Bloemfontein

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="af">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>afwiki</dbname>
    <base>https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Spesiaal</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Bespreking</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Gebruiker</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Gebruikerbespreking</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipediabespreking</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Lêer</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Lêerbespreking</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWikibespreking</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Sjabloon</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Sjabloonbespreking</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Hulp</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Hulpbespreking</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoriebespreking</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portaal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portaalbespreking</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Bloemfontein</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32</id>
    <revision>
      <id>2912598</id>
      <parentid>2907838</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:11:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2912598</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="78974" sha1="tcysxyf6sit8mfrr6fdfot7coj0ho31" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp
| naam                    = Bloemfontein
| ander_naam              = Mangaung {{st}}&lt;br /&gt;ǀʼAuxa ǃXās
| inheemse_naam           = 
| nedersetting_tipe       = Stad
| beeld_stadsilhoeët      = Bloemfontein-Sentraal Desember 2025.jpg
| beeld_alt               = 
| beeldbyskrif            = 'n Uitsig op Bloemfontein vanaf Naval Hill
| beeld_vlag              = 
| beeld_seël              = 
| beeld_skild             = Bloemfontein Coat of Arms.jpg
| bynaam                  = Rosestad
| slagspreuk              = &quot;Floreat&quot; (&quot;Laat dit blom&quot;)
| beeld_kaart             = 
| duimdrukkeretiketposisie= onderkant
| kaart_onderskrif        = 
| latd  = 29 |latm  =  7 |lats  = 11
| longd = 26 |longm = 13 |longs = 30
| provinsie               = Vrystaat
| distrik                 = 
| munisipaliteit          = Mangaung
| hoofplek                = 
| stigtingsdatum          = [[1846]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=Chronological order of town establishment in South Africa based on Floyd (1960:20-26) |url=http://upetd.up.ac.za/thesis/available/etd-07212011-123414/unrestricted/05back.pdf |pages=xlv-lii |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713023732/http://upetd.up.ac.za/thesis/available/etd-07212011-123414/unrestricted/05back.pdf |archive-date=13 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all |accessdate=22 September 2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://de.scribd.com/document/291256918/Chronological-Order-of-Town-Establishment-in-South-Africa |title=Chronological Order of Town Establishment in South Africa |last=Evans |first=Owain |accessdate=30 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200422045415/https://de.scribd.com/document/291256918/Chronological-Order-of-Town-Establishment-in-South-Africa |archive-date=22 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| regeringvoetnotas       = &lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://municipalities.co.za/management/8/mangaung-metropolitan-municipality |title=Mangaung Metropolitan Municipality (MAN) |publisher=Munisipaliteite van Suid-Afrika |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;
| regeringstipe           = Uitvoerende Metroraad
| leier_party             = [[African National Congress|ANC]]
| leiertitel              = [[Burgemeester]]
| leiernaam               = Gregory Nthatisi
| leiertitel1             = Adjunkburgemeester
| leiernaam1              = Lulama Titi-Odili
| leiertitel2             = Speaker
| leiernaam2              = Bongani Mathae
| oppervlakvoetnotas      = 
| oppervlak_totaal_km2    = 236.17
| oppervlak_metro_km2     = 6283.99
| hoogte_m                = 1395
| hoogte_maks_m           = 
| hoogte_min_m            = 
| bevolkingvoetnotas      = &lt;ref name=&quot;Cox&quot; /&gt;
| bevolking_skat          = 528000
| bev_skat_op             = 2021
| bevolking_totaal        = 256185
| bevolking_soos_op       = 2011
| bevolking_metro         = 747431
| bevolkingsdigtheid_metro_km2 = 120
| bevolking_metro_voetnotas    = 
| bevolking_demonym       = Bloemfonteiners
| bevolkingnota           = 
&lt;!-- demografie (deel 1) --&gt;
| demografie1_voetnotas   = 
| persent_swart           = 56,1%
| persent_kleurling       = 12,8%
| persent_asiër           = 0,8%
| persent_wit             = 29,8%
| persent_ander           = 9,5%
&lt;!-- demografie (deel 2) --&gt;
| demografie2_voetnotas   = 
| demografie2_titel1      = [[Afrikaans]]
| demografie2_info1       = 42,5%
| demografie2_titel2      = [[Suid-Sotho]]
| demografie2_info2       = 33,4%
| demografie2_titel3      = [[Engels]]
| demografie2_info3       = 7,5%
| demografie2_titel4      = [[Xhosa]]
| demografie2_info4       = 7,1%
| demografie2_titel5      = Ander
| demografie2_info5       = 9,5%
| poskode                 = 9300
| poskode2                = 9301
| skakelkode              = 051
| sensuskode              = &lt;!-- 499023 --&gt;
| webwerf                 = [http://www.bloemfontein.co.za/ Mangaung-munisipaliteit]
}}

'''Bloemfontein''' is die [[hoofstad]] van die [[Suid-Afrika]]anse [[Vrystaat]]provinsie en die land se [[Lys van nedersettings in Suid-Afrika|sesde grootste stad]]. Dit is sedert 1910 (as die geregtelike hoofstad) een van die drie hoofstede van die [[Suid-Afrika|Republiek van Suid-Afrika]]. Die ander twee hoofstede is [[Kaapstad]] (die wetgewende hoofstad) en [[Pretoria]] (die uitvoerende hoofstad).&lt;ref name=&quot;HAT Taal-en-feitegids&quot;&gt;HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}&lt;/ref&gt; Suid-Afrika se hoogste hof, die [[Konstitusionele Hof van Suid-Afrika|Konstitusionele Hof]], is egter sedert 1994 in [[Johannesburg]] gesetel.&lt;ref name=&quot;Marais Twala 2020 pp. 49–62&quot;&gt;{{en}} {{cite journal | last1=Marais | first1=Lochner | last2=Twala | first2=Chitja | title=Bloemfontein: the rise and fall of South Africa's judicial capital | journal=African Geographical Review | publisher=Informa UK Limited | volume=40 | issue=1 | date=7 Mei 2020 | issn=1937-6812 | doi=10.1080/19376812.2020.1760901 | pages=49–62| s2cid=218929562 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.gov.za/about-sa/south-africa-glance |title=South Africa at a glance |publisher=[[Regering van Suid-Afrika]] |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Cox&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.demographia.com/db-worldua.pdf |title=Demographia World Urban Areas 13th Edition |publisher=Demograhia |author=Wendell Cox |year=2017 |accessdate=24 Mei 2026 |pages=20–36}}&lt;/ref&gt; Bloemfontein staan informeel as '''Bloem''' bekend en word in [[Suid-Sotho]] '''Mangaung''' (&quot;plek van die [[jagluiperd]]e&quot;) genoem en deur die [[Griekwas (stam)|Griekwas]] '''ǀʼAuxa ǃXās'''.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.strabon.io/site/Bloemfontein |title=Bloemfontein |publisher=Strabon |accessdate=24 Mei 2026}} {{dooie skakel}}&lt;/ref&gt; Die stad beslaan 'n oppervlakte van 236 [[vierkante kilometer]] en het in 2021 'n bevolking van sowat 528&amp;nbsp;000.&lt;ref name=&quot;Cox&quot; /&gt; Die [[Mangaung Metropolitaanse Munisipaliteit]], waarvan dit deel is, het 'n bevolking van 747&amp;nbsp;431.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.statssa.gov.za/?page_id=993&amp;id=mangaung-municipality |title=Statistics By Place: Mangaung |publisher=[[Statistiek Suid-Afrika]] |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Bloemfontein lê op 'n hoogte van 1&amp;nbsp;395&amp;nbsp;m bo seevlak. Sedert 2023 dien [[Gregory Nthatisi]] van die [[African National Congress]] (ANC) as uitvoerende [[burgemeester]] van Bloemfontein en omstreke.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.ofm.co.za/article/centralsa/328639/nthatisi-elected-as-mayor-of-mangaung-metro |title=Nthatisi elected as mayor of Mangaung Metro |publisher=OFM |author=Kekeletso Mosebetsi |date=15 Oktober 2023 |accessdate=18 Augustus 2024}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Bloemfontein, Free State, South Africa (20511526246).jpg|duimnael|links|'n Uitsig oor Bloemfontein, soos gesien vanaf [[Naval Hill]]]]
[[Lêer:High Court, Bloemfontein, South Africa.JPG|duimnael|links|Die [[Hoogste Hof van Appèl, Suid-Afrika|Appèlhof van Suid-Afrika]] in Bloemfontein]]
Bloemfontein lê in die hart van die Vrystaat se sentrale plato en is een van die min stede met 'n wildtuin in sy sentrum, bo-op [[Naval Hill]]. Bloemfontein staan nog steeds vir sy blommeprag en die voormalige Rosefees bekend en het die bynaam '''Rosestad'''. Die stad is geleë in die middel van die land, waarvolgens dit ook &quot;Sentraal-Suid-Afrika&quot; genoem word.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bloemfontein.co.za/diduknw.php |title=Did you know? |publisher=Bloemfontein |accessdate=8 Maart 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080308062541/http://www.bloemfontein.co.za/diduknw.php |archive-date=8 Maart 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://bloemfontein.startpage.co.za/ |title=General Information |accessdate=8 Desember 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081208191416/http://bloemfontein.startpage.co.za/ |archive-date=8 Desember 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.news24.com/News24/10-SA-city-nicknames-and-why-theyre-called-that-20150622 |title=10 SA city nicknames, and why they’re called that |publisher=[[Nuus24]] |date=22 Junie 2015 |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Die stad het sy oorsprong in 'n Britse fort en nedersetting wat in 1846 deur majoor Henry Douglas Warden in die destydse Transoranje-streek gevestig is. Dit het vervolgens as administratiewe setel van die Britse kolonie [[Oranjerivier-soewereiniteit]] (1848–1854) en die onafhanklike [[Boererepubliek]] [[Oranje-Vrystaat]] gedien wat in 1854 gestig is. Tussen Mei en Junie 1899 is die historiese [[Bloemfontein-konferensie]] hier gehou as 'n laaste vergeefse poging om 'n militêre konflik tussen die destydse Boererepublieke en die [[Britse Ryk]] te vermy. In die 20ste eeu het Bloemfontein tot die geografiese spilpunt van Suid-Afrika se spoorwegnetwerk ontwikkel. Sowat 160&amp;nbsp;km noordoos van Bloemfontein het 'n groot ekonomiese opswaai van 1948 af met die ontginning van die [[Vrystaatse Goudveld]] begin. Later, van 1962 af, het die gebied sentraal gestaan in die verwesenliking van die [[Oranjerivierprojek]] met sy waterkragsentrales en besproeiingskemas.

Vandag is Bloemfontein 'n moderne stad met [[wolkekrabber]]s, [[winkelsentrum]]s en [[restaurant]]e; en die [[Sand du Plessis-teaterkompleks|Sand du Plessis-teater]] as een van sy kenmerkendste argitektoniese besienswaardighede. Tegelykertyd het Bloemfontein sy kulturele erfenis bewaar en die stad spog met pragtige historiese geboue soos die [[Stadhuis van Bloemfontein|Raadsaal]], een van die mooistes in Suid-Afrika. In die stad is die [[Hoogste Hof van Appèl, Suid-Afrika|Hoogste Hof van Appèl]], Franklin-wildreservaat, [[Naval Hill]], [[Maselspoort]]-ontspanningsoord en die [[Sand du Plessis-teaterkompleks]] geleë. Die stad beskik ook oor 'n aantal museums, waaronder die [[Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum]], die [[Nasionale Vrouemonument]], die [[Anglo-Boereoorlogmuseum]], die [[Nasionale Museum]] en die [[Oliewenhuis|Oliewenhuis Kunsmuseum]]. Bloemfontein spog ook met die eerste digitale [[planetarium]] in die [[Suidelike Halfrond]], die [[Lamont-Hussey-sterrewag|Lamont-Hussey-]] en die [[Boydensterrewag]].

== Etimologie en bynaam ==
[[Lêer:H Nicolls Bloemfontein 1868.jpg|duimnael|Bloemfontein soos in 1868 deur H. Nicolls geskilder]]
Daar is onsekerheid oor die oorsprong van die stad se naam. Volgens die algemeenste teorie is dit afgelei van die [[Nederlands]]e woorde ''bloem'' en ''fontein'', dus &quot;fontein van blomme&quot;.

Een van die gewilde koloniale legendes lui 'n [[os]] met die naam Bloem het behoort aan Rudolphus Martinus Brits, een van die eerste boere, wat naby 'n fontein op sy plaas deur 'n [[leeu]] gevang is.

'n Waarskynliker verhaal is dié oor Jan Bloem II (1775–1858), 'n [[Griekwas (stam)|Griekwa-leier]] wat hom daar gevestig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |url=https://books.google.de/books?id=te1461s33IwC&amp;redir_esc=y |title=Weekends with Legends |author=Bridget Hilton-Barber |publisher=New Africa Books |location=Kaapstad |year=2001 |isbn=978-0-86486-471-0 |page=98}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.sahistory.org.za/article/prehistory-bloemfontein-area |title=Prehistory of the Bloemfontein area |publisher=South African History Online |accessdate=2 Augustus 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240802222515/https://www.sahistory.org.za/article/prehistory-bloemfontein-area |archive-date=2 Augustus 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sy vader was Jan Bloem, 'n vlugteling van die [[Kaapkolonie]], waar hy na bewering gesoek is in verband met die moord op sy eerste vrou. Bloem was bekend as 'n goeie skut en het 'n rol gespeel in die opleiding van Griekwavegters tydens die Griekwaoorloë in die 18de eeu. Sy seun het later die leier van die streek geword.

Die Suid-Sotho-naam ''Mangaung'' beteken &quot;die plek waar die [[jagluiperd]]s dwaal&quot;. Die Griekwa-naam, ''ǀʼAuxa ǃXās'', verwys na Jan Bloem II.

Daar word dikwels na die stad verwys as die &quot;Rosestad&quot; danksy die verskeidenheid [[Roos|rose]] wat goed in die klimaat aard en jaarliks van die [[lente]] tot diep in die [[herfs]] 'n blommeprag oplewer.

== Geskiedenis ==
=== Vroeë geskiedenis ===
Die Bloemfonteingebied is oorspronklik deur [[Boesman|San]], Griekwas en [[Basotho]] bewoon voordat die eerste [[Voortrekkers]] hulle in die 1830's daar gevestig het. Een van die eerste [[Afrikaners]], wat omstreeks 1840 'n plaas in die streek bewoon het, was [[Johannes Nicolaas Brits]] (1790–1875). Volgens oorlewering het Brits sy plaas na aanleiding van 'n fontein met blomme &quot;Bloemfontein&quot; genoem.

=== Britse dorpstigting ===
[[Lêer:Bloemfontein, from the South - c1900.JPG|duimnael|'n Foto van Kerkstraat, tans bekend as Oliver Tambo-weg, in Bloemfontein (omstreeks 1900). Agter is die [[NG gemeente Bloemfontein|Tweetoringkerk]] en [[Naval Hill]]]]
Alhoewel Bloemfontein later merendeels deur [[Afrikaners]] bewoon is, is die nedersetting in 1846 deur 'n [[Britse Leër]]-majoor, [[Henry Douglas Warden]], as 'n Britse fort en buitepos in die Transoranje-streek gestig – 'n gebied met voldoende watervoorrade wat destyds deur !Orana (sogenoemde &quot;Korana&quot; van die ǀHõaǁʼaes, ǀHũdiǁʼaes, Einiǁʼaes en ander), [[Kaapkolonie]]trekboere, Griekwas (destyds &quot;Basters&quot; genoem), Basotho en [[Rolong]] bewoon is. Warden het die plek hoofsaaklik gekies weens die nabyheid tot die hoofroete na [[Winburg]], die uitgestrekte oop terrein en die feit dat dit destyds vry van [[perdesiekte]] was. Brits het sy plaas vervolgens vir £37&amp;nbsp;10s aan majoor Warden verkoop. Hy het later die plek gekoop wat die stad [[Brits]] sou word en na hom genoem is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bloemfonteinguide.co.za/about-bloemfontein/history/ |title=History of Bloemfontein, Free State, South Africa |publisher=Bloemfontein Guide |accessdate=21 Januarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170121041821/http://www.bloemfonteinguide.co.za/about-bloemfontein/history/ |archive-date=21 Januarie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die gebied rondom Bloemfontein is op 3 Februarie 1848 amptelik deur die Britse regering geannekseer en het vervolgens as die [[Oranjerivier-soewereiniteit]] (1848–1854) bekendgestaan, met Bloemfontein as die administratiewe setel. Die dorp is in 1850 die eerste keer as 'n woongebied verklaar, vier jaar voor die stigting van die [[Oranje-Vrystaat]] (1854–1902) waarvan Bloemfontein die regeringsetel geword het. Die dorpsgebied is deur Andrew Hudson Bain opgemeet. Sy reghoekige uitleg het voorsiening gemaak vir lang strate wat parallel met die plaaslike rivier in 'n noord-suidelike rigting verloop het en korter strate. Die nedersetting het geleidelik na terreine noord van die rivier uitgebrei. In 1851 het die bevolking op sowat 300 te staan gekom en daar was sowat sestig woonhuise.

=== Vroeë kerkgemeentes en perswese ===
[[Lêer:Volkblad office.JPG|duimnael|''[[Volksblad]]'' se hoofkantoor in Bloemfontein]]
Die Eerste Raadsaal is in 1849 in St Georgesstraat gebou waar dit aanvanklik as skoolgebou en vergadersaal gedien het, maar ook vir [[Kerk (organisasie)|kerkdienste]] gebruik is. Die eerste [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|Nederduitse Gereformeerde gemeente]] is reeds in 1848 gestig en kon in Mei 1852 hulle nuwe [[Kerk (gebou)|kerkgebou]], die bekende tweetoringkerk, in Kerkstraat inwy. In dié tyd het ook die eerste [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]], [[Anglikaanse Kerk van Suider-Afrika|Anglikaanse]] en Metodistegemeentes in Bloemfontein ontstaan wat hul kerkdienste almal in die Eerste Raadsaal gehou het. Die Metodiste-predikant, wat in 1850 in Bloemfontein aangekom het, het ook kerkdienste vir die bruin en swart bevolking gehou, al moes hulle hiervoor in 'n meer beskeie gebou, 'n eenvoudige hut, vergader. Die eerste Rooms-Katolieke kerkgebou is in 1852 naby die regeringskantore in St Georgesstraat opgerig. Die eerste [[koerant|dagblad]], ''The Friend of the Sovereignty and Bloemfontein Gazette'', het op 10 Junie 1850 verskyn. &quot;Die Volksblad&quot;, later [[Volksblad]], uit die [[Media24]]-stal was die laaste oorblywende dagblad wat in Bloemfontein vervaardig en na die hele Vrystaat en [[Noord-Kaap]] versprei is. Dit is tans slegs aanlyn beskikbaar.

=== Koloniale ekonomie en infrastruktuur ===
[[Lêer:Statue de Brand à Bloemfontein.jpg|duimnael|links|upright|Standbeeld van [[Jan Brand]] in Bloemfontein]]
[[Lêer:3e Raadszaal OVS VA0970.jpg|duimnael|Derde Raadszaal van die Volksraad van die Oranje-Vrystaat, Bloemfontein, 1893, kort voordat dit met die Vierde Raadsaal vervang is]]
Terwyl die nedersetting aanhou groei het, is ook steeds meer besighede in Bloemfontein gevestig. In Junie 1850 is die eerste munisipale amptenaar benoem. Nogtans het die dorp in dié tyd nog geen volle munisipale status gehad nie en was die [[infrastruktuur]] maar gebrekkig. 'n Beperkte posdiens tussen Bloemfontein en [[Colesberg]] is reeds in 1846 deur majoor Warden gevestig, en kort daarna het ander posroetes gevolg.

Die eerste amptelike [[poskantoor]] is in 1875 in die Ou Parlementsgebou op Markplein ingerig. Toe dit te klein geraak het, is dit met 'n groter gebou op dieselfde plek vervang. Die gebou troon steeds sedert sy opening op 22 Junie 1892 oor Hoffmanplein in die sentrale stad.

Die vervoer van goedere was 'n ander belangrike vraagstuk. Bloemfontein was in die 1850's nog 'n taamlik afgeleë nedersetting in Suid-Afrika. Aanvanklik kon boumateriale, [[klere]], huishoudelike goedere en meubels slegs in beperkte hoeveelhede met ossewaens vanuit [[Gqeberha|Port Elizabeth]] en [[Oos-Londen]] se [[Hawe|seehawens]] na Bloemfontein vervoer word. Goedere wat nie plaaslik vervaardig kon word nie, was gevolglik skaars en duur.

Die Britse bewind was in die beginjare allesbehalwe gevestig en verhoudinge tussen die verskillende bevolkingsgroepe gespanne. So is majoor Warden ontslaan en op 23 Julie 1852 met Henry Green vervang.

=== Oranje-Vrystaat ===
{{Hoofartikel|Oranje-Vrystaat}}
[[Lêer:Bloemfontein City Hall Vil001.jpg|duimnael|links|Die oostelike kantooringang tot [[Stadhuis van Bloemfontein|Bloemfontein se stadsaal]]]]
[[Lêer:Tweetoringkerk, Bloemfontein, 4 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|Die [[NG gemeente Bloemfontein|Tweetoringkerk]] in 2018]]
[[Lêer:The National Archives UK - CO 1069-215-94-Derivative01.jpg|duimnael|Bloemfontein se [[Konsentrasiekamp]] tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]]]]
[[Lêer:Die Vierde Raadsaal, President Brand Street, Bloemfontein, Free State, South-Africa..jpg|duimnael|links|Die [[Vierde Raadsaal]]]]
[[Lêer:9 2 302 0007-Old Presidency-Bloemfontein-s.jpg|duimnael|Die [[Ou Presidensie]]]]
Nòg die Britse Koloniale Kantoor te [[Londen]] nòg die meerderheid [[Nederlands]]sprekende bewoners van die Oranjerivier-soewereiniteit was werklik tevrede met die politieke situasie in die kolonie, en so het die Britte besluit om hulle aan die gebied te onttrek. Op 30 Januarie 1854 is die Republiek van die Oranje-Vrystaat gestig en Bloemfontein tot sy hoofstad verklaar. Die [[Boererepubliek]] Oranje-Vrystaat se gebied het gestrek tussen die [[Oranjerivier|Oranje-]] en [[Vaalrivier]]e en sy grense is in 1848 bepaal deur die [[Verenigde Koninkryk van Groot-Brittanje en Ierland|Verenigde Koninkryk]], toe die Oranjerivier-soewereiniteit gestig is met 'n Britse [[resident]] in Bloemfontein.

As die hoofstad van die Oranje-Vrystaat het die groei en vestiging van die republiek ook Bloemfontein se ontwikkeling aangewakker. Die stad het talle openbare geboue opgerig wat tot vandag toe gebruik word, vergemaklik deur die republiek se bestuur en vergoeding deur die Britte vir die verlies van die [[diamant]]ryke [[Griekwaland-Wes|Griekwaland-gebied]].&lt;ref&gt;{{en}} David Johnson, &quot;Griqua Land Claims in Southern Africa, 1874–1998&quot;, in David L. Eng and David Kazanjian, eds., &quot;Loss: The Politics of Mourning&quot; (Berkeley: Univ. of CA Press, 2003), 283–88. {{ISBN|0520232364}}&lt;/ref&gt; Die ou Oranje-Vrystaat-presidentswoning, die [[Ou Presidensie]], is vandag 'n museum en kultuurruimte in die stad.

Nuwe administratiewe strukture is in 1859 in die dorp gevestig en in 1880 het Bloemfontein munisipale status verwerf. Robert Innes is tot die eerste burgemeester verkies, terwyl die destydse bevolking op 2&amp;nbsp;567 beraam is. Bloemfonteiners kon ekonomiese voordeel trek uit die opening van die [[Kimberley]]-diamantveld in die 1860's as verblyfplek vir delwers uit ander landsdele op hul pad na die Noord-Kaap. Die verskaffing van dienste aan diamantdelwers was die eerste stap in Bloemfontein se 19de-eeuse ekonomiese groeifase.

Later het 'n aantal finansiële en handelsondernemings hulle hoofkwartiere hier gevestig. Bloemfontein het daarna tot 'n belangrike vervoerspilpunt ontwikkel, veral nadat die spoorwegverbinding tussen [[Kaapstad]] en [[Johannesburg]], wat destyds in aanbou was, in 1890 tot by Bloemfontein gevorder het. Die spoorlyn het die stad van 'n sentraal geleë spoorwegstasie voorsien en dit was vir die Britte van kritieke belang in die latere besetting van die stad.

Die skrywer [[J.R.R. Tolkien]] is op 3 Januarie 1892 in Bloemfontein gebore. Sy familie het die Oranje-Vrystaat egter verlaat nadat sy vader, [[Arthur Tolkien]], oorlede is toe Tolkien drie jaar oud was (in 1895).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Humphrey Carpenter |title=Tolkien: A Biography |publisher=Ballantine Books |location=New York |year=1977 |isbn=978-0-04-928037-3}}&lt;/ref&gt; Hy het aangeteken dat sy vroegste herinneringe aan &quot;'n warm land&quot; was.&lt;ref&gt;{{en}} Tolkien: &quot;though my earliest memories of are a hot country […] I was shipped home [England] in 1895&quot;. Biographical sketch to Houghton Mifflin Co. (Julie 1955), in &quot;The Letters of J.R.R. Tolkien&quot;, ed. Humphrey Carpenter (London: Allen Unwin, 1981; London: Houghton Mifflin Harcourt, 2014), 165. {{ISBN|0544363795}}&lt;/ref&gt;

In 1899 is die Bloemfontein-konferensie gehou wat gepoog het om die uitbreek van die [[Tweede Vryheidsoorlog|Anglo-Boereoorlog]] te vermy. Deel van die onderhandelinge was die ontmoeting tussen die president van die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]] (ZAR), [[Paul Kruger]], en Sir [[Alfred Milner]]. Dié twee staatsmanne is deur die staatshoof van die Oranje-Vrystaat, president [[Marthinus Theunis Steyn|Steyn]], na Bloemfontein genooi om die dreigende militêre konflik tussen die ZAR en die [[Britse Ryk]] af te weer. Dit het egter misluk en die [[Tweede Vryheidsoorlog]] het op 11 Oktober 1899 uitgebreek.

Op 13 Maart 1900, ná die [[Slag van Paardeberg]], het Britse magte die stad oorgeneem en 'n [[Suid-Afrikaanse konsentrasiekampe|konsentrasiekamp]] naby gebou om [[Boere]]vroue en -kinders aan te hou. In 1913 is die [[Nasionale Vrouemonument]] opgerig aan die buitewyke van die stad ter herdenking van al die Boereburgerlikes wat tydens die oorlog in die konsentrasiekampe gesterf het.&lt;ref&gt;{{en}} Grundlingh, Albert. &quot;The National Women's Monument. The Making and Mutation of Meaning in Afrikaner Memory of the South African War.&quot; Cuthbertson, Gregor; Grundlingh, Albert M.; and Suttie, Mary-Lynn (uitgewer). &quot;Writing a Wider War. Rethinking Gender, Race, and Identity in the South African War, 1899–1902&quot;. Athens, Ohio:Ohio University Press. 2002. bl.&amp;nbsp;18–36.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} Marschall, Sabine. &quot;Serving Male Agendas. Two National Women's Monuments in South Africa&quot;. Women's Studies 33 (2004). bl.&amp;nbsp;1009–1033.&lt;/ref&gt; Die heuwel in die stad is [[Naval Hill]] genoem na die vlootkanonne wat die Britte ingebring het om die posisie teen aanvalle te versterk.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.angloboerwar.com/other-information/16-other-information/1844-blockhouses |title=Anglo Boer War – Blockhouses |publisher=Angloboerwar |author=David Biggins |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Bloemfontein in die Unie van Suid-Afrika ===
{{Hoofartikel|Unie van Suid-Afrika}}
[[Lêer:Waaihoek Wesleyan Church 02.jpg|duimnael|links|Die Waaihoek Wesleyaanse Kerk, waar in 1912 die ANC gestig is]]
[[Lêer:Afskeid.jpg|duimnael|Die Afskeidmonument by die Suid-Afrikaanse Oorlogmuseum (voor 30 November 2015 bekend as Oorlogsmuseum) versinnebeeld die begin van die [[Tweede Vryheidsoorlog]]]]
[[Lêer:Bloemfontein Women's Memorial Vil004.jpg|duimnael|Die [[Nasionale Vrouemonument]] is op 16 Desember 1913 onthul ter gedagtenis aan 26&amp;nbsp;370 Afrikanervroue en -kinders wat gedurende die Tweede Vryheidsoorlog (of Anglo-Boereoorlog) gesterf het. Die monument is gebou met blokke gesny uit Kroonstad-sandsteen]]
Op 31 Mei 1910, presies agt jaar nadat die Boere die [[Verdrag van Vereeniging]] onderteken het om die [[Tweede Vryheidsoorlog]] tussen die Britse Ryk en die twee Boererepublieke (die Zuid-Afrikaansche Republiek en die Oranje-Vrystaat) te beëindig, is die Unie van Suid-Afrika gestig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.sahistory.org.za/topic/union-south-africa-1910 |title=The Union of South Africa 1910 |publisher=South African History Online |accessdate=19 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220419083815/https://www.sahistory.org.za/article/union-south-africa-1910 |archive-date=19 April 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Weens onenigheid oor die ligging van die unie se hoofstad is 'n kompromie bereik waarvolgens Bloemfontein die setel geword het van die [[Hoogste Hof van Appèl, Suid-Afrika|Hoogste Hof van Appèl]] en dit het dus die unie se geregtelike hoofstad geword.&lt;ref&gt;{{en}} Artikel 109 van die Suid-Afrikaanse Wet, 1909&lt;/ref&gt; Bloemfontein het ook 'n finansiële vergoeding ontvang.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://archive.org/details/jstor-2212266 |title=The South Africa Act, 1909 |publisher=The American Journal of International Law |date=1 Januarie 1910 |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Bloemfontein, wat in die sentrum van die nuutgestigte staat geleë was, het destyds nie oor 'n noemenswaardige nywerheidsbasis beskik nie, maar het nogtans danksy enkele belangrike onderwysinstellings 'n nasionale rol as opvoedkundige sentrum gespeel.

Op 8 Januarie 1912 het swart afgevaardigdes van dwarsoor Suid-Afrika in Bloemfontein vergader om die voorloperorganisasie van die [[African National Congress]] (ANC), die Native National Congress (NNC), in die lewe te roep. Die Unie van Suid-Afrika het nie [[burgerregte]] aan swart Suid-Afrikaners toegestaan nie, wat aanleiding gegee het tot die organisasie se stigting. Sy hoofdoel was om te veg vir gelyke regte van swart Suid-Afrikaners.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.sahistory.org.za/organisations/african-national-congress-anc |title=African National Congress (ANC) |publisher=South African History Online |date=20 Maart 2011 |accessdate=20 Desember 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171220091912/http://www.sahistory.org.za/organisations/african-national-congress-anc |archive-date=20 Desember 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tydens die implementering van die [[paswette]] het die stad groot betogings gesien wat Suid-Afrikaanse owerhede gedwing het om vroue vir byna vier dekades van dié wette vry te stel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Nancy L. Clark |title=South Africa : the rise and fall of apartheid |date=2016 |others=William H. Worger |isbn=978-1-138-12444-8 |edition=3 |publisher=Longman |location=Abingdon, Oxon |oclc=883649263 |url=https://search.worldcat.org/de/title/883649263 |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die afkondiging van die Naturelle-grondwet – die eerste in 'n reeks vroeë [[apartheid]]swette wat grondbesit deur swart Suid-Afrikaners beperk het – in die wit Suid-Afrikaanse parlement is daardeur verhinder.

Ná [[Barry Hertzog]] se uittrede uit die [[Suid-Afrikaanse Party]] in 1913 het hy van 1 tot 9 Januarie 1914 met sy ondersteuners in Bloemfontein vergader om die [[Nasionale Party]] te stig en dié party se beginsels neer te lê.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.sahistory.org.za/topic/national-party-np |title=National Party (NP) |publisher=South African History Online |date=30 Maart 2011 |accessdate=22 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221022065219/https://www.sahistory.org.za/article/national-party-np |archive-date=22 Oktober 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Nasionale Party het gegroei en in 1948 die Suid-Afrikaanse regering oorgeneem en die beleid van rasseskeiding geïmplementeer, bekend as apartheid.

In 1945 het Bloemfontein stadstatus verwerf en op 18 Maart 1950 is die [[Universiteit van die Vrystaat|Universiteit van die Oranje-Vrystaat]] in die stad gevestig.

=== Apartheidsera ===
{{Hoofartikel|Apartheid}}
Die segregasie van woonbuurte in Bloemfontein het in die 19de eeu reeds begin met die aanvaarding van Ordinansie 1 van 1860. Gevolglik kon geen &quot;nieblanke&quot; sonder geskrewe toestemming van die eienaar (Britse regering) bly op grond in dorpe waar plaaslike munisipaliteite nog nie bestaan het nie. Op 3 Junie 1861 het die raad die volgende drie terreine in Bloemfontein aangewys: Die swart bevolking moes na die gebied regs van die buurt bekend as &quot;Kaffirfontein&quot; trek, bruin mense na die Waaihoek- swart buurt aan die oostelike buitewyke van die stad. Die inwoners van dié gebiede moes &quot;hutbelasting&quot; betaal, sowel as belasting op weiregte.&lt;ref name=&quot;bloemfontein1&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.sahistory.org.za/article/bloemfontein-segregated-city |title=Bloemfontein the Segregated city |publisher=SA History Online |date=30 Maart 2011 |accessdate=2 Augustus 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240802222515/http://www.sahistory.org.za/article/bloemfontein-segregated-city |archive-date=2 Augustus 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit het die fondament gelê vir die toepassing van woonbuurtsegregasie soos gevisualiseer deur die argitekte van apartheid, wat in 1948 in werking getree het.

Toe die Nasionale Party die [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1948|algemene verkiesing van 1948]] gewen het, het hulle die apartheidsbeleid begin implementeer. Dié beleid was gebaseer op afsonderlike ontwikkeling vir [[etniese groep]]e en rasseskeiding is afgedwing. Toe die regering die [[Groepsgebiedewet]] van 1950 uitgevaardig het, het die Bloemfonteinse munisipaliteit veranderings in werking gestel in die rasse-opset van die stad. Die munisipaliteit het die Cape Stands-woongebied afgebreek waar die stad se bruin bevolking gewoon het en het die inwoners na [[Heidedal]] geskuif. Omdat bruin en swart so naby aan mekaar gewoon het, het gemengde huwelike algemeen voorgekom, en dit het gelei tot 'n gedeeltelik gemengde bevolking in Heidedal en Mangaung. In 1952 het Bloemfontein nuwe woongebiede vir die swart bevolking begin bou. Nuwe woongebiede is gestig om 'n skeiding te tref tussen die rassegroepe, soos die [[Basoeto]], [[Xhosas]] en [[Tswanas]]. Die gebiede was saam bekend as Mangaung.&lt;ref name=&quot;bloemfontein1&quot; /&gt;

Phahameng, 'n Suid-Sotho-township, was in 1956 die eerste formele behuisingsprojek wat deur die munisipaliteit goedgekeur is. Fisieke buffers soos die spoorlyn en paaie tussenin is gebruik om die swart etniese groepe, die wit mense en die bruine mense van mekaar te skei. Tussen 1952 en 1968 is 11&amp;nbsp;000 huise, waarvan sowat 6&amp;nbsp;000 deur die regering geboude huurhuise, in Mangaung opgerig.&lt;ref name=&quot;bloemfotein2&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.uniassignment.com/essay-samples/cultural-studies/review-of-apartheid-in-bloemfontein-verno-cultural-studies-essay.php |title=Review of Apartheid in Bloemfontein Verno Cultural Studies Essay |publisher=Uni Assignment |accessdate=1 Oktober 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211001150408/https://www.uniassignment.com/essay-samples/cultural-studies/review-of-apartheid-in-bloemfontein-verno-cultural-studies-essay.php |archive-date=1 Oktober 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In 1968 het Mangaung 'n ernstige tekort aan huise gehad, met sowat 3&amp;nbsp;000 tot 6&amp;nbsp;000 eenhede wat benodig is. Om die probleem op te los is in 1979 'n uitbreiding, [[Botshabelo]], van 55&amp;nbsp;km na oos bygevoeg. Die Bloemfonteinse munisipaliteit het al die swart verstedeliking na [[Thaba Nchu]] en Botshabelo gekanaliseer. Dié is ontwikkel as 'n bron van goedkoop arbeid vir die stad. 'n Gesubsidieerde busdiens is ingestel en Botshabelo is tot 'n desentralisasiepunt verklaar wat beteken dit is aangewys as 'n nywerheidsontwikkelingspunt om die afstand tussen die werk- en die woonplek te verminder. In 1988 het sowat 14&amp;nbsp;500 mense elke dag tussen Botshabelo en Bloemfontein gependel. Dit het beteken dat 55% van Botshabelo se arbeidsmag buite die stad werksaam was.&lt;ref name=&quot;bloemfotein3&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://impulscentrum.be/south_africa/mod4_fringe/lesson11.asp |title=Apartheid and housing in Mangaung and Botshabelo |publisher=Impuls centrum |accessdate=6 Desember 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171206074617/https://impulscentrum.be/south_africa/mod4_fringe/lesson11.asp |archive-date=6 Desember 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Sedert 1994 ===
In 1994, ná apartheid, het Bloemfontein, Botshabelo en Thaba Nchu deel van die [[Motheo-distriksmunisipaliteit]] geword. Op 18 Mei 2011 is dié munisipaliteit ontbind en Mangaung is opgradeer tot 'n metropolitaanse munisipaliteit met Bloemfontein as die hoofsetel. Tot in 1994 was die stad Suid-Afrika se alleenlike geregtelike hoofstad. Dit bly die setel van die [[Hoogste Hof van Appèl, Suid-Afrika|Hoogste Hof van Appèl]] (voorheen die Appèlafdeling van die Hooggeregshof). Die stad is ook 'n administratiewe sentrum met baie privaat hospitale en opvoedkundige instellings.

== Regering ==
[[Lêer:Legislative chamber, Free State parliament (6461110525).jpg|duimnael|Vergadersaal van die [[Vrystaatse provinsiale wetgewer]] in die Vierde [[Raadsaal]]]]
Die Vrystaatse Provinsiale Regeringsgebou in Bloemfontein huisves ook die setel van die Mangaung Metropolitaanse Munisipaliteit wat in 2011 van 'n plaaslike munisipaliteit opgegradeer is. Die [[Vierde Raadsaal]] huisves die [[Vrystaatse provinsiale wetgewer]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.sahistory.org.za/place/fourth-raadsaal-bloemfontein |title=The Fourth Raadsaal, Bloemfontein |publisher=South African History Online |accessdate=21 Junie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240621172445/https://www.sahistory.org.za/place/fourth-raadsaal-bloemfontein |archive-date=21 Junie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sedert die stigting van die Mangaung Metropolitaanse Munisipaliteit in 2000 het die [[African National Congress]] elke verkiesing gewen en is die regeringsparty in die munisipaliteit, hoewel hul aantal stemme met elke verkiesing afgeneem het.

Die Mangaung Metropolitaanse Munisipaliteit verkies 'n munisipale raad vir 'n tydperk van vyf jaar deur middel van 'n gemengde-lede-proporsionele-verteenwoordiging-stelsel (MMP) waarin wyke individuele raadslede kies saam met diegene wat uit partylyste benoem word. Kiesers het twee stemme: een vir 'n verteenwoordiger om 'n wyksraadslid te word en die ander vir 'n politieke party. Laasgenoemde stem verdeel setels in die munisipale raad onder partye, terwyl eersgenoemde stem setels onder die individuele verteenwoordigers verdeel. Sedert 26 April 2023 dien [[Gregory Nthatisi]] as die uitvoerende burgemeester van die Mangaung Metropolitaanse Munisipaliteit en daarmee van Bloemfontein.

== Geografie en klimaat ==
[[Lêer:Bloemfontein in Bloemfontein.jpg|duimnael|Die Bloemfontein in Bloemfontein]]
[[Lêer:Bloemfontein dust storm.JPG|duimnael|'n Stofstorm omhul Bloemfontein]]
Bloemfontein is geleë by 29 grade suiderlengte en 26 grade oosterbreedte in Sentraal-Suid-Afrika aan die suidelike rand van die [[Hoëveld]] op 'n hoogte van 1&amp;nbsp;400&amp;nbsp;m bo seevlak. Dit grens aan die halfdorre streek van die [[Karoo]]. Die gebied is oor die algemeen plat met koppies hier en daar, en die algemene plantegroei is Hoëveldse grasland.

Bloemfontein het 'n koue halfdroë klimaat ([[Köppen-klimaatklassifikasie|Köppen]] BSk), met warm [[somer]]dae en koue, droë [[winter]]s met ysige nagte. Bloemfontein ontvang gemiddeld 559&amp;nbsp;mm [[reën]] per jaar, gewoonlik in die somermaande, dikwels as sterk, maar kortstondige middag-/aanddonderstorms wat 'n tydelike verligting van die hitte is. Die stad is droog en stowwerig in die winter met ysige nagte en meestal ligte, sonnige dae. [[Ryp]] is baie algemeen, terwyl [[sneeu]] skaars is. Sneeuval is in Augustus 2006 aangemeld en weer op 26 Julie 2007 by die lughawe. So onlangs as Augustus 2020 en Julie 2021 het baie ligte sneeu oor die stad geval met ietwat swaarder sneeuval op 4 Junie 2024. Boonop sorg die stad se hooglandhoogte vir buitengewone daaglikse temperature van ongeveer 15–20&amp;nbsp;°C. Gemiddelde dagtemperature wissel van 16&amp;nbsp;°C in Junie tot 32&amp;nbsp;°C in Januarie. Die omgewing is die koudste in Julie wanneer die [[kwik]] in die loop van 'n winternag gemiddeld tot -2&amp;nbsp;°C daal.

{{Tabel weergemiddeldes
| locatie = Bloemfontein, 1&amp;nbsp;353&amp;nbsp;m (1991−2020, gemiddeldes)
| bron = NOAA (humiditeit 1961–1990),&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-I/UA/68442.TXT |title=Bloemfontein Climate Normals 1961−1990 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] |accessdate=13 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200713153147/ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-I/UA/68442.TXT |archive-date=13 Julie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-1-WMO-Normals-9120/SouthAfrica/CSV/BloemfonteinWO_68442.csv |title=Climate Normals 1991−2020 |publisher=[[National Oceanic and Atmospheric Administration]] |accessdate=10 Maart 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240310084835/https://www.nodc.noaa.gov/archive/arc0216/0253808/2.2/data/0-data/Region-1-WMO-Normals-9120/SouthAfrica/CSV/BloemfonteinWO_68442.csv |archive-date=10 Maart 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; [[Suid-Afrikaanse Weerdiens]] (neerslag)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://old.weathersa.co.za/Climat/Climstats/BloemfonteinStats.jsp |title=Climate data for Bloemfontein |publisher=[[Suid-Afrikaanse Weerdiens]] |accessdate=15 Maart 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120315025056/http://old.weathersa.co.za/Climat/Climstats/BloemfonteinStats.jsp |archive-date=15 Maart 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- maandelikse temperatuur- en neerslaggemiddeld--&gt;
| jan_gem=22.9           | jan_gem_ns=91.8
| feb_gem=22.2           | feb_gem_ns=83.1
| mrt_gem=20.0           | mrt_gem_ns=77.0
| apr_gem=15.8           | apr_gem_ns=43.6
| mei_gem=11.8           | mei_gem_ns=19.0
| jun_gem=8.2            | jun_gem_ns=12.5
| jul_gem=7.9            | jul_gem_ns=5.3
| aug_gem=10.7           | aug_gem_ns=9.9
| sep_gem=14.9           | sep_gem_ns=11.6
| okt_gem=18.3           | okt_gem_ns=45.5
| nov_gem=20.1           | nov_gem_ns=64.8
| dec_gem=22.2           | dec_gem_ns=71.3
| jaar_gem=16.2          | jaar_gem_ns=535.2

| jan_gem_min=15.1       | jan_gem_max=30.8
| feb_gem_min=14.6       | feb_gem_max=29.8
| mrt_gem_min=12.1       | mrt_gem_max=27.9
| apr_gem_min=7.3        | apr_gem_max=24.2
| mei_gem_min=2.2        | mei_gem_max=21.3
| jun_gem_min=−1.7       | jun_gem_max=18.1
| jul_gem_min=−2.3       | jul_gem_max=18.2
| aug_gem_min=0.4        | aug_gem_max=20.9
| sep_gem_min=4.7        | sep_gem_max=25.2
| okt_gem_min=9.1        | okt_gem_max=27.4
| nov_gem_min=11.4       | nov_gem_max=28.8
| dec_gem_min=13.8       | dec_gem_max=30.5
| jaar_gem_min=7.2       | jaar_gem_max=25.2

| jan_a_min=5.6          | jan_a_max=39.3
| feb_a_min=4.3          | feb_a_max=38.9
| mrt_a_min=0.8          | mrt_a_max=34.7
| apr_a_min=−2.6         | apr_a_max=33.3
| mei_a_min=−8.7         | mei_a_max=29.5
| jun_a_min=−9.1         | jun_a_max=24.5
| jul_a_min=−9.6         | jul_a_max=26.5
| aug_a_min=−9.7         | aug_a_max=28.6
| sep_a_min=−6.7         | sep_a_max=33.6
| okt_a_min=−2.9         | okt_a_max=34.8
| nov_a_min=−0.1         | nov_a_max=36.6
| dec_a_min=3.3          | dec_a_max=37.7
| jaar_a_min=−9.7        | jaar_a_max=39.3

| zujan = 9.6
| zufeb = 8.8
| zumrt = 8.3
| zuapr = 8.3
| zumei = 8.6
| zujun = 8.3
| zujul = 8.8
| zuaug = 9.2
| zusep = 9.3
| zuokt = 9.4
| zunov = 9.9
| zudec = 10.3

| rdjan = 8.9
| rdfeb = 7.8
| rdmrt = 7.2
| rdapr = 5.2
| rdmei = 2.4
| rdjun = 1.4
| rdjul = 0.7
| rdaug = 1.3
| rdsep = 1.6
| rdokt = 4.6
| rdnov = 5.8
| rddec = 7.5

| lvjan = 55
| lvfeb = 62
| lvmrt = 64
| lvapr = 66
| lvmei = 62
| lvjun = 62
| lvjul = 57
| lvaug = 50
| lvsep = 46
| lvokt = 50
| lvnov = 52
| lvdec = 52
}}

== Kultuur ==
[[Lêer:NALN Old government building.jpg|duimnael|Die [[Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum]] (NALN) in Bloemfontein]]
Kultureel is die stad toonaangewend. Skeppende werk op die gebied van uitvoerende kuns, beeldende kuns, [[letterkunde]] en skilderkuns word gedoen. Die stad is sentrum vir die Vrystaat Kunswedstrydvereniging.

Teaters: [[Sand du Plessis-teater|Sand du Plessis]]; [[Sterrewagteater|Sterrewag]]; Wynand Mouton; Scaena; Odeion; André Huguenot; [[Bloemfonteinse Stadskouburg|Stadskouburg]]. Die Sand du Plessis-teater is een van die grootste en modernste in die [[Suidelike Halfrond]] met 'n kapasiteit van sowat 1&amp;nbsp;000. Die teater huisves ook die Vrystaatse Simfonieorkes (VSSO).

Museums: Nasionale Museum; Suid-Afrikaanse Oorlogsmuseum (voor 30 November 2015 bekend as Oorlogsmuseum); Freshford; [[Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum]] (NALN); [[Oliewenhuis]]; [[Nasionale Vrouemonument]].

=== Rosefees ===
[[Lêer:Loch Logan Waterfront, Bloemfontein, Free State, South Africa (19915335154).jpg|duimnael|Die Loch Logan-waterfront, waar die grootste deel van die Rosefees plaasgevind het]]
Bloemfontein, die Rosestad, het jaarliks in Oktober 'n Rosefees gehou. In hierdie koel maand blom [[Roos|rose]] in die Vrystaat op hulle beste.&lt;ref name=&quot;showme.co.za&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://showme.co.za/events-entertainment/bloemfontein-rose-festival/ |title=Bloemfontein Rose Festival |publisher=ShowMe – South Africa |accessdate=17 Augustus 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200817174110/http://showme.co.za/events-entertainment/bloemfontein-rose-festival/ |archive-date=17 Augustus 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die meeste bedrywighede het by die Loch Logan-waterfront in die stad plaasgevind.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bloemfontein-information.co.za/town/events/2051/mangaung-rose-festival |title=Mangaung Rose Festival – Events in Bloemfontein |publisher=Bloemfontein Information |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;internext.co.za&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.internext.co.za/rosefestival/ |title=Bloemfontein Rose Festival/Fees |publisher=Internext |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Die fees het roosliefhebbers van die hele Suid-Afrika en wêreldwyd met 'n groot tentoonstelling van rose en ander plaaslike gebeure gelok.&lt;ref name=&quot;sa-venues.com&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.sa-venues.com/events/freestate/bloemfontein-rose-festival/ |title=Bloemfontein Rose Festival |publisher=SA Venues |accessdate=4 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231104204742/https://www.sa-venues.com/events/freestate/bloemfontein-rose-festival/ |archive-date=4 November 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die fees het van Bloemfontein 'n gewilde jaarlikse bymekaarkomplek vir duisende mense gemaak.&lt;ref name=&quot;sleeping-out.co.za&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.sleeping-out.co.za/events/bloemfontein-rose-festival |title=Bloemfontein Rose Festival 2016 |publisher=Sleeping-OUT |accessdate=20 Februarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250220001050/https://www.sleeping-out.co.za/events/bloemfontein-rose-festival |archive-date=20 Februarie 2025 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die eerste Rosefees het in 1976 plaasgevind, toe stadraadslede besluit het 'n Rosefees sal geskik wees vir die Rosestad. In 1976 het die feesgebeure oor 'n paar dae plaasgevind en bedrywighede in die Sanlam-plaza ingesluit wat met rose verband hou. Die fees het daarna aansienlik uitgebrei.&lt;ref name=&quot;internext.co.za&quot; /&gt; [[Hortologie|Tuinmakers]] is genooi om deel te neem aan kompetisies wat gefokus het op die ontwerp en verbetering van tuine in die stad. Inwoners het ook hulle tuine vir die algemene publiek oopgestel.&lt;ref name=&quot;sleeping-out.co.za&quot; /&gt;

Die meeste festiwiteite het plaasgevind by die Loch Logan-waterfront, die grootste [[winkelsentrum]] in Sentraal-Suid-Afrika. Dit strek oor sowat 80&amp;nbsp;000&amp;nbsp;m² en bied inkopies, vermaak, sport en kultuur in Bloemfontein.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bloemdirectory.co.za/home/shopping-centres/loch-logan-waterfront/loch-logan-waterfront-centre |title=Loch Logan Waterfront Centre – Bloemfontein Directory |publisher=Bloemdirectory |accessdate=27 Julie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200727011156/http://www.bloemdirectory.co.za/home/shopping-centres/loch-logan-waterfront/loch-logan-waterfront-centre |archive-date=27 Julie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die waterfront het blomme vertoon van plaaslike kwekerye asook die amptelike munisipale vertoning deur die parkdepartment wat die Mangaung Munisipaliteit georganiseer.&lt;ref name=&quot;sa-venues.com&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;sleeping-out.co.za&quot; /&gt; Die Vrystaatse Roosvereniging se roossnykompetisie met sowat 700 deelnemers jaarliks is ook by die waterfront beslis, saam met die Mej. Volksblad Roosknoppie-kompetisie vir meisies tussen drie en vier jaar oud, georganiseer in samewerking met die [[Volksblad]]-koerant.&lt;ref name=&quot;showme.co.za&quot; /&gt; Verder is 'n Mej. Bloemfontein Roos-kompetisie gehou.

Die Roosoggend Hoogtee is gewoonlik aangebied by die Urth-tuinsentrum waar tee en lekkernye bedien is. Die Urth-tuinsentrum is 'n klein- en groothandel kwekery geleë by Kenneth Kaunda-straat in Bloemfontein.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.seda.org.za/Happening/LatestNews/PressReleases/Cazelles/Urth.aspx |title=Urth Garden Centre |publisher=SEDA |accessdate=29 Mei 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170529165248/http://www.seda.org.za/Happening/LatestNews/PressReleases/Cazelles/Urth.aspx |archive-date=29 Mei 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die kroning van die koning en koningin van die rose het in die jaar van die benoeming plaasgevind.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bloemfonteincourant.co.za/first-king-queen-roses/ |title=Are you the very first King or Queen of Roses? |publisher=Bloemfontein Courant |date=7 September 2016 |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Mangaung Rose Klassieke Fietstoer was 'n padwedren wat tydens die jaarlikse fees beslis is. Dié geleentheid is organiseer deur AfriCycle Tours en die datums is jaarliks aangekondig. Die wedren het weggespring by die Urth en die wedrenafstande in 22&amp;nbsp;km, 56&amp;nbsp;km en 106&amp;nbsp;km ingesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bicycling.co.za/event/bizhub-rose-classic/ |title=Home |publisher=Bicycling |accessdate=6 November 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171106070543/http://www.bicycling.co.za/event/bizhub-rose-classic/ |archive-date=6 November 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://afriadventures.co.za/event/mangaung-rose-classic/ |title=Mangaung Rose Classic |publisher=Afriadventures |accessdate=11 Maart 2023}} {{dooie skakel}}&lt;/ref&gt;

Die Kom ons Groen Bloem-uitstalling was ook deel van die Rosefees en het &quot;groen&quot; en plaaslike organiese besighede die geleentheid gebied om hul besighede te bevorder.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.wherevent.com/detail/Mangaung-RoseFestival-Lets-Green-BLOEM-Expo |title=Lets Green BLOEM Expo |publisher=Wherevent |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; Dit het die tentoonstelling van verskillende produkte en dienste ingesluit wat 'n groen omgewing ondersteun, soos [[sonkrag]], gryswaterstelsels, groentetonnels, JoJo-tenkstelsels, ens.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bloemskou.co.za/events/1401/Go-Green-Expo/ |title=Go Green Expo – Bloemskou 26 April – 05 May 2018 |publisher=Bloemskou |date=1 Maart 2018 |accessdate=8 Augustus 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808165123/http://www.bloemskou.co.za/events/1401/Go-Green-Expo/ |archive-date=8 Augustus 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Demografie ==
[[Lêer:Bloemfontein-Eiffel Tower-001.JPG|duimnael|upright|'n [[Eiffeltoring]]replika in 'n nywerheidsgebied naby Batho]]
Volgens die 2011-sensus het die stad 'n bevolking van 556&amp;nbsp;000 gehad (meer as 'n verdubbeling sedert 111&amp;nbsp;697 in 2001), waarvan 56% [[swart mense]] en 30% [[wit mense]] was. Die ander was 12,8% [[bruin mense]] en 0,8% [[Asiatiese Suid-Afrikaners|Asiate]].

[[Afrikaans]] is die belangrikste huistaal in die stad wat deur 43 persent van sy bewoners gebesig word. Die ander groot huistaal is [[Suid-Sotho]] (33 persent).

