagpur]].<ref>{{en}} {{cite journal |last=Goswami |first=Arunansh |date=1 Desember 2023 |title=Maharaja's German: Anthony Pohlmann in India. – EBSCOhost |url=https://openurl.ebsco.com/EPDB:gcd:15:32406799/detailv2?sid=ebsco:plink:scholar&id=ebsco:gcd:175632507&crl=c&link_origin=scholar.google.com |accessdate=16 Mei 2025 |website=openurl.ebsco.com |issue=160 |page=48}}</ref><ref name="Britannica" /> Die grense van die konfederasie het ná die Slag van Bhopal in 1737 vanuit die huidige deelstaat [[Maharashtra]]<ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005 |publisher=Sterling |isbn=978-1-932705-54-6 |page=204}}</ref> in die suide tot [[Gwalior]] in die noorde, tot [[Odisha]] in die ooste<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra Nath |title=An Advanced History of Modern India |url=https://books.google.com/books?id=bXWiACEwPR8C&pg=PA1941-IA82 |year=2010 |publisher=Macmillan India |isbn=978-0-230-32885-3 |page=16}}</ref> oftewel 'n derde (2,5&nbsp;miljoen&nbsp;km²) van die Indiese subkontinent.<ref>{{en}} {{cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D.|title=East-West Orientation of Historical Empires and Modern States|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|year=2006|page=222–223|issn=1076-156X|doi=10.5195/JWSR.2006.369}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Maratha Empire|Maratharyk}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] d77be2tg90sronatghx3wfmlkxqnq3w 2894696 2894694 2026-04-17T19:38:46Z BurgertB 2401 Paar goed 2894696 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =मराठा साम्राज्य<br />''Maratha Samrajya'' ([[Marathi]]) |gewone_lang_naam =''Maratharyk'' |gewone_naam =Maratharyk |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Indië, Pakistan |era =Nuwe Tyd |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Maratharyk |bestaanstydperk =1674–1818 |jaar_begin =1674 |jaar_einde =1818 |datum_begin =[[1680]]–[[1707]] |datum_einde =[[1818]] |gebeurtenis_begin =Decca-oorloë |gebeurtenis_einde =Derde Anglo-Maratha-oorlog |gebeurtenis1 =Aanwysing van Balaji Vishwanath as peshwa |datum_gebeurtenis1 =[[16 November]] [[1713]]<ref>{{en}} {{cite book|last1=Haig L|first1=t-Colonel Sir Wolseley|title=The Cambridge History of India – Turks and Afghans|volume=3|date=1967|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge UK|isbn=978-1-343-88457-1|pages=394|url=https://books.google.com/books?id=yoI8AAAAIAAJ&q=%22SAyYID+BROTHERS%22+balaji+vishwanath&pg=PA1|accessdate=12 Mei 2017}}</ref> |gebeurtenis2 =Verdrag van Bhopal |datum_gebeurtenis2 =[[7 Januarie]] [[1738]] |gebeurtenis3 =Afghanistan-Maratha-oorlog |datum_gebeurtenis3 =[[8 Maart]] [[1758]]–[[14 Januarie]] [[1761]] |gebeurtenis4 =Maratha-Mysore-oorloë |datum_gebeurtenis4 =Augustus [[1768]]–April [[1787]] |gebeurtenis_voor =Kroning van Shivaji |datum_voor =[[6 Junie]] [[1674]] |gebeurtenis_na =Ontbinding van die Maratha's |datum_na =[[1818]] |v1 =Sultanaat Bijapur |vlag_v1 =Flag of the Bijapur Sultanate.png |v2 =Mogolryk |vlag_v2 =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |v3 = |vlag_v3 = |v4 = |vlag_v4 = |v5 = |vlag_v5 = |n1 =Brits-Indië |vlag_n1 =British Raj Red Ensign.svg |n2 = |vlag_n2 = |n3 = |vlag_n3 = |n4 = |vlag_n4 = |n5 = |vlag_n5 = |beeld_vlag =Flag of the Maratha Empire.svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen =Seal of Shivaji.png |wapen = Wapen van Indië |beeld_kaart =India1760 1905.jpg |beeld_kaart_byskrif =Die Maratharyk (geel) in 1760 |nasionale_leuse =''Hara Hara Mahadeva''<ref>{{en}} {{cite book |last=Madan |first=T. N. |url=https://books.google.com/books?id=1_qMH9PY9fQC&pg=PA360 |title=Way of Life: King, Householder, Renouncer : Essays in Honour of Louis Dumont |date=1988 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-0527-9 |page=360}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chattopadhyaya |first=Sudhakar |url=https://books.google.com/books?id=CmaewdodLZQC&pg=PA75 |title=Reflections on the Tantras |date=1978 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0691-7 |page=75}}</ref><br /><small>[[Marathi]] vir: "Lofprysinge aan [[Shiva|Mahadeva]]")</small> |nasionale_volkslied = |wetgewer=Ashta Pradhan |godsdiens=[[Hindoeïsme]] en ander [[Indiese gelowe]] |hoofstad ='''Koninklike setel''':<br />[[Raigad]] (1674–1708, ''de jure'')<br />[[Jinji]] (1691–1698, ''de facto'')<br />[[Satara, Indië|Satara]] (1708–1818)<br />'''Peshwa-setel''':<br />[[Pune|Poona]] (1728–1818) |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Marathi]] (hof en letterkunde)<br />[[Sanskrit]] (godsdiens) |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Chhatrapati |leier1 =Shivaji I <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1674–1680 |leier2 =Pratap Singh <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1808–1818 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = Peshwa |verteenwoordiger1 = Moropant Pingle <small>(eerste)</small> |jaar_verteenwoordiger1=1674–1683 |verteenwoordiger2 =Baji Rao II <small>(laaste)</small> |jaar_verteenwoordiger2 =1803–1818 |verteenwoordiger3 =Nana Saheb (aanspraakmaker) |jaar_verteenwoordiger3 =1858–1859 |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1760<ref>{{en}} {{cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94}}</ref> |stat_bev1 = |stat_opp1 =2500000 |bev_digtheid1 = |stat_jaar2 = |stat_bev2 = |stat_opp2 = |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 = |stat_bev3 = |stat_opp3 = |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 = |stat_bev4 = |stat_opp4 = |bev_digtheid4 = |geldeenheid =Rupee, Paisa, Shivrai |nota= }} Die '''Maratharyk''' ([[Marathi]]: [məˈɾaːʈʰaː]),<ref>{{en}} {{citation |last=O'Hanlon |first=Rosalind |title=Maratha Empire |date=2016 |encyclopedia=The Encyclopedia of Empire |pages=1–7 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781118455074.wbeoe357 |publisher=John Wiley & Sons, Ltd |doi= 10.1002/9781118455074.wbeoe357|isbn=978-1-118-45507-4}}</ref><ref>{{en}} {{citation |last=Guha |first=Sumit |title=The Maratha Empire |date=23 Desember 2019 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Asian History |url=https://oxfordre.com/asianhistory/display/10.1093/acrefore/9780190277727.001.0001/acrefore-9780190277727-e-356 |isbn=978-0-19-027772-7}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Vendell |first=Dominic |date=26 November 2021 |title=Transacting Politics in the Maratha Empire: An Agreement between Friends, 1795 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |volume=64 |issue=5–6 |pages=826–863 |doi=10.1163/15685209-12341554 |issn=1568-5209 |hdl=10871/125607}}</ref> oftewel die '''Maratha-konfederasie''', was 'n vroegmoderne politieke entiteit op die [[Indiese subkontinent]]. Oor die grootste deel van sy bestaan het dit uit die ryke van die [[peshwa]] en vier groot onafhanklike Marathastate bestaan<ref>{{en}} {{cite book|title=Western India in the Nineteenth Century: A Study in the Social History of Maharashtra|first=Ravinder|last=Kumar|date=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-135-03146-6 |url=https://books.google.com/books?id=1djYAQAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|last=Kantak|first=M. R. |title=The First Anglo-Maratha War, 1774–1783: A Military Study of Major Battles|url=https://books.google.com/books?id=cdXnVOKKkssC&pg=PA10|year=1993|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-696-1 |pages=24}}</ref> onder die nominale leierskap van eersgenoemde en nominale lojaliteit aan die Chhatrapati's wat opvolgers van [[Shivaji]] was. [[Lêer:Maratha darbar.jpg|duimnael|links|'n Maratha-darbar of hof]] [[Lêer:Thomas Daniell, Sir Charles Warre Malet, Concluding a Treaty in 1790 in Durbar with the Peshwa of the Maratha Empire.jpg|duimnael|links|Peshwa Madhavrao II in sy hof in 1790, waar hy 'n verdrag met die Britte gesluit het]] Die Maratha's was 'n [[Marathi]]-sprekende krygergroep vanuit die westelike Deccan-hoogland (die huidige Indiese deelstaat [[Maharashtra]]) wat na vore getree het onder die leierskap van Shivaji (in die 17de eeu), nadat hy in opstand gekom het teen die [[Sultanaat Bijapur]] en die [[Mogolryk]] om die ''Hindavi Swarajya'' ([[selfbeskikking]] van [[Hindoeïsme|Hindoes]]) te verwerklik.<ref>{{en}} {{cite book |title=Shivaji |page=98 |isbn=81-237-0647-2 |publisher=National Book Trust |url=https://books.google.com/books?id=_Rcfbh5e1_sC |first=Setumadhavarao S. |last=Pagdi |year=1993}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Vijayanagara voices: exploring South Indian history and Hindu literature |last=Jackson |first=William Joseph |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |year=2005 |isbn=978-0-7546-3950-3 |url=https://books.google.com/books?id=PxvDNBc4qwUC&pg=PA38 |page=38}}</ref> Die Mogolkeiser [[Aurangzeb]] se godsdienstige beleid het nie-Moslems vervreemd laat voel en ná die Maratha-opstand was hy 'n groot hoeveelheid van sy manne en skatte kwyt.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Osborne |first=Eric W. |date=3 Julie 2020 |title=The Ulcer of the Mughal Empire: Mughals and Marathas, 1680–1707 |url=https://doi.org/10.1080/09592318.2020.1764711 |journal=Small Wars & Insurgencies |volume=31 |issue=5 |pages=988–1009 |doi=10.1080/09592318.2020.1764711 |s2cid=221060782 |issn=0959-2318}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last1=Clingingsmith |first1=David |last2=Williamson |first2=Jeffrey G. |date=1 Julie 2008 |title=Deindustrialization in 18th and 19th century India: Mughal decline, climate shocks and British industrial ascent |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0014498307000447 |journal=Explorations in Economic History |volume=45 |issue=3 |pages=209–234 |doi=10.1016/j.eeh.2007.11.002 |issn=0014-4983}}</ref> Die Maratha-regering het ook krygers, administrateur en ander [[adel]]likes van ander [[Marathi's|Marathi-groepe]] ingesluit.<ref name="kantak78">{{en}} {{cite journal |last=Kantak |first=M.R. |title=The Political Role of Different Hindu Castes and Communities in Maharashtra in the Foundation of the Shivaji's Swarajya |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |date=1978 |volume=38 |issue=1 |page=44 |jstor=42931051}}</ref> Shivaji se monargie, waarna as die Maratha-koninkryk verwys word,<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra |url=https://books.google.com/books?id=Y-kanqrtVhYC&dq=%22maratha+kingdom%22&pg=PA1 |title=Anglo-Maratha Relations, 1785–96 |volume=2 |date=1994 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7154-789-0}}</ref> is in die 18de eeu onder die leierskap van peshwa [[Bajirao I]] tot 'n groot ryk uitgebrei. Soortgelyk aan ander destydse Indiese entiteite het die Maratha's onder [[Shahu I]] die Mogolkeiser as hul nominale [[Susereiniteit|suserein]] erken, hoewel in praktyk groot dele van die Mogolbeleid tussen 1737 en 1803 deur die Maratha's beheer is.<ref>{{en}} {{cite book|title=The Raj and the Rajas : Money and Coinage in Colonial India|last=Garg|first=Sanjay|date=2022|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-00-082889-4 |url=https://books.google.com/books?id=0MudEAAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005|publisher=Sterling|isbn=978-1-932705-54-6}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chaurasia |first=R.S. |year=2004 |title=History of the Marathas |publisher=Atlantic |location=Nieu-Delhi |isbn=978-81-269-0394-8 |url=https://books.google.com/books?id=D_v3Y7hns8QC |page=12}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author1=Vincent A. Smith |title=The Oxford History of India, Edited by Percival Spear |date=1981 |publisher=Oxford University Press |page=492 |url=https://books.google.com/books?id=eev7zQEACAAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Gokhale |first=Sandhya |url=https://books.google.com/books?id=Ez4wAQAAIAAJ |title=The Chitpavans: Social Ascendancy of a Creative Minority in Maharashtra, 1818–1918 |date=2008 |publisher=Shubhi Publications |isbn=978-81-8290-132-2 |page=82}}</ref> Ná Aurangzeb se dood in 1707 het Shivaji se kleinseun, Shahu, onder die leierskap van peshwa Bajirao die Maratha-mag herleef en baie gesag aan die Bhat-familie toevertrou, wat erflike peshwas ([[eerste minister]]s) geword het [[peshwa]]s. Ná sy dood in 1749 het hulle as 't ware die leiers geword. Die gesaghebbende Maratha-families – Scindia, Holkar, Bhonsle en Gaekwad – het hulle veroweringe na die noordelike en sentrale Indië uitgebrei en meer onafhanklikheid verkry. Die Maratha's se vinnige uitbreiding is stopgesit nadat hulle in 1761 tydens die veldslag van Panipat deur die [[Durraniryk]] verslaan is. Onder die leierskap van peshwa [[Madhavrao I]] het die Maratha's tien jaar later egter daarin geslag om die meeste van hul verlore grondgebied te herwin.<ref>{{en}} {{cite book |url=https://books.google.de/books?id=uPq640stHJ0C&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |title=The Great Maratha: Mahadaji Scindia |first=N. G. |last=Rathod}}</ref> Met sy dood het die peshwa's se effektiewe gesag oor ander opperhoofde in die ryk uiteindelik tot 'n einde gekom.<ref>{{en}} {{cite book |last=Ghosh |first=D.K. Ed |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.149767 |title=A Comprehensive History Of India Vol. 9 |pages=512–523}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |publisher=New Cambridge History of India |url=http://archive.org/details/the-marathas-1600-1818-cambridge-history-of-india-vol.-2-part-4 |title=The Marathas – Cambridge History of India (Vol. 2, Part 4)}}</ref><ref name="Britannica">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}}</ref> Nadat hy in 1802 deur die Holkar-dinastie verslaan is, het peshwa [[Baji Rao II]] beskerming gesoek deur die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]], wat in 1818 die konfederasie met hul ingryping ná die Tweede en Derde Anglo-Maratha-oorloë vernietig het. Die Maratha-staat se struktuur was 'n konfederasie van vier leiers onder leierskap van die peshwa in [[Pune|Poona]] (nou Pune) in Wes-Indië. Hulle was die Scindia, die Gaekwad in [[Vadodara|Baroda]], die Holkar in [[Indore]] en die Bhonsle in [[Nagpur]].<ref>{{en}} {{cite journal |last=Goswami |first=Arunansh |date=1 Desember 2023 |title=Maharaja's German: Anthony Pohlmann in India. – EBSCOhost |url=https://openurl.ebsco.com/EPDB:gcd:15:32406799/detailv2?sid=ebsco:plink:scholar&id=ebsco:gcd:175632507&crl=c&link_origin=scholar.google.com |accessdate=16 Mei 2025 |website=openurl.ebsco.com |issue=160 |page=48}}</ref><ref name="Britannica" /> Die grense van die konfederasie het ná die Slag van Bhopal in 1737 vanuit die huidige deelstaat [[Maharashtra]]<ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005 |publisher=Sterling |isbn=978-1-932705-54-6 |page=204}}</ref> in die suide tot [[Gwalior]] in die noorde, tot [[Odisha]] in die ooste<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra Nath |title=An Advanced History of Modern India |url=https://books.google.com/books?id=bXWiACEwPR8C&pg=PA1941-IA82 |year=2010 |publisher=Macmillan India |isbn=978-0-230-32885-3 |page=16}}</ref> oftewel 'n derde (2,5&nbsp;miljoen&nbsp;km²) van die Indiese subkontinent.<ref>{{en}} {{cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D.|title=East-West Orientation of Historical Empires and Modern States|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|year=2006|page=222–223|issn=1076-156X|doi=10.5195/JWSR.2006.369}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Maratha Empire|Maratharyk}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] l5gkggd62d743bjp1logihbk3ynaxo4 2894697 2894696 2026-04-17T19:50:26Z BurgertB 2401 Paar goed 2894697 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =मराठा साम्राज्य<br />''Maratha Samrajya'' ([[Marathi]]) |gewone_lang_naam =''Maratharyk'' |gewone_naam =Maratharykadminis |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Indië, Pakistan |era =Nuwe Tyd |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Maratharyk |bestaanstydperk =1674–1818 |jaar_begin =1674 |jaar_einde =1818 |datum_begin =[[1680]]–[[1707]] |datum_einde =[[1818]] |gebeurtenis_begin =Deccaoorloë |gebeurtenis_einde =Derde Anglo-Marathaoorlog |gebeurtenis1 =Aanwysing van Balaji Vishwanath as peshwa |datum_gebeurtenis1 =[[16 November]] [[1713]]<ref>{{en}} {{cite book|last1=Haig L|first1=t-Colonel Sir Wolseley|title=The Cambridge History of India – Turks and Afghans|volume=3|date=1967|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge UK|isbn=978-1-343-88457-1|pages=394|url=https://books.google.com/books?id=yoI8AAAAIAAJ&q=%22SAyYID+BROTHERS%22+balaji+vishwanath&pg=PA1|accessdate=12 Mei 2017}}</ref> |gebeurtenis2 =Verdrag van Bhopal |datum_gebeurtenis2 =[[7 Januarie]] [[1738]] |gebeurtenis3 =Afghanistan-Marathaoorlog |datum_gebeurtenis3 =[[8 Maart]] [[1758]]–[[14 Januarie]] [[1761]] |gebeurtenis4 =Maratha-Mysore-oorloë |datum_gebeurtenis4 =Augustus [[1768]]–April [[1787]] |gebeurtenis_voor =Kroning van Shivaji |datum_voor =[[6 Junie]] [[1674]] |gebeurtenis_na =Ontbinding van die Marathas |datum_na =[[1818]] |v1 =Sultanaat Bijapur |vlag_v1 =Flag of the Bijapur Sultanate.png |v2 =Mogolryk |vlag_v2 =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |v3 = |vlag_v3 = |v4 = |vlag_v4 = |v5 = |vlag_v5 = |n1 =Brits-Indië |vlag_n1 =British Raj Red Ensign.svg |n2 = |vlag_n2 = |n3 = |vlag_n3 = |n4 = |vlag_n4 = |n5 = |vlag_n5 = |beeld_vlag =Flag of the Maratha Empire.svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen =Seal of Shivaji.png |wapen = Wapen van Indië |beeld_kaart =India1760 1905.jpg |beeld_kaart_byskrif =Die Maratharyk (geel) in 1760 |nasionale_leuse =''Hara Hara Mahadeva''<ref>{{en}} {{cite book |last=Madan |first=T. N. |url=https://books.google.com/books?id=1_qMH9PY9fQC&pg=PA360 |title=Way of Life: King, Householder, Renouncer : Essays in Honour of Louis Dumont |date=1988 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-0527-9 |page=360}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chattopadhyaya |first=Sudhakar |url=https://books.google.com/books?id=CmaewdodLZQC&pg=PA75 |title=Reflections on the Tantras |date=1978 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0691-7 |page=75}}</ref><br /><small>[[Marathi]] vir: "Lofprysinge aan [[Shiva|Mahadeva]]")</small> |nasionale_volkslied = |wetgewer=Ashta Pradhan |godsdiens=[[Hindoeïsme]] en ander [[Indiese gelowe]] |hoofstad ='''Koninklike setel''':<br />[[Raigad]] (1674–1708, ''de jure'')<br />[[Jinji]] (1691–1698, ''de facto'')<br />[[Satara, Indië|Satara]] (1708–1818)<br />'''Peshwasetel''':<br />[[Pune|Poona]] (1728–1818) |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Marathi]] (hof en letterkunde)<br />[[Sanskrit]] (godsdiens) |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Chhatrapati |leier1 =Shivaji I <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1674–1680 |leier2 =Pratap Singh <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1808–1818 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = Peshwa |verteenwoordiger1 = Moropant Pingle <small>(eerste)</small> |jaar_verteenwoordiger1=1674–1683 |verteenwoordiger2 =Baji Rao II <small>(laaste)</small> |jaar_verteenwoordiger2 =1803–1818 |verteenwoordiger3 =Nana Saheb (aanspraakmaker) |jaar_verteenwoordiger3 =1858–1859 |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1760<ref>{{en}} {{cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94}}</ref> |stat_bev1 = |stat_opp1 =2500000 |bev_digtheid1 = |stat_jaar2 = |stat_bev2 = |stat_opp2 = |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 = |stat_bev3 = |stat_opp3 = |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 = |stat_bev4 = |stat_opp4 = |bev_digtheid4 = |geldeenheid =Rupee, Paisa, Shivrai |nota= }} Die '''Maratharyk''' ([[Marathi]]: [məˈɾaːʈʰaː]),<ref>{{en}} {{citation |last=O'Hanlon |first=Rosalind |title=Maratha Empire |date=2016 |encyclopedia=The Encyclopedia of Empire |pages=1–7 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781118455074.wbeoe357 |publisher=John Wiley & Sons, Ltd |doi= 10.1002/9781118455074.wbeoe357|isbn=978-1-118-45507-4}}</ref><ref>{{en}} {{citation |last=Guha |first=Sumit |title=The Maratha Empire |date=23 Desember 2019 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Asian History |url=https://oxfordre.com/asianhistory/display/10.1093/acrefore/9780190277727.001.0001/acrefore-9780190277727-e-356 |isbn=978-0-19-027772-7}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Vendell |first=Dominic |date=26 November 2021 |title=Transacting Politics in the Maratha Empire: An Agreement between Friends, 1795 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |volume=64 |issue=5–6 |pages=826–863 |doi=10.1163/15685209-12341554 |issn=1568-5209 |hdl=10871/125607}}</ref> oftewel die '''Maratha-konfederasie''', was 'n vroegmoderne politieke entiteit op die [[Indiese subkontinent]]. Oor die grootste deel van sy bestaan het dit uit die ryke van die [[peshwa]] en vier groot onafhanklike Marathastate bestaan<ref>{{en}} {{cite book|title=Western India in the Nineteenth Century: A Study in the Social History of Maharashtra|first=Ravinder|last=Kumar|date=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-135-03146-6 |url=https://books.google.com/books?id=1djYAQAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|last=Kantak|first=M. R. |title=The First Anglo-Maratha War, 1774–1783: A Military Study of Major Battles|url=https://books.google.com/books?id=cdXnVOKKkssC&pg=PA10|year=1993|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-696-1 |pages=24}}</ref> onder die nominale leierskap van eersgenoemde en nominale lojaliteit aan die Chhatrapati's wat opvolgers van [[Shivaji]] was. [[Lêer:Maratha darbar.jpg|duimnael|links|'n Maratha-darbar of hof]] [[Lêer:Thomas Daniell, Sir Charles Warre Malet, Concluding a Treaty in 1790 in Durbar with the Peshwa of the Maratha Empire.jpg|duimnael|links|Peshwa Madhavrao II in sy hof in 1790, waar hy 'n verdrag met die Britte gesluit het]] Die Marathas was 'n [[Marathi]]sprekende krygergroep vanuit die westelike Deccanhoogland (die huidige Indiese deelstaat [[Maharashtra]]) wat na vore getree het onder die leierskap van Shivaji (in die 17de eeu), nadat hy in opstand gekom het teen die [[Sultanaat Bijapur]] en die [[Mogolryk]] om die ''Hindavi Swarajya'' ([[selfbeskikking]] van [[Hindoeïsme|Hindoes]]) te verwerklik.<ref>{{en}} {{cite book |title=Shivaji |page=98 |isbn=81-237-0647-2 |publisher=National Book Trust |url=https://books.google.com/books?id=_Rcfbh5e1_sC |first=Setumadhavarao S. |last=Pagdi |year=1993}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Vijayanagara voices: exploring South Indian history and Hindu literature |last=Jackson |first=William Joseph |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |year=2005 |isbn=978-0-7546-3950-3 |url=https://books.google.com/books?id=PxvDNBc4qwUC&pg=PA38 |page=38}}</ref> Die Mogolkeiser [[Aurangzeb]] se godsdienstige beleid het nie-Moslems vervreemd laat voel en ná die Marathaopstand was hy 'n groot hoeveelheid van sy manne en skatte kwyt.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Osborne |first=Eric W. |date=3 Julie 2020 |title=The Ulcer of the Mughal Empire: Mughals and Marathas, 1680–1707 |url=https://doi.org/10.1080/09592318.2020.1764711 |journal=Small Wars & Insurgencies |volume=31 |issue=5 |pages=988–1009 |doi=10.1080/09592318.2020.1764711 |s2cid=221060782 |issn=0959-2318}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last1=Clingingsmith |first1=David |last2=Williamson |first2=Jeffrey G. |date=1 Julie 2008 |title=Deindustrialization in 18th and 19th century India: Mughal decline, climate shocks and British industrial ascent |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0014498307000447 |journal=Explorations in Economic History |volume=45 |issue=3 |pages=209–234 |doi=10.1016/j.eeh.2007.11.002 |issn=0014-4983}}</ref> Die Maratha-regering het ook krygers, administrateurs en ander [[adel]]likes van ander [[Marathi's|Marathigroepe]] ingesluit.<ref name="kantak78">{{en}} {{cite journal |last=Kantak |first=M.R. |title=The Political Role of Different Hindu Castes and Communities in Maharashtra in the Foundation of the Shivaji's Swarajya |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |date=1978 |volume=38 |issue=1 |page=44 |jstor=42931051}}</ref> Shivaji se monargie, waarna as die Marathakoninkryk verwys word,<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra |url=https://books.google.com/books?id=Y-kanqrtVhYC&dq=%22maratha+kingdom%22&pg=PA1 |title=Anglo-Maratha Relations, 1785–96 |volume=2 |date=1994 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7154-789-0}}</ref> is in die 18de eeu onder die leierskap van peshwa [[Bajirao I]] tot 'n groot ryk uitgebrei. Soortgelyk aan ander destydse Indiese entiteite het die Marathas onder [[Shahu I]] die Mogolkeiser as hul nominale [[Susereiniteit|suserein]] erken, hoewel in praktyk groot dele van die Mogolbeleid tussen 1737 en 1803 deur die Marathas beheer is.<ref>{{en}} {{cite book|title=The Raj and the Rajas : Money and Coinage in Colonial India|last=Garg|first=Sanjay|date=2022|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-00-082889-4 |url=https://books.google.com/books?id=0MudEAAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005|publisher=Sterling|isbn=978-1-932705-54-6}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chaurasia |first=R.S. |year=2004 |title=History of the Marathas |publisher=Atlantic |location=Nieu-Delhi |isbn=978-81-269-0394-8 |url=https://books.google.com/books?id=D_v3Y7hns8QC |page=12}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author1=Vincent A. Smith |title=The Oxford History of India, Edited by Percival Spear |date=1981 |publisher=Oxford University Press |page=492 |url=https://books.google.com/books?id=eev7zQEACAAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Gokhale |first=Sandhya |url=https://books.google.com/books?id=Ez4wAQAAIAAJ |title=The Chitpavans: Social Ascendancy of a Creative Minority in Maharashtra, 1818–1918 |date=2008 |publisher=Shubhi Publications |isbn=978-81-8290-132-2 |page=82}}</ref> Ná Aurangzeb se dood in 1707 het Shivaji se kleinseun, Shahu, onder die leierskap van peshwa Bajirao die Maratha-mag herleef en baie gesag aan die Bhat-familie toevertrou, wat erflike peshwas ([[eerste minister]]s) geword het [[peshwa]]s. Ná sy dood in 1749 het hulle as 't ware die leiers geword. Die gesaghebbende Marathafamilies – Scindia, Holkar, Bhonsle en Gaekwad – het hulle veroweringe na die noordelike en sentrale Indië uitgebrei en meer onafhanklikheid verkry. Die Marathas se vinnige uitbreiding is stopgesit nadat hulle in 1761 tydens die veldslag van Panipat deur die [[Durraniryk]] verslaan is. Onder die leierskap van peshwa [[Madhavrao I]] het die Marathas tien jaar later egter daarin geslag om die meeste van hul verlore grondgebied te herwin.<ref>{{en}} {{cite book |url=https://books.google.de/books?id=uPq640stHJ0C&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |title=The Great Maratha: Mahadaji Scindia |first=N. G. |last=Rathod}}</ref> Met sy dood het die peshwa's se effektiewe gesag oor ander opperhoofde in die ryk uiteindelik tot 'n einde gekom.<ref>{{en}} {{cite book |last=Ghosh |first=D.K. Ed |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.149767 |title=A Comprehensive History Of India Vol. 9 |pages=512–523}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |publisher=New Cambridge History of India |url=http://archive.org/details/the-marathas-1600-1818-cambridge-history-of-india-vol.-2-part-4 |title=The Marathas – Cambridge History of India (Vol. 2, Part 4)}}</ref><ref name="Britannica">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}}</ref> Nadat hy in 1802 deur die Holkardinastie verslaan is, het peshwa [[Baji Rao II]] beskerming gesoek deur die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]], wat in 1818 die konfederasie met hul ingryping ná die Tweede en Derde Anglo-Marathaoorloë vernietig het. Die Maratha-staat se struktuur was 'n konfederasie van vier leiers onder leierskap van die peshwa in [[Pune|Poona]] (nou Pune) in Wes-Indië. Hulle was die Scindia, die Gaekwad in [[Vadodara|Baroda]], die Holkar in [[Indore]] en die Bhonsle in [[Nagpur]].<ref>{{en}} {{cite journal |last=Goswami |first=Arunansh |date=1 Desember 2023 |title=Maharaja's German: Anthony Pohlmann in India. – EBSCOhost |url=https://openurl.ebsco.com/EPDB:gcd:15:32406799/detailv2?sid=ebsco:plink:scholar&id=ebsco:gcd:175632507&crl=c&link_origin=scholar.google.com |accessdate=16 Mei 2025 |website=openurl.ebsco.com |issue=160 |page=48}}</ref><ref name="Britannica" /> Die grense van die konfederasie het ná die Slag van Bhopal in 1737 vanuit die huidige deelstaat [[Maharashtra]]<ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005 |publisher=Sterling |isbn=978-1-932705-54-6 |page=204}}</ref> in die suide tot [[Gwalior]] in die noorde, tot [[Odisha]] in die ooste<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra Nath |title=An Advanced History of Modern India |url=https://books.google.com/books?id=bXWiACEwPR8C&pg=PA1941-IA82 |year=2010 |publisher=Macmillan India |isbn=978-0-230-32885-3 |page=16}}</ref> oftewel 'n derde (2,5&nbsp;miljoen&nbsp;km²) van die Indiese subkontinent.<ref>{{en}} {{cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D.|title=East-West Orientation of Historical Empires and Modern States|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|year=2006|page=222–223|issn=1076-156X|doi=10.5195/JWSR.2006.369}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Maratha Empire|Maratharyk}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] 3df92zl324jz227j6yc34e8tk9fd85k 2894698 2894697 2026-04-17T19:51:13Z BurgertB 2401 2894698 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =मराठा साम्राज्य<br />''Maratha Samrajya'' ([[Marathi]]) |gewone_lang_naam =''Maratharyk'' |gewone_naam =Maratharykadminis |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Indië, Pakistan |era =Nuwe Tyd |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Maratharyk |bestaanstydperk =1674–1818 |jaar_begin =1674 |jaar_einde =1818 |datum_begin =[[1680]]–[[1707]] |datum_einde =[[1818]] |gebeurtenis_begin =Deccaoorloë |gebeurtenis_einde =Derde Anglo-Marathaoorlog |gebeurtenis1 =Aanwysing van Balaji Vishwanath as peshwa |datum_gebeurtenis1 =[[16 November]] [[1713]]<ref>{{en}} {{cite book|last1=Haig L|first1=t-Colonel Sir Wolseley|title=The Cambridge History of India – Turks and Afghans|volume=3|date=1967|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge UK|isbn=978-1-343-88457-1|pages=394|url=https://books.google.com/books?id=yoI8AAAAIAAJ&q=%22SAyYID+BROTHERS%22+balaji+vishwanath&pg=PA1|accessdate=12 Mei 2017}}</ref> |gebeurtenis2 =Verdrag van Bhopal |datum_gebeurtenis2 =[[7 Januarie]] [[1738]] |gebeurtenis3 =Afghanistan-Marathaoorlog |datum_gebeurtenis3 =[[8 Maart]] [[1758]]–[[14 Januarie]] [[1761]] |gebeurtenis4 =Maratha-Mysore-oorloë |datum_gebeurtenis4 =Augustus [[1768]]–April [[1787]] |gebeurtenis_voor =Kroning van Shivaji |datum_voor =[[6 Junie]] [[1674]] |gebeurtenis_na =Ontbinding van die Marathas |datum_na =[[1818]] |v1 =Sultanaat Bijapur |vlag_v1 =Flag of the Bijapur Sultanate.png |v2 =Mogolryk |vlag_v2 =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |v3 = |vlag_v3 = |v4 = |vlag_v4 = |v5 = |vlag_v5 = |n1 =Brits-Indië |vlag_n1 =British Raj Red Ensign.svg |n2 = |vlag_n2 = |n3 = |vlag_n3 = |n4 = |vlag_n4 = |n5 = |vlag_n5 = |beeld_vlag =Flag of the Maratha Empire.svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen =Seal of Shivaji.png |wapen = Wapen van Indië |beeld_kaart =India1760 1905.jpg |beeld_kaart_byskrif =Die Maratharyk (geel) in 1760 |nasionale_leuse =''Hara Hara Mahadeva''<ref>{{en}} {{cite book |last=Madan |first=T. N. |url=https://books.google.com/books?id=1_qMH9PY9fQC&pg=PA360 |title=Way of Life: King, Householder, Renouncer : Essays in Honour of Louis Dumont |date=1988 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-0527-9 |page=360}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chattopadhyaya |first=Sudhakar |url=https://books.google.com/books?id=CmaewdodLZQC&pg=PA75 |title=Reflections on the Tantras |date=1978 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0691-7 |page=75}}</ref><br /><small>[[Marathi]] vir: "Lofprysinge aan [[Shiva|Mahadeva]]")</small> |nasionale_volkslied = |wetgewer=Ashta Pradhan |godsdiens=[[Hindoeïsme]] en ander [[Indiese gelowe]] |hoofstad ='''Koninklike setel''':<br />[[Raigad]] (1674–1708, ''de jure'')<br />[[Jinji]] (1691–1698, ''de facto'')<br />[[Satara, Indië|Satara]] (1708–1818)<br />'''Peshwasetel''':<br />[[Pune|Poona]] (1728–1818) |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Marathi]] (hof en letterkunde)<br />[[Sanskrit]] (godsdiens) |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Chhatrapati |leier1 =Shivaji I <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1674–1680 |leier2 =Pratap Singh <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1808–1818 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = Peshwa |verteenwoordiger1 = Moropant Pingle <small>(eerste)</small> |jaar_verteenwoordiger1=1674–1683 |verteenwoordiger2 =Baji Rao II <small>(laaste)</small> |jaar_verteenwoordiger2 =1803–1818 |verteenwoordiger3 =Nana Saheb (aanspraakmaker) |jaar_verteenwoordiger3 =1858–1859 |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1760<ref>{{en}} {{cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94}}</ref> |stat_bev1 = |stat_opp1 =2500000 |bev_digtheid1 = |stat_jaar2 = |stat_bev2 = |stat_opp2 = |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 = |stat_bev3 = |stat_opp3 = |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 = |stat_bev4 = |stat_opp4 = |bev_digtheid4 = |geldeenheid =Rupee, Paisa, Shivrai |nota= }} Die '''Maratharyk''' ([[Marathi]]: [məˈɾaːʈʰaː]),<ref>{{en}} {{citation |last=O'Hanlon |first=Rosalind |title=Maratha Empire |date=2016 |encyclopedia=The Encyclopedia of Empire |pages=1–7 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781118455074.wbeoe357 |publisher=John Wiley & Sons, Ltd |doi= 10.1002/9781118455074.wbeoe357|isbn=978-1-118-45507-4}}</ref><ref>{{en}} {{citation |last=Guha |first=Sumit |title=The Maratha Empire |date=23 Desember 2019 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Asian History |url=https://oxfordre.com/asianhistory/display/10.1093/acrefore/9780190277727.001.0001/acrefore-9780190277727-e-356 |isbn=978-0-19-027772-7}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Vendell |first=Dominic |date=26 November 2021 |title=Transacting Politics in the Maratha Empire: An Agreement between Friends, 1795 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |volume=64 |issue=5–6 |pages=826–863 |doi=10.1163/15685209-12341554 |issn=1568-5209 |hdl=10871/125607}}</ref> oftewel die '''Marathakonfederasie''', was 'n vroegmoderne politieke entiteit op die [[Indiese subkontinent]]. Oor die grootste deel van sy bestaan het dit uit die ryke van die [[peshwa]] en vier groot onafhanklike Marathastate bestaan<ref>{{en}} {{cite book|title=Western India in the Nineteenth Century: A Study in the Social History of Maharashtra|first=Ravinder|last=Kumar|date=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-135-03146-6 |url=https://books.google.com/books?id=1djYAQAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|last=Kantak|first=M. R. |title=The First Anglo-Maratha War, 1774–1783: A Military Study of Major Battles|url=https://books.google.com/books?id=cdXnVOKKkssC&pg=PA10|year=1993|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-696-1 |pages=24}}</ref> onder die nominale leierskap van eersgenoemde en nominale lojaliteit aan die Chhatrapati's wat opvolgers van [[Shivaji]] was. [[Lêer:Maratha darbar.jpg|duimnael|links|'n Maratha-darbar of hof]] [[Lêer:Thomas Daniell, Sir Charles Warre Malet, Concluding a Treaty in 1790 in Durbar with the Peshwa of the Maratha Empire.jpg|duimnael|links|Peshwa Madhavrao II in sy hof in 1790, waar hy 'n verdrag met die Britte gesluit het]] Die Marathas was 'n [[Marathi]]sprekende krygergroep vanuit die westelike Deccanhoogland (die huidige Indiese deelstaat [[Maharashtra]]) wat na vore getree het onder die leierskap van Shivaji (in die 17de eeu), nadat hy in opstand gekom het teen die [[Sultanaat Bijapur]] en die [[Mogolryk]] om die ''Hindavi Swarajya'' ([[selfbeskikking]] van [[Hindoeïsme|Hindoes]]) te verwerklik.<ref>{{en}} {{cite book |title=Shivaji |page=98 |isbn=81-237-0647-2 |publisher=National Book Trust |url=https://books.google.com/books?id=_Rcfbh5e1_sC |first=Setumadhavarao S. |last=Pagdi |year=1993}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Vijayanagara voices: exploring South Indian history and Hindu literature |last=Jackson |first=William Joseph |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |year=2005 |isbn=978-0-7546-3950-3 |url=https://books.google.com/books?id=PxvDNBc4qwUC&pg=PA38 |page=38}}</ref> Die Mogolkeiser [[Aurangzeb]] se godsdienstige beleid het nie-Moslems vervreemd laat voel en ná die Marathaopstand was hy 'n groot hoeveelheid van sy manne en skatte kwyt.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Osborne |first=Eric W. |date=3 Julie 2020 |title=The Ulcer of the Mughal Empire: Mughals and Marathas, 1680–1707 |url=https://doi.org/10.1080/09592318.2020.1764711 |journal=Small Wars & Insurgencies |volume=31 |issue=5 |pages=988–1009 |doi=10.1080/09592318.2020.1764711 |s2cid=221060782 |issn=0959-2318}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last1=Clingingsmith |first1=David |last2=Williamson |first2=Jeffrey G. |date=1 Julie 2008 |title=Deindustrialization in 18th and 19th century India: Mughal decline, climate shocks and British industrial ascent |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0014498307000447 |journal=Explorations in Economic History |volume=45 |issue=3 |pages=209–234 |doi=10.1016/j.eeh.2007.11.002 |issn=0014-4983}}</ref> Die Maratha-regering het ook krygers, administrateurs en ander [[adel]]likes van ander [[Marathi's|Marathigroepe]] ingesluit.<ref name="kantak78">{{en}} {{cite journal |last=Kantak |first=M.R. |title=The Political Role of Different Hindu Castes and Communities in Maharashtra in the Foundation of the Shivaji's Swarajya |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |date=1978 |volume=38 |issue=1 |page=44 |jstor=42931051}}</ref> Shivaji se monargie, waarna as die Marathakoninkryk verwys word,<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra |url=https://books.google.com/books?id=Y-kanqrtVhYC&dq=%22maratha+kingdom%22&pg=PA1 |title=Anglo-Maratha Relations, 1785–96 |volume=2 |date=1994 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7154-789-0}}</ref> is in die 18de eeu onder die leierskap van peshwa [[Bajirao I]] tot 'n groot ryk uitgebrei. Soortgelyk aan ander destydse Indiese entiteite het die Marathas onder [[Shahu I]] die Mogolkeiser as hul nominale [[Susereiniteit|suserein]] erken, hoewel in praktyk groot dele van die Mogolbeleid tussen 1737 en 1803 deur die Marathas beheer is.<ref>{{en}} {{cite book|title=The Raj and the Rajas : Money and Coinage in Colonial India|last=Garg|first=Sanjay|date=2022|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-00-082889-4 |url=https://books.google.com/books?id=0MudEAAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005|publisher=Sterling|isbn=978-1-932705-54-6}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chaurasia |first=R.S. |year=2004 |title=History of the Marathas |publisher=Atlantic |location=Nieu-Delhi |isbn=978-81-269-0394-8 |url=https://books.google.com/books?id=D_v3Y7hns8QC |page=12}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author1=Vincent A. Smith |title=The Oxford History of India, Edited by Percival Spear |date=1981 |publisher=Oxford University Press |page=492 |url=https://books.google.com/books?id=eev7zQEACAAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Gokhale |first=Sandhya |url=https://books.google.com/books?id=Ez4wAQAAIAAJ |title=The Chitpavans: Social Ascendancy of a Creative Minority in Maharashtra, 1818–1918 |date=2008 |publisher=Shubhi Publications |isbn=978-81-8290-132-2 |page=82}}</ref> Ná Aurangzeb se dood in 1707 het Shivaji se kleinseun, Shahu, onder die leierskap van peshwa Bajirao die Maratha-mag herleef en baie gesag aan die Bhat-familie toevertrou, wat erflike peshwas ([[eerste minister]]s) geword het [[peshwa]]s. Ná sy dood in 1749 het hulle as 't ware die leiers geword. Die gesaghebbende Marathafamilies – Scindia, Holkar, Bhonsle en Gaekwad – het hulle veroweringe na die noordelike en sentrale Indië uitgebrei en meer onafhanklikheid verkry. Die Marathas se vinnige uitbreiding is stopgesit nadat hulle in 1761 tydens die veldslag van Panipat deur die [[Durraniryk]] verslaan is. Onder die leierskap van peshwa [[Madhavrao I]] het die Marathas tien jaar later egter daarin geslag om die meeste van hul verlore grondgebied te herwin.<ref>{{en}} {{cite book |url=https://books.google.de/books?id=uPq640stHJ0C&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |title=The Great Maratha: Mahadaji Scindia |first=N. G. |last=Rathod}}</ref> Met sy dood het die peshwa's se effektiewe gesag oor ander opperhoofde in die ryk uiteindelik tot 'n einde gekom.<ref>{{en}} {{cite book |last=Ghosh |first=D.K. Ed |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.149767 |title=A Comprehensive History Of India Vol. 9 |pages=512–523}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |publisher=New Cambridge History of India |url=http://archive.org/details/the-marathas-1600-1818-cambridge-history-of-india-vol.