Soos orals in Suid-Afrika bevat Bloemfontein [[township]]s van die apartheidsera. Manguang is die elfde en Botshabelo die 13de grootste in Suid-Afrika en die grootstes in die Vrystaat.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://businesstech.co.za/news/trending/132269/these-are-the-biggest-townships-in-south-africa/ |title=These are the biggest townships in South Africa |publisher=BusinessTech |date=14 Augustus 2016 |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Jaar !! Totaal !! [[Bruin mense|Bruines]] !! [[Swart mense|Swartes]] !! [[Wit Suid-Afrikaners|Wittes]] !! [[Asiatiese Suid-Afrikaners|Asiërs]] !! Nie gespesifiseer
|-
| '''2001'''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://census2001.adrianfrith.com/place/40502 |title=Bloemfontein |publisher=Adrian Frith |work=2001-sensus |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; || 111&amp;nbsp;697 || 12&amp;nbsp;025 || 26&amp;nbsp;274 || 72&amp;nbsp;619 || 780 || —
|-
| '''2011'''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://census2011.adrianfrith.com/place/499023 |title=Bloemfontein |publisher=Adrian Frith |work=2011-sensus |accessdate=24 Mei 2026 |archive-date=23 April 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423203437/https://census2011.adrianfrith.com/place/499023 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; || 256&amp;nbsp;185 || 32&amp;nbsp;827 || 143&amp;nbsp;736 || 76&amp;nbsp;325 || 2&amp;nbsp;100 || 1&amp;nbsp;196
|}

=== Joodse gemeenskap ===
{{Hoofartikel|Jode in Suid-Afrika}}
[[Lêer:Wolf Ehrlich.jpg|duimnael|upright|[[Wolf Ehrlich]] was van 1906 tot ’07 Bloemfontein se eerste Joodse burgemeester en in 1912 die eerste president van die Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes]]
Joodse families het ’n belangrike rol in die totstandkoming en ontwikkeling van die [[Vrystaat]]se hoofstad gespeel. Isaac Baumann van Hesse-Cassel (1813–1881), een van die eerste nedersetters wat in 1848 grond in die nuwe dorpsgebied gekoop het, het die eerste winkel opgerig. Die vroegste Groot Versoendag- ([[Jom Kippoer]]) dienste is in 1871 in sy huis gehou. In 1873 is huwelike ingevolge Joodse gebruike in die Oranje-Vrystaat gewettig. ’n [[Hebreeus]]e gemeente is in 1876 gestig en ’n [[sinagoge]] in 1903 opgerig. Die eerste president (1902–’24) daarvan was Wolf Ehrlich. Namate die Oos-Europese element toegeneem het, het die gemeenskapsleierskap geleidelik na hulle toe oorgegaan. Hierin het Jacob Philips en Henry Bradlow ’n belangrike rol gespeel.

Jode het ’n aktiewe aandeel aan munisipale aangeleenthede gehad. Baumann was die tweede voorsitter van Bloemfontein se munisipale raad, die voorloper van die dorpsraad. Sy seun Gustav was die eerste landmeter-generaal van die Oranje-Vrystaat. Moritz Leviseur, wat deelgeneem het aan die Basoeto-oorlog (1865–’66), het die dorp se eerste hospitaal help stig en ook die Nasionale Museum. Sy vrou, Sophie, het Ouma Looks Back geskryf, herinnerings aan die vroeë dae, en het bekend geword as die “Grand Old Lady of Bloemfontein”.

Wolf Ehrlich, ’n vriend van die Boeregeneraal en latere eerste minister [[Barry Hertzog|J.B.M. Hertzog]], het as senator in die Suid-Afrikaanse parlement gedien. Bloemfontein het drie Joodse burgemeesters gehad: Ehrlich (1906–’07 en 1911–’12), Ivan Haarburger (1912–’14) en Sol Harris (1929).

Die gemeenskap het ’n goed ontwikkelde netwerk instellings gehad, waaronder ’n doelmatige gemeenskapsentrum vir kultuur- en opvoedingsaktiwiteite. In 1965 is ’n groot nuwe sinagoge gebou. In 1956 het die Hebreeuse gemeente, Chevra Kaddisha, talmoed tora, en liefdadigheidsinstellings saamgespan om die Verenigde Hebreeuse Instellings van Bloemfontein te vorm.

Daar was ook onder meer ’n OVS- provinsiale komitee van de Suid-Afrikaanse Joodse Raad van Afgevaardigdes en die OVS- en Noord-Kaapse Sionistiese Raad. Ook het die stad ’n klein Hervormde groep gehad. In 1967 het die Joodse gemeente 1&amp;nbsp;347 getel uit ’n totale bevolking van 119&amp;nbsp;000. Daarna het die gemeenskap, soos almal landwyd buiten in Johannesburg, Kaapstad en Durban, geleidelik gekwyn. In 1997 is die sinagoge verkoop en het die gemeenskap oorgetrek na die nou ontbinde Hervormde gemeente se tuiste. Teen 2004 het slegs 180 Jode in Bloemfontein oorgebly.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://jewishvirtuallibrary.org/bloemfontein |title=Bloemfontein, South Africa |publisher=Jewish Virtual Library |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Woonbuurte ===
[[Lêer:Hamilton, Bloemfontein.JPG|duimnael|'n Uitsig oor die Hamilton-nywerheidsgebied in Bloemfontein]]
Bloemfontein se woonbuurte sluit in [[Heidedal]] in die ooste en suidooste, [[Bainsvlei]], Woodland Hills, [[Brandwag, Bloemfontein|Brandwag]], [[Ehrlichpark, Bloemfontein|Ehrlichpark]], [[Fauna, Bloemfontein|Fauna]], [[Fichardtpark]], [[Fleurdal]], [[Gardeniapark]], [[Generaal De Wet, Bloemfontein|Generaal De Wet]], [[Hospitaalpark]], Kiepersol, [[Lourierpark]], Park-Wes, [[Pellissier, Bloemfontein|Pellissier]], [[Uitsig, Bloemfontein|Uitsig]], [[Universitas, Bloemfontein|Universitas]], [[Westdene, Bloemfontein|Westdene]], [[Wilgehof, Bloemfontein|Wilgehof]] en [[Willows, Bloemfontein|Willows]] in die suide. In die sentrum bevind hom [[Bloemfontein Sentraal]].

Wes van Bloemfontein is daar [[Langenhovenpark]] en noord van die stad [[Arboretum, Bloemfontein|Arboretum]], [[Baysvalley, Bloemfontein|Baysvalley]], [[Bayswater, Bloemfontein|Bayswater]], [[Dan Pienaar, Bloemfontein|Dan Pienaar]], Heliconhoogte, [[Heuwelsig]], Hillsboro, Hillside, Hilton, [[Naval Hill]], [[Navalsig]], [[Noordhoek, Bloemfontein|Noordhoek]], Pentagonpark, Panoramapark en Waverley.

In die noordooste kan Roodewal en Vallombrosa gevind word. Die hoofsaaklik swart woonbuurte is Rocklands, Phahameng, Phelindaba, Bloemanda, Bochabela, JB Mafora en die historiese Batho met die Maphikela-huis, waar die ANC gestig is. Oos van Bloemfontein is [[Botshabelo]] en [[Thaba Nchu]].

== Infrastruktuur ==
=== Vervoer ===
==== Paaie ====
[[Lêer:Hoffman square, Bloemfontein.jpg|duimnael|Hoffmanplein in die middestad]]
Bloemfontein se nasionale en streekpaaie is soos volg: Die [[N1 (Suid-Afrika)|N1]], 'n hoofpad wat tussen [[Kaapstad]] in die suidweste en [[Johannesburg]], [[Pretoria]], en [[Zimbabwe]] in die noorde loop, loop wes van die stadsentrum verby as die Bloemfontein Westelike verbypad.&lt;ref name=&quot;:02&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.transport.gov.za/LinkClick.aspx?fileticket=5qOHvOI4KuY%3d |title=South African Numbered Route Description and Destination Analysis |publisher=Nasionale Departement van Vervoer |pages=20–21 |author=John Falkner |date=Mei 2012 |accessdate=6 Junie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140606100245/http://www.transport.gov.za/LinkClick.aspx?fileticket=5qOHvOI4KuY%3d |archive-date=6 Junie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die [[N8 (Suid-Afrika)|N8]] loop oos/wes en verbind Bloemfontein met [[Kimberley]] in die weste en [[Maseru]], die hoofstad van [[Lesotho]], in die ooste.&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt; Bloemfontein is ook die noordelike eindpunt van die [[N6 (Suid-Afrika)|N6]] wat rofweg suidwaarts loop na [[Aliwal-Noord]], [[Komani]] en by die hawestad [[Oos-Londen]] eindig.&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt; By 'n kruising net voor die stad word die N6 die M30. Dié pad eindig in 'n wisselaar met die N1.

Daar is ook tweesyfer-R-roetes. Die [[R64 (Suid-Afrika)|R64]] is die ou pad na Kimberley en gaan deur [[Dealesville]] en [[Boshof]]. Dit eindig by die N1.&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt; Die [[R30 (Suid-Afrika)|R30]] eindig by die N1 noord van die stad. Dit is die pad na [[Welkom]], [[Klerksdorp]] en loop deur [[Brandfort]] en [[Theunissen]]. Dit loop verder na [[Ventersdorp]] en [[Rustenburg]].&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;

Drie driesyfer-R-roetes begin in Bloemfontein. Die [[R706 (Suid-Afrika)|R706]] begin by die N8 in die middestad en loop suidwes na [[Jagersfontein]] en [[Fauresmith]].&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt; Die [[R702 (Suid-Afrika)|R702]] begin ook by die N8 in die middestad, maar loop suidoos na [[Dewetsdorp]] en [[Wepener]].&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt; Die derde R-roete, die [[R700 (Suid-Afrika)|R700]], begin suid van die middestad by die M30 en loop noord. Dit kruis die N8 en N1 op pad na [[Bultfontein]] en [[Hoopstad]].&lt;ref name=&quot;:02&quot; /&gt;

Bloemfontein het daarbenewens verskeie metropolitaanse of M-roetes. Dié paaie word onafhanklik van dié in ander stede in Suid-Afrika genommer.

==== Spoorlyne ====
[[Lêer:Bloemfontein Station c.JPG|duimnael|Bloemfonteinstasie]]
Bloemfontein is ook goed verbind met [[Spoorvervoer in Suid-Afrika|spoorweë]]. 'n Treinspoor is in 1890 gebou om Bloemfontein met Kaapstad te verbind. Omdat Bloemfontein sentraal geleë is, lê dit aan die groot spoorroete tussen Kaapstad en Johannesburg, terwyl treine daagliks na en van stede soos Gqeberha, Oos-Londen en ander stede loop.

==== Lugvervoer ====
[[Lêer:Bloemfontein Airport - panoramio.jpg|duimnael|Die [[Bram Fischer Internasionale Lughawe]]]]
Bloemfontein het twee lughawens:
* Die Tempe-lughawe het geen geskeduleerde vlugte nie, maar word as 'n opleidingsgerief vir vlieëniers en skole gebruik.
* Bram Fischer het geskeduleerde vlugte na al die groot Suid-Afrikaanse stede.

==== Geïntegreerde Vervoernetwerk ====
In Oktober 2016 het die [[Mangaung Metropolitaanse Munisipaliteit|Mangaung-munisipaliteit]] en verskeie taxiverenigings 'n ooreenkoms bereik oor die Geïntegreerde Vervoernetwerk, wat tans in aanbou is. Die projek bestaan uit twee fases – in die eerste fase word buslane in die stad gebou en in die tweede fase bushaltes en -stasies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bloemfonteincourant.co.za/mangaung-makes-history-metro-taxi-associations-partner/ |title=Mangaung makes history as metro and taxi associations partner |publisher=Bloemfontein Courant |author=Pulane Choane |date=19 Oktober 2016 |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

== Onderwys ==
[[Lêer:Main Building, University of the Orange Free State, Bloemfontein, South-Africa 1.jpg|duimnael|Die hoofgebou van die [[Universiteit van die Vrystaat]]]]
[[Lêer:Main building and Hamilton Hall, Grey College - panoramio (1).jpg|duimnael|Die hoofgebou van die [[Grey-kollege]]]]
Onderwys is 'n belangrike sektor in Bloemfontein se sosiale en ekonomiese lewe. Bloemfontein beskik oor talle leerinstellings, van kleuterskole tot universiteite en kolleges. Klasse word van skool tot skool in verskillende tale aangebied, met sommige wat selfs al hul klasse in twee tale onderrig. Die onderrigtale is veral [[Afrikaans]], Engels en [[Suid-Sotho]].
{{div col|2}}
=== Primêre onderwys ===
* [[St. Andrew-skool, Bloemfontein|St. Andrew-skool]]
* [[Grey-kollege]]

=== Sekondêre onderwys ===
* [[St. Andrew-skool, Bloemfontein|St. Andrew-skool]]
* [[Grey-kollege]]
* [[Hoërskool Eunice]]
* [[Bloemfontein Hoërskool]]
* [[Hoërskool Fichardtpark]]
* [[Hoërskool Jim Fouché]]
* [[Hoërskool Sand du Plessis]]
* [[St. Michael-skool, Bloemfontein|St. Michael-skool]]
* [[Hoërskool Sentraal, Bloemfontein|Hoërskool Sentraal]]

=== Tersiêre onderwys ===
* [[Universiteit van die Vrystaat]]
* [[Sentrale Universiteit vir Tegnologie]]
* Motheo TVET-kollege
{{div col end}}

Verder is daar die Motheo FET-kollege wat drie hoofkampusse (Thaba N'chu, Hillside View en Bloemfontein) en satellietkampusse in Zastron, Philippolis en Botshabelo behels.

== Ekonomie ==
[[Lêer:Bloemfontein, Free State, South Africa (20349763248).jpg|duimnael|Bloemfontein se sakekern]]
Dit is veral die private sektor wat Bloemfontein se ekonomie aandryf. Bloemfontein se aandeel aan die nasionale [[Bruto binnelandse produk|BBP]], indiensneming en bevolking is die laagste onder die maatstafgroep van Suid-Afrikaanse en Suider-Afrikaanse stede en bevind hom net onder dié van [[Gqeberha]]. Die stad se aandeel aan die nasionale BBP beloop 1,73%, sy aandeel aan die nasionale indiensneming beloop 1,86% en sy aandeel aan die nasionale bevolking beloop 1,67%. Bloemfontein se BBP-groei met 0,57% in 2015 was in die onderste helfte van die maatstafgroep aan stede. Soos ander groot stede in Suid-Afrika het Bloemfontein se BBP-groei die afgelope paar jaar stadig maar seker afgeneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://storymaps.arcgis.com/stories/a8c51b7190db462185aa4b46d8944997 |title=City Competitiveness and Economic Growth Mangaung, South Africa |publisher=Storymaps |date=23 November 2020 |accessdate=20 Oktober 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221020183758/https://storymaps.arcgis.com/stories/a8c51b7190db462185aa4b46d8944997 |archive-date=20 Oktober 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Groot maatskappye ===
Die stad huisves twee van Suid-Afrika se voorste konstruksie- en infrastruktuurmaatskappye. Raubex Group Bpk. is in 1974 gestig en sedert Maart 2007 gelys op die [[JSE]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://raubex.com/ |title=Raubex is one of South Africa's leading infrastructure development and construction materials supply groups |publisher=Raubex Group Bpk. |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; en Ruwacon Edms Bpk. wat in 1999 gestig is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.ruwacon.co.za/ |title=As a leading construction company... |publisher=Ruwacon Edms Bpk. |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Van die ander groot maatskappye sluit in die kleinhandelafdelingswinkel Kloppers, gestig in 1967&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://kloppers.co.za/ |title=expert Kloppers |publisher=Kloppers |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt; en EconoFoods Edms Bpk. wat in 1996 gestig is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://econofoods.co.za/ |title=Everything nice at wholesale price |publisher=EconoFoods Edms Bpk. |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Hospitale en klinieke ===
* Bloemcare Psigiatriese kliniek
* Mediclinic Bloemfontein (Privaat)
* Nasionaal Distrikshospitaal
* Life Pasteur Hospitaal (Privaat)
* Life Rosepark Hospitaal (Privaat)
* Netcare Pelonomi Streekshospitaal (Semi-privaat)
* Netcare Universitas Hospitaal (Semi-privaat)
* Vrystaat Psigiatriese Kompleks – Bloemfontein (voorheen Oranje Hospitaal)

=== Vermaak ===
* [[Sand du Plessis-teaterkompleks]]

== Godsdiens ==
{{Sien ook|NG gemeente Bloemfontein|Gereformeerde kerk Bloemfontein}}
[[Lêer:Gereformeerde kerk Bloemfontein Danita Hohne.JPG|duimnael|Die [[Kerk (gebou)|kerkgebou]] van die [[Gereformeerde kerk Bloemfontein]] wat in 2015 gesloop is]]
[[Lêer:NG kerk Bloemfontein-Noord, die Klipkerk, 4 Januarie 2018, Morné van Rooyen.jpg|duimnael|Die kerkgebou van die [[NG gemeente Bloemfontein-Noord]]]]
Bloemfontein het 'n groot en uiteenlopende Christelike bevolking. Die stad huisves verskeie kerke en denominasies:
* Dit is die setel van die [[Anglikaanse Kerk van Suider-Afrika|Anglikaanse bisdom van die Vrystaat]]
* [[Afrikaanse Baptistekerk]]
* [[Nederduitse Gereformeerde Kerkfamilie|Nederduitse Gereformeerde Kerk]]
* [[Heilige Hart-katedraal, Bloemfontein|Heilige Hart-katedraal]] in Bloemfontein is die setel van die [[Rooms-Katolieke Aartsbisdom van Bloemfontein]]
* [[Sewendedagadventisme]], Suider-Afrikaanse hoofkwartier.
* Christelike Herlewingskerk.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://crcchurch.com/ |title=Christian Revival Church – Win the lost at any cost! |publisher=Christelike Herlewingskerk |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''New Covenant Ministries International'' het 'n kerk gehad met die naam Fountainhead gelei deur Chris Gerber. Dit was 'n Nuwe-Testamentiese Kerk bekend as Fountainhead Church International. Later het hierdie kerk saamgesmelt met ''Doxa Deo Bloemfontein'' wat nou die gekombineerde kerk se naam is.

Die stad het ook 'n groot Joodse bevolking wat hulle in die middel-19de eeu begin vestig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.jewishgen.org/safrica/communities/8/index.htm |title=A History of the Jewish Community Archives |publisher=Saul Issroff, Mike Getz, SAfrica SIG and Jewishgen Inc. |author=Dr Saul Issroff |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;

Bloemfontein beskik oor twee groot [[Begraafplaas|begraafplase]]:
* Die Ou Begraafplaas: Die drie begraafplase het meer as 1&amp;nbsp;000 name. Die oudste begraafplaas is in 1871 aangeleë en bloot 'n piepklein omheinde area met 'n publieke begraafplaas naby die middestad. Dit sluit 'n paar grafte in van verskeie Joodse pioniere wat in die stad se vroeë dae aktief betrokke was en wat aan weerskante in die Boereoorlog 1899–1902 geveg het. Elkeen van hierdie pioniersgesinne se sowat dertig grafstene is volledig getranskribeer.
* Suidpark: Hierdie begraafplaas is in 1978 ingewy en bevat nou meer as 10&amp;nbsp;000 grafte. Dit is die grootste begraafplaas in die Vrystaat.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.iajgsjewishcemeteryproject.org/south-africa/bloemfontein.html |title=BLOEMFONTEIN – Free State Prov |publisher=Internasionale Joodse Begraafplaasprojek |accessdate=31 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190331073508/http://www.iajgsjewishcemeteryproject.org/south-africa/bloemfontein.html |archive-date=31 Maart 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Op 7 Oktober 2010 is verskeie grafstene op die Joodse begraafplaas in Bloemfontein geskend met [[swastika]]s en [[Antisemitisme|antisemitiese]] graffiti.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://antisemitism.org.il/article/13935/south-africa-%E2%80%93-jewish-cemetery-was-desecrated |title=South Africa – Jewish cemetery was desecrated |publisher=CFCA |date=7 Oktober 2010 |accessdate=6 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170406103548/http://antisemitism.org.il/article/13935/south-africa-–-jewish-cemetery-was-desecrated |archive-date=6 April 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Op 10 April 2012 is Bloemfontein se geskiedkundige Memorium-begraafplaas gevandaliseer, met 35 grafstene wat omgestoot en onwelvoeglike graffiti wat op die mure van die aangrensende Ohel gesmeer is. Die graffiti het beelde van geldsakke en diamante ingesluit, sowel as van 'n kru getekende Magen David, na bewering as deel van 'n antisemitiese daad.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://antisemitism.org.il/article/71463/jewish-cemetery-vandalized |title=Jewish cemetery vandalized |publisher=CFCA |accessdate=6 April 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170406102851/http://antisemitism.org.il/article/71463/jewish-cemetery-vandalized |archive-date=6 April 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Daar is ook die ou Phahameng-begraafplaas wat uit die 1960's dateer en tydens die apartheidsera uitdruklik gereserveer was vir Afrikane en 'n [[Heldeakker]] bevat waar vryheidsvegters ter ruste gelê is. Die Heide Heights-begraafplaas in Heidedal was tydens die apartheidsera gereserveer vir bruin mense, maar ná 1994 kon al die bevolkingsgroepe hulle dooies begrawe. Dié begraafplaas is gesluit omdat dit vol was.

== Gemeenskapsorganisasies ==
* Die eerste Tafelronde is in 1927 gestig in [[Norwich]], [[Engeland]]. Die stigter Louis Marchesi was 'n jong lid van die Norwich [[Rotariërs|Rotariërklub]] wat 'n behoefte gevoel het vir 'n klub waar die jong sake-eienaars van die stad gereeld kon bymekaarkom. By hul vergaderings kon hulle idees uitruil, van die ervarings van hul kollegas leer en 'n kollektiewe rol speel in die burgerlike lewe van Norwich. Van 'n baie vroeë stadium af is ooreengekom dat Tafelronde 'n niegodsdienstige en niepolitieke klub sou wees wat tot vandag toe die geval is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.roundtable158.co.za/ |title=Round Table / Tafelronde |publisher=Round Table / Tafelronde 158 Bloemfontein |accessdate=23 Januarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080123182124/http://www.roundtable158.co.za/ |archive-date=23 Januarie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* Kinderwelsyn Bloemfontein &amp; Kinderlyn Vrystaat is 'n niewinsgewende organisasie wat in 1914 gestig is deur 'n groep vrywilligers wat 'n behoefte aan welsynsdienste onder die gemeenskap geïdentifiseer het. In 2024 het Kinderwelsyn Bloemfontein sy 110de verjaarsdag gevier. Oor die afgelope 110 jaar is baie gemeenskapsprogramme suksesvol geïmplementeer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://childlinefs.org.za/about-us/ |title=About us |publisher=Childlinefs |accessdate=24 Mei 2026}}&lt;/ref&gt;
* Die [[Vrymesselary|Vrymesselaarsentrum]] Bloemfontein is in die 1970's gestig toe al die Vrymesselaarslosies in Bloemfontein hul individuele eiendomme verkoop het. Die sentrum is opgerig om al die Vrymesselaarsaktiwiteite in Bloemfontein en omliggende gebiede te huisves. Al vier die in Suid-Afrika aktiewe afdelings kom by die sentrum bymekaar. Die losies wat die sentrum saam besit is ''Lodge Unie'' (gestig in 1864), ''Rising Star Lodge'' (gestig in 1865), ''Thistle Lodge'' (gestig in 1903), ''Emerald Lodge'' (gestig in 1905), ''Lodge Dagbreek'' (gestig in 1932) en ''Lodge Oranje'' (gestig in 1964). Verskeie sygrade word by die sentrum voorsien, insluitende ''Mark'', ''Ark'', ''Royal Arch'' en ''Rose Croix''. Bloemfontein het 'n ryk Vrymesselaarsgeskiedenis, veral tydens die Anglo-Boereoorlog (1899–1902), en lede soos [[Herbert Kitchener]], [[Rudyard Kipling]] en [[Arthur Conan Doyle]] het losies in Bloemfontein besoek.&lt;ref&gt;{{af}} {{en}} {{cite web |url=http://www.masoniclodges.co.za/index.php |title=Vrymesselaars Bloemfontein Freemasons |publisher=Bloemfontein Masonic Centre |accessdate=13 November 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131113044451/http://www.masoniclodges.co.za/index.php |archive-date=13 November 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Sport ==
[[Lêer:Toyota Stadium, Bloemfontein.webp|duimnael|Binneaansig van die [[Vrystaatstadion]] in Bloemfontein]]
[[Lêer:BMSSK Range 2010.jpg|duimnael|Bloemfontein se metaalsilhoeëtskietbaan, 2010]]
Die [[Vrystaatstadion]] en die omliggende sportkompleks is van die vernaamste sportgeriewe in Bloemfontein en die Vrystaat. Dit is reeds tydens geleenthede soos die [[Rugbywêreldbeker 1995]], [[Afrikanasiesbeker 1996]], [[FIFA Sokker-Konfederasiebeker in 2009]] en die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010]] gebruik. Die stad beskik ook oor ander sportplekke, insluitende sportgeriewe van die Universiteit van die Vrystaat, skole en ander sportklubs. Van die ander stadions in Bloemfontein sluit in [[Mangaung-ovaal]], [[Dr. Petrus Molemela-stadion]] en [[Clive Solomons-stadion]].

Bloemfontein was saam met die nabygeleë [[Botshabelo]] die tuiste van [[Bloemfontein Celtic]] wat in die [[Premiersokkerliga]] meegeding het. In 2021 het dié span sy franchise egter verkoop.

Bloemfontein se Vrystaatstadion huisves twee [[rugby]]spanne: die [[Cheetahs (Verenigde Rugbykampioenskap)|Cheetahs]] wat van 2017 tot 2020 in die [[Verenigde Rugbykampioenskap]] meegeding het&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.pro14rugby.org/club/toyota-cheetahs/ |title=Toyota Cheetahs |publisher=Guinness PRO14 |date=29 Augustus 2017 |accessdate=12 September 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190912200606/http://www.pro14rugby.org/club/toyota-cheetahs |archive-date=12 September 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en die [[Vrystaat Cheetahs]] wat in die plaaslike [[Curriebeker]] speel. Die Vrystaat Cheetahs kon in 2005 die Curriebeker inpalm, nadat hulle die [[Blou Bulle]] geklop het, in 2006 het hulle die eindstryd teen die Blou Bulle getrek en kon die Curriebeker in 2007 behou toe hulle die [[Goue Leeus]] geklop het. Vervolgens was die Vrystaat Cheetahs tot in 2008 die kampioene, wanneer hulle versuim het om die eindstryd vir die eerste keer sedert 2004 te bereik. In 2009 kon die Vrystaat Cheetahs die eindstryd bereik, maar hulle was nie in staat om die Blou Bulle op [[Loftus Versfeld]] te verslaan nie. In 2016 het die Vrystaat Cheetahs die beker ná 'n perfekte seisoen ingepalm en die Blou Bulle tuis in Bloemfontein geklop.

Die [[Knights (krieketspan)|Knights-krieketspan]] verteenwoordig die Vrystaat en die [[Noord-Kaap]] op [[Mangaung-ovaal]] wat tot die Vrystaatstadionkompleks behoort. Bloemfontein is 'n gereelde aanbieder van internasionale en plaaslike kriekettoernooie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricket.co.za/team/2895/VKB-Knights/1592/2019-20-4-Day-Domestic-Series/ |title=VKB Knights |publisher=[[Krieket Suid-Afrika]] |accessdate=10 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210410232940/https://cricket.co.za/team/2895/VKB-Knights/1592/2019-20-4-Day-Domestic-Series/ |archive-date=10 April 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tydens die [[Krieketwêreldbeker 2003]] is vyf wedstryde op Bloemfontein se Mangaung-ovaal beslis.

Die stad het een van die mees aktiewe [[sweefvlug]]gemeenskappe in Suid-Afrika en die wêreld en hulle gebruik die New Tempe-lughawe in die noorde van Bloemfontein.

Bloemfontein het 'n veldrenbaan (tempe) wat deur die Bloemfontein-veldrenklub bestuur word en dit het ook 'n knortjorbaan gehad (M&amp;F Raceway) wat vroeg in 2015 gesluit is.

Bloemfontein beskik oor 'n omvattende skietsentrum 20&amp;nbsp;km suid van die stad, wat die meeste vorme van skietsport bied, insluitend verskeie kleiteiken-, pistool- en geweerdissiplines. Bloemfontein se skietsportgemeenskap het talle provinsiale en nasionale verteenwoordigers opgelewer.

Bloemfontein se metaalsilhoeëtskietbaan is een van die beste metaalsilhoeëtskietbane ter wêreld. Drie internasionale IMSSU-wêreldkampioenskappe is reeds hier aangebied:
* 6de IMSSU-wêreldkampioenskappe 2004&lt;ref name=&quot;IMSSU – World Championship Results&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.imssu.org/results.aspx |title=IMSSU – World Championship Results |publisher=Internasionale Metaalsilhoeëtskietvereniging |accessdate=5 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220405001437/http://www.imssu.org/results.aspx |archive-date=5 April 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
* 7de IMSSU-wêreldkampioenskappe 2006&lt;ref name=&quot;IMSSU – World Championship Results&quot; /&gt;
* 12de IMSSU-wêreldkampioenskappe 2016&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.imssu.org/ws2016.aspx |title=IMSSU World Championships 2016 |publisher=Internasionale Metaalsilhoeëtskietvereniging |accessdate=5 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220405001404/http://www.imssu.org/ws2016.aspx |archive-date=5 April 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Bloemfontein het twee rotsklimklubs met 'n muur en rotsgrot.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.sancf.org/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=202:exciting-start-to-bloemfontein-wall&amp;catid=43:fs&amp;Itemid=18 |title=Exciting start to Bloemfontein wall |publisher=Suid-Afrikaanse Nasionale Klimfederasie |accessdate=9 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309103126/http://sancf.org/index.php?catid=43:fs&amp;id=202:exciting-start-to-bloemfontein-wall&amp;itemid=18&amp;option=com_content&amp;view=article |archive-date=9 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Bekende boorlinge ==
[[Lêer:J. R. R. Tolkien, ca. 1925.jpg|duimnael|upright|J.R.R. Tolkien, ca. 1925]]
[[Lêer:Juan Smith.jpg|duimnael|upright|Juan Smith in 2008]]
[[Lêer:Allan Donald.jpg|duimnael|upright|Allan Donald in 2013]]
Baie bekende mense word met Bloemfontein geassosieer:
{{div col|2}}
=== Rugbyspelers ===
* [[Jannie de Beer]]
* [[Naka Drotské]]
* [[Chris Dry]]
* [[André Joubert]]
* [[Ruben Kruger]]
* [[Ox Nché]]
* [[Coenie Oosthuizen]]
* [[Os du Randt]]
* [[Ollie le Roux]]
* [[Juan Smith]]
* [[François Steyn]]
* [[André Venter]]
* [[Brendan Venter]]

=== Krieketspelers ===
* [[Gerald Coetzee]]
* [[Hansie Cronjé]]
* [[Allan Donald]]
* [[Charles Fichardt]]
* [[Kepler Wessels]]
* [[Morné van Wyk]]

=== Sokkerspelers ===
* [[Willem Jackson]]
* [[Thembinkosi Lorch]]
* [[Neo Maema]]
* [[Vuyo Mere]]
* [[Kgotso Moleko]]
* [[Thabo Nthethe]]

=== Musici ===
* [[Brendan Peyper]], Afrikaanse musikus en liedjieskrywer
* [[Leon Schuster]], rolprentvervaardiger, komediant en musikant
* [[Coenie de Villiers]], Afrikaanse musikus en
* [[Shaun Morgan Welgemoed]] en [[Dale Stewart]], musici en stigtingslede van die groep [[Seether]]

=== Akteurs/regisseurs ===
* [[Al Debbo]], akteur, komediant en sanger
* [[Tony Kgoroge]], akteur

=== Ander ===
* [[Gerrit Badenhorst]], kragopteller en sterkmanmededinger
* [[Zola Budd]], internasionale langafstandatleet
* [[Frans Claerhout]], kunstenaar
* [[Gert Coetzer]], rugbyligaspeler
* [[Beric John Croome]], regter
* [[Winkie Direko]], eerste swart universiteitskanselier
* [[Gert Fouche]], fietsryer
* [[Bram Fischer]], burgeregteaktivis
* [[John Vernon Harrison]], geologis
* [[Temple Hauptfleisch]], skrywer
* [[Maretha Maartens]], skrywer
* [[Frances Beatrice Marshoff]], politikus
* [[Billy Modise]], politikus
* [[Linda Mvusi]], argitek en akteur
* [[Ryk Neethling]], Olimpiese goue medaljewennerswemmer
* [[Carla Oberholzer]], fietsryer
* [[Marcos Ondruska]], tennisspeler
* [[Karla Pretorius]], [[netbal]]speler
* [[Flaxman Qoopane]], skrywer
* [[Deneys Reitz]], soldaat, politikus, kabinetsminister en skrywer
* [[Wally Rivers]], fietsryer
* [[Kate Roberts]], driekampatleet
* [[Elzabe Rockman]], politikus
* [[M.C.E. van Schoor]], historikus
* [[J.R.R. Tolkien]], skrywer
* [[Jovan van Vuuren]], verspringer
* [[Jack Wells]], gimnas
* [[Stuart White]], renjaer
* [[Ronel van Wyk]], fietsryer
* [[Fritz Wolmarans]], tennisspeler
* [[Lizzie van Zyl]], kindergevangene in die Bloemfonteinse konsentrasiekamp tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]]
{{div col end}}

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
{{Wikt}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{en}} [http://www.bloemfontein.co.za/ Munisipale webwerf]
* {{en}} [http://www.bloempages.com/ Bloemfontein Online Directory]
* {{en}} [http://www.sahistory.org.za/article/afrikaans-community-1820-1899 Afrikaans community 1820–1899]
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Bloemfontein|title=Bloemfontein|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=24 Mei 2026}}

{{Geografiese ligging
|Senter    = Bloemfontein
|Noord     = [[Kroonstad]]
|Noordwes  = [[Bultfontein]]
|Noordoos  = 
|Oos       = [[Botshabelo]] • [[Maseru]]
|Suidoos   = [[Dewetsdorp]]
|Suid      = [[Reddersburg]] • [[Trompsburg]]
|Suidwes   = 
|Wes       = [[Kimberley]]
}}
{{SA grootste stede}}
{{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|MAN}}
{{Provinsiale hoofstede van Suid-Afrika}}
{{Hoofstede in Afrika}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Bloemfontein| ]]
[[Kategorie:Provinsiehoofstede van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>tcysxyf6sit8mfrr6fdfot7coj0ho31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1952</title>
    <ns>0</ns>
    <id>472</id>
    <revision>
      <id>2912498</id>
      <parentid>2907896</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T18:20:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Geboortes */ bywerk</comment>
      <origin>2912498</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9419" sha1="4mj0f4eqk0m0hcjngyljxb810xxv8u7" xml:space="preserve">{{jare|beeld=Evita color.jpg|teks=Evita Perón}}

Die '''jaar 1952''' was 'n [[skrikkeljaar]] wat volgens die [[Gregoriaanse kalender]] op 'n [[Dinsdag]] begin het. Dit was die 52ste jaar van die [[20ste eeu]] n.C. In teenstelling met [[gewone jaar|gewone jare]] het die jaar 366 dae en 'n [[29 Februarie]] gehad.

== Gebeure ==
* Die eerste [[uraan]]-aanleg in [[Suid-Afrika]] word in [[Krugersdorp]] aan die [[Wes-Rand]] geopen.
* [[14 Februarie|14]]-[[25 Februarie]] – Die sesde [[Olimpiese Winterspele 1952|Olimpiese Winterspele]] word in [[Oslo]], [[Noorweë]], aangebied.
* [[18 Februarie]] – [[Griekeland]] en die [[Turkye]] sluit aan by die [[NAVO]].
* [[28 April]] – Die [[Verenigde State|Amerikaanse]] [[besetting van Japan]] eindig.
* [[2 Mei]] – Die eerste kommersiële [[straalvliegtuig]], die ''[[De Havilland Comet|Comet]]'', word in diens geneem deur BOAC.
* [[19 Julie]]-[[23 Augustus]] – Die 15de [[Olimpiese Somerspele 1952|Olimpiese Somerspele]] word in [[Helsinki]], [[Finland]], aangebied.
* [[28 Julie]] – [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] word 'n volle lid van die [[Internasionale Krieketraad|Imperiale Krieketkonferensie]] (nou die Internasionale Krieketraad, IKR).
* [[11 September]] – [[Eritrea]] verkry onafhanklikheid van [[Verenigde Koninkryk|Britse]] administrasie.
* [[1 November]] – Operation Ivy: Die VSA se eerste suksesvolle [[Kernwapen|waterstofbomontploffing]] met die kodenaam “[[Ivy Mike|Mike]]” [“m” vir megaton], te Eniwetok-eiland op die [[Bikini-atol]] in die [[Stille Oseaan]].
* [[4 November]] – [[Dwight Eisenhower]] verslaan sy teenstander van die Demokratiese Party in die presidentsverkiesing in die V.S.A.
* [[6 November]] – Amerika se eerste [[waterstofbom]] ontplof oor die [[Stille Oseaan]], te Eniwetok Atoll.
* [[20 Desember]] – Die tweede [[selakant]] word by Anjouan in die [[Comore-eilande]] gevang.

== Geboortes ==
* [[7 Januarie]] – [[Jurinus Janse van Rensburg]], voormalige Suid-Afrikaanse Geneesheergeneraal.
* [[20 Januarie]] – [[Irina Allegrowa]], Russies-Armeense sangeres.
* [[23 Januarie]] – [[Omar Henry]], Suid-Afrikaanse krieketspeler.
* [[1 Februarie]] – [[Jenő Jandó]], Hongaarse pianis en professor († [[2023]]).
* [[9 Februarie]] – [[Johan Stemmet]], liedjieskrywer, musiekkenner en televisieaanbieder.
* [[14 Februarie]] – [[Anton Lesser]], Engelse akteur.
* [[17 Februarie]] – [[Garry Chalk]], Engelse akteur.
* [[19 Februarie]] – [[Abraham Erasmus van Wyk]], Suid-Afrikaanse planttaksonoom.
* [[6 Maart]] – [[Chris Burger]], heelagter van die [[Westelike Provinsie]], wat gesterf het na 'n nekbesering († [[1980]]).
* [[11 Maart]] – [[Wannie Carstens]], Afrikaanse taalkundige en skrywer.
* [[18 Maart]] – [[Morgan Tsvangirai]], [[Zimbabwe|Zimbabwiese]] politikus († [[2018]]).
* [[25 Maart]] – [[Jerry Kaplan]],  Amerikaanse rekenaarwetenskaplike, skrywer, [[futuris]] en entrepreneur.
* [[26 Maart]] – [[Gary Ruvkun]], Amerikaanse molekulêre bioloog en [[Nobelprys vir Fisiologie of Geneeskunde|Nobelpryswenner]].
* [[29 Maart]] – [[Bola Tinubu]], Nigeriese president.
* [[1 April]] – [[Bernard Stiegler]], Franse filosoof († [[2020]]).
* [[4 April]] – [[Gary Moore]], Noord-Ierse [[blues]], blues rock en  harde rock musikant († [[2011]]).
* [[13 April]] – [[Kerneels Breytenbach]], Afrikaanse skrywer.
* [[21 April]] – [[Nicholas Haysom]], Suid-Afrikaanse prokureur, anti-apartheidsaktivis en diplomaat († [[2026]]).
* [[22 April]] – [[Marilyn Chambers]], Amerikaanse erotiese aktrise († [[2009]]).
* [[1 Mei]] – [[Pierre van Pletzen]], Suid-Afrikaanse akteur en regisseur.
* [[2 Mei]] – [[Christine Baranski]], [[Amerikaanse]] [[aktrise]] en vervaardiger.
* 2 Mei – [[Gerald Olitzki]]. Suid-Afrikaanse eiendomsontwikkelaar.
* [[11 Mei]] – [[Reza de Wet]], Afrikaanse skrywer en dramaturg († [[2012]]).
* [[12 Mei]] – [[Membathisi Mdladlana]], [[Suid-Afrika]]anse politikus, hoëkommissaris in Kanada.
* [[21 Mei]] – [[Mr. T]], Amerikaanse akteur en stoeier.
* [[2 Junie]] – [[Nomaindia Mfeketo]], Suid-Afrikaanse politikus.
* [[4 Junie]] – [[Bronisław Komorowski]], president van [[Pole]].
* [[15 Junie]] – [[Dirceu José Guimarães]], [[Brasilië|Brasiliaanse]] sokkerspeler († [[1995]]).
* [[18 Junie]] – [[Idriss Déby]], president van [[Tsjaad]] († [[2021]]).
* 18 Junie – [[Carol Kane]], Amerikaanse aktrise.
* [[21 Junie]] – [[Gregory David Roberts]], Australiese skrywer.
* [[23 Junie]] – [[Robert D. Kaplan]], Amerikaanse skrywer oor [[buitelandse beleid]].
* [[28 Junie]] – [[Elize Cawood]], Suid-Afrikaanse aktrise († [[2020]]).
* [[1 Julie]] – [[Dan Aykroyd]], [[Amerikaanse]] skrywer, akteur, en vervaardiger.
* [[3 Julie]] – [[Gerhard Koornhof]], ANC-lid van die [[Nasionale Vergadering van Suid-Afrika]].
* [[3 Julie]] – [[Peter Mathebula]], Suid-Afrika se eerste swart wêreldbokskampioen († [[2020]]).
* [[6 Julie]] – [[Hilary Mantel]], Engelse skryfster († [[2022]]).
* [[15 Julie]] – [[Celia Imrie]], Engelse aktrise.
* [[17 Julie]] – [[David Hasselhoff]], Amerikaanse akteur.
* [[22 Julie]] – [[Lucas Maree]], Afrikaanse sanger en liedjieskrywer († [[2011]]).
* [[29 Julie]] – [[Patrick Soon-Shiong]], Chinees-Suid-Afrikaanse oorplantingchirurg, filantroop en miljardêr-sakeman.
* [[5 Augustus]] – [[Hun Sen]], Kambodjaanse politikus, sedert 1985 premier van Kambodja.
* [[12 Augustus]] – [[Charlie Whiting]], Britse Formule 1 en motorsportadministrateur († [[2019]]).
* [[17 Augustus]] – [[Nelson Piquet]] (snr), Brasiliaanse Formule Eenrenjaer en driemalige wêreldkampioen.
* [[2 September]] – [[Regardt van den Bergh]], Suid-Afrikaanse akteur en regisseur.
* 2 September – [[Jimmy Connors]], Amerikaanse tenniskampioen.
* [[6 September]] – [[Hlengiwe Mkhize]], Suid-Afrikaanse ANC-politikus († [[2021]]).
* [[11 September]] – [[Jani Allan]], Suid-Afrikaanse joernalis en radiokommentator († [[2023]]).
* [[16 September]] – [[Karen Muir]], Suid-Afrikaanse kampioenswemmer, jongste persoon om 'n wêreldswemrekord op te stel († [[2013]]).
* [[20 September]] – [[Marian Tredoux]], Suid-Afrikaanse geoloog († [[2019]]).
* [[25 September]] – [[Christopher Reeve]], Amerikaanse akteur en rolprentregisseur († [[2004]]).
* [[30 September]] – [[Jack Wild]], Britse akteur en sanger († [[2006]]).
* [[5 Oktober]] – [[Imran Khan]], Pakistanse oud-krieketspeler en 22ste Eerste Minister van Pakistan.
* [[7 Oktober]] – [[Wladimir Poetin]], president en premier van [[Rusland]].
* [[12 Oktober]] – Sally Little, Amerikaanse gholfspeler, Suid-Afrikaans van geboorte.
* [[13 Oktober]] – [[Clive Sands]], Olimpiese [[atletiek|naelloopatleet]] uit die [[Bahamas]].
* [[14 Oktober]] – [[Harry Anderson]], Amerikaanse akteur en skrywer († [[2018]]).
* 14 Oktober – [[Claude Ferragne]], [[Kanadese]] Olimpiese atleet († [[2024]]).
* [[16 Oktober]] – [[Touriya Jabrane]], Marokkaanse teaterregisseur, aktrise en politikus († [[2020]]).
* [[23 Oktober]] – [[Antjie Krog]], Suid-Afrikaanse digter, akademikus en skrywer.
* [[27 Oktober]] – [[Brigitte Engerer]], Franse pianis († [[2012]]).
* [[31 Oktober]] – [[Danie Niehaus]], Suid-Afrikaanse sanger.
* [[2 November]] – [[Larry Fink]], Amerikaanse miljardêr-sakeman.
* [[3 November]] – [[Roseanne Barr]], Amerikaanse aktrise, komediante.
* [[17 November]] – [[Cyril Ramaphosa]], Suid-Afrikaanse sakeman, politikus en vyfde [[President van Suid-Afrika]].
* 17 November – [[Freek Robinson]], Suid-Afrikaanse joernalis en TV-aanbieder.
* 17 November – [[Hubert von Goisern]], Oostenrykse sanger, liedjieskrywer en wêreldmusikant.
* [[1 Desember]] – [[Sonja Herholdt]], Suid-Afrikaanse sangeres.
* [[3 Desember]] – [[Mel Smith]], Britse skrywer, akteur en regisseur († [[2013]]).
* [[6 Desember]] – [[Craig Newmark]], Amerikaanse internet-entrepreneur en filantroop, veral bekend as die stigter van Craigslist.
* [[8 Desember]] – [[Patrick McKenzie]], Suid-Afrikaanse politikus uit die bruin gemeenskap.
* [[14 Desember]] – [[Koos Bekker]], Suid-Afrikaanse mediamagnaat.
* [[19 Desember]] – [[Douw Steyn]], Suid-Afrikaanse miljardêr-sakeman († [[2025]]).

== Sterftes ==
* [[11 Januarie]] – [[Hendrik Hanekom]], Suid-Afrikaanse toneel[[akteur]] (* [[1896]]).
* [[6 Februarie]] – Koning [[George VI van die Verenigde Koninkryk]] (* [[1895]]).
* [[11 Junie]] – [[Frank Brownlee]], magistraat in die [[Transkei]] en volksverhaalskrywer (* [[1876]]).
* [[27 Junie]] – [[Elmo Lincoln]], Amerikaanse akteur (* [[1889]]).
* [[26 Julie]] – [[Eva Perón]], vrou van die Argentynse president [[Juan Perón]] (* [[1919]]).
* [[21 Oktober]] – [[Hans Merensky]], Suid-Afrikaanse geoloog, prospekteerder, wetenskaplike, omgewingsbewaarder en weldoener (* [[1871]]).
* [[26 Oktober]] – [[Hattie McDaniel]], Amerikaanse aktrise en die eerste Swart Amerikaner om 'n [[Oscar]] te wen (* [[1895]]).
* [[1 November]] – [[Dixie Lee]], Amerikaanse aktrise (* [[1911]]).
* [[9 November]] – [[Chaim Weizmann]], Brits-Israelse biochemikus en politikus (president van Israel) (* [[1874]]).
* [[20 November]] – [[Benedetto Croce]],  Italiaanse filosoof, historikus, literatuurkritikus en politikus (* [[1866]]).
* [[21 November]] – [[Henriette Roland Holst]], Nederlandse digteres (* [[1869]]).

[[Kategorie:1952| ]]
[[Kategorie:20ste eeu]]</text>
      <sha1>4mj0f4eqk0m0hcjngyljxb810xxv8u7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Singapoer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3621</id>
    <revision>
      <id>2912476</id>
      <parentid>2899893</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:43:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912476</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79351" sha1="ckkdyzdvqj2r3wzatl4bfg9lgypq3nv" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Land
|noem_naam               = Republiek Singapoer
|volle_naam              = &lt;small&gt;新加坡共和国 ([[Chinees]])&lt;br /&gt;''Republic of Singapore'' ([[Engels]])&lt;br /&gt;''Republik Singapura'' ([[Maleis]])&lt;br /&gt;சிங்கப்பூர் குடியரசு ([[Tamil]])&lt;/small&gt;
|algemene_naam           = Singapoer
|beeld_vlag              = Flag of Singapore.svg
|beeld_wapen             = Coat of arms of Singapore.svg
|simbool_tipe            = Wapen
|beeld_kaart             = Location Singapore ASEAN.svg
|leuse                   = ''Majulah Singapura''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''(Maleis vir: &quot;Voorwaarts, Singapoer&quot;)''&lt;/small&gt;
|volkslied               = ''Majulah Singapura''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''(Maleis vir: &quot;Voorwaarts, Singapoer&quot;)''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:Majulah Singapura.ogg]]&lt;/center&gt;
|amptelike_tale          = [[Chinees]], [[Engels]], [[Maleis]], [[Tamil]]
|hoofstad                = Singapoer (Downtown Core, Central)
{{Koördinate|1|17|N|103|50|O}}
|latd                    = 1
|latm                    = 17
|latNS                   = N
|longd                   = 103
|longm                   = 50
|longEW                  = O
|grootste_stad           = Singapoer
|regeringsvorm           = Unitêre presidensiële&lt;br /&gt;grondwetlike [[republiek]]
|leiertitels             = &lt;br /&gt;• [[President]]&lt;br /&gt;• [[Eerste minister]]
|leiername               = [[Tharman Shanmugaratnam]]&lt;br /&gt;[[Lawrence Wong]]
|oppervlak_rang          = 190&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|oppervlak_grootte       = 
|oppervlak               = 719&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/singapore/|title=Singapore|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=27 Julie 2025|archive-date=20 Maart 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320131051/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/singapore|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|oppervlakmi²            = 277,6
|persent_water           = feitlik geen
|bevolking_skatting      = 6&amp;nbsp;028&amp;nbsp;459&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;
|bevolking_skatting_jaar = 2024
|bevolking_rang          = 114&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;
|bevolking_sensus        = 
|bevolking_sensus_jaar   = 
|bevolkingsdigtheid      = 8&amp;nbsp;384,5
|bevolkingsdigtheidmi²   = 21&amp;nbsp;716,4
|bevolkingsdigtheidrang  = 3&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;
|BBP_PPP                 = $952,644&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=imf&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2025/april/weo-report?c=576,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2023&amp;ey=2030&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1 |title=Singapore |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2025 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
|BBP_PPP_rang            = 34&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_PPP_jaar            = 2025
|BBP_PPP_per_kapita      = $156&amp;nbsp;755&lt;ref name=&quot;imf&quot; /&gt;
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 1&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP                     = $564,774&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=&quot;imf&quot; /&gt;
|BBP_rang                = 27&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_jaar                = 2025
|BBP_per_kapita          = $92&amp;nbsp;932&lt;ref name=&quot;imf&quot; /&gt;
|BBP_per_kapita_rang     = 4&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;
|onafhanklikheidstipe    = Vorming
|onafhanklikheidsgebeure = • Stigting&lt;br /&gt;• Selfregering&lt;br /&gt;• Onafhanklikheid van die&lt;br /&gt;[[Verenigde Koninkryk]]&lt;br /&gt;• Samesmelting met [[Maleisië]]&lt;br /&gt;• Skeiding van Maleisië&lt;br /&gt;en huidige grondwet
|onafhanklikheidsdatums  = &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[6 Februarie]] [[1819]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |last=Chew |first=Ernest |editor= Lee, Edwin |title= A History of Singapore |year=1991 |publisher=Oxford University Press |isbn=0-19-588917-7}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[3 Junie]] [[1959]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=State of Singapore came into being 50 years ago on 3 June |author=Hoe Yeen Nie |url=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/433440/1/.html |newspaper=Channel News Asia |location=Singapore |date=2 Junie 2009 |accessdate=17 Januarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130117012359/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/433440/1/.html |archive-date=17 Januarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[31 Augustus]] [[1963]]&lt;ref name=&quot;LOC2&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=http://lcweb2.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field(DOCID+sg0033)|title=Singapore as Part of Malaysia|last=Leitch Lepoer|first=Barbara|year=1989|work=Library of Congress Country Studies|publisher=Government Printing Office|accessdate=14 Mei 2014|location=[[Washington, D.C.]]}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;[[16 September]] [[1963]]&lt;ref name=&quot;LOC2&quot; /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[9 Augustus]] [[1965]]&lt;ref name=&quot;LOC2&quot; /&gt;
|MOI                     = {{wins}} 0,946&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |title=Human Development Report 2025 |publisher=United Nations Development Programme |date=6 Mei 2025 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
|MOI_rang                = 13&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;
|MOI_jaar                = 2023
|MOI_kategorie           = {{kleur|#090|baie hoog}}
|Gini                    = 45,9&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;
|Gini_rang               = 20&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|Gini_jaar               = 2017
|Gini_kategorie          = {{kleur|#990000|hoog}}
|geldeenheid             = [[Singapoer-dollar]] (S$)
|geldeenheid_kode        = SGD
|land_kode               = SG
|tydsone                 = SST
|utc_afwyking            = [[UTC+08:00|+8]]
|tydsone_somer           = nie toegepas nie
|utc_afwyking_DST        = [[UTC+08:00|+8]]
|internet_domein         = [[.sg]], .新加坡, .சிங்கப்பூர்
|skakelkode              = 65
|voetskrif               = 
}}

'''Singapoer''' ([[Chinees]]: 新加坡, [[pinyin]]: ''Xīnjiāpō''; [[Engels]]: ''Singapore'', [ˈsɪŋɡəpɔːr], {{Audio|En-us-Singapore.ogg|luister}}; [[Maleis]]: ''Singapura''; [[Tamil]]: சிங்கப்பூர், ''Ciṅkappūr''), amptelik die '''Republiek Singapoer''' (Chinees: 新加坡共和国, [[pinyin]]: ''Xīnjiāpō Gònghéguó''; Engels: ''Republic of Singapore''; Maleis: ''Republik Singapura''; Tamil: சிங்கப்பூர் குடியரசு, ''Ciṅkappūr Kuṭiyaracu''), is die kleinste en digbevolkste land in [[Suidoos-Asië]] met 'n oppervlakte van 719 vierkante kilometer en 'n bevolking van 6 miljoen in 2024.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt; Singapoer is 'n [[Eilandstaat|eiland]]- en stadstaat wat behalwe vir die hoofeiland Singapoer uit 63 kleiner eilande bestaan. Met sy strategiese ligging het Singapoer reeds vir die Britte as 'n belangrike seehawe gedien waarvandaan hulle die [[Straat van Malakka]] kon oorheers.

[[Lêer:CIA World Factbook map of Singapore (English).png|duimnael|links|Kaart van Singapoer]]
[[Lêer:1 singapore city skyline dusk panorama 2011.jpg|duimnael|links|Moderne argitektuur in Singapoer se middestad]]
Toe Singapoer-eiland in 1819 danksy sir Thomas Stamford Raffles onder [[Verenigde Koninkryk|Britse bewind]] kom, het sy bevolking slegs 150 mense beloop. Nogtans was ''Singapura'' (letterlik &quot;Die Leeustad&quot;) reeds in die 14de eeu 'n beduidende nedersetting wat as gevolg van die oorloë tussen die koninkryke [[Majapahit]] ([[Java (eiland)|Java]], [[Indonesië]]) en Siam (die huidige [[Thailand]]) verniel is. Die moderne Singapoer het volgens 'n plan ontstaan wat deur sir Thomas Raffles persoonlik ontwerp is. Die stad het tot die jaar 1959 'n Britse besitting gebly en daarna volgens 'n ooreenkoms 'n selfregerende stad geword. Singapoer het in 1963 by die Federasie Maleisië aangesluit, maar etniese en ander geskille het tot die afskeiding van [[Maleisië]] gelei, sodat Singapoer in 1965 'n onafhanklike republiek geword het. Die stad word vandag as een van die merkwaardigste ekonomiese en industriële suksesse beskou.&lt;ref&gt;{{en}} Stonehouse, Dr. Bernard (red.): ''Philips' Illustrated Atlas of the World''. Londen: Guild Publishing 1985, bl. 93&lt;/ref&gt; Singapoer se [[ekonomie]], wat naas die nywerheidsektor op sy [[seehawe]] en vryehandel steun, is steeds op die wêreldmark gemik. Dit is 'n moderne stad met [[wolkekrabber]]s in sy sentrum en die digbevolkste land in Suidoos-Asië wat met sy besige seehawe tot die logistieke en handelsentrum van die streek ontwikkel het.

Die fenomenale ekonomiese groei van Singapoer was steeds aan die outoritêre bewind van die ''People's Action Party'' (PAP) gekoppel wat volgens sy beleid van 'n sosialistiese markekonomie 'n moderne welvaartstaat geskep het. Maar as gevolg van Singapoer se verkiesingswette is die [[parlement]] al dekades lank deur die ''People's Action Party'' oorheers en het ook in die verkiesing van 6 Mei 2006 weer 'n oorweldigende meerderheid van 82 setels in die parlement behaal, teenoor slegs een setel elk vir die twee opposisiepartye ''Workers' Party'' en ''Singapore Democratic Alliance''.&lt;ref&gt;{{de}} ''Der Fischer Weltalmanach 2007'', bl. 441&lt;/ref&gt; Singapoer se strafwette, waarvolgens die [[doodstraf]] onder meer vir die onwettige besit van bepaalde hoeveelhede [[dwelmmiddel]]s outomaties opgelê word, word veral deur [[Weste|Westerse regerings]] en organisasies gekritiseer. In verhouding tot sy bevolking is sedert 1991 die hoogste aantal teregstellings in Singapoer aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.amnesty.org/en/library/info/ASA36/001/2004 ''Amnesty International: Singapore – The death penalty: A hidden toll of executions''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080304175533/http://www.amnesty.org/en/library/info/ASA36/001/2004 |date=4 Maart 2008}}&lt;/ref&gt;

Die inwoners van Singapoer is 'n mengelmoes van verskillende [[etniese groep]]e, alhoewel etniese [[Han-Chinese]] meer as driekwart van die totale bevolking verteenwoordig. Ander belangrike groepe sluit in [[Maleiers]], [[Indië]]rs, [[Pakistan]]i's en [[Sri Lanka]]ne. Meer as dertig persent van die bevolking is [[Boeddhisme|Boeddhiste]], terwyl [[Christene]] 19 persent, [[Moslem]]s 15 persent, [[Taoïsme|Taoïste]] sowat nege en [[Hindoeïsme|Hindoes]] vyf persent van die bevolking verteenwoordig.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt; Singapoer is naas die [[Republiek China]] op [[Taiwan (eiland)|Taiwan]] een van twee gebiede buite die Chinese stamland wat in politieke opsig deur Han-Chinese oorheers word.&lt;ref&gt;{{de}} Schöller, Peter; Heiner Dürr en Eckart Dege (reds.): ''Fischer Länderkunde. Boekdeel 1: Ostasien''. Frankfurt am Main: Fischer Taschenbuch Verlag 1987, bl. 211&lt;/ref&gt;

== Etimologie ==
[[Lêer:Cantino planisphere (1502).jpg|duimnael|links|Die Cantino-wêreldkaart uit 1502 wys Singapoer aan die uithoek van die [[Maleise Skiereiland]], geskryf as ''Bargimgaparaa''. Die Portugese het nog nie die Maleise Skiereiland bereik nie, dus is die uitbeelding daarvan onakkuraat.]]
[[Lêer:Map of Singapura by Godinho de Erédia 1604.jpg|duimnael|links|'n Portugese kaart van ''Singapura'' deur Manuel Godinho de Erédia in 1604]]
Die [[Afrikaans]]e naam &quot;Singapoer&quot; is afgelei van die inheemse [[Maleis]]e landsnaam ''Singapura'' ([siŋapura]) wat op sy beurt ontleen is aan die [[Sanskrit]]-woord vir &quot;leeustad&quot; (सिंहपुर; ''Siṃhapura''; [[Brahmi-skrif|Brahmi]]: 𑀲𑀺𑀁𑀳𑀧𑀼𑀭; letterlik &quot;leeustad&quot;; ''siṃha'' beteken &quot;leeu&quot; en ''pura'' beteken &quot;stad&quot;' of &quot;vesting&quot;).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.bartleby.com/61/46/S0424600.html |title=Singapore |publisher=Bartleby |accessdate=11 April 2001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010411060419/http://www.bartleby.com/61/46/S0424600.html |archive-date=11 April 2001 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; ''Pulau Ujong'' was een van die vroegste verwysings na Singapoer-eiland in 'n 3de-eeuse berig wat na 'n plek verwys met die naam ''Pú Luó Zhōng'' ([[Chinees]]: 蒲 羅 中), 'n transkripsie van die Maleise naam vir &quot;eiland by die uithoek van die skiereiland&quot;.&lt;ref name=&quot;utexas&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://inic.utexas.edu/asnic/countries/singapore/Singapore-History.html |title=Singapore: History, Singapore 1994 |publisher=Asian Studies @ University of Texas at Austin |accessdate=23 Maart 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070323095958/http://inic.utexas.edu/asnic/countries/Singapore/Singapore-History.html |archive-date=23 Maart 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Vroeë verwysings na die naam ''Temasek'' (of ''Tumasik'') stam uit ''Nagarakretagama'', 'n [[Java (eiland)|Javanese]] lofprysing uit 1365 en 'n [[Viëtnam]]ese bron uit dieselfde tydperk. Dié naam beteken moontlik &quot;seestad&quot;, afgelei van die Maleise ''tasek'' wat &quot;meer&quot; of &quot;see&quot; beteken.&lt;ref name=&quot;toponym&quot;&gt;{{en}} {{cite book |author1=Victor R Savage |author2=Brenda Yeoh |title=Singapore Street Names: A Study of Toponymics |publisher=Marshall Cavendish |date=15 Junie 2013 |isbn=9789814484749 |page=381 |url=https://books.google.com/books?id=DTOJAAAAQBAJ&amp;pg=PA381 |accessdate=12 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230412012131/https://books.google.com/books?id=DTOJAAAAQBAJ&amp;pg=PA381 |archive-date=12 April 2023 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die [[Han-Chinese|Chinese]] reisiger Wang Dayuan het rondom 1330 na 'n plek ''Danmaxi'' (Chinees: 淡馬錫; [[pinyin]]: ''Dànmǎxí''; [[Wade-Giles]]: ''Tan Ma Hs'') of ''Tam ma siak'' verwys, afhangende van die uitspraak; dit is moontlik 'n transkripsie van Temasek, andersins kan dit ook 'n saamstelling wees van die Maleise ''Tanah'' vir &quot;land&quot; en die Chinese ''xi'' vir &quot;[[tin]]&quot;, wat op die eiland verhandel is.&lt;ref name=&quot;toponym&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=John N. Miksic |title=Singapore and the Silk Road of the Sea, 1300–1800 |publisher=NUS Press |date=15 November 2013 |isbn=978-9971695743 |pages=171–182 |url=https://books.google.com/books?id=bMt3BgAAQBAJ&amp;pg=PA173 |accessdate=5 Maart 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240305143007/https://books.google.com/books?id=bMt3BgAAQBAJ&amp;pg=PA173#v=onepage&amp;q&amp;f=false |archive-date=5 Maart 2024 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Voor die stigting van die Koninkryk Singapura is naamvariante van ''Siṃhapura'' gebruik vir 'n aantal stede in die streek. In die [[Hindoeisme|Hindoe]]-[[Boeddhisme|Boeddhistiese]] kultuur is leeus geassosieer met krag en beskerming wat die aantrekkingskrag van so 'n naam kan verklaar.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=John N. Miksic |title=Singapore &amp; the Silk Road of the sea, 1300–1800 |publisher=NUS Press |date=2013 |isbn=978-9971-69-700-6 |location=Singapoer |oclc=867742213 |pages=151–152 |url=https://books.google.com/books?id=bMt3BgAAQBAJ&amp;pg=PA151 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://mothership.sg/2016/12/5-other-places-in-asia-which-are-also-called-singapura/ |title=5 other places in Asia which are also called Singapura |publisher=Mothership |author=Joshua Lee |date=6 Desember 2016 |accessdate=6 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230406022412/https://mothership.sg/2016/12/5-other-places-in-asia-which-are-also-called-singapura/ |archive-date=6 April 2023 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die naam ''Singapura'' het ná die stigting van die Koninkryk Singapura op die eiland deur 'n gevlugte Soematraanse ''Raja'' (prins) uit [[Palembang]] iewers voor die 15de eeu die naam ''Temasek'' verdring. Die presiese tyd en rede vir dié naamverandering is egter onduidelik. Die halfhistoriese &quot;Maleisiese annale&quot; noem dat ''Temasek'' deur Sang Nila Utama, 'n 13de-eeuse Soematraanse ''Raja'' van [[Palembang]], ''Singapura'' gedoop is. Dié annale sê dat Sang Nila Utama 'n vreemde dier op die eiland gewaar het wat hy as 'n leeu beskou het. Omdat hy dit as 'n voorteken gesien het, het hy die dorp ''Singapura'' gestig op die plek waar hy die dier teëgekom het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |editor-last1=Kheng |editor-first1=Cheah Boon |editor-last2=Ismail |editor-first2=Abdul Rahman Haji |title=Sejarah Melayu The Malay Annals MS RAFFLES No. 18 Edisi Rumi Baru/New Romanised Edition |publisher=Academic Art &amp; Printing Services Sdn. Bhd. |date=1998 |isbn=967-9948-13-7 |url=https://archive.org/details/sejarah-melayu-cheah-boon-kheng/page/n1/mode/2up?q= |pages=37, 88–92}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |last=Brown |first=C.C. |date=Oktober 1952 |title=The Malay Annals translated from Raffles MS 18 |url=https://archive.org/details/malay-annals-C.-C.-Brown/page/n1/mode/2up?q= |journal=Journal of the Malayan Branch of the Royal Asiatic Society |volume=25 |issue=2&amp;3 |pages=30–31}}&lt;/ref&gt; Volgens die tweede hipotese, soos aangehaal in Portugese bronne, is hierdie mitiese verhaal gebaseer op die werklike lewe van Parameswara uit [[Palembang]]. Parameswara het onafhanklikheid van [[Majapahit]] verklaar en 'n Leeutroon bestyg. Nadat hy toe deur die [[Javane]] in ballingskap gedwing is, het hy beheer geneem oor Temasek. Hy het moontlik die gebied, in herinnering aan die troon waarvandaan hy verdryf is, herdoop in Singapura.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=C. M. Turnbull |title=A History of Modern Singapore, 1819–2005 |publisher=NUS Press |year=2009 |pages=21–22 |isbn=978-9971-69-430-2 |url=https://books.google.com/books?id=Y9yvBgAAQBAJ&amp;pg=PA22 |accessdate=5 Maart 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240305143058/https://books.google.com/books?id=Y9yvBgAAQBAJ&amp;pg=PA22#v=onepage&amp;q&amp;f=false |archive-date=5 Maart 2024 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Tydens die Japannese besetting is Singapoer hernoem in ''Syonan-to'' ([[Japannees]]: 昭 南, [[Hepburn-stelsel|Hepburn]]: ''Shōnan'') wat &quot;lig van die suide&quot; beteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Jean Abshire |title=The History of Singapore |year=2011 |publisher=ABC-CLIO |page=104 |isbn=978-0-313-37743-3 |url=https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&amp;pg=PA104 |accessdate=11 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000704/https://books.google.com/books?id=AHF59oExO80C&amp;pg=PA104 |archive-date=11 Februarie 2024 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author1=Kevin Blackburn |author2=Karl Hack |title=Did Singapore Have to Fall?: Churchill and the Impregnable Fortress |year=2004 |publisher=Routledge |isbn=978-0-203-40440-9 |page=132 |url=https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&amp;pg=PA132 |accessdate=11 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240211000739/https://books.google.com/books?id=TUC2qveu-b8C&amp;pg=PA132 |archive-date=11 Februarie 2024 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Vir Singapoer word soms die bynaam ''Garden City'' (&quot;Tuinstad&quot;) gebruik met verwysing na sy parke en boomryke strate.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite encyclopedia |author=Philip W. Goetz |title=Singapore |encyclopedia=The New Encyclopædia Britannica |location=Chicago |edition=15 |date=1991 |page=832 |isbn=978-0-85229-529-8 |bibcode=1991neb..book.....G}}&lt;/ref&gt; 'n Ander informele naam is ''Little Red Dot'' (&quot;klein rooi kolletjie&quot;), wat ingeburger het ná 'n artikel in die ''The Wall Street Journal Asia'' op 4 August 1998 waarvolgens die [[Indonesië|Indonesiese]] president B.J. Habibie Singapoer 'n rooi kolletjie op 'n kaart genoem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://edition.cnn.com/travel/article/singapore-50-reasons |title=50 reasons Singapore is the best city in the world |publisher=[[CNN]] |author=Charlotte Glennie, Mavis Ang, Gillian Rhys, Vidhu Aul, Nicholas Walton |date=7 Augustus 2015 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.economist.com/special-report/2015/07/16/a-little-red-dot-in-a-sea-of-green |title=A little red dot in a sea of green |publisher=[[The Economist]] |location=Londen |date=16 Julie 2015 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.thejakartapost.com/academia/2017/09/08/editorial-the-mighty-red-dot.html |title=Editorial: The mighty red dot |publisher=The Jakarta Post |date=8 September 2017 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |title=Habibie truly admired the 'Little Red Dot' |publisher=Today |date=20 September 2006}}&lt;/ref&gt;

== Geografie ==
[[Lêer:Changi beach.jpg|duimnael|Changi Beach Park, een van Singapoer se natuurgebiede]]
[[Lêer:Singapore Botanic Gardens Palm Valley.jpg|duimnael|Die Singapoer Botanic Gardens is die enigste tropiese tuin wat deur [[Unesco]] as [[wêrelderfenisgebied]] gelys is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://whc.unesco.org/en/list/1483 |title=Singapore Botanical Gardens |publisher=[[Unesco]] |accessdate=24 November 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191124114505/http://whc.unesco.org/en/list/1483 |archive-date=24 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;]]
Singapoer lê 137 kilometer noord van die [[ewenaar]] aan die suidpunt van die [[Maleise Skiereiland]]. Die Seestraat van Johor, wat deur die sogenaamde Causeway-brug met 'n lengte van 1,1 kilometer oorspan word, vorm die noordelike grens met Maleisië, terwyl die stadstaat in die suide deur die Seestraat van Singapoer van die buurland Indonesië geskei word.

Die hoofeiland Singapoer strek oor 'n afstand van 42 kilometer in 'n wes-oostelike rigting en slegs 23 kilometer in 'n noord-suidelike rigting. Die kuslyn het 'n totale lengte van 140 kilometer. Van die 63 kleiner eilande is slegs twintig permanent bewoon. Hier het Singapoer se olieraffinaderye ook petrochemiese aanlegte opgerig.

Vanweë die relatief klein landoppervlakte is sowat 55 persent van die stadsgebied bebou met woonstelblokke en huise, fabrieke, paaie en ander fasiliteite. Die natuurgebiede, wat 45 persent van die oppervlakte beslaan, bestaan hoofsaaklik uit moerasgebiede, bosreservate, parke en natuurbewaringsgebiede. Slegs drie persent hiervan word vir [[landbou]]doeleindes gebruik. Die verbouing van rubberbome (''Hevea brasiliensis'', of Para-rubberboom, 'n spesie inheems aan [[Brasilië]] en wat in die 19de eeu in Suidoos-Asië ingevoer is) was vroeër die ekonomiese basis van Singapoer, maar speel vandag geen noemenswaardige rol meer nie. Moderne agrobedrywe voorsien tans in Singapoer se behoefte aan vars landbouprodukte.

Singapoer se belangrikste landskapsvorme is klein heuwels (die hoogste hiervan, die Bukit Timah, bereik 'n hoogte van 164 meter bo [[seevlak]]) en valleie wat in die weste en suidweste diep ingekeepte ravyne vorm. Die kusgebiede bestaan hoofsaaklik uit vlaktes en plato's, met enkele steil rotswande op sommige plekke.

Oorspronklik was slegs die suide van Singapoer-eiland langs die oewers van die Singapoerrivier bewoon, terwyl die res van die land uit tropiese [[reënwoud]] bestaan het of vir landboudoeleindes gebruik is. Gedurende die 1960's het nuwe stadsbuurte veral as satellietstede met woonstelblokke buite die oorspronklike stadsgebied ontstaan.

Grootskaalse [[landwinning]] en die bou van damme het Singapoer se oorspronklike landskap drasties verander en talle nuwe stadsbuurte het in voormalige baaie ontstaan. Die grootste riviere van Singapoer is die Sungei Seletar en die Singapoerrivier wat met sy oewers en kaaie soos ''Boat Quay'' 'n gewilde bestemming vir inheemse en buitelandse besoekers geword het. Talle kleiner rivierlope is verskuif en vloei tans ondergronds. Hulle is dikwels van betonpype voorsien om stormwaterdreinering te vergemaklik.

Die drooglegging van die voormalige moeraseiland en sy ontwikkeling tot 'n gevorderde nywerheidsland is een van baie merkwaardige prestasies van die plaaslike bevolking.

== Klimaat ==
[[Lêer:Telok Ayer Green Park 3, Dec 05.JPG|duimnael|Middag-donderstorms is 'n gereelde verskynsel in Singapoer wat oor 'n tropiese reënwoudklimaat beskik]]
Singapoer het 'n tropiese [[reënwoud]]klimaat met hoë daaglikse temperature tussen 30 en 34&amp;nbsp;°C wat snags tot tussen 23 en 27&amp;nbsp;°C afkoel. [[Reën]]valle kom veral snags en vroeg soggens voor. Singapoer se tipiese swaar reënvalle gaan gewoonlik nie met 'n afkoeling van die lug gepaard nie, maar in die vogtige ekwatoriale klimaat met sy intensiewe sonstraling ervaar veral besoekers uit gematigde klimaatsones soos [[Noord-Amerika]] en [[Europa]] bewolking as 'n aangename afwisseling.

Die meeste reënvalle word tussen November en Januarie aangeteken, alhoewel die verskil teenoor die &quot;droër&quot; maande relatief klein is en swaar reën gewoonlik dwarsdeur die jaar voorkom. Die gemiddelde watertemperature is sowat 25&amp;nbsp;°C.

{{Tabel weergemiddeldes
| locatie = Singapoer
| bron = National Environment Agency (temp. 1929–1941 en 1948–2011, reënval 1869–2011, humiditeit 1929–1941 en 1948–2011, reëndae 1891–2011)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.nea.gov.sg/weather-climate/climate-information/weather-statistics |title=Weather Statistics |publisher=National Environment Agency (Singapoer) |accessdate=20 Augustus 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160820094300/http://www.nea.gov.sg/weather-climate/climate-information/weather-statistics |archive-date=20 Augustus 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; NOAA (net son, 1961–1990)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/TABLES/REG__V/SR/48698.TXT| title = Singapore/Changi Climate Normals 1961–1990| publisher = National Oceanic and Atmospheric Administration| accessdate = 1 Desember 2014}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- gemiddelde maandtemperatuur (°C) en gemiddelde neerslag per maand (mm) --&gt;
| jan_gem  = 26.0 | jan_gem_ns  = 243.2
| feb_gem  = 26.5 | feb_gem_ns  = 159.9
| mrt_gem  = 27.0 | mrt_gem_ns  = 185.7
| apr_gem  = 27.4 | apr_gem_ns  = 178.9
| mei_gem  = 27.7 | mei_gem_ns  = 171.3
| jun_gem  = 27.7 | jun_gem_ns  = 162.1
| jul_gem  = 27.4 | jul_gem_ns  = 158.7
| aug_gem  = 27.3 | aug_gem_ns  = 175.4
| sep_gem  = 27.2 | sep_gem_ns  = 169.2
| okt_gem  = 27.0 | okt_gem_ns  = 193.8
| nov_gem  = 26.5 | nov_gem_ns  = 256.9
| dec_gem  = 26.0 | dec_gem_ns  = 287.4
| jaar_gem = 26.98| jaar_gem_ns = 2,342.5
&lt;!-- gemiddelde minimum- en maksimumtemperatuur per maand (°C) --&gt;
| jan_gem_min  = 23.3 | jan_gem_max  = 30.1
| feb_gem_min  = 23.6 | feb_gem_max  = 31.2
| mrt_gem_min  = 23.9 | mrt_gem_max  = 31.6
| apr_gem_min  = 24.4 | apr_gem_max  = 31.7
| mei_gem_min  = 24.8 | mei_gem_max  = 31.6
| jun_gem_min  = 24.8 | jun_gem_max  = 31.3
| jul_gem_min  = 24.6 | jul_gem_max  = 30.9
| aug_gem_min  = 24.5 | aug_gem_max  = 30.9
| sep_gem_min  = 24.2 | sep_gem_max  = 30.9
| okt_gem_min  = 24.1 | okt_gem_max  = 31.1
| nov_gem_min  = 23.7 | nov_gem_max  = 30.6
| dec_gem_min  = 23.5 | dec_gem_max  = 30.0
| jaar_gem_min = 24.1 | jaar_gem_max = 31.0
&lt;!-- absolute minima en absolute maxima per maand (°C) --&gt;
| jan_a_min  = 19.4   | jan_a_max  = 34.3
| feb_a_min  = 19.7   | feb_a_max  = 35.2
| mrt_a_min  = 20.2   | mrt_a_max  = 36.0
| apr_a_min  = 20.7   | apr_a_max  = 35.8
| mei_a_min  = 21.2   | mei_a_max  = 35.4
| jun_a_min  = 20.8   | jun_a_max  = 35.0
| jul_a_min  = 19.7   | jul_a_max  = 34.0
| aug_a_min  = 20.2   | aug_a_max  = 34.2
| sep_a_min  = 20.7   | sep_a_max  = 34.3
| okt_a_min  = 20.6   | okt_a_max  = 34.6
| nov_a_min  = 21.1   | nov_a_max  = 34.2
| dec_a_min  = 20.6   | dec_a_max  = 33.8
| jaar_a_min = 19.4   | jaar_a_max = 36.0
&lt;!-- gemiddeld aantal sonure per dag --&gt;
| zujan = 172.4
| zufeb = 183.2
| zumrt = 192.7
| zuapr = 173.6
| zumei = 179.8
| zujun = 177.7
| zujul = 187.9
| zuaug = 180.6
| zusep = 156.2
| zuokt = 155.2
| zunov = 129.6
| zudec = 133.5
&lt;!-- gemiddeld aantal reëndae per maand --&gt;
| rdjan = 15
| rdfeb = 11
| rdmrt = 14
| rdapr = 15
| rdmei = 15
| rdjun = 13
| rdjul = 13
| rdaug = 14
| rdsep = 14
| rdokt = 16
| rdnov = 16
| rddec = 19
&lt;!-- gemiddelde humiditeit per maand --&gt;
| lvjan = 84.7
| lvfeb = 82.8
| lvmrt = 83.8
| lvapr = 84.8
| lvmei = 84.4
| lvjun = 83.0
| lvjul = 82.8
| lvaug = 83.0
| lvsep = 83.4
| lvokt = 84.1
| lvnov = 86.4
| lvdec = 86.9
}}

== Geskiedenis ==
=== Naam ===
[[Lêer:Sir stamford raffles statue singapore.jpg|duimnael|upright|Standbeeld van Thomas Stamford Raffles deur Thomas Woolner op die (vermeende) landingsplek]]
Die naam ''Singapoer'' is afkomstig uit [[Sanskrit]] en saamgestel uit Singha (सिंह, ''siṃha'', &quot;[[leeu]]“) en ''Pura'' (पुर, ''pura'', &quot;[[stad]]&quot;) wat &quot;leeustad&quot; beteken.

Volgens 'n legende het Sang Nila Utama, 'n prins uit [[Palembang]], die hoofstad van die destydse [[Srivijaya]]-ryk, in 1299 Singapoer bereik en die Koninkryk ''Singapura'' gestig. Ná sy aankoms het die prins in die digte [[reënwoud]] glo 'n leeu gesien – waarskynlik was dit egter 'n [[Maleise tier]], aangesien daar in die streek geen leeus was nie. Beïndruk van hierdie ontmoeting het hy dit as 'n goeie [[voorbode]] geïnterpreteer, besluit om die plek &quot;leeustad&quot; te noem en 'n nedersetting te stig. Singapoer se gelukbringer is sedert 1964 die [[Merlion]], 'n mitologiese wese met 'n leeukop en 'n vislyf.

=== Handelsplek ===
Die oudste verwysing na Singapoer dateer uit 3de-eeuse Chinese tekste. Die eiland was 'n buitepos van die Srivijaya-ryk op die eiland [[Soematra]]. Oorspronklik het Singapoer die [[Javaans]]e naam ''Temasek'' gehad. Nadat Temasek eers 'n beduidende handelsplek geword het, was dit later sy belangrikheid kwyt. Behalwe vir enkele argeologiese vondse het min uit dié tyd bewaar gebly.

Op 28 Januarie 1819 het Thomas Stamford Raffles, 'n handelsagent van die [[Britse Oos-Indiese Kompanjie]], Singapoer bereik en op 6 Februarie dieselfde jaar 'n Britse nedersetting gestig. Dié datum word as die geboorte van die moderne Singapoer beskou. Voorheen was die eiland slegs deur sowat 1000 Orang Laut bevolk wat as seenomade geleef het.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite book |author=Brigitte Borell |title=Singapur in vorkolonialer Zeit. Schriftliche Überlieferung und archäologische Zeugnisse. Eine Zwischenbilanz (= Abhandlungen für die Kunde des Morgenlandes |edition=53,2 |publisher=Ergon |location=Würzburg |year=2001 |ISBN=3-933563-95-X |pages=9–17}}&lt;/ref&gt; Tot in 1824 het die Kompanjie beslag gelê op die hele eiland wat hulle by die sultaan van Johor vir 60&amp;nbsp;000 [[Amerikaanse dollar]] en 'n jaarlikse pensioen van 24&amp;nbsp;000 Amerikaanse dollar gekoop het.

=== Britse Kroonkolonie ===
[[Lêer:Flag of Singapore (1946–1952).svg|duimnael|Vlag van die Britse Kroonkolonie Singapoer (1946–1962)]]
In 1826 het Singapoer deel geword van die Straits Settlements en in 1836 hul hoofstad. Op 1 April 1867 het die Straits Settlements deur nog gebiedsuitbreidings 'n Britse Kroonkolonie geword – waaronder ook Singapoer. Singapoer se belangrikheid as 'n houerhawe weens sy geografiese ligging langs die besige skeepsroetes tussen China en Europa het spoedig gegroei. In 1881 het Singapoer 'n bevolking van 172&amp;nbsp;993 gehad. Die destydse gesig van die stad en sy mense is op talle fotos deur Gustav Richard Lambert afgeneem.

[[Lêer:Singapore MKL Bd. 14 1890 (128649742).jpg|duimnael|'n Kaart van Singapoer aan die einde van die 19de eeu]]
Tydens die [[Tweede Wêreldoorlog]] het Japannese troepe [[Maleisië]] binnegeval en die eiland omsingel. Die ontoereikend voorbereide Britse, Australiese en Indiese soldate onder Arthur Percival kon ondanks hul numeriese oormag die stad nie verdedig nie. Hulle is deur die Japannese Keiserlike Leër in die Slag om Singapoer verslaan en het in Februarie 1942 oorgegee. Vervolgens het die Japannese Singapoer hernoem in ''Shōnan-tō'' (昭南島), kort vir ''Shōwa no jidai ni eta minami no shima'' (昭和の時代に得た南の島), &quot;eiland in die suide wat in die [[Hirohito|Showa-tydperk]] gewen is&quot; en het dit tot die Japannese oorgawe in September 1945 behou.

In 1945 het Singapoer weer onder Britse bewind gekom. Op 18 Julie 1947 het vroue die aktiewe en passiewe stemreg ontvang en kon hulle tydens die verkiesing vir die Wetgewende Raad 1948 vir die eerste keer stem.&lt;ref name=&quot;ipu-413525&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/SG/SG-LC01/elections/historical-data-on-women |title=New Parline: the IPU’s Open Data Platform (beta) |publisher=Interparlementêre Unie |date=18 Julie 1947 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

In 1959 het Singapoer 'n selfregerende Kroonkolonie geword, wat se regering na die 1959-verkiesings deur die [[Volksaksieparty]] (PAP) onder die eerste Eerste minister [[Lee Kuan Yew]] aangevoer is.

=== Onafhanklikheid ===
Ná 'n landswye stemming in 1962 het Singapoer saam met Malaya, Sabah en Sarawak 'n federasie gestig en gevolglik op 1 September 1963 onafhanklik van die [[Verenigde Koninkryk]] geword. In [[herfs]] 1964 het massiewe onluste tussen Chinese en nie-Chinese burgers uitgebreek. Ernstige ideologiese konflikte tussen die Singapoerse regering onder die PAP en die federale regering in [[Kuala Lumpur]], asook vrese aan die Maleise kant, dat die onluste ook oor die stadsgrense versprei, het op 7 Augustus 1965 Singapoer se uitsluiting uit die Federasie tot gevolg gehad. Twee dae later, op 9 Augustus 1965, het [[Maleisië]] as eerste land Singapoer se onafhanklikheid erken. Sedertdien is 9 Augustus Singapoer se nasionale dag. Met die onafhanklikheid in 1965 is die aktiewe en passiewe vrouestemreg bekragtig.&lt;ref name=&quot;ipu-413525&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} Mart Martin: ''The Almanac of Women and Minorities in World Politics.'' Westview Press Boulder, Colorado, 2000, bl. 341.&lt;/ref&gt;

Die jong en territoriaal ingeperkte land moes vir sy ekonomiese onafhanklikheid veg en het met probleme soos massawerkloosheid, 'n tekort aan behuising, landbougrond en grondstowwe soos [[ruolie]] te kampe gehad. [[Lee Kuan Yew]] het gedurende sy termyn as eerste minister van 1959 tot 1990 suksesvol die massawerkloosheid verminder, die lewenstandaard het verbeter en Singapoer se ekonomie gegroei. Dié ekonomiese opswaai het van Singapoer een van die vier sogenoemde [[Vier Asiatiese Tiere]] gemaak, saam met [[Hongkong]], die [[Republiek China]] en [[Suid-Korea]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |last1=Day |first1=Dong-Ching |title=Four Asian Tigers' Political and Economic Development Revisited 1998–2017: From the Perspective of National Identity |journal=Asian Journal of Interdisciplinary Research |date=2021 |volume=4 |issue=4 |pages=54–61 |doi=10.54392/ajir2147 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

Op 26 November 1990 het [[Goh Chok Tong]] die nuwe eerste minister geword. Tydens sy bewind het die land nuwe probleme in die gesig gestaar: In 1997 was daar 'n ekonomiese ineenstorting tydens die Asiatiese Krisis. In 2003 het die [[Aansteeklike siektes|aansteeklike siekte]] [[Ernstige akute respiratoriese sindroom|Ears]] die ekonomiese ontwikkeling gekniehalter; daarbenewens was daar die terreurbedreiging deur die Jemaah Islamiyah (JI). Op 12 Augustus 2004 is [[Lee Hsien Loong]], Lee Kuan Yew se oudste seun, deur die steeds PAP oorheersde parlement tot derde eerste minister van Singapoer verkies. Sedert 15 Mei 2024 dien [[Lawrence Wong]] as Singapoerse eerste minister.

== Politiek ==
[[Lêer:Tharman Shanmugaratnam Official photo 2023.tif|duimnael|links|upright|Tharman Shanmugaratnam dien sedert 2023 as president van Singapoer]]
[[Lêer:Istana (Singapore).jpg|duimnael|Die Istana is sowel die ampswoning en kantoor van die president as die werkkantoor van die eerste minister]]
[[Lêer:Singapore Parliament House and Supreme Court 20220222 182616.jpg|duimnael|Die Hooggeregshof (links) en die Parlementsgebou (regs), waar die Singapoerse parlement vergader]]
Singapoer is 'n parlementêre republiek gebaseer op die [[Westminster-stelsel]]. Die Grondwet van Singapoer is die land se hoogste wet en bepaal die struktuur en verantwoordelikheid van die regering. Die [[president]] is die staatshoof.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.pmo.gov.sg/The-Government |title=PMO &amp;#124; the Government |publisher=Kantoor van die Eerste Minister |date=8 Julie 2023 |accessdate=4 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230804090931/https://www.pmo.gov.sg/The-Government |archive-date=4 Augustus 2023 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |editor=Grace Morgan |title=A Guide to the Singapore Constitution |url=https://ink.library.smu.edu.sg/cgi/viewcontent.cgi?article=1006&amp;context=studentpub |publisher=Singapoerse Bestuuruniversiteit |pages=33–36 |date=2016 |accessdate=20 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191220093159/https://ink.library.smu.edu.sg/cgi/viewcontent.cgi?article=1006&amp;context=studentpub |archive-date=20 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die Singapoerse regering bestaan uit drie takke: die uitvoerende, die [[Wetgewer|wetgewende]] en die regsprekende gesag.

Die president word regstreeks deur die volk verkies vir 'n termyn van ses jaar met een moontlike herverkiesing. Die eerste minister word deur die president benoem en hy kies gewoonlik 'n parlementslid wat volgens sy mening die meeste ondersteuning in die parlement geniet. Vervolgens is die eerste minister meestal die partyleier van die party met die meeste parlementslede. Parlementslede word elke vyf jaar verkies (of vroeër as die parlement ontbind word).

Die ''People's Action Party'' (PAP) neem 'n dominante plek in die Singapoerse politiek in en het 'n groot meerderheid in elke verkiesing sedert selfregering in 1959 gewen. Die PAP, wat homself beskryf as pragmaties, het 'n sinkretiese ideologie wat vryemarkbeginsels, burgerlike [[nasionalisme]] en welvaart kombineer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |author=Kenneth Paul Tan |date=2007 |title=Singapore's National Day Rally speech: A site of ideological negotiation |url=http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00472330701408635 |journal=Journal of Contemporary Asia |volume=37 |issue=3 |pages=292–308 |doi=10.1080/00472330701408635 |s2cid=145405958 |issn=0047-2336 |via=tandfonline |accessdate=22 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231022143043/https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00472330701408635 |archive-date=22 Oktober 2023 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Khun Eng Kuah-Pearce |title=Rebuilding the Ancestral Village: Singaporeans in China |publisher=Hong Kong University Press |year=2011 |isbn=978-988-8053-66-7 |pages=37}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.nzbr.org.nz/documents/speeches/speeches-99/optimism_for_the_new-millennium.doc.htm |title=Optimism For the New Millennium |author=Roger Kerr |publisher=New Zealand Initiative |date=9 Desember 1999 |accessdate=7 Maart 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060307184005/http://www.nzbr.org.nz/documents/speeches/speeches-99/optimism_for_the_new-millennium.doc.htm |archive-date=7 Maart 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Ondanks beperkings op burgerlike vryhede geniet Singapoer onder die PAP 'n konstante ekonomiese groei en politieke stabiliteit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.freedomhouse.org/template.cfm?page=22&amp;year=2010&amp;country=7915 |title=Freedom in the World 2010 – Singapore |publisher=Freedom House |accessdate=7 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002407/http://www.freedomhouse.org/template.cfm?page=22&amp;year=2010&amp;country=7915 |archive-date=7 Januarie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die grootste opposisieparty is die gematig-linkse Arbeidersparty met agt parlementslede.

Singapoer is bekend vir sy streng wette en konserwatiewe standpunte oor misdaad; beide lyfstraf (met 'n kierie) en [[doodstraf]] (aan die [[galg]]) is behou as wettige strawwe.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1017.html#crime |title=Singapore country specific information |publisher=Amerikaanse Staatsdepartement |date=19 Maart 2010 |accessdate=30 Desember 2004 |archive-url=https://web.archive.org/web/20041230204937/http://travel.state.gov/travel/cis_pa_tw/cis/cis_1017.html |archive-date=30 Desember 2004 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit is slegs een van vier [[ontwikkelde land]]e wat die [[doodstraf]] oplê, die ander is [[Japan]], die [[Republiek China]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]].

Singapoer se buitelandse beleid fokus veral op sekerheid in [[Suidoos-Asië]] en omliggende gebiede. 'n Onderliggende beginsel is politieke en ekonomiese stabiliteit in die streek.&lt;ref name=&quot;DFAT&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://dfat.gov.au/geo/singapore/pages/singapore-country-brief.aspx |title=Singapore country brief |publisher=Departement van Buitelandse Sake en Handel |accessdate=8 Maart 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200308165300/https://www.dfat.gov.au/geo/singapore/Pages/singapore-country-brief.aspx |archive-date=8 Maart 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit het diplomatieke betrekkinge met meer as 180 soewereine lande.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.mfa.gov.sg/content/mfa/missions/singapore_mission/mission_locator.html |title=Singapore Missions Overseas |publisher=Ministerie van Buitelandse Sake |accessdate=15 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180315105110/https://www.mfa.gov.sg/content/mfa/missions/singapore_mission/mission_locator.html |archive-date=15 Maart 2018 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Singapoer was een van [[ASEAN]] se vyf stigtingslede&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.asean.org/64.htm |title=Overview |publisher=[[ASEAN]] |year=2009 |accessdate=9 Januarie 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080109233326/http://www.asean.org/64.htm |archive-date=9 Januarie 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en is 'n sterk voorstander van die ASEAN-vryhandelsgebied en die ASEAN-beleggingsgebied; dit is ook die setel van die [[APEC]]-sekretariaat.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/4ba73ec1-69e6-4951-b9ea-339878da2f6c |title=APEC is established |publisher=Nasionale Biblioteekraad |accessdate=4 Julie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180704130149/http://eresources.nlb.gov.sg/history/events/4ba73ec1-69e6-4951-b9ea-339878da2f6c |archive-date=4 Julie 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Oor die algemeen is die bilaterale betrekkinge met ander ASEAN-lede sterk; hoewel daar ook meningsverskille ontstaan het&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.asean.fta.govt.nz/singapore-foreign-relations |title=Australia – New Zealand Free Trade Agreement (AANZFTA) |publisher=Nieu-Seelandse regering |date=4 Desember 2008 |accessdate=2 Augustus 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090802111923/http://www.asean.fta.govt.nz/singapore-foreign-relations |archive-date=2 Augustus 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en die diplomatieke betrekkinge met die buurlande Indonesië en Maleisië soms gespanne is.&lt;ref name=&quot;Rocky&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/174284.stm |title=Malaysia and Singapore: A rocky relationship |publisher=[[BBC]] |author=Rob Gifford |date=18 September 1998 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; [[Seerowery]] in die [[Straat van Malakka]] is rede tot kommer vir al drie regerings.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2070.html |title=World Factbook&amp;nbsp;– Field Listing: International disputes |publisher=[[Central Intelligence Agency]] |accessdate=14 Mei 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110514215411/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2070.html |archive-date=14 Mei 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Noue ekonomiese bande bestaan met [[Broenei]] en die twee lande se geldeenhede is aan mekaar gekoppel en deur 'n geldeenheiduitruilbaarheidsooreenkoms tussen die twee lande is beide die Broenei-dollar en die [[Singapoer-dollar]] wettige geldeenhede in albei lande.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.mas.gov.sg/currency/currency-interchangeability-agreement-with-brunei.aspx |title=Currency Interchangeability Agreement – Brunei Notes and Coins |author=Reading Room |accessdate=28 Junie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170628004840/http://www.mas.gov.sg/Currency/Currency-Interchangeability-Agreement-with-Brunei.aspx |archive-date=28 Junie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.asean.fta.govt.nz/brunei-foreign-and-trade |title=Brunei Foreign and Trade Relations: ASEAN |publisher=Nieu-Seelandse Departement van Buitelandse Sake en Handel |date=14 Januarie 2009 |accessdate=8 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090908043151/http://asean.fta.govt.nz/brunei-foreign-and-trade/ |archive-date=8 September 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomie ==
=== Ekonomiese beleid ===
[[Lêer:Singapore Marina-Bay-Panorama-02.jpg|duimnael|Stadshorison van Singapoer se sakekern]]
Singapoer beskik oor 'n hoogs geïndustrialiseerde, grotendeels gedereguleerde [[vryemarkekonomie]] wat op die wêreldmark fokus en vry van [[korrupsie]] is. Die stadstaat strewe met sy ekonomiese beleid, wat onder meer tweesydige vryhandelsooreenkomste, die streeks- en wêreldwye integrasie van plaaslike ondernemings en belastingvoordele vir buitelandse maatskappye en vaklui insluit, na die voortgesette [[globalisering]] van sy ekonomie.

Singapoer se regering beywer hom in internasionale organisasies soos die [[Wêreldhandelsorganisasie]] (WHO), [[ASEAN]], [[APEC]] en ASEM vir ekonomiese liberalisering en ope markte vir goedere en dienste. Die land pleit vir [[multilateralisme]] volgens bepaalde reëls en die vorming van ope streeksgebonde handelsblokke. Singapoer is gevolglik een van die dryfkragte agter die ASEAN se vryhandelsone (Afta).

Tweesydige vryhandelsooreenkomste (Engels: ''free trade agreements'', ''FTA'') word as 'n instrument beskou wat die multilaterale ekonomiese beleid aanvul en sy toepassing bespoedig. FTAs is reeds met [[Nieu-Seeland]], [[Japan]], die [[Europese Vryhandelsvereniging]] (EFTA), [[Australië]], die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], [[Jordanië]], [[Indië]], [[Suid-Korea]] en [[Panama]] onderteken. Onderhandelinge vind tans met onder meer [[Kanada]], [[Meksiko]], [[Egipte]] en sedert die middel van 2007 met die [[Europese Unie]] plaas.

=== Ekonomiese sektore ===
[[Lêer:Downtown Singapore.jpg|duimnael|''Downtown Core'', Singapoer se sakekern]]
Die beduidendste ekonomiese bedrywe is die elektroniese en petroleumnywerhede, masjienbou en toerusting (veral boortoerusting vir die [[ruolie]]-ontginning), skeepsherstelwerk, biotegnologie en farmaseutiese nywerhede.

Die nywerheidsektor word veral deur [[multinasionaal|multinasionale]] maatskappye asook 'n aantal groot inheemse ondernemings oorheers. Die laasgenoemde ondernemings het nou bande met die plaaslike regering en word derhalwe ook ''government-linked companies (GLC)'' genoem. Die GLCs is veral by die energiebedryf, [[telekommunikasie]], mediabedryf, [[vervoer]] en 'n aantal [[nywerheid]]sektore soos byvoorbeeld inligtingstegnologie, skeepsbou en die wapenbedryf betrokke.

Singapoer fungeer as Suidoos-Asië se vernaamste sentrum vir logistiek, vervoer en finansies. Die land beplan ook om 'n leidende regionale rol ten opsigte van onderwys, die mediabedryf, gesondheid, regsbeskerming van outeursregte en internasionale arbitrasie te speel.&lt;ref name=&quot;aus&quot;&gt;{{de}} [http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Singapur/Wirtschaft.html ''Duitse Departement van Buitelandse Sake: Singapoer – Ekonomie''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080502142921/http://www.auswaertiges-amt.de/diplo/de/Laenderinformationen/Singapur/Wirtschaft.html |date=2 Mei 2008}}&lt;/ref&gt; Singapoer wil graag ook as 'n internasionale leier op die gebied van uitgesoekte spitstegnologieë soos halfgeleiers, inligtingstegnolgie, bio- en geentegnologie fungeer en bestee derhalwe groot bedrae aan onderwys, navorsing en tegnologie.

=== Ekonomiese situasie ===
[[Lêer:1 Singapore city skyline 2010 day panorama.jpg|duimnael|Singapoer se sakedistrik in 2010]]
Vanweë sy uitvoergerigte bedrywe is Singapoer se ekonomie afhanklik van die konjunktuursiklusse van die wêreldekonomie, maar veral dié van die Verenigde State, die [[Volksrepubliek China]] en Europa. Die plaaslike ekonomie het ná die Ears-krisis van die jaar 2003 danksy hoër uitvoere weer herstel en sterk gegroei. Die Volksrepubliek China se vinnige ekonomiese groei is tans die grootste uitdaging vir Singapoer se ekonomie en vereis 'n ekonomiese beleid wat op herstrukturering en die versekering van internasionale mededingendheid gemik is.

'''Groeikoers van die bruto geografiese produk (BGP)'''
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;3&quot; style=&quot;margin-left:1em&quot;
! 2004
! 2005
! 2006
! 2007
! 2010
! 2011
! 2012
|---- |- bgcolor=&quot;lightblue&quot;
! +8,4 %
! +6,4 %
! +7,9 %
! +7,7 %
! +14,5 %
! +4,9 %
! +1,3 %
|}

=== Vervoer ===
Singapoer beskik oor 'n [[moltrein]]stelsel met die amptelike benaming [[Mass Rapid Transit (Singapoer)|Mass Rapid Transit]] wat bestaan uit vier metrolyne en drie ligte spoorlyne. Die internasionale hooflughawe staan bekend as die [[Singapoer Changi Lughawe]] en die nasionale lugredery is [[Singapore Airlines]]. [[Scoot]] is 'n langafstand-[[laekostelugredery]] in besit van Singapore Airlines en [[Tigerair]] was 'n ander laekostelugredery wat in 2017 sy bedrywighede gestaak het.

=== Buitelandse handel ===
[[Lêer:Orchard Road light up Xmas 2005.JPG|duimnael|Kersfeesversierings in Orchard-straat. Danksy doeanevrye invoere lok Singapoer se winkelsentrums talle buitelandse toeriste]]
Die hoofsaaklike in- en uitvoere is masjiene en toerusting soos elektroniese komponente, ruolieprodukte en chemikalieë. Vanweë sy gunstige geografiese ligging en sy eersterangse hawegeriewe het Singapoer naas [[Hongkong]] tot die wêreld se beduidendste houerhawe ontwikkel.

Singapoer se buitelandse handel het in 2007 sowat 411 miljard € (4&amp;nbsp;870 miljard ZAR) beloop, terwyl sy amptelike buitelandse valutareserwes teen die einde van 2007 tot sowat 114 miljard € (1&amp;nbsp;351 miljard ZAR) gestyg het.&lt;ref name=&quot;aus&quot; /&gt; Die vernaamste handelsvennote is die Volksrepubliek China (insluitend Hongkong), Maleisië en die Verenigde State.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

Sowat 96 persent van alle invoere in Singapoer is doeanevry (met uitsondering van motors, petrol en [[sigaret]]te), terwyl invoertariewe met gemiddeld minder as een persent in vergelyking met ander lande uiters laag is. Invoerlisensies word slegs vir 'n beperkte aantal goedere benodig.

Singapoer se hoofsaaklike invoere uit [[Suid-Afrika]] sluit organiese chemikalieë, ruolie en ruolieprodukte, yster en staal, nieystermetale, metaalprodukte, groente en vrugte, anorganiese chemikalieë, metaalertse, skrootmetaal en papierprodukte in. Singapoer se uitvoere na Suid-Afrika bestaan hoofsaaklik uit telekommunikasietoerusting, masjiene, kantoormasjiene en [[rekenaar]]s, verwerkte goedere, [[plastiek]], onverwerkte [[rubber]], [[tekstiel]]e, [[koffie]] en [[spesery]]e.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.dfa.gov.za/foreign/bilateral/singapore.html ''Suid-Afrikaanse Departement van Buitelandse Sake: Bilaterale betrekkinge – Singapoer'']&lt;/ref&gt;

=== Handelsvennote ===
Singapoer se hoofuitvoervennote is Hongkong 13%, die Volksrepubliek China 11%, die Verenigde State 10%, Maleisië 9% en [[Suid-Korea]] 6% (in 2023). Singapoer se hoofuitvoere is [[Geïntegreerde stroombaan|geïntegreerde stroombane]], geraffineerde petroleum, [[Masjien|masjinerie]], [[Entstof|entstowwe]] en [[goud]]. Met weinig natuurlike hulpbronne om ekonomiese ontwikkeling te onderhou steun Singapoer op ander lande vir meeste van sy grondstowwe; die land voer dus 'n verskeidenheid goedere in. Die land se hoofinvoervennote is die Volksrepubliek China 15%, Maleisië 11%, die Republiek China 11%, die Verenigde State 10% en Suid-Korea 6% (ook in 2023). Singapoer se hoofinvoere is geïntegreerde stroombane, geraffineerde petroleum, [[ruolie]], goud, gasturbines en ander grondstowwe vir sy industrieë. Singapoer se algehele vyf grootste handelsvennote is Maleisië, die Verenigde State, die Volksrepubliek China (insluitend Hongkong), die Republiek China en Suid-Korea.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

== Demografie ==
=== Etniese groepe ===
[[Lêer:KITLV - 103763 - Chinese and Malaysian women at Singapore - circa 1890.tif|duimnael|'n Chinese (Oos-Asiaties), 'n Maleise (Suidoos-Asiaties) en 'n Indiese (Suid-Asiaties) vrou in Singapoer, ca. 1890. Om harmonie tussen die drie groepe te bevorder, word 'n unieke Groepeharmoniedag jaarliks op 21 Julie gevier.]]
In Singapoer se ontwikkeling het migrasie 'n sleutelrol ingeneem. Toe Singapoer se ekonomie gedurende die 19de eeu gegroei het, het baie Chinese, Indiese en Maleise arbeidsimmigrante hulle hulle gevestig. Die grootste deel van die land se tussenoorlogse bevolkingsgroei was te danke aan immigrasie. Tydens die Tweede Wêreldoorlog is migrasie vanweë die Japannese besetting gekniehalter. In die 1950's en 1960's was die beleid beperkend in 'n poging om werksgeleenthede vir inwoners te reserveer deur die inname van laaggeskoolde buitelandse werkers te verminder en eerder daarop te fokus om professionele en gespesialiseerde buitelanders persone te lok. Gevolglik het die buitelandse aandeel aan Singapoer se bevolking tot minder as 3% gedaal.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

Toe die land geïndustrialiseer het, is egter beperkings op die immigrasie van handwerkers gelig. Van die 1980's tot die 2000's het die buitelandse bevolking as gevolg van beleide wat daarop gemik was om buitelandse werkers van al die vaardigheidsvlakke te lok aanhou groei. Onlangs het die regering immigrasiebeleide ingestel wat op hoogs geskoolde werkers fokus. Geskoolde werkers word aangemoedig om te bly en hulle het die geleentheid om hulle as permanente inwoners of burgers te vestig. Die land plaas egter beperkings op on- en laer geskoolde werkers om te verseker dat hulle hulself nie vestig nie, onder andere word hulle verbied om hul gesinne saam te bring en van hulle werkgewers word vereis om 'n maandelikse buitelandse werkersheffing en sekuriteitsverband te betaal. Die land het ook al hoe meer aantreklik geword vir internasionale studente. Die buitelandse bevolking groei steeds vinnig; in 2015 was die buitelandse bevolkingsaandeel 46%. Terselfdertyd emigreer 'n groeiende aantal Singapoerese vir onderwys en werkservaring in hoogs geskoolde sektore soos finansies, inligtingstegnologie en medisyne. Die verskuiwings na die buiteland neem permanent toe.&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

Volgens 'n 2021-skatting is die grootste [[etniese groep]] Chinese (74,2%), gevolg deur [[Maleiers]] (13,7%), [[Indië]]rs (8,9%) en ander (3,2%). Die data is gebaseer op selfidentifikasie. Die bevolking word ingedeel is vier kategorieë: Chinese, Maleiers (waaronder inheemse Maleiers en Indonesiërs), Indiërs (waaronder Indiërs, Pakistani's, Bangladesji's of Sri Lankane) en ander etniese groepe (waaronder Eurasiërs, Kaukasiërs, [[Japannese]], Filipino's en [[Viëtnamese]].&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

=== Godsdienste ===
Volgens 'n 2014-ontleding deur die Pew Research Center is Singapoer die wêreld se mees godsdienstig diverse nasie en geen enkele godsdiens het 'n meerderheid nie. Volgens die 2020-sensus is [[Boeddhisme]] die godsdiens wat die meeste beoefen word (31,1%), gevolg deur die [[Christendom]] (18,9%), [[Islam]] (15,6%), [[Taoïsme]] (8,8%), [[Hindoeïsme]] (5%), ander godsdienste (0,6%) en ongebondes (20%).&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

=== Tale ===
[[Lêer:Danger sign in Singapore 2.jpg|duimnael|'n Konstruksiegevaarteken in Singapoer se vier ampstale Engels, Chinees (Mandaryns), Maleis en Tamil]]
Singapoer het vier [[Amptelike taal|amptelike tale]]: [[Chinees]], [[Engels]], [[Maleis]] en [[Tamil]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://sso.agc.gov.sg/Act/RSIA1965 |title=Republic of Singapore Independence Act 1965 |publisher=Singapore Statutes Online |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Volgens die 2020-sensus is die mees gebruikte tale ook die vier ampstale: Engels (48,3%), [[Mandaryns]] (29,9%), Maleis (9,2%), Tamil (2,5%) en ander (1,4%). Daarbenewens word ander [[Chinees|Chinese]] [[dialek]]te gebesig (waaronder [[Hokkien]], [[Kantonees]], Teochew en [[Hakka]]; 8,7%).&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;

Engels is die [[lingua franca]] en die hooftaal in die ekonomie, regering, wetgewing en onderwys. Die Singapoerse Grondwet en al die regeringswetgewing is geskryf in Engels, en tolke word vereis wanneer 'n ander taal as Engels in die Singapoerse howe gebruik word. Die owerhede se werkstaal is Engels, terwyl enige amptelike dokument in 'n nie-Engelse ampstaal soos Maleis, Mandaryns of Tamil gewoonlik in Engels vertaal word om vir gebruik aanvaar te word.

Maleis is ná onafhanklikwording van die Verenigde Koninkryk in die 1960's deur die Singapoerse regering as nasionale taal aangewys om wrywing met Singapoer se Maleis-sprekende buurlande Indonesië en Maleisië te voorkom.&lt;ref&gt;{{en}}{{cite book |author=Lee Kuan Yew |title=From third world to first: The Singapore story, 1965–2000 |publisher=Marshall Cavendish International Asia |year=2012}}&lt;/ref&gt; Dit vervul 'n meer simboliese as 'n funksionele doel. Dit word gebruik in die volkslied ''[[Majulah Singapura]]'', in aanhalings van Singapoerse ordes, dekorasies en medaljes en in militêre bevele. Singapoerse Maleis word amptelik in die Latynsgebaseerde Rumi-skrif geskryf, hoewel sommige Singapoerse Maleiers ook die Arabies-gebaseerde Jawi-skrif aanleer. Jawi word as 'n etniese skrif vir Singaporese identiteitskaarte gebruik.

Singapoerese is meestal tweetalig, gewoonlik met Engels as hul algemene taal en hul [[moedertaal]] as 'n [[tweede taal]] wat in skole onderrig word om elke individu se etniese identiteit en waardes te behou. Volgens die 2020-sensus is Engels die belangrikste huistaal, gebruik deur 48,3% van die bevolking, gevolg deur Mandaryns met 29,9%. Byna 'n halfmiljoen praat ander voorvaderlike suidelike variëteite van Chinees, veral Hokkien, Teochew en Kantonees as hul moedertaal, hoewel die gebruik daarvan afneem ten gunste van Mandaryns of Engels. Singapoerse Chinese karakters word in [[Vereenvoudigde Chinese karakters]] geskryf.