-2-part-4 |title=The Marathas – Cambridge History of India (Vol. 2, Part 4)}}</ref><ref name="Britannica">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}}</ref> Nadat hy in 1802 deur die Holkardinastie verslaan is, het peshwa [[Baji Rao II]] beskerming gesoek deur die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]], wat in 1818 die konfederasie met hul ingryping ná die Tweede en Derde Anglo-Marathaoorloë vernietig het. Die Maratha-staat se struktuur was 'n konfederasie van vier leiers onder leierskap van die peshwa in [[Pune|Poona]] (nou Pune) in Wes-Indië. Hulle was die Scindia, die Gaekwad in [[Vadodara|Baroda]], die Holkar in [[Indore]] en die Bhonsle in [[Nagpur]].<ref>{{en}} {{cite journal |last=Goswami |first=Arunansh |date=1 Desember 2023 |title=Maharaja's German: Anthony Pohlmann in India. – EBSCOhost |url=https://openurl.ebsco.com/EPDB:gcd:15:32406799/detailv2?sid=ebsco:plink:scholar&id=ebsco:gcd:175632507&crl=c&link_origin=scholar.google.com |accessdate=16 Mei 2025 |website=openurl.ebsco.com |issue=160 |page=48}}</ref><ref name="Britannica" /> Die grense van die konfederasie het ná die Slag van Bhopal in 1737 vanuit die huidige deelstaat [[Maharashtra]]<ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005 |publisher=Sterling |isbn=978-1-932705-54-6 |page=204}}</ref> in die suide tot [[Gwalior]] in die noorde, tot [[Odisha]] in die ooste<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra Nath |title=An Advanced History of Modern India |url=https://books.google.com/books?id=bXWiACEwPR8C&pg=PA1941-IA82 |year=2010 |publisher=Macmillan India |isbn=978-0-230-32885-3 |page=16}}</ref> oftewel 'n derde (2,5&nbsp;miljoen&nbsp;km²) van die Indiese subkontinent.<ref>{{en}} {{cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D.|title=East-West Orientation of Historical Empires and Modern States|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|year=2006|page=222–223|issn=1076-156X|doi=10.5195/JWSR.2006.369}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Maratha Empire|Maratharyk}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] mkc0ykgoo9zu60f22wvfsldd05xtv14 2894699 2894698 2026-04-17T19:53:28Z BurgertB 2401 2894699 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =मराठा साम्राज्य<br />''Maratha Samrajya'' ([[Marathi]]) |gewone_lang_naam =''Maratharyk'' |gewone_naam =Maratharykadminis |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Indië, Pakistan |era =Nuwe Tyd |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Maratharyk |bestaanstydperk =1674–1818 |jaar_begin =1674 |jaar_einde =1818 |datum_begin =[[1680]]–[[1707]] |datum_einde =[[1818]] |gebeurtenis_begin =Deccaoorloë |gebeurtenis_einde =Derde Anglo-Marathaoorlog |gebeurtenis1 =Aanwysing van Balaji Vishwanath as peshwa |datum_gebeurtenis1 =[[16 November]] [[1713]]<ref>{{en}} {{cite book|last1=Haig L|first1=t-Colonel Sir Wolseley|title=The Cambridge History of India – Turks and Afghans|volume=3|date=1967|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge UK|isbn=978-1-343-88457-1|pages=394|url=https://books.google.com/books?id=yoI8AAAAIAAJ&q=%22SAyYID+BROTHERS%22+balaji+vishwanath&pg=PA1|accessdate=12 Mei 2017}}</ref> |gebeurtenis2 =Verdrag van Bhopal |datum_gebeurtenis2 =[[7 Januarie]] [[1738]] |gebeurtenis3 =Afghanistan-Marathaoorlog |datum_gebeurtenis3 =[[8 Maart]] [[1758]]–[[14 Januarie]] [[1761]] |gebeurtenis4 =Maratha-Mysore-oorloë |datum_gebeurtenis4 =Augustus [[1768]]–April [[1787]] |gebeurtenis_voor =Kroning van Shivaji |datum_voor =[[6 Junie]] [[1674]] |gebeurtenis_na =Ontbinding van die Marathas |datum_na =[[1818]] |v1 =Sultanaat Bijapur |vlag_v1 =Flag of the Bijapur Sultanate.png |v2 =Mogolryk |vlag_v2 =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |v3 = |vlag_v3 = |v4 = |vlag_v4 = |v5 = |vlag_v5 = |n1 =Brits-Indië |vlag_n1 =British Raj Red Ensign.svg |n2 = |vlag_n2 = |n3 = |vlag_n3 = |n4 = |vlag_n4 = |n5 = |vlag_n5 = |beeld_vlag =Flag of the Maratha Empire.svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen =Seal of Shivaji.png |wapen = Wapen van Indië |beeld_kaart =India1760 1905.jpg |beeld_kaart_byskrif =Die Maratharyk (geel) in 1760 |nasionale_leuse =''Hara Hara Mahadeva''<ref>{{en}} {{cite book |last=Madan |first=T. N. |url=https://books.google.com/books?id=1_qMH9PY9fQC&pg=PA360 |title=Way of Life: King, Householder, Renouncer : Essays in Honour of Louis Dumont |date=1988 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-0527-9 |page=360}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chattopadhyaya |first=Sudhakar |url=https://books.google.com/books?id=CmaewdodLZQC&pg=PA75 |title=Reflections on the Tantras |date=1978 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0691-7 |page=75}}</ref><br /><small>[[Marathi]] vir: "Lofprysinge aan [[Shiva|Mahadeva]]")</small> |nasionale_volkslied = |wetgewer=Ashta Pradhan |godsdiens=[[Hindoeïsme]] en ander [[Indiese gelowe]] |hoofstad ='''Koninklike setel''':<br />[[Raigad]] (1674–1708, ''de jure'')<br />[[Jinji]] (1691–1698, ''de facto'')<br />[[Satara, Indië|Satara]] (1708–1818)<br />'''Peshwasetel''':<br />[[Pune|Poona]] (1728–1818) |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Marathi]] (hof en letterkunde)<br />[[Sanskrit]] (godsdiens) |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Chhatrapati |leier1 =Shivaji I <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1674–1680 |leier2 =Pratap Singh <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1808–1818 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = Peshwa |verteenwoordiger1 = Moropant Pingle <small>(eerste)</small> |jaar_verteenwoordiger1=1674–1683 |verteenwoordiger2 =Baji Rao II <small>(laaste)</small> |jaar_verteenwoordiger2 =1803–1818 |verteenwoordiger3 =Nana Saheb (aanspraakmaker) |jaar_verteenwoordiger3 =1858–1859 |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1760<ref>{{en}} {{cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94}}</ref> |stat_bev1 = |stat_opp1 =2500000 |bev_digtheid1 = |stat_jaar2 = |stat_bev2 = |stat_opp2 = |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 = |stat_bev3 = |stat_opp3 = |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 = |stat_bev4 = |stat_opp4 = |bev_digtheid4 = |geldeenheid =Rupee, Paisa, Shivrai |nota= }} Die '''Maratharyk''' ([[Marathi]]: [məˈɾaːʈʰaː]),<ref>{{en}} {{citation |last=O'Hanlon |first=Rosalind |title=Maratha Empire |date=2016 |encyclopedia=The Encyclopedia of Empire |pages=1–7 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781118455074.wbeoe357 |publisher=John Wiley & Sons, Ltd |doi= 10.1002/9781118455074.wbeoe357|isbn=978-1-118-45507-4}}</ref><ref>{{en}} {{citation |last=Guha |first=Sumit |title=The Maratha Empire |date=23 Desember 2019 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Asian History |url=https://oxfordre.com/asianhistory/display/10.1093/acrefore/9780190277727.001.0001/acrefore-9780190277727-e-356 |isbn=978-0-19-027772-7}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Vendell |first=Dominic |date=26 November 2021 |title=Transacting Politics in the Maratha Empire: An Agreement between Friends, 1795 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |volume=64 |issue=5–6 |pages=826–863 |doi=10.1163/15685209-12341554 |issn=1568-5209 |hdl=10871/125607}}</ref> oftewel die '''Marathakonfederasie''', was 'n vroegmoderne politieke entiteit op die [[Indiese subkontinent]]. Oor die grootste deel van sy bestaan het dit uit die ryke van die [[peshwa]] en vier groot onafhanklike Marathastate bestaan<ref>{{en}} {{cite book|title=Western India in the Nineteenth Century: A Study in the Social History of Maharashtra|first=Ravinder|last=Kumar|date=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-135-03146-6 |url=https://books.google.com/books?id=1djYAQAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|last=Kantak|first=M. R. |title=The First Anglo-Maratha War, 1774–1783: A Military Study of Major Battles|url=https://books.google.com/books?id=cdXnVOKKkssC&pg=PA10|year=1993|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-696-1 |pages=24}}</ref> onder die nominale leierskap van eersgenoemde en nominale lojaliteit aan die Chhatrapati's wat opvolgers van [[Shivaji]] was. [[Lêer:Maratha darbar.jpg|duimnael|links|'n Maratha-darbar of hof]] [[Lêer:Thomas Daniell, Sir Charles Warre Malet, Concluding a Treaty in 1790 in Durbar with the Peshwa of the Maratha Empire.jpg|duimnael|links|Peshwa Madhavrao II in sy hof in 1790, waar hy 'n verdrag met die Britte gesluit het]] Die Marathas was 'n [[Marathi]]sprekende krygergroep vanuit die westelike Deccanhoogland (die huidige Indiese deelstaat [[Maharashtra]]) wat na vore getree het onder die leierskap van Shivaji (in die 17de eeu), nadat hy in opstand gekom het teen die [[Sultanaat Bijapur]] en die [[Mogolryk]] om die ''Hindavi Swarajya'' ([[selfbeskikking]] van [[Hindoeïsme|Hindoes]]) te verwerklik.<ref>{{en}} {{cite book |title=Shivaji |page=98 |isbn=81-237-0647-2 |publisher=National Book Trust |url=https://books.google.com/books?id=_Rcfbh5e1_sC |first=Setumadhavarao S. |last=Pagdi |year=1993}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Vijayanagara voices: exploring South Indian history and Hindu literature |last=Jackson |first=William Joseph |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |year=2005 |isbn=978-0-7546-3950-3 |url=https://books.google.com/books?id=PxvDNBc4qwUC&pg=PA38 |page=38}}</ref> Die Mogolkeiser [[Aurangzeb]] se godsdienstige beleid het nie-Moslems vervreemd laat voel en ná die Marathaopstand was hy 'n groot hoeveelheid van sy manne en skatte kwyt.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Osborne |first=Eric W. |date=3 Julie 2020 |title=The Ulcer of the Mughal Empire: Mughals and Marathas, 1680–1707 |url=https://doi.org/10.1080/09592318.2020.1764711 |journal=Small Wars & Insurgencies |volume=31 |issue=5 |pages=988–1009 |doi=10.1080/09592318.2020.1764711 |s2cid=221060782 |issn=0959-2318}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last1=Clingingsmith |first1=David |last2=Williamson |first2=Jeffrey G. |date=1 Julie 2008 |title=Deindustrialization in 18th and 19th century India: Mughal decline, climate shocks and British industrial ascent |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0014498307000447 |journal=Explorations in Economic History |volume=45 |issue=3 |pages=209–234 |doi=10.1016/j.eeh.2007.11.002 |issn=0014-4983}}</ref> Die Maratharegering het ook krygers, administrateurs en ander [[adel]]likes van ander [[Marathi's|Marathigroepe]] ingesluit.<ref name="kantak78">{{en}} {{cite journal |last=Kantak |first=M.R. |title=The Political Role of Different Hindu Castes and Communities in Maharashtra in the Foundation of the Shivaji's Swarajya |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |date=1978 |volume=38 |issue=1 |page=44 |jstor=42931051}}</ref> Shivaji se monargie, waarna as die Marathakoninkryk verwys word,<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra |url=https://books.google.com/books?id=Y-kanqrtVhYC&dq=%22maratha+kingdom%22&pg=PA1 |title=Anglo-Maratha Relations, 1785–96 |volume=2 |date=1994 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7154-789-0}}</ref> is in die 18de eeu onder die leierskap van peshwa [[Bajirao I]] tot 'n groot ryk uitgebrei. Soortgelyk aan ander destydse Indiese entiteite het die Marathas onder [[Shahu I]] die Mogolkeiser as hul nominale [[Susereiniteit|suserein]] erken, hoewel in praktyk groot dele van die Mogolbeleid tussen 1737 en 1803 deur die Marathas beheer is.<ref>{{en}} {{cite book|title=The Raj and the Rajas : Money and Coinage in Colonial India|last=Garg|first=Sanjay|date=2022|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-00-082889-4 |url=https://books.google.com/books?id=0MudEAAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005|publisher=Sterling|isbn=978-1-932705-54-6}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chaurasia |first=R.S. |year=2004 |title=History of the Marathas |publisher=Atlantic |location=Nieu-Delhi |isbn=978-81-269-0394-8 |url=https://books.google.com/books?id=D_v3Y7hns8QC |page=12}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author1=Vincent A. Smith |title=The Oxford History of India, Edited by Percival Spear |date=1981 |publisher=Oxford University Press |page=492 |url=https://books.google.com/books?id=eev7zQEACAAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Gokhale |first=Sandhya |url=https://books.google.com/books?id=Ez4wAQAAIAAJ |title=The Chitpavans: Social Ascendancy of a Creative Minority in Maharashtra, 1818–1918 |date=2008 |publisher=Shubhi Publications |isbn=978-81-8290-132-2 |page=82}}</ref> Ná Aurangzeb se dood in 1707 het Shivaji se kleinseun, Shahu, onder die leierskap van peshwa Bajirao die Maratha-mag herleef en baie gesag aan die Bhat-familie toevertrou, wat erflike peshwas ([[eerste minister]]s) geword het [[peshwa]]s. Ná sy dood in 1749 het hulle as 't ware die leiers geword. Die gesaghebbende Marathafamilies – Scindia, Holkar, Bhonsle en Gaekwad – het hulle veroweringe na die noordelike en sentrale Indië uitgebrei en meer onafhanklikheid verkry. Die Marathas se vinnige uitbreiding is stopgesit nadat hulle in 1761 tydens die veldslag van Panipat deur die [[Durraniryk]] verslaan is. Onder die leierskap van peshwa [[Madhavrao I]] het die Marathas tien jaar later egter daarin geslag om die meeste van hul verlore grondgebied te herwin.<ref>{{en}} {{cite book |url=https://books.google.de/books?id=uPq640stHJ0C&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |title=The Great Maratha: Mahadaji Scindia |first=N. G. |last=Rathod}}</ref> Met sy dood het die peshwa's se effektiewe gesag oor ander opperhoofde in die ryk uiteindelik tot 'n einde gekom.<ref>{{en}} {{cite book |last=Ghosh |first=D.K. Ed |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.149767 |title=A Comprehensive History Of India Vol. 9 |pages=512–523}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |publisher=New Cambridge History of India |url=http://archive.org/details/the-marathas-1600-1818-cambridge-history-of-india-vol.-2-part-4 |title=The Marathas – Cambridge History of India (Vol. 2, Part 4)}}</ref><ref name="Britannica">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}}</ref> Nadat hy in 1802 deur die Holkardinastie verslaan is, het peshwa [[Baji Rao II]] beskerming gesoek deur die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]], wat in 1818 die konfederasie met hul ingryping ná die Tweede en Derde Anglo-Marathaoorloë vernietig het. Die Maratha-staat se struktuur was 'n konfederasie van vier leiers onder leierskap van die peshwa in [[Pune|Poona]] (nou Pune) in Wes-Indië. Hulle was die Scindia, die Gaekwad in [[Vadodara|Baroda]], die Holkar in [[Indore]] en die Bhonsle in [[Nagpur]].<ref>{{en}} {{cite journal |last=Goswami |first=Arunansh |date=1 Desember 2023 |title=Maharaja's German: Anthony Pohlmann in India. – EBSCOhost |url=https://openurl.ebsco.com/EPDB:gcd:15:32406799/detailv2?sid=ebsco:plink:scholar&id=ebsco:gcd:175632507&crl=c&link_origin=scholar.google.com |accessdate=16 Mei 2025 |website=openurl.ebsco.com |issue=160 |page=48}}</ref><ref name="Britannica" /> Die grense van die konfederasie het ná die Slag van Bhopal in 1737 vanuit die huidige deelstaat [[Maharashtra]]<ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005 |publisher=Sterling |isbn=978-1-932705-54-6 |page=204}}</ref> in die suide tot [[Gwalior]] in die noorde, tot [[Odisha]] in die ooste<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra Nath |title=An Advanced History of Modern India |url=https://books.google.com/books?id=bXWiACEwPR8C&pg=PA1941-IA82 |year=2010 |publisher=Macmillan India |isbn=978-0-230-32885-3 |page=16}}</ref> oftewel 'n derde (2,5&nbsp;miljoen&nbsp;km²) van die Indiese subkontinent.<ref>{{en}} {{cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D.|title=East-West Orientation of Historical Empires and Modern States|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|year=2006|page=222–223|issn=1076-156X|doi=10.5195/JWSR.2006.369}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Maratha Empire|Maratharyk}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] 9s9tudpp53oq6318559s823e0m7ogcb 2894700 2894699 2026-04-17T19:54:51Z BurgertB 2401 2894700 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =मराठा साम्राज्य<br />''Maratha Samrajya'' ([[Marathi]]) |gewone_lang_naam =''Maratharyk'' |gewone_naam =Maratharykadminis |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Indië, Pakistan |era =Nuwe Tyd |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Maratharyk |bestaanstydperk =1674–1818 |jaar_begin =1674 |jaar_einde =1818 |datum_begin =[[1680]]–[[1707]] |datum_einde =[[1818]] |gebeurtenis_begin =Deccaoorloë |gebeurtenis_einde =Derde Anglo-Marathaoorlog |gebeurtenis1 =Aanwysing van Balaji Vishwanath as peshwa |datum_gebeurtenis1 =[[16 November]] [[1713]]<ref>{{en}} {{cite book|last1=Haig L|first1=t-Colonel Sir Wolseley|title=The Cambridge History of India – Turks and Afghans|volume=3|date=1967|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge UK|isbn=978-1-343-88457-1|pages=394|url=https://books.google.com/books?id=yoI8AAAAIAAJ&q=%22SAyYID+BROTHERS%22+balaji+vishwanath&pg=PA1|accessdate=12 Mei 2017}}</ref> |gebeurtenis2 =Verdrag van Bhopal |datum_gebeurtenis2 =[[7 Januarie]] [[1738]] |gebeurtenis3 =Afghanistan-Marathaoorlog |datum_gebeurtenis3 =[[8 Maart]] [[1758]]–[[14 Januarie]] [[1761]] |gebeurtenis4 =Maratha-Mysoreoorloë |datum_gebeurtenis4 =Augustus [[1768]]–April [[1787]] |gebeurtenis_voor =Kroning van Shivaji |datum_voor =[[6 Junie]] [[1674]] |gebeurtenis_na =Ontbinding van die Marathas |datum_na =[[1818]] |v1 =Sultanaat Bijapur |vlag_v1 =Flag of the Bijapur Sultanate.png |v2 =Mogolryk |vlag_v2 =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |v3 = |vlag_v3 = |v4 = |vlag_v4 = |v5 = |vlag_v5 = |n1 =Brits-Indië |vlag_n1 =British Raj Red Ensign.svg |n2 = |vlag_n2 = |n3 = |vlag_n3 = |n4 = |vlag_n4 = |n5 = |vlag_n5 = |beeld_vlag =Flag of the Maratha Empire.svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen =Seal of Shivaji.png |wapen = Wapen van Indië |beeld_kaart =India1760 1905.jpg |beeld_kaart_byskrif =Die Maratharyk (geel) in 1760 |nasionale_leuse =''Hara Hara Mahadeva''<ref>{{en}} {{cite book |last=Madan |first=T. N. |url=https://books.google.com/books?id=1_qMH9PY9fQC&pg=PA360 |title=Way of Life: King, Householder, Renouncer : Essays in Honour of Louis Dumont |date=1988 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-0527-9 |page=360}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chattopadhyaya |first=Sudhakar |url=https://books.google.com/books?id=CmaewdodLZQC&pg=PA75 |title=Reflections on the Tantras |date=1978 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0691-7 |page=75}}</ref><br /><small>[[Marathi]] vir: "Lofprysinge aan [[Shiva|Mahadeva]]")</small> |nasionale_volkslied = |wetgewer=Ashta Pradhan |godsdiens=[[Hindoeïsme]] en ander [[Indiese gelowe]] |hoofstad ='''Koninklike setel''':<br />[[Raigad]] (1674–1708, ''de jure'')<br />[[Jinji]] (1691–1698, ''de facto'')<br />[[Satara, Indië|Satara]] (1708–1818)<br />'''Peshwasetel''':<br />[[Pune|Poona]] (1728–1818) |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Marathi]] (hof en letterkunde)<br />[[Sanskrit]] (godsdiens) |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Chhatrapati |leier1 =Shivaji I <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1674–1680 |leier2 =Pratap Singh <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1808–1818 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = Peshwa |verteenwoordiger1 = Moropant Pingle <small>(eerste)</small> |jaar_verteenwoordiger1=1674–1683 |verteenwoordiger2 =Baji Rao II <small>(laaste)</small> |jaar_verteenwoordiger2 =1803–1818 |verteenwoordiger3 =Nana Saheb (aanspraakmaker) |jaar_verteenwoordiger3 =1858–1859 |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1760<ref>{{en}} {{cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94}}</ref> |stat_bev1 = |stat_opp1 =2500000 |bev_digtheid1 = |stat_jaar2 = |stat_bev2 = |stat_opp2 = |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 = |stat_bev3 = |stat_opp3 = |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 = |stat_bev4 = |stat_opp4 = |bev_digtheid4 = |geldeenheid =Rupee, Paisa, Shivrai |nota= }} Die '''Maratharyk''' ([[Marathi]]: [məˈɾaːʈʰaː]),<ref>{{en}} {{citation |last=O'Hanlon |first=Rosalind |title=Maratha Empire |date=2016 |encyclopedia=The Encyclopedia of Empire |pages=1–7 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781118455074.wbeoe357 |publisher=John Wiley & Sons, Ltd |doi= 10.1002/9781118455074.wbeoe357|isbn=978-1-118-45507-4}}</ref><ref>{{en}} {{citation |last=Guha |first=Sumit |title=The Maratha Empire |date=23 Desember 2019 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Asian History |url=https://oxfordre.com/asianhistory/display/10.1093/acrefore/9780190277727.001.0001/acrefore-9780190277727-e-356 |isbn=978-0-19-027772-7}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Vendell |first=Dominic |date=26 November 2021 |title=Transacting Politics in the Maratha Empire: An Agreement between Friends, 1795 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |volume=64 |issue=5–6 |pages=826–863 |doi=10.1163/15685209-12341554 |issn=1568-5209 |hdl=10871/125607}}</ref> oftewel die '''Marathakonfederasie''', was 'n vroegmoderne politieke entiteit op die [[Indiese subkontinent]]. Oor die grootste deel van sy bestaan het dit uit die ryke van die [[peshwa]] en vier groot onafhanklike Marathastate bestaan<ref>{{en}} {{cite book|title=Western India in the Nineteenth Century: A Study in the Social History of Maharashtra|first=Ravinder|last=Kumar|date=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-135-03146-6 |url=https://books.google.com/books?id=1djYAQAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|last=Kantak|first=M. R. |title=The First Anglo-Maratha War, 1774–1783: A Military Study of Major Battles|url=https://books.google.com/books?id=cdXnVOKKkssC&pg=PA10|year=1993|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-696-1 |pages=24}}</ref> onder die nominale leierskap van eersgenoemde en nominale lojaliteit aan die Chhatrapati's wat opvolgers van [[Shivaji]] was. [[Lêer:Maratha darbar.jpg|duimnael|links|'n Maratha-darbar of hof]] [[Lêer:Thomas Daniell, Sir Charles Warre Malet, Concluding a Treaty in 1790 in Durbar with the Peshwa of the Maratha Empire.jpg|duimnael|links|Peshwa Madhavrao II in sy hof in 1790, waar hy 'n verdrag met die Britte gesluit het]] Die Marathas was 'n [[Marathi]]sprekende krygergroep vanuit die westelike Deccanhoogland (die huidige Indiese deelstaat [[Maharashtra]]) wat na vore getree het onder die leierskap van Shivaji (in die 17de eeu), nadat hy in opstand gekom het teen die [[Sultanaat Bijapur]] en die [[Mogolryk]] om die ''Hindavi Swarajya'' ([[selfbeskikking]] van [[Hindoeïsme|Hindoes]]) te verwerklik.