== Kuns en kultuur ==
[[Lêer:Sri Mariamman Temple Singapore 3 amk.jpg|duimnael|links|Die Sri Mariamman-tempel is Singapoer se oudste Hindoetempel en is in 1827 gebou]]
Ondanks sy klein oppervlakte het Singapoer 'n groot diversiteit aan tale, godsdienste en kulture.&lt;ref name=&quot;singapore21&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.singapore21.org.sg/speeches_050599.html |title=Speech by Prime Minister Goh Chok Tong on Singapore 21 Debate in Parliament |publisher=Singapore21 |date=5 Mei 1999 |accessdate=10 Februarie 2001 |archive-url=https://web.archive.org/web/20010210223621/http://www.singapore21.org.sg/speeches_050599.html |archive-date=10 Februarie 2001 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die voormalige eerste ministers van Singapoer, Lee Kuan Yew en Goh Chok Tong, het verduidelik dat Singapoer nie by die tradisionele beskrywing van 'n nasie pas nie en dit as 'n samelewing in oorgang beskryf en na die feit verwys dat nie almal dieselfde taal praat nie, dieselfde godsdiens beoefen nie en nie dieselfde gedrag deel nie.&lt;ref name=&quot;singapore21&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/443304/1/.html |title=MM Lee says Singapore needs to do more to achieve nationhood |publisher=Channel NewsAsia |location=Singapore |date=5 Mei 2009 |accessdate=30 Junie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170630175421/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/443304/1/.html |archive-date=30 Junie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Singapoerese wat Engels as hul moedertaal praat oriënteer hulle meer aan die [[Weste]]rse kultuur (gepaard met die [[Christendom]] of [[Sekularisme]]),&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |author=Robbie B. H. Goh |title=Christian identities in Singapore: religion, race and culture between state controls and transnational flows |journal=Journal of Cultural Geography |year=2009 |volume=26 |pages=1–23 |publisher=Routledge |doi=10.1080/08873630802617135 |s2cid=144728013 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt; terwyl diegene met Chinees as hul moedertaal meestal oriënteer aan die Chinese kultuur wat verband hou met die Chinese volksgeloof, [[Boeddhisme]], [[Taoïsme]] en [[Konfusianisme]]. Maleis-sprekende Singapoerese oriënteer hulle meestal aan die Maleise kultuur wat self nou verwant is aan die [[Islam]]itiese kultuur.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite journal |author=Sharon Siddique |title=Some Aspects of Malay-Muslim Ethnicity in Peninsular Malaysia |journal=Contemporary Southeast Asia |year=1981 |volume=3 |issue=1 |pages=76–87 |jstor=25797648 |doi=10.1355/CS3-1E}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://yaleglobal.yale.edu/content/bit-malay-culture-now-vanishing-under-muslim-rules |title=Bit of Malay Culture Is Now Vanishing Under Muslim Rules |publisher=[[Yale-universiteit]] |author=Chris Prystay |accessdate=17 November 2018}}&lt;/ref&gt; Tamil-sprekende Singapoerese oriënteer hulle meestal aan die Tamil-kultuur wat verband hou met die Hindoe-kultuur van [[Indië]] en [[Sri Lanka]]. Groeps- en godsdiensharmonie word beskou as 'n deurslaggewende deel van Singapoer se sukses en het 'n rol gespeel in die bou van 'n Singapoerse identiteit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.singaporeunited.sg/cep/index.php/web/Our-News/PM-Lee-on-racial-and-religious-issues-National-Day-Rally-2009 |title=PM Lee on racial and religious issues (National Day Rally 2009) |publisher=Singapore United |date=16 Augustus 2009 |accessdate=20 Februarie 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100220195750/http://www.singaporeunited.sg/cep/index.php/web/Our-News/PM-Lee-on-racial-and-religious-issues-National-Day-Rally-2009 |archive-date=20 Februarie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://yaleglobal.yale.edu/content/bit-malay-culture-now-vanishing-under-muslim-rules |title=Bit of Malay Culture Is Now Vanishing Under Muslim Rules |publisher=[[Yale-universiteit]] |author=Chris Prystay |accessdate=17 November 2018}}&lt;/ref&gt;

=== Letterkunde ===
[[Lêer:National Gallery 2 (31322988764).jpg|duimnael|Die Singapoerse Nasionale Galery bevat die wêreld se grootste openbare versameling van Singapoerse en Suidoos-Asiatiese kuns]]
Singapoerse letterkunde bestaan as 't ware uit vier onder-letterkundes pleks van een wat verdeel is in die vier ampstale: Engels, Maleis, Mandaryns en Tamil. Baie betekenisvolle werke is vertaal en bespreek in publikasies soos die letterkundige joernaal ''Singa'', wat verskyn het in die 1980's en 1990's met redakteurs soos Edwin Thumboo en Koh Buck Song, sowel as in meertalige [[bloemlesing]]s soos ''Rhythms: A Singaporean Millennial Anthology Of Poetry'' (2000), waarin elke gedig drie keer vertaal is. 'n Aantal Singapoerse skrywers soos Tan Swie Hian en Kuo Pao Kun het werke in meer as een taal geskryf.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/arts/poet-feature-singapores-unique-language-in-literature |title=Singapore Writers Festival: Feature Singapore's unique language in literature, says poet |publisher=The Straits Times |author=Wen Li Toh |date=5 November 2018 |accessdate=27 Augustus 2019 }}{{Dooie skakel|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www3.ntu.edu.sg/home/kbolton/pdf/(2014)%20Bolton%20and%20Ng.pdf |title=The dynamics of multilingualism in contemporary Singapore |publisher=Wiley-Blackwell |accessdate=28 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180328194001/http://www3.ntu.edu.sg/home/kbolton/pdf/(2014)%20Bolton%20and%20Ng.pdf |archive-date=28 Maart 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Musiek ===
Singapoer het 'n uiteenlopende [[musiek]]kultuur wat strek van [[Popmusiek|pop-]] en [[Rockmusiek|rock]] oor folk tot [[klassieke musiek]]. Westerse klassieke musiek speel 'n beduidende rol in die kultuurlewe van Singapoer en die [[Singapoer Simfonieorkes]] (SSO) is in 1979 gestig. Van die ander vername Westerse orkeste in Singapore sluit in die [[Singapoer Nasionale Jeugorkes]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.moe.gov.sg/snyo/ |title=Singapore National Youth Orchestra |publisher=Departement van Onderwys |accessdate=9 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141009101537/http://www.moe.gov.sg/snyo/ |archive-date=9 Oktober 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en die gemeenskapsgebaseerde [[Braddell Heights Simfonieorkes]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.timeoutsingapore.com/music/feature/adrian-tan-new-music-director-braddell-heights-symphony-orchestra |title=Music director Adrian Tan ushers in new era for Braddell Heights Symphony Orchestra |publisher=Time Out Singapore |author=Steven Ang |accessdate=6 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006150746/http://www.timeoutsingapore.com/music/feature/adrian-tan-new-music-director-braddell-heights-symphony-orchestra |archive-date=6 Oktober 2014 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Daar is ook baie orkeste en ensembles by hoërskole en juniorkolleges. Baie gemeenskappe beskik oor hul eie verskillende etniese musiektradisies: Chinees, Maleis, Indies en Eurasies. Met sy tradisionele vorme van musiek en verskeie moderne musiekstyle is die samesmelting van verskillende vorme verantwoordelik vir die land se musikale diversiteit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Lee Tong Soon |editor1=Terry Miller |editor2=Sean Williams |title=The Garland Handbook of Southeast Asian Music |chapter=Singapore |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-96075-5 |year=2008}}&lt;/ref&gt; Die land se lewendige stedelike musiektoneel het dit 'n streeksentrum gemaak vir internasionale optredes en feeste.

=== Kookkuns ===
[[Lêer:Hainanese Chicken Rice.jpg|duimnael|Hainanese hoenderrys word as Singapoer se nasionale gereg beskou]]
Singapoer beskik ook oor 'n uiteenlopende kookkuns wat bekend staan vir sy kombinasie van gerief, verskeidenheid, gehalte en prys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author1=David Y.H. Wu |author2=Chee Beng Tan |title=Changing Chinese foodways in Asia |publisher=Chinese University Press |location=Hongkong |year=2001 |isbn=978-962-201-914-0 |pages=161 ff |url=https://books.google.com/books?id=p5Mw_WTLhiYC&amp;dq=singapore*+cuisine&amp;pg=PA161 |accessdate=27 Februarie 2011}}&lt;/ref&gt; Plaaslike voedselitems hou oor die algemeen verband met 'n spesifieke etnisiteit – Chinees, Maleis en Indies; maar die diversiteit kookkuns het verder toegeneem deur die vermenging van verskillende style (byvoorbeeld die Peranakan-kookkuns, 'n mengsel van Chinese en Maleise kookkuns). Smoussentrums is 'n voorbeeld van kulturele diversiteit, aangesien tradisionele Maleise smousstalletjies ook Tamilkos verkoop. Hainanese hoenderrys, gebaseer op die Hainanese gereg Wenchang-hoender, word as Singapoer se nasionale gereg beskou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/travel/article/20151105-the-singapore-dish-worth-a-15-hour-flight |title=The dish worth a 15-hour flight |publisher=[[BBC]] |author=David Farley |date=25 Februarie 2022 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://travel.cnn.com/singapore/none/40-singapore-foods-we-cant-live-without-810208/ |title=40 Singapore foods we can't live without |publisher=[[CNN]] |author=Catherine Ling |accessdate=19 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121119235745/http://travel.cnn.com/singapore/none/40-singapore-foods-we-cant-live-without-810208/ |archive-date=19 November 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Sport ===
[[Lêer:Joseph Schooling Kazan 2015.jpg|upright|duimnael|links|Joseph Schooling is 'n goudmedaljewenner en Olimpiese rekordhouer tydens die [[Olimpiese Somerspele 2016]] se 100&amp;nbsp;m-vlinderswem.&lt;ref name=&quot;Schooling-Rio&quot; /&gt;]]
[[Lêer:Cricket match and Marina Bay Sands Hotel in Singapore.jpg|duimnael|'n [[Krieket]]wedstryd met spelers van die krieketklub in Padangpark met die ''Marina Bays Sands Hotel'' op die agtergrond, soos gesien van die Singapoerse Nasionale Galery]]
[[Lêer:Seating at Singapore National Stadium.jpg|duimnael|Singapoer se [[Nasionale Stadion, Singapoer|Nasionale Stadion]] is 'n veeldoelige stadion en word onder meer vir [[sokker]] en [[rugby]] gebruik]]
Die meeste en gewildste [[sport]]soorte wat in Singapoer beoefen word, het hul oorsprong in die [[Verenigde Koninkryk]] en tydens die Britse koloniale tydperk in Singapoer gevestig. Die ontwikkeling van privaat sport- en ontspanningsklubs is tydens die 19de-eeuse koloniale Singapoer begin. Van die klubs wat gedurende hierdie tydperk gestig is, sluit in die Krieketklub, die Singapoerse Ontspanningsklub, die Singapoerse Swemklub en die Hollandse klub.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.sportsingapore.gov.sg/sports-education/history-of-singapore-sports |title=History of Singapore Sports |publisher=Sport Singapore |accessdate=6 Julie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706161703/https://www.sportsingapore.gov.sg/sports-education/history-of-singapore-sports |archive-date=6 Julie 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

[[Watersport]]soorte is van die gewildste sport in Singapoer. Tydens die [[Olimpiese Somerspele 2016]] in [[Rio de Janeiro]] het Joseph Schooling Singapoer se eerste goue medalje ingepalm, nadat hy die 100&amp;nbsp;m-vlinderswem met 'n nuwe Olimpiese rekord van 50,39 sekondes gewen het.&lt;ref name=&quot;Schooling-Rio&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2016/aug/13/michael-phelps-taught-a-lesson-for-once-by-singapores-joseph-schooling |title=Michael Phelps taught a lesson for once – by Joseph Schooling {{!}} Andy Bull |publisher=[[The Guardian]] |date=13 Augustus 2016 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Singapoer was ook in die item van [[seilvaart]] op internasionale vlak suksesvol en hul ''Optimist''-span word as een van die suksesvolstes wêreldwyd beskou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.asiaone.com/singapore/sailing-spore-retain-world-team-title |title=Sailing: S'pore retain world team title |date=24 Julie 2013 |accessdate=28 Augustus 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.tnp.sg/sports/team-singapore/singapore-sailing-needs-trailblazer |title=Singapore sailing needs a trailblazer |date=8 Mei 2017 |accessdate=28 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190828044147/https://www.tnp.sg/sports/team-singapore/singapore-sailing-needs-trailblazer |archive-date=28 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Ondanks sy klein oppervlakte oorheers die land swemitems op die Suidoos-Asiatiese Spele. In 2025 het Singapoer die 22ste Swemwêreldkampioenskap gehuisves, maar geen medalje ingepalm nie. Sy [[waterpolo]]mansspan het tydens die Suidoos-Asiatiese Spele 2017 sy 27ste goue medalje gewen en Singapoer se langste wenstreep in sport voortgesit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.straitstimes.com/sport/sea-games-singapore-win-mens-27th-water-polo-gold-to-keep-countrys-longest-sporting-streak |title=SEA Games: Singapore capture men's 27th water polo gold to keep country's longest sports winning streak alive |publisher=The Straits Times |author=Nicole Chia |date=20 Augustus 2017 |accessdate=17 Augustus 2018}}&lt;/ref&gt; Singapoer het die eerste Olimpiese Jeugspele 2010 aangebied, waaraan 3&amp;nbsp;600 atlete uit 204 lande in 26 sportsoorte deelgeneem het.&lt;ref name=&quot;Singapore to host first edition of the Youth Olympic Games in 2010&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.olympic.org/uk/news/media_centre/press_release_uk.asp?release=2492 |title=Singapore to host first edition of the Youth Olympic Games in 2010 |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |date=21 Februarie 2008 |accessdate=11 Maart 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090311003132/http://www.olympic.org/uk/news/media_centre/press_release_uk.asp?release=2492 |archive-date=11 Maart 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die eiland is die tuiste van die ONE-kampioenskap, die grootste [[MMA]]-toernooi in Asië.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.chicagotribune.com/news/ct-xpm-2013-03-11-sns-rt-mixed-martial-artsonefc-pixl3n0c308o-20130310-story.html |title=Mixed martial arts-ONE FC returning to Manila in May |publisher=Chicago Tribune}}&lt;/ref&gt; Singapoer se [[tafeltennis]]vrouespan het tydens die [[Olimpiese Somerspele 2008]] in [[Beijing]] met die silwermedalje weggestap.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/368387/1/.html |title=Olympics: First medal in 48 years for Singapore |publisher=Channel NewsAsia |author=ir |accessdate=22 November 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081122051939/http://www.channelnewsasia.com/stories/singaporelocalnews/view/368387/1/.html |archive-date=22 November 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.straitstimes.com/sport/table-tennis-end-of-era-for-singapore-women-paddlers |title=Table tennis: End of era for Singapore women paddlers |date=5 Maart 2016 |accessdate=28 Augustus 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190828042423/https://www.straitstimes.com/sport/table-tennis-end-of-era-for-singapore-women-paddlers |archive-date=28 Augustus 2019 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Hulle het in 2010 wêreldkampioen geword, toe hulle die Volksrepubliek China tydens die Tafeltenniswêreldkampioenskap in [[Rusland]] verslaan en sodoende die Chinese wenstreep van 19 jaar beëindig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.todayonline.com/Hotnews/EDC100531-0000074/World-champs! |title=World champs!: S'pore beat favourites China in World Team Table Tennis C'ships |publisher=Today |date=31 Mei 2010 |accessdate=1 Junie 2010 |page=1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100601183945/http://www.todayonline.com/Hotnews/EDC100531-0000074/World-champs! |archive-date=1 Junie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die [[gewigoptel]]ler Tan Howe Liang was Singapoer se eerste Olimpiese medaljewenner, nadat hy tydens die [[Olimpiese Somerspele 1960]] in [[Rome]] 'n silwermedalje gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_635_2005-01-10.html |title=Tan Howe Liang |publisher=National Library Board |accessdate=28 Augustus 2019}}&lt;/ref&gt;

Singapoer se [[sokker]]liga, die Singapoer Premierliga, is in 1996 as die S.League gestig en bestaan uit nege klubs, insluitende twee buitelandse spanne.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.sleague.com/competitions/s-league/overview |title=S.League.com – Overview |publisher=S.League |year=2016 |accessdate=22 Augustus 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130822234311/http://www.sleague.com/competitions/s-league/overview |archive-date=22 Augustus 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.straitstimes.com/sport/football/football-goodbye-s-league-welcome-singapore-premier-league |title=Football: Goodbye S-League, welcome Singapore Premier League |publisher=The Straits Times |date=21 Maart 2018 |accessdate=21 Maart 2018}}&lt;/ref&gt; Die Singapore Slingers, voorheen die Hunter Pirates in die Australiese Nasionale Basketballiga, is een van die oorspronklike spanne in die ASEAN-basketballiga wat in Oktober 2009 gestig is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.fiba.com/pages/eng/fc/news/lateNews/arti.asp?newsid=29263 |title=ASEAN Basketball League takes off |publisher=FIBA Asia |date=20 Januarie 2009 |accessdate=16 Augustus 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090816082403/http://www.fiba.com/pages/eng/fc/news/lateNews/arti.asp?newsid=29263 |archive-date=16 Augustus 2009 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Kranji Racecourse word deur die Singapoer Turfklub bestuur en huisves verskeie ontmoetings elke week, insluitende internasionale wedrenne — waaronder die Singapore Airlines Internasionale Beker.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://eresources.nlb.gov.sg/INFOPEDIA/articles/SIP_136_2004-12-30.html |title=Singapore Turf Club |publisher=National Library Board |accessdate=28 Augustus 2019}}&lt;/ref&gt;

Sedert 2008 huisves Singapoer 'n [[Formule Een]]-wedren, die [[Singapoerse Grand Prix]] op die [[Marinabaai Straatrenbaan]]. Dit was die eerste F1-nagwedren,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.formula1.com/news/6063.html |title=Singapore confirms 2008 night race |publisher=[[Formule Een]] |date=11 Mei 2007 |accessdate=13 Junie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070613015932/http://www.formula1.com/news/6063.html |archive-date=13 Junie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en die eerste F1-straatwedren in Asië.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.formula1.com/news/headlines/2007/11/7101.html |title=SingTel to sponsor first Singapore Grand Prix |publisher=[[Formule Een]] |date=16 November 2007 |accessdate=18 November 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071118105330/http://www.formula1.com/news/headlines/2007/11/7101.html |archive-date=18 November 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sedertdien vorm dit 'n belangrike deel van die F1-kalender.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.todayonline.com/sports/big-read-keep-roaring-spore-f1-needs-raise-its-game |title=The Big Read: To keep roaring for S’pore, F1 needs to raise its game |publisher=Today |author=Low Lin Fhoong |location=Singapoer |date=22 September 2017 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

[[Rugby]] is in die laat 19de eeu na die Britse kolonie Singapoer saamgebring. Dié sport het sedert die begin van die 20ste eeu 'n bestendige teenwoordigheid gehad, toe die Malay-beker tussen Singapoer en Maleisië begin beslis is, een van die oudste rugbytoernooie wêreldwyd.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Bath, Richard |title=The Complete Book of Rugby |publisher=Seven Oaks Ltd |year=1997 |isbn=1-86200-013-1 |pages=71}}&lt;/ref&gt; Singapoer huisves op die [[Nasionale Stadion, Singapoer|Nasionale Stadion]] die Singapore Sevens, 'n jaarlikse [[sewesrugby]]toernooi.

[[Krieket]] is soos die meeste ander sportsoorte gedurende die Britse koloniale tydperk na Singapoer saamgebring. Die [[Singapoerse nasionale krieketspan]] is tans een van Asië se sterkste spanne buite die [[Internasionale Krieketraad]] se [[Internasionale eendagwedstryd]]-lande en hulle het in Maart 2020 die 20ste plek op die IKR se T20I-wêreldranglys beklee, hul beste plek ooit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.straitstimes.com/sport/singapore-rise-to-world-top-20-in-t20-rankings |title=Cricket: Singapore rise to world top 20 in T20 rankings |publisher=The Straits Times |date=8 Maart 2020 |accessdate=27 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
; Algemeen
----
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Singapore|title=Singapore|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=27 Julie 2025}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/singapore/|title=Singapore|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=27 Julie 2025}}

; Geskiedenis
----
* {{en}} {{cite book |author=Michael D. Barr |title=Singapore: A Modern History |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2018 |ISBN=978-1-78673-527-0}}
* {{de}} {{cite book |author=Brigitte Borell |title=Singapur in vorkolonialer Zeit. Schriftliche Überlieferung und archäologische Zeugnisse. Eine Zwischenbilanz (= Abhandlungen für die Kunde des Morgenlandes |edition=53,2 |publisher=Ergon |location=Würzburg |year=2001 |ISBN=3-933563-95-X}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Singapore|Singapoer}}
* {{en}} {{Wikivoyage|Singapore|Singapoer}}
* {{en}} {{ms}} {{ta}} {{zh}} [https://www.gov.sg/ Amptelike webwerf van die Singapoerse regering]

{{Geografiese ligging
| Senter = {{vlagland|Singapoer}}
| Noord = {{vlagland|Maleisië}}
| Noordoos = {{vlagland|Maleisië}}
| Oos = [[Suid-Chinese See]]
| Suidoos = {{vlagland|Indonesië}}
| Suid = {{vlagland|Indonesië}}
| Suidwes = {{vlagland|Indonesië}}
| Wes = [[Straat van Malakka]]
| Noordwes = {{vlagland|Maleisië}}
}}

{{Lande van Asië}}
{{Hoofstede in Asië}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Britse Statebond]]
[[Kategorie:Kusstede]]
[[Kategorie:Singapoer| ]]
[[Kategorie:Voormalige Britse kolonies]]</text>
      <sha1>ckkdyzdvqj2r3wzatl4bfg9lgypq3nv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sowjetunie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4085</id>
    <revision>
      <id>2912636</id>
      <parentid>2905675</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:25:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="123559" sha1="0gcv4jamjnztqfu1j5j64fn9ce1f5ia" xml:space="preserve">{{Infoboks Voormalige Land
|native_name = 
|conventional_long_name = Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke&lt;br /&gt;&lt;small&gt;Союз Советских &lt;br /&gt;Социалистических Республик&lt;br /&gt;Sojoez Sowjetskich &lt;br /&gt;Sotsialistitsjeskich Respoeblik&lt;/small&gt;
|common_name = Sowjetunie
|continent=Eurasië
|region1=Noord-Asië
|region2=Oos-Europa
|country=Rusland
|era=20ste eeu
|status=State unie
|year_start = 1922
|year_end = 1991
|date_start = 30 Desember
|date_end = 26 Desember
|event_start = Stigting
|event_end = Ontbinding
|p1 = Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek
|flag_p1 = Flag RSFSR 1918.svg
|p2 = Transkaukasiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek
|flag_p2 = Flag of the Transcaucasian SFSR.svg
|p3 = Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubliek
|flag_p3 = Flag of the Ukrainian SSR (1927-1937).svg
|p4 = Wit-Russiese Sosialistiese Sowjetrepubliek
|flag_p4 = Flag of Byelorussian SSR (1919-1927).gif
|s1 = Armenië
|flag_s1 = Flag of Armenia.svg
|s2 = Azerbeidjan
|flag_s2 = Flag of Azerbaijan.svg
|s3 = Estland
|flag_s3 = Flag of Estonia.svg
|s4 = Georgië
|flag_s4 = Flag of Georgia (1990-2004).svg
|s5 = Kasakstan
|flag_s5 = Flag of Kazakhstan.svg
|s6 = Kirgisië
|flag_s6 = Flag of Kyrgyz SSR.svg
|s7 = Letland
|flag_s7 = Flag of Latvia.svg
|s8 = Litaue
|flag_s8 = Flag of Lithuania 1989-2004.svg
|s9 = Moldowa
|flag_s9 = Flag of Moldova.svg
|s10 = Oekraïne
|flag_s10 = Flag of Ukraine.svg
|s11 = Oesbekistan
|flag_s11 = Flag of Uzbekistan.svg
|s12 = Rusland
|flag_s12 = Flag of Russia 1991-1993.svg
|s13 = Tadjikistan
|flag_s13 = Flag of Tajik SSR.svg
|s14 = Turkmenistan
|flag_s14 = Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1974–1991), Flag of Turkmenistan (1991–1992).svg
|s15 = Wit-Rusland
|flag_s15 = Flag of Belarus (1991-1995).svg
|image_flag = Flag of the Soviet Union.svg
|image_coat = State Emblem of the Soviet Union.svg
|image_map = Union of Soviet Socialist Republics (orthographic projection).svg
|image_map_caption = Die Sowjetunie op sy grootste tydens die [[Koue Oorlog]]
|national_motto = Пролетарии всех стран, соединяйтесь!&lt;br /&gt;''Proletarii fsech stran, sojedinjaites'!''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Russies]] vir: &quot;Werkers van die wêreld, verenig!&quot;)&lt;/small&gt;
|national_anthem = ''[[Die Internasionale]]'' &lt;small&gt;(1922–1944)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:Internationale orchestral arrangement.ogg]]&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;[[Volkslied van die Sowjetunie|Госуда́рственный гимн Сове́тского Сою́за]] &lt;small&gt;(1944–1991)&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:Soviet Anthem Instrumental 1955.ogg]]&lt;/center&gt;&lt;small&gt;([[Transliterasie|tr.]]: ''Gosoedarstwenni gimn Sowjetskowo Sojoeza'')&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''([[Russies]] vir: &quot;Volkslied van die Sowjetunie&quot;)''&lt;/small&gt;
|capital = [[Moskou]]
|common_languages = [[Russies]]
|government_type = Republiek
|title_leader = Staatshoof
|leader1 = [[Wladimir Lenin]]
|year_leader1 = 1917–1924
|leader2 = [[Josef Stalin]]
|year_leader2 = 1924–1953
|leader3 = [[Georgi Malenkof]]
|year_leader3 = 1953
|leader4 = [[Nikita Chroesjtsjof]]
|year_leader4 = 1953–1964
|leader5 = [[Leonid Brezjnef]]
|year_leader5 = 1964–1982
|leader6 = [[Joeri Andropof]]
|year_leader6 = 1982–1984
|leader7 = [[Konstantin Tsjernenko]]
|year_leader7 = 1984–1985
|leader8= [[Michail Gorbatsjof]]
|year_leader8 = 1985–1991
|legislature = [[Opperste Sowjet]]
|house1 = Sowjet van die Unie
|house2 = Sowjet van die Nasionaliteite
|stat_year1=1991
|stat_area1=22402200
|stat_pop1 =293047571
|currency = Russiese roebel
|cctld = [[.su]]
|calling_code = 7
|footnotes =
}}

Die '''Sowjetunie''' (Сове́тский Сою́з, ''Sowjetski Sojoez'', {{Audio|Ru-Советский Союз.ogg|luister}}), amptelik die '''Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke (USSR)''' (Сою́з Сове́тских Социалисти́ческих Респу́блик (СССР), ''Sojoez Sowjetskich Sotsialistitsjeskich Respoeblik'' (SSSR), {{Audio|Ru-CCCP.ogg|luister}}), was 'n [[staat]] wat van 1922 tot 1991 bestaan en 'n groot deel van [[Eurasië]] beslaan het.

Dit was 'n vlagskip- [[Kommunisme|kommunistiese land]] en het teen die einde uit [[Republieke van die Sowjetunie|15 nasionale republieke]] bestaan; in die praktyk was sy [[regering]] en [[ekonomie]] tot met sy laaste jare in 'n groot mate gesentraliseer. Dit was 'n eenpartystaat wat deur die [[Kommunistiese Party van die Sowjetunie]] regeer is, met [[Moskou]] as sy hoofstad en ook dié van die grootste republiek met die grootste bevolking: die [[Russiese SFSR]]. Ander groot stede het ingesluit [[Leningrad]] (Russiese SFSR), [[Kiëf]] ([[Oekraïense SSR]]), [[Minsk]] ([[Wit-Russiese SSR]]), [[Tasjkent]] ([[Oezbekistanse Sosialistiese Sowjetrepubliek|Oezbekistanse SSR]]), [[Almati|Alma-Ata]] ([[Kazachstanse Sosialistiese Sowjetrepubliek|Kazachstanse SSR]]) en [[Nowosibirsk]] (Russiese SFSR). Dit was die grootste land ter wêreld, met 'n oppervlakte van 22&amp;nbsp;402&amp;nbsp;200 km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; oor 11 [[tydsone]]s.

Die land se oorsprong lê in die [[Oktober-rewolusie]] van 1917. Die [[Bolsjewis]]te het die tussentydse regering omvergewerp wat vroeër dié jaar gestig is ná die [[Februarie-rewolusie]] en die abdikasie van [[Nikolaas II van Rusland|tsaar Nikolaas II]]. Dit het die einde van die [[Russiese Ryk]] ingelui. Die nuwe regering, onder [[Wladimir Lenin]], het die Russiese SFSR gestig, wat die wêreld se eerste [[Sosialisme|sosialistiese staat]] was wat in die grondwet gewaarborg is. Volgehoue interne spanning het tot die wrede Russiese Burgeroorlog gelei. Namate die oorlog in die Bolsjewiste se guns beklink is, het die RSFSR begin om grond wat in die oorlog verower is in te sluit in nominaal onafhanklike state, wat in Desember 1922 in die Sowjetunie verenig is. 

{{Multibeeld
   | align = left
   | direction = vertical
   | background color  = 
   | beeld1      = Sputnik-stamp-ussr.jpg
   | width1 = 180
   | onderskrif1 = 'n Sowjetseël van 1957 wat [[Spoetnik 1]] se wentelbaan toon.
   | beeld2      = 1987 CPA 5896.jpg
   | width2 = 180
   | onderskrif2 = 'n Seël van 1987 ter viering van 'n kernverdrag tussen die USSR en VSA.
  }}
Ná Lenin se dood in 1924 het [[Josef Stalin]] aan die mag gekom. Stalin het 'n tydperk van vinnige [[Nywerheid|industrialisasie]] en gedwonge [[kollektivisme]] begin wat tot aansienlike ekonomiese groei gelei het, maar ook tot 'n [[hongersnood]] in 1930-1933 waarin miljoene dood is. Die strafkampstelsel [[Goelag]] is ook in dié tyd uitgebrei. Stalin het die [[Groot Suiwering]] begin om sy werklike en denkbeeldige teenstanders uit die weg te ruim. Ná die uitbreek van die [[Tweede Wêreldoorlog]] het [[Duitsland]] die Sowjetunie binnegeval. Die gesamentlike burgerlike en militêre sterftes van die Sowjetunie – wat op sowat 20&amp;nbsp;miljoen geraam is – was die grootste verlies van die [[Geallieerdes van die Tweede Wêreldoorlog|Geallieerde magte]]. Ná die oorlog het die gebied wat deur die [[Rooi Leër]] beset is, verskeie Sowjet-satellietstate gevorm.

In die daaropvolgende [[Koue Oorlog]] het die Oosblok van die Sowjetunie die Wesblok van die [[Verenigde State van Amerika]] gekonfronteer, met laasgenoemde groepering wat in 1949 onder [[Navo]] grootliks verenig is, en eersgenoemde in 1955 onder die [[Warskouverdrag]]. Daar was geen regstreekse militêre konfrontasie tussen die twee organisasies nie; die konflik het eerder op 'n [[ideologie]]se grondslag en deur oorlog by volmag plaasgevind. Beide Navo en die Warskouverdrag het gelei tot die uitbreiding van militêre magte en hulle integrasie by die respektiewelike blokke. Die Warskouverdrag se grootste militêre operasie was die inval in [[Tsjeggo-Slowakye]], sy eie lidland, in Augustus 1968 (met die deelname van al die ander lidlande buiten [[Albanië]] en [[Roemenië]]). Die gevolg was dat Albanië minder as 'n maand later aan die verdrag onttrek het. Ná Stalin se dood in 1953 het 'n tydperk van de-Stalinisasie plaasgevind onder die leierskap van [[Nikita Chroesjtsjof]]. 

Die Sowjetunie het die voortou geneem in die vroeë [[ruimtewedloop]] met die lansering van die eerste kunsmatige satelliet, [[Spoetnik 1]]; die eerste bemande ruimtevlug, [[Wostok-ruimteprogram|Wostok 1]]; en die eerste tuig wat op 'n ander planeet ([[Venus]]) geland het, [[Wenera 7]].

In die 1970's was daar 'n kort [[détente]] in die verhouding tussen die Sowjetunie en die VSA, maar spanning het in 1979 weer toegeneem met die Sowjetinval in [[Afganistan]]. In die middel 1980's het die Sowjetleier, [[Michail Gorbatsjof]], die land probeer hervorm deur sy beleide van [[glasnost]] en [[perestroika]]. In 1989, in die laaste fases van die Koue Oorlog, het verskeie lande van die Warskouverdrag hulle [[Marxisme|Marxisties]]-[[Leninisme|Leninistiese]] regerings omvergewerp, en dit het gepaard gegaan met die ontstaan van sterk [[Nasionalisme|nasionalistiese]] en [[Separatisme|separatistiese]] bewegings oor die hele Sowjetunie. In 1991 het Gorbatsjof 'n nasionale referendum uitgeroep, wat geboikot is deur die Sowjetrepublieke [[Litause Sosialistiese Sowjetrepubliek|Litaue]], [[Lettiese Sosialistiese Sowjetrepubliek|Letland]], [[Estniese Sosialistiese Sowjetrepubliek|Estland]], [[Armeense Sosialistiese Sowjetrepubliek|Armenië]], [[Georgiese Sosialistiese Sowjetrepubliek|Georgië]] en [[Moldawiese Sosialistiese Sowjetrepubliek|Moldawië]]. Dit het daartoe gelei dat die meeste deelnemende burgers gestem het vir die behoud van die land as 'n hernude federasie. In Augustus 1991 het onbuigsame lede van die Kommunistiese Party 'n staatsgreep teen Gorbatsjof gelei. Die poging het misluk, met [[Boris Jeltsin]] wat 'n groot rol daarin gespeel het, en die Kommunistiese Party is daarna verbied. Die [[Russiese Federasie]] het die opvolgerstaat van die Sowjetunie geword, terwyl die ander republieke almal onafhanklik geword het.

Die Sowjetunie het baie sosiale en tegnologiese prestasies behaal: Dit het die tweede grootste ekonomie in die wêreld gehad en sy weermag was die grootste op aarde. Dit het die grootste arsenaal [[kernwapen]]s gehad. Dit was 'n stigterslid van die [[Verenigde Nasies]] en een van die vyf permanente lede van die VN se [[Veiligheidsraad]]. Voor sy verbrokkeling het die land sy status as een van die wêreld se twee [[Supermoondheid|supermoondhede]] gehandhaaf met sy leierskap in [[Oos-Europa]], sy militêre en ekonomiese krag en sy wetenskaplike navorsing.

==Etimologie==
Die woord &quot;sowjet&quot; is afgelei van die [[Russies]]e woord совет, ''sowjet''; &quot;raad&quot;, &quot;vergadering&quot;, &quot;advies&quot;). Die woord ''sowjetnik'' beteken &quot;raadgewer&quot;.&lt;ref name=&quot;americana&quot;&gt;{{Cite |title=Soviet |year=1920 |author=Klein, Henri F. (red.)|publisher= Encyclopedia Americana|date=1920}}&lt;/ref&gt;

Die sowjets as werkersrade het die eerste keer tydens die [[Russiese Rewolusie (1905)|Russiese Rewolusie van 1905]] ontstaan.{{sfn|Pons|Service|2010|p=763}}{{sfn|Mccauley|2014|p=487}} Hoewel hulle vinnig deur die keiserlike weermag onderdruk is, het werkers en soldate se sowjets ná die [[Februarie-rewolusie]] deur die hele land verskyn, en hulle het mag met die tussentydse regering gedeel.{{sfn|Pons|Service|2010|p=763}}&lt;ref name=&quot;br1&quot;/&gt; Die Bolsjewiste, wat deur Lenin gelei is, het geëis dat alle mag na die sowjets oorgedra word en hulle het die steun van die werkers en soldate geniet.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/event/April-Theses |title=April Thesis |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |access-date=27 December 2022 }}&lt;/ref&gt; Ná die Oktober-rewolusie, waarin die Bolsjewiste die mag van die oorgangsregering in die naam van die sowjets oorgeneem het,&lt;ref name=&quot;br1&quot;&gt;{{cite encyclopedia |url=https://www.britannica.com/place/Soviet-Union |title=Soviet Union |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |last1=Dewdney|first1=John C. |last2=Conquest |first2=Robert |last3=Pipes|first3=Richard E. |last4=McCauley|first4=Martin |access-date=27 December 2022 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=BBC1&gt;{{Cite news |title=The causes of the October Revolution |publisher=BBC |url=https://www.bbc.co.uk/bitesize/higher/history/russia/october/revision/4 |url-status=dead |access-date=31 December 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140805155250/http://www.bbc.co.uk/bitesize/higher/history/russia/october/revision/4 |archive-date=5 August 2014}}&lt;/ref&gt; het Lenin die stigting van die RSFSR aangekondig.{{sfn|Service|2005|p=84}}

In 1922 het Lenin 'n beroep gedoen vir die stigting van ander nasionale sowjetrepublieke om 'n groter unie te stig wat hy aanvanklik die Unie van Sowjetrepublieke van Europa en Asië (Russies: Союз Советских Республик Европы и Азии, ''Sojoez Sowjetskich Respoeblik Ewropi i Aziji'') genoem het. Stalin het aanvanklik Lenin se voorstel teengestaan, maar dit eindelik aanvaar. Met Lenin se toestemming het hy die naam verander na die Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke (USSR).

СССР (in die [[Latynse alfabet]] &quot;SSSR&quot;) is die afkorting van die Russiese naam vir die Sowjetunie in die [[Cyrilliese skrif]]. Die Sowjette het die afkorting so dikwels gebruik dat mense wêreldwyd met die betekenis vertroud was. Verder word die Russiese naam Советский Союз (''Sowjetski Sojoez'', letterlik &quot;Sowjetunie&quot;) net so algemeen gebruik, maar net in 'n onafgekorte vorm. 

In [[Afrikaans]] is die staat die Sowjetunie of die USSR genoem. Dit is in Engels ''Soviet Union'' (''USSR'') genoem, in [[Frans]] ''Union soviétique'' (''URSS'') en in [[Duits]] ''Union der Sozialistischen Sowjetrepubliken'' (''UdSSR'').

== Geskiedenis ==
=== Rewolusie en stigting ===
Moderne rewolusionêre bydrywighede in die [[Russiese Ryk]] het begin met die [[Desembriste]]-opstand van 1825. Hoewel [[lyfeienskap]] in Rusland in 1861 afgeskaf is, was die terme daarvan ongunstig vir die kleinboere en het dit rewolusionêre aangemoedig. ’n Parlement, die [[Staatsdoema]], is in 1906 gestig ná die [[Russiese Rewolusie (1905)|Russiese Rewolusie van 1905]], maar [[tsaar]] [[Nikolaas II van Rusland|Nikolaas II]] het pogings teengestaan om van ’n [[absolute monargie]] na ’n konstitusionele monargie oor te slaan. Maatskaplike onrus is in die [[Eerste Wêreldoorlog]] vererger deur militêre terugslae en voedseltekorte in groot stede.

[[Lêer:19191107-lenin second anniversary october revolution moscow.jpg|thumb|240px|Lenin, Trotsky en Kamenef vier die tweede herdenking van die Oktoberrewolusie.]]
’n Spontane opstand in [[Petrograd]] weens Rusland se ekonomiese en morele agteruitgang tydens die oorlog het gelei tot die [[Februarie-rewolusie]] en die omverwerping van die keiserlike regering in Maart 1917. Die tsaristiese [[outokrasie]] is vervang met die Russiese Voorlopige Regering, wat [[verkiesing]]s sou hou vir die Russiese Grondwetgewende Vergadering en sou aanhou veg in die oorlog aan die kant van die [[Drievoudige Entente]].

Terselfdertyd het werkersrade, in [[Russies]] bekend as &quot;sowjets&quot; (советы, ''sowjeti''), dwarsoor die land ontstaan. Die [[Bolsjewis]]te, onder leiding van [[Wladimir Lenin]], het in die sowjets en op straat voorspraak gemaak vir ’n sosialistiese rewolusie. Op [[25 Oktober]] (7 November volgens die [[Gregoriaanse kalender]]) 1917 het die Bolsjewiste die belangrikste regeringsgeboue in Petrograd sonder veel teenstand beset. Ook die [[Winterpaleis]] in Petrograd is oorgeneem en die bewind van die Voorlopige Regering is so beëindig. Alle mag was nou in die hande van die sowjets. Hierdie gebeure sou later amptelik in die Sowjetunie bekend word as die [[Oktober-rewolusie|Groot Sosialistiese Oktober-rewolusie]]. In Desember het die Bolsjewiste ’n wapenstilstandsooreenkoms met die [[Sentrale Moondhede]] onderteken, hoewel gevegte teen Februarie 1918 hervat is. In Maart het Sowjet-Rusland sy betrokkenheid in die oorlog finaal beëindig en die [[Verdrag van Brest-Litofsk]] onderteken.

’n Lang en bloedige [[burgeroorlog]] het hierop gevolg tussen die [[Rooi Leër]] en die [[Wit Leër]]. Dit het in 1917 begin en in 1923 geëindig met die Rooi Leër se oorwinning. Die oorlog het ingesluit buitelandse inmenging, die moord op die tsaar en sy gesin en die [[hongersnood]] van 1921, waarin sowat vyf miljoen mense dood is.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Evan Mawdsley|title=The Russian Civil War|url=https://books.google.com/?id=LUhXZD2BPeQC&amp;pg=PA287|date=1 Maart 2007|publisher=Pegasus Books|isbn=978-1-933648-15-6|page=287 }}&lt;/ref&gt;

In Maart 1921, ná ’n verwante konflik met [[Pole]], is die [[Vrede van Riga]] onderteken, waarvolgens betwiste gebiede in die huidige [[Belarus]] en [[Oekraïne]] tussen Pole en Sowjet-Rusland verdeel is. Laasgenoemde moes ook soortgelyke konflikte in die nuwe republieke [[Finland]], [[Estland]], [[Letland]] en [[Litaue]] oplos.

=== Vereniging van republieke ===
Op 28 Desember 1922 is ’n konferensie van gevolmagtigde afgevaardigdes van die [[Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek|Russiese SFSR]], die Transkaukasiese SFSR, die [[Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubliek|Oekraïense SSR]] en die [[Wit-Russiese Sosialistiese Sowjetrepubliek|Wit-Russiese SSR]] gehou waar die verdrag vir die stigting van die Sowjetunie&lt;ref&gt;Richard Sakwa ''The Rise and Fall of the Soviet Union, 1917–1991: 1917–1991''. Routledge, 1999. {{ISBN|978-0-415-12290-0}}. pp. 140–143.&lt;/ref&gt; en die verklaring van die stigting van die USSR onderteken is, en daarmee is die Unie van Sosialistiese Sowjetrepublieke gestig.&lt;ref&gt;Julian Towster. ''Political Power in the U.S.S.R., 1917–1947: The Theory and Structure of Government in the Soviet State'' Oxford Univ. Press, 1948. p. 106.&lt;/ref&gt;

Op 1 Februarie 1924 het die [[Verenigde Koninkryk]] die USSR erken. In dieselfde jaar is die Sowjetgrondwet aanvaar, wat die Desember 1922-vereniging gewettig het.

’n Intensiewe restrukturering van die land se [[ekonomie]], [[nywerheid]] en [[politiek]] het in die vroeë dae van Sowjetmag in 1917 begin. ’n Groot deel daarvan is gedoen volgens die Bolsjewistiese Aanvanklike Verordenings, regeringsdokumente wat deur Lenin onderteken is. Een van die prominentste deurbrake was die groot restrukturering van die Sowjetekonomie gebaseer op die totale elektrifisering van die land.

Die plan is in 1920 ontwikkel en het ’n tydperk van 10 tot 15 jaar behels. ’n Netwerk van 30 kragstasies, insluitende 10 groot hidroëlektriese kragaanlegte, en verskeie nywerheidsprojekte is aangepak.&lt;ref&gt;{{Cite journal|last1=Lapin|first1=G. G.|journal=Hydrotechnical Construction|volume=34|issue=8/9|pages=374–379|doi=10.1023/A:1004107617449|year=2000|pmid= |title=70 Years of Gidroproekt and Hydroelectric Power in Russia|pmc= |issn=0018-8220}}&lt;/ref&gt; Dit het die prototipe geword van daaropvolgende vyfjaarplanne en is teen 1931 voltooi.&lt;ref name=&quot;Kuzbassenergo&quot;&gt;{{ru}} [http://www.kuzbassenergo.ru/goelro/ On GOELRO Plan — at Kuzbassenergo.] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20081226190310/http://www.kuzbassenergo.ru/goelro/ |date=26 Desember 2008 }}&lt;/ref&gt;

=== Stalin-era ===
Van sy stigting af was die regering van die Sowjetunie geskoei op die eenpartyregering van die [[Kommunistiese Party van die Sowjetunie|Kommunistiese Party (Bolsjewiste)]]. Ná die ekonomiese beleid van &quot;oorlogskommunisme&quot; tydens die burgeroorlog, as ’n voorspel tot die volle ontwikkeling van [[sosialisme]] in die land, het die Sowjetregering in die 1920's sommige privaat ondernemings toegelaat om saam met die genasionaliseerde nywerheid te bestaan volgens die [[Nuwe Ekonomiese Beleid]].

Die verklaarde doel van die eenpartystaat was om te verseker [[kapitalisme|kapitalistiese]] uitbuiting vind nooit weer in die land plaas nie en dat die beginsels van demokratiese sentralisme die doeltreffendste manier sou wees om die wense van die volk op ’n praktiese manier te verteenwoordig. Debatte oor die toekoms van die ekonomie het die agtergrond verskaf vir ’n magstryd in die jare ná Lenin se dood in 1924. Aanvanklik sou Lenin vervang word deur ’n driemanskap bestaande uit [[Grigori Zinowijef]] van die Oekraïense SSR, [[Lef Kamenef]] van die Russiese SFSR en [[Josef Stalin]] van die Transkaukasiese SFSR.

Op 3 April 1922 is Stalin aangewys as hoofsekretaris van die Kommunistiese Party. Lenin het Stalin aangestel as hoof van die Werkers- en Boere-inspektoraat en dit het Stalin aansienlike mag gegee. Deur sy invloed stelselmatig te konsolideer en sy mededingers in die party te uitoorlê het Stalin die onbetwiste leier van die Sowjetunie geword en, teen die einde van die 1920's, ’n [[Totalitarisme|totalitaristiese bewind]] gevestig. In Oktober 1927 is Zinowijef en Trotsky uit die Sentrale Komitee geskop en verban.

{{Kombi-beeld|Russian SFSR in Soviet Union (1922).svg|Russian SFSR in Soviet Union (1936).svg|
|align=right
|caption1=
|caption2=Die USSR in 1922 en 1936 (in rooi - [[Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek|Russiese SFSR]]).
}}
In 1928 het Stalin die eerste vyfjaarplan in werking gestel om die sosialistiese ekonomie op te bou. In die nywerheid het die staat beheer oor alle bestaande ondernemings oorgeneem en ’n intensiewe industrialiseringsprogram onderneem. In die [[landbou]] is die gedwonge kollektivisering van plase oor die hele land ingestel.

Droogtes en hongersnood het ontstaan en die dood van miljoene mense veroorsaak; [[koelak]]ke (groot grondbesitters) wat oorleef het, is vervolg en baie is na die [[Goelag]] gestuur vir gedwonge arbeid.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Stéphane Courtois|author2=Mark Kramer|title=Livre noir du Communisme: crimes, terreur, répression|url=https://books.google.com/?id=H1jsgYCoRioC&amp;pg=PA206|date=15 October 1999|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-07608-2|page=206 }}&lt;/ref&gt;

Gemeenskaplike opstuwing het in die middel 1930's voortgeduur. Stalin se [[Groot Suiwering]] het gelei tot die teregstelling of aanhouding van baie &quot;ou Bolsjewiste&quot; wat saam met Lenin aan die Oktober-rewolusie deelgeneem het. Volgens gedeklassifiseerde dokumente het die [[FSB|NKGB]] in 1937 en 1938 meer as een en ’n half miljoen mense in hegtenis geneem, van wie 681&amp;nbsp;692 geskiet is.&lt;ref name=&quot;Thurston&quot;&gt;{{cite book |last= Thurston|first=Robert W.|date=1998 |title=Life and Terror in Stalin's Russia, 1934–1941|url= |location= |publisher=Yale University Press|page=139 |isbn=978-0-300-07442-0}}&lt;/ref&gt; Oor dié twee jaar was daar gemiddeld meer as duisend teregstellings per dag.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Abbott Gleason|title=A companion to Russian history|url=https://books.google.com/?id=JyN0hlKcfTcC&amp;pg=PA373|year=2009|publisher=Wiley-Blackwell|isbn=978-1-4051-3560-3|page=373 }}&lt;/ref&gt; Volgens die historikus Geoffrey Hosking is sowat 10&amp;nbsp;miljoen tot 11&amp;nbsp;miljoen mense in die 1930's vermoor,&lt;ref name=&quot;1930s&quot;&gt;{{cite book|author=Geoffrey A. Hosking|title=Russia and the Russians: a history|url=https://books.google.com/?id=oh-5AAmboMUC&amp;pg=PA469|year=2001|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-00473-3|page=469 }}&lt;/ref&gt; hoewel die historikus Timothy D. Snyder beweer volgens argiefbewyse is hoogstens 9&amp;nbsp;miljoen mense gedurende die hele Stalin-era dood.&lt;ref&gt;[http://www.nybooks.com/daily/2011/01/27/hitler-vs-stalin-who-was-worse/ Hitler vs. Stalin: Who Was Worse?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171012090945/http://www.nybooks.com/daily/2011/01/27/hitler-vs-stalin-who-was-worse/ |date=12 Oktober 2017 }}, ''The New York Review of Books'', 27 Januarie 2011&lt;/ref&gt;

Volgens die leerstelling van staatsateïsme was daar ’n regeringsgesteunde program om almal tot [[ateïsme]] te dwing.&lt;ref name=&quot;rel&quot;&gt;Religion and the State in Russia and China: Suppression, Survival, and Revival, by Christopher Marsh, page 47. Continuum International Publishing Group, 2011.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Inside Central Asia: A Political and Cultural History, by Dilip Hiro. Penguin, 2009.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Adappur2000&quot;&gt;{{cite book|last=Adappur|first=Abraham|title=Religion and the Cultural Crisis in India and the West|url=https://books.google.com/books?id=44DYAAAAMAAJ|accessdate=14 July 2016|year=2000|publisher=Intercultural Publications|language=Engels|isbn=978-81-85574-47-9|quote=Forced Conversion under Atheistic Regimes: It might be added that the most modern example of forced &quot;conversions&quot; came not from any theocratic state, but from a professedly atheist government — that of the Soviet Union under the Communists.|archive-url=https://web.archive.org/web/20170314065732/https://books.google.com/books?id=44DYAAAAMAAJ|archive-date=14 Maart 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die regering het [[godsdiens]]te geteiken op grond van staatsbelang, en hoewel die meeste georganiseerde godsdienste nooit verbied is nie, is beslag op kerkeiendomme gelê, gelowiges lastig geval en godsdiens bespot terwyl ateïsme in skole verkondig is.&lt;ref&gt;USGOV1&lt;/ref&gt; Die regering het die [[Russies-Ortodokse Kerk]] probeer beheer en, in tye van nasionale krisis, uitgebuit vir die staat se eie doeleindes. Hulle eindelike doel was egter om dit uit die weg te ruim. In die eerste vyf jaar van die Sowjetbewind het die Bolsjewiste duisende biskoppe en priesters tereggestel. Baie ander is gevange geneem en verban. Die meeste kweekskole is gesluit en die publikasie van die meeste godsdiensmateriaal is verbied. Teen 1941 was nog net 500 van die duisende kerke oop.

==== 1930's ====
Nouer samewerking tussen die Sowjetunie en die [[Weste]] het in die vroeë 1930's ontwikkel. Van 1932 tot 1934 het die Sowjetunie aan die Wêreldontwapeningskonferensie deelgeneem. In 1933 is diplomatieke betrekkinge tussen die land en die [[Verenigde State]] aangeknoop nadat die nuutverkose Amerikaanse president [[Franklin D. Roosevelt]] in November Stalin se Kommunistiese regering amptelik erken en ’n nuwe handelsooreenkoms tussen die twee lande aangegaan het.&lt;ref&gt;[http://www.holodomorct.org/history.html Ukrainian 'Holodomor' (man-made famine) Facts and History] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130424093532/http://www.holodomorct.org/history.html |date=24 April 2013 }}. Holodomorct.org (28 November 2006). Besoek op 29 Julie 2013.&lt;/ref&gt; In September 1934 het die Sowjet by die [[Volkebond]] aangesluit. Nadat die [[Spanje|Spaanse]] Burgeroorlog in 1936 uitgebreek het, het die USSR die republikeinse magte teen die nasionaliste gesteun, terwyl laasgenoemde deur [[Koninkryk van Italië|Fascistiese Italië]] en [[Nazi-Duitsland]] gesteun is.

In Desember 1936 het Stalin ’n nuwe grondwet afgekondig wat wêreldwyd as die mees demokratiese grondwet denkbaar geprys is. Volgens die historikus J. Arch Getty was baie mense later spyt oor hulle ondersteuning daarvan. &quot;Die burgerregte, persoonlike vryhede en demokratiese vorme wat in Stalin se grondwet verkondig is, is feitlik onmiddellik vertrap en het lank ná Stalin se dood steeds leë beloftes gebly.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite journal |jstor = 2500596|title = State and Society Under Stalin: Constitutions and Elections in the 1930s|journal = Slavic Review|volume = 50|issue = 1|pages = 18–35|last1 = Getty|first1 = J. Arch|year = 1991|doi = 10.2307/2500596}}&lt;/ref&gt;

In 1939 het die Sowjetunie voelers na Nazi-Duitsland uitgesteek. Byna ’n jaar nadat Brittanje en [[Frankryk]] die [[München-ooreenkoms]] met Duitsland aangegaan het, het die Sowjetunie ook ooreenkomste met dié land aangegaan. In Augustus 1939 het die twee lande die [[Molotof-Ribbentrop-verdrag]] onderteken. Die nieaanvalsverdrag het die Sowjetunie in staat gestel om die [[Baltiese lande]] ([[Litaue]], [[Letland]] en [[Estland]]), [[Bessarabië]], [[Boekowina|Noord-Boekowina]] en [[Pole|Oos-Pole]] te beset. Laat in November, toe die Sowjetunie nie [[Finland]] langs diplomatieke weë kon oorreed om sy grens 25&amp;nbsp;km weg van Leningrad te skuif nie, het Stalin opdrag gegee vir die inval van Finland.

==== Tweede Wêreldoorlog ====
{{Hoofartikel|Tweede Wêreldoorlog}}
[[Lêer:RIAN archive 44732 Soviet soldiers attack house.jpg|thumb|300px|Baie historici beskou die [[Slag van Stalingrad]] as ’n keerpunt in die Tweede Wêreldoorlog.]]

Duitsland het die Molotof-Ribbentrop-verdrag verbreek en die Sowjetunie op 22 Junie 1941 binnegeval. Dit was die begin van die stryd aan die oostelike front, wat in die USSR bekend was as die Groot Patriotiese Oorlog. Die Rooi Leër het die skynbaar onoorwinlike Duitse weermag in die [[Slag van Moskou]] gestuit, deels danksy ’n besonder strawwe winter. In die [[Slag van Stalingrad]], wat van laat in 1942 tot vroeg in 1943 geduur het, is die Duitsers ’n terugslag toegedien waarvan hulle nooit heeltemal herstel het nie en dit het ’n keerpunt in die oorlog geword. Ná Stalingrad het die Sowjetmagte deur [[Oos-Europa]] na [[Berlyn]] beweeg voordat Duitsland in 1945 oorgegee het. Die Duitse weermag het 80% van sy militêre lewensverliese aan die oostelike front gely.&lt;ref&gt;{{cite book|author=William J. Duiker|title=Contemporary World History|url=https://books.google.com/?id=uqvgYtJHGSMC|date=31 August 2009|publisher=Wadsworth Pub Co|isbn=978-0-495-57271-8|page=128 }}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Teheran conference-1943.jpg|thumb|Van links Stalin, Roosevelt en die Britse premier, [[Winston Churchill]], in 1943 by die Teheran-konferensie.]]
Die Sowjetunie het ook groot verliese in die Tweede Wêreldoorlog gely – sowat 27&amp;nbsp;miljoen van die land se mense het gesterf.&lt;ref name=&quot;Geoffrey A. Hosking 2006 242&quot;&gt;{{cite book|author=Geoffrey A. Hosking|title=Rulers and victims: the Russians in the Soviet Union|url=https://books.google.com/?id=CDMVMqDvp4QC&amp;pg=PA242|year=2006|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-02178-5|page=242}}&lt;/ref&gt; Sowat 2,8&amp;nbsp;miljoen Sowjetse oorlogsgevangenes is in net agt maande van 1941 tot 1942 weens Nazi-mishandeling dood as gevolg van verhongering en teregstellings.&lt;ref&gt;Daniel Goldhagen, ''Hitler's Willing Executioners'' (p. 290)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/the-treatment-of-soviet-pows-starvation-disease-and-shootings-june-1941january-1942 |title=The Treatment of Soviet POWs: Starvation, Disease, and Shootings, June 1941–January 1942 |website=encyclopedia.ushmm.org |access-date=9 Maart 2019 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200522011511/https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/the-treatment-of-soviet-pows-starvation-disease-and-shootings-june-1941january-1942 |archive-date=22 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Tydens die oorlog was die Sowjetunie, Amerika, Brittanje en [[China]] bekend as die Groot Vier Geallieerde moondhede,&lt;ref&gt;{{cite book|last=Brinkley|first=Douglas|title=The New York Times Living History: World War II, 1942–1945: The Allied Counteroffensive|url=https://books.google.com/?id=HymSg_Pp7X0C&amp;pg=PA223&amp;lpg=PA223&amp;dq=big+four+world+war+2#v=onepage&amp;q=big%20four%20world%20war%202&amp;f=false|publisher=Macmillan, 2004|isbn=978-0-8050-7247-1|year=2003}}&lt;/ref&gt; en hulle het later die &quot;Vier Polisiemanne&quot; geword wat die grondslag van die [[Verenigde Nasies]] se Veiligheidsraad gevorm het.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Urquhart|first=Brian|title=Looking for the Sheriff|publisher=New York Review of Books, 16 July 1998}}&lt;/ref&gt; Die Sowjetunie het as ’n supermoondheid uit die oorlog getree. Nadat die Westerse wêreld eers geweier het om dit te erken, het die land teen die laat 1940's amptelike betrekkinge met feitlik elke land gehad. Dit was ’n stigterslid van die Verenigde Nasies in 1945 en het een van die vyf permanente lede van die Veiligheidsraad geword; dit het die land die reg gegee om enige van die raad se besluite te veto.

Die Sowjetunie het sy status as een van die wêreld se twee supermoondhede behou vanweë sy oorheersing in Oos-Europa, militêre krag, ekonomiese krag, hulp aan [[ontwikkelende land]]e en wetenskaplike navorsing, veral in ruimtetegnologie en wapens.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.loc.gov/exhibits/archives/sovi.html|title=The Soviet Union and the United States – Revelations from the Russian Archives {{!}} Exhibitions – Library of Congress|date=15 Junie 1992|website=www.loc.gov|language=en|access-date=12 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170915012329/http://www.loc.gov/exhibits/archives/sovi.html|archive-date=15 September 2017|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

==== Koue Oorlog ====
{{Hoofartikel|Koue Oorlog}}
Die [[Koue Oorlog]] was ’n langdurige toestand van politieke konflik, militêre spanning en ekonomiese mededinging wat ná die Tweede Wêreldoorlog ontstaan het, hoofsaaklik tussen die Sowjetunie en sy satellietstate aan die een kant en die Westerse wêreld, veral die Verenigde State, aan die ander kant. Hoewel die twee belangrikste magte amptelik nooit regstreeks gebots het nie, het die konflik gelei tot militêre bondgenootskappe, die strategiese ontplooiing van wapens, uitgebreide hulp aan swakker lande, spioenasie, propaganda, ’n [[wapenwedloop]], mededinging op internasionale [[sport]]geleenthede en [[tegnologie]]se mededinging soos die [[ruimtewedloop]].

Net ná die oorlog het die Sowjetunie sy ekonomie uitgebrei, terwyl dit steeds streng sentrale beheer gehandhaaf het. Dit het beheer oor die meeste lande in Oos-Europa geneem en hulle in satellietstate omskep. Die land het dié state in 1955 in ’n militêre bondgenootskap, die [[Warskouverdrag]], verenig en van 1949 tot 1991 in ’n ekonomiese organisasie, die Raad vir Wedersydse Ekonomiese Bystand.&lt;ref name=&quot;fas.org&quot;&gt;{{cite web |url=https://fas.org/irp/world/russia/gru/ |title=Main Intelligence Administration (GRU) Glavnoye Razvedovatel'noye Upravlenie – Russia / Soviet Intelligence Agencies |publisher=Fas.org |access-date=24 November 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406022848/https://fas.org/irp/world/russia/gru/ |archive-date=6 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die Sowjetunie het op sy eie herstel gekonsentreer en beslag op die meeste van Duitsland se nywerheidsfabrieke gelê. Dit het oorlogsvergoeding van [[Oos-Duitsland]], [[Hongarye]], [[Roemenië]] en [[Bulgarye]] gevorder met Sowjetoorheersde gesamentlike ondernemings. Dit het ook handelsooreenkomste aangegaan wat ontwerp was om die Sowjetunie te bevoordeel. Moskou het die Kommunistiese Partye van sy satellietstate beheer en hulle het opdragte van die [[Moskouse Kremlin|Kremlin]] uitgevoer.

Sy bondgenote van die Tweede Wêreldoorlog, Amerika en Brittanje, het sy vyande geword uit vrees vir sy ambisies.

=== Chroesjtsjof-era ===
[[Lêer:John Kennedy, Nikita Khrushchev 1961.jpg|thumb|Die Sowjetleier [[Nikita Chroesjtsjof]] (links) by die Amerikaanse president [[John F. Kennedy]] op 3 Junie 1961 in [[Wene]].]]
[[Lêer:Yuri Gagarin (1961) - Restoration.jpg|thumb|180px|Die Sowjetse ruimtevaarder Joeri Gagarin, die eerste mens in die ruimte.]]

Stalin is op 5 Maart 1953 dood. Omdat geen opvolger aangewys is nie, wou die hoogste amptenare van die Kommunistiese Party aanvanklik die Sowjetunie met ’n driemanskap regeer onder leiding van [[Georgi Malenkof]]. Dit het nie lank geduur nie en [[Nikita Chroesjtsjof]] het eindelik die daaropvolgende magstryd teen die middel 1950's gewen. In 1956 het hy Stalin se wandade ontbloot en beheer oor die party en die volk afgeskaal. Dis was bekend as de-Stalinisasie.

[[Lêer:Soviet empire 1960.png|duimnael|links|220px|Die grootste omvang van die Sowjetse invloedsfeer, ná die Kubaanse Rewolusie van 1959 en voor die Sowjet-Chinese konflik van 1961.]]
Moskou het Oos-Europa as ’n kritieke buffersone in die weste beskou in die moontlike geval van nog ’n inval soos die een deur die Duitsers in 1941. Daarom wou die USSR sy beheer oor die streek verstewig deur die Oos-Europese lande in satellietstate te omskep wat van hom afhanklik en aan sy leierskap onderdanig is. Militêre mag is in 1956 gebruik om opstande in Hongarye en Pole te onderdruk.

Laat in die 1950's het ’n konfrontasie met [[China]] oor die USSR se soeke na toenadering tot die Weste, wat [[Mao Zedong]] beskou het as Chroesjtsjof se [[revisionisme]], gelei tot ’n skeuring in die wêreldwye Marxisties-Leninistiese beweging. Die regerings van [[Albanië]], [[Kambodja]] en [[Somalië]] het hulle aan die kant van China geskaar in plaas van die USSR.

In dié tydperk van die laat 1950's en vroeë 1960's het die Sowjetunie groot wetenskaplike en tegnologiese suksesse in die [[ruimtewedloop]] behaal: Hulle het die eerste kunsmatige satelliet, [[Spoetnik 1]], in 1957 gelanseer; ’n lewende hond met die naam [[Laika]] ook in 1957 en die eerste [[mens]], [[Joeri Gagarin]], in 1961 die ruimte ingestuur. Die eerste vrou in die ruimte was [[Walentina Teresjkowa]] (1963), die eerste mens wat in die ruimte geloop het was [[Aleksei Leonof]] (1965), die eerste sagte landing op die [[maan]] was deur [[Loena-ruimteprogram|Loena 9]] (1966) en die eerste maanverkenningstuie was [[Loenochod-ruimteprogram|Loenochod 1 en 2]] (1970 en 1973).&lt;ref name=&quot;lunokhod&quot;&gt;{{cite episode|title=Tank on the Moon |series=The Nature of Things with David Suzuki |network=CBC-TV |airdate=6 Desember 2007 |url=http://www.cbc.ca/natureofthings/magazine2.html |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081226123643/http://www.cbc.ca/natureofthings/magazine2.html |archivedate=26 Desember 2008 }}&lt;/ref&gt;

Chroesjtsjof het in die middel 1950's die [[Chroesjtsjof-ontdooiing|Ontdooiing]] begin – ’n komplekse verskuiwing in die politieke, kulturele en ekonomiese lewe in die Sowjetunie. Dié tydperk sluit in ’n mate van openlikheid en kontak met ander nasies, asook nuwe sosiale en ekonomiese beleide met groter klem op verbruikersgoedere. Dit het ’n verhoging van die lewenstandaard tot gevolg gehad, terwyl hoë vlakke van ekonomiese groei gehandhaaf is. Sensuur is ook verslap.

Chroesjtsjof se hervormings in landbou en administrasie was egter oor die algemeen onproduktief. In 1962 het hy ’n [[Kubaanse missielkrisis|krisis met die VSA]] ontketen oor die Sowjetunie se ontplooiing van [[Kernkrag|kernmissiele]] in [[Kuba]]. ’n Ooreenkoms is tussen die USSR en VSA aangegaan om vyandelike kernmissiele uit beide Kuba en [[Turkye]] te verwyder en die krisis is so afgeweer. Dit het Chroesjtsjof baie verleentheid veroorsaak en sy prestige het afgeneem. Eindelik het dit gelei tot sy verwydering uit sy amp in 1964.

=== Tydperk van stagnasie ===
[[Lêer:Carter Brezhnev sign SALT II.jpg|thumb|300px|Leonid Brezjnef en die Amerikaanse president [[Jimmy Carter]] onderteken die SALT II-wapenbeperkingsooreenkoms op 18 Junie 1979 in Wene.]]

Die tydperk van stagnasie was ’n tyd met negatiewe ekonomiese, politieke en sosiale resultate in die Sowjetunie. Dit het tydens die bewind van [[Leonid Brezjnef]] begin en voortgeduur onder [[Joeri Andropof]] en [[Konstantin Tsjernenko]].

Nadat nog ’n tydperk van gesamentlike leierskap op Chroestsjof se verwydering gevolg het, het Brezjnef hom vroeg in die 1970's as leier gevestig. In 1968 het die Sowjetunie en Warskouverdragsbondgenote [[Tsjeggo-Slowakye]] binnegeval om die [[Praagse Lente]]-hervormings te beëindig. Brezjnef het die inval en vorige invalle in Oos-Europese state geregverdig met die instelling van die [[Brezjnef-doktrine]], waarvolgens die Sowjetunie hom die reg toeëien om die soewereiniteit te skend van enige land wat probeer om Marxisme-Leninisme met kapitalisme te vervang.

Onder Brezjnef was daar ’n tydperk van [[détente]] met die Weste, wat gelei het tot verdrae oor wapenbeheer (soos SALT I en SALT II) terwyl die Sowjetunie steeds sy militêre krag vergroot het.

In Oktober 1977 is die Sowjetunie se derde grondwet eenparig goedgekeur. Die heersende gevoel van die Sowjetleiers met Bresjnef se dood in 1982 was ’n teenstand teen verandering. Bresjnef se lang bewind is later ’n tydperk van stagnasie (период застоя, ''period zastoja'') gedoop. Die topleierskap was teen dié tyd oud en verstok.

=== Gorbatsjof-era ===
Twee ontwikkelings het die daaropvolgende dekade oorheers: die toenemende oënskynlike verbrokkeling van die Sowjetunie se ekonomiese en politieke strukture, en die laslappiepogings van hervorming om dié proses om te keer. Kenneth S. Deffeyes meen in ''Beyond Oil'' die [[Ronald Reagan|Reagan-administrasie]] het [[Saoedi-Arabië]] aangemoedig om die prys van olie in 1980 te verlaag tot op ’n punt waar die Sowjetunie nie ’n wins kon maak met die verkoop van sy olie nie, en die USSR se ekonomie is so geknou.&lt;ref&gt;Kenneth S. Deffeyes, Beyond Oil: The View from Hubbert's Peak.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:President Ronald Reagan Greets a Young Boy While Touring Red Square During The Moscow Summit in The USSR - DPLA - 8f066efdc87eb23a889a89bd7c39173d.jpg|thumb|Reagan groet ’n jong seun tydens ’n toer van [[Rooiplein]] saam met Gorbatsjof tydens die Moskouberaad van Mei 1988.]]
[[Beeld:RIAN archive 330109 Soviet President Mikhail Gorbachev and U.S. President George Bush.jpg|thumb|Michail Gorbatsjof en [[George H.W. Bush]] teken bilaterale dokumente tydens Gorbatsjof se amptelike besoek aan die VSA in 1990.]]
Brezjnef se twee opvolgers, oorgangsfigure met hulle wortels diep in sy tradisie, het nie lank gehou nie. Andropof was 68 jaar oud en Tsjernenko 72 toe hulle aan die bewind gekom het; albei is binne twee jaar dood. In ’n poging om ’n derde korttermynbewind af te weer het die regering hom tot die volgende generasie gewend en [[Michail Gorbatsjof]] tot hoofsekretaris van die Kommunistiese Party verkies.

Gorbatsjof het pogings aangewend om aansienlike veranderings in die ekonomie en partyleierskap teweeg te bring, wat [[perestroika]] (&quot;hervorming&quot;) genoem is. Sy beleid van [[glasnost]] (&quot;openheid&quot;) het die publiek toegang tot inligting gegee ná dekades van groot regeringsensuur. Hy wou ook die [[Koue Oorlog]] beëindig. In 1988 het die Sowjetunie sy troepe uit [[Afganistan]] onttrek ná ’n nege jaar lange oorlog. In 1989 het rewolusies in die satellietstate ontstaan. Met die afbreek van die [[Berlynse Muur]] en met [[Oos-Duitsland]] en [[Wes-Duitsland]] wat ’n hereniging nagestreef het, het die einde aangebreek van die [[Ystergordyn]] tussen die Weste en die Sowjetbeheerde streke.

Laat in die 1980's het die republieke van die Sowjetunie stappe aangewend om hulle soewereiniteit te herstel. Op 7 April 1990 is ’n wet aanvaar dat enige republiek kon afstig as meer as twee derdes van sy inwoners in ’n referendum daarvoor stem.&lt;ref&gt;[http://www.rspp.su/sobor/conf_2006/istoki_duh_nrav_crisis.html Origins of Moral-Ethical Crisis and Ways to Overcome it] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928104220/http://www.rspp.su/sobor/conf_2006/istoki_duh_nrav_crisis.html |date=28 September 2007 }} by V.A.Drozhin Honoured Lawyer of Russia.&lt;/ref&gt; In 1990 het baie republieke die eerste vrye verkiesings vir hulle eie wetgewende liggame gehou.

In 1989 het die Russiese SFSR, die grootste republiek (met sowat die helfte van die bevolking), ’n nuutverkose Kongres van Volksafgevaardigdes saamgeroep. [[Boris Jeltsin]] is as voorsitter verkies. Op 12 Junie 1990 het die kongres Rusland se soewereiniteit oor sy grondgebied verklaar en wette begin goedkeur wat sommige van die USSR se wette sou vervang. Ná ’n wegholoorwinning van die Hervormingsbeweging in Litaue het dié land op 11 Maart 1990 sy onafhanklikheid verklaar.

Op 17 Maart 1991 is ’n referendum vir die behoud van die USSR in nege lande gehou (die ander het die stem geboikot). Die meeste van die inwoners in dié nege lande het vir die behoud van die Sowjetunie gestem en dit het Gorbatsjof se gewildheid ’n klein hupstootjie gegee. In die somer van 1991 het agt republieke ooreengekom oor die Nuwe Unie-verdrag – dit sou die Sowjetunie in ’n baie losser unie omskep het.

Die ondertekening van die verdrag is egter in Augustus onderbreek deur ’n staatsgreeppoging deur geharde lede van die regering en die [[KGB]] wat Gorbatsjof se hervormings wou omkeer en die sentrale regering se beheer oor die publiek wou herstel. Nadat die staatsgreep misluk het, is Jeltsin as ’n held beskou danksy sy besliste optrede tydens die oproer, terwyl Gorbatsjof se bewind so te sê verby was. Die [[magsbalans]] het aansienlik na die kant van die republieke oorbeweeg. In Augustus 1991 reeds het Letland en Estland hulle volle onafhanklikheid verklaar. Gorbatsjof het laat in Augustus as hoofsekretaris van die Kommunistiese Party bedank en kort daarna is die party se bedrywighede vir ’n onbepaalde tyd opgehef – wat sy bewind in effek beëindig het. Teen die herfs kon Gorbatsjof nie langer gebeure buite Moskou beïnvloed nie en selfs daar is hy uitgedaag deur Jeltsin, wat in Julie 1991 tot president van Rusland verkies is.

=== Ontbinding ===
{{Hoofartikel|Ontbinding van die Sowjetunie}}
[[Lêer:Cold War border changes.png|duimnael|400px|Grensveranderinge ná die Koue Oorlog.]]
Die oorblywende 12 republieke het voortgegaan met besprekings oor nuwe, al hoe losser modelle vir die unie. In dié tyd het Jeltsin dit wat van die Sowjetregering oorgebly het, oorgeneem – insluitende die [[Moskouse Kremlin]]. Die finale slag was op 1 Desember 1990 toe Oekraïne, die tweede magtigste republiek, oorweldigend vir onafhanklikheid gestem het. Dit het enige realistiese kans dat die Sowjetunie op enige manier kon voortbestaan, beëindig. Teen Desember 1990 het almal, buiten Rusland en [[Kazakhstan]], hulle volle onafhanklikheid verklaar.

Op 8 Desember 1991 het die presidente van Rusland, Oekraïne en [[Belarus]] (voorheen Wit-Rusland) die Belawezja-ooreenkoms onderteken wat die Sowjetunie as ontbind verklaar het en die [[Gemenebes van Onafhanklike State]] (GOS) in sy plek in die lewe geroep het. Op 21 Desember 1991 het afgevaardigdes van al die Sowjetrepublieke buiten [[Georgië]] die [[Alma-Ata-protokol]] onderteken wat die ooreenkoms bekragtig het. Op 25 Desember het Gorbatsjof as president van die USSR bedank en die president se magte aan Jeltsin oorgedra. Daardie nag is die Sowjetvlag vir die laaste keer gestryk en die [[Vlag van Rusland|Russiese driekleur]] in sy plek gehys.

Die volgende dag, op 26 Desember 1991, het die Opperste Sowjet, die hoogste regeringsliggaam van die Sowjetunie, gestem dat nie hy of die land meer bestaan nie. Dit word algemeen beskou as die amptelike, finale [[ontbinding van die Sowjetunie]] en die einde van die Koue Oorlog.&lt;ref&gt;{{Cite book | url=https://books.google.com/?id=Vt5OLD3vp4UC&amp;pg=PR5&amp;lpg=PR5&amp;dq=26+december+1991+ussr#v=onepage&amp;q=26%20december%201991%20ussr&amp;f=false | title=Russia and the Commonwealth of Independent States: Documents, Data, and Analysis| isbn=978-1-56324-637-1| last1=Brzezinski| first1=Zbigniew| last2=Brzezinski| first2=Zbigniew K| last3=Sullivan| first3=Paige| year=1997}}&lt;/ref&gt;

Rusland is daarna internasionaal erken&lt;ref name=&quot;uk&quot;&gt;[http://www.fco.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket/Xcelerate/ShowPage&amp;c=Page&amp;cid=1007029394365&amp;a=KCountryProfile&amp;aid=1019744935436 Country Profile: Russia] Foreign &amp; Commonwealth Office of the United Kingdom. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080311123046/http://www.fco.gov.uk/servlet/Front?pagename=OpenMarket%2FXcelerate%2FShowPage&amp;c=Page&amp;cid=1007029394365&amp;a=KCountryProfile&amp;aid=1019744935436 |date=11 Maart 2008 }}&lt;/ref&gt; as die USSR se opvolgerstaat. Rusland het al die USSR se buitelandse skuld aanvaar en die voormalige land se oorsese eiendomme as sy eie opgeëis.

=== Leiers ===
Leiers van die Sowjetunie, in chronologiese volgorde:

# [[Wladimir Lenin]] (1917–1924)
# [[Josef Stalin]] (1924–1953)
# [[Nikita Chroesjtsjof]] (1953–1964)
# [[Leonid Brezjnef]] (1964–1982)
# [[Joeri Andropof]] (1982–1984)
# [[Konstantin Tsjernenko]] (1984–1985)
# [[Michail Gorbatsjof]] (1985–1991)

== Geografie ==
[[Lêer:Center of Vladivostok and Zolotoy Rog.jpg|duimnael|links|[[Wladiwostok]] in die [[Russiese Verre Ooste]].]]
[[Lêer:The Diomede Islands in the BeringSea (picture from space).jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-satellietbeeld van die [[Diomedes-eilande]] in die [[Beringstraat]] (Rusland is links en die VSA regs).]]

Die Sowjetunie het sowat 'n sesde van die totale landoppervlakte van die wêreld beslaan. Dit het die oostelike helfte van [[Europa]] en 'n derde van [[Asië]] ingesluit en was meer as twee keer so groot soos die [[Volksrepubliek China]]. Byna 10&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km het die westelikste punt (20°&amp;nbsp;O), naby [[Kaliningrad]], van Kaap Dezjnef aan die [[Beringstraat]] (170°&amp;nbsp;W) geskei.

Die noordelikste punt van die land, wat aan die bopunt van die Taimir-skiereiland geleë was, lê op 78°&amp;nbsp;N en die suidelikste punt, wat in [[Turkmenistan]] geleë was, lê op 38°&amp;nbsp;N. Driekwart van die landmassa het noord van die 50ste breedtegraad gelê. Dit was 'n laagland met uitgestrekte vlaktes wat aan die een kant na die [[Arktiese Oseaan]] en aan die ander kant via [[Wes-Europa]] na die [[Atlantiese Oseaan]] afgeloop het. Slegs in die suide en ooste was daar hoë bergreekse.

Sowat 75% van die Sowjetunie was minder as 450&amp;nbsp;m bo seespieël geleë. Die land se grense was meer as 56&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km lank, waarvan twee derdes kuslyn (in die noorde en ooste) en 'n derde landgrense (in die weste en die suide) was. Aan die uiters noordwestelike grens van die Sowjetunie was [[Noorweë]], [[Finland]], die [[Finse Golf]], die [[Oossee]] en [[Pole]].

Op die punt waar die grens landinwaarts buig, het dit die skeiding tussen die Sowjet- en die Poolse deel van die voormalige [[Oos-Pruise]] gevorm. Verder suid het die Sowjetunie aan die destydse [[Tsjeggo-Slowakye]], [[Hongarye]] en [[Roemenië]] gegrens. Die noordelike tak van die [[Donau]]delta het die grens tot by die [[Swartsee]] beloop. Tussen die Swart- en die [[Kaspiese See]] het die Sowjetunie aan [[Turkye]] en [[Iran]] gegrens.

Oos van die Kaspiese See het die Sowjetunie aan Iran, [[Afganistan]] en die Volksrepubliek China gegrens. Naby die ontmoetingspunt van die grense van die Sowjetunie, Afganistan en die Volksrepubliek China was die Sowjetunie deur 'n smal strook Afgaanse land van [[Pakistan]] en [[Indië]] geskei. Die Sowjetunie het ook aan [[Mongolië]] en [[Noord-Korea]] gegrens.

Geen land ter wêreld het so 'n lang kuslyn gehad nie, maar geen land was ook deur soveel ysseë en moerasagtige kuste omring nie. Net ten suide van die belangrike hawens [[Wladiwostok]] ('n ysvrye hawe en destydse Sowjet-vlootbasis) en [[Nachodka]], was die kort grens tussen die Sowjetunie en Noord-Korea die [[See van Japan]]. Aan die oostelikste kant het die Beringstraat die Eurasiese vasteland van die [[Noord-Amerika]]anse vasteland geskei.

Aan die Arktiese Oseaan het die Sowjetkus verskeie vlak seë gehad wat deur groepe eilande van mekaar geskei is. Van oos na wes was dit die [[Oos-Siberiese See]], [[Laptefsee]], [[Karasee]] en [[Barentssee]].

Die [[argipel]]s word onderskeidelik die [[Nieu-Siberiese Eilande]], [[Nordland]], [[Nowaja Zemlja]] en [[Franz Josef-land]] genoem. Naby die [[Moermansk]]-hawe aan die [[Beringsee]] het die landgrens met [[Noorweë]] begin.

== Regering en politiek ==
Daar was drie magshiërargieë in die Sowjetunie: die wetgewende gesag, verteenwoordig deur die Opperste Sowjet; die regering, verteenwoordig deur die Ministersraad; en die [[Kommunistiese Party van die Sowjetunie]] (KPSU), die enigste wettige party en die finale beleidmaker van die land.&lt;ref name=&quot;sakwa&quot;&gt;Sakwa, Richard. ''Soviet Politics in Perspective''. 2nd ed. London – N.Y.: Routledge, 1998.&lt;/ref&gt;

=== Kommunistiese Party ===
[[Beeld:MoskauRoterPlatzSeptember1990.jpg|links|thumb|280px|'n Militêre parade op [[Rooiplein]] in [[Moskou]], &lt;br&gt;7 November 1964]]

Aan die bopunt van die Kommunistiese Party was die Sentrale Komitee, wat op partykongresse en {{nowrap|-konferensies}} verkies is. Die Sentrale Komitee het op sy beurt gestem vir die Politburo (wat tussen 1952 en 1966 die &quot;Presidium&quot; genoem is), asook vir die sekretariaat en die algemene sekretaris van die Kommunistiese Party (van 1953 tot 1966 die &quot;eerste sekretaris&quot; genoem), wat de facto die hoogste amp in die Sowjetunie was.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Law, David A. |title=Russian Civilization |publisher=Ardent Media |year=1975 |pages=193–194 |url=https://books.google.com/books?id=f3ky9qBavl4C |isbn=978-0-8422-0529-0|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512055909/http://books.google.com/books?id=f3ky9qBavl4C&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Na gelang van die graad van magskonsolidasie, het óf die Politburo gesamentlik óf die algemene sekretaris, wat altyd lid van die Politburo was, die party en die land gelei&lt;ref&gt;{{cite book |author=Zemtsov, Ilya |title=Chernenko: The Last Bolshevik: The Soviet Union on the Eve of Perestroika |publisher=Transaction Publishers |year=1989 |page=325 |url=https://archive.org/details/chernenkolastbol00zemt|url-access=registration |isbn=978-0-88738-260-4|access-date=20 June 2015}}&lt;/ref&gt; (behalwe in die tyd van Stalin se leierskap, toe sy mag ná 1941 direk deur sy posisie as lid van die Ministersraad uitgeoefen is, pleks van die Politburo).&lt;ref&gt;{{cite book |author=Knight, Amy |title=Beria: Stalin's First Lieutenant |publisher=Princeton University Press |year=1995 |page=5 |url=https://books.google.com/books?id=PxiuUGRQhUIC |isbn=978-0-691-01093-9|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512055028/http://books.google.com/books?id=PxiuUGRQhUIC&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die algemene lede van die KPSU het nie 'n stem in verkiesings gehad nie, want die sleutelbeginsel van die partyorganisasie was demokratiese sentralisme: Dit het streng onderhorigheid aan hoër liggame vereis en verkiesings is nie teengestaan nie; die kandidate wat van bo af voorgestel is, is goedgekeur.&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Hough, Jerry F. |author2=Fainsod, Merle |title=How the Soviet Union is Governed |publisher=Harvard University Press |year=1979 |page=486 |url=https://books.google.com/books?id=38gMzMRXCpQC |isbn=978-0-674-41030-5|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512054528/http://books.google.com/books?id=38gMzMRXCpQC&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Die Kommunistiese Party het sy oorheersing oor die staat gehandhaaf hoofsaaklik deur sy beheer van die aanstellingstelsel. Alle senior regeringsamptenare en die meeste afgevaardigdes van die Opperste Sowjet was lede van die KPSU. Van die partyleiers self was Stalin (1941-1953) en Chroestsjof (1958-1964) ook premiers. Nadat Chroestsjof gedwing is om te bedank is die partyleier verbied om so 'n dubbele amp te beklee,&lt;ref&gt;{{cite book |author=Service, Robert |title=History of Modern Russia: From Tsarism to the Twenty-first Century |publisher=Penguin Books Ltd |year=2009 |url=https://books.google.com/books?id=o8Z1QAAACAAJ |isbn=978-0-14-103797-4 |page=378|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511090135/http://books.google.com/books?id=o8Z1QAAACAAJ&amp;dq|archive-date=11 May 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt; hoewel die latere algemene sekretarisse vir minstens 'n deel van hulle bewind ook die hoofsaaklik seremoniële amp beklee het van voorsitter van die Presidium van die Opperste Sowjet, die nominale staatshoof.&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Конститутион оф тхе Руссиян Федератион: витх комментариес анд интерпретатион |publisher=Brunswick Publishing Corp |year=1994 |url=https://books.google.com/books?id=3mQjvzP8VSYC |isbn=978-1-55618-142-9 |page=82|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512045452/http://books.google.com/books?id=3mQjvzP8VSYC&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== Regering ===
[[Lêer:Supreme Soviet 1982.jpg|duimnael|links|280px|Die Groot Kremlinpaleis, die setel van die Opperste Sowjet in Moskou, 1982.]]

Vir die grootste deel van die Sowjetunie se geskiedenis was die Opperste Sowjet die hoogste staatsliggaam.&lt;ref&gt;{{cite book |author1=F. Triska, Jan |author2=Slusser, Robert M. |title=The Theory, Law, and Policy of Soviet Treaties |publisher=Stanford University Press |year=1962 |pages=[https://archive.org/details/theorylawpoli00tris/page/63 63]–64 |url=https://archive.org/details/theorylawpoli00tris|url-access=registration |isbn=978-0-8047-0122-8|access-date=20 June 2015}}&lt;/ref&gt; Aanvanklik het dit net alle besluite van die party goedgekeur en toegepas. Sy mag en funksies is egter in die laat 1950's, 1960's en 1970's uitgebrei, met onder meer nuwe staatskommissies en {{nowrap|-komitees}}. Dit het bykomende magte gekry met betrekking tot die goedkeuring van die land se vyfjaarplanne en regeringsbegroting.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Deb, Kalipada |title=Soviet Union to Commonwealth: Transformation and Challenges |publisher=M.D. Publications Pvt. Ltd |year=1996 |page=81 |url=https://books.google.com/books?id=IvK6r-8Ogg0C |isbn=978-81-85880-95-2|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512053347/http://books.google.com/books?id=IvK6r-8Ogg0C&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die Opperste Sowjet het 'n Presidium (die opvolger van die Sentrale Uitvoerende Komitee) verkies om sy mag uit te oefen tussen voltallige sittings,&lt;ref name=&quot;COMSSP&quot; /&gt; wat gewoonlik elke twee jaar gehou is, en was verantwoordelik vir die aanstelling van die Opperste Hof,&lt;ref&gt;{{cite book |title=The Communist World |publisher=Ardent Media |year=2001 |page=441 |url=https://books.google.com/books?id=h9FFVgu-Ff0C |isbn=978-0-271-02170-6|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512051205/http://books.google.com/books?id=h9FFVgu-Ff0C&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; die prokureur-generaal&lt;ref&gt;{{cite book |author=Joseph Marie Feldbrugge, Ferdinand |title=Russian Law: The End of the Soviet System and the Role of Law |publisher=Martinus Nijhoff Publishers |year=1993 |page=205 |url=https://books.google.com/books?id=JWt7MN3Dch8C |isbn=978-0-7923-2358-7|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512041218/http://books.google.com/books?id=JWt7MN3Dch8C&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; en die Ministersraad (voor 1946 bekend as die Raad van Volkskommissarisse), met die voorsitter (premier) aan die hoof. Dit het ook 'n enorme burokrasie bestuur wat verantwoordelik was vir die administrasie van die ekonomie en gemeenskap.&lt;ref name=&quot;COMSSP&quot;&gt;{{cite book |author=Benson, Shirley |title=Nikita Khrushchev and the Creation of a Superpower |publisher=Penn State University Press |year=2001 |pages=XIV |url=https://books.google.com/books?id=dQeahlZdM7sC |isbn=978-0-271-02170-6|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150910233718/https://books.google.com/books?id=dQeahlZdM7sC&amp;dq|archive-date=10 September 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die staatsveiligheidsraad (die [[KGB]] en sy voorlopers) het 'n belangrike rol in die politiek gespeel. Dit was instrumenteel in die [[Wladimir Lenin#Rooi Terreur|Rooi Terreur]] en [[Groot Suiwering]],&lt;ref&gt;{{cite book |author1=P. Hoffmann, Erik |author2=Laird, Robin Frederick |title=The Soviet Polity in the Modern Era |publisher=Transaction Publishers |year=1984 |pages=313–315 |url=https://books.google.com/books?id=63_obglArrMC |isbn=978-0-202-24165-4|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512045329/http://books.google.com/books?id=63_obglArrMC&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; maar is ná Stalin se dood onder streng partybeheer geplaas.

=== Skeiding van mag en hervorming ===
Die grondwet, wat in 1924, 1936 en 1977 afgekondig is,&lt;ref&gt;{{cite book |author=Sakwa, Richard |title=Soviet Politics in Perspective |publisher=Routledge |year=1998 |url=https://books.google.com/books?id=vX1U5G_xnqcC |isbn=978-0-415-07153-6 |page=106|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512042437/http://books.google.com/books?id=vX1U5G_xnqcC&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; het nie staatsmag beperk nie. Geen formele skeiding van magte het bestaan tussen die KPSU, Opperste Sowjet en Ministersraad nie.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Kucherov, Samuel |title=The Organs of Soviet Administration of Justice: Their History and Operation |publisher=Brill Archive Publishers |year=1970 |url=https://books.google.com/books?id=ssMUAAAAIAAJ |page=31|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512060346/http://books.google.com/books?id=ssMUAAAAIAAJ&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Daar was ook geen vasgestelde meganisme vir die opvolging van leiers nie. Bitter en soms dodelike magstryde het in die Politburo plaasgevind ná die dood van Lenin&lt;ref&gt;{{cite book |author=Phillips, Steve |title=Lenin and the Russian Revolution |publisher=Heinemann |year=2000 |url=https://books.google.com/books?id=_na0zfdhKQMC |isbn=978-0-435-32719-4 |page=71|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512055812/http://books.google.com/books?id=_na0zfdhKQMC&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; en Stalin,&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |encyclopedia=Encyclopædia Britannica |year=2005 |title=Union of Soviet Socialist Republics |publisher=Encyclopædia Britannica, Inc. |page=1014}}&lt;/ref&gt; sowel as ná die afsetting van Chroesjtsjof,&lt;ref&gt;{{cite book |author=Service, Robert |title=History of Modern Russia: From Tsarism to the Twenty-first Century |publisher=Penguin Books Ltd |year=2009 |url=https://books.google.com/books?id=o8Z1QAAACAAJ |page=379 |isbn=978-0-14-103797-4|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511090135/http://books.google.com/books?id=o8Z1QAAACAAJ&amp;dq|archive-date=11 May 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt; wat plaasgevind het ná 'n besluit deur beide die Politburo en Sentrale Komitee.&lt;ref name=&quot;Khrushchevgoner&quot;&gt;{{cite book |author=Khrushchev, Nikita |year=2007 |title=Memoirs of Nikita Khrushchev, Volume 3: Statesman |publisher=Pennsylvania State University Press |isbn=978-0-271-02935-1 |page=674}}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:RIAN archive 699872 Dushanbe riots, February 1990.jpg|thumb|260px|Nasionalistiese opstande in 1990 in Doesjanbe, [[Tadjikistan]].]]
Tussen 1988 en 1990 het [[Michail Gorbatsjof]], te midde van groot teenstand, hervormings toegepas wat die mag weg van die hoogste liggame van die party gewentel en die Opperste Sowjet se steun op hulle verminder het. Die Kongres van Volksafgevaardigdes is gestig. Die meeste van die lede is regstreeks verkies in 'n mededingende verkiesing in Maart 1989, wat die eerste in die Sowjetunie was. Die Kongres het nou die Opperste Sowjet verkies, wat 'n voltydse parlement en baie sterker as voorheen geword het. Vir die eerste keer sedert die 1920's het dit geweier om voorstelle van die party en Ministersraad goedsmoeds goed te keur.&lt;ref name=&quot;countrystudies&quot;&gt;{{cite web |publisher=Library of Congress Country Studies |title=Gorbachev's Reform Dilemma |url=http://countrystudies.us/russia/18.htm|access-date=16 October 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110623125043/http://countrystudies.us/russia/18.htm|archive-date=23 June 2011|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

In 1990 het Gorbatsjof die amp van president van die Sowjetunie ingestel en aanvaar en dit het die mag in sy uitvoerende kantoor op homself gekonsentreer, onafhanklik van die party, en die regering is ondergeskik gestel.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Polmar, Norman |title=The Naval Institute Guide to the Soviet |publisher=United States Naval Institute |year=1991 |url=https://books.google.com/books?id=tkGDkpkQh-sC |isbn=978-0-87021-241-3 |page=1|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904015129/https://books.google.com/books?id=tkGDkpkQh-sC&amp;dq|archive-date=4 September 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lassgenoemde is hernoem tot die Kabinet van Ministers van die USSR.&lt;ref&gt;{{cite book |author=McCauley, Martin |title=The Rise and Fall of the Soviet Union |publisher=Pearson Education |year=2007 |url=https://books.google.com/books?id=ycCZqmhhceMC |isbn=978-0-582-78465-9 |page=490|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904015129/https://books.google.com/books?id=ycCZqmhhceMC&amp;dq|archive-date=4 September 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Spanning het toegeneem tussen die landwye owerhede onder Gorbatsjof; reformiste onder [[Boris Jeltsin]], wat die nuut verkose Opperste Sowjet van die Russiese SFSR beheer het; en  Kommunistiese onversetlikes. Op 19-21 Augustus 1991 het 'n groep geharde Kommuniste 'n staatsgreeppoging uitgevoer. Die staatsgreep het misluk en die Staatsraad van die Sowjetunie het in die &quot;oorgangstydperk&quot; die hoogste orgaan van staatsmag geword.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Government of the USSR: Gorbachev, Mikhail |script-title=ru:УКАЗ: ПОЛОЖЕНИЕ О МИНИСТЕРСТВЕ ЮСТИЦИИ СССР |trans-title=Law: About state governing bodies of USSR in a transition period on the bodies of state authority and administration of the USSR in Transition |url=http://www.sssr.su/zopp.html |date=21 March 1972 |publisher=sssr.su |language=ru |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425162517/http://www.sssr.su/zopp.html |archive-date=25 April 2013 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gorbatsjof het as algemene sekretaris bedank en net in die laaste maande van die bestaan van die Sowjetunie president gebly.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Vincent Daniels, Robert |title=A Documentary History of Communism in Russia: From Lenin to Gorbachev |publisher=University Press of New England (UPNE) |year=1993 |url=https://books.google.com/books?id=gTIZ2dvDKF0C |isbn=978-0-87451-616-6 |page=388|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512041324/http://books.google.com/books?id=gTIZ2dvDKF0C&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Menseregte===
[[Menseregte]] in die Sowjetunie was uiters beperk. Die Sowjetunie was van 1927 tot 1953 'n [[Totalitarisme|totalitaristiese]] staat&lt;ref&gt;{{Cite book|title=Rutland, Peter (1993). The Politics of Economic Stagnation in the Soviet Union: The Role of Local Party Organs in Economic Management|year= 1993 |publisher= Cambridge University Press |page=9|isbn =978-0-521-39241-9 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|title=von Beyme, Klaus (2014). On Political Culture, Cultural Policy, Art and Politics|date=19 November 2013 |publisher=Springer |page= 65| isbn =978-3-319-01559-0}}&lt;/ref&gt; en daarna tot in 1990 'n eenpartystaat.&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2017-10-10|title=Закон СССР от 14 марта 1990 г. N 1360-I &quot;Об учреждении поста Президента СССР и внесении изменений и дополнений в Конституцию (Основной Закон) СССР&quot;|url=http://constitution.garant.ru/history/ussr-rsfsr/1977/zakony/185465/|archive-url=https://web.archive.org/web/20171010070843/http://constitution.garant.ru/history/ussr-rsfsr/1977/zakony/185465/|url-status=dead|archive-date=2017-10-10|access-date=2021-01-04}}&lt;/ref&gt; [[Vryheid van spraak]] is onderdruk en andersdenkendes gestraf. Onafhanklike politieke bedrywighede is nie geduld nie – nie in [[vakbond]]e, privaat korporasies, onafhanklike [[kerk]]e of opposisiepartye nie. Die vryheid van beweging binne en veral buite die land was ingeperk. Die staat het ook burgers se reg tot privaat eiendom ontneem.

Die Sowjetbegrip van menseregte het grootliks van dié in die internasionale reg verskil. Die regering het enige vorm van vryheid, beweging en regte op die besit van eiendom feitlik verbied.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://spice.fsi.stanford.edu/docs/regional_perspectives_on_human_rights_the_ussr_and_russia_part_one|title=Regional Perspectives on Human Rights: The USSR and Russia, Part One|work=Bertrand M. Patenaude Center for Russian, East European &amp; Eurasian Studies, Stanford University}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Pipes&quot;/&gt;&lt;ref&gt;Richard Pipes (2001) ''Communism'' Weidenfeld &amp; Nicolson. {{ISBN|978-0-297-64688-4}}&lt;/ref&gt; Sulke optrede is deur regsteoretici in die Sowjetunie as voorbeelde van 'n &quot;bourgeois moraliteit&quot; beskou.&lt;ref&gt;{{Cite book|title = Teoria dowodów sądowych w prawie radzieckim|last = Wyszyński|first = Andrzej|publisher = Biblioteka Zrzeszenia Prawników Demokratów|year = 1949|pages = 153, 162|url = http://echelon.pl/files/echelon/Wyszy%C5%84ski%20-%20Teoria%20dowod%C3%B3w%20s%C4%85dowych%20(OCR).pdf|access-date = 29 December 2022|archive-date = 29 July 2018|archive-url = https://web.archive.org/web/20180729141510/https://echelon.pl/files/echelon/Wyszy%C5%84ski%20-%20Teoria%20dowod%C3%B3w%20s%C4%85dowych%20%28OCR%29.pdf|url-status = dead}}&lt;/ref&gt; Volgens Lenin was die doel van sosialistiese howe nie om terreur deur die staat uit te wis nie ... maar &quot;om dit te bevestig en in beginsel te wettig&quot;.&lt;ref name=&quot;Pipes&quot;&gt;Richard Pipes ''Russia Under the Bolshevik Regime'', Vintage books, Random House Inc., New York, 1995, {{ISBN|978-0-394-50242-7}}, pp. 401–403&lt;/ref&gt;

=== Administratiewe verdelings ===
Volgens sy grondwet was die Sowjetunie 'n [[federasie]] van deelrepublieke. Dié was óf enkele state soos [[Oekraïne]] en [[Wit-Rusland]] óf federasies soos die [[Rusland|Russiese]] en die Transkaukasiese SFSR.&lt;ref name=&quot;sakwa&quot; /&gt; Al vier dié republieke was in Desember 1922 stigterslede van die Sowjetunie. Van die republieke se landsgrense en name het deur die bestaan van die USSR verander,&lt;ref&gt;{{cite book |last=Adams, Simon |title=Russian Republics |url=https://books.google.com/books?id=LyqIDCc-cSsC |year=2005 |page=21 |publisher=Black Rabbit Books |isbn=978-1-58340-606-9|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512041101/http://books.google.com/books?id=LyqIDCc-cSsC&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last=Feldbrugge, Ferdinand Joseph Maria |title=Russian Law: The Rnd of the Soviet system and the Role of Law |url=https://books.google.com/books?id=JWt7MN3Dch8C |year=1993 |page=94 |publisher=Martinus Nijhoff Publishers |isbn=978-0-7923-2358-7|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512041218/http://books.google.com/books?id=JWt7MN3Dch8C&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt; totdat daar eindelik 15 republieke was, soos hier onder aangedui.

Hoewel dit in naam 'n unie van gelyke republieke was, is die land deur [[Russe]] oorheers. Dit was so erg dat die land vir die grootste deel van sy geskiedenis verkeerdelik as &quot;Rusland&quot; bekend was. Hoewel die Russiese SFSR tegnies net een republiek in die groter unie was, was dit verreweg die grootste (wat betref bevolking én oppervlakte), die magtigste en die bes ontwikkelde republiek. Dit was ook die nywerheidsentrum van die Sowjetunie. Die historikus Matthew White het geskryf dit was 'n ope geheim dat die land se federale struktuur oëverblindery was vir Russiese oorheersing. Daarom is die mense van die USSR gewoonlik &quot;Russe&quot; genoem en nie &quot;Sowjette&quot; nie, want &quot;almal het geweet wie gee regtig die toon aan&quot;.&lt;ref name=&quot;White 2012&quot;&gt;{{cite book |title=The Great Big Book of Horrible Things |last=White |first=Matthew |publisher=W.W. Norton |year=2012 |page=368 |isbn=978-0-393-08192-3}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:USSR Republics Numbered Alphabetically.png|duimnael|links|400px|Die voormalige state* van die Sowjetunie: &lt;br&gt;1. Armeense SSR, 2. Azerbeidjanse SSR, 3. Wit-Russiese SSR, 4. Estniese SSR, 5. Georgiese SSR, 6. Kazachstanse SSR, 7. Kirgisiese SSR, 8. Lettiese SSR, 9. Litause SSR, 10. Moldawiese SSR, 11. Russiese SFSR, 12. Tadjikistanse SSR, 13. Turkmeense SSR, 14. Oekraïense SSR, 15. Oezbekistanse SSR &lt;br&gt;(*die republieke soos aan die einde van die USSR se bestaan)]]

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Voormalige Sowjetrepublieke !! Opvolgerstate
|-
|
*[[Lêer:Flag of Armenian SSR.svg|30px]] [[Armeense Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Azerbaijan SSR.svg|30px]] [[Azerbeidjanse Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Estonian SSR.svg|30px]] [[Estniese Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Georgian SSR.svg|30px]] [[Georgiese Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Kazakh SSR.svg|30px]] [[Kazachstanse Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Kyrgyz SSR.svg|30px]] [[Kirgisiese Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Latvian SSR.svg|30px]] [[Lettiese Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Lithuanian SSR.svg|30px]] [[Litause Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Moldavian SSR.svg|30px]] [[Moldawiese Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Ukrainian SSR.svg|30px]] [[Oekraïense Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of the Uzbek SSR.svg|30px]] [[Oezbekistanse Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Russian SFSR.svg|30px]] [[Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Tajik SSR.svg|30px]] [[Tadjikistanse Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of the Turkmen Soviet Socialist Republic (1974–1991), Flag of Turkmenistan (1991–1992).svg|30px]] [[Turkmeense Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
*[[Lêer:Flag of Byelorussian SSR.svg|30px]] [[Wit-Russiese Sosialistiese Sowjetrepubliek]]
|
* [[Armenië]]
* [[Azerbeidjan]]
* [[Estland]]
* [[Georgië]]
* [[Kasakstan]]
* [[Kirgisië]]
* [[Letland]]
* [[Litaue]]
* [[Moldowa]]
* [[Oekraïne]]
* [[Oesbekistan]]
* [[Rusland]]
* [[Tadjikistan]]
* [[Turkmenistan]]
* [[Belarus]]
|}
{{-}}

== Weermag ==
[[Beeld:RSD-10 2009 G1.jpg|thumb|260px|'n Nie-interkontinentale ballistiese missiel SS-20, waarvan die ontplooiing deur die Sowjetunie in die laat 1970's 'n nuwe wapenwedloop in Europa ontketen het toe Navo gereageer het deur onder meer Pershing II-missiele in [[Wes-Duitsland]] te ontplooi.]]

Kragtens die militêre wet van September 1925 het die Sowjetweermag bestaan uit die leër, lugmag, vloot, gesamentlike staatspolitieke direktoraat en die interne troepe.&lt;ref&gt;Scott and Scott, The Armed Forces of the Soviet Union, Westview Press, 1979, p.13&lt;/ref&gt; Die direktoraat het later onafhanklik geword en in 1934 by die geheime polisie, die [[FSB#Van die Tsjeka tot die FSB|NKWD]], aangesluit. Ná WO II is die strategiese missielmagte (1959), lugverdedigingsmagte (1948) en nasionale burgerlike weermag (1970) gestig: Hulle rang van belangrikheid was eerste, derde en sesde in die amptelike Sowejetverdedigingstelsel (die leër was tweede, die lugmag vierde en die vloot vyfde).

Die leër het die grootste politieke invloed gehad. Tot die vroeë 1960's was die Sowjetvloot 'n taamlik klein militêre tak, maar ná die [[Kubaanse missielkrisis|Karibiese krisis]] het dit aansienlik uitgebrei. Dit het bekend geword vir sy gevegskruisers en duikbote. In 1989 het 500&amp;nbsp;000 mans daar diens gedoen.

In die tydperk ná die oorlog was die Sowjetleër regstreeks betrokke by verskillende militêre operasies oorsee.&lt;ref name=&quot;theodora.com&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.theodora.com/wfb/1990/rankings/gdp_million_1.html |title=GDP – Million – Flags, Maps, Economy, Geography, Climate, Natural Resources, Current Issues, International Agreements, Population, Social Statistics, Political System | access-date=29 August 2018 | archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163518/https://www.theodora.com/wfb/1990/rankings/gdp_million_1.html | archive-date=12 June 2018 | url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Scott en Scott (1979) p. 305&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=October 30, 1961 – The Tsar Bomba: CTBTO Preparatory Commission |url=https://www.ctbto.org/specials/testing-times/30-october-1961-the-tsar-bomba |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160319201753/http://ctbto.org/specials/testing-times/30-october-1961-the-tsar-bomba/ |archive-date=19 March 2016 |access-date=29 August 2018}}&lt;/ref&gt; Dit sluit in die onderdrukking van die opstand in [[Oos-Duitsland]] (1953), die [[Hongaarse Rewolusie van 1956|Hongaarse Rewolusie]] (1956) en die Warskouverdrag se inval in [[Tsjeggo-Slowakye]] (1968). Hulle het ook tussen 1979 and 1989 aan die konflik met [[Afganistan]] deelgeneem.

Diensplig het in die Sowjetunie gegeld, wat beteken alle mans van 18 jaar en ouer wat liggaamlik geskik was, is opgeroep.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.prlib.ru/history/619624|title=Принят закон &quot;О всеобщей воинской обязанности&quot;|translator-last=A law on the mandatory military draft|publisher=prlib.ru|date=12 October 1967}}&lt;/ref&gt;

== Ekonomie ==
[[Beeld:DneproGES 1947.JPG|thumb|280px|links|Die [[Dnjepr]]-hidroëlektrisiteitstasie, een van baie sulkes in die Sowjetunie.]]
In die Sowjetunie is die vervaardiging en verspreiding van goedere deur die regering gesentraliseer en beheer. Die Bolsjewiste se eerste kennismaking met 'n sentraal beheerde ekonomie was die beleid van [[oorlogskommunisme]], wat die nasionalisering van nywerhede behels het, asook die gesentraliseerde verspreiding van produkte, die gedwonge aanskaffing van landbouprodukte en pogings om geldsirkulasie, privaat ondernemings en vrye handel uit te skakel.&lt;ref&gt;Lih, Lars T., ''Bread and Authority in Russia, 1914–1921'', University of California Press (1990), p. 131&lt;/ref&gt; Ná die ernstige ekonomiese verval daarna het Lenin oorlogskommunisme in 1921 met die [[Nuwe Ekonomiese Beleid]] (NEB) vervang, en vrye handel en privaat eienaarskap van klein sakeondernemings gewettig. Dit het die ekonomie geleidelik laat herstel.&lt;ref name=&quot;gregory2004&quot;&gt;{{cite book |author=Gregory, Paul R. |title=The Political Economy of Stalinism: Evidence from the Soviet Secret Archives |pages=218–220 |publisher=Cambridge University Press |year=2004 |url=https://books.google.com/books?id=hFHU5kaXhu8C |isbn=978-0-521-53367-6|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512042222/http://books.google.com/books?id=hFHU5kaXhu8C&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Stalin het die NEB afgeskaf en volle sentrale beplanning ingestel; hy het die gedwonge kollektivisme van die landbou en drakoniese arbeidswette ingestel. Die vinnige industrialisasie van die land het die vermoëns in swaar nywerhede in die 1930's verhoog.&lt;ref name=&quot;gregory2004&quot; /&gt; Die belangrikste motivering vir industrialisasie was voorbereiding vir oorlog, hoofsaaklik weens 'n wantroue in die kapitalistiese wêreld.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Mawdsley, Evan |page=30 |title=The Stalin Years: The Soviet Union, 1929–1953 |publisher=Manchester University Press |year=1998 |url=https://books.google.com/books?id=m-voAAAAIAAJ |isbn=978-0-7190-4600-1 |access-date=25 May 2020 |archive-date=21 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210321215327/https://books.google.com/books?id=m-voAAAAIAAJ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 

As gevolg hiervan het die Sowjetunie van 'n grootliks landbougedrewe ekonomie ontwikkel tot 'n groot nywerheidsmag, en dit het gelei tot sy opkoms as 'n supermoondheid ná WO&amp;nbsp;II.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite book |author1=Wheatcroft, S. G. |author2=Davies, R. W. |author3=Cooper, J. M. |pages=30–32 |title=Soviet Industrialization Reconsidered: Some Preliminary Conclusions about Economic Development between 1926 and 1941 |publisher=Economic History Review |year=1986 |url=https://books.google.com/books?id=m-voAAAAIAAJ |isbn=978-0-7190-4600-1 |volume=39 |issue=2 |access-date=25 May 2020 |archive-date=21 March 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210321215327/https://books.google.com/books?id=m-voAAAAIAAJ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Die oorlog het 'n groot vernietiging van die Sowjetunie se ekonomie en infrastuktuur veroorsaak en dit moes in 'n groot mate herbou word.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Reconstruction and Cold War |publisher=Library of Congress |url=http://countrystudies.us/russia/12.htm|access-date=23 October 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20060927170555/http://countrystudies.us/russia/12.htm|archive-date=27 September 2006|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:RIAN archive 633872 Workers of Soligorsk potash plant.jpg|thumb|240px|Werkers van die Soligorsk-potasfabriek in 1968 in Belarus.]]
[[Beeld:RIAN archive 878967 AvtoVAZ- Volga automaking plant in Togliatti, the Samara Region.jpg|thumb|240px|Die [[AftoWAZ|Wolzjski Aftomobilni Zawod]] (WAZ) in 1969.]]
Teen die vroeë 1940's het die Sowjet-ekonomie taamlik selfonderhoudend geword en net 'n klein deel van binnelandse produkte is internasionaal verhandel.&lt;ref name=&quot;foreign trade&quot;&gt;{{cite web |title=Reconstruction and Cold War |publisher=Library of Congress Country Studies |url=http://rs6.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%28DOCID+su0391%29|access-date=23 October 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20170309155830/http://rs6.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd%2Fcstdy%3A%40field%28DOCID+su0391%29|archive-date=9 March 2017|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Ná die skepping van die Oosblok het buitelandse handel vinnig toegeneem. 