<ref>{{en}} {{cite book |title=Shivaji |page=98 |isbn=81-237-0647-2 |publisher=National Book Trust |url=https://books.google.com/books?id=_Rcfbh5e1_sC |first=Setumadhavarao S. |last=Pagdi |year=1993}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Vijayanagara voices: exploring South Indian history and Hindu literature |last=Jackson |first=William Joseph |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |year=2005 |isbn=978-0-7546-3950-3 |url=https://books.google.com/books?id=PxvDNBc4qwUC&pg=PA38 |page=38}}</ref> Die Mogolkeiser [[Aurangzeb]] se godsdienstige beleid het nie-Moslems vervreemd laat voel en ná die Marathaopstand was hy 'n groot hoeveelheid van sy manne en skatte kwyt.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Osborne |first=Eric W. |date=3 Julie 2020 |title=The Ulcer of the Mughal Empire: Mughals and Marathas, 1680–1707 |url=https://doi.org/10.1080/09592318.2020.1764711 |journal=Small Wars & Insurgencies |volume=31 |issue=5 |pages=988–1009 |doi=10.1080/09592318.2020.1764711 |s2cid=221060782 |issn=0959-2318}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last1=Clingingsmith |first1=David |last2=Williamson |first2=Jeffrey G. |date=1 Julie 2008 |title=Deindustrialization in 18th and 19th century India: Mughal decline, climate shocks and British industrial ascent |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0014498307000447 |journal=Explorations in Economic History |volume=45 |issue=3 |pages=209–234 |doi=10.1016/j.eeh.2007.11.002 |issn=0014-4983}}</ref> Die Maratharegering het ook krygers, administrateurs en ander [[adel]]likes van ander [[Marathi's|Marathigroepe]] ingesluit.<ref name="kantak78">{{en}} {{cite journal |last=Kantak |first=M.R. |title=The Political Role of Different Hindu Castes and Communities in Maharashtra in the Foundation of the Shivaji's Swarajya |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |date=1978 |volume=38 |issue=1 |page=44 |jstor=42931051}}</ref> Shivaji se monargie, waarna as die Marathakoninkryk verwys word,<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra |url=https://books.google.com/books?id=Y-kanqrtVhYC&dq=%22maratha+kingdom%22&pg=PA1 |title=Anglo-Maratha Relations, 1785–96 |volume=2 |date=1994 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7154-789-0}}</ref> is in die 18de eeu onder die leierskap van peshwa [[Bajirao I]] tot 'n groot ryk uitgebrei. Soortgelyk aan ander destydse Indiese entiteite het die Marathas onder [[Shahu I]] die Mogolkeiser as hul nominale [[Susereiniteit|suserein]] erken, hoewel in praktyk groot dele van die Mogolbeleid tussen 1737 en 1803 deur die Marathas beheer is.<ref>{{en}} {{cite book|title=The Raj and the Rajas : Money and Coinage in Colonial India|last=Garg|first=Sanjay|date=2022|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-00-082889-4 |url=https://books.google.com/books?id=0MudEAAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005|publisher=Sterling|isbn=978-1-932705-54-6}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chaurasia |first=R.S. |year=2004 |title=History of the Marathas |publisher=Atlantic |location=Nieu-Delhi |isbn=978-81-269-0394-8 |url=https://books.google.com/books?id=D_v3Y7hns8QC |page=12}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author1=Vincent A. Smith |title=The Oxford History of India, Edited by Percival Spear |date=1981 |publisher=Oxford University Press |page=492 |url=https://books.google.com/books?id=eev7zQEACAAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Gokhale |first=Sandhya |url=https://books.google.com/books?id=Ez4wAQAAIAAJ |title=The Chitpavans: Social Ascendancy of a Creative Minority in Maharashtra, 1818–1918 |date=2008 |publisher=Shubhi Publications |isbn=978-81-8290-132-2 |page=82}}</ref> Ná Aurangzeb se dood in 1707 het Shivaji se kleinseun, Shahu, onder die leierskap van peshwa Bajirao die Marathamag herleef en baie gesag aan die Bhat-familie toevertrou, wat erflike peshwas ([[eerste minister]]s) geword het [[peshwa]]s. Ná sy dood in 1749 het hulle as 't ware die leiers geword. Die gesaghebbende Marathafamilies – Scindia, Holkar, Bhonsle en Gaekwad – het hulle veroweringe na die noordelike en sentrale Indië uitgebrei en meer onafhanklikheid verkry. Die Marathas se vinnige uitbreiding is stopgesit nadat hulle in 1761 tydens die veldslag van Panipat deur die [[Durraniryk]] verslaan is. Onder die leierskap van peshwa [[Madhavrao I]] het die Marathas tien jaar later egter daarin geslag om die meeste van hul verlore grondgebied te herwin.<ref>{{en}} {{cite book |url=https://books.google.de/books?id=uPq640stHJ0C&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |title=The Great Maratha: Mahadaji Scindia |first=N. G. |last=Rathod}}</ref> Met sy dood het die peshwa's se effektiewe gesag oor ander opperhoofde in die ryk uiteindelik tot 'n einde gekom.<ref>{{en}} {{cite book |last=Ghosh |first=D.K. Ed |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.149767 |title=A Comprehensive History Of India Vol. 9 |pages=512–523}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |publisher=New Cambridge History of India |url=http://archive.org/details/the-marathas-1600-1818-cambridge-history-of-india-vol.-2-part-4 |title=The Marathas – Cambridge History of India (Vol. 2, Part 4)}}</ref><ref name="Britannica">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}}</ref> Nadat hy in 1802 deur die Holkardinastie verslaan is, het peshwa [[Baji Rao II]] beskerming gesoek deur die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]], wat in 1818 die konfederasie met hul ingryping ná die Tweede en Derde Anglo-Marathaoorloë vernietig het. Die Marathastaat se struktuur was 'n konfederasie van vier leiers onder leierskap van die peshwa in [[Pune|Poona]] (nou Pune) in Wes-Indië. Hulle was die Scindia, die Gaekwad in [[Vadodara|Baroda]], die Holkar in [[Indore]] en die Bhonsle in [[Nagpur]].<ref>{{en}} {{cite journal |last=Goswami |first=Arunansh |date=1 Desember 2023 |title=Maharaja's German: Anthony Pohlmann in India. – EBSCOhost |url=https://openurl.ebsco.com/EPDB:gcd:15:32406799/detailv2?sid=ebsco:plink:scholar&id=ebsco:gcd:175632507&crl=c&link_origin=scholar.google.com |accessdate=16 Mei 2025 |website=openurl.ebsco.com |issue=160 |page=48}}</ref><ref name="Britannica" /> Die grense van die konfederasie het ná die Slag van Bhopal in 1737 vanuit die huidige deelstaat [[Maharashtra]]<ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005 |publisher=Sterling |isbn=978-1-932705-54-6 |page=204}}</ref> in die suide tot [[Gwalior]] in die noorde, tot [[Odisha]] in die ooste<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra Nath |title=An Advanced History of Modern India |url=https://books.google.com/books?id=bXWiACEwPR8C&pg=PA1941-IA82 |year=2010 |publisher=Macmillan India |isbn=978-0-230-32885-3 |page=16}}</ref> oftewel 'n derde (2,5&nbsp;miljoen&nbsp;km²) van die Indiese subkontinent.<ref>{{en}} {{cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D.|title=East-West Orientation of Historical Empires and Modern States|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|year=2006|page=222–223|issn=1076-156X|doi=10.5195/JWSR.2006.369}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Maratha Empire|Maratharyk}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] qa033d9nx01fx49u5uistf4jc23hvkq 2894701 2894700 2026-04-17T20:02:06Z BurgertB 2401 Paar goed 2894701 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =मराठा साम्राज्य<br />''Maratha Samrajya'' ([[Marathi]]) |gewone_lang_naam =''Maratharyk'' |gewone_naam =Maratharykadminis |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Indië, Pakistan |era =Nuwe Tyd |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Maratharyk |bestaanstydperk =1674–1818 |jaar_begin =1674 |jaar_einde =1818 |datum_begin =[[1680]]–[[1707]] |datum_einde =[[1818]] |gebeurtenis_begin =Deccaoorloë |gebeurtenis_einde =Derde Anglo-Marathaoorlog |gebeurtenis1 =Aanwysing van Balaji Vishwanath as peshwa |datum_gebeurtenis1 =[[16 November]] [[1713]]<ref>{{en}} {{cite book|last1=Haig L|first1=t-Colonel Sir Wolseley|title=The Cambridge History of India – Turks and Afghans|volume=3|date=1967|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge UK|isbn=978-1-343-88457-1|pages=394|url=https://books.google.com/books?id=yoI8AAAAIAAJ&q=%22SAyYID+BROTHERS%22+balaji+vishwanath&pg=PA1|accessdate=12 Mei 2017}}</ref> |gebeurtenis2 =Verdrag van Bhopal |datum_gebeurtenis2 =[[7 Januarie]] [[1738]] |gebeurtenis3 =Afghanistan-Marathaoorlog |datum_gebeurtenis3 =[[8 Maart]] [[1758]]–[[14 Januarie]] [[1761]] |gebeurtenis4 =Maratha-Mysoreoorloë |datum_gebeurtenis4 =Augustus [[1768]]–April [[1787]] |gebeurtenis_voor =Kroning van Shivaji |datum_voor =[[6 Junie]] [[1674]] |gebeurtenis_na =Ontbinding van die Marathas |datum_na =[[1818]] |v1 =Sultanaat Bijapur |vlag_v1 =Flag of the Bijapur Sultanate.png |v2 =Mogolryk |vlag_v2 =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |v3 = |vlag_v3 = |v4 = |vlag_v4 = |v5 = |vlag_v5 = |n1 =Brits-Indië |vlag_n1 =British Raj Red Ensign.svg |n2 = |vlag_n2 = |n3 = |vlag_n3 = |n4 = |vlag_n4 = |n5 = |vlag_n5 = |beeld_vlag =Flag of the Maratha Empire.svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen =Seal of Shivaji.png |wapen = Wapen van Indië |beeld_kaart =India1760 1905.jpg |beeld_kaart_byskrif =Die Maratharyk (geel) in 1760 |nasionale_leuse =''Hara Hara Mahadeva''<ref>{{en}} {{cite book |last=Madan |first=T. N. |url=https://books.google.com/books?id=1_qMH9PY9fQC&pg=PA360 |title=Way of Life: King, Householder, Renouncer : Essays in Honour of Louis Dumont |date=1988 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-0527-9 |page=360}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chattopadhyaya |first=Sudhakar |url=https://books.google.com/books?id=CmaewdodLZQC&pg=PA75 |title=Reflections on the Tantras |date=1978 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0691-7 |page=75}}</ref><br /><small>[[Marathi]] vir: "Lofprysinge aan [[Shiva|Mahadeva]]")</small> |nasionale_volkslied = |wetgewer=Ashta Pradhan |godsdiens=[[Hindoeïsme]] en ander [[Indiese gelowe]] |hoofstad ='''Koninklike setel''':<br />[[Raigad]] (1674–1708, ''de jure'')<br />[[Jinji]] (1691–1698, ''de facto'')<br />[[Satara, Indië|Satara]] (1708–1818)<br />'''Peshwasetel''':<br />[[Pune|Poona]] (1728–1818) |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Marathi]] (hof en letterkunde)<br />[[Sanskrit]] (godsdiens) |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Chhatrapati |leier1 =Shivaji I <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1674–1680 |leier2 =Pratap Singh <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1808–1818 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = Peshwa |verteenwoordiger1 = Moropant Pingle <small>(eerste)</small> |jaar_verteenwoordiger1=1674–1683 |verteenwoordiger2 =Baji Rao II <small>(laaste)</small> |jaar_verteenwoordiger2 =1803–1818 |verteenwoordiger3 =Nana Saheb (aanspraakmaker) |jaar_verteenwoordiger3 =1858–1859 |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1760<ref>{{en}} {{cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94}}</ref> |stat_bev1 = |stat_opp1 =2500000 |bev_digtheid1 = |stat_jaar2 = |stat_bev2 = |stat_opp2 = |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 = |stat_bev3 = |stat_opp3 = |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 = |stat_bev4 = |stat_opp4 = |bev_digtheid4 = |geldeenheid =Rupee, Paisa, Shivrai |nota= }} Die '''Maratharyk''' ([[Marathi]]: [məˈɾaːʈʰaː]),<ref>{{en}} {{citation |last=O'Hanlon |first=Rosalind |title=Maratha Empire |date=2016 |encyclopedia=The Encyclopedia of Empire |pages=1–7 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781118455074.wbeoe357 |publisher=John Wiley & Sons, Ltd |doi= 10.1002/9781118455074.wbeoe357|isbn=978-1-118-45507-4}}</ref><ref>{{en}} {{citation |last=Guha |first=Sumit |title=The Maratha Empire |date=23 Desember 2019 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Asian History |url=https://oxfordre.com/asianhistory/display/10.1093/acrefore/9780190277727.001.0001/acrefore-9780190277727-e-356 |isbn=978-0-19-027772-7}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Vendell |first=Dominic |date=26 November 2021 |title=Transacting Politics in the Maratha Empire: An Agreement between Friends, 1795 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |volume=64 |issue=5–6 |pages=826–863 |doi=10.1163/15685209-12341554 |issn=1568-5209 |hdl=10871/125607}}</ref> oftewel die '''Marathakonfederasie''', was 'n vroegmoderne politieke entiteit op die [[Indiese subkontinent]]. Oor die grootste deel van sy bestaan het dit uit die ryke van die [[peshwa]] en vier groot onafhanklike Marathastate bestaan<ref>{{en}} {{cite book|title=Western India in the Nineteenth Century: A Study in the Social History of Maharashtra|first=Ravinder|last=Kumar|date=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-135-03146-6 |url=https://books.google.com/books?id=1djYAQAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|last=Kantak|first=M. R. |title=The First Anglo-Maratha War, 1774–1783: A Military Study of Major Battles|url=https://books.google.com/books?id=cdXnVOKKkssC&pg=PA10|year=1993|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-696-1 |pages=24}}</ref> onder die nominale leierskap van eersgenoemde en nominale lojaliteit aan die Chhatrapati's wat opvolgers van [[Shivaji]] was. [[Lêer:Maratha darbar.jpg|duimnael|links|'n Maratha-darbar of hof]] [[Lêer:Thomas Daniell, Sir Charles Warre Malet, Concluding a Treaty in 1790 in Durbar with the Peshwa of the Maratha Empire.jpg|duimnael|links|Peshwa Madhavrao II in sy hof in 1790, waar hy 'n verdrag met die Britte gesluit het]] Die Marathas was 'n [[Marathi]]sprekende krygergroep vanuit die westelike Deccanhoogland (die huidige Indiese deelstaat [[Maharashtra]]) wat na vore getree het onder die leierskap van Shivaji (in die 17de eeu), nadat hy in opstand gekom het teen die [[Sultanaat Bijapur]] en die [[Mogolryk]] om die ''Hindavi Swarajya'' ([[selfbeskikking]] van [[Hindoeïsme|Hindoes]]) te verwerklik.<ref>{{en}} {{cite book |title=Shivaji |page=98 |isbn=81-237-0647-2 |publisher=National Book Trust |url=https://books.google.com/books?id=_Rcfbh5e1_sC |first=Setumadhavarao S. |last=Pagdi |year=1993}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Vijayanagara voices: exploring South Indian history and Hindu literature |last=Jackson |first=William Joseph |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |year=2005 |isbn=978-0-7546-3950-3 |url=https://books.google.com/books?id=PxvDNBc4qwUC&pg=PA38 |page=38}}</ref> Die Mogolkeiser [[Aurangzeb]] se godsdienstige beleid het nie-Moslems vervreemd laat voel en ná die Marathaopstand was hy 'n groot hoeveelheid van sy manne en skatte kwyt.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Osborne |first=Eric W. |date=3 Julie 2020 |title=The Ulcer of the Mughal Empire: Mughals and Marathas, 1680–1707 |url=https://doi.org/10.1080/09592318.2020.1764711 |journal=Small Wars & Insurgencies |volume=31 |issue=5 |pages=988–1009 |doi=10.1080/09592318.2020.1764711 |s2cid=221060782 |issn=0959-2318}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last1=Clingingsmith |first1=David |last2=Williamson |first2=Jeffrey G. |date=1 Julie 2008 |title=Deindustrialization in 18th and 19th century India: Mughal decline, climate shocks and British industrial ascent |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0014498307000447 |journal=Explorations in Economic History |volume=45 |issue=3 |pages=209–234 |doi=10.1016/j.eeh.2007.11.002 |issn=0014-4983}}</ref> Die Maratharegering het ook krygers, administrateurs en ander [[adel]]likes van ander [[Marathi's|Marathigroepe]] ingesluit.<ref name="kantak78">{{en}} {{cite journal |last=Kantak |first=M.R. |title=The Political Role of Different Hindu Castes and Communities in Maharashtra in the Foundation of the Shivaji's Swarajya |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |date=1978 |volume=38 |issue=1 |page=44 |jstor=42931051}}</ref> Shivaji se monargie, waarna as die Marathakoninkryk verwys word,<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra |url=https://books.google.com/books?id=Y-kanqrtVhYC&dq=%22maratha+kingdom%22&pg=PA1 |title=Anglo-Maratha Relations, 1785–96 |volume=2 |date=1994 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7154-789-0}}</ref> is in die 18de eeu onder die leierskap van peshwa [[Bajirao I]] tot 'n groot ryk uitgebrei. Soortgelyk aan ander destydse Indiese entiteite het die Marathas onder [[Shahu I]] die Mogolkeiser as hul nominale [[Susereiniteit|suserein]] erken, hoewel in praktyk groot dele van die Mogolbeleid tussen 1737 en 1803 deur die Marathas beheer is.<ref>{{en}} {{cite book|title=The Raj and the Rajas : Money and Coinage in Colonial India|last=Garg|first=Sanjay|date=2022|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-00-082889-4 |url=https://books.google.com/books?id=0MudEAAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005|publisher=Sterling|isbn=978-1-932705-54-6}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chaurasia |first=R.S. |year=2004 |title=History of the Marathas |publisher=Atlantic |location=Nieu-Delhi |isbn=978-81-269-0394-8 |url=https://books.google.com/books?id=D_v3Y7hns8QC |page=12}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author1=Vincent A. Smith |title=The Oxford History of India, Edited by Percival Spear |date=1981 |publisher=Oxford University Press |page=492 |url=https://books.google.com/books?id=eev7zQEACAAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Gokhale |first=Sandhya |url=https://books.google.com/books?id=Ez4wAQAAIAAJ |title=The Chitpavans: Social Ascendancy of a Creative Minority in Maharashtra, 1818–1918 |date=2008 |publisher=Shubhi Publications |isbn=978-81-8290-132-2 |page=82}}</ref> Ná Aurangzeb se dood in 1707 het Shivaji se kleinseun, Shahu, onder die leierskap van peshwa Bajirao die Marathamag laat herleef en baie gesag aan die Bhatfamilie toevertrou, wat erflike peshwas ([[eerste minister]]s) geword het. Ná sy dood in 1749 het hulle as 't ware die leiers geword. Die gesaghebbende Marathafamilies – Scindia, Holkar, Bhonsle en Gaekwad – het hulle veroweringe na die noordelike en sentrale Indië uitgebrei en meer onafhanklikheid verkry. Die Marathas se vinnige uitbreiding is stopgesit nadat hulle in 1761 tydens die veldslag van Panipat deur die [[Durraniryk]] verslaan is. Onder die leierskap van peshwa [[Madhavrao I]] het die Marathas tien jaar later egter daarin geslag om die meeste van hul verlore grondgebied te herwin.<ref>{{en}} {{cite book |url=https://books.google.de/books?id=uPq640stHJ0C&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |title=The Great Maratha: Mahadaji Scindia |first=N. G. |last=Rathod}}</ref> Met sy dood het die peshwas se effektiewe gesag oor ander opperhoofde in die ryk uiteindelik tot 'n einde gekom.<ref>{{en}} {{cite book |last=Ghosh |first=D.K. Ed |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.149767 |title=A Comprehensive History Of India Vol. 9 |pages=512–523}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |publisher=New Cambridge History of India |url=http://archive.org/details/the-marathas-1600-1818-cambridge-history-of-india-vol.