Tydens die [[wapenwedloop]] van die Koue oorlog het die Sowjetunie se ekonomie swaar gebuk gegaan onder militêre uitgawes. Terselfdertyd het die land die grootste wapenuitvoerder na [[ontwikkelende land]]e geword. Die Sowjetunie se militêre begroting in die 1970's was enorm; dit het 40-60% uitgemaak van die totale federale begroting.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://su90.ru/defence.html|title=Расходы на оборону и численность вооруженных сил СССР|translator-last=Defense spending and size of the Armed Forces of the USSR}}&lt;/ref&gt;

Van die 1930's tot met sy verbrokkeling laat in 1991 het die manier waarop die Sowjetunie se ekonomie gewerk het, in 'n groot mate onveranderd gebly. Die ekonomie is amptelik met sentrale beplanning beheer en in vyfjaarplanne georganiseer. Hoë staatslui kon egter in die planne inmeng. Alle groot ekonomiese besluite is deur die politieke leiers geneem.&lt;ref name=&quot;gregory2004&quot; /&gt;

In die vervaaardigingsektor het swaar nywerheid en verdediging voorrang geniet bo gebruikersgoedere..&lt;ref name=&quot;economy&quot;&gt;{{cite web |title=Economy |publisher=Library of Congress Country Studies |url=http://rs6.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%28DOCID+su0009%29|access-date=23 October 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904015129/http://rs6.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd%2Fcstdy%3A%40field%28DOCID+su0009%29|archive-date=4 September 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Laasgenoemde, veral buite die groot stede, was dikwels skaars en van swak gehalte. Onder die sentraal beheerde ekonomie het verbruikers feitlik geen invloed gehad op vervaardiging nie, en die veranderende aanvraag van 'n bevolking met 'n toenemende inkomste kon nie bevredig word deur produkte teen streng vasgestelde pryse nie.&lt;ref name=&quot;hanson&quot;&gt;Hanson, Philip. ''The Rise and Fall of the Soviet Economy: An Economic History of the USSR from 1945''. Londen: Longman, 2003.&lt;/ref&gt; 'n Enorme, onbeplande tweede ekonomie het op lae vlakke saam met die beplande een ontstaan. Dit het van die goedere en dienste verskaf wat die beplanners nie kon nie.  Met hervormings in 1965 is probeer om sommige elemente van die gedesentraliseerde ekonomie te wettig.&lt;ref name=&quot;gregory2004&quot; /&gt;

Hoewel dit algemeen bekend is dat statistieke oor die Sowjetse ekonomie onbetroubaar is en sy ekonomiese groei moeilik is om presies te raam,&lt;ref&gt;{{cite journal |doi=10.1057/ces.1997.1 |author=Bergson, Abram |year=1997 |title=How Big was the Soviet GDP? |journal=Comparative Economic Studies |volume=39 |issue=1 |pages=1–14 |s2cid=155781882}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |doi=10.1080/09668139308412080 |author=Harrison, Mark |year=1993 |title=Soviet Economic Growth Since 1928: The Alternative Statistics of G. I. Khanin |journal=Europe-Asia Studies |volume=45 |issue=1 |pages=141–167}}&lt;/ref&gt; lyk dit of die ekonomie tot in die middel 1980's aanhou groei het. In die 1950's en 1960's het dit die Weste se ekonomie ingehaal.&lt;ref&gt;{{cite book |author=Gvosdev, Nikolas |title=The Strange Death of Soviet communism: A Postscript |publisher=Transaction Publishers |year=2008 |url=https://books.google.com/books?id=Q_xTyZUEqkYC |isbn=978-1-4128-0698-5 |access-date=25 May 2020 |archive-date=19 August 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200819204015/https://books.google.com/books?id=Q_xTyZUEqkYC |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 

In 1987 het Gorbatsjof die ekonomie met sy beleid van [[perestroika]] probeer hervorm. Dit het die staatsbeheer oor ondernemings verslap, maar dit nie met markdryfvere vervang nie en dit het gelei tot 'n skerp afname in uitset. Die ekonomie, wat reeds gely het onder die afname in petroleumuitvoer, het in duie begin stort. Pryse was steeds vasgestel en die land het dit steeds beheer tot ná die land se verbrokkeling.&lt;ref name=&quot;gregory2004&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;hanson&quot; /&gt; 

=== Wetenskap en tegnologie ===
Die Sowjetunie het groot klem gelê op wetenskap en tegnologie binne sy ekonomie,&lt;ref name=&quot;science&amp;technology&quot;&gt;{{cite web |title=Science and Technology |publisher=Library of Congress Country Studies |url=http://rs6.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd/cstdy:@field%28DOCID+su0413%29|access-date=23 October 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904015129/http://rs6.loc.gov/cgi-bin/query/r?frd%2Fcstdy%3A%40field%28DOCID+su0413%29|archive-date=4 September 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web |date=15 June 1992 |title=The Soviet Union and the United States – Revelations from the Russian Archives {{!}} Exhibitions – Library of Congress |url=https://www.loc.gov/exhibits/archives/sovi.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170915012329/http://www.loc.gov/exhibits/archives/sovi.html |archive-date=15 September 2017 |access-date=12 November 2017 |website=www.loc.gov}}&lt;/ref&gt; maar sy grootste tegnologiese prestasies, soos die ontwikkeling van Spoetnik&amp;nbsp;1, was gewoonlik die weermag se verantwoordelikheid.&lt;ref name=&quot;economy&quot;/&gt; Lenin het geglo die USSR sal nie die [[ontwikkelde land]]e verbysteek solank dit so 'n groot tegnologiese agterstand het as met sy stigting nie. Die Sowjetse owerhede het hulle ondersteuning van Lenin se siening bewys deur enorme netwerke en navorsings- en ontwikkelingsentrums te beplan. In die vroeë 1960's het die Sowjetunie 40% van sy doktorsgrade in chemie aan vroue toegeken, in vergelyking met die VSA se 5%.&lt;ref&gt;Rose Eveleth (12 Desember 2013). [http://www.smithsonianmag.com/smart-news/soviet-russia-had-a-better-record-of-training-women-in-stem-than-america-does-today-180948141/?no-ist Soviet Russia Had a Better Record of Training Women in STEM Than America Does Today] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006112126/http://www.smithsonianmag.com/smart-news/soviet-russia-had-a-better-record-of-training-women-in-stem-than-america-does-today-180948141/?no-ist |date=6 October 2014 }}. ''Smithsonian.com.'' Besoek op 26 Junie 2014.&lt;/ref&gt; 

Teen 1989 was Sowjetse wetenskaplikes onder die wêreld se bes opgeleide spesialiste op verskeie gebiede, soos [[energie]]fisika, sekere velde van [[geneeskunde]], [[wiskunde]] en militêre tegnologie. Weens hulle rigiede staatsbeplanning en burokrasie het die Sowjette ver agter gebly wat betref [[chemie]], [[biologie]] en [[rekenaar]]s in vergelyking met die ontwikkelde lande. Die regering het [[Genetika|genetici]] teengestaan en vervolg ten gunste van lysenkoïsme (wat [[natuurlike seleksie]] verwerp), 'n [[skynwetenskap]] wat deur wetenskaplikes in die Sowjetunie en oorsee afgeskiet maar deur Stalin se binnekring ondersteun is. Dit is in die USSR en [[China]] in werking gestel en het tot kleiner oeste gelei. Daar word algemeen geglo dit het bygedra tot die [[Groot Chinese Hongersnood]].&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Offord |title=Stamping Out Science, 1948 |journal=The Scientist |url=https://www.the-scientist.com/foundations/stamping-out-science-1948-68665 |access-date=20 September 2021 |archive-date=28 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210528184521/https://www.the-scientist.com/foundations/stamping-out-science-1948-68665 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 

Die Sowjetunie het meer wetenskaplikes as [[ingenieur]]s as enige ander land gehad relatief tot die wêreldbevolking, deels vanweë die staat se sterk ondersteuning teen die 1980's van wetenskaplike ontwikkelings.&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Chan |first1=Chi Ling |title=Fallen Behind: Science, Technology and Soviet Statism |journal=Intersect: The Stanford Journal of Science, Technology, and Society |date=11 June 2015 |volume=8 |issue=3 |url=https://ojs.stanford.edu/ojs/index.php/intersect/article/view/691#:~:text=This%20essay%20argues%20that%20the,demands%20of%2021st%20century%20informationalization. |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== Ruimteprogram ===
[[Beeld:RIAN archive 159271 Nikita Khrushchev, Valentina Tereshkova, Pavel Popovich and Yury Gagarin at Lenin Mausoleum.jpg|thumb|links|240px|Van links is [[Joeri Gagarin]], Pawel Popowitsj, [[Walentina Teresjkowa]] en [[Nikita Chroesjtsjof]] in 1963 by die [[Lenin-mausoleum]].]]
[[Beeld:Soyuz rocket ASTP.jpg|thumb|180px|'n [[Sojoes-program|Sojoes]]-vuurpyl by die [[Baikonoer]]-lanseersentrum.]]

Teen die einde van die 1950's het die USSR die eerste kunsmatige satelliet, [[Spoetnik 1|Spoetnik&amp;nbsp;1]], gebou. Dit het die [[ruimtewedloop]] ingelui – 'n wedywering met die VSA om die beste ruimtevlugvermoëns te hê.&lt;ref&gt;{{cite web|date=27 November 2021|title=Sputnik|url=https://www.encyclopedia.com/science-and-technology/astronomy-and-space-exploration/space-exploration/sputnik|url-status=live|website=Encyclopedia|access-date=27 November 2021|archive-date=27 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211127121715/https://www.encyclopedia.com/science-and-technology/astronomy-and-space-exploration/space-exploration/sputnik}}&lt;/ref&gt; 

Dit is gevolg deur ander geslaagde satelliete, veral [[Spoetnik&amp;nbsp;5]], waarmee [[hond]]e die ruimte ingestuur is. Op 12 April 1961 het die USSR [[Wostok-ruimteprogram|Wostok&amp;nbsp;1]] met [[Joeri Gagarin]] gelanseer. Gagarin was die eerste mens wat in die ruimte gestuur is en 'n ruimtereis voltooi het.&lt;ref&gt;{{cite web|date=27 November 2021|title=Soviet cosmonaut Yuri Gagarin becomes the first man in space|url=https://www.history.com/this-day-in-history/first-man-in-space|url-status=live|website=History.com|access-date=27 November 2021|archive-date=23 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211123163507/https://www.history.com/this-day-in-history/first-man-in-space}}&lt;/ref&gt; Teen dié tyd het die Sowjetunie die eerste planne opgetrek vir [[Pendeltuig|pendeltuie]] en wentelende ruimtestasies, maar op die ou end het persoonlike dispute tussen die ontwerpers en die bestuur die inwerkingstelling daarvan verhoed.

Met vlugte na die [[Maan]] het die USSR net [[Loena-ruimteprogram|outomatiese ruimtevlugte]] sonder enige bemanning gehad, en dié wedloop is deur die VSA gewen toe [[Apollo&amp;nbsp;11]] met 'n bemanning op die Maan land.

In die laat 1980's het die Sowjetunie die [[Mir]]-ruimtestasie gebou. Dit was tussen 1986 en 1998 die enigste wentelende ruimtestasie. Ander modules, onder meer van Amerika, is geleidelik bygevoeg. Weens die agteruitgang van Mir is in 2001 besluit om dit in die [[atmosfeer]] te laat uitbrand.&lt;ref name=Harland2020&gt;{{Cite encyclopedia |title=Mir |last=Harland |first=David M. |encyclopedia=Encyclopedia Britannica |date=28 January 2020 |access-date=22 January 2021 |url=https://www.britannica.com/topic/Mir-Soviet-Russian-space-station |archive-date=1 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210201090705/https://www.britannica.com/topic/Mir-Soviet-Russian-space-station |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== Vervoer ===
[[Beeld:RUS-2016-Murmansk-Icebreaker Lenin 01.jpg|thumb|Die ysbreker Lenin.]]

Vervoer was 'n belangrike deel van die Sowjetse ekonomie. Die ekonomiese sentralisasie van die laat 1920's en die 1930's het gelei tot die enorme ontwikkeling van infrastruktuur. Veral die stigting van [[Aeroflot]] is noemenswaardig.&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Highman, Robert D.S. |author2=Greenwood, John T. |author3=Hardesty, Von |title=Russian Aviation and Air Power in the Twentieth Century |publisher=Routledge |year=1998 |url=https://books.google.com/books?id=cpynoFM-Jf4C |isbn=978-0-7146-4784-5 |page=134 |access-date=14 September 2017 |archive-date=16 November 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201116193139/https://books.google.com/books?id=cpynoFM-Jf4C |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Daar was 'n groot verskeidenheid vervoermiddele op land, op water en in die lug.&lt;ref name=ciacom /&gt; Weens onvoldoende onderhoud was 'n groot deel van die Sowjetunie se vervoernetwerk egter verouderd en tegnologies swak in vergelyking met dié van die ontwikkelde lande.{{sfn|Wilson|1983|p=205}}

Die USSR se spoorvervoer is die meeste ter wêreld gebruik;{{sfn|Wilson|1983|p=205}} dit was ook beter ontwikkel as dié in die meeste lande in die Weste.{{sfn|Wilson|1983|p=201}} Die padnetwerk en motornywerheid het onderontwikkel gebly{{sfn|Ambler|Shaw|Symons|1985|p=168}} en grondpaaie buite die groot stede was algemeen.{{sfn|Ambler|Shaw|Symons|1985|p=167}} Intussen het die motornywerheid vinniger gegroei as die padnetwerk.{{sfn|Ambler|Shaw|Symons|1985|p=169}} Die onderontwikkelde paaie het gelei tot 'n toenemende vraag na openbare vervoer.&lt;ref&gt;{{cite book |author1=IMF |author2=OECD |title=A Study of the Soviet Economy |volume=3 |publisher=International Monetary Fund en Economic Co-operation and Development |year=1991 |url=https://books.google.com/books?id=_AQFk8R18f0C |page=56 |isbn=978-92-64-13468-3}}&lt;/ref&gt; Die owerhede was agter nie in staat om in dié groter vraag te voorsien nie.&lt;ref&gt;{{citation |title=ДОРОГИ И ДВИЖЕНИЕ В СССР И ЦАРСКОЙ РОССИИ: ЧТО БЫ ПЕРЕНЯТЬ?|translator-last=Roads and transportation in the USSR and Tsarist Russia|date=1 August 2016}}&lt;/ref&gt; Daarteenoor was die Sowjetse handelsvloot een van die grootstes in die wěreld.&lt;ref name=&quot;ciacom&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.theodora.com/wfb1991/soviet_union/soviet_union_communications.html |title=Soviet Union – Communications |author=Central Intelligence Agency |website=The World Factbook |year=1991 |access-date=20 October 2010 |author-link=Central Intelligence Agency |archive-url=https://web.archive.org/web/20101005005759/http://www.theodora.com/wfb1991/soviet_union/soviet_union_communications.html |archive-date=5 October 2010 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Demografie ==
Die oormaat sterftes in die [[Eerste Wêreldoorlog]] en die Russiese Burgeroorlog (insluitende die Russiese hongersnood van 1921 en '22, wat deur Lenin se oorlogskommunisme veroorsaak is),&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|url=https://www.britannica.com/event/War-Communism|title=War Communism|encyclopedia=[[Encyclopaedia Britannica]]|author=((The Editors of Encyclopaedia Britannica))|date=8 June 2023 }}&lt;/ref&gt; het altesaam 18&amp;nbsp;miljoen beloop,&lt;ref&gt;{{cite book |author=Mark Harrison |title=Accounting for War: Soviet Production, Employment, and the Defence Burden, 1940–1945 |url=https://books.google.com/books?id=yJcD7_Q_rQ8C&amp;pg=PA167 |year=1996 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-89424-1 |page=167 |access-date=25 May 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617211223/https://books.google.com/books?id=yJcD7_Q_rQ8C&amp;pg=PA167 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; in the 1930's sowat 10&amp;nbsp;million&lt;ref name=&quot;1930s&quot; /&gt; en in 1941-1945 meer as 20&amp;nbsp;miljoen. Die bevolking ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] in die Sowjetunie was 45 tot 50&amp;nbsp;miljoen kleiner as wat dit sou gewees het as die vooroorlogse bevolkingsgroei gehandhaaf kon word.&lt;ref name=&quot;Geoffrey A. Hosking 2006 242&quot;/&gt; Volgens Catherine Merridale is 'n redelike raming van die oormaat sterftes vir die hele tydperk &quot;sowat 60&amp;nbsp;miljoen&quot;.&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Jay Winter |author2=Emmanuel Sivan |title=War and Remembrance in the Twentieth Century |url=https://books.google.com/books?id=ZK2A5x7E8IkC&amp;pg=PA64 |date=2000 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-0-521-79436-7 |page=64|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150904015129/https://books.google.com/books?id=ZK2A5x7E8IkC&amp;pg=PA64|archive-date=4 September 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Die geboortesyfer het afgeneem van 44 per duisend in 1926 tot 18 in 1974, hoofsaaklik weens groter verstedeliking en die stygende gemiddelde ouderdom van mense wat getrou het. In die laat 1960's en die 1970's is die tempo van sterftes omgekeer, veral onder mans van werkende ouderdom. Dit was egter ook in ander [[Slawiërs|Slawiese lande]] die geval.&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Vallin, J. |author2=Chesnais, J.C. |title=Recent Developments of Mortality in Europe, English-Speaking Countries and the Soviet Union, 1960–1970 |volume=29 |pages=861–898 |year=1970 |publisher=Population Studies}}&lt;/ref&gt; 

Kindersterftes het toegeneem van 24,7 in 1970 tot 27,9 in 1974. Sommige navorsers beskou dit as die gevolg van verslegtende gesondheidstoestande en {{nowrap|-dienste}}.&lt;ref&gt;{{cite book |author1=Davis, Christopher |author2=Feshbach, Murray |title=Rising Infant Mortality in the USSR in the 1970s |page=95 |location=Washington, D.C. |publisher=United States Census Bureau}}&lt;/ref&gt;

=== Etniese groepe ===
Die Sowjetunie was 'n etnies uiteenlopende land, met meer as 100 aparte [[etniese groep]]e. Die totale bevolking was in 1991 sowat 293&amp;nbsp;miljoen. 

[[Beeld:Mestia, Svaneti. October 30, 1929.JPG|thumb|200px|links|'n Man van Swanetië in die [[Georgiese SSR]], 1929.]]
Volgens 'n raming van 1990 was die meerderheid Russies (50,78%), gevolg deur Oekraïens, (15,45%) en Oezbeeks (5,84%).&lt;ref name=&quot;cia&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.theodora.com/wfb1991/soviet_union/soviet_union_people.html |title=Soviet Union – People |author=Central Intelligence Agency |website=The World Factbook |year=1991 |access-date=25 October 2010 |author-link=Central Intelligence Agency |archive-url=https://web.archive.org/web/20101004135453/http://www.theodora.com/wfb1991/soviet_union/soviet_union_people.html |archive-date=4 October 2010 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; In 1989 was 69,8% van die bevolking Oos-Slawies, 17,5% Turkies, 1,6% Armeens, 1,6% Balties, 1,5% Fins en 1,5% Tadjiks. Altesaam 1,4% was Georgies, 1,2% Moldawies en 4,1% van verskeie ander etniese groepe.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_89.php|title=Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей.|website=www.demoscope.ru}}&lt;/ref&gt;

Alle Sowjetburgers het tot 'n spesifieke etniese groep behoort. 'n Kind se etnisiteit is deur sy ouers gekies wanneer hy 16 jaar oud was.{{sfn|Comrie|1981|p=2}} Deels vanweë Sowjetbeleide is lede van sommige kleiner minderhede beskou as lid van 'n groter groep; die Mingreliërs van Georgië is byvoorbeeld beskou as Georgiërs, wat linguisties verwant is.&lt;ref&gt;{{harvnb|Comrie|1981|p=3}}&lt;/ref&gt; Sommige etniese groepe het vanself verenig, terwyl ander gedwing is om dit te doen. 

Die Russe, Oekraïners en Wit-Russe (Belarusse), wat almal Oos-Slawies en Ortodoks was, het naverwante kultuur-, etniese en godsdiensbande gedeel, terwyl dit met ander groepe nie die geval was nie. Waar verskillende etniese groepe 'n grondgebied gedeel het, het etniese vyandelikhede mettertyd ontstaan.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.historytoday.com/geoffrey-hosking/rulers-and-victims-russians-soviet-union |title=Rulers and Victims: The Russians in the Soviet Union |author=Hosking, Geoffrey |date=13 March 2006 |website=History Today |access-date=25 October 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110501085443/http://www.historytoday.com/geoffrey-hosking/rulers-and-victims-russians-soviet-union |archive-date=1 May 2011 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Lede van verskillende etniese groepe het in die regeringsliggame gedien. Magsorgane soos die Politburo, Sentrale Komitee, ensovoorts was amptelik etnies neutraal, hoewel die meeste lede in die praktyk Russe was. Daar was egter ook verskeie nie-Russiese leiers, soos Stalin en [[Andrei Gromiko]]. 

In die Sowjettyd het 'n aansielike aantal etniese Russe en Oekraïners na ander Sowjetrepublieke migreer en baie het daar bly woon. Volgens die laaste sensus, van 1989, het die Russiese [[diaspora]] in die ander republieke sowat 25&amp;nbsp;miljoen getel.&lt;ref&gt;Pål Kolstø, &quot;Political construction sites:  Nation-building in Russia and the post-Soviet States&quot;. Boulder, Colorado: Westview press 2000, pp. 81–104 uncorrected version, [https://folk.uio.no/palk/ch02.htm Chapter 2, par. &quot;Nations and Nation-Building in Eastern Europe&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171219130957/http://folk.uio.no/palk/ch02.htm |date=19 December 2017 }} and [https://folk.uio.no/palk/PCSch05russian%20diasporas.htm Chapter 5] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050102081015/http://folk.uio.no/palk/PCSch05russian%20diasporas.htm |date=2 January 2005 }}&lt;/ref&gt;

=== Taal ===
Onder Lenin het die regering aan kleiner taalgroepe hulle eie [[skryfstelsel]]s gegee.&lt;ref&gt;{{harvnb|Comrie|1981|pp=3–4}}&lt;/ref&gt; Die ontwikkeling van dié stelsels was hoogs geslaagd, al was daar soms klein probleme. Een daarvan was dat baie tale se dialekte grootliks van mekaar verskil het.&lt;ref&gt;{{harvnb|Comrie|1981|p=4}}&lt;/ref&gt;

Wanneer 'n taal sy eie skryfstelsel gekry en in 'n groot publikasie verskyn het, het dit 'n &quot;amptelike taal&quot; geword. Baie klein minderheidstale het nooit hulle eie skryfstelsel gekry nie en sprekers moes dus noodgedwonge 'n tweede taal aanleer.&lt;ref&gt;{{harvnb|Comrie|1981|p=25}}&lt;/ref&gt; Baie tale is deur die jare eenvoudig afgeskaf. Hulle is dan deur ander tale vervang, meestal [[Russies]].&lt;ref&gt;{{harvnb|Comrie|1981|p=26}}&lt;/ref&gt; Omdat Russies die moedertaal van die meste mense was, was dit [[de facto]] 'n amptelike taal en die taal van &quot;interetniese kommunikasie&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web|script-title=ru:ЗАКОН СССР ОТ 24 April 1990 О ЯЗЫКАХ НАРОДОВ СССР |publisher=Government of the Soviet Union |date=24 April 1990 |url=http://legal-ussr.narod.ru/data01/tex10935.htm|trans-title=Law of the USSR from 24 April 1990 on languages of the USSR|access-date=24 October 2010 |language=ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20160508201331/http://legal-ussr.narod.ru/data01/tex10935.htm|archive-date=8 May 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

=== Godsdiens ===
[[Beeld:Bezbozhnik u stanka 22-1929.jpg|thumb|links|180px|Die voorblad van ''Bezbozjnik'', 'n tydskrif vir goddeloses, in 1929. Die eerste vyfjaarplan vermorsel die gode van die [[Abrahamitiese gelowe]].]]

Die [[Christendom]] en [[Islam]] was die grootste twee godsdienste in die Sowjetunie.&lt;ref name=&quot;dailylife&quot;&gt;{{cite book |author=Eaton, Katherine Bliss |title=Daily life in the Soviet Union |publisher=Greenwood Publishing Group |year=2004 |url=https://archive.org/details/dailylifeinsovie00eato|url-access=registration |isbn=978-0-313-31628-9 |pages=[https://archive.org/details/dailylifeinsovie00eato/page/285 285] and 286|access-date=20 June 2015}}&lt;/ref&gt; Die [[Oosters-Ortodokse Kerk|Oosterse Christendom]] het oorheers onder Christene, met die tradisionele [[Russies-Ortodokse Kerk]] wat die grootste denominasie was. Sowat 90% van die Moslems was [[Soenni]], terwyl [[Sjia]] oorheers het in die Azerbeidjanse SSR.&lt;ref name=&quot;dailylife&quot; /&gt; Kleiner groepe het ingesluit [[Rooms-Katoliek]]e, [[Jode]], [[Boeddhisme|Boeddhiste]] en verskeie [[Protestant]]e denominasies (veral Baptiste en Lutherane).&lt;ref name=&quot;dailylife&quot; /&gt;

[[Beeld:Christ saviour explosion.jpg|thumb|220px|Die [[Katedraal van Christus die Verlosser]] in Moskou word in 1931 gesloop.]]
[[Beeld:Perrot View of Sennaya Square 1841.jpg|thumb|220px|Die Verlosserkerk op Sennajaplein in [[Leningrad]] was een van die talle kerke wat in Chroesjtsjof se tyd gesloop is.]]

Die godsdienstige invloed was groot in die [[Russiese Ryk]]. Die Russies-Ortodokse Kerk het 'n bevoorregte posisie beklee as die kerk van die monargie en het aan amptelike staatsfunksies deelgeneem.&lt;ref name=&quot;Simkin 2003&quot;&gt;{{cite book |author=Silvio Ferrari |author2=W. Cole Durham |author3=Elizabeth A. Sewell |title=Law and religion in post-communist Europe |url=https://books.google.com/books?id=QEucgny-0k4C |year=2003 |publisher=Peeters Pub &amp; Booksellers |isbn=978-90-429-1262-5 |page=261 |access-date=25 May 2020 |archive-date=22 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200622083150/https://books.google.com/books?id=QEucgny-0k4C |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Die onmiddellike tydperk ná die stigting van die Sowjetunie het 'n stryd teen die Ortodokse Kerk ingesluit, want die rewolusionêre het dit beskou as 'n bondgenoot van die voormalige heersersklasse.&lt;ref name=&quot;Simon 1974, 64-65&quot;&gt;{{harvnb|Simon|1974|pp=64–65}}&lt;/ref&gt;

Die 1918-grondwet het die Russiese SFSR as 'n sekulêre staat verklaar en alle godsdienstige leringe op plekke van algemene opvoeding verbied. Burgers kon wel godsdiens privaat studeer of daarin onderrig word.&lt;ref name=&quot;Simon 1974, 209&quot;&gt;{{harvnb|Simon|1974|p=209}}&lt;/ref&gt; In 1929 is 'n verskeidenheid kerkbedrywighede verbied, soos ontmoetings vir georganiseerde Bybelstudie.&lt;ref name=&quot;Simon 1974, 64-65&quot; /&gt; Duisende Christelike en nie-Christelike instellings is in die 1920's en 1930's gesluit. Teen 1940 was tot 90% van die kerke, sinagoges en moskees wat in 1917 oop was, gesluit; Die meeste is gesloop of vir ander doeleindes deur die staat gebruik, ongeag hulle historiese en kulturele waarde.&lt;ref name=&quot;Atwood 2001, 311&quot;&gt;{{cite book |author=Atwood, Craig D. |title=Always Reforming: A History of Christianity Since 1300 |location=Macon, Georgia |publisher=Mercer University Press |year=2001 |url=https://archive.org/details/alwaysreformingh0000atwo|url-access=registration |isbn=978-0-86554-679-0 |page=[https://archive.org/details/alwaysreformingh0000atwo/page/311 311]|access-date=20 June 2015}}&lt;/ref&gt;

Meer as 85&amp;nbsp;000 Ortodokse priesters is in 1937 alleen doodgeskiet.&lt;ref&gt;The Globe and Mail (Kanada), 9 Maart 2001. &quot;Why father of glasnost is despised in Russia&quot; deur Geoffrey York http://www.cdi.org/russia/johnson/5141.html# {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120120105914/http://www.cdi.org/russia/johnson/5141.html |date=2012-01-20 }}&lt;/ref&gt; Teen 1941 was net 'n twaalfde van die priesters van die Russies-Ortodokse Kerk nog in hulle gemeentes oor.&lt;ref&gt;D. Pospielovsky, ''The Russian Orthodox Church under the Soviet Regime'', vol. 1, p. 175.&lt;/ref&gt; Tussen 1927 en 1940 het die Ortodokse kerke in Rusland afgeneem van 29&amp;nbsp;584 tot minder as 500 (1,7%).&lt;ref&gt;Dimitry V. Pospielovsky. ''A History of Soviet Atheism in Theory, and Practice, and the Believer'', vol 2: Soviet Antireligious Campaigns and Persecutions, St Martin's Press, New York (1988)&lt;/ref&gt;

Die Sowjetunie was amptelik 'n sekulêre staat,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.departments.bucknell.edu/russian/const/36cons04.html |title=ARTICLE 124. |access-date=4 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190102163245/http://www.departments.bucknell.edu/russian/const/36cons04.html |archive-date=2 January 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.departments.bucknell.edu/russian/const/77cons02.html |title=Article 52. |access-date=4 February 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190216062245/http://www.departments.bucknell.edu/russian/const/77cons02.html |archive-date=16 February 2019 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; maar die regering het 'n program geborg waarmee [[ateïsme]] afgedwing is.&lt;ref name=&quot;rel&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Inside Central Asia: A Political and Cultural History, by Dilip Hiro. Penguin, 2009.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Adappur2000&quot;/&gt; Hoewel die meeste godsdienste nooit verbied is nie, is beslag gelê op godsdienstige eiendomme, gelowiges is lastig geval en gosdiens is bespot, terwyl ateïsme in skole verkondig is.&lt;ref&gt;USGOV1.&lt;/ref&gt; In 1925 het die regering die Bond van Militante Ateïste gestig om die propagandaveldtog te versterk.&lt;ref&gt;{{cite book |first=Geoffrey |last=Blainey |title=A Short History of Christianity |publisher=Viking |year=2011 |page=494}}&lt;/ref&gt; Daar het 'n sosiale stigma aan godsdiens gekleef; dit was onaanvaarbaar vir mense in sekere beroepe (soos onderwysers, staatsburokrate en soldate) om openlik godsdienstig te wees.

Oortuig daarvan dat godsdienstige antisowjetisme iets van die verlede was en met 'n oorlog wat gedreig het, het die Stalin-regime in die laat 1930's 'n gematigder godsdiensbeleid aanvaar.&lt;ref name=&quot;Janz 1998, 38-39&quot;&gt;{{harvnb|Janz|1998|pp=38–39}}&lt;/ref&gt; Godsdiensbedrywighede het in dié tyd onder alle gelowiges toegeneem.&lt;ref name=&quot;Ro'i 1995, 263&quot;&gt;{{cite book |author=Ro'i, Yaacov |title=Jews and Jewish Life in Russia and the Soviet Union |location=Londen |publisher=Frank Cass |year=1995 |url=https://books.google.com/books?id=bJBH5pxzSyMC |isbn=978-0-7146-4619-0 |page=263|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512055620/http://books.google.com/books?id=bJBH5pxzSyMC|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Onder Nikita Chroesjtsjof het die staatsleiers tussen 1958 en 1964 met die kerke gebots. In dié tyd is die klem in die skole weer op ateïsme geplaas en verskeie staatspublikasies het dit bevorder.&lt;ref name=&quot;Janz 1998, 38-39&quot; /&gt; Die getal kerke, sinagoges en moskees het weer eens geweldig afgeneem.&lt;ref name=&quot;Nahaylo &amp; Swoboda 1990, 144&quot;&gt;{{cite book |author1=Nahaylo, Bohdan |author2=Victor Swoboda |title=Soviet Disunion: A History of the Nationalities Problem in the USSR |location=London |publisher=Hamish Hamilton |year=1990 |url=https://books.google.com/books?id=ZrG7vrPue4wC |isbn=978-0-02-922401-4 |page=144|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512050225/http://books.google.com/books?id=ZrG7vrPue4wC|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Nahaylo &amp; Swoboda 1990, 144&quot; /&gt;

Die regering het in die Brezjnef-tydperk steeds godsdiensinstellings gemonitor, maar godsdiensbedrywighede het weer toegeneem.&lt;ref name=&quot;Steinberg &amp; Wanner 2008,&quot;&gt;{{cite book |author=Mark D. Steinberg |author2=Catherine Wanner |title=Religion, morality, and community in post-Soviet societies |url=https://books.google.com/books?id=LR6X3EY8oPIC |date= 2008 |publisher=Indiana University Press |isbn=978-0-253-22038-7 |page=6 |access-date=25 May 2020 |archive-date=17 June 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200617211211/https://books.google.com/books?id=LR6X3EY8oPIC |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Volgens 'n staatsopname in 1982 was 20% van die bevolking &quot;aktiewe godsdienstige gelowiges&quot;.&lt;ref name=&quot;subculture&quot;&gt;{{cite book |author1=McKay, George |author2=Williams, Christopher |title=Subcultures and New Religious Movements in Russia and East-Central Europe |publisher=Peter Lang |year=2009 |url=https://books.google.com/books?id=xpNBm-z7aOYC |isbn=978-3-03911-921-9 |pages=231–232|access-date=20 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150512035801/http://books.google.com/books?id=xpNBm-z7aOYC&amp;dq|archive-date=12 May 2015|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Kultuur ==
[[Lêer:Марш энтузиастов.ogg|thumb|&quot;Die Mars van die Entoesias&quot;, ’n lied uit die 1930's wat beroemd in die Sowjetunie was.]]
[[Lêer:Vladimir Vysotsky.jpg|thumb|180px|Die Sowjetse sanger, liedjieskrywer, digter en akteur [[Wladimir Wisotski]] in 1979.]]

Die kultuur van die Sowjetunie het gedurende sy 69-jarige bestaan deur verskeie stadiums gegaan. In die eerste 11 jaar ná die rewolusie (1918-1929), was daar relatiewe vryheid en kunstenaars het met verskillende style geëksperimenteer om ’n besonderse Sowjetkunsstyl te vind. Lenin wou hê kuns moet toeganklik vir die publiek wees. Aan die ander kant is honderde intellektuele, skrywers en kunstenaars verban of tereggestel en hulle werk verbied, soos Nikolai Goemiljof (geskiet omdat hy glo teen die Bolsjewistiese regering saamgesweer het) en [[Jewgeni Zamjatin]] (verban).&lt;ref&gt;'On the other hand...' See the index of ''Stalin and His Hangmen'' by Donald Rayfield, 2004, Random House&lt;/ref&gt;

Die regering het ’n verskeidenheid neigings aangemoedig. In die [[kuns]] en [[letterkunde]] het talle skole floreer, sommige tradisioneel en ander radikaal eksperimenteel. Die Kommunistiese skrywers [[Maksim Gorki]] en [[Wladimir Majakofski]] was in dié tyd aktief. [[Rolprent]]e as ’n manier om ’n grootliks ongeletterde gemeenskap te beïnvloed is deur die staat aangemoedig; baie van die regisseur [[Sergei Eisenstein]] se beste prente dateer uit dié tydperk.

Later, tydens Stalin se bewind, is die Sowjetkultuur gekenmerk deur die opkoms en oorheersing van die regeringvoorgeskrewe styl [[sosialistiese realisme]], en alle ander neigings is streng onderdruk. Daar was enkele uitsonderings, soos die werk van [[Michail Boelgakof]]. Baie skrywers is gevange geneem en vermoor.&lt;ref&gt;{{harvnb|Rayfield|2004|pp=317–320}}&lt;/ref&gt;

Ná die Chroestsjof-ontdooiing van die laat 1950's en vroeë 1960's het sensuur verslap. In dié tyd het ’n kenmerkende Sowjetkultuur ontwikkel wat gekenmerk is deur ’n konformistiese openbare lewe en ’n intense fokus op persoonlike lewe. ’n Groter eksperimentering met kunsvorme was weer toelaatbaar, met die gevolg dat meer gesofistikeerde en subtiel kritieke werk geskep is. Die regering se klem op sosialistiese realisme het afgeneem. ’n Ondergrondse andersdenkende letterkunde, bekend as [[samizdat]], het in dié tyd ontwikkel. In [[argitektuur]] het die Chroesjtsjof-era gefokus op funksionele ontwerp eerder as die hoogs dekoratiewe styl van Stalin se tyd.

In die tweede helfte van die 1980's het Gorbatsjof se beleide perestroika en glasnost die vryheid van uitdrukking dwarsdeur die Sowjetunie aansienlik in die media uitgebrei.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia|title=Gorbachev, Mikhail|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|date=2 October 2007|url=http://www.britannica.com/eb/article-9037405&amp;gt|quotation=&quot;Under his new policy of glasnost (&quot;openness&quot;), a major cultural thaw took place: freedoms of expression and of information were significantly expanded; the press and broadcasting were allowed unprecedented candour in their reportage and criticism; and the country's legacy of Stalinist totalitarian rule was eventually completely repudiated by the government.&quot;|accessdate=1 Desember 2017}}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ {{Teksgrootte|120%|'''Vakansiedae'''}}
|- style=&quot;background:#efefef;&quot;
! Datum !! Afrikaanse naam !! Plaaslike naam !! Opmerkings
|-
| [[1&amp;nbsp;Januarie]] || [[Nuwejaarsdag]]
| Новый Год
| Seker die grootste viering van die jaar. Die meeste van die tradisies van [[Kersfees]], wat deur Stalin verbied is, soos [[Djed Moroz]] (Kersvader) en ’n feesboom is na Nuwejaar geskuif en word vandag steeds daarmee verbind.
|- 
| [[23&amp;nbsp;Februarie]] || Dag van die Weermag en Vloot
| День Советской Армии и Военно-Морского Флота
| Die stigting van die [[Rooi Leër]], [[1918]]
|-
| [[8&amp;nbsp;Maart]] || Internasionale Vrouedag
| Международный Женский День
| &amp;nbsp;
|-
| [[12&amp;nbsp;April]] || Ruimtevaardersdag
| День космонавтики 
| Die dag in 1961 waarop Joeri Gagarin die eerste mens in die ruimte geword het
|-
| [[1&amp;nbsp;Mei]] || Internasionale Werkersdag
| Первое Мая - День Солидарности Трудящихся
| &amp;nbsp;
|-
| [[9&amp;nbsp;Mei]] || Oorwinningsdag
| День Победы
| Oorgawe van Nazi-Duitsland, [[1945]]
|-
| [[7&amp;nbsp;Oktober]] || Dag van die USSR-grondwet
| День Конституции СССР
| Aanvaarding van die 1977-grondwet; tussen 1936 en 1977 gevier op [[5 Desember]], ná die 1936-grondwet
|-
| [[7&amp;nbsp;November]]&amp;nbsp;- [[8 November|8&amp;nbsp;November]]
| Viering van die [[Russiese Rewolusie (1917)|Oktober-rewolusie]], 1917
| Годовщина Великой Октябрьской социалистической революции
| 
|}

== Sport ==
[[Lêer:RIAN archive 487039 Opening ceremony of the 1980 Olympic Games.jpg|duimnael|Openingseremonie van die [[Olimpiese Somerspele]] 1980 in [[Moskou]]]]
In sport was die [[Sowjetse nasionale sokkerspan]] een van die sterkste mededingende spanne. Dit het sewe keer aan die [[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi deelgeneem en een keer die vierde plek behaal (in [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966|1966]]). Vir die [[UEFA Europa-beker]] kon die Sowjetunie ses keer kwalifiseer en dit het die heel eerste toernooi, in [[1960]], gewen. Tydens die [[Olimpiese Somerspele 1956]] in [[Melbourne]] kon die Sowjetse nasionale sokkerspan die goue medalje verower.

Die land se eerste sportkoerant, ''Sowetski Sport'', is op 20 Julie 1924 in Moskou gestig. Die Sowjetse Olimpiese Komitee is op 21 April 1951 gestig en die [[Internasionale Olimpiese Komitee]] (IOK) het dit op 7 Mei 1951 erken. Sowjetatlete se eerste Olimpiese Spele was in 1952 in [[Helsinki]]. Moskou, die destydse hoofstad van die Sowjetunie en die [[Russiese Sosialistiese Federale Sowjetrepubliek|Russiese SFSR]], het die [[Olimpiese Somerspele 1980]] gehuisves, wat deur talle, veral Westerse lande geboikot is.

Die staatgeborgde &quot;voltydse amateuratlete&quot; van die [[Oosblok]]lande het gehelp om die ideologie van ware amateurs in die wiele te ry omdat dit die amateurs van die Weste wat hulleself gefinansier het, ’n agterstand gegee het. Die USSR het sportspanne ingeskryf wat in naam studente, soldate of beroepslui was, maar in werklikheid het die staat baie van hierdie mededingers betaal om voltyds te oefen.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,976117-1,00.html|title=Traditions Pro Vs. Amateur|author=Benjamin, Daniel|magazine=Time|accessdate=18 Maart 2009|date=27 Julie 1992|archive-url=https://web.archive.org/web/20090902183140/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,976117-1,00.html|archive-date=2 September 2009|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tog het die IOK gehou by die tradisionele reëls rakende amateursport.&lt;ref&gt;{{cite journal|last=Schantz|first=Otto|title=The Olympic Ideal and the Winter Games Attitudes Towards the Olympic Winter Games in Olympic Discourses—from Coubertin to Samaranch|publisher=Comité International Pierre De Coubertin|url=http://www.coubertin.ch/pdf/schantz.pdf|accessdate=13 September 2008|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130505052232/http://www.coubertin.ch/pdf/schantz.pdf|archivedate=5 Mei 2013|df=}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Bibliografie ==
{{refbegin|3}}
* {{cite book |last1=Ambler |first1=John |last2=Shaw |first2=Denis J.B. |last3=Symons |first3=Leslie |title=Soviet and East European Transport Problems |publisher=Taylor &amp; Francis |year=1985 |url=https://books.google.com/books?id=Rpg9AAAAIAAJ |isbn=978-0-7099-0557-8 }}
* {{cite book |last=Comrie |first=Bernard |title=The Languages of the Soviet Union |publisher=Cambridge University Press (CUP) Archive |year=1981 |url=https://archive.org/details/languagesofsovie0000comr |url-access=registration |isbn=978-0-521-29877-3 }}
* {{cite book |last1=Davies |first1=Robert |last2=Wheatcroft |first2=Stephen |title=The Industrialisation of Soviet Russia Volume 5: The Years of Hunger: Soviet Agriculture 1931–1933 |url=http://www.palgrave.com/us/book/9780333311073 |year=2004 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-230-23855-8 }}
* {{cite book |title=The Life of Lenin |last=Fischer |first=Louis |year=1964 |publisher=Weidenfeld and Nicolson |location=Londen}}
* {{cite web |last1=Fischer |first1=Stanley |last2=Easterly |first2=William |title=The Soviet Economic Decline, Historical and Republican Data |publisher=World Bank |year=1994 |url=http://www-wds.worldbank.org/external/default/WDSContentServer/IW3P/IB/1994/04/01/000009265_3961006063138/Rendered/PDF/multi0page.pdf |access-date=23 October 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110301162126/http://www-wds.worldbank.org/external/default/WDSContentServer/IW3P/IB/1994/04/01/000009265_3961006063138/Rendered/PDF/multi0page.pdf |archive-date=1 March 2011 |url-status=live }}
* {{cite book |last=Goldstein |first=Erik |date=2013 |title=The First World War Peace Settlements, 1919–1925 |location=Londen |publisher=Routledge |isbn=978-1-31-7883-678}}
* {{cite book |last=Janz |first=Denis |title=World Christianity and Marxism |location=New York |publisher=Oxford University Press |year=1998 |url=https://books.google.com/books?id=EUVwrcnXwBsC |isbn=978-0-19-511944-2 }}
* {{cite book |last=Lane |first=David Stuart |title=Soviet Society under Perestroika |publisher=Routledge |year=1992 |url=https://books.google.com/books?id=rcXafOqyxgQC |isbn=978-0-415-07600-5 }}
* {{cite book |last=Lee |first=Stephen J. |year=2003 |title=Lenin and Revolutionary Russia |location=Londen |publisher=Routledge |isbn=978-0-415-28718-0}}
* {{cite book |last=Leggett |first=George |title=The Cheka: Lenin's Political Police |location=Oxford |publisher=Oxford University Press |year=1981 |isbn=978-0-19-822552-2 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/chekaleninspolit0000legg }}
* {{cite book |title=Lenin's Last Struggle |last=Lewin |first=Moshe |year=1969 |publisher=Faber and Faber |location=Londen |translator-last=Sheridan Smith |translator-first=A.M.}}
* {{cite book |last1=Pons |first1=Silvio |last2=Service |first2=Robert|title=A Dictionary of 20th-Century Communism |publisher=Princeton University Press |year=2010 |isbn=978-1-4008-3452-5}}
* {{cite book |last=Rayfield |first=Donald |title=Stalin and His Hangmen: An Authoritative Portrait of a Tyrant and Those Who Served Him |publisher=Viking Press |year=2004 |isbn=978-0-375-75771-6 }}
* {{cite book|last=Read |first=Christopher |title=From Tsar to Soviets |publisher=Taylor &amp; Francis |year=2005 |isbn=978-1-135-36625-4}}
* {{Cite book |last=Ryan |first=James |year=2012 |title=Lenin's Terror: The Ideological Origins of Early Soviet State Violence |location=Londen |publisher=Routledge |isbn=978-1138815681 |url=https://books.google.com/books?id=XJ6LAgAAQBAJ }}
* {{cite book |title=Lenin: A Biography |last=Service |first=Robert|year=2000 |publisher=Macmillan |location=Londen |isbn=978-0-333-72625-9}}
* {{cite book|last=Service|first=Robert|title=A History of Modern Russia from Nicholas II to Vladimir Putin |publisher=Harvard University Press |year=2005|isbn=978-0-674-01801-3}}
* {{cite book |last=Simon |first=Gerard |title=Church, State, and Opposition in the U.S.S.R |location=Berkeley and Los Angeles |publisher=University of California Press |year=1974 |url=https://books.google.com/books?id=sTLc8H3b4vUC |isbn=978-0-520-02612-4 }}
* {{cite book |title=Lenin: Life and Legacy |last=Volkogonov |first=Dmitri |year=1994 |translator-last=Shukman |translator-first=Harold |publisher=HarperCollins |location=Londen |isbn=978-0-00-255123-6}}
* {{cite book |title=Lenin: The Practice and Theory of Revolution |last=White |first=James D. |year=2001 |series=European History in Perspective |publisher=Palgrave |location=Basingstoke, Engeland |isbn=978-0-333-72157-5}}
* {{cite book |last=Wilson |first=David |title=The Demand for Energy in the Soviet Union |publisher=Taylor &amp; Francis |year=1983 |url=https://books.google.com/books?id=1qgOAAAAQAAJ |isbn=978-0-7099-2704-4 }}
* {{cite journal |url=http://sovietinfo.tripod.com/WCR-German_Soviet.pdf |title=The Scale and Nature of German and Soviet Repression and Mass Killings, 1930–45 |last=Wheatcroft |first=Stephen |year=1996 |volume=48 |issue=8 |pages=1319–1353 |journal=Europe-Asia Studies |jstor=152781 |doi=10.1080/09668139608412415 |access-date=18 September 2023 |archive-date=17 Julie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110717103830/http://sovietinfo.tripod.com/WCR-German_Soviet.pdf |url-status=dead }}
* {{cite book|last=Mccauley |first=Martin |title=The Rise and Fall of the Soviet Union |publisher=Taylor &amp; Francis |year=2014 |isbn=978-1-317-86783-8}}
{{refend}}

== Skakels ==
* {{ru}} [http://www.maps-world.ru/usssr.htm Kaart van die USSR, grense, republieke en die grondgebied van die USSR]
{{CommonsKategorie-inlyn|Soviet Union|Sowjetunie}}
{{Wikt-inlyn|Sowjetunie}}
{{vertaaluit| taalafk = en| il = Soviet Union}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Sowjetunie| ]]</text>
      <sha1>0gcv4jamjnztqfu1j5j64fn9ce1f5ia</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Geselshoekie</title>
    <ns>4</ns>
    <id>5209</id>
    <revision>
      <id>2912422</id>
      <parentid>2912400</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:57:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */ nota</comment>
      <origin>2912422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33515" sha1="dkczetq7d08oylvrnxnr8pl6vsphe09" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogies kodes (by die betrokke artikel) in &quot;gk&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;gk&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>dkczetq7d08oylvrnxnr8pl6vsphe09</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912423</id>
      <parentid>2912422</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:58:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33516" sha1="f0g6orky7r8z14a642sa1uq3nwercea" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;gk&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;gk&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>f0g6orky7r8z14a642sa1uq3nwercea</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912424</id>
      <parentid>2912423</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:07:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martinvl</username>
        <id>12559</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33862" sha1="8a02270riocuvs6mrxxr3pp9qzq3bvl" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;gk&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;gk&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>8a02270riocuvs6mrxxr3pp9qzq3bvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912426</id>
      <parentid>2912424</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:21:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */ nota</comment>
      <origin>2912426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34199" sha1="9ozl3744om8gff36m4pjvcbxmgdho5u" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>9ozl3744om8gff36m4pjvcbxmgdho5u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912429</id>
      <parentid>2912426</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:28:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martinvl</username>
        <id>12559</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34544" sha1="53y6q7lvkesw3jfokos2ykxcoq4ac88" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>53y6q7lvkesw3jfokos2ykxcoq4ac88</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912430</id>
      <parentid>2912429</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */ nota</comment>
      <origin>2912430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35011" sha1="82mmquf1kfpu7jedgrigp9n9tx8mpvm" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>82mmquf1kfpu7jedgrigp9n9tx8mpvm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912431</id>
      <parentid>2912430</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:34:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35012" sha1="7qe6ibwt2a8vgaefr8gn572wzjg1oaq" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>7qe6ibwt2a8vgaefr8gn572wzjg1oaq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912432</id>
      <parentid>2912431</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:36:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sciëntologie */ nuwe afdeling</comment>
      <origin>2912432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35458" sha1="3rz9musw5p7v6o01skkz8zkmd6hdcs9" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>3rz9musw5p7v6o01skkz8zkmd6hdcs9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912433</id>
      <parentid>2912432</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:37:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35472" sha1="r1qrwaunub5evpykbdfvp9qygqiw1sw" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>r1qrwaunub5evpykbdfvp9qygqiw1sw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912434</id>
      <parentid>2912433</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:37:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Suidpunt</username>
        <id>13232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36253" sha1="16qc4c0o2pg5uci7vsuo4lxeuc0yy55" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate van gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>16qc4c0o2pg5uci7vsuo4lxeuc0yy55</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912436</id>
      <parentid>2912434</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:38:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Suidpunt</username>
        <id>13232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36258" sha1="ew9xw4tngf8y6tk4b2f1j3ytzczx4fi" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>ew9xw4tngf8y6tk4b2f1j3ytzczx4fi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912437</id>
      <parentid>2912436</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:39:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Suidpunt</username>
        <id>13232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36261" sha1="7ldzxzse177rh5cib486nrh6igzqxwr" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>7ldzxzse177rh5cib486nrh6igzqxwr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912449</id>
      <parentid>2912437</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:57:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Martinvl</username>
        <id>12559</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36758" sha1="si1c86pti6dwi7l9rt09fzy2dpj802t" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>si1c86pti6dwi7l9rt09fzy2dpj802t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912453</id>
      <parentid>2912449</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:03:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sciëntologie */ {{Ondersteun}} jou benoeming</comment>
      <origin>2912453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36913" sha1="e6seq1shbolxt4850ga6q79ysr17ii8" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>e6seq1shbolxt4850ga6q79ysr17ii8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912455</id>
      <parentid>2912453</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:05:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Suidpunt</username>
        <id>13232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37532" sha1="nuys21d4vpqvhnuwqjcrm5tgm8ivn1a" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::::::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of 'n rietrot? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>nuys21d4vpqvhnuwqjcrm5tgm8ivn1a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912458</id>
      <parentid>2912455</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:07:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Suidpunt</username>
        <id>13232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37619" sha1="nq2nc6noz2r465w8l6uq6ppe6kashj8" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::::::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>nq2nc6noz2r465w8l6uq6ppe6kashj8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912464</id>
      <parentid>2912458</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:13:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Suidpunt</username>
        <id>13232</id>
      </contributor>
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37751" sha1="28w8z9d3bibz09wzblt05s4vqnix3vc" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::::::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie.
:::::::::::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>28w8z9d3bibz09wzblt05s4vqnix3vc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912471</id>
      <parentid>2912464</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:27:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Suidpunt</username>
        <id>13232</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Genealogiese inligting */</comment>
      <origin>2912471</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37790" sha1="qnap9kzc4aiakuy0y22y8e7bt128plt" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::::::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie.
:::::::::::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>qnap9kzc4aiakuy0y22y8e7bt128plt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912489</id>
      <parentid>2912471</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:46:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sciëntologie */</comment>
      <origin>2912489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37916" sha1="5503n0i25r2a6ljfmmmri77fpeemu5w" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::::::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie.
:::::::::::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>5503n0i25r2a6ljfmmmri77fpeemu5w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912496</id>
      <parentid>2912489</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T18:03:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sciëntologie */</comment>
      <origin>2912496</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38327" sha1="tr50sb32zazludz38mcyxpx5mbbe9mi" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::::::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie.
:::::::::::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC)
::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  18:02, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>tr50sb32zazludz38mcyxpx5mbbe9mi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912500</id>
      <parentid>2912496</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T18:24:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sciëntologie */ Antwoord</comment>
      <origin>2912500</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38724" sha1="tjzp8oyfboc510kxwytbrfg294q56nj" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::::::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie.
:::::::::::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC)
::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  18:02, 19 Junie 2026 (UTC)
:::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&amp;diff=prev&amp;oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>tjzp8oyfboc510kxwytbrfg294q56nj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912507</id>
      <parentid>2912500</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T19:20:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sciëntologie */</comment>
      <origin>2912507</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38969" sha1="p9b2hhgc6z0cjotitke1hsu7mduqhch" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::::::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie.
:::::::::::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC)
::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  18:02, 19 Junie 2026 (UTC)
:::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&amp;diff=prev&amp;oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:20, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>p9b2hhgc6z0cjotitke1hsu7mduqhch</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912511</id>
      <parentid>2912507</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T19:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sciëntologie */ Ondersteun</comment>
      <origin>2912511</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39255" sha1="0ng45dekmu0ktfhk1xstb58h3p5mifr" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::::::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie.
:::::::::::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC)
::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  18:02, 19 Junie 2026 (UTC)
:::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&amp;diff=prev&amp;oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:20, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}}, maar hy gaan nie baie besig wees nie omrede al die foute wat die hulpmiddel uitgewys het nou reggemaak is. Dankie [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] vir al jou hardewerk hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:59, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>0ng45dekmu0ktfhk1xstb58h3p5mifr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912653</id>
      <parentid>2912511</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T10:00:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sciëntologie */ Ondersteun en gedoen</comment>
      <origin>2912653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39489" sha1="olrbyroqa0ojnke2klywh2bctdsel6u" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::::::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie.
:::::::::::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC)
::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  18:02, 19 Junie 2026 (UTC)
:::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&amp;diff=prev&amp;oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:20, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}}, maar hy gaan nie baie besig wees nie omrede al die foute wat die hulpmiddel uitgewys het nou reggemaak is. Dankie [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] vir al jou hardewerk hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:59, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} – {{Ping|Jcb}} baie geluk, jy is nou 'n administrateur op die Afrikaanse Wikipedia! Sterkte daarmee! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 10:00, 20 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>olrbyroqa0ojnke2klywh2bctdsel6u</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912666</id>
      <parentid>2912653</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T11:50:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Die Nederlandse Wikipedia is hierdie week 25 jaar oud! */ nuwe afdeling</comment>
      <origin>2912666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="39768" sha1="18xf63ywco29wbbmmvcl6ap2w5qj54w" xml:space="preserve">__NEWSECTIONLINK__
__NOINDEX__
{{spring ondertoe}}
[[Lêer:Ceratotherium simum Kruger Park 02.JPG|duimnael|260px|links|&quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Witrenoster in 2003.]]
[[Lêer:Vandalenjaeger 01.jpg|duimnael|260px|links|'n Versoek aan al die admins: help ons asseblief om vandalisme uit te roei!]]&lt;!--
[[Lêer:Jessica isn't getting involved in this discussion.jpg|duimnael|links|230px|Kom praat met ons op die Geselshoekie, ons kuier lekker saam!]]
[[Lêer:Perde by Glen Reenenkamp, Golden Gate NP (1).jpg|duimnael|links|320px|Dis langnaweek! Kom ry die mak perde by die asemrowende [[Golden Gate-Hoogland- Nasionale Park]]!]]
[[Lêer:Rooibokram KNP suide.JPG|duimnael|220px|links|Aliwal2012 sê: &quot;Dis beter om in die [[Krugerwildtuin]] as op kantoor te wees!&quot; 'n Rooibokram in 2011 in die suide.]]
[[Lêer:Rosy-faced lovebirds (Agapornis roseicollis roseicollis) composite.jpg|duimnael|links|350px|Maak vrede in [[Israel-Hamas-oorlog|Gasa]] en [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Oekraïne]], nie oorlog nie!]]
--&gt;
&lt;div style=&quot;background:#f9f9f9; border:1px solid #aaaaaa; clear:right; float:right; font-size:90%; margin:1em 0 1em 1em; padding:1em; width:20em;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Sien ook:'''&lt;/big&gt;
* [[Wikipedia:Welkom nuwelinge]] wat veral op nuwelinge gemik is.
* [[Wikipedia:Gebruikersportaal]] vir nuttige skakels vir alle gebruikers.
* [[Wikipediabespreking:Geselshoekie]] vir bespreking oor die toekoms van hierdie bladsy.
* [[/Taalforum/]] vir besprekings oor taalprobleme. Die juiste terme, spellings ensomeer.

&lt;center&gt;'''Verdere hulp:'''&lt;br /&gt;&lt;/center&gt;
Vir volledige hulp, riglyne en beleid (algemeen en spesifiek), raadpleeg gerus die
* [[:en:Wikipedia:Community Portal|Engelse ''Community Portal'']],
* [[:nl:Wikipedia:Gebruikersportaal|Nederlandse Gebruikersportaal]] en
* [[:m:|Meta Wikipedia]].
&lt;/div&gt;

{{Argiefboks|14
| argief1 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2006|2004+05+06]]
| argief2 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2007|2007+08+09]]
| argief3 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2010+2011|2010+11]]
| argief4 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2012|2012]]
| argief5 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2013|2013+14+15]]
| argief6 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2016|2016]]
| argief7 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2017|2017]]
| argief8 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2018|2018]]
| argief9 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2019|2019]]
| argief10 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2020|2020]]
| argief11 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2021+2022+2023|2021+22+23]]
| argief12 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2024|2024]]
| argief13 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2025|2025]]
| argief14 = [[Wikipedia:Geselshoekie/Argief2026|2026]]
}}

'''Welkom''' by die Afrikaanse Wikipedia se algemene geselshoekie. Enigiemand is welkom om deel te neem aan die besprekings hier: '''onderteken asseblief u besprekings''' deur &lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt; te tik, of die &quot;Handtekening met datum&quot;-ikoon ([[Lêer:button sig.png|Handtekening met datum|link=]]) te kies op die redigeringskieslys.