-2-part-4 |title=The Marathas – Cambridge History of India (Vol. 2, Part 4)}}</ref><ref name="Britannica">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}}</ref> Nadat hy in 1802 deur die Holkardinastie verslaan is, het peshwa [[Baji Rao II]] beskerming gesoek deur die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]], wat in 1818 die konfederasie met hul ingryping ná die Tweede en Derde Anglo-Marathaoorloë vernietig het. Die Marathastaat se struktuur was 'n konfederasie van vier leiers onder leierskap van die peshwa in [[Pune|Poona]] (nou Pune) in Wes-Indië. Hulle was die Scindia, die Gaekwad in [[Vadodara|Baroda]], die Holkar in [[Indore]] en die Bhonsle in [[Nagpur]].<ref>{{en}} {{cite journal |last=Goswami |first=Arunansh |date=1 Desember 2023 |title=Maharaja's German: Anthony Pohlmann in India. – EBSCOhost |url=https://openurl.ebsco.com/EPDB:gcd:15:32406799/detailv2?sid=ebsco:plink:scholar&id=ebsco:gcd:175632507&crl=c&link_origin=scholar.google.com |accessdate=16 Mei 2025 |website=openurl.ebsco.com |issue=160 |page=48}}</ref><ref name="Britannica" /> Die grense van die konfederasie het ná die Slag van Bhopal in 1737 gestrek uit die huidige deelstaat [[Maharashtra]]<ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005 |publisher=Sterling |isbn=978-1-932705-54-6 |page=204}}</ref> in die suide tot [[Gwalior]] in die noorde, tot [[Odisha]] in die ooste<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra Nath |title=An Advanced History of Modern India |url=https://books.google.com/books?id=bXWiACEwPR8C&pg=PA1941-IA82 |year=2010 |publisher=Macmillan India |isbn=978-0-230-32885-3 |page=16}}</ref> oftewel 'n derde (2,5&nbsp;miljoen&nbsp;km²) van die Indiese subkontinent.<ref>{{en}} {{cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D.|title=East-West Orientation of Historical Empires and Modern States|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|year=2006|page=222–223|issn=1076-156X|doi=10.5195/JWSR.2006.369}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Maratha Empire|Maratharyk}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] 6awykg35umrd64gwh8i7pxrfhuyckcz 2894702 2894701 2026-04-17T20:05:54Z BurgertB 2401 2894702 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =मराठा साम्राज्य<br />''Maratha Samrajya'' ([[Marathi]]) |gewone_lang_naam =''Maratharyk'' |gewone_naam =Maratharyk |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Indië, Pakistan |era =Nuwe Tyd |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Maratharyk |bestaanstydperk =1674–1818 |jaar_begin =1674 |jaar_einde =1818 |datum_begin =[[1680]]–[[1707]] |datum_einde =[[1818]] |gebeurtenis_begin =Deccaoorloë |gebeurtenis_einde =Derde Anglo-Marathaoorlog |gebeurtenis1 =Aanwysing van Balaji Vishwanath as peshwa |datum_gebeurtenis1 =[[16 November]] [[1713]]<ref>{{en}} {{cite book|last1=Haig L|first1=t-Colonel Sir Wolseley|title=The Cambridge History of India – Turks and Afghans|volume=3|date=1967|publisher=Cambridge University press|location=Cambridge UK|isbn=978-1-343-88457-1|pages=394|url=https://books.google.com/books?id=yoI8AAAAIAAJ&q=%22SAyYID+BROTHERS%22+balaji+vishwanath&pg=PA1|accessdate=12 Mei 2017}}</ref> |gebeurtenis2 =Verdrag van Bhopal |datum_gebeurtenis2 =[[7 Januarie]] [[1738]] |gebeurtenis3 =Afghanistan-Marathaoorlog |datum_gebeurtenis3 =[[8 Maart]] [[1758]]–[[14 Januarie]] [[1761]] |gebeurtenis4 =Maratha-Mysoreoorloë |datum_gebeurtenis4 =Augustus [[1768]]–April [[1787]] |gebeurtenis_voor =Kroning van Shivaji |datum_voor =[[6 Junie]] [[1674]] |gebeurtenis_na =Ontbinding van die Marathas |datum_na =[[1818]] |v1 =Sultanaat Bijapur |vlag_v1 =Flag of the Bijapur Sultanate.png |v2 =Mogolryk |vlag_v2 =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |v3 = |vlag_v3 = |v4 = |vlag_v4 = |v5 = |vlag_v5 = |n1 =Brits-Indië |vlag_n1 =British Raj Red Ensign.svg |n2 = |vlag_n2 = |n3 = |vlag_n3 = |n4 = |vlag_n4 = |n5 = |vlag_n5 = |beeld_vlag =Flag of the Maratha Empire.svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen =Seal of Shivaji.png |wapen = Wapen van Indië |beeld_kaart =India1760 1905.jpg |beeld_kaart_byskrif =Die Maratharyk (geel) in 1760 |nasionale_leuse =''Hara Hara Mahadeva''<ref>{{en}} {{cite book |last=Madan |first=T. N. |url=https://books.google.com/books?id=1_qMH9PY9fQC&pg=PA360 |title=Way of Life: King, Householder, Renouncer : Essays in Honour of Louis Dumont |date=1988 |publisher=Motilal Banarsidass Publishers |isbn=978-81-208-0527-9 |page=360}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chattopadhyaya |first=Sudhakar |url=https://books.google.com/books?id=CmaewdodLZQC&pg=PA75 |title=Reflections on the Tantras |date=1978 |publisher=Motilal Banarsidass Publ. |isbn=978-81-208-0691-7 |page=75}}</ref><br /><small>[[Marathi]] vir: "Lofprysinge aan [[Shiva|Mahadeva]]")</small> |nasionale_volkslied = |wetgewer=Ashta Pradhan |godsdiens=[[Hindoeïsme]] en ander [[Indiese gelowe]] |hoofstad ='''Koninklike setel''':<br />[[Raigad]] (1674–1708, ''de jure'')<br />[[Jinji]] (1691–1698, ''de facto'')<br />[[Satara, Indië|Satara]] (1708–1818)<br />'''Peshwasetel''':<br />[[Pune|Poona]] (1728–1818) |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Marathi]] (hof en letterkunde)<br />[[Sanskrit]] (godsdiens) |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Chhatrapati |leier1 =Shivaji I <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1674–1680 |leier2 =Pratap Singh <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1808–1818 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = Peshwa |verteenwoordiger1 = Moropant Pingle <small>(eerste)</small> |jaar_verteenwoordiger1=1674–1683 |verteenwoordiger2 =Baji Rao II <small>(laaste)</small> |jaar_verteenwoordiger2 =1803–1818 |verteenwoordiger3 =Nana Saheb (aanspraakmaker) |jaar_verteenwoordiger3 =1858–1859 |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1760<ref>{{en}} {{cite book|last1=Bang|first1=Peter Fibiger|url=https://books.google.com/books?id=9mkLEAAAQBAJ&pg=PA92|title=The Oxford World History of Empire: Volume One: The Imperial Experience|last2=Bayly|first2=C. A.|last3=Scheidel|first3=Walter|year=2020|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-977311-4|pages=92–94}}</ref> |stat_bev1 = |stat_opp1 =2500000 |bev_digtheid1 = |stat_jaar2 = |stat_bev2 = |stat_opp2 = |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 = |stat_bev3 = |stat_opp3 = |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 = |stat_bev4 = |stat_opp4 = |bev_digtheid4 = |geldeenheid =Rupee, Paisa, Shivrai |nota= }} Die '''Maratharyk''' ([[Marathi]]: [məˈɾaːʈʰaː]),<ref>{{en}} {{citation |last=O'Hanlon |first=Rosalind |title=Maratha Empire |date=2016 |encyclopedia=The Encyclopedia of Empire |pages=1–7 |url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781118455074.wbeoe357 |publisher=John Wiley & Sons, Ltd |doi= 10.1002/9781118455074.wbeoe357|isbn=978-1-118-45507-4}}</ref><ref>{{en}} {{citation |last=Guha |first=Sumit |title=The Maratha Empire |date=23 Desember 2019 |encyclopedia=Oxford Research Encyclopedia of Asian History |url=https://oxfordre.com/asianhistory/display/10.1093/acrefore/9780190277727.001.0001/acrefore-9780190277727-e-356 |isbn=978-0-19-027772-7}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Vendell |first=Dominic |date=26 November 2021 |title=Transacting Politics in the Maratha Empire: An Agreement between Friends, 1795 |journal=Journal of the Economic and Social History of the Orient |volume=64 |issue=5–6 |pages=826–863 |doi=10.1163/15685209-12341554 |issn=1568-5209 |hdl=10871/125607}}</ref> oftewel die '''Marathakonfederasie''', was 'n vroegmoderne politieke entiteit op die [[Indiese subkontinent]]. Oor die grootste deel van sy bestaan het dit uit die ryke van die [[peshwa]] en vier groot onafhanklike Marathastate bestaan<ref>{{en}} {{cite book|title=Western India in the Nineteenth Century: A Study in the Social History of Maharashtra|first=Ravinder|last=Kumar|date=2013|publisher=Routledge |isbn=978-1-135-03146-6 |url=https://books.google.com/books?id=1djYAQAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book|last=Kantak|first=M. R. |title=The First Anglo-Maratha War, 1774–1783: A Military Study of Major Battles|url=https://books.google.com/books?id=cdXnVOKKkssC&pg=PA10|year=1993|publisher=Popular Prakashan|isbn=978-81-7154-696-1 |pages=24}}</ref> onder die nominale leierskap van eersgenoemde en nominale lojaliteit aan die Chhatrapati's wat opvolgers van [[Shivaji]] was. [[Lêer:Maratha darbar.jpg|duimnael|links|'n Maratha-darbar of hof]] [[Lêer:Thomas Daniell, Sir Charles Warre Malet, Concluding a Treaty in 1790 in Durbar with the Peshwa of the Maratha Empire.jpg|duimnael|links|Peshwa Madhavrao II in sy hof in 1790, waar hy 'n verdrag met die Britte gesluit het]] Die Marathas was 'n [[Marathi]]sprekende krygergroep vanuit die westelike Deccanhoogland (die huidige Indiese deelstaat [[Maharashtra]]) wat na vore getree het onder die leierskap van Shivaji (in die 17de eeu), nadat hy in opstand gekom het teen die [[Sultanaat Bijapur]] en die [[Mogolryk]] om die ''Hindavi Swarajya'' ([[selfbeskikking]] van [[Hindoeïsme|Hindoes]]) te verwerklik.<ref>{{en}} {{cite book |title=Shivaji |page=98 |isbn=81-237-0647-2 |publisher=National Book Trust |url=https://books.google.com/books?id=_Rcfbh5e1_sC |first=Setumadhavarao S. |last=Pagdi |year=1993}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |title=Vijayanagara voices: exploring South Indian history and Hindu literature |last=Jackson |first=William Joseph |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |year=2005 |isbn=978-0-7546-3950-3 |url=https://books.google.com/books?id=PxvDNBc4qwUC&pg=PA38 |page=38}}</ref> Die Mogolkeiser [[Aurangzeb]] se godsdienstige beleid het nie-Moslems vervreemd laat voel en ná die Marathaopstand was hy 'n groot hoeveelheid van sy manne en skatte kwyt.<ref>{{en}} {{cite journal |last=Osborne |first=Eric W. |date=3 Julie 2020 |title=The Ulcer of the Mughal Empire: Mughals and Marathas, 1680–1707 |url=https://doi.org/10.1080/09592318.2020.1764711 |journal=Small Wars & Insurgencies |volume=31 |issue=5 |pages=988–1009 |doi=10.1080/09592318.2020.1764711 |s2cid=221060782 |issn=0959-2318}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last1=Clingingsmith |first1=David |last2=Williamson |first2=Jeffrey G. |date=1 Julie 2008 |title=Deindustrialization in 18th and 19th century India: Mughal decline, climate shocks and British industrial ascent |url=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0014498307000447 |journal=Explorations in Economic History |volume=45 |issue=3 |pages=209–234 |doi=10.1016/j.eeh.2007.11.002 |issn=0014-4983}}</ref> Die Maratharegering het ook krygers, administrateurs en ander [[adel]]likes van ander [[Marathi's|Marathigroepe]] ingesluit.<ref name="kantak78">{{en}} {{cite journal |last=Kantak |first=M.R. |title=The Political Role of Different Hindu Castes and Communities in Maharashtra in the Foundation of the Shivaji's Swarajya |journal=Bulletin of the Deccan College Research Institute |date=1978 |volume=38 |issue=1 |page=44 |jstor=42931051}}</ref> Shivaji se monargie, waarna as die Marathakoninkryk verwys word,<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra |url=https://books.google.com/books?id=Y-kanqrtVhYC&dq=%22maratha+kingdom%22&pg=PA1 |title=Anglo-Maratha Relations, 1785–96 |volume=2 |date=1994 |publisher=Popular Prakashan |isbn=978-81-7154-789-0}}</ref> is in die 18de eeu onder die leierskap van peshwa [[Bajirao I]] tot 'n groot ryk uitgebrei. Soortgelyk aan ander destydse Indiese entiteite het die Marathas onder [[Shahu I]] die Mogolkeiser as hul nominale [[Susereiniteit|suserein]] erken, hoewel in praktyk groot dele van die Mogolbeleid tussen 1737 en 1803 deur die Marathas beheer is.<ref>{{en}} {{cite book|title=The Raj and the Rajas : Money and Coinage in Colonial India|last=Garg|first=Sanjay|date=2022|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-00-082889-4 |url=https://books.google.com/books?id=0MudEAAAQBAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005|publisher=Sterling|isbn=978-1-932705-54-6}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Chaurasia |first=R.S. |year=2004 |title=History of the Marathas |publisher=Atlantic |location=Nieu-Delhi |isbn=978-81-269-0394-8 |url=https://books.google.com/books?id=D_v3Y7hns8QC |page=12}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |author1=Vincent A. Smith |title=The Oxford History of India, Edited by Percival Spear |date=1981 |publisher=Oxford University Press |page=492 |url=https://books.google.com/books?id=eev7zQEACAAJ}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Gokhale |first=Sandhya |url=https://books.google.com/books?id=Ez4wAQAAIAAJ |title=The Chitpavans: Social Ascendancy of a Creative Minority in Maharashtra, 1818–1918 |date=2008 |publisher=Shubhi Publications |isbn=978-81-8290-132-2 |page=82}}</ref> Ná Aurangzeb se dood in 1707 het Shivaji se kleinseun, Shahu, onder die leierskap van peshwa Bajirao die Marathamag laat herleef en baie gesag aan die Bhatfamilie toevertrou, wat erflike peshwas ([[eerste minister]]s) geword het. Ná sy dood in 1749 het hulle as 't ware die leiers geword. Die gesaghebbende Marathafamilies – Scindia, Holkar, Bhonsle en Gaekwad – het hulle veroweringe na die noordelike en sentrale Indië uitgebrei en meer onafhanklikheid verkry. Die Marathas se vinnige uitbreiding is stopgesit nadat hulle in 1761 tydens die veldslag van Panipat deur die [[Durraniryk]] verslaan is. Onder die leierskap van peshwa [[Madhavrao I]] het die Marathas tien jaar later egter daarin geslag om die meeste van hul verlore grondgebied te herwin.<ref>{{en}} {{cite book |url=https://books.google.de/books?id=uPq640stHJ0C&pg=PA8&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false |title=The Great Maratha: Mahadaji Scindia |first=N. G. |last=Rathod}}</ref> Met sy dood het die peshwas se effektiewe gesag oor ander opperhoofde in die ryk uiteindelik tot 'n einde gekom.<ref>{{en}} {{cite book |last=Ghosh |first=D.K. Ed |url=http://archive.org/details/in.ernet.dli.2015.149767 |title=A Comprehensive History Of India Vol. 9 |pages=512–523}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |publisher=New Cambridge History of India |url=http://archive.org/details/the-marathas-1600-1818-cambridge-history-of-india-vol.-2-part-4 |title=The Marathas – Cambridge History of India (Vol. 2, Part 4)}}</ref><ref name="Britannica">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}}</ref> Nadat hy in 1802 deur die Holkardinastie verslaan is, het peshwa [[Baji Rao II]] beskerming gesoek deur die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]], wat in 1818 die konfederasie met hul ingryping ná die Tweede en Derde Anglo-Marathaoorloë vernietig het. Die Marathastaat se struktuur was 'n konfederasie van vier leiers onder leierskap van die peshwa in [[Pune|Poona]] (nou Pune) in Wes-Indië. Hulle was die Scindia, die Gaekwad in [[Vadodara|Baroda]], die Holkar in [[Indore]] en die Bhonsle in [[Nagpur]].<ref>{{en}} {{cite journal |last=Goswami |first=Arunansh |date=1 Desember 2023 |title=Maharaja's German: Anthony Pohlmann in India. – EBSCOhost |url=https://openurl.ebsco.com/EPDB:gcd:15:32406799/detailv2?sid=ebsco:plink:scholar&id=ebsco:gcd:175632507&crl=c&link_origin=scholar.google.com |accessdate=16 Mei 2025 |website=openurl.ebsco.com |issue=160 |page=48}}</ref><ref name="Britannica" /> Die grense van die konfederasie het ná die Slag van Bhopal in 1737 gestrek uit die huidige deelstaat [[Maharashtra]]<ref>{{en}} {{cite book |last=Mehta |first=Jaswant Lal |title=Advanced Study in the History of Modern India 1707–1813 |url=https://books.google.com/books?id=d1wUgKKzawoC&pg=PA140|year=2005 |publisher=Sterling |isbn=978-1-932705-54-6 |page=204}}</ref> in die suide tot [[Gwalior]] in die noorde, tot [[Odisha]] in die ooste<ref>{{en}} {{cite book |last=Sen |first=Sailendra Nath |title=An Advanced History of Modern India |url=https://books.google.com/books?id=bXWiACEwPR8C&pg=PA1941-IA82 |year=2010 |publisher=Macmillan India |isbn=978-0-230-32885-3 |page=16}}</ref> oftewel 'n derde (2,5&nbsp;miljoen&nbsp;km²) van die Indiese subkontinent.<ref>{{en}} {{cite journal|last1=Turchin|first1=Peter|last2=Adams|first2=Jonathan M.|last3=Hall|first3=Thomas D.|title=East-West Orientation of Historical Empires and Modern States|journal=Journal of World-Systems Research|volume=12|issue=2|year=2006|page=222–223|issn=1076-156X|doi=10.5195/JWSR.2006.369}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Maratha Empire|Maratharyk}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Maratha-confederacy|title=Maratha confederacy|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] dj74puigy1h4ufix15pkdstjgfaa5y8 0 460370 2894682 2026-04-17T18:19:51Z Oesjaar 7467 Nuwe spesie met foto's. 2894682 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = | image = | taxon = Cotyledon papillaris | authority = L.f., (1782) | synonyms =* ''Cotyledon acaulon'' <small>Walter ex Steud.</small> * ''Cotyledon cuneata'' <small>[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Harv.</small> * ''Cotyledon glandulosa'' <small>N.E.Br.</small> * ''Cotyledon glutinosa'' <small>[[Selmar Schönland|Schönland]]</small> * ''Cotyledon gracilis'' <small>Harv.</small> * ''Cotyledon gracilis'' <small>Haw.</small> * ''Cotyledon jacobseniana'' <small>Poelln.</small> * ''Cotyledon meyeri'' <small>Harv.</small> * ''Cotyledon muirii'' <small>Schönland</small> * ''Cotyledon pseudogracilis'' <small>Poelln.</small> }} '''''Cotyledon papillaris''''' is 'n [[sukkulent]] tipe struik wat deel van die Crassulaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. == Galery == <gallery> Cotyledon papillaris (Crassulaceae) (38438940511).jpg Cotyledon papillaris - South Africa.jpg Cotyledon papillaris 177663987.jpg Cotyledon papillaris 231598710.jpg Cotyledon papillaris 25009737.jpg Cotyledon papillaris 25009780.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3834-53 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:272774-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/d62372b3-e34d-49ac-9ac0-786a6973f67f Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Cotyledon|papillaris]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] cqg84xw5kdumi6mugyavw7dtqw0lzh5 2894683 2894682 2026-04-17T18:22:17Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894683 wikitext text/x-wiki {{Spesieboks | status = LC | status_system = iucn3.1 | name = Ranknenta | image = | taxon = Cotyledon papillaris | authority = L.f., (1782) | synonyms =* ''Cotyledon acaulon'' <small>Walter ex Steud.</small> * ''Cotyledon cuneata'' <small>[[Ernst Heinrich Friedrich Meyer|E.Mey.]] ex Harv.</small> * ''Cotyledon glandulosa'' <small>N.E.Br.</small> * ''Cotyledon glutinosa'' <small>[[Selmar Schönland|Schönland]]</small> * ''Cotyledon gracilis'' <small>Harv.</small> * ''Cotyledon gracilis'' <small>Haw.</small> * ''Cotyledon jacobseniana'' <small>Poelln.</small> * ''Cotyledon meyeri'' <small>Harv.</small> * ''Cotyledon muirii'' <small>Schönland</small> * ''Cotyledon pseudogracilis'' <small>Poelln.</small> }} Die '''ranknenta''' (''Cotyledon papillaris'') is 'n [[sukkulent]] tipe struik wat deel van die Crassulaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Namibië]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in die [[Noord-Kaap]], [[Oos-Kaap]] en die [[Wes-Kaap]] voor. == Galery == <gallery> Cotyledon papillaris (Crassulaceae) (38438940511).jpg Cotyledon papillaris - South Africa.jpg Cotyledon papillaris 177663987.jpg Cotyledon papillaris 231598710.jpg Cotyledon papillaris 25009737.jpg Cotyledon papillaris 25009780.jpg </gallery> == Bronnelys == * [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=3834-53 REDLIST Sanbi] * [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:272774-1 Plants of the World] * [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/d62372b3-e34d-49ac-9ac0-786a6973f67f Biodiversityadvisor] {{Taksonbalk}} [[Kategorie:Cotyledon|papillaris]] [[Kategorie:Flora van Namibië]] [[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]] ievd9jy6siom262goqby7pctmen9120 0 460371 2894684 2026-04-17T18:22:48Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894684 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Cotyledon papillaris]] 9yndjj34pm23jzv98ydgojin1lc1988 1 460372 2894685 2026-04-17T18:24:04Z Oesjaar 7467 Verbeter 2894685 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 1 460373 2894688 2026-04-17T18:34:31Z BurgertB 2401 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2894688 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 460374 2894693 2026-04-17T19:30:11Z SpesBona 2720 Nuwe artikel 2894693 wikitext text/x-wiki {{Inligtingskas Voormalige land |inheemse_naam =سلطنت دهلی<br />''Salṭanat-i-Dehlī'' ([[Persies]])<br />सल्तनत दिल्ली<br />''Saltanat Dillī'' ([[Hindi]]) |gewone_lang_naam =''Sultanaat Delhi'' |gewone_naam =Sultanaat Delhi |kontinent =Asië |gebied =Suid-Asië |land =Bangladesj, Indië, Nepal, Pakistan |era =Middeleeue |status =Ryk |status_teks =Ryk |ryk =Sultanaat Delhi |bestaanstydperk =1206–1526 |jaar_begin =1206 |jaar_einde =1526 |datum_begin =[[25 Junie]] [[1206]] |datum_einde =[[21 April]] [[1526]] |gebeurtenis_begin =Onafhanklikheid<ref>{{en}} {{cite book |last=Jackson |first=Peter |url=https://books.google.com/books?id=lt2tqOpVRKgC&pg=PA221 |title=The Delhi Sultanate: A Political and Military History |publisher=Cambridge University Press |year=2003 |isbn=978-0-521-54329-3 |page=28}}</ref> |gebeurtenis_einde =Slag van Panipat |gebeurtenis1 =Khalji-rewolusie |datum_gebeurtenis1 =[[1 Februarie]]–[[13 Junie]] [[1290]] |gebeurtenis2 =Slag van Lahrawat |datum_gebeurtenis2 =[[6 September]] [[1320]] |gebeurtenis3 =Plundering van Delhi |datum_gebeurtenis3 =[[17 Desember|17]]–[[20 Desember]] [[1398]] |gebeurtenis4 = |datum_gebeurtenis4 = |gebeurtenis_voor = |datum_voor = |gebeurtenis_na = |datum_na = |v1 =Ghuride-dinastie |vlag_v1 = |v2 =Middelkoninkryke van Indië |vlag_v2 = |v3 = |vlag_v3 = |v4 = |vlag_v4 = |v5 = |vlag_v5 = |n1 =Mogolryk |vlag_n1 =Flag of the Mughal Empire (triangular).svg |n2 =Vijayanagararyk |vlag_n2 =Vijayanagara flag.png |n3 =Streekssultanate van Indië |vlag_n3 = |n4 = |vlag_n4 = |n5 = |vlag_n5 = |beeld_vlag =Delhi Sultanate Flag.svg |vlag = Vlag van Indië |beeld_wapen = |wapen = |beeld_kaart =Delhi History Map.png |beeld_kaart_byskrif =Uitbreiding van die Sultanaat Delhi onder sy dinastieë |nasionale_leuse = |nasionale_volkslied = |wetgewer=Korps van Veertig (1211–1266) |godsdiens='''Staatsgodsdiens:''' [[Islam]]<br />'''Ander:''' [[Hindoeïsme]] (meerderheid), [[Djainisme]], [[Boeddhisme]], [[Christendom]], [[Sikhisme]], [[Zoroastrisme]] |hoofstad =[[Lahore]] (1206–1210)<br />[[Budaun|Badayun]] (1210–1214)<br />[[Delhi]] (1214–1327; 1334–1506)<br />[[Daulatabad]] (1327–1334)<br />[[Agra]] (1506–1526) |breedtegraad_grade = |breedtegraad_minute = |breedtegraad_NS = |lengtegraad_grade = |lengtegraad_minute = |lengtegraad_OW = |algemene_tale =[[Hindi|Ou-Hindi]],<ref>{{en}} {{cite book |last=Eaton |first=Richard Maxwell |title=The Sufis of Bijapur, 1300–1700: Social Roles of Sufis in Medieval India |date=2015 |publisher=Princeton University Press |isbn=978-1-4008-6815-5 |pages=41-42}}</ref><ref>{{en}} {{cite journal |last=Alam |first=Muzaffar |year=1998 |title=The pursuit of Persian: Language in Mughal Politics |journal=Modern Asian Studies |publisher=Cambridge University Press |volume=32 |issue=2 |pages=317-349 |doi=10.1017/s0026749x98002947 |s2cid=146630389}}</ref> [[Persies]]<ref>{{en}} {{cite web |title=Arabic and Persian Epigraphical Studies – Archaeological Survey of India |url=http://asi.nic.in/asi_epigraphical_arabicpersian.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110929105219/http://asi.nic.in/asi_epigraphical_arabicpersian.asp |archive-date=29 September 2011 |accessdate=29 Januarie 2018 |publisher=asi.nic.in}}</ref> |regeringstipe =Monargie |titel_leier =Sultan |leier1 =Qutb ud-Din Aibak <small>(eerste)</small> |jaar_leier1 =1206–1210 |leier2 =Ibrahim Khan Lodi <small>(laaste)</small> |jaar_leier2 =1517–1526 |leier3 = |jaar_leier3 = |leier4 = |jaar_leier4 = |leier5 = |jaar_leier5 = |leier6 = |jaar_leier6 = |leier7 = |jaar_leier7 = |leier8 = |jaar_leier8 = |leier9 = |jaar_leier9 = |titel_verteenwoordiger = |verteenwoordiger1 = |jaar_verteenwoordiger1= |verteenwoordiger2 = |jaar_verteenwoordiger2 = |verteenwoordiger3 = |jaar_verteenwoordiger3 = |verteenwoordiger4 = |jaar_verteenwoordiger4 = |verteenwoordiger5 = |jaar_verteenwoordiger5 = |verteenwoordiger6 = |jaar_verteenwoordiger6 = |verteenwoordiger7 = |jaar_verteenwoordiger7 = |verteenwoordiger8 = |jaar_verteenwoordiger8 = |verteenwoordiger9 = |jaar_verteenwoordiger9 = |stat_jaar1 =1250<ref name="escholarship.org">{{en}} [https://escholarship.org/content/qt8vx325vq/qt8vx325vq_noSplash_a2c2db5cdb06a3d4d4e35b2852a74948.pdf Size and Duration of Empires: Systematics of Size"]</ref> |stat_bev1 = |stat_opp1 =1300000 |bev_digtheid1 = |stat_jaar2 =1300<ref name="escholarship.org" /> |stat_bev2 = |stat_opp2 =1500000 |bev_digtheid2 = |stat_jaar3 =1312<ref>{{en}} Turchin, Peter; Adams, Jonathan M.; Hall, Thomas D. (Desember 2006). [http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf East-West Orientation of Historical Empires] {{webarchive |url=http://arquivo.pt/wayback/20160517210851/http://peterturchin.com/PDF/Turchin_Adams_Hall_2006.pdf |date=17 Mei 2016}}" (PDF). Journal of World-Systems Research. 12 (2): 222-223. {{ISSN|1076-156X}}. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 7 Julie 2020. Besoek op 7 Julie 2020.</ref> |stat_bev3 = |stat_opp3 =3200000 |bev_digtheid3 = |stat_jaar4 =1350<ref name="escholarship.org" /> |stat_bev4 = |stat_opp4 =2800000 |bev_digtheid4 = |stat_jaar5 =1500<ref name="ggdc.net">{{en}} {{cite web |last=Maddison |date=27 Julie 2016 |title=Growth of World Population, GDP and GDP Per Capita before 1820 |url=http://www.ggdc.net/maddison/other_books/appendix_B.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210212183845/http://www.ggdc.net/maddison/other_books/appendix_B.pdf |archive-date=12 Februarie 2021 |accessdate=9 Mei 2023}}</ref> |stat_bev5 =101000000 |stat_opp5 = |bev_digtheid5 = |geldeenheid =Taka |nota= }} Die '''Sultanaat Delhi''' ([[Persies]]: سلطنت دهلی, ''Salṭanat-i-Dehlī''; [[Hindi]]: सल्तनत दिल्ली, ''Saltanat Dillī'') was 'n [[Middeleeue|laat-Middeleeuse]] [[ryk]] wat hoofsaaklik gebaseer was in [[Delhi]] en vir meer as twee eeue groot dele van die [[Indiese subkontinent]] oorheers het.<ref>{{en}} {{cite book |last1=Shally-Jensen |first1=Michael |url=https://books.google.com/books?id=YQuXEAAAQBAJ&pg=PA171 |title=A Cultural Encyclopedia of Lost Cities and Civilizations |last2=Vivian |first2=Anthony |date=2022 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-4408-7311-9 |page=171}}</ref><ref name="Britannica">{{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Delhi-sultanate|title=Delhi sultanate|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}}</ref><ref>{{en}} A. Schimmel, Islam in the Indian Subcontinent, Leiden, 1980</ref> Die sultanaat is gestig in 1206 op die vorige [[Ghuride-dinastie|Ghuride-gebiede]] in Indië. Die sultanaat se geskiedenis word oor die algemeen ingedeel in vyf dinastieë: Mameluk (1206–1290), Khalji (1290–1320), Tughluq (1320–1414), Sayyide (1414–1451) en Lodi (1451–1526). Dit het oor groot dele van die huidige lande [[Indië]], [[Pakistan]], [[Bangladesj]], asook enkele dele van Suid-[[Nepal]] gestrek.<ref>{{en}} {{cite book |last=Chapman |first=Graham |url=https://books.google.com/books?id=tzh-CwAAQBAJ |title=Shared Space – Divided Space: Essays on Conflict and Territorial Organization |date=2016 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-35837-4 |editor-last=Chisholm |editor-first=Michael |pages=106-134 |chapter=Religious vs. regional determinism: India, Pakistan and Bangladesh as inheritors of empire |editor-last2=Smith |editor-first2=David M. |orig-year=1990}}</ref> [[Lêer:Qutab Minar mausoleum.jpg|duimnael|links|Die Qutb Minar (links, begin omstreeks 1200) langs die Alai Darwaza-poortgebou (1311); Qutb Minar-kompleks in Delhi]] [[Lêer:Tomb of Shah Rukn-e-Alam 2014-07-31.jpg|duimnael|links|Die graf van Shah Rukn-e-Alam in Multan, opgerig onder Ghiyas-ud-Din Tughluq in 1320]] Die Sultanaat Delhi is gestig deur die Ghurid-veroweraar [[Muhammad Ghowri]], wat die Rajput-konfederasie onder die Ajmer-leier [[Prithviraj Chauhan]] tydens die Tweede Slag van Tarain in 1192 verslaan het in 'n omkering van die eerste Slag van Tarain.<ref>{{en}} {{cite web |first1=Sugata |last1=Bose |url=https://books.google.com/books?id=6ihNtzxy5GEC&q=Rajput |title=Modern South Asia: History, Culture, Political Economy |last2=Jalal |first2=Ayesha |date=2004 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-30786-4 |page=21}}</ref> As 'n opvolgerstaat van die Ghurid-dinastie was die Sultanaat Delhi oorspronklik een van verskeie vorstedomme wat deur slawe-generaals van Muhammad Ghori geregeer is, waaronder Taj al-Din Yildiz, Qutb ud-Din Aibak, Bahauddin Tughril en Nasir ad-Din Qabacha, wat die Ghurid-gebiede geërf en onder mekaar verdeel het.<ref>{{en}} {{cite web |last=K. A. Nizami |url=https://books.google.com/books?id=_9cmAQAAMAAJ |title=A Comprehensive History of India: The Delhi Sultanat (A.D. 1206–1526) |publisher=The Indian History Congress / People's Publishing House |year=1992 |edition=2de |volume=5 |page=198}}</ref> Onder die Khalji- en Tughlaq-heerskappy het 'n nuwe golf van vinnige en voortdurende Moslem-veroweringe diep na Suid-Indië begin.<ref name="Mahajan 121">{{en}} {{cite web |last=Mahajan |url=https://books.google.com/books?id=nMWSQuf4oSIC&dq=revolution+ceaseless&pg=RA1-PA90 |title=History of Medieval India |publisher=Chand |year=2007 |isbn=9788121903646 |page=121}}</ref><ref>{{en}} {{cite web |last=Sugata Bose, Ayesha Jalal |url=https://books.google.com/books?id=bodaohHyDRcC&dq=tughlaq+deccan+south+india&pg=PA28 |title=Modern South Asia: History, Culture, Political Economy |date=1998 |publisher=Psychology Press |isbn=978-0-415-16952-3 |page=28}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=M.S. Ahluwalia |title=History and Culture of Rajasthan (From Earliest Times upto 1956 A.D.) |publisher=Centre for Rajasthan Studies, University of Rajasthan |year=1999 |editor-last=Shyam Singh Ratnawat |page=135 |chapter=Rajput Muslim Relations (1200–1526 A.D.) |oclc=264960720 |editor-last2=Krishna Gopal Sharma}}</ref> Die Sultanaat Delhi het uiteindelik onder die Tughlaq-dinastie sy grootste geografiese uitbreiding bereik en onder [[Muhammad bin Tughluq]] die grootste deel van die Indiese subkontinent beheer. 'n Groot politieke transformasie het regoor Noord-Indië plaasgevind wat aangewakker is deur die Sentraal-Asiatiese koning [[Timoer]] se verwoestende plundering van Delhi in 1398, waarop kort daarna die heropkoms van mededingende, na onafhanklikheid strewende Hindoe-moondhede soos die [[Vijayanagararyk]] en die Koninkryk Mewar gevolg het, asook nuwe Moslem-sultanate soos die [[Sultanaat Bengaal|Bengal]] en [[Bahmani-sultanaat|Bahmani]] wat weggebreek het.<ref>{{en}} {{cite book |authors=Hermann Kulke, Dietmar Rothermund |title=A History of India |edition=3de |publisher=Routledge |year=1998 |isbn=0-415-15482-0 |page=187-190}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Smith |first=Vincent Arthur |url=https://books.google.com/books?id=p2gxAQAAMAAJ |title=The Oxford History of India: From the Earliest Times to the End of 1911 |date=1920 |publisher=Clarendon Press |page=218}}</ref> In 1526 het die [[Timoeriede]]-heerser [[Babur]] Noord-Indië binnegeval en die Sultanaat verower, waarna dit deur die [[Mogolryk]] opgevolg is. Die stigting van die Sultanaat Delhi het die Indiese subkontinent nouer met internasionale en multikulturele Islamitiese sosiale en ekonomiese netwerke verweef,<ref>{{en}} {{cite book |last1=Asher |first1=C. B. |url=https://books.google.com/books?id=ZvaGuaJIJgoC |title=India Before Europe |last2=Talbot |first2=C. |date=1 Januarie 2008 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-51750-8 |edition=1ste |page=50-52}}</ref> wat duidelik geword het in die ontwikkeling van die [[Hindoestani]]-taal<ref>{{en}} {{citation |last1=Keith Brown |title=Concise Encyclopedia of Languages of the World |year=2008 |url=https://books.google.com/books?id=F2SRqDzB50wC |publisher=Elsevier |isbn=978-0-08-087774-7 |last2=Sarah Ogilvie}}</ref> en die Indo-Islamitiese argitektuur.<ref>{{en}} A. Welch, "Architectural Patronage and the Past: The Tughluq Sultans of India", Muqarnas 10, 1993, Brill Publishers, bl. 311-322.</ref><ref>{{en}} J. A. Page, [https://archive.org/stream/guidetothequtbde031434mbp#page/n15/mode/2up/search/temple ''Guide to the Qutb''], Delhi, Kolkata, 1927, bl. 2-7.</ref> Dit was ook een van min magte wat aanvalle deur die [[Mongoolse Ryk|Mongole]] (deur die [[Tsjagatai-khanaat]]) gekeer het<ref>{{en}} Pradeep Barua ''The State at War in South Asia'', {{ISBN|978-0803213449}}, bl. 29-30.</ref> en een van min Islamitiese ryke met 'n vroulike heerser: [[Razia Sultan]] (1236–1240).<ref>{{en}} Bowering et al., ''The Princeton Encyclopedia of Islamic Political Thought'', {{ISBN|978-0691134840}}, Princeton University Press</ref> Daar was geen massa-gedwonge bekering van [[Hindoeïsme|Hindoes]], [[Boeddhisme|Boeddhiste]] of ander [[Indiese gelowe|Dharmiese gelowiges]] nie en Hindoe-amptenare en vasalle is geredelik aanvaar.<ref name="Britannica" /> Daar was egter ook gevalle soos [[Muhammad Khilji]] se anneksasies wat gebaard gegaan het met grootskaalse ontheiligings van Hindoe- en Boeddhistiese [[tempel]]s en die vernietiging van [[universiteit]]e en [[Biblioteek|biblioteke]].<ref name="Britannica" /><ref name="gk">{{en}} Gul en Khan (2008) [http://digitalcommons.unl.edu/libphilprac/182 "Growth and Development of Oriental Libraries in India"], ''Library Philosophy and Practice'', Universiteit van Nebraska–Lincoln</ref><ref name="re2000">{{en}} {{cite journal |last=Richard Eaton |date=September 2000 |title=Temple Desecration and Indo-Muslim States |journal=Journal of Islamic Studies |volume=11 |issue=3 |pages=283–319 |doi=10.1093/jis/11.3.283}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last=Jackson |first=Peter |title=The Delhi Sultanate: a political and military history |date=2000 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-54329-3 |edition=Reprint |series=Cambridge studies in Islamic civilization}}</ref> Mongoolse strooptogte in [[Wes-Asië|Wes-]] en [[Sentraal-Asië]] het tot eeue se migrasie van vlugtende soldate, intelligentsia, mistici, handelaars, kunstenaars en ambagslui uit hierdie gebiede na die Indiese subkontinent gelei, waarmee die Islamitiese kultuur in Indië gevestig is.<ref>{{en}} {{citation |last=Ludden |first=David |title=India And South Asia: A Short History |pages=xii, 306 |year=2002 |publisher=Oxford: Oneworld |isbn=978-1-85168-237-9 page=67}}</ref><ref>{{en}} {{cite book |last1=Asher |first1=C. B. |url=https://books.google.com/books?id=ZvaGuaJIJgoC |title=India Before Europe |last2=Talbot |first2=C. |date=1 Januarie 2008 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-51750-8 |edition=1ste |page=50-51}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings|4}} == Eksterne skakels == {{CommonsKategorie-inlyn|Delhi Sultanate|Sultanaat Delhi}} * {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Delhi-sultanate|title=Delhi sultanate|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=17 April 2026}} {{Normdata}} [[Kategorie:Geskiedenis van Bangladesj]] [[Kategorie:Geskiedenis van Indië]] [[Kategorie:Geskiedenis van Nepal]] [[Kategorie:Geskiedenis van Pakistan]] 1nmw49284i45jkecwak1emh5btzybyt 14 460375 2894695 2026-04-17T19:30:31Z SpesBona 2720 Nuwe kategorie 2894695 wikitext text/x-wiki {{Broodkrummels}} {{CommonsKategorie|History of Nepal|Geskiedenis van Nepal}} [[Kategorie:Nepal]] [[Kategorie:Geskiedenis van Asië|Nepal]] [[Kategorie:Geskiedenis volgens land|Nepal]] 5cjsy8erhazwyxp02rstkdjcg2472y0 0 460376 2894714 2026-04-17T20:57:17Z Sobaka 328 Sobaka het bladsy [[Islamabad-ooreenkoms (2026)]] na [[Iran-oorlog wapenstilstand (2026)]] geskuif: In lyn met ander Wikipedias 2894714 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Iran-oorlog wapenstilstand (2026)]] b6c2bdc5x1ertz6d2qnp6efkgzkcmn1 1 460377 2894716 2026-04-17T20:57:18Z Sobaka 328 Sobaka het bladsy [[Bespreking:Islamabad-ooreenkoms (2026)]] na [[Bespreking:Iran-oorlog wapenstilstand (2026)]] geskuif: In lyn met ander Wikipedias 2894716 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[Bespreking:Iran-oorlog wapenstilstand (2026)]] jkce9r6tjkm28iq42kdhw2upnwbj9qh 0 460378 2894736 2026-04-17T22:50:58Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{{Sokkerklub infoboks | klubnaam = Grasshopper Club Zürich | beeld = [[Lêer:GC Zürich Logo.svg|180px]] | vollenaam = Grasshopper Club Zürich | bynaam = ''Grasshoppers'' of ''Hoppers'' | stigting = {{Start date and age|df=yes|1886|09|01}} | stadion = Letzigrund, [[Zürich]] | kapasiteit = 26 104 | afrigter = Gernot Messner (tussentyds) | liga = Swiss Super League | seisoen = 2024/25 | posisie = 11de van 12 | pa...' 2894736 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | klubnaam = Grasshopper Club Zürich | beeld = [[Lêer:GC Zürich Logo.svg|180px]] | vollenaam = Grasshopper Club Zürich | bynaam = ''Grasshoppers'' of ''Hoppers'' | stigting = {{Start date and age|df=yes|1886|09|01}} | stadion = Letzigrund, [[Zürich]] | kapasiteit = 26 104 | afrigter = Gernot Messner (tussentyds) | liga = Swiss Super League | seisoen = 2024/25 | posisie = 11de van 12 | patroon_la1 = _grasshopper2425h | patroon_b1 = _grasshopper2425h | patroon_ra1 = _grasshopper2425h | patroon_kortbroek1 = | patroon_kouse1 = | linkerarm1 = FFFFFF | liggaam1 = FFFFFF | regterarm1 = FFFFFF | broek1 = 000000 | kouse1 = 000000 | patroon_la2 = _grasshopper2425a | patroon_b2 = _grasshopper2425a | patroon_ra2 = _grasshopper2425a | patroon_kortbroek2 = _grasshopper2425a | patroon_kouse2 = _grasshopper2425a | linkerarm2 = 0000FF | liggaam2 = 0000FF | regterarm2 = 0000FF | broek2 = 0000FF | kouse2 = 0000FF |eienaar=[[Los Angeles FC|LAFC Group]]<ref name=lafc1>{{cite web |title=LAFC and Grasshopper Club Zürich form Partnership|publisher=Grasshopper Club Zürich |date=17 January 2024 |access-date=17 January 2024 |url=https://www.gcz.ch/en/news/article/17/lafc-and-grasshopper-club-zuerich-form-long-term-strategic-partnership/}}</ref><ref name=lafc2>{{cite web |title= LAFC And Grasshopper Club Zürich Form Long-Term Strategic Partnership |publisher=[[Los Angeles FC]] |date=17 January 2024 |access-date=17 January 2024 |url=https://www.lafc.com/news/lafc-and-grasshopper-club-zurich-form-long-term-strategic-partnership}}</ref>}} '''Grasshopper Club Zürich''', algemeen bekend as '''Grasshopper Club''' of eenvoudigweg '''GC''', is ’n professionele multisportklub gebaseer in [[Zürich]], [[Switserland]]. Die oudste en bekendste afdeling van die klub is sy [[Sokker|sokkerspan]]. Die klub het die Switserse liga 27 keer gewen, wat ’n rekord is. Die klub het ook die Switserse Beker 19 keer gewen, ook ’n rekord.<ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/memberassociations/association=sui/news/newsid=1954325.html |title=Vilotić seals Swiss Cup success for Grasshoppers |publisher=UEFA |date=20 May 2013 |access-date=9 June 2013 |archive-date=11 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180911191448/https://www.uefa.com/memberassociations/association=sui/news/newsid=1954325.html |url-status=dead}}</ref> Die klub is die oudste sokkerspan in Zürich en handhaaf ’n beduidende rivaliteit met FC Zürich.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/classicfootball/clubs/rivalries/newsid=1063547/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130530143035/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/rivalries/newsid=1063547/index.html |url-status=dead |archive-date=30 May 2013 |title=The great Zurich divide |publisher=FIFA |access-date=9 June 2013}}</ref> Die oorsprong van die naam ''[[Kortsprietsprinkaan|Grasshopper]]'' is onbekend, hoewel die mees algemene verklaring verwys na sy vroeë spelers se energieke vieringe ná doele en dat hul spelstyl rats en energiek was.<ref>{{cite web |url=http://www.gcz.ch/club/geschichte/uebersicht/ |title=GESCHICHTE DES GRASSHOPPER CLUB ZÜRICH |publisher=GCZ |access-date=9 June 2013 |archive-date=7 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107171144/http://www.gcz.ch/club/geschichte/uebersicht/ |url-status=dead}}</ref> Ná ’n aantal verskynings in Europese bekers soos die [[UEFA Champions League]], het Grasshopper Club een van Switserland se mees herkenbare sokkerklubs geword. Vandag het die klub, benewens sy hoofsokkerspan, ook mededingende professionele en jeugspanne in [[roei]], [[yshokkie]], [[handbal]], [[tennis]], [[veldhokkie]], curling, [[basketbal]], [[rugby]] en strand-sokker.