Ou besprekings word na die '''argief''' geskuif (sien die navigasiekas regs). As u 'n gesprek wil voortsit wat reeds in die argief is, word aanbeveel dat u die betrokke dele uitknip en hier plak.

Hierdie blad is vir algemene besprekings, besprekings omtrent 'n spesifieke artikel kan op daardie artikel se besprekingsblad begin word; sodoende kan dit ook deur toekomstige bydraers en redigeerders gelees word.

Vir die jongste nuus van WikimediaZA, besoek gerus ons [https://www.facebook.com/groups/231160206984566 Facebook bladsy], word lid van die [http://lists.wikimedia.org/mailman/listinfo/wikipedia-af Afrikaanse poslys] of besoek ons [http://wikimedia.org.za/wiki/Tuisblad_in_Afrikaans Tuisblad in Afrikaans]

&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;&lt;center&gt;'''&gt;&gt;&gt;  [//af.wikipedia.org/w/wiki.phtml?title=Wikipedia:Geselshoekie&amp;action=edit&amp;section=new Voeg 'n nuwe onderwerp by] &lt;&lt;&lt;'''&lt;/center&gt;&lt;/div&gt;

== Skryfwedstryd 2026 ==

Hallo. Ek probeer om fondse van WMZA te bekom vir 'n skryfkompetisie in Mei. Ons benodig nog 'n beoordelaar. Kontak my of SpesBona asseblief as jy belangstel. Dankie. [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:54, 14 Maart 2026 (UTC)

:Goeienaand Gemeenskap, ek is baie jammer, maar om tydredes moet ek as 'n beoordelaar onttrek. Moenie bekommer nie, pleks daarvan probeer ek maar die een of ander voorbladartikel skep, maar in 'n ander maand met meer tyd vir my. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:30, 15 Maart 2026 (UTC)
::Geen probleem. Ons kort nou 2 beoordelaars. {{ping|Oesjaar|Rooiratel|Pynappel|BurgertB|Sobaka|Aliwal2012|JMK}} stel een van julle belang? Ek neem aan party van julle wil liewers deelneem. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 07:55, 16 Maart 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal 'n beoordelaar wees. Dis nie eintlik my'' scene'' nie, maar ek is bereid om uit te help. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  15:05, 16 Maart 2026 (UTC)
::::Wonderlik, baie dankie. Ek het ook vir die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns gevra vir 'n beoordelaar. Reken tussen ons 3 via email kan ons dit doen. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:02, 16 Maart 2026 (UTC)
::::: Jammer, besig. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:12, 16 Maart 2026 (UTC)
:::::: [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]], ek sal ook as 'n beoordelaar kan help. Weet nie of dit te laat is nie, ek was vir 10 dae op vakansie in die natuur. Groete, --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:04, 19 Maart 2026 (UTC)
:::::::Wonderlik, baie dankie. Ek reken ons 3 is perfek en kan via email dit doen. Kyk gerus na [[Wikipedia:Skryfwedstryd_2026]] en maak veranderinge. Ek het 'n vergadering volgende Woensdag om die pryse te bevestig. Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 16:27, 19 Maart 2026 (UTC)
:Ek is bevrees ek sal nie kan deelneem nie. – 🍍 [[Gebruiker:Pynappel|Pynappel]] ([[Gebruikerbespreking:Pynappel|kontak]]) 00:36, 24 Maart 2026 (UTC)
::Kan iemand help met 'n bannier op te sit vir die wedstryd? Dankie [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:41, 21 April 2026 (UTC)
::: Hallo, onthou die Skryfwedstryd begin more. Hoop om baie bydraes te sien. {{ping|Naudefj|Jcwf|Puvircho}} [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 13:33, 30 April 2026 (UTC)

== Maandelikse besoeke en diepte ==

Gemeenskap, ons maandelikse besoeke vir Desember is weer 'n nuwe rekord van oor die 8 miljoen. Ek vertrou egter nie die inligting nie, want Desember is skoolvakansietyd. Ek het vir [[Gebruiker:Rooiratel]] gevra om dit met die relevante owerhede te bespreek. Hy sal vir ons terugvoer gee wanneer beskikbaar.

Die goeie nuus is dat ons diepte nou 38 is, hopenlik hou dit aan met groei. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 05:27, 14 Januarie 2026 (UTC)

:Vir die wat self wil saam volg, sien : https://phabricator.wikimedia.org/T413949
:Dit is deel van 'n wyer ondersoek : https://phabricator.wikimedia.org/T412655
:Ek sal dit dophou, en opvolg as dit te lank neem. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 07:21, 14 Januarie 2026 (UTC)
[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 06:08, 23 Maart 2026 (UTC)
::Hierdie is nou uit eindelik reggemaak. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 21:09, 27 Mei 2026 (UTC)

== Grootste artikel? ==

Gemeenskap, is [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]] ons grootste artikel in terme van grepe? Tans is dit 341 545 grepe groot. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:44, 17 Mei 2026 (UTC)

== Hantering van kategorieë... ==

Gemeenskap, wat is die beste van die twee sjablone {{sj|CompactTOC2}} vs. {{sj|indeks}}? Sien [[Cynanchum]] en [[Lys van Erica-spesies]] waar dit gebruik word. Wat verkies julle? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:52, 17 Mei 2026 (UTC)

:{{sj|indeks}}. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  22:45, 30 Mei 2026 (UTC)

== Kan ons nuwe lesers lok met sport? ==

Gemeenskap, nou is beide [[rugby]] en [[krieket]] voorbladartikels en interessant genoeg ook ewe groot. Vir my is dit steeds snaaks dat ek in die sokkerland Duitsland sit en in Afrikaans oor Suid-Afrika se suksesvolste sportsoorte voorbladartikels skryf. Met elke nuwe sportartikel wat ek op ons voorblad mag plaas draai die volgende gedagtes in my kop.

Die Afrikaanse Wikipedia spog sedert jare met uitstekende artikels oor beide krieket en rugby. Voorbladartikels word vir ander tale ook aangewys met 'n geel sterretjie. Met sportvoorbladartikels probeer ek ook die een of ander Indiër se belangstelling in Afrikaans prikkel. Die Proteas en Indië het reeds in baie belangrike wedstryde mekaar ontmoet soos die [[T20I-wêreldbeker 2024|T20I-wêreldbekereindstryd 2024]] en die [[Vrouekrieketwêreldbeker 2025|Vrouekrieketwêreldbekereindstryd 2025]]. Suid-Afrikaanse krieket geniet oor die algemeen baie respek in Indië. Daarom dink ek dit is 'n goeie idee om Indiërs se belangstelling in Afrikaans te probeer groei. Onthou, die tale in Noord-Indië soos [[Hindi]] is soos Afrikaans [[Indo-Europese tale]]. Dalk leer iemand in Indië Afrikaans omdat daar 'n groot belangstelling in Suid-Afrika is. Ek het krieket en rugby deur Afrikaans leer ken, miskien werk dit vir ander ook andersom. Myns insiens is dit 'n goeie idee om dit te probeer en daarmee voort te gaan. In my opinie is die voorbladartikels oor beide krieket en rugby beter as die oorspronklike Engelse artikels omdat ek die bronne konsekwent nagaan en wat ek vir die een toernooi doen, doen ek ook vir die ander. Tydens toernooie neem dit elke dag ure om dit te doen, ook al die skryfwerk en statistieke. Maar miskien is dit die moeite werd vir Afrikaans. As ons nie probeer nie, sal ons nooit weet nie. Nou wil ek graag weet wat julle dink. Moenie bekommer nie, daar volg nou nie 'n klomp nuwe nominasies nie, daar is tans nie 'n sportartikel van my kant wat ek kan benoem nie. Net hierdie gedagtes wat ek graag wil deel. Nuwe lesers vir ons Wikipedia lok. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:01, 17 Mei 2026 (UTC)
:Of artikels oor sport in Indonesië. Miskien is daar mense wat belangstel in die voormalige koloniale taal, maar die grammatika te ingewikkeld vind en besluit om eerder Afrikaans te leer. Goeie begin: https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_rugby_union_team https://en.wikipedia.org/wiki/Indonesia_national_cricket_team [[Gebruiker:Maximiliaan Ronaldszoon|Maximiliaan Ronaldszoon]] ([[Gebruikerbespreking:Maximiliaan Ronaldszoon|kontak]]) 21:31, 17 Mei 2026 (UTC)
::{{Ping|Maximiliaan Ronaldszoon}} dan is ons outomaties ook by Maleisië, dink maar aan [[Kaapse Maleiers]]. Terloops, ek benodig jou hulp met inligtingskasse, bv. politici soos die onlangse klomp Turkse ministers. Jy doen baie goed wat dit betref. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:40, 17 Mei 2026 (UTC)
:::Broodnodige artikels, doen so voort. Sportmense hou baie van statistiek, so dit is ook nuttige werk. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Voorbladuitleg ==

Goeiemiddag gemeenskap, vandag lyk beide die voorbladartikel- en beeld snaaks. Lyk my {{sl|Omraam}} het 'n verandering ondergaan wat nie sigbaar is nie. Dit raak nou al die vorige inskrywings ook! Ek sien egter nie die fout nie. Enige raad? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 09:30, 21 Mei 2026 (UTC)
:Die voorbladteks moet regs van die beeld begin, maar dié sjabloon maak die spasie vir die beeld wyer, waardeur die teks ondertoe geskuif word. Myns insiens sal dit die beste wees om die sjabloon te fiks pleks daarvan om al die verlede plasings (amper 20 jaar) aan te pas. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 12:45, 21 Mei 2026 (UTC)
::SpesBona: Jou probleem is opgelos! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 17:43, 21 Mei 2026 (UTC)
:::{{Ping|Aliwal2012}} jammer, nie rêrig nie, sien die lyn is nou bo die eerste paragraaf, maar nie rondom die beeld nie. Dié raam moet die beeld &quot;omraam&quot;, dis waar sy naam vandaan kom. Ek het ook op die Duitse Wikipedia vir hulp aangeklop. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:05, 21 Mei 2026 (UTC)
::::Ons kan dit nie los soos dit is nie, dit is ons mees prominente deel! {{Ping|Jcb}} sien jy dalk die fout? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:50, 21 Mei 2026 (UTC)
:::::[[Wikipedia:Voorbladartikel week 21 2026/test]] en [[Sjabloon:Omraam/test]]. Werk vir 200px en 250px. Ek kan breedtes byvoeg indien nodig. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 21:40, 21 Mei 2026 (UTC)
::::::{{Ping|Jcb}} baie dankie, die raam is daar, maar die teks word onder die beeld gedruk. Die oplossing van die Duitse Wikipedia (toets maar in die voorskou tussen {{sl|Omraam}} en {{sl|Omraam2}}) is ook naby. Maar die beeld hang effens &quot;in die lug&quot;. Ons is naby die oplossing. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:49, 21 Mei 2026 (UTC)

Ons kan die verskil duidelik maak:
* Ons voorblad sedert die verandering sonder ons ingryping: https://web.archive.org/web/20260521125616/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* Ons voorblad verlede week soos dit moet lyk: https://web.archive.org/web/20260514083645/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
* 'n Ander voorbeeld van die korrekte wyse: https://web.archive.org/web/20260301055012/https://af.wikipedia.org/wiki/Tuisblad
Lyk my die verandering vanoggend deur my was naby aan die korrekte vertoning. Ek het dit weer ingestel. Jammer vir al die veranderinge, maar die respek teenoor al ons voorbladartikels vereis 'n korrekte vertoning daarvan. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 13:20, 22 Mei 2026 (UTC)

:Dankie! [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 13:57, 22 Mei 2026 (UTC)

== Uitnodiging: Bespreking oor voorgestelde rigting vir Wishlist ==

Jy word genooi om deel te neem aan 'n bespreking oor 'n [[meta:Talk:Community_Wishlist#Proposed_direction_for_Wishlist|voorstel oor die toekoms van die Wishlist]] vanuit die gemeenskap. Dit is in verband met die ontbinding van CommTech, verwante afleggings, en die daaropvolgende bespreking. [[Gebruiker:Femke|Femke]] ([[Gebruikerbespreking:Femke|kontak]]) 06:13, 26 Mei 2026 (UTC)

== [[Die boek met vlerke]] ==

Dagsê almal! Ek merk op 'n nuwe artikel &quot;[[Die boek met vlerke]]&quot; is pas deur 'n nuweling geskep. Ek kon dit nie suksesvol skakel aan 'n ander taal nie, dit bestaan ook nie in Engels nie? (Die artikel [[:en:Books with Wings]] verwys na iets anders!) Julle insae? --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 08:36, 27 Mei 2026 (UTC)
:Die bronne is onleesbaar. Hy kan enige onheil verkomdig via sy bronne. Ek het juis so pas 'n vraag op sy besprekingsblad gevra. Ek sê: verwyder. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 08:39, 27 Mei 2026 (UTC)

::Daar is wél Spaanse bronne oor ''El libro con alas'' (“Die boek met vlerke”), en dit blyk ’n werklike eksperimentele boekformaat te wees wat deur die Argentynse skrywer Pablo Andrés Rial ontwikkel is. Die meeste verwysings kom egter uit plaaslike nuuswebwerwe, universiteitsmedia en bemarkingsartikels — nie uit gevestigde akademiese of groot hoofstroombronne nie. 
::Die belangrikste rooi vlae:
::*Die artikel klink baie soos ’n vertaling uit Spaans of selfs AI-gegenereerde teks. 
::*Die onderwerp het baie beperkte onafhanklike dekking. 
::*Verskeie bronne herhaal byna identiese formulering — tipies van persverklarings wat oorgeneem word. 
::*Daar is tans geen aanduiding dat dit ’n wyd erkende literêre of redaksionele formaat geword het nie. 
::*Selfs die Spaanse Wikipedia-artikel lyk nuut en swak gevestig. 
::Daar is egter tekens dat die projek werklik bestaan:
::*Registrasie by Argentinië se INPI word herhaaldelik genoem. 
::*Die konsep word beskryf as ’n boek met vou-“vlerke” of flapbladsye wat alternatiewe leesvolgordes moontlik maak. 
::*Dit word verbind met kombinatoriese literatuur soos Raymond Queneau se werk Cent Mille Milliards de Poèmes. 
::Beoordeling:
::*Nie noodwendig vals nie 
::*Maar waarskynlik nie ensiklopedies belangrik genoeg vir ’n aparte Wikipedia-artikel op hierdie stadium nie. 
::*Dit lyk meer soos ’n eksperimentele selfgepubliseerde projek wat deur media-aandag opgeblaas is. 

::Dus kan dit verwyder word en indien dit noemenswaardig word in die toekoms kan die skrywer weer probeer. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:22, 27 Mei 2026 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:14, 27 Mei 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== Ou Kaapse pad/wapad/weg ==

Ek het 'n ervare Kaapse kaartmaker se mening gevra oor hierdie vraag van 16 Maart, en sy antwoord is: &quot;There are 'ou Kaapse weg' or 'pad' all over. Every town that had an old road to the Cape has an old Cape Road. They are all different.&quot; [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:07, 29 Mei 2026 (UTC)

== Besoeke vir April en Mei. ==

Gemeenskap, noudat die KI probleme uitgesorteer is, is ons besoeke vir April en Mei 2.3 miljoen! Ons sê dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:30, 1 Junie 2026 (UTC)

== Groot dankie aan Gebruiker:BurgertB! ==

Gemeenskap, so tussen al die dinge het [[Gebruiker:BurgertB]] se 200ste voorbladartikel verskyn. Dankie aan hom en sy harde werk! Nou vir 300.... Ek wens ek kon jou 'n prys of iets gee vir erkenning van jou harde werk! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:33, 1 Junie 2026 (UTC)
:Lyk mooi. As julle nou net die politikus se bakkies vir 'n ander een verruil kners ek minder op my tande. Enige prentjie wat 'n ander aspek van die teks belig, net vir afwisseling, selfs 'n ander politikus. Ek kla nie oor politiek-artikels nie, net 'n bietjie prentjie-afwisseling maak ons voorblad ook meer interessant, net soos nuwe teks. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 12:53, 1 Junie 2026 (UTC)
::Baie dankie @[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]] jy doen uitstekende werk vir ons wiki! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:20, 5 Junie 2026 (UTC)

== Sjabloon:weerkas ==

{{ping|Rooiratel|SpesBona|BurgertB|Pynappel}}, help asb om die weerkas, of watter ander sjabloon ook al meer geskik is, aan die gang te kry in [[Noordelike Gebied]]? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 18:06, 2 Junie 2026 (UTC)

:{{Ping|Oesjaar}} jy kan kies tussen verskillende weergawes: bv. dié by [[Perth]] of dié by [[Sydney]]. Dan kan jy die toepaslike data invul. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 18:15, 2 Junie 2026 (UTC)

== Wikimania 2026 ==

Gemeenskap, ek het 'n voorstel getiteld ''Rooting for Knowledge: Why We Need a Wiki-Botanist Action Group Today!'' na Wikimania 2026 ingedien. Ek is so pas meegedeel dat die voorstel aanvaar is en dat ek moet diens doen in Parys in Julie! 

Die aanbieding gaan oor my ondervinding met die 60,000 flora foto projek saam met prof. Braam van Wyk, die probleme en uitdagings met Wikispecies, Wikidata, WikiCommons en Wikipedia (ook taksonomiese verskille met KEW en ons eie SANBI) en hoe ons die probleme en uitdagings kan oorkom. Hierdie projek, as dit aanvaar word, sal elke Wikipedia raak en verbeter! 

Dit gaan die Afrikaanse Wikipedia onder almal se aandag bring en ons kredietwaardigheid verhoog. Baie dankie aan [[Gebruiker:Discott]] wat hulp verleen het aan die administratiewe kant. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 17:48, 3 Junie 2026 (UTC)

:''Bonne chance, à bientôt à Paris'' ! [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 20:36, 3 Junie 2026 (UTC)
::Geluk Oesjaar, gelukkig is jy mos gewoond aan oorsee reis! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 4 Junie 2026 (UTC)
::Laat nuus: Ek sien Oesjaar het verjaar op 3 Junie, veels geluk!
::: Dankie [[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]. ja, tannie ouderdom kry my stadig in haar greep! Ek voel nog altyd 18 maar dit neem my nou 4 ure in die oggend om 18 te voel! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 16:22, 5 Junie 2026 (UTC)
::::Baie geluk! Ons wens jou alle beste toe! [[Gebruiker:Thermofan|Thermofan]] ([[Gebruikerbespreking:Thermofan|kontak]]) 11:25, 4 Junie 2026 (UTC)
:::::Baie geluk @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] die is groot! Dankie vir al die werk wat jy in die regte wêreld doen vir ons wiki. Ons waardeer dit opreg! - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 10:23, 5 Junie 2026 (UTC)
::::::Onthou miskien om hulle te vertel dat sommige van die wiki-onderdane nie hou van eksterne owerhede wat oor ons aangestel word nie. En dat ons sien dat sommige direktiewe wat plantkunde-&quot;owerhede&quot; van &quot;bo&quot; af op ons rig duidelik kaf en laf is. Linnaeus het ons geleer hoe dit gedoen word, outeurs ensomeer, en dit bly die grondwet. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Interaktiewe OWID-grafieke ==
Hallo almal, bestaan daar belangstelling by die AF WP-gemeenskap in interaktiewe grafieke? Ons het reeds sowat 2000 opgelaai en hulle is ten volle vertaalbaar. Kyk gerus na [https://commons.wikimedia.org/wiki/Commons:List_of_interactive_data_graphics voorbeelde hier].

Met spesifieke werkende voorbeelde soos [https://commons.wikimedia.org/wiki/OWID/Wine_production hierdie] wat reeds hier op [https://en.wikipedia.org/wiki/Wine#Production EN WP] geïmplementeer is.

[[User:Doc James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] ([[User talk:Doc James|talk]] · [[Special:Contributions/Doc James|contribs]] · [[Special:EmailUser/Doc James|email]]) 14:02, 5 Junie 2026 (UTC)

:Ek kan dit aanbeveel! [[Gebruiker:Michaelgraaf|Michaelgraaf]] ([[Gebruikerbespreking:Michaelgraaf|kontak]]) 08:39, 6 Junie 2026 (UTC)

::[[User:Doc James|Doc James]], is everything tanslatable? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:21, 6 Junie 2026 (UTC)
:::Ja al die teks is vertaalbaar. Maar dit is nie 'n gegewe dat die vertaalde teks mooi in die beeld sal pas nie.
:::Sien hier om te sien hoe dit werk: https://svgtranslate.toolforge.org/File:Wine_production,_World,_1961.svg
:::As mens klaar is, skep dit 'n nuwe beeld, met die vertaalde teks. Maar soos ek bo gesê het, daar kan dalk probleme wees met die uitleg van die teks. Daarom verkies ek om dit met die hand te doen. Of mens kan dit as 'n beginpunt gebruik en enige foute na die tyd met die hand opruim, en die nuwe weergawe oplaai. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:02, 8 Junie 2026 (UTC)

== Die Duitser en sy sportsoorte ==

Goeienaand gemeenskap, soos maande gelede met al die kriekettoernooie is ek nou besig om ook in rugby &quot;in dié tyd&quot; te gebruik pleks van die vir myself werkskeppende &quot;en oortref die vorige rekord [...] – later oortref deur&quot;. Ek dink nie dit is nodig om ná elke nuwe toernooi al die ou toernooie te hersien en daardie genoemde rekords te herskryf en aan te pas nie. Dit raak ook ou voorbladartikels. Nou fokus ek eerder daarop om statistiek op die punt te bewoord en nie ingewikkeld te beskryf nie. Voorbladartikels is mos die belangrikste artikels waarmee ons kan spog, kom ons skryf hulle op die man af. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 7 Junie 2026 (UTC)
:Klink reg, statistiek is gesog by sport, maar jy moet jou nie doodwerk daaraan nie. &quot;Indertyd&quot;, direk uit blokkiesraaisel-woordeboek, is miskien die regte woord vir &quot;in dié tyd&quot;. Dus, &quot;indertyd 'n rekord&quot;. Ook, &quot;ten tye van&quot; die toernooi/wedstryd was dit 'n rekord, of &quot;destyds 'n rekord&quot;, wanneer dit al 'n tydjie gelede is. Die versteende naamvalle kom hier goed te pas. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)
::{{Ping|JMK}} baie dankie vir dié voorstel. {{Ping|BurgertB}} wat dink jy? Is &quot;indertyd&quot; beter as &quot;in dié tyd&quot; vir ou sportrekords? Ek hoor en verander graag na gelang van 'n presiese taalgebruik. Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:10, 17 Junie 2026 (UTC)
:::[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]], daar is niks verkeerd met &quot;indertyd&quot; nie; ek dnk net dis effens verouderd/hoogdrawend. Ek sou &quot;in dié tyd&quot; gebruik het. Same diff. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  14:16, 18 Junie 2026 (UTC)
::::Om dit in konteks te plaas, 'n paar jaar gelede het ek 'n Nederlandse kursus gedoen. Tydens die kursus sê die tutor vir my dat ek gebruik dikwels 'n aantal outydse uitdrukkings - ek het die Afrikaanse uitdrukking geneem en dit met behulp van Nederlandse grammatika aangepas!

== Vryheid van Panorama in Suid-Afrika ==

Is daar steeds nie vryheid van Panorama in Suid-Afrika nie? Sien die Johannesburgse Burgersentrum se afbeeldings is op Commons verwyder. Ou geboue is nie 'n probleem nie, maar jonger geboue wel. Weet iemand iets oor die stand van sake? Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 21:02, 8 Junie 2026 (UTC)
:Hi, {{ping|SpesBona}}. Ja, ons het nog nie Vryheid van Panorama nie en dit lyk vir my dit gaan 'n hele tydjie wees voordat ons dit kry. [https://www.gov.za/news/media-statements/president-cyril-ramaphosa-refers-copyright-amendment-bill-and-performers%E2%80%99 President Cyril Ramaphosa refers Copyright Amendment Bill and Performers’ Protection Amendment Bill to Constitutional Court]. [[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 23:15, 8 Junie 2026 (UTC)
::Die regstelsel in SA, en die gebrekkige wyse waarop wette opdateer word, en die mate waarin die oortreders soms ingesluit word by aanpassing daarvan, sodat die nuwe wet hul ''modus operandi'' pas, is rede tot kommer. Weet ook van minstens een geval waar 'n SA-regter se uitspraak was: &quot;Daar is nou soveel mense wat hierdie wet oortree, dat ek dit nie meer kan toepas en skadevergoeding kan toeken nie&quot;. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 06:11, 11 Junie 2026 (UTC)

== Uitslag van die 2026-skryfwedstryd ==
Navraag geskuif na [[Wikipediabespreking:Skryfwedstryd 2026]]

== Bloedrivier ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)
::: Baie van ons KZN-gehuggie-artikels blyk terloops net benaderde koördinate te hê, en dié moet nog nagegaan word. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:24, 18 Junie 2026 (UTC)

== Genealogiese inligting ==

Toe ek [[Slag van Bloedrivier|hierdie artikel]] besoek het, sien ek 'n paar vreemde kodes na verskeie mense se name. 'n Tipiese kode is &quot;(b3c1d5e11)&quot;. Dit het my 'n rukkie geneem om af te lei dat dit genealogiese inligting is. Mag ek voorstel dat 'n sjabloon geskryf word wat aan die eerste voorkoms van sulke kodes in enige artikel geheg kan word om die kode te verduidelik. Die sjabloon self sal in 'n verwysing of 'n nota uitgebrei word. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 21:48, 18 Junie 2026 (UTC)
:Ek sien nie die nodigheid van die genealogiese inligting in die artikel nie, aangesien geen famileverband tussen die mense genoem word nie. Ek dink 'n mens moet dit uithaal. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  09:46, 19 Junie 2026 (UTC)

::Dit is 'n deksels goeie vraag, ek kan verstaan hoekom hierdie kodes ingesluit is, omdat daar so baie familiename is wat presies oorvleuel, omdat almal presies dieselfde doopname het. Dit skep dus inderdaad verwarring. '''Ek voel egter 'n geboortedatum kan dalk help as jy dit in die voetnotas sou insluit.''' Dan weet jy presies met wie jy te doen het.  

::Die kodes self skep wel dikwels verwarring. My moeder en suster sal sukkel om te verstaan hoe b3c1d5e11 presies werk, naamlik:

:::b3 = 2de geslag, 3de kind
:::c1 = 3de geslag (uit b3 gebore), 1ste kind (van b3)
:::d5 = 4de geslag (uit c1 gebore), 5de kind (van c1)
:::e11 = 5de geslag (uit d5 gebore), 11de kind (van d5)
::ens.

::In die meeste gevalle is dit patriliniêre inligting - stamvader se seun, se seun, se seun, se seun.... Maklik genoeg, dis 'n loodreguit lyn. Maar, soos ek in die familieboek oor die Malans gesien het, word die dogters dikwels uitgelaat. Dit is verkeerd, want my skrywersvriend van Bellville is nie die eerste kind nie, al word hy so aangedui; hy het 'n ouer suster.

::Daar is hoeveel ander voorsate wat buite rekening gelaat word, soos die ma se pa se ma se pa se pa se ma se... tot jy later 'n stamvader of -moeder kry. Jy gaan boonop later [[kwartierverlies]] kry.

::Aangesien ek gelukkig Rotterdamse grootouers het wat in 1951 geïmmigreer en in die 1960's genaturaliseer het, kan ek net sê ek is b2c2 (my pa is die tweede kind, ek is weer sy tweede kind). Dis maklik genoeg. Van moederskant... dis 'n diep put.

::Maar weer - die leser moet presies weet '''wie hy as stamouer as verwysing''' gebruik, omdat die stamvaders dieselfde vanne kan hê, maar totale ander mense is. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 10:28, 19 Junie 2026 (UTC)

:::Die Uyse van die groot Uys-familie alleen, gaan (baie) moeilik te onderskei wees sonder daardie notas. Ek voel jy kry iets daaruit, en verloor niks, deur dit by te voeg. Die voorgestelde hulp-sjabloon sal baie nuttig wees. Daar is mense wat twyfel dat hierdie dinge enigsins gebeur het — sien dit as een of ander propaganda — en die notas koppel dit eenduidig aan spesifieke persone. Die voortrekkers het ook nie altyd hul name dieselde gespel nie, Oosthuijse op een lys, sal Oosthuize word op 'n ander, maar met die kodes kan jy uitwerk wie is wie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 10:44, 19 Junie 2026 (UTC)
::::Het nou met tooltips die genealogiese kodes (by die betrokke artikel) in &quot;g&quot;-notas saamgevat. Dis net om aan te dui hoe die sjabloon kan werk as iemand dit wil skryf. Weet nie of &quot;g&quot; die beste afkorting daarvoor is, en of dit wel as &quot;kodes&quot; bekend staan nie. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 14:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::Twee van die deelnemers by die [[Slag van Bloedrivier]] was
:::::*Jacobs, Pieter Daniel (a15b5c3d8e1)
:::::*De Lange, Johan Hendrik (Hans Dons) (b10c2)
:::::Waarom begin die stamkode van Jacobs met 'n &quot;a&quot; maar dié van De Lange met 'n &quot;b&quot;? [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:07, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::Ek raai daar moes 15 Jacobs-kinders by dieselde ouerpaar gewees het. En slegs een De Lange het die land binnegekom, sodat &quot;a1&quot; oorbodig is. Dit vertel ook vir ons dat die De Langes redelik onlangse immigrante was, in teenstelling met die Jacobse. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:21, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::Ek het selfs die antwoord[[Genealogie#De Villiers/Pama nommeringstelsel|hier]] gevind. Die letter &quot;a&quot; dui aan die stamvader wie na Suid Afrika geëmigreer het. Indien twee broers saam geëmigreer het, gebruik ons die kodes &quot;a1&quot; en &quot;a2&quot;. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:28, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::In die geval van Jacobs blyk a15 te verwys na Pierre Jacob (soms aangeteken as Pierre Jacobs), 'n Franse hugenoot wat in 1688 aanboord De Schelde arriveer, en hom dan in die Groot Drakenstein area vestig met sy gade Suzanne de Vos, en hul kinders. Ek raai dan daar was 14 ander Jacobse, hetsy broers aldan nie, wat ook in JA Heese (en later Pama) se register as immigrante aangeteken is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 15:33, 19 Junie 2026 (UTC)

:::::::::Ons dorpsbiblioteek is ongelukkig oor naweke toe, maar gelukkig het ek voorheen fotostate gemaak oor my eie familie-aangeleenthede. 
	
:::::::::Jy kry, soos met die familienaam &quot;LOUW&quot;, die volgende (''Suid-Afrikaanse geslagsregisters'', Deel 5 (L-M), p. 245):
	
{{cquote|Twee Louws het uit Nederland na Suid-Afrika verhuis:
	
a1 : Jan (1628-1691) wat in 1658 na die Kaap kom
	
a2 : Dirk (1824-1886) wat in 1860 met sy vrou en 5 kinders in Durban land om hulle in Natal te vestig.
	
}}
	
:::::::::Met ander woorde, die hele indeling is eintlik baie arbitrêr. Vind mens môre in 'n kalkgrot bewyse van 'n derde of vierde Louw-stamvader uit die 1700's, moet alles oorgedoen word. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 15:37, 19 Junie 2026 (UTC)
::::::::::Toe die stelsel aanvanklik deur Christoffel Coetzee de Villiers (1850-1887) ontwikkel is, was dit waarskynlik nuttig, maar het nou sy nut oorleef. Waar sulke kodes wel bestaan, sal dit waarskynlik beter wees om dit met die persoon se geboortedatum (of doopdatum) te vervang. Verder is die genealogieë van baie vroeë Suid-Afrikaanse setlaarfamilies sedert de Villier se tyd opgeskryf. [[Gebruiker:Martinvl|Martinvl]] ([[Gebruikerbespreking:Martinvl|kontak]]) 15:57, 19 Junie 2026 (UTC)
:::::::::::Ek waardeer die Nederlandse ''kwartierstaat'', al is dit feitlik onmoontlik om niggies en nefies daarop aan te dui. Hier werk die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; beter. Die grootste probleem is - in Europa en ook in die Afrikakulture kan die &quot;Suid-Afrikaanse stelsel&quot; onmoontlik nie werk nie, want - wie gebruik jy as verwysingspunt? 'n Grotbewoner, of selfs 'n rietrot (Boreoeutheria - die gemene deler tussen mens en hond) of die eerste alge uit die oertyd (uit 'n evolusionêre oogpunt)? In Europa werk julle dus volgens 'n probandus-stelsel, naamlik: die wêreld begin by my, en werk homself agteruit. Dus, geen stelsel is perfek nie.
:::::::::::Maar tussen ons, as [[Julius Caesar]] sy voorsate tot by Venus en Mars kon terugvoer, laat niemand in jou pad staan nie. [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 16:05, 19 Junie 2026 (UTC)

== [[Sciëntologie]] ==

Waarom is hierdie bladsy beskerm? Ek wil graag hierdie skakel deduplikeer: ''&quot;&lt;nowiki&gt;&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt;&lt;/nowiki&gt;&quot;'', maar ek kan dit nie nou doen nie.

Dit gebeur gereeld. Sal dit 'n idee wees om my 'n administrateur vir hierdie soort onderhoud te maak? Ek was voorheen 'n administrateur op hierdie Wiki (lank gelede). [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 15:36, 19 Junie 2026 (UTC)

:{{Ondersteun}} jou benoeming. Jy verdien dit! --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 16:03, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} jou benoeming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 17:46, 19 Junie 2026 (UTC)
::[[Gebruiker:Jcb|Jcb]], as 'n kandidaat kan ek jou seker twee vrae vra. Hoekom wil jy 'n administrateur op 'n anderstalige Wikipedia word? En hoekom het jy die eerste keer verdwyn? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  18:02, 19 Junie 2026 (UTC)
:::In die vroeë jare het ons baie met robotte gedoen. [https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=709&amp;diff=prev&amp;oldid=53924 Byvoorbeeld interwiki]. Robotte het soms foute gemaak. In 2005 het ek 'n administrateur geword sodat ek die foute van my eie robot kon opruim. In 2013 is dit herroep weens onaktiwiteit. [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] ([[Gebruikerbespreking:Jcb|kontak]]) 18:24, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  19:20, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}}, maar hy gaan nie baie besig wees nie omrede al die foute wat die hulpmiddel uitgewys het nou reggemaak is. Dankie [[Gebruiker:Jcb|Jcb]] vir al jou hardewerk hier. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 19:59, 19 Junie 2026 (UTC)
:{{Ondersteun}} – {{Ping|Jcb}} baie geluk, jy is nou 'n administrateur op die Afrikaanse Wikipedia! Sterkte daarmee! Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 10:00, 20 Junie 2026 (UTC)

== Die [[Nederlandse Wikipedia]] is hierdie week 25 jaar oud! ==

[https://nl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Feestjaar_2026/Gefeliciteerd_Wikipedia! Wens hulle hier geluk!] --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 11:50, 20 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>18xf63ywco29wbbmmvcl6ap2w5qj54w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Semiotiek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5488</id>
    <revision>
      <id>2912442</id>
      <parentid>2901404</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:49:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6333" sha1="dizjq5jhorescn6w1gg99d4cuv3813v" xml:space="preserve">[[Lêer:Charles Sanders Peirce theb3558.jpg|duimnael|Die Amerikaanse filosoof, Charles Sanders Peirce]]
[[Lêer:Worldmap LandAndPolitical.jpg|alt=|duimnael|'n Wêreldkaart is 'n voorbeeld van 'n ikoon]]
[[Lêer:Animal footprint in the desert.jpg|alt=|duimnael|'n Dier se spoor is 'n voorbeeld van 'n indeks]]
[[Lêer:Maria kant.jpg|duimnael|'n Maria-beeld met wit sluier van kant as simbool vir kuisheid]]
[[Lêer:Wedding rings.jpg|alt=|duimnael|Trouringe as simbool vir liefde en eenheid]]
[[Lêer:Ferdinand de Saussure by Jullien.png|duimnael|Ferdinand de Saussure, die vader van moderne Semiotiek]]

'''Semiotiek''' is die studie van [[Teken (semiotiek)|tekens]] en [[simbool|simbole]].                

== Inleiding ==
[[Taal]] is 'n simboliese sisteem waar betekenis toegeken word op die basis van konsensus; hierdie betekenis wat toegeken word, is simbolies. Semiotiek vind sy oorsprong in die Griekse woord ''sēmeiōtikos'' (teken). Semiotiek is dus die wetenskap van [[Teken (semiotiek)|tekens]]. Met ander woorde, die wetenskap wat op 'n sistematiese wyse teken(sisteme) en betekenisprosesse ondersoek.&lt;ref name=&quot;lit&quot;&gt;{{Cite web |url=http://litterm.co.za/index.php/lemmas/25-s/222-semiotiek |title=argiefkopie |access-date= 7 Julie 2019 |archive-date= 7 Julie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190707102708/http://litterm.co.za/index.php/lemmas/25-s/222-semiotiek |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Binne Semiotiek verwys 'n teken na X wat in die plek van Y staan; X verteenwoordig Y. Semiotiek bestudeer dus die teken op sigself, maar ook die sisteem waarin tekens funksioneer en waarvolgens tekens gekombineer word. [[Ferdinand de Saussure]] word beskou as die vader van moderne Semiotiek.                                                                

== Geskiedenis ==
* [[John Locke]] (1632-1704) het die woord ''sēmeiōtikos'' vir die eerste keer in sy boek ''[https://books.google.co.za/books?id=XZ8GPf-efLsC&amp;pg=PA16&amp;dq=All+must+equally+allow%E2%80%99d+innate,+they+being+all+Discoveries+made+by+the+use+of+reason&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q=All%20must%20equally%20allow%E2%80%99d%20innate%2C%20they%20being%20all%20Discoveries%20made%20by%20the%20use%20of%20reason&amp;f=false An Essay Concerning Human Understanding]'' gebruik.
* Die [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] filosoof [[Charles Sanders Peirce]] (1839-1914) het hierdie term aanvanklik as 'n sinoniem vir logika gebruik aangesien die mens dink, redeneer en kommunikeer deur middel van tekens.
*Die Switserse taalkundige, [[Ferdinand de Saussure]] (1857-1913), word as die vader van moderne Semiotiek beskou na aanleiding van sy didaktiese of tweeledige model van die teken.

Ander noemenswaardige figure in die historiese ontwikkeling van die veld van Semiotiek:
*Charles Wiliiam Morris (1901-1979)
* Algirdas Julien Greimas (1917-1992)
*[[Jay Forrester]] (1918-2016)
*[[Umberto Eco]] (1932-2016)

== Die drie soorte tekens van Peirce&lt;ref&gt;https://plato.stanford.edu/entries/peirce-semiotics/&lt;/ref&gt;==
Die Amerikaanse filosoof, [[Charles Sanders Peirce]] (1839-1914), ontwikkel 'n algemene tekenleer wat veral op taal van toepassing is. Hy sê die volgende daaroor:

''I define a sign as anything which is so determined by something else, called its Object, and so determines an effect upon a person, which effect I call its interpretant, that the later is thereby immediately determined by the former.''

Hy veronderstel dus dat 'n teken iets is wat in die plek staan van iets anders. Dit wat die teken veronderstel of verteenwoordig word, noem hy die voorwerp.&lt;ref name=&quot;lit&quot; /&gt; Hierdie voorwerp staan ook bekend as die designatum, referent of denotatum. Hierdie teken (interpretant) word dan geïnterpreteer in die [[bewussyn]] van die interpreteerder. Derhalwe, onderskei hy drie moontlike verhoudings tussen 'n teken en sy voorwerp:
* '''Ikoon''' - 'n Fisiese ooreenkoms bestaan tussen die teken en dit wat dit in die realiteit voorstel, bv. 'n foto of wêreldkaart.
* '''Indeks''' - Die teken stel iets voor wat verwsy na dit wat dit in die realiteit voorstel, bv. die spoor van 'n dier of 'n aanwysende voornaamwoord.
* '''Simbool''' - Die teken stel iets voor wat nie noodwendig ’n verband het nie, maar ontstaan deur konsensus tussen die gebruikers daarvan, bv. die Maria-beeld wat kuisheid voorstel of 'n trouring wat liefde en eenheid simboliseer.

== De Saussure se deurslaggewende bydrae&lt;ref&gt;http://visual-memory.co.uk/daniel/Documents/S4B/sem02.html&lt;/ref&gt;==

Die Switserse taalkundige en strukturalis, Ferdinand de Saussure (1857-1913), speel 'n kardinale rol in die bestudering van tekens. Hy meen dat die studie van tekens nooit los van [[strukturalisme]] gesien kan word nie. Hy noem sy strukturalistiese bestudering van taal as 'n sisteem van tekens semiologie. Hy veronderstel dat die taalsisteem 'n sosiale konvensie in die gemeenskap is en dat elke individu 'n persoonlike of interne voorstelling van hierdie sisteem het. Vandag is die term Semiotiek egter meer gebruiklik. Binne sy bestudering van taal as 'n tekensisteem tref hy 'n belangrike onderskeid tussen die s''ignifiant'' (aanduier) en die s''ignifié'' (aangeduide). Eersgenoemde verwys na die teken (vorm) en laasgenoemde na die konsep (betekenis).

Hy tref verder ook 'n belangrike onderskeid tussen die onwaarneembare en waarneembare eienskappe van taal; l''angue'' (taal) en p''arole'' (om te praat). ''Langue'' is die term wat die onpersoonlike, sosiale eienskap van taal as 'n stel tekens voorstel (sisteem van taal) en ''parole'' dui op die persoonlike, individuele vorm van taal as taalhandelinge van die taalsubjek (konkrete taaluitings). ''Langue'' en ''parole'' saam vorm ''langage''. Die fokus val egter op die onwaarneembare eienskappe van taal (''langue'').[[Lêer:Signifier-signified.png|duimnael|Die aanduier-aangeduide-verhouding]]

== Onderafdelings van Semiotiek&lt;ref&gt;https://www.scribd.com/document/182276705/Branches-of-semiotics-pdf&lt;/ref&gt;==
* biosemiotiek;
*semiotiese [[antropologie]];
*kognitiewe semiotiek;
* komputale semiotiek;.
*sosiale semiotiek;
* literêre semiotiek;
* mediese semiotiek;
*([[Poststrukturalisme|post]])strukturalisme; en
* kinematografiese semiotiek.

== Sien ook ==
* [[Simbool]]
* [[Teken (semiotiek)]]
* [[Ferdinand de Saussure]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Semiotiek| ]]</text>
      <sha1>dizjq5jhorescn6w1gg99d4cuv3813v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>6 Desember</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6281</id>
    <revision>
      <id>2912497</id>
      <parentid>2718349</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T18:18:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geboortes */ byvoeg</comment>
      <origin>2912497</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5217" sha1="9p64f6kswtgc0go4iunj2s8trdnb8e0" xml:space="preserve">{{DesemberKalender}}

'''6 Desember''' is 340ste dag van die jaar in die [[Gregoriaanse kalender]] (341ste in [[skrikkeljaar|skrikkeljare]]). Daar volg nog 25 dae in die res van die jaar.

== Gebeure ==
&lt;!-- Die konvensie is om teenwoordige tyd te gebruik --&gt;
* [[1058]] – [[Pous Nicolaas II]] volg [[Pous Stefanus IX]] (X) op.
* [[1527]] – [[Pous Clemens VII]] verlaat die verwoeste [[Rome]].
* [[1696]] – [[Lorenzo Corsini]] (later [[Pous Clemens XII]]) word aangestel as tesourier-generaal van die Pouslike Staat en ook as goewerneur van die Engeleburg.
* [[1708]] – [[Pous Clemens XI]] stel die fees van Maria Onbevlekte Ontvangenis in.
* [[1768]] – Die eerste uitgawe van die [[Encyclopædia Britannica]] word uitgegee.
* [[1790]] – Die Kongres van die Verenigde State verhuis vanaf [[New York]] na [[Philadelphia]], [[Pennsilvanië]].
* [[1864]] – [[Pous Pius IX]] kondig die Eerste Vatikaanse Konsilie aan.
* [[1917]] – [[Finland]] verklaar sy onafhanklikheid van [[Rusland]].
* 1917 – Halifaxontploffing: 'n Skip in Halifaxhawe met 'n vrag van [[trinitrotolueen]] en [[pikriensuur]] vat vlam en ontplof na 'n botsing met 'n ander skip met groot skade in [[Halifax, Nova Scotia|Halifax]], [[Kanada]].
* [[1922]] – Die [[Republiek van Ierland|Ierse Vrystaat]] word gestig, 'n jaar ná die ondertekening van die Anglo-Ierse Verdrag.
* [[1957]] – 'n Ontploffing op die lanseerdok fnuik die [[Verenigde State]] se eerste poging om 'n [[satelliet]] te lanseer.
* [[1958]] – [[Pioneer 3]] word lanseer.
* [[1972]] – Die lansering van die laaste bemande maansending, die [[Apollo 17]], vind plaas.
* [[1977]] – [[Suid-Afrika]] verklaar [[Bophuthatswana]] onafhanklik, maar dit word deur geen ander land só aanvaar nie.
* [[1989]] – 'n Man vermoor 14 jong dames in [[Montreal]], [[Kanada]].
* [[1997]] – 'n [[Rusland|Russiese]] vragvliegtuig stort op 'n woonstelkompleks neer, naby [[Irkoetsk]], [[Siberië]], en 67 mense sterf.
* [[2007]] – Die ''[[Duitse Toekomsprys]] [[2007]]'' word in [[Berlyn]], [[Duitsland]] deur Bondspresident [[Horst Köhler]] toegeken.

== Geboortes ==
* [[1421]] – Koning [[Henry VI van Engeland]] († [[1471]]).
* [[1586]] – Niccoli Zucchi, [[Italië|Italiaanse]] sterrekundige († [[1670]]).
* [[1757]] – Sir [[David Baird]], Britse generaal en militêre goerwerneur in die [[Kaapkolonie]] († [[1829]]).
* [[1778]] – [[Joseph Louis Gay-Lussac]], Franse fisikus en chemikus († [[1850]]).
* [[1823]] – [[Jan Brand]], President van die [[Vrystaat]] († [[1888]]).
* [[1830]] – [[Johannes Nicolaas de Beer]], 'n boer van [[Kimberley]]. Die [[diamant]]maatskappy [[De Beers]] is na hom vernoem († [[1883]]).
* [[1864]] – [[Lourens Geldenhuys]], baanbreker van die [[Witwatersrand]] en 'n politikus van die [[Suid-Afrikaanse Party]] († [[1929]]).
* [[1880]] – [[Philippus Arnoldus Myburgh]], die sesde [[administrateur]] van die [[Kaapland]] († [[1946]]).
* [[1890]] – [[Dion Fortune]], Walliese okkultis († [[1946]]).
* [[1900]] – [[Agnes Moorehead]], Amerikaanse aktrise († [[1974]]).
* [[1916]] – [[Owen Horwood]], [[Suid-Afrika]]anse politikus, minister van finansies († [[1998]]).
* [[1919]] – [[Anna Bender]], Suid-Afrikaanse [[pianis]] en [[skrywer]] († [[2004]]).
* [[1920]] – [[Dave Brubeck]], Amerikaanse [[jazz]]pianis († [[2012]]).
* [[1927]] – [[Gé Korsten]], Suid-Afrikaanse sanger († [[1999]]).
* [[1948]] – [[Keke Rosberg]], [[Finland|Finse]] [[Formule Een]]renjaer.
* [[1952]] – [[Craig Newmark]], Amerikaanse internet-entrepreneur en filantroop, veral bekend as die stigter van Craigslist. 
* [[1984]] – [[Daryl Impey]], Suid-Afrikaanse professionele [[Fietsry|padfietsrenjaer]].
* [[1996]] – [[Stefanie Scott]], Amerikaanse aktrise.

== Sterftes ==
* [[1185]] – Afonso I van Portugal, eerste koning van [[Portugal]].
* [[1352]] – [[Pous Clemens VI]], 198ste [[pous]] van die [[Rooms-Katolieke Kerk]] (* [[1291]]).
* [[1889]] – [[Jefferson Davis]], enigste president van die [[Gekonfedereerde State van Amerika]] gedurende die [[Amerikaanse Burgeroorlog]] (* [[1808]]).
* [[1892]] – [[Werner von Siemens]], Duitse ingenieur, uitvinder en industrialis (* [[1816]]).
* [[1956]] – [[Bhimrao Ramji Ambedkar]], Indiese [[politikus]] (* [[1891]]).
* [[1963]] – [[Henry Fagan]], Suid-Afrikaanse skrywer, politikus, regter en joernalis (* [[1889]]).
* [[1988]] – [[Roy Orbison]], Amerikaanse sanger-liedjieskrywer en musikant bekend vir sy intense ballades (* [[1936]]).
* [[1993]] – [[Don Ameche]], Amerikaanse akteur (* [[1908]]).
* [[2006]] – [[Mavis Pugh]], Britse aktrise (* [[1914]]).
* [[2019]] – [[Ron Leibman]], Amerikaanse akteur en draaiboekskrywer (* [[1937]]).
* [[2020]] – [[Tabaré Vázquez]], [[Uruguay|Uruguaanse]] politikus en staatsman, president van Uruguay (* [[1940]]).
* [[2022]] – [[Ichirō Mizuki]], [[Japan]]nese sanger, komponis en filmakteur (* [[1948]]).

== Vakansie-, vierings- en waarnemingsdae ==
* Nasionale vakansiedag in [[Finland]].
* Konstitusiedag in Spanje.
* Sinterklaasdag in sommige [[Europa|Europese]] lande, veral dié wat grootliks [[Rooms-Katoliek]] is.

{{commonskat|6 December|6 Desember}}

[[Kategorie:Desember]]</text>
      <sha1>9p64f6kswtgc0go4iunj2s8trdnb8e0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sciëntologie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6333</id>
    <revision>
      <id>2912440</id>
      <parentid>2286295</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:46:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Beskerming van &quot;[[Sciëntologie]]&quot; opgehef</comment>
      <origin>2286295</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24975" sha1="29r18ag36krd25omxcfjgan1ywmss20" xml:space="preserve">[[Lêer:International Recognition of Scientology.png|duimnael|400px|Internasionale erkenning van die Kerk van Sciëntologie:
{{sleutel|#187E37|Lande waar Sciëntologie as 'n godsdiens erken word.}}
{{sleutel|#26CA57|Lande waar Sciëntologie belastingvry is.}}
{{sleutel|#FFAEC9|Lande waar Sciëntologie huwelike mag voltrek.}}
{{sleutel|#FF7F27|Lande waar Sciëntologie as 'n kultus beskou word.}}
{{sleutel|#436594|Lande waar die situasie onbekend is.}}]]
'''Sciëntologie''' (afgelei van die [[Latyn]]se ''scire'' «weet» en die [[Grieks|Griekse]] ''logos'' «die studie van iets; die woord») is 'n [[Filosofie|filosofies]]-[[Religie|religieuse]] beweging wat deur die Amerikaanse filosoof, ontdekkingsreisiger en wetenskapsfiksieskrywer [[L. Ron Hubbard]] (1911–1986) ontwikkel is en vir sy volgelinge na bewering 'n presiese pad wys wat hulle in staat stel om hul ware natuur as geestelike wesens en hul verhouding tot hulself, hul familie, ander groepe mense, die mensheid in sy geheel, alle lewensvorme, die materiële heelal, die spirituele heelal en die [[God|Opperste Wese]] of [[Oneindigheid]] te ontsleutel. Sciëntologie stel kerklede in staat om langs die sogenaamde Brug na Totale Vryheid te beweeg en sodoende geestelike verligting en die status van 'n sogenaamde ''Operating Thetan'' met hoër vlakke van [[bewussyn]] te bereik.
[[Lêer:Berlin-Scientology-2007.jpg|duimnael|links|Die publiek kom met Sciëntologie onder meer deur sogenaamde persoonlikheids- en [[stres]]toetse met E-meters in aanraking wat - soos hier in [[Berlyn]] - dikwels gratis op straat aangebied word om belangstelling vir Sciëntologiese dienste, media en die Kerk van Sciëntologie as religieuse organisasie te wek]]
[[Lêer:Scientology Volunteer Ministers doing medical work in Haiti 2010.jpg|duimnael|links|'n ''Scientology Volunteer Minister'' verskaf in 2010 mediese behandeling aan 'n Haitiaan wat tydens 'n aardbewing beserings opgedoen het. Honderde geneeskundiges is na die eilandstaat ontbied en geneesmiddels en ander benodigde goedere vanuit die VSA na Haiti vervoer. Die VM-program is danksy 'n inisiatief van L. Ron Hubbard gestig. Honderde Sciëntoloë het die slagoffers van die terreuraanval op die [[Wêreldhandelsentrum]] in [[New York]] in 2001 bygestaan of omgesien na die slagoffers van [[aardbewing]]s, [[tsoenami]]'s, [[Orkaan|orkane]] en [[oorstroming]]s]]
Die beweging het in 1950 in die [[Verenigde State]] met die publikasie van L. Ron Hubbard se boek ''Dianetics: The Modern Science of Mental Health'' ontstaan, waarin Hubbard Dianetiek as 'n alternatief tot tradisionele terapieë voorgestel het. Dianetiek het op nuwe meganismes vir die oorlewing van die individu en nuwe vorme van selfuitdrukking gekonsentreer. Baie van die leerstellings is uit die moderne [[sielkunde|psigologie]] oorgeneem. Hubbard het onder meer beweer dat traumatiese ervarings uit die verlede as sogenaamde ''engramme'' gestoor word en die oorsaak van irrasionele en afwykende gedrag kan wees. Deur die sogenaamde proses van ''auditing'' het aanhangers die moontlikheid gekry om hulle engramme onder die toesig van 'n praktisyn en met behulp van die sogenaamde e-meter op te spoor en uit te wis.

Hubbard het ná sy sukses met ''Dianetics'' (Dianetika), waarvan miljoene eksemplare verkoop is en wat ook vyf jaar ná sy afsterwe (of, soos die Kerk dit gestel het, nadat Hubbard van sy liggaam ontslae geraak het om sy navorsing op 'n ander vlak voort te sit) weer sy verskyning op Amerikaanse blitsverkoperlyste gemaak het, meer navorsing oor die wese en die sin van die menslike lewe gedoen, en so is Dianetiek geleidelik uitgebrei totdat dit 'n religieuse dimensie gekry het – ''Scientology''. Die resultaat van Hubbard se navorsing en Kerkaanhangers  se geloofsoortuiging is dat elke mens naas sy [[liggaam]] en [[Gees (mens)|gees]] ook uit 'n onsterflike spirituele wese, die sogenaamde ''Thetan'', bestaan, wat oor talle menslike lewens strek en die mag het om die basiese elemente van die bestaan soos [[materie]], [[energie]], [[ruimte]] en [[tyd]] self te skep. Sodoende beweeg die leerstellings van Sciëntologie, net soos dié van tradisionele godsdienste en religieus-filosofiesxe stelsels, buite alle limiete van wetenskaplike ervaring en kennis.

Die leerstellings van Sciëntologie baseer op en word uiteengesit in die uiters omvangryke materiaal wat deur Hubbard gepubliseer is - agttien grondleggende geskrewe werke en 280 begeleidende toesprake en lesings, soos toeganklik vir die publiek in elke Sciëntologiese kerk en sending. 'n Klein deel geskrifte bly beperk tot die hoogste vlakke van spirituele bewussyn. Van hierdie tekste, onder meer Hubbard se kosmologie of ontstaansmite van die menslike lewe op aarde, is deur internet-randgroepe gepubliseer met die doelwit om Sciëntologie te diskrediteer. Die outentisiteit daarvan kan deur buitestaanders nie beoordeel word nie.