<ref>{{cite web |url=http://www.grasshopper-club.ch/ |title=Seksies |publisher=GCZ |access-date=9 June 2013 |archive-date=15 June 2013 |archive-url=https://archive.today/20130615113058/http://www.grasshopper-club.ch/ |url-status=live}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://gcz.ch Amptelike webwerf] {{Commons-kategorie inlyn|Grasshopper Club Zurich}} {{Normdata}} [[Kategorie:Switserse sokkerklubs]] [[Kategorie:Zürich]] c2hfr6ffvyjt3huhk0lrj7cfusjyv3y 2894738 2894736 2026-04-17T22:54:41Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894738 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | klubnaam = Grasshopper Club Zürich | beeld = [[Lêer:GC Zürich Logo.svg|150px]] | vollenaam = Grasshopper Club Zürich | bynaam = ''Grasshoppers'' of ''Hoppers'' | stigting = {{Start date and age|df=yes|1886|09|01}} | stadion = Letzigrund, [[Zürich]] | kapasiteit = 26 104 | afrigter = Gernot Messner (tussentyds) | liga = Swiss Super League | seisoen = 2024/25 | posisie = 11de van 12 | patroon_la1 = _grasshopper2425h | patroon_b1 = _grasshopper2425h | patroon_ra1 = _grasshopper2425h | patroon_kortbroek1 = | patroon_kouse1 = | linkerarm1 = FFFFFF | liggaam1 = FFFFFF | regterarm1 = FFFFFF | broek1 = 000000 | kouse1 = 000000 | patroon_la2 = _grasshopper2425a | patroon_b2 = _grasshopper2425a | patroon_ra2 = _grasshopper2425a | patroon_kortbroek2 = _grasshopper2425a | patroon_kouse2 = _grasshopper2425a | linkerarm2 = 0000FF | liggaam2 = 0000FF | regterarm2 = 0000FF | broek2 = 0000FF | kouse2 = 0000FF |eienaar=[[Los Angeles FC|LAFC Group]]<ref name=lafc1>{{cite web |title=LAFC and Grasshopper Club Zürich form Partnership|publisher=Grasshopper Club Zürich |date=17 January 2024 |access-date=17 January 2024 |url=https://www.gcz.ch/en/news/article/17/lafc-and-grasshopper-club-zuerich-form-long-term-strategic-partnership/}}</ref><ref name=lafc2>{{cite web |title= LAFC And Grasshopper Club Zürich Form Long-Term Strategic Partnership |publisher=[[Los Angeles FC]] |date=17 January 2024 |access-date=17 January 2024 |url=https://www.lafc.com/news/lafc-and-grasshopper-club-zurich-form-long-term-strategic-partnership}}</ref>}} '''Grasshopper Club Zürich''', algemeen bekend as '''Grasshopper Club''' of eenvoudigweg '''GC''', is ’n professionele multisportklub gebaseer in [[Zürich]], [[Switserland]]. Die oudste en bekendste afdeling van die klub is sy [[Sokker|sokkerspan]]. Die klub het die Switserse liga 27 keer gewen, wat ’n rekord is. Die klub het ook die Switserse Beker 19 keer gewen, ook ’n rekord.<ref>{{cite web |url=http://www.uefa.com/memberassociations/association=sui/news/newsid=1954325.html |title=Vilotić seals Swiss Cup success for Grasshoppers |publisher=UEFA |date=20 May 2013 |access-date=9 June 2013 |archive-date=11 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180911191448/https://www.uefa.com/memberassociations/association=sui/news/newsid=1954325.html |url-status=dead}}</ref> Die klub is die oudste sokkerspan in Zürich en handhaaf ’n beduidende rivaliteit met FC Zürich.<ref>{{cite web|url=https://www.fifa.com/classicfootball/clubs/rivalries/newsid=1063547/index.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130530143035/http://www.fifa.com/classicfootball/clubs/rivalries/newsid=1063547/index.html |url-status=dead |archive-date=30 May 2013 |title=The great Zurich divide |publisher=FIFA |access-date=9 June 2013}}</ref> Die oorsprong van die naam ''[[Kortsprietsprinkaan|Grasshopper]]'' is onbekend, hoewel die mees algemene verklaring verwys na sy vroeë spelers se energieke vieringe ná doele en dat hul spelstyl rats en energiek was.<ref>{{cite web |url=http://www.gcz.ch/club/geschichte/uebersicht/ |title=GESCHICHTE DES GRASSHOPPER CLUB ZÜRICH |publisher=GCZ |access-date=9 June 2013 |archive-date=7 January 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160107171144/http://www.gcz.ch/club/geschichte/uebersicht/ |url-status=dead}}</ref> Ná ’n aantal verskynings in Europese bekers soos die [[UEFA Champions League]], het Grasshopper Club een van Switserland se mees herkenbare sokkerklubs geword. Vandag het die klub, benewens sy hoofsokkerspan, ook mededingende professionele en jeugspanne in [[roei]], [[yshokkie]], [[handbal]], [[tennis]], [[veldhokkie]], curling, [[basketbal]], [[rugby]] en strand-sokker.<ref>{{cite web |url=http://www.grasshopper-club.ch/ |title=Seksies |publisher=GCZ |access-date=9 June 2013 |archive-date=15 June 2013 |archive-url=https://archive.today/20130615113058/http://www.grasshopper-club.ch/ |url-status=live}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://gcz.ch Amptelike webwerf] {{Commons-kategorie inlyn|Grasshopper Club Zurich}} {{Normdata}} [[Kategorie:Switserse sokkerklubs]] [[Kategorie:Zürich]] fnczyqj1j36tqa28ylh77vpd3vl2e3p 1 460379 2894737 2026-04-17T22:53:27Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2894737 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 460380 2894743 2026-04-17T23:56:27Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{{Sokkerklub infoboks | klubnaam = Young Boys | beeld = [[Lêer:BSC Young Boys.svg|150px]] | vollenaam = Berner Sport Club Young Boys<ref>{{cite web |url=http://www.bscyb.ch/kontakt |title=Kontakt |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |publisher=BSC Young Boys |access-date=14 October 2015 |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205143855/http://www.bscyb.ch/kontakt |archive-date=5 February 2016 |url-status=dead}}</ref> | stigti...' 2894743 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | klubnaam = Young Boys | beeld = [[Lêer:BSC Young Boys.svg|150px]] | vollenaam = Berner Sport Club Young Boys<ref>{{cite web |url=http://www.bscyb.ch/kontakt |title=Kontakt |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |publisher=BSC Young Boys |access-date=14 October 2015 |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205143855/http://www.bscyb.ch/kontakt |archive-date=5 February 2016 |url-status=dead}}</ref> | stigting = {{Start date and age|df=y|1898|3|14}} | stadion = Wankdorf-stadion | kapasiteit = 32 000 | voorsitter = Hanspeter Kienberger | afrigter = Gerardo Seoane | liga = Swiss Super League | seisoen = 2024/25 | posisie = 3de van 12 | webwerf = {{url|https://www.bscyb.ch/|bscyb.ch}} | patroon_la1 = _youngboys2526h | patroon_b1 = _youngboys2526h | patroon_ra1 = _youngboys2526h | patroon_kortbroek1 = | patroon_kouse1 = | linkerarm1 = FFEE00 | liggaam1 = FFEE00 | regterarm1 = FFEE00 | broek1 = 000000 | kouse1 = FFEE00 | patroon_la2 = _whiteborder | patroon_b2 = _youngboys2526a | patroon_ra2 = _whiteborder | patroon_kortbroek2 = | patroon_kouse2 = | linkerarm2 = 000000 | liggaam2 = 000000 | regterarm2 = 000000 | broek2 = 000000 | kouse2 = 000000 }} '''Berner Sport Club Young Boys''' (afkorting: YB) is ’n [[Switserland|Switserse]] professionele sportklub gebaseer in [[Bern]]. Sy sokkerspan het die Switserse ligakampioenskap 17 keer gewen en die Switserse Beker 8 keer gewen. YB is een van die suksesvolste Switserse sokkerklubs internasionaal en het die halfeindronde van die [[UEFA Champions League|Europabeker]] in die 1958/59-seisoen bereik.<ref>{{Cite web|url=https://www.footballhistory.org/club/young-boys.html|title=Young Boys - history of the Swiss football club|website=www.footballhistory.org|access-date=2026-04-17}}</ref> Die klub is in 1898 gestig. Sy naam was bedoel om dié van die [[Basel]]-gebaseerde klub Old Boys na te boots.<ref>{{Cite web|url=https://www.bscyb.ch/geschichte|title=GESCHICHTE {{!}} BSC YOUNG BOYS - OFFIZIELLE INTERNETSEITE|website=www.bscyb.ch|language=de|access-date=2026-04-17}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://bscyb.ch Amptelike webwerf] {{Commons-kategorie inlyn|Grasshopper Club Zurich}} {{Sokkersaadjie}} {{Normdata}} [[Kategorie:Switserse sokkerklubs]] kc42k8lhoceh4qs4swlrl79h557s969 2894745 2894743 2026-04-17T23:59:13Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 2894745 wikitext text/x-wiki {{Sokkerklub infoboks | klubnaam = Young Boys | beeld = [[Lêer:BSC Young Boys.svg|150px]] | vollenaam = Berner Sport Club Young Boys<ref>{{cite web |url=http://www.bscyb.ch/kontakt |title=Kontakt |author=<!--Staff writer(s); no by-line.--> |publisher=BSC Young Boys |access-date=14 October 2015 |language=de |archive-url=https://web.archive.org/web/20160205143855/http://www.bscyb.ch/kontakt |archive-date=5 February 2016 |url-status=dead}}</ref> | stigting = {{Start date and age|df=y|1898|3|14}} | stadion = Wankdorf-stadion | kapasiteit = 32 000 | voorsitter = Hanspeter Kienberger | afrigter = Gerardo Seoane | liga = Swiss Super League | seisoen = 2024/25 | posisie = 3de van 12 | webwerf = {{url|https://www.bscyb.ch/|bscyb.ch}} | patroon_la1 = _youngboys2526h | patroon_b1 = _youngboys2526h | patroon_ra1 = _youngboys2526h | patroon_kortbroek1 = | patroon_kouse1 = | linkerarm1 = FFEE00 | liggaam1 = FFEE00 | regterarm1 = FFEE00 | broek1 = 000000 | kouse1 = FFEE00 | patroon_la2 = _whiteborder | patroon_b2 = _youngboys2526a | patroon_ra2 = _whiteborder | patroon_kortbroek2 = | patroon_kouse2 = | linkerarm2 = 000000 | liggaam2 = 000000 | regterarm2 = 000000 | broek2 = 000000 | kouse2 = 000000 }} '''Berner Sport Club Young Boys''' (afkorting: YB) is ’n [[Switserland|Switserse]] professionele sportklub gebaseer in [[Bern]]. Sy sokkerspan het die Switserse ligakampioenskap 17 keer gewen en die Switserse Beker 8 keer gewen. YB is een van die suksesvolste Switserse sokkerklubs internasionaal en het die halfeindronde van die [[UEFA Champions League|Europabeker]] in die 1958/59-seisoen bereik.<ref>{{Cite web|url=https://www.footballhistory.org/club/young-boys.html|title=Young Boys - history of the Swiss football club|website=www.footballhistory.org|access-date=2026-04-17}}</ref> Die klub is in 1898 gestig. Sy naam was bedoel om dié van die [[Basel]]-gebaseerde klub Old Boys na te boots.<ref>{{Cite web|url=https://www.bscyb.ch/geschichte|title=GESCHICHTE {{!}} BSC YOUNG BOYS - OFFIZIELLE INTERNETSEITE|website=www.bscyb.ch|language=de|access-date=2026-04-17}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} == Eksterne skakels == * [https://bscyb.ch Amptelike webwerf] {{Commons-kategorie inlyn|Grasshopper Club Zurich}} {{Sokkersaadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Young Boys, BSC}} [[Kategorie:Switserse sokkerklubs]] 8h0bdm0y0pxh6umv2d7j2mqiqe5a8nc 1 460381 2894744 2026-04-17T23:56:39Z Maximiliaan Ronaldszoon 194050 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2894744 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv 0 460382 2894753 2026-04-18T08:13:38Z Sheknowssimmy 206366 Nuwe bladsy geskep met ''''Kristen Mary Jenner''' (gebore "Houghton" , 5 November 1955) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid, sakevrou, televisie vervaardiger en bestuurder.<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kris-jenner|title=Kris Jenner - Age, Life & Facts|date=2020-06-12|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy is die matriarg van die Kardashian-Jenner familie en het bekend geword as uitvoerende vervaardiger en ster van die werklikheids...' 2894753 wikitext text/x-wiki '''Kristen Mary Jenner''' (gebore "Houghton" , 5 November 1955) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid, sakevrou, televisie vervaardiger en bestuurder.<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kris-jenner|title=Kris Jenner - Age, Life & Facts|date=2020-06-12|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy is die matriarg van die Kardashian-Jenner familie en het bekend geword as uitvoerende vervaardiger en ster van die werklikheidsreeks [[Keeping Up with The Kardashians]] (2007-2021).<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kris-jenner|title=Kris Jenner - Age, Life & Facts|date=2020-06-12|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy verskyn tans in [[The Kardashians]] op Hulu en [[Disney+]]. Jenner word dikwels die "momager" genoem weens haar rol as bestuurder van haar ses kinders se loopbane. 68tspdmmsmbgp32lp1qbe6ceqr8rp0g 2894754 2894753 2026-04-18T08:14:02Z Sheknowssimmy 206366 2894754 wikitext text/x-wiki '''Kristen Mary Jenner''' (gebore "Houghton" , 5 November 1955) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid, sakevrou, televisie vervaardiger en bestuurder.<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kris-jenner|title=Kris Jenner - Age, Life & Facts|date=2020-06-12|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy is die matriarg van die Kardashian-Jenner familie en het bekend geword as uitvoerende vervaardiger en ster van die werklikheidsreeks [[Keeping Up with The Kardashians]] (2007-2021).<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kris-jenner|title=Kris Jenner - Age, Life & Facts|date=2020-06-12|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy verskyn tans in [[The Kardashians]] op Hulu en [[Disney+]]. Jenner word dikwels die "momager" genoem weens haar rol as bestuurder van haar ses kinders se loopbane. == Eksterne Skakels == c7weoriemgsm2ztm383u8vnfrigkktc 0 460383 2894755 2026-04-18T08:21:29Z Sheknowssimmy 206366 Nuwe bladsy geskep met ''''Kourtney Mary Kardashian''' (gebore 18 April 1979) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid en sakevrou.<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kourtney-kardashian|title=Kourtney Kardashian|date=2021-05-10|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy is die oudste dogter van Robert Kardashian en [[Kris Jenner]]. Kardashian het bekend geword deur die werklikheidsreeks "Keeping Up With The Kardashians" (2007-2021) en verskyn t...' 2894755 wikitext text/x-wiki '''Kourtney Mary Kardashian''' (gebore 18 April 1979) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid en sakevrou.<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kourtney-kardashian|title=Kourtney Kardashian|date=2021-05-10|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy is die oudste dogter van Robert Kardashian en [[Kris Jenner]]. Kardashian het bekend geword deur die werklikheidsreeks "Keeping Up With The Kardashians" (2007-2021) en verskyn tans in [[The Kardashians]] op Hulu. Sy is die stigter van die leefstylhandelsmerk [[Lemme]]. 7tssxaau6x8blxinugtkxynukgaqoi8 2894756 2894755 2026-04-18T08:21:58Z Sheknowssimmy 206366 2894756 wikitext text/x-wiki '''Kourtney Mary Kardashian''' (gebore 18 April 1979) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid en sakevrou.<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kourtney-kardashian|title=Kourtney Kardashian|date=2021-05-10|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy is die oudste dogter van Robert Kardashian en [[Kris Jenner]]. Kardashian het bekend geword deur die werklikheidsreeks "Keeping Up With The Kardashians" (2007-2021) en verskyn tans in [[The Kardashians]] op Hulu. Sy is die stigter van die leefstylhandelsmerk [[Lemme]]. == Eksterne Skakels == 36z69c8izzkggpf5qva0g4dh3pe4z82 2894759 2894756 2026-04-18T08:52:21Z Dumbassman 62009 [[:Kategorie:Geboortes in 1979]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2894759 wikitext text/x-wiki '''Kourtney Mary Kardashian''' (gebore 18 April 1979) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid en sakevrou.<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kourtney-kardashian|title=Kourtney Kardashian|date=2021-05-10|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy is die oudste dogter van Robert Kardashian en [[Kris Jenner]]. Kardashian het bekend geword deur die werklikheidsreeks "Keeping Up With The Kardashians" (2007-2021) en verskyn tans in [[The Kardashians]] op Hulu. Sy is die stigter van die leefstylhandelsmerk [[Lemme]]. == Eksterne Skakels == [[Kategorie:Geboortes in 1979]] h214hgwclf8a4bsevnzznztylwmn2le 2894760 2894759 2026-04-18T08:52:34Z Dumbassman 62009 [[:Kategorie:Lewende mense]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2894760 wikitext text/x-wiki '''Kourtney Mary Kardashian''' (gebore 18 April 1979) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid en sakevrou.<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kourtney-kardashian|title=Kourtney Kardashian|date=2021-05-10|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy is die oudste dogter van Robert Kardashian en [[Kris Jenner]]. Kardashian het bekend geword deur die werklikheidsreeks "Keeping Up With The Kardashians" (2007-2021) en verskyn tans in [[The Kardashians]] op Hulu. Sy is die stigter van die leefstylhandelsmerk [[Lemme]]. == Eksterne Skakels == [[Kategorie:Geboortes in 1979]] [[Kategorie:Lewende mense]] eg9re7zhni2cpd4qwerxzh7yhfgfh5e 2894761 2894760 2026-04-18T08:52:51Z Dumbassman 62009 [[:Kategorie:Amerikaanse aktrises]] bygevoeg ([[Wikipedia:HotCat|HotCat.js]]) 2894761 wikitext text/x-wiki '''Kourtney Mary Kardashian''' (gebore 18 April 1979) is 'n [[Amerikaanse]] mediapersoonlikheid en sakevrou.<ref>{{Cite web|url=https://www.biography.com/movies-tv/kourtney-kardashian|title=Kourtney Kardashian|date=2021-05-10|website=Biography|language=en-US|access-date=2026-04-18}}</ref> Sy is die oudste dogter van Robert Kardashian en [[Kris Jenner]]. Kardashian het bekend geword deur die werklikheidsreeks "Keeping Up With The Kardashians" (2007-2021) en verskyn tans in [[The Kardashians]] op Hulu. Sy is die stigter van die leefstylhandelsmerk [[Lemme]]. == Eksterne Skakels == [[Kategorie:Geboortes in 1979]] [[Kategorie:Lewende mense]] [[Kategorie:Amerikaanse aktrises]] pf67hbvry5q2vkv5rhlp8g7zpb18e8x 0 460384 2894757 2026-04-18T08:42:37Z Sheknowssimmy 206366 Nuwe bladsy geskep met 'Die "'''O.J Simpson-moordverhoor"''' amptelike bekend as "''People of the State of California v. Orenthal James Simpson''", was 'n strafregtelike verhoor in [[1955]] in [[Los Angeles]] waarin voormalige NFL-speler en akteur [[O.J. Simpson]] aangekla is van moord op sy eksvrou [[Nicole Brown|Nicole Brown Simpson]] en haar vriendin Ron Goldman. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 2...' 2894757 wikitext text/x-wiki Die "'''O.J Simpson-moordverhoor"''' amptelike bekend as "''People of the State of California v. Orenthal James Simpson''", was 'n strafregtelike verhoor in [[1955]] in [[Los Angeles]] waarin voormalige NFL-speler en akteur [[O.J. Simpson]] aangekla is van moord op sy eksvrou [[Nicole Brown|Nicole Brown Simpson]] en haar vriendin Ron Goldman. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die verhoor het van 24 Januarie tot 3 Oktober 1995 geduur en is wyd beskryf as die "verhoor van die eeu". == Agtergrond == Op 12 Junie 1994 is Nicole Brown Simpson en Ron Goldman dood aangetref buite Nicole se woonstel in Brentwood, Los Angeles. Albei is meerder kere gesteek. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> O.J. Simpson, Nicole se eksman, het die hoofverdagte geword. Op 17 Junie 1994, nadat hy homself nie oorgegee het nie, het Simpson se berugte stadige jagtog in 'n wit [[Ford]] Bronco op die snelweë van Los Angeles plaasgevind, regstreeks deur helikopters uitgesaai. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref>Hy is daarna gearresteer 35lqyecs5fg1bh61vlj1r53piigovdq 2894758 2894757 2026-04-18T08:46:52Z Sheknowssimmy 206366 2894758 wikitext text/x-wiki Die "'''O.J Simpson-moordverhoor"''' amptelike bekend as "''People of the State of California v. Orenthal James Simpson''", was 'n strafregtelike verhoor in [[1955]] in [[Los Angeles]] waarin voormalige NFL-speler en akteur [[O.J. Simpson]] aangekla is van moord op sy eksvrou [[Nicole Brown|Nicole Brown Simpson]] en haar vriendin Ron Goldman. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die verhoor het van 24 Januarie tot 3 Oktober 1995 geduur en is wyd beskryf as die "verhoor van die eeu". == Agtergrond == Op 12 Junie 1994 is Nicole Brown Simpson en Ron Goldman dood aangetref buite Nicole se woonstel in Brentwood, Los Angeles. Albei is meerder kere gesteek. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> O.J. Simpson, Nicole se eksman, het die hoofverdagte geword. Op 17 Junie 1994, nadat hy homself nie oorgegee het nie, het Simpson se berugte stadige jagtog in 'n wit [[Ford]] Bronco op die snelweë van Los Angeles plaasgevind, regstreeks deur helikopters uitgesaai. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref>Hy is daarna gearresteer en van die dubbele moord aangekla. == Verhoor == Die verhoor het op 24 Januarie 1995 voor regter Lance Itol begin. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Eksterne Skakels == oiebiq62tzku7v964a35rma6r0sxtc5 2894764 2894758 2026-04-18T09:11:40Z Sheknowssimmy 206366 2894764 wikitext text/x-wiki Die "'''O.J Simpson-moordverhoor"''' amptelike bekend as "''People of the State of California v. Orenthal James Simpson''", was 'n strafregtelike verhoor in [[1955]] in [[Los Angeles]] waarin voormalige NFL-speler en akteur [[O.J. Simpson]] aangekla is van moord op sy eksvrou [[Nicole Brown|Nicole Brown Simpson]] en haar vriendin Ron Goldman. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die verhoor het van 24 Januarie tot 3 Oktober 1995 geduur en is wyd beskryf as die "verhoor van die eeu". == Agtergrond == Op 12 Junie 1994 is Nicole Brown Simpson en Ron Goldman dood aangetref buite Nicole se woonstel in Brentwood, Los Angeles. Albei is meerder kere gesteek. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> O.J. Simpson, Nicole se eksman, het die hoofverdagte geword. Op 17 Junie 1994, nadat hy homself nie oorgegee het nie, het Simpson se berugte stadige jagtog in 'n wit [[Ford]] Bronco op die snelweë van Los Angeles plaasgevind, regstreeks deur helikopters uitgesaai. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref>Hy is daarna gearresteer en van die dubbele moord aangekla. == Verhoor == Die verhoor het op 24 Januarie 1995 voor regter Lance Itol begin. Die staatsaanklaers was Marcia Clark en Christopher. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Simpson se verdedigingspan, wat die media die "Dream Team" genoem het, het bestaan uit Johnnie Cochran, Robert Shapiro, [[Robert Kardashian]], F.Lee Bailey, Alan Dershowitz en Berry Scheck.