In sy georganiseerde vorm, die [[Kerk van Sciëntologie]], wat in 1954 in [[Los Angeles]] gestig is en vinnig na ander lande uitgebrei het, het die nuwe geloof tot een van die welvarendste en invloedrykste Nuwe Religieuse Bewegings van die 20ste en 21ste eeue gegroei. Die kerk beywer hom met sy verskillende instellings in meer as eenhonderd lande vir religieuse vryheid, die opleiding van praktisyns en maatskaplike en politieke hervorming. Van die Kerk se publikasies en oudiovisuele media word in [[Afrikaans]] aangebied. Deur sy invloed op welbekende persoonlikhede uit die vermaaklikheidsbedryf het Sciëntologie baie aandag in die media gekry – tot 'n punt waar die meeste publikasies daaroor kommersieel van aard, sensasiegedrewe en onakkuraat is. 

Tot dusver is daar min serieuse wetenskaplike navorsing oor Sciëntologie gedoen sodat net 'n beperkte aantal neutrale verslae en werke oor Sciëntologie beskikbaar is.&lt;ref&gt;[http://www.beliefnet.com/story/169/story_16925_3.html ''www.beliefnet.com: Mind over Matter'']&lt;/ref&gt; Nie alle bydraes was serieus nie, terwyl die Kerk aanvanklik druk op navorsers geplaas en met regtelike stappe gedreig het wanneer omstrede materiaal gepubliseer is.&lt;ref&gt;[https://daily.jstor.org/scholars-on-scientology/ Ruth Graham: ''Are Academics Afraid to Study Scientology?'' In: ''JSTOR Daily'', 5 November 2014. Besoek op 21 Julie 2020]&lt;/ref&gt; Akademiese bydraes fokus onder meer op een van die opvallendste aspekte in die persepsie van Sciëntologie - die bogenoemde invloed van media, veral die sensasiepers en sensasietelevisie, op die openbare waarneming van nuwe religieuse bewegings.&lt;ref&gt;[https://online.ucpress.edu/nr/article/17/3/38/70292/Sensational-Scientology-The-Church-of-Scientology ''University of California Press: Nova Religio (2014) 17 (3): 38–63. Gratis aflaaibaar. Besoek op 15 Julie 2020'']&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Scientology building east hollywood los angeles.jpg|duimnael|Die Kerk van Sciëntologie se internasionale hoofkwartier in East Hollywood, [[Los Angeles]]]]
[[Lêer:Scientology - The E-Meter.jpg|duimnael|Die E-meter]]
In 1950 het L. Ron Hubbard in sy werk ''Dianetics'' ([[Afrikaans]]: &quot;Dianetiek&quot;) 'n stelsel van psigoterapeutiese selfhulp-tegnieke ontwikkel wat hy twee jaar later in ''Scientology 8-80'' tot 'n algemene lewens- en wêreldbeskouing uitgebou het. Sciëntologie het nou ook aanspraak daarop gemaak om 'n religieuse beweging te wees.&lt;ref&gt;Beckford, James A.: ''Cult Controversies: The Societal Response to New Religious Movements.'' Tavistock, Londen/Engeland 1985, bl. 51&lt;/ref&gt; In die periode tussen 1950 en 1954 was daar 'n aantal verskillende groepe – waarvan sommige ook as formele organisasies bestaan het – wat pogings onderneem het om Hubbard se leerstellings in die praktyk toe te pas.&lt;ref&gt;Willms, Gerald: ''Scientology. Kulturbeobachtungen jenseits der Devianz''. Bielefeld: transcript 2005, bl. 74&lt;/ref&gt;

Hubbard het die Kerk van Sciëntologie (''Church of Scientology'') as 'n handelsmerk laat registreer en in Februarie 1954 die eerste filiaal in Kalifornië gestig (''Church of Scientology of California'').&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 74&lt;/ref&gt; Hubbard het die sciëntologiese geloofstelsel vervolgens verder uitgebou met kosmologiese en metafisiese elemente, die religieuse ideologie stelselmatig ontwikkel en 'n hiërargiese organisasiestruktuur aan die beweging gegee.&lt;ref&gt;Gusfield, Joseph R.: ''Review of &quot;The Road To Total Freedom&quot; by Roy Wallis''. In: ''Sociology'' (1979) 13 (1): 157-159, bl. 158. Aanlyn beskikbaar: [http://soc.sagepub.com/cgi/reprint/13/1/157 ''soc.sagepub.com'']&lt;/ref&gt;

In die periode tot 1967 het Hubbard van sy Kerk van Sciëntologie die eksklusiewe verteenwoordiger van Sciëntologie as 'n religieuse filosofie gemaak en naas die VSA ook in oorsese lande soos die Verenigde Koninkryk, Australië, Nieu-Seeland, Suid-Afrika en die destydse Rhodesië gevestig.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 75&lt;/ref&gt; In die laat 1960's het die uitbreiding van Sciëntologie sy voorlopige hoogtepunt bereik.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 76&lt;/ref&gt;

In die volgende dekade het dié groei begin verstadig; in die Deense hoofstad [[Kopenhagen]] is 'n filiaal vir kontinentale Europa gestig, terwyl die Kerk van Sciëntologie ook probeer het om meer aanhangers in Skandinawië, Duitsland en die Benelux-lande te wen.&lt;ref&gt;Willms 2005), bl. 77&lt;/ref&gt; Terwyl die aantal filiale 'n stewige groei getoon het (in die Verenigde State en in die Verenigde Koninkryk is in die periode tussen 1971 en 1977 honderd sendingstasies geopen, en 'n verdere dertig het in kontinentale Europa ontstaan),&lt;ref&gt;Townsend, Eric: ''The Sad Tale of Scientology: A Short History 1950–1985''. Stockport: Anima Publishing 1985, bl. 49)&lt;/ref&gt; het Hubbard se ''Sea Organization'', wat in 1967 gestig is en tot die magsentrum van Sciëntologie ontwikkel het, steeds verder wegbeweeg van die basis van ander sciëntologiese organisasies.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt; Die ''Sea Organization'' was tot 1975 op 'n skip in die [[Stille Oseaan]] gesetel. Tegelykertyd het Hubbard se leierstyl steeds meer outokraties geword.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt; 'n Aantal leidende lede van die Kerk van Sciëntologie het die organisasie en Hubbard se leierstyl uiteindelik as té outoritêr beskou en van die kerk weggebreek om vanaf 1982 onafhanklike groepe, waaronder die &quot;Vrye Sone&quot; (''Free Zone''), te stig.&lt;ref&gt;Chagnon, Robert: ''Religion et santé: le cas de l'Église de Scientologie''. In: ''Social Compass'' (1987) 34 (4): 495-507, bl. 504 Aanlyn beskikbaar: [http://scp.sagepub.com/cgi/content/abstract/34/4/495?ck=nck ''scp.sagepub.com'']&lt;/ref&gt; Tussen 1982 en 1984 het 'n groter aantal lede die kerk verlaat.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 80&lt;/ref&gt;

Ná Hubbard se afsterwe in 1986 het die organisasie onder die leiding van die ''Religious Technology Center'', wat deur David Miscavige in die lewe geroep en bestuur is, begin stabiliseer.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 81&lt;/ref&gt; Onder die leierskap van Miscavige het Sciëntologie sy produkte en dienste gedifferensieer en 'n aantal nuwe suborganisasies gestig.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 81&lt;/ref&gt; Die beweging het ook pogings onderneem om in geografiese opsig uit te brei. Met die val van die [[Ystergordyn]] het Sciëntologie die postkommunistiese Oos-Europa by sy sendinggebied ingesluit, tog het hierdie pogings gemengde resultate opgelewer.&lt;ref&gt;Barker, Eileen: But Who's Going to Win? National and Minority Religions in Post-communist Society. In: Facta Universitas 2 (4): 49-74, bl. 50, 60. Aanlyn beskikbar: [http://facta.junis.ni.ac.yu/pas/pas99/pas99-07.pdf ''facta.junis.ni.ac.yu'']&lt;/ref&gt;

In Rusland het Sciëntologie wél daarin geslaag om 'n groter aantal aanhangers te wen, tog het die plaaslike owerhede ferm opgetree teen die kerk.&lt;ref&gt;Reeves, Phil: ''PM linked to Scientology''. In: ''The Independent'', 22 April 1998, bl. 13&lt;/ref&gt; In die nuwe Oos-Duitse deelstate was Sciëntologie se sukses minder as wat verwag is.&lt;ref&gt;Davidson-Schmich, L.K.; K. Hartmann en U. Mummert: ''You Can Lead a Horse to Water, But you Can't Always Make it Drink: Positive Freedom in the Aftermath of German Unification''. In: ''Communist and Post-Communist Studies'' 35 (3): 325-352, bl. 342. Aanlyn beskikbaar: [http://www.ingentaconnect.com/content/els/0967067x/2002/00000035/00000003/art00014 ''www.ingentaconnect.com'']&lt;/ref&gt;

== Die Agt Dinamieke ==
[[Lêer:Scientology croce.jpg|duimnael|Die Sciëntologiekruis: die agt punte van die kruis verteenwoordig die Agt Dinamieke van Sciëntologie]]
Die grondbeginsels vir enige lewensvorm baseer volgens Sciëntologie op sy oorlewensdrang. Hierdie grondbeginsels word onderverdeel in agt dinamieke waarvan die eerste vier deur Dianetiek en die ander vier deur Sciëntologie gedek word.

=== Die Eerste Dinamiek: Self ===
Die Eerste Dinamiek is die oorlewensdrang as 'n individu. Dit sluit liggaam en gees in en beskryf die drang om vir jouself die hoogste vlak van oorlewing vir die langste moontlike tydperk te bereik. Hierdie dinamiek het betrekking tot die individu en sy onmiddellike besittings, maar sluit geen ander mense in nie. Dit is die drang om as jouself te oorleef en volle uitdrukking aan jou individualiteit te gee.

=== Die Tweede Dinamiek: Kreatiwiteit ===

Kreatiwiteit beteken om dinge en werke vir die toekoms te skep. Sodoende behels die tweede dinamiek enige vorm van kreatiwiteit. Dit sluit die familie of lewensgemeenskap in, die grootmaak van kinders en enige ander aktiwiteit in hierdie verband. Ook geslagsomgang mag hierby ingesluit word as 'n meganisme waardeur oorlewing vir toekomstige generasies moontlik gemaak word.

Alhoewel die Kerk van Sciëntologie in sommige van sy publikasies tans huwelike as &quot;die unie tussen 'n man en 'n vrou&quot; definieer, diskrimineer dit nie teen LGBT nie. Anti-Sciëntologiese propaganda, wat die Kerk van Sciëntologie van [[homofobie]] beskuldig, haal dikwels tekste aan wat deur L. Ron Hubbard in 'n tydperk geskryf is toe homoseksualiteit in wetenskaplike dissiplines soos sielkunde as siekte beskryf en in die meeste westerse lande geslagsomgang tussen persone van dieselfde geslag as onwettig behandel is. In 1967 het Hubbard amptelik verklaar:&lt;ref&gt;[http://www.religioustolerance.org/hom_scie.htm ''Religious Tolerance: The Church of Scientology® &amp; homosexuality. Besoek op 3 Julie 2019'']&lt;/ref&gt;

 &quot;It has never been any part of my plans to regulate or to attempt to regulate the private lives of individuals. Whenever this has occurred, it has not resulted in any improved condition.... Therefore all former rules, regulations and policies relating to the sexual activities of Scientologists are cancelled.&quot;

Tommy Davis, 'n woordvoerder van die Kerk van Sciëntologie, het in 2009 op die bewerings van regisseur Paul Haggis gereageer wat die Kerk openlik as &quot;anti-gay&quot; bestempel het:&lt;ref&gt;''MSNBC.com, 28 Oktober 2009: Scoop: Scientologists not anti-gay, official says. Besoek op 3 Julie 2019''&lt;/ref&gt;

 &quot;I don’t want any misunderstanding. The church supports civil rights for everybody, regardless of sexual orientation, race, color or creed. We are a minority, too; we understand what it’s like to be persecuted, so to the extent that anything prohibits or inhibits on civil rights, we don’t agree with it.&quot;

=== Die Derde Dinamiek: Groepsoorlewing ===
Hierdie dinamiek behels die drang om oorlewing as 'n groep van individue of as 'n groep te verseker. Hierby voer die groep 'n bestaan volgens sy eie reëls. 'n Groep kan enige gemeenskap, vriende, 'n onderneming, 'n maatskaplike groep, 'n staat, 'n nasie. 'n etniese of enige ander groep wees. Hoe groot of klein die groep ook al mag wees, dit strewe daarna om as 'n groep te oorleef.

=== Die Vierde Dinamiek: Mensheid ===
Die Vierde Dinamiek behels die oorlewensdrang as mensheid in en deur sy geheel. Die Afrikanernasie kan as die Derde Dinamiek vir alle Afrikaners beskryf word, terwyl die oorlewensdrang van alle nasionaliteite op aarde sy uitdrukking in die Vierde Dinamiek vind. Alle vroue en mans strewe daarna, omdat hulle vroue en mans is, om as vroue en mans en vir vroue en mans te oorleef.

=== Die Vyfde Dinamiek: Lewensvorme ===
Die Vyfde Dinamiek behels die oorlewensdrang as lewensvorm en deur middel van lewensvorme soos soogdiere, voëls, insekte, visse en plante, net soos die belangstelle in die lewe as sulks.

=== Die Sesde Dinamiek: Die fisiese heelal ===
Die fisiese heelal vorm die Sesde Dinamiek met sy vier komponente – materie, energie, ruimte en tyd. Die Sesde Dinamiek behels die oorlewensdrang van die fisiese heelal, oorlewing deur middel van die fisiese heelal en elkeen van sy  komponente.

=== Die Sewende Dinamiek: Spirituele Dinamiek ===
Die Sewende Dinamiek behels die oorlewensdrang as spirituele wesen of die oorlewensdrang van die Lewe as sulks. Enige vorm van spirituele bestaan, met of sonder identiteit, val onder die Sewende Dinamiek. Dit sluit die self of eie persoonlikheid in asook die vermoë om iets te skep; die vermoë om oorlewing te bewerkstellig of te oorleef; die vermoë om te vernietig of om voor te gee om vernietig te wees. Gedagtes en konsepte en die strewe om hierdeur te oorleef maak deel uit van hierdie Dinamiek. Die Sewende Dinamiek is die oorsprong van lewe, geskei en apart van die fisiese heelal. Die oorsprong van lewe het sy eie drang om te oorleef.

=== Die Agtste Dinamiek: Oneindigheid ===
Algemeen mag na die Agtste Dianmiek verwys word as God, die Hoogste Wesen of Skepper, maar die korrekte definisie daarvan is oneindigheid. Dit behels die hele spektrum van bestaan en alles wat bestaan. Die ontdekking van die Agtste Dinamiek bly beperk tot Sciëntoloë wat die Sewende Dinamiek in sy volle omvang bereik het.

In teenstelling met godsdienste van Joods-Christelike oorsprong is daar in Sciëntologie geen dogma met betrekking tot God wat aan lede voorgeskryf word nie. So word van lede ook nie verwag om iets as blote geloofsaak te aanvaar nie. Kerklede bring hul bewuswording stapsgewys op elke dinamiek teweeg hoe meer hul eie bewussyn deur ouditing en opleiding ontwikkel. Oneindigheid of die Hoogste Wesen word net vir diegene ontsluit wat die Sewende of Spirituele Dinamiek volledig bereik het.

== Openbare mening en persepsie ==
[[Lêer:Rollerblading Anonymous members in San Francisco protesting the Church of Scientology.jpg|duimnael|[[Anonymous (kollektief)|Anonymous]]-ondersteuner in [[San Francisco]] betoog  teen Sciëntologie se beweerde homofobie. L. Ron Hubbard se seun Quentin is in 1976 onder verdagte omstandighede dood aangetref, die selfmoordteorie nooit bewese nie (amptelike dokumente beperk hulle tot ''possible suicide''). Gay kerklidmate ontken diskriminasie oor seksuele oriëntasie]]
Navorsers wys daarop dat die verhouding tussen L. Ron Hubbard se literêre werke op die gebied van wetenskapsfiksie en die geloofsbeginsels en -praktyke van Sciëntologie in populêre media (en die populêre kultuur in die algemeen) in 'n sterk vereenvoudigde vorm uitgebeeld word (en soms as ''UFO cult'' beskryf - waarby die terme ''cult'' en ''kultus'' sedert die tragiese massaselfmoord van aanhangers van Jim Joners se ''People's Temple'' in 1978 in Jonestown, [[Guyana]] 'n uiters negatiewe konnotasie het&lt;ref&gt;J.B. (John Ben) Haws: ''The Mormon Image in the American Mind. Fifty Years of Public Perception''. New York, NY: Oxford University Press 2013, bl. 191&lt;/ref&gt;): ''A number of popular culture products have rather crudely taken elements of Hubbard's science fiction inspired narratives and oversimplified the connections between them and Scientology's beliefs and practices.''&lt;ref&gt;Stephen A. Kent and Susan Raine (reds.): ''Scientology in Popular Culture. Influences and Struggles for Legitimicy''. Santa Barbara, California • Denver, Colorado: Praeger 2017, bl. viii&lt;/ref&gt; ''Cult wars'' tussen beweerde aanhangers en teenstanders van die Kerk van Sciëntologie vind onder meer op internet-platforme soos Wikipedia en YouTube plaas. 

Vanuit die Kerk se netwerke is kritiese gedeeltes uit Wikipedia-artikels verwyder, terwyl 'n groep teenstanders negatiewe inhoud bygevoeg het waarin hulle slegs na mekaar se eie publikasies as bronmateriaal verwys het. Albei groepe is in 2009 uit die Engelsmedium-projek van Wikipedia verban.&lt;ref&gt;[https://www.computerwoche.de/a/wikipedia-schliesst-scientology-autoren-aus,1897303 ''Computerwoche, 29 Mei 2009: Manipulationsvorwürfe: Wikipedia schließt Scientology-Autoren aus. Besoek op 15 Julie 2020'']&lt;/ref&gt; IP-adresse, wat as deel van Sciëntologie se eie netwerke geïdentifiseer is, is deur die Wikimedia-stigting summier geblokkeer, net soos skakels tot aanlyn-publikasies. Aan enkle bydraers met 'n sodanige IP-adres word nogtans die kans gegee om haar-/homself te registreer en volgens die vasgestelde beleid by te dra. Omvattende inligting word egter buite die projek in 'n eie wiki, ''Scientolipedia'', verskaf wat deur vrywilligers saamgestel word.

Duitse owerhede se optrede teen die Kerk van Sciëntologie weens sy beweerde, maar nooit bewese onkonstitusionele optrede het reeds tot diplomatieke geskille tussen die Verenigde State en die Bondsrepubliek Duitsland gelei. Die saak is deur die Amerikaanse minister van buitelandse sake, [[Madeleine Albright]], aangespreek.&lt;ref&gt;[https://www.blaetter.de/sites/default/files/downloads/zurueck/zurueckgeblaettert_200708.pdf ''Blaetter.de: Scientology – Gewerbebetrieb oder Verfassungsfeind? Von Claus Leggewie und Alexandra Lagalée. Besoek op 15 Julie 2020'']&lt;/ref&gt; Histerie en vervolgingswaan van Kerk-teenstanders het spottende kommentare uitgelok. Een van die mees prominente teenstanders van die Kerk in Duitsland en voorsitter van 'n werkgroep het uiteindelik so histeries en verkramp oor die onderwerp geraak dat sy vir haar politieke vennote ondraagbaar geword het.&lt;ref&gt;[https://taz.de/Portrait-Ursula-Caberta/!5137157/ ''Portrait Ursula Caberta: Die abservierte Sektenjägerin. Besoek op 15 Julie 2020'']&lt;/ref&gt; 

Vir buitestaanders met 'n wetenskaplike belangstelling en fokus toon die Kerk se religieuse leerstellings sterk sciëntistiese en psigoterapeutiese invloede wat met transendente elemente aangevul is. Vir Kalifornië se historiograaf [[Kevin Starr]], wat in sy omvattende boekreeks oor die deelstaat se geskiedenis een sin aan die beweging wy, is Sciëntologie 'n moderne religie wat uit Kaliforniërs se belangstelling in en geesdrif oor [[wetenskapsfiksie]] voortgespruit het. As 'n religie en toegepaste filosofie dek Sciëntologie 'n wye verskeidenheid onderwerpe, waaronder geestelike gesondheid, moraal, etiek, ontgiftiging van toksiese stowwe en radioaktiwiteit, opvoeding en bestuur.

Sciëntologie beywer hom na eie bewering vir ''&quot;a civilization without insanity, without criminals and without war, where the able can prosper and honest beings can have rights, and where man is free to rise to greater heights&quot;''. Twee Duitse wetenskaplikes, wat 'n bydrae oor Sciëntologie in die ''Blätter für deutsche und internationale Politik'' gepubliseer het, het Sciëntologie as &quot;twak en bedrog&quot; beskryf - maar gelyktydig openlik beken dat dieselfde vir baie ander gelowe geld.&lt;ref&gt;[https://www.blaetter.de/sites/default/files/downloads/zurueck/zurueckgeblaettert_200708.pdf Claus Leggewie und Alexandra Lagalée: ''Scientology - Gewerbebetrieb oder Verfassungsfeind?''. In: ''Blätter für deutsche und internationale Politik'', nommer 8, 2007, bl. 981-982]&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Verdere leesstof ==
* {{de}} Chidester, David: ''Scientology – 'n religie in Suid-Afrika''. Aanlyn beskikbaar: [http://www.scientologyreligion.org/religious-expertises/scientology-a-religion-in-south-africa/ ''www.scientologyreligion.org: Scientology – A Religion in South Africa'']
* {{en}} The Church of Scientology International. ''Scientology: Theology and Practice of a Contemporary Religion''. Los Angeles: Bridge Publications 1998
* {{en}} Jenkins, Philip. ''Mystics and Messiahs: Cults and New Religions in American History''. New York: Oxford University Press 2000
* {{en}} Miller, Russell. ''Bare-Faced Messiah: A Biography of L. Ron Hubbard''. Londen: Michael Joseph 1987

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
;Nasionale webtuiste
----
* {{en}} [http://www.scientology.org.za/ ''Scientology South Africa'']
;Ensiklopediese inligting
----
* {{en}} [http://scientolipedia.org/info/Main_Page ''Scientolipedia'']
* {{en}} [https://www.patheos.com/library/scientology ''Patheos Religion Library: Scientology'']
* {{en}} [https://www.britannica.com/topic/Scientology ''Britannica.com: Scientology'']
;Nuus en media
----
* [https://www.standleague.org/about/ ''STAND - Scientologists Take Action Against Discrimination'']
;Estetika
----
* [https://www.cesnur.org/2017/berzano_engl.pdf ''Luigi Berzano: Scientology's Spatial Aesthetics'']
;Strokiesprente &amp; Pret
----
* [https://www.theguardian.com/cities/2020/jan/10/why-los-angeles-is-scientologys-perfect-city-an-illustrated-guide ''The Guardian: Why Los Angeles is Scientology's perfect city - an illustrated guide'']

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Scientologie}}
[[Kategorie:Sciëntologie| ]]</text>
      <sha1>29r18ag36krd25omxcfjgan1ywmss20</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912444</id>
      <parentid>2912440</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:51:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24972" sha1="oxbxlp07vfryd8fko4qsy3ve92b4sbn" xml:space="preserve">[[Lêer:International Recognition of Scientology.png|duimnael|400px|Internasionale erkenning van die Kerk van Sciëntologie:
{{sleutel|#187E37|Lande waar Sciëntologie as 'n godsdiens erken word.}}
{{sleutel|#26CA57|Lande waar Sciëntologie belastingvry is.}}
{{sleutel|#FFAEC9|Lande waar Sciëntologie huwelike mag voltrek.}}
{{sleutel|#FF7F27|Lande waar Sciëntologie as 'n kultus beskou word.}}
{{sleutel|#436594|Lande waar die situasie onbekend is.}}]]
'''Sciëntologie''' (afgelei van die [[Latyn]]se ''scire'' «weet» en die [[Grieks|Griekse]] ''logos'' «die studie van iets; die woord») is 'n [[Filosofie|filosofies]]-[[Religie|religieuse]] beweging wat deur die Amerikaanse filosoof, ontdekkingsreisiger en wetenskapsfiksieskrywer [[L. Ron Hubbard]] (1911–1986) ontwikkel is en vir sy volgelinge na bewering 'n presiese pad wys wat hulle in staat stel om hul ware natuur as geestelike wesens en hul verhouding tot hulself, hul familie, ander groepe mense, die mensheid in sy geheel, alle lewensvorme, die materiële heelal, die spirituele heelal en die [[God|Opperste Wese]] of [[Oneindigheid]] te ontsleutel. Sciëntologie stel kerklede in staat om langs die sogenaamde Brug na Totale Vryheid te beweeg en sodoende geestelike verligting en die status van 'n sogenaamde ''Operating Thetan'' met hoër vlakke van [[bewussyn]] te bereik.
[[Lêer:Berlin-Scientology-2007.jpg|duimnael|links|Die publiek kom met Sciëntologie onder meer deur sogenaamde persoonlikheids- en [[stres]]toetse met E-meters in aanraking wat - soos hier in [[Berlyn]] - dikwels gratis op straat aangebied word om belangstelling vir Sciëntologiese dienste, media en die Kerk van Sciëntologie as religieuse organisasie te wek]]
[[Lêer:Scientology Volunteer Ministers doing medical work in Haiti 2010.jpg|duimnael|links|'n ''Scientology Volunteer Minister'' verskaf in 2010 mediese behandeling aan 'n Haitiaan wat tydens 'n aardbewing beserings opgedoen het. Honderde geneeskundiges is na die eilandstaat ontbied en geneesmiddels en ander benodigde goedere vanuit die VSA na Haiti vervoer. Die VM-program is danksy 'n inisiatief van L. Ron Hubbard gestig. Honderde Sciëntoloë het die slagoffers van die terreuraanval op die [[Wêreldhandelsentrum]] in [[New York]] in 2001 bygestaan of omgesien na die slagoffers van [[aardbewing]]s, [[tsoenami]]'s, [[Orkaan|orkane]] en [[oorstroming]]s]]
Die beweging het in 1950 in die [[Verenigde State]] met die publikasie van L. Ron Hubbard se boek ''Dianetics: The Modern Science of Mental Health'' ontstaan, waarin Hubbard Dianetiek as 'n alternatief tot tradisionele terapieë voorgestel het. Dianetiek het op nuwe meganismes vir die oorlewing van die individu en nuwe vorme van selfuitdrukking gekonsentreer. Baie van die leerstellings is uit die moderne [[sielkunde|psigologie]] oorgeneem. Hubbard het onder meer beweer dat traumatiese ervarings uit die verlede as sogenaamde ''engramme'' gestoor word en die oorsaak van irrasionele en afwykende gedrag kan wees. Deur die sogenaamde proses van ''auditing'' het aanhangers die moontlikheid gekry om hulle engramme onder die toesig van 'n praktisyn en met behulp van die sogenaamde e-meter op te spoor en uit te wis.

Hubbard het ná sy sukses met ''Dianetics'' (Dianetika), waarvan miljoene eksemplare verkoop is en wat ook vyf jaar ná sy afsterwe (of, soos die Kerk dit gestel het, nadat Hubbard van sy liggaam ontslae geraak het om sy navorsing op 'n ander vlak voort te sit) weer sy verskyning op Amerikaanse blitsverkoperlyste gemaak het, meer navorsing oor die wese en die sin van die menslike lewe gedoen, en so is Dianetiek geleidelik uitgebrei totdat dit 'n religieuse dimensie gekry het – ''Scientology''. Die resultaat van Hubbard se navorsing en Kerkaanhangers  se geloofsoortuiging is dat elke mens naas sy [[liggaam]] en [[Gees (mens)|gees]] ook uit 'n onsterflike spirituele wese, die sogenaamde ''Thetan'', bestaan, wat oor talle menslike lewens strek en die mag het om die basiese elemente van die bestaan soos [[materie]], [[energie]], [[ruimte]] en [[tyd]] self te skep. Sodoende beweeg die leerstellings van Sciëntologie, net soos dié van tradisionele godsdienste en religieus-filosofiesxe stelsels, buite alle limiete van wetenskaplike ervaring en kennis.

Die leerstellings van Sciëntologie baseer op en word uiteengesit in die uiters omvangryke materiaal wat deur Hubbard gepubliseer is - agttien grondleggende geskrewe werke en 280 begeleidende toesprake en lesings, soos toeganklik vir die publiek in elke Sciëntologiese kerk en sending. 'n Klein deel geskrifte bly beperk tot die hoogste vlakke van spirituele bewussyn. Van hierdie tekste, onder meer Hubbard se kosmologie of ontstaansmite van die menslike lewe op aarde, is deur internet-randgroepe gepubliseer met die doelwit om Sciëntologie te diskrediteer. Die outentisiteit daarvan kan deur buitestaanders nie beoordeel word nie.

In sy georganiseerde vorm, die [[Kerk van Sciëntologie]], wat in 1954 in [[Los Angeles]] gestig is en vinnig na ander lande uitgebrei het, het die nuwe geloof tot een van die welvarendste en invloedrykste Nuwe Religieuse Bewegings van die 20ste en 21ste eeue gegroei. Die kerk beywer hom met sy verskillende instellings in meer as eenhonderd lande vir religieuse vryheid, die opleiding van praktisyns en maatskaplike en politieke hervorming. Van die Kerk se publikasies en oudiovisuele media word in [[Afrikaans]] aangebied. Deur sy invloed op welbekende persoonlikhede uit die vermaaklikheidsbedryf het Sciëntologie baie aandag in die media gekry – tot 'n punt waar die meeste publikasies daaroor kommersieel van aard, sensasiegedrewe en onakkuraat is. 

Tot dusver is daar min serieuse wetenskaplike navorsing oor Sciëntologie gedoen sodat net 'n beperkte aantal neutrale verslae en werke oor Sciëntologie beskikbaar is.&lt;ref&gt;[http://www.beliefnet.com/story/169/story_16925_3.html ''www.beliefnet.com: Mind over Matter'']&lt;/ref&gt; Nie alle bydraes was serieus nie, terwyl die Kerk aanvanklik druk op navorsers geplaas en met regtelike stappe gedreig het wanneer omstrede materiaal gepubliseer is.&lt;ref&gt;[https://daily.jstor.org/scholars-on-scientology/ Ruth Graham: ''Are Academics Afraid to Study Scientology?'' In: ''JSTOR Daily'', 5 November 2014. Besoek op 21 Julie 2020]&lt;/ref&gt; Akademiese bydraes fokus onder meer op een van die opvallendste aspekte in die persepsie van Sciëntologie - die bogenoemde invloed van media, veral die sensasiepers en sensasietelevisie, op die openbare waarneming van nuwe religieuse bewegings.&lt;ref&gt;[https://online.ucpress.edu/nr/article/17/3/38/70292/Sensational-Scientology-The-Church-of-Scientology ''University of California Press: Nova Religio (2014) 17 (3): 38–63. Gratis aflaaibaar. Besoek op 15 Julie 2020'']&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Scientology building east hollywood los angeles.jpg|duimnael|Die Kerk van Sciëntologie se internasionale hoofkwartier in East Hollywood, [[Los Angeles]]]]
[[Lêer:Scientology - The E-Meter.jpg|duimnael|Die E-meter]]
In 1950 het L. Ron Hubbard in sy werk ''Dianetics'' ([[Afrikaans]]: &quot;Dianetiek&quot;) 'n stelsel van psigoterapeutiese selfhulp-tegnieke ontwikkel wat hy twee jaar later in ''Scientology 8-80'' tot 'n algemene lewens- en wêreldbeskouing uitgebou het. Sciëntologie het nou ook aanspraak daarop gemaak om 'n religieuse beweging te wees.&lt;ref&gt;Beckford, James A.: ''Cult Controversies: The Societal Response to New Religious Movements.'' Tavistock, Londen/Engeland 1985, bl. 51&lt;/ref&gt; In die periode tussen 1950 en 1954 was daar 'n aantal verskillende groepe – waarvan sommige ook as formele organisasies bestaan het – wat pogings onderneem het om Hubbard se leerstellings in die praktyk toe te pas.&lt;ref&gt;Willms, Gerald: ''Scientology. Kulturbeobachtungen jenseits der Devianz''. Bielefeld: transcript 2005, bl. 74&lt;/ref&gt;

Hubbard het die Kerk van Sciëntologie (''Church of Scientology'') as 'n handelsmerk laat registreer en in Februarie 1954 die eerste filiaal in Kalifornië gestig (''Church of Scientology of California'').&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 74&lt;/ref&gt; Hubbard het die sciëntologiese geloofstelsel vervolgens verder uitgebou met kosmologiese en metafisiese elemente, die religieuse ideologie stelselmatig ontwikkel en 'n hiërargiese organisasiestruktuur aan die beweging gegee.&lt;ref&gt;Gusfield, Joseph R.: ''Review of &quot;The Road To Total Freedom&quot; by Roy Wallis''. In: ''Sociology'' (1979) 13 (1): 157-159, bl. 158. Aanlyn beskikbaar: [http://soc.sagepub.com/cgi/reprint/13/1/157 ''soc.sagepub.com'']&lt;/ref&gt;

In die periode tot 1967 het Hubbard van sy Kerk van Sciëntologie die eksklusiewe verteenwoordiger van Sciëntologie as 'n religieuse filosofie gemaak en naas die VSA ook in oorsese lande soos die Verenigde Koninkryk, Australië, Nieu-Seeland, Suid-Afrika en die destydse Rhodesië gevestig.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 75&lt;/ref&gt; In die laat 1960's het die uitbreiding van Sciëntologie sy voorlopige hoogtepunt bereik.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 76&lt;/ref&gt;

In die volgende dekade het dié groei begin verstadig; in die Deense hoofstad [[Kopenhagen]] is 'n filiaal vir kontinentale Europa gestig, terwyl die Kerk van Sciëntologie ook probeer het om meer aanhangers in Skandinawië, Duitsland en die Benelux-lande te wen.&lt;ref&gt;Willms 2005), bl. 77&lt;/ref&gt; Terwyl die aantal filiale 'n stewige groei getoon het (in die Verenigde State en in die Verenigde Koninkryk is in die periode tussen 1971 en 1977 honderd sendingstasies geopen, en 'n verdere dertig het in kontinentale Europa ontstaan),&lt;ref&gt;Townsend, Eric: ''The Sad Tale of Scientology: A Short History 1950–1985''. Stockport: Anima Publishing 1985, bl. 49)&lt;/ref&gt; het Hubbard se ''Sea Organization'', wat in 1967 gestig is en tot die magsentrum van Sciëntologie ontwikkel het, steeds verder wegbeweeg van die basis van ander sciëntologiese organisasies.&lt;ref name=&quot;w79&quot;&gt;Willms (2005), bl. 79&lt;/ref&gt; Die ''Sea Organization'' was tot 1975 op 'n skip in die [[Stille Oseaan]] gesetel. Tegelykertyd het Hubbard se leierstyl steeds meer outokraties geword.&lt;ref name=&quot;w79&quot; /&gt; 'n Aantal leidende lede van die Kerk van Sciëntologie het die organisasie en Hubbard se leierstyl uiteindelik as té outoritêr beskou en van die kerk weggebreek om vanaf 1982 onafhanklike groepe, waaronder die &quot;Vrye Sone&quot; (''Free Zone''), te stig.&lt;ref&gt;Chagnon, Robert: ''Religion et santé: le cas de l'Église de Scientologie''. In: ''Social Compass'' (1987) 34 (4): 495-507, bl. 504 Aanlyn beskikbaar: [http://scp.sagepub.com/cgi/content/abstract/34/4/495?ck=nck ''scp.sagepub.com'']&lt;/ref&gt; Tussen 1982 en 1984 het 'n groter aantal lede die kerk verlaat.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 80&lt;/ref&gt;

Ná Hubbard se afsterwe in 1986 het die organisasie onder die leiding van die ''Religious Technology Center'', wat deur David Miscavige in die lewe geroep en bestuur is, begin stabiliseer.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 81&lt;/ref&gt; Onder die leierskap van Miscavige het Sciëntologie sy produkte en dienste gedifferensieer en 'n aantal nuwe suborganisasies gestig.&lt;ref&gt;Willms (2005), bl. 81&lt;/ref&gt; Die beweging het ook pogings onderneem om in geografiese opsig uit te brei. Met die val van die [[Ystergordyn]] het Sciëntologie die postkommunistiese Oos-Europa by sy sendinggebied ingesluit, tog het hierdie pogings gemengde resultate opgelewer.&lt;ref&gt;Barker, Eileen: But Who's Going to Win? National and Minority Religions in Post-communist Society. In: Facta Universitas 2 (4): 49-74, bl. 50, 60. Aanlyn beskikbar: [http://facta.junis.ni.ac.yu/pas/pas99/pas99-07.pdf ''facta.junis.ni.ac.yu'']&lt;/ref&gt;

In Rusland het Sciëntologie wél daarin geslaag om 'n groter aantal aanhangers te wen, tog het die plaaslike owerhede ferm opgetree teen die kerk.&lt;ref&gt;Reeves, Phil: ''PM linked to Scientology''. In: ''The Independent'', 22 April 1998, bl. 13&lt;/ref&gt; In die nuwe Oos-Duitse deelstate was Sciëntologie se sukses minder as wat verwag is.&lt;ref&gt;Davidson-Schmich, L.K.; K. Hartmann en U. Mummert: ''You Can Lead a Horse to Water, But you Can't Always Make it Drink: Positive Freedom in the Aftermath of German Unification''. In: ''Communist and Post-Communist Studies'' 35 (3): 325-352, bl. 342. Aanlyn beskikbaar: [http://www.ingentaconnect.com/content/els/0967067x/2002/00000035/00000003/art00014 ''www.ingentaconnect.com'']&lt;/ref&gt;

== Die Agt Dinamieke ==
[[Lêer:Scientology croce.jpg|duimnael|Die Sciëntologiekruis: die agt punte van die kruis verteenwoordig die Agt Dinamieke van Sciëntologie]]
Die grondbeginsels vir enige lewensvorm baseer volgens Sciëntologie op sy oorlewensdrang. Hierdie grondbeginsels word onderverdeel in agt dinamieke waarvan die eerste vier deur Dianetiek en die ander vier deur Sciëntologie gedek word.

=== Die Eerste Dinamiek: Self ===
Die Eerste Dinamiek is die oorlewensdrang as 'n individu. Dit sluit liggaam en gees in en beskryf die drang om vir jouself die hoogste vlak van oorlewing vir die langste moontlike tydperk te bereik. Hierdie dinamiek het betrekking tot die individu en sy onmiddellike besittings, maar sluit geen ander mense in nie. Dit is die drang om as jouself te oorleef en volle uitdrukking aan jou individualiteit te gee.

=== Die Tweede Dinamiek: Kreatiwiteit ===

Kreatiwiteit beteken om dinge en werke vir die toekoms te skep. Sodoende behels die tweede dinamiek enige vorm van kreatiwiteit. Dit sluit die familie of lewensgemeenskap in, die grootmaak van kinders en enige ander aktiwiteit in hierdie verband. Ook geslagsomgang mag hierby ingesluit word as 'n meganisme waardeur oorlewing vir toekomstige generasies moontlik gemaak word.

Alhoewel die Kerk van Sciëntologie in sommige van sy publikasies tans huwelike as &quot;die unie tussen 'n man en 'n vrou&quot; definieer, diskrimineer dit nie teen LGBT nie. Anti-Sciëntologiese propaganda, wat die Kerk van Sciëntologie van [[homofobie]] beskuldig, haal dikwels tekste aan wat deur L. Ron Hubbard in 'n tydperk geskryf is toe homoseksualiteit in wetenskaplike dissiplines soos sielkunde as siekte beskryf en in die meeste westerse lande geslagsomgang tussen persone van dieselfde geslag as onwettig behandel is. In 1967 het Hubbard amptelik verklaar:&lt;ref&gt;[http://www.religioustolerance.org/hom_scie.htm ''Religious Tolerance: The Church of Scientology® &amp; homosexuality. Besoek op 3 Julie 2019'']&lt;/ref&gt;

 &quot;It has never been any part of my plans to regulate or to attempt to regulate the private lives of individuals. Whenever this has occurred, it has not resulted in any improved condition.... Therefore all former rules, regulations and policies relating to the sexual activities of Scientologists are cancelled.&quot;

Tommy Davis, 'n woordvoerder van die Kerk van Sciëntologie, het in 2009 op die bewerings van regisseur Paul Haggis gereageer wat die Kerk openlik as &quot;anti-gay&quot; bestempel het:&lt;ref&gt;''MSNBC.com, 28 Oktober 2009: Scoop: Scientologists not anti-gay, official says. Besoek op 3 Julie 2019''&lt;/ref&gt;

 &quot;I don’t want any misunderstanding. The church supports civil rights for everybody, regardless of sexual orientation, race, color or creed. We are a minority, too; we understand what it’s like to be persecuted, so to the extent that anything prohibits or inhibits on civil rights, we don’t agree with it.&quot;

=== Die Derde Dinamiek: Groepsoorlewing ===
Hierdie dinamiek behels die drang om oorlewing as 'n groep van individue of as 'n groep te verseker. Hierby voer die groep 'n bestaan volgens sy eie reëls. 'n Groep kan enige gemeenskap, vriende, 'n onderneming, 'n maatskaplike groep, 'n staat, 'n nasie. 'n etniese of enige ander groep wees. Hoe groot of klein die groep ook al mag wees, dit strewe daarna om as 'n groep te oorleef.

=== Die Vierde Dinamiek: Mensheid ===
Die Vierde Dinamiek behels die oorlewensdrang as mensheid in en deur sy geheel. Die Afrikanernasie kan as die Derde Dinamiek vir alle Afrikaners beskryf word, terwyl die oorlewensdrang van alle nasionaliteite op aarde sy uitdrukking in die Vierde Dinamiek vind. Alle vroue en mans strewe daarna, omdat hulle vroue en mans is, om as vroue en mans en vir vroue en mans te oorleef.

=== Die Vyfde Dinamiek: Lewensvorme ===
Die Vyfde Dinamiek behels die oorlewensdrang as lewensvorm en deur middel van lewensvorme soos soogdiere, voëls, insekte, visse en plante, net soos die belangstelle in die lewe as sulks.

=== Die Sesde Dinamiek: Die fisiese heelal ===
Die fisiese heelal vorm die Sesde Dinamiek met sy vier komponente – materie, energie, ruimte en tyd. Die Sesde Dinamiek behels die oorlewensdrang van die fisiese heelal, oorlewing deur middel van die fisiese heelal en elkeen van sy  komponente.

=== Die Sewende Dinamiek: Spirituele Dinamiek ===
Die Sewende Dinamiek behels die oorlewensdrang as spirituele wesen of die oorlewensdrang van die Lewe as sulks. Enige vorm van spirituele bestaan, met of sonder identiteit, val onder die Sewende Dinamiek. Dit sluit die self of eie persoonlikheid in asook die vermoë om iets te skep; die vermoë om oorlewing te bewerkstellig of te oorleef; die vermoë om te vernietig of om voor te gee om vernietig te wees. Gedagtes en konsepte en die strewe om hierdeur te oorleef maak deel uit van hierdie Dinamiek. Die Sewende Dinamiek is die oorsprong van lewe, geskei en apart van die fisiese heelal. Die oorsprong van lewe het sy eie drang om te oorleef.

=== Die Agtste Dinamiek: Oneindigheid ===
Algemeen mag na die Agtste Dianmiek verwys word as God, die Hoogste Wesen of Skepper, maar die korrekte definisie daarvan is oneindigheid. Dit behels die hele spektrum van bestaan en alles wat bestaan. Die ontdekking van die Agtste Dinamiek bly beperk tot Sciëntoloë wat die Sewende Dinamiek in sy volle omvang bereik het.

In teenstelling met godsdienste van Joods-Christelike oorsprong is daar in Sciëntologie geen dogma met betrekking tot God wat aan lede voorgeskryf word nie. So word van lede ook nie verwag om iets as blote geloofsaak te aanvaar nie. Kerklede bring hul bewuswording stapsgewys op elke dinamiek teweeg hoe meer hul eie bewussyn deur ouditing en opleiding ontwikkel. Oneindigheid of die Hoogste Wesen word net vir diegene ontsluit wat die Sewende of Spirituele Dinamiek volledig bereik het.

== Openbare mening en persepsie ==
[[Lêer:Rollerblading Anonymous members in San Francisco protesting the Church of Scientology.jpg|duimnael|[[Anonymous (kollektief)|Anonymous]]-ondersteuner in [[San Francisco]] betoog  teen Sciëntologie se beweerde homofobie. L. Ron Hubbard se seun Quentin is in 1976 onder verdagte omstandighede dood aangetref, die selfmoordteorie nooit bewese nie (amptelike dokumente beperk hulle tot ''possible suicide''). Gay kerklidmate ontken diskriminasie oor seksuele oriëntasie]]
Navorsers wys daarop dat die verhouding tussen L. Ron Hubbard se literêre werke op die gebied van wetenskapsfiksie en die geloofsbeginsels en -praktyke van Sciëntologie in populêre media (en die populêre kultuur in die algemeen) in 'n sterk vereenvoudigde vorm uitgebeeld word (en soms as ''UFO cult'' beskryf - waarby die terme ''cult'' en ''kultus'' sedert die tragiese massaselfmoord van aanhangers van Jim Joners se ''People's Temple'' in 1978 in Jonestown, [[Guyana]] 'n uiters negatiewe konnotasie het&lt;ref&gt;J.B. (John Ben) Haws: ''The Mormon Image in the American Mind. Fifty Years of Public Perception''. New York, NY: Oxford University Press 2013, bl. 191&lt;/ref&gt;): ''A number of popular culture products have rather crudely taken elements of Hubbard's science fiction inspired narratives and oversimplified the connections between them and Scientology's beliefs and practices.''&lt;ref&gt;Stephen A. Kent and Susan Raine (reds.): ''Scientology in Popular Culture. Influences and Struggles for Legitimicy''. Santa Barbara, California • Denver, Colorado: Praeger 2017, bl. viii&lt;/ref&gt; ''Cult wars'' tussen beweerde aanhangers en teenstanders van die Kerk van Sciëntologie vind onder meer op internet-platforme soos Wikipedia en YouTube plaas. 

Vanuit die Kerk se netwerke is kritiese gedeeltes uit Wikipedia-artikels verwyder, terwyl 'n groep teenstanders negatiewe inhoud bygevoeg het waarin hulle slegs na mekaar se eie publikasies as bronmateriaal verwys het. Albei groepe is in 2009 uit die Engelsmedium-projek van Wikipedia verban.&lt;ref&gt;[https://www.computerwoche.de/a/wikipedia-schliesst-scientology-autoren-aus,1897303 ''Computerwoche, 29 Mei 2009: Manipulationsvorwürfe: Wikipedia schließt Scientology-Autoren aus. Besoek op 15 Julie 2020'']&lt;/ref&gt; IP-adresse, wat as deel van Sciëntologie se eie netwerke geïdentifiseer is, is deur die Wikimedia-stigting summier geblokkeer, net soos skakels tot aanlyn-publikasies. Aan enkle bydraers met 'n sodanige IP-adres word nogtans die kans gegee om haar-/homself te registreer en volgens die vasgestelde beleid by te dra. Omvattende inligting word egter buite die projek in 'n eie wiki, ''Scientolipedia'', verskaf wat deur vrywilligers saamgestel word.

Duitse owerhede se optrede teen die Kerk van Sciëntologie weens sy beweerde, maar nooit bewese onkonstitusionele optrede het reeds tot diplomatieke geskille tussen die Verenigde State en die Bondsrepubliek Duitsland gelei. Die saak is deur die Amerikaanse minister van buitelandse sake, [[Madeleine Albright]], aangespreek.&lt;ref&gt;[https://www.blaetter.de/sites/default/files/downloads/zurueck/zurueckgeblaettert_200708.pdf ''Blaetter.de: Scientology – Gewerbebetrieb oder Verfassungsfeind? Von Claus Leggewie und Alexandra Lagalée. Besoek op 15 Julie 2020'']&lt;/ref&gt; Histerie en vervolgingswaan van Kerk-teenstanders het spottende kommentare uitgelok. Een van die mees prominente teenstanders van die Kerk in Duitsland en voorsitter van 'n werkgroep het uiteindelik so histeries en verkramp oor die onderwerp geraak dat sy vir haar politieke vennote ondraagbaar geword het.&lt;ref&gt;[https://taz.de/Portrait-Ursula-Caberta/!5137157/ ''Portrait Ursula Caberta: Die abservierte Sektenjägerin. Besoek op 15 Julie 2020'']&lt;/ref&gt; 

Vir buitestaanders met 'n wetenskaplike belangstelling en fokus toon die Kerk se religieuse leerstellings sterk sciëntistiese en psigoterapeutiese invloede wat met transendente elemente aangevul is. Vir Kalifornië se historiograaf [[Kevin Starr]], wat in sy omvattende boekreeks oor die deelstaat se geskiedenis een sin aan die beweging wy, is Sciëntologie 'n moderne religie wat uit Kaliforniërs se belangstelling in en geesdrif oor [[wetenskapsfiksie]] voortgespruit het. As 'n religie en toegepaste filosofie dek Sciëntologie 'n wye verskeidenheid onderwerpe, waaronder geestelike gesondheid, moraal, etiek, ontgiftiging van toksiese stowwe en radioaktiwiteit, opvoeding en bestuur.

Sciëntologie beywer hom na eie bewering vir ''&quot;a civilization without insanity, without criminals and without war, where the able can prosper and honest beings can have rights, and where man is free to rise to greater heights&quot;''. Twee Duitse wetenskaplikes, wat 'n bydrae oor Sciëntologie in die ''Blätter für deutsche und internationale Politik'' gepubliseer het, het Sciëntologie as &quot;twak en bedrog&quot; beskryf - maar gelyktydig openlik beken dat dieselfde vir baie ander gelowe geld.&lt;ref&gt;[https://www.blaetter.de/sites/default/files/downloads/zurueck/zurueckgeblaettert_200708.pdf Claus Leggewie und Alexandra Lagalée: ''Scientology - Gewerbebetrieb oder Verfassungsfeind?''. In: ''Blätter für deutsche und internationale Politik'', nommer 8, 2007, bl. 981-982]&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Verdere leesstof ==
* {{de}} Chidester, David: ''Scientology – 'n religie in Suid-Afrika''. Aanlyn beskikbaar: [http://www.scientologyreligion.org/religious-expertises/scientology-a-religion-in-south-africa/ ''www.scientologyreligion.org: Scientology – A Religion in South Africa'']
* {{en}} The Church of Scientology International. ''Scientology: Theology and Practice of a Contemporary Religion''. Los Angeles: Bridge Publications 1998
* {{en}} Jenkins, Philip. ''Mystics and Messiahs: Cults and New Religions in American History''. New York: Oxford University Press 2000
* {{en}} Miller, Russell. ''Bare-Faced Messiah: A Biography of L. Ron Hubbard''. Londen: Michael Joseph 1987

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
;Nasionale webtuiste
----
* {{en}} [http://www.scientology.org.za/ ''Scientology South Africa'']
;Ensiklopediese inligting
----
* {{en}} [http://scientolipedia.org/info/Main_Page ''Scientolipedia'']
* {{en}} [https://www.patheos.com/library/scientology ''Patheos Religion Library: Scientology'']
* {{en}} [https://www.britannica.com/topic/Scientology ''Britannica.com: Scientology'']
;Nuus en media
----
* [https://www.standleague.org/about/ ''STAND - Scientologists Take Action Against Discrimination'']
;Estetika
----
* [https://www.cesnur.org/2017/berzano_engl.pdf ''Luigi Berzano: Scientology's Spatial Aesthetics'']
;Strokiesprente &amp; Pret
----
* [https://www.theguardian.com/cities/2020/jan/10/why-los-angeles-is-scientologys-perfect-city-an-illustrated-guide ''The Guardian: Why Los Angeles is Scientology's perfect city - an illustrated guide'']

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Scientologie}}
[[Kategorie:Sciëntologie| ]]</text>
      <sha1>oxbxlp07vfryd8fko4qsy3ve92b4sbn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Slag van Bloedrivier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6918</id>
    <revision>
      <id>2912421</id>
      <parentid>2912381</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>/* Deelnemers aan die Slag van Bloedrivier */ tooltips vir genealogie</comment>
      <origin>2912421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7396" sha1="0ikqrl58u6971fbunfmnu669hi8583n" xml:space="preserve">{{Koördinate|28|6|19|S|30|32|30|O|type:landmark|aansig=titel}}
{{Infoboks Militêre Konflik-en
|conflict=Slag van Bloedrivier
|image=[[Lêer:Bloedrivier.gif|260px]]
|caption=Uitbeelding van die Slag van Bloedrivier.
|partof=die [[Groot Trek]]
|date=[[16 Desember]] [[1838]]
|place=[[Bloedrivier (Buffels)|Bloedrivier, Natal]]
|result=Boere-oorwinning
|combatant1=[[Lêer:Voortrekker Flag.svg|22px]] [[Voortrekkers]]
|combatant2=[[Zoeloe-koninkryk]]
|commander1=[[Andries Pretorius]]
|commander2=[[Dambuza]]&lt;br /&gt;Ndlela kaSompisi
|strength1=sowat 470
|strength2=tussen 10&amp;nbsp;000 en 20&amp;nbsp;000
|casualties1=0
|casualties2=3&amp;nbsp;000
}}
{{Groot Trek}}

Die '''Slag van Bloedrivier''' is op [[16 Desember]] [[1838]] langs die [[Bloedrivier (Buffelssytak)|Bloedrivier]] in die destydse [[Natalia Republiek|Natal]], [[Suid-Afrika]], geveg. Sowat 470 [[Voortrekkers]], onder leiding van [[Andries Pretorius]], het 'n [[Laer (fortifikasie)|ossewalaer]] beskerm teen tussen 10&amp;nbsp;000 en 20&amp;nbsp;000 [[Zoeloe]]-impies. Die Zoeloekrygers, onder Koning [[Dingaan]] se regering, is aangevoer deur Dambuza (Nzobo) en Ndlela.&lt;ref name=&quot;HAT Taal-en-feitegids&quot;&gt;HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Bloedrivier monument.jpg|duimnael|links|Die ingang tot die Bloedrivierterrein met die [[Bloedriviermonument|monument]] in die agtergrond]]
Op [[15 Desember]] [[1838]] het die Voortrekkers inligting verkry dat 'n groot Zoeloemag op pad was. Pretorius het 'n uiters goeie gevegsterrein langs die Bloedrivier (toe die Ncomerivier) gekies, waar die ossewaens in 'n laer getrek is. Ten spyte van mis wat die aand oor die omgewing neergedaal het, was dit die volgende oggend helder. Voor die slag begin het, het die Voortrekkers 'n gelofte voor [[God]] afgelê dat, sou hulle gespaar word, hulle 'n kerk sal bou en die dag as 'n [[sabbat]] herdenk en hulle kinders van die dag sal vertel.

Die Zoeloes het die laer herhaaldelik onsuksesvol aangeval totdat Pretorius ná twee uur 'n groep perderuiters beveel het om die laer te verlaat en die Zoeloes aan te val. In die struweling het Pretorius ook 'n assegaaiwond aan sy linkerhand opgedoen.

Ten spyte van die feit dat die Voortrekkers vuurwapens teen die Zoeloes se assegaaie gebruik het en 'n goeie ligging gehad het, het hulle steeds geglo dat hulle nie sonder God se hulp sou kon oorleef nie. By ander veldslae het die Britse weermag met duisende opgeleide soldate met selfs beter vuurwapens teen die Zoeloes geveg en het die meeste Britse soldate in die geveg gesneuwel. Uiteindelik is slegs drie Voortrekkers gewond en geen dood nie; dít teenoor meer as 3&amp;nbsp;000 Zoeloekrygers wat gesterf het. [[16 Desember]] is 'n openbare vakansiedag in Suid-Afrika; voor [[1994]] was dit as [[Geloftedag]] bekend, en tans as [[Versoeningsdag]].

== Kulturele erfenis ==
[[Lêer:Bloedrivier - gelofte.jpg|duimnael|links|Die plakket in die middel van die laer met die gelofte wat die Voortrekkers onder leiding van [[Sarel Cilliers]] afgelê het.]]
Die Bloedrivier-slagveld, Plaas Vechtkop 168, Utrecht-distrik, is 'n provinsiale erfenisterrein, en word in gevolge van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne (25/1999) beskerm.&lt;ref name=&quot;Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap – Item: 78065&quot;&gt;[http://196.35.231.29/sahra/HeritageSitesDetail.aspx?id=78065 Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap – &quot;Item: 78065&quot;], afgelaai 18 Mei 2012&lt;/ref&gt; Op die terrein is 'n replika van die laer wat in koper uitgevoer is, asook