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Belangrike getuienis == # "DNA-bewyse": Die aanklaer het staatgemaak op bloedbewyse wat by die misdaadtoneel, in Simpson se Bronco en by sy huis gevind is. DNS-toetse het getoon die bloed pas by Simpson, Nicole en Goldman. # "Die handskoen": 'n Bloedbevlekte leerhandskoen is by die misdaadtoneel gevind, en die paar daarby by Simpson se huis. Tydens die verhoor het Simpson gesukkel om die handskoen aan te trek in die hof, wat gelei het tot Cochran se beroemde stelling: "If it doesn't fit, you must acquit." == Uitspraak == Op 3 Oktober 1995 het die jurie Simpson na minder as vier uur se beraadslaging onskuld bevind op albei aanklagte van moord.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die uitspraak is regstreeks na raaming 150 miljoen mense wêreldwyd gekyk. Meningspeilings het getoon dat die Amerikaanse publiek was skerp verdeeld oor raslyne oor die uitspraak. == Nadraai == Hoewel Simpson strafregtelike vrygespreek is, het families van Nicole Brown Simpson en Ron Goldman hom siviel gedagvaar vir onregmatige dood. In Februarie 1997 het 'n siviele jurie hom aanspreeklik bevind en $35,5 miljoen skadevergoeding toegeken.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Eksterne Skakels == hd6208uv9frwp7yj4i146pr9mt6crxi 2894766 2894764 2026-04-18T09:49:27Z Sobaka 328 Sobaka het bladsy [[1995-moordverhoor]] na [[O.J Simpson-moordverhoor]] geskuif: Beter opskrif 2894764 wikitext text/x-wiki Die "'''O.J Simpson-moordverhoor"''' amptelike bekend as "''People of the State of California v. Orenthal James Simpson''", was 'n strafregtelike verhoor in [[1955]] in [[Los Angeles]] waarin voormalige NFL-speler en akteur [[O.J. Simpson]] aangekla is van moord op sy eksvrou [[Nicole Brown|Nicole Brown Simpson]] en haar vriendin Ron Goldman. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die verhoor het van 24 Januarie tot 3 Oktober 1995 geduur en is wyd beskryf as die "verhoor van die eeu". == Agtergrond == Op 12 Junie 1994 is Nicole Brown Simpson en Ron Goldman dood aangetref buite Nicole se woonstel in Brentwood, Los Angeles. Albei is meerder kere gesteek. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> O.J. Simpson, Nicole se eksman, het die hoofverdagte geword. Op 17 Junie 1994, nadat hy homself nie oorgegee het nie, het Simpson se berugte stadige jagtog in 'n wit [[Ford]] Bronco op die snelweë van Los Angeles plaasgevind, regstreeks deur helikopters uitgesaai. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref>Hy is daarna gearresteer en van die dubbele moord aangekla. == Verhoor == Die verhoor het op 24 Januarie 1995 voor regter Lance Itol begin. Die staatsaanklaers was Marcia Clark en Christopher. <ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Simpson se verdedigingspan, wat die media die "Dream Team" genoem het, het bestaan uit Johnnie Cochran, Robert Shapiro, [[Robert Kardashian]], F.Lee Bailey, Alan Dershowitz en Berry Scheck.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Belangrike getuienis == # "DNA-bewyse": Die aanklaer het staatgemaak op bloedbewyse wat by die misdaadtoneel, in Simpson se Bronco en by sy huis gevind is. DNS-toetse het getoon die bloed pas by Simpson, Nicole en Goldman. # "Die handskoen": 'n Bloedbevlekte leerhandskoen is by die misdaadtoneel gevind, en die paar daarby by Simpson se huis. Tydens die verhoor het Simpson gesukkel om die handskoen aan te trek in die hof, wat gelei het tot Cochran se beroemde stelling: "If it doesn't fit, you must acquit." == Uitspraak == Op 3 Oktober 1995 het die jurie Simpson na minder as vier uur se beraadslaging onskuld bevind op albei aanklagte van moord.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die uitspraak is regstreeks na raaming 150 miljoen mense wêreldwyd gekyk. Meningspeilings het getoon dat die Amerikaanse publiek was skerp verdeeld oor raslyne oor die uitspraak. == Nadraai == Hoewel Simpson strafregtelike vrygespreek is, het families van Nicole Brown Simpson en Ron Goldman hom siviel gedagvaar vir onregmatige dood. In Februarie 1997 het 'n siviele jurie hom aanspreeklik bevind en $35,5 miljoen skadevergoeding toegeken.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Eksterne Skakels == hd6208uv9frwp7yj4i146pr9mt6crxi 2894768 2894766 2026-04-18T09:53:03Z Sobaka 328 opruim 2894768 wikitext text/x-wiki Die '''O.J Simpson-moordverhoor''' amptelike bekend as "''People of the State of California v. Orenthal James Simpson''", was 'n strafregtelike verhoor in [[1955]] in [[Los Angeles]] waarin voormalige NFL-speler en akteur [[O.J. Simpson]] aangekla is van moord op sy eksvrou [[Nicole Brown|Nicole Brown Simpson]] en haar vriend Ron Goldman.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die verhoor het van 24 Januarie tot 3 Oktober 1995 geduur en is wyd beskryf as die "verhoor van die eeu". == Agtergrond == Op 12 Junie 1994 is Nicole Brown Simpson en Ron Goldman dood aangetref buite Nicole se woonstel in Brentwood, Los Angeles. Albei is meerder kere gesteek.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> O.J. Simpson, Nicole se eksman, het die hoofverdagte geword. Op 17 Junie 1994, nadat hy homself nie oorgegee het nie, het Simpson se berugte stadige jagtog in 'n wit [[Ford]] Bronco op die snelweë van Los Angeles plaasgevind, regstreeks deur helikopters uitgesaai.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Hy is daarna gearresteer en van die dubbele moord aangekla. == Verhoor == Die verhoor het op 24 Januarie 1995 voor regter Lance Itol begin. Die staatsaanklaers was Marcia Clark en Christopher.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Simpson se verdedigingspan, wat die media die "''Dream Team''" genoem het, het bestaan uit Johnnie Cochran, Robert Shapiro, [[Robert Kardashian]], F.Lee Bailey, Alan Dershowitz en Berry Scheck.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Belangrike getuienis == # "DNA-bewyse": Die aanklaer het staatgemaak op bloedbewyse wat by die misdaadtoneel, in Simpson se Bronco en by sy huis gevind is. DNS-toetse het getoon die bloed pas by Simpson, Nicole en Goldman. # "Die handskoen": 'n Bloedbevlekte leerhandskoen is by die misdaadtoneel gevind, en die paar daarby by Simpson se huis. Tydens die verhoor het Simpson gesukkel om die handskoen aan te trek in die hof, wat gelei het tot Cochran se beroemde stelling: "''If it doesn't fit, you must acquit''." == Uitspraak == Op 3 Oktober 1995 het die jurie Simpson na minder as vier uur se beraadslaging onskuld bevind op albei aanklagte van moord.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die uitspraak is regstreeks na raaming 150 miljoen mense wêreldwyd gekyk. Meningspeilings het getoon dat die Amerikaanse publiek was skerp verdeeld oor raslyne oor die uitspraak. == Nadraai == Hoewel Simpson strafregtelike vrygespreek is, het families van Nicole Brown Simpson en Ron Goldman hom siviel gedagvaar vir onregmatige dood. In Februarie 1997 het 'n siviele jurie hom aanspreeklik bevind en $35,5 miljoen skadevergoeding toegeken.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Eksterne Skakels == j22mj1thvb5b1gahcgcgtdjo0y0eb20 2894769 2894768 2026-04-18T09:55:25Z Sobaka 328 regstelling 2894769 wikitext text/x-wiki Die '''O.J Simpson-moordverhoor''' amptelike bekend as "''People of the State of California v. Orenthal James Simpson''", was 'n strafregtelike verhoor in 1994/1995 in [[Los Angeles]] waarin voormalige NFL-speler en akteur [[O.J. Simpson]] aangekla is van moord op sy eksvrou [[Nicole Brown|Nicole Brown Simpson]] en haar vriend Ron Goldman.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die verhoor het van 24 Januarie tot 3 Oktober 1995 geduur en is wyd beskryf as die "verhoor van die eeu". == Agtergrond == Op 12 Junie 1994 is Nicole Brown Simpson en Ron Goldman dood aangetref buite Nicole se woonstel in Brentwood, Los Angeles. Albei is meerder kere gesteek.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> O.J. Simpson, Nicole se eksman, het die hoofverdagte geword. Op 17 Junie 1994, nadat hy homself nie oorgegee het nie, het Simpson se berugte stadige jagtog in 'n wit [[Ford]] Bronco op die snelweë van Los Angeles plaasgevind, regstreeks deur helikopters uitgesaai.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Hy is daarna gearresteer en van die dubbele moord aangekla. == Verhoor == Die verhoor het op 24 Januarie 1995 voor regter Lance Itol begin. Die staatsaanklaers was Marcia Clark en Christopher.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Simpson se verdedigingspan, wat die media die "''Dream Team''" genoem het, het bestaan uit Johnnie Cochran, Robert Shapiro, [[Robert Kardashian]], F.Lee Bailey, Alan Dershowitz en Berry Scheck.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Belangrike getuienis == # "DNA-bewyse": Die aanklaer het staatgemaak op bloedbewyse wat by die misdaadtoneel, in Simpson se Bronco en by sy huis gevind is. DNS-toetse het getoon die bloed pas by Simpson, Nicole en Goldman. # "Die handskoen": 'n Bloedbevlekte leerhandskoen is by die misdaadtoneel gevind, en die paar daarby by Simpson se huis. Tydens die verhoor het Simpson gesukkel om die handskoen aan te trek in die hof, wat gelei het tot Cochran se beroemde stelling: "''If it doesn't fit, you must acquit''." == Uitspraak == Op 3 Oktober 1995 het die jurie Simpson na minder as vier uur se beraadslaging onskuld bevind op albei aanklagte van moord.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die uitspraak is regstreeks na raaming 150 miljoen mense wêreldwyd gekyk. Meningspeilings het getoon dat die Amerikaanse publiek was skerp verdeeld oor raslyne oor die uitspraak. == Nadraai == Hoewel Simpson strafregtelike vrygespreek is, het families van Nicole Brown Simpson en Ron Goldman hom siviel gedagvaar vir onregmatige dood. In Februarie 1997 het 'n siviele jurie hom aanspreeklik bevind en $35,5 miljoen skadevergoeding toegeken.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Eksterne Skakels == f7vo0kwj6u6js3ysr5ownamzqa7ywrs 2894770 2894769 2026-04-18T09:56:40Z Sobaka 328 verwysing 2894770 wikitext text/x-wiki Die '''O.J Simpson-moordverhoor''' amptelike bekend as "''People of the State of California v. Orenthal James Simpson''", was 'n strafregtelike verhoor in 1994/1995 in [[Los Angeles]] waarin voormalige NFL-speler en akteur [[O.J. Simpson]] aangekla is van moord op sy eksvrou [[Nicole Brown|Nicole Brown Simpson]] en haar vriend Ron Goldman.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die verhoor het van 24 Januarie tot 3 Oktober 1995 geduur en is wyd beskryf as die "verhoor van die eeu". == Agtergrond == Op 12 Junie 1994 is Nicole Brown Simpson en Ron Goldman dood aangetref buite Nicole se woonstel in Brentwood, Los Angeles. Albei is meerder kere gesteek.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> O.J. Simpson, Nicole se eksman, het die hoofverdagte geword. Op 17 Junie 1994, nadat hy homself nie oorgegee het nie, het Simpson se berugte stadige jagtog in 'n wit [[Ford]] Bronco op die snelweë van Los Angeles plaasgevind, regstreeks deur helikopters uitgesaai.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Hy is daarna gearresteer en van die dubbele moord aangekla. == Verhoor == Die verhoor het op 24 Januarie 1995 voor regter Lance Itol begin. Die staatsaanklaers was Marcia Clark en Christopher.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Simpson se verdedigingspan, wat die media die "''Dream Team''" genoem het, het bestaan uit Johnnie Cochran, Robert Shapiro, [[Robert Kardashian]], F.Lee Bailey, Alan Dershowitz en Berry Scheck.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Belangrike getuienis == # "DNA-bewyse": Die aanklaer het staatgemaak op bloedbewyse wat by die misdaadtoneel, in Simpson se Bronco en by sy huis gevind is. DNS-toetse het getoon die bloed pas by Simpson, Nicole en Goldman. # "Die handskoen": 'n Bloedbevlekte leerhandskoen is by die misdaadtoneel gevind, en die paar daarby by Simpson se huis. Tydens die verhoor het Simpson gesukkel om die handskoen aan te trek in die hof, wat gelei het tot Cochran se beroemde stelling: "''If it doesn't fit, you must acquit''." == Uitspraak == Op 3 Oktober 1995 het die jurie Simpson na minder as vier uur se beraadslaging onskuld bevind op albei aanklagte van moord.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die uitspraak is regstreeks na raaming 150 miljoen mense wêreldwyd gekyk. Meningspeilings het getoon dat die Amerikaanse publiek was skerp verdeeld oor raslyne oor die uitspraak. == Nadraai == Hoewel Simpson strafregtelike vrygespreek is, het families van Nicole Brown Simpson en Ron Goldman hom siviel gedagvaar vir onregmatige dood. In Februarie 1997 het 'n siviele jurie hom aanspreeklik bevind en $35,5 miljoen skadevergoeding toegeken.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} cafd3vmtzyxi576wk280ct15azm3ie7 2894772 2894770 2026-04-18T09:59:38Z Sobaka 328 katergorie 2894772 wikitext text/x-wiki Die '''O.J Simpson-moordverhoor''' amptelike bekend as "''People of the State of California v. Orenthal James Simpson''", was 'n strafregtelike verhoor in 1994/1995 in [[Los Angeles]] waarin voormalige NFL-speler en akteur [[O.J. Simpson]] aangekla is van moord op sy eksvrou [[Nicole Brown|Nicole Brown Simpson]] en haar vriend Ron Goldman.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die verhoor het van 24 Januarie tot 3 Oktober 1995 geduur en is wyd beskryf as die "verhoor van die eeu". == Agtergrond == Op 12 Junie 1994 is Nicole Brown Simpson en Ron Goldman dood aangetref buite Nicole se woonstel in Brentwood, Los Angeles. Albei is meerder kere gesteek.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> O.J. Simpson, Nicole se eksman, het die hoofverdagte geword. Op 17 Junie 1994, nadat hy homself nie oorgegee het nie, het Simpson se berugte stadige jagtog in 'n wit [[Ford]] Bronco op die snelweë van Los Angeles plaasgevind, regstreeks deur helikopters uitgesaai.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Hy is daarna gearresteer en van die dubbele moord aangekla. == Verhoor == Die verhoor het op 24 Januarie 1995 voor regter Lance Itol begin. Die staatsaanklaers was Marcia Clark en Christopher.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Simpson se verdedigingspan, wat die media die "''Dream Team''" genoem het, het bestaan uit Johnnie Cochran, Robert Shapiro, [[Robert Kardashian]], F.Lee Bailey, Alan Dershowitz en Berry Scheck.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Belangrike getuienis == # "DNA-bewyse": Die aanklaer het staatgemaak op bloedbewyse wat by die misdaadtoneel, in Simpson se Bronco en by sy huis gevind is. DNS-toetse het getoon die bloed pas by Simpson, Nicole en Goldman. # "Die handskoen": 'n Bloedbevlekte leerhandskoen is by die misdaadtoneel gevind, en die paar daarby by Simpson se huis. Tydens die verhoor het Simpson gesukkel om die handskoen aan te trek in die hof, wat gelei het tot Cochran se beroemde stelling: "''If it doesn't fit, you must acquit''." == Uitspraak == Op 3 Oktober 1995 het die jurie Simpson na minder as vier uur se beraadslaging onskuld bevind op albei aanklagte van moord.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> Die uitspraak is regstreeks na raaming 150 miljoen mense wêreldwyd gekyk. Meningspeilings het getoon dat die Amerikaanse publiek was skerp verdeeld oor raslyne oor die uitspraak. == Nadraai == Hoewel Simpson strafregtelike vrygespreek is, het families van Nicole Brown Simpson en Ron Goldman hom siviel gedagvaar vir onregmatige dood. In Februarie 1997 het 'n siviele jurie hom aanspreeklik bevind en $35,5 miljoen skadevergoeding toegeken.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/US/OJ/verdict/index.html|title=CNN: Special OJ Simpson section: The Verdict - Sept. 26, 1995|website=www.cnn.com|access-date=2026-04-18}}</ref> == Verwysings == {{Verwysings}} {{Normdata}} [[Kategorie:Moord]] md4ogipmbjg5imzgt8q4g3eyxnx0c74 0 460385 2894762 2026-04-18T09:07:20Z AFM 21229 Nuwe bladsy geskep met ''''Fort Tenedos''' is een van ‘n reeks vestings wat sedert die middel van die 19de eeu gebou is om [[Natal]] teen aanvalle van die [[Zoeloe]] te beskerm. ==Ligging== Die fort was by 29° 12′ 27″ suid, 31° 26′ 5 oos, op die noordelike oewer van die [[Tugelarivier]] en naby die rivier se mond. Teenswoordig is daar slegs ‘n klein pilaartjie, aangebring in 1950, wat die plek aandui. Hierdie moeilik bereikbare punt tussen suikerrietlande is op privaat eiendo...' 2894762 wikitext text/x-wiki '''Fort Tenedos''' is een van ‘n reeks vestings wat sedert die middel van die 19de eeu gebou is om [[Natal]] teen aanvalle van die [[Zoeloe]] te beskerm. ==Ligging== Die fort was by 29° 12′ 27″ suid, 31° 26′ 5 oos, op die noordelike oewer van die [[Tugelarivier]] en naby die rivier se mond. Teenswoordig is daar slegs ‘n klein pilaartjie, aangebring in 1950, wat die plek aandui. Hierdie moeilik bereikbare punt tussen suikerrietlande is op privaat eiendom en net-net noordwes van die brug met die N2-hoofpad oor die rivier. Regoor die rivier is [[Fort Pearson]] en baie naby is ook die [[Ultimatumboom]] en die [[Harold Johnson-natuurreservaat]]. ==Fort== Fort Tenedos en Fort Pearson moes die pont oor die Tugelarivier beskerm. Dit is hier waar die Britte onder kol. C.K. Pearson vir [Zoeloeland]] in Januarie 1879 binnegeval het. Fort Tenedos is tussen 13 en 17 Januarie 1879 deur kapt. W.R.C. Wynne van die Royal Engineers opgerig en beman deur seesoldate van die S.M.S. Tenedos. Die vesting het bestaan uit grondwalle en was ruim genoeg om ‘n hele leërafdeling met hul voorrade te huisves. Hierdie fort is dikwels vermeld in die amptelike verslae oor die Ango-Zoeloe-oorlog. ==Ook hier== Hierdie is ‘n punt van historiese belang. *Op 17 April 1838 is Robert Biggar, John Cane en John Stubbs met ‘n groep van o.a. 150 swart soldate byna almal deur Zoeoloe-impi’s uitgewis by die kraal Ndondakusuka toe hulle na die moord op [[[Piet Retief]] en sy geselskap en die [[Bloukransmoorde]] die [[Voortrekkers]] wou gaan help. Slegs 4 van die Engelse het ontsnap, waaronder [[Dick King]]. *In 1856 vind die Slag van Ndondakusuka hier tussen [[Cetshwayo]] en sy broer Mbulazi hier plaas. Mbulazi sneuwel. ==Persone== *Robert Biggar (*Cowpur, [[Skotland]], 12 September 1812 - †Tugelarivier, Natal, 17 April 1838), sakeman, avonturier *John Cane (*Londen, ongeveer 1800 - †Tugelarivier, 17 April 1838), Natalse pionier *Charles Knight Pearson (*1Julie 1834 - †2 Oktober 1909), Britse soldaat *Warren Richard Colvin Wynne (*9 April 1843 - †9 April 1879), kaptein, later majoor, Royal Engineers ==Lees ook== *[[Historiese slagveldroete van KwaZulu-Natal]] ==Bibliografie== *Oberholster, J.J.: Die historiese monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972 *https://grokipedia.com/page/fort_tenedos *https://www.citizen.co.za/north-coast-courier/news-headlines/local-news/2018/09/27/exploring-rich-history-north-coast/ *https://www.1879zuluwar.com/t3955-fort-tenedos [[Kategorie: Forte in Suid-Afrika]] [[Kategorie: Monumente en gedenkwaardighede in Suid-Afrika]] bqezt5xdgawd4y59l9e451kg478wnhi 0 460386 2894765 2026-04-18T09:37:02Z Sheknowssimmy 206366 Nuwe bladsy geskep met '{{Saadjie}} '''kykNET & kie''' is 'n [[Suid-Afrikaanse]] digitale satelliet-televisiekanaal wat in [[Afrikaans]] uitsaai. Die kanaal is deel van die [[KykNET]]- familie kanale en word deur [[MultiChoice]] besit. Dit word op [[DStv]]-kanaal 145 uitgesaai. <ref>{{Cite web|url=https://www.dstv.com/en-za/404/|title=Page not found {{!}} DStv South Africa|website=www.dstv.com|language=en-za|access-date=2026-04-18}}</ref> Die kanaal fokus op herhalings van gewilde KykNE...' 2894765 wikitext text/x-wiki {{Saadjie}} '''kykNET & kie''' is 'n [[Suid-Afrikaanse]] digitale satelliet-televisiekanaal wat in [[Afrikaans]] uitsaai. Die kanaal is deel van die [[KykNET]]- familie kanale en word deur [[MultiChoice]] besit. Dit word op [[DStv]]-kanaal 145 uitgesaai. <ref>{{Cite web|url=https://www.dstv.com/en-za/404/|title=Page not found {{!}} DStv South Africa|website=www.dstv.com|language=en-za|access-date=2026-04-18}}</ref> Die kanaal fokus op herhalings van gewilde [[KykNET]]-programme, asook 'n paar eie produksies. == Geskiedenis == '''kykNet & kie''' is op 1 Junie 2014 bekendgestel as deel van [[MultiChoice]] se strategie om die kykNET-handelsmerk uit te brei. == Eksterne Skakels == tf6ar9tsw0vkgto0ax58rrprjgle7h3 0 460387 2894767 2026-04-18T09:49:27Z Sobaka 328 Sobaka het bladsy [[1995-moordverhoor]] na [[O.J Simpson-moordverhoor]] geskuif: Beter opskrif 2894767 wikitext text/x-wiki #AANSTUUR [[O.J Simpson-moordverhoor]] 6mpidpjmqza54sn756jgze8nolao9d5 1 460388 2894771 2026-04-18T09:57:58Z Sobaka 328 Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}' 2894771 wikitext text/x-wiki {{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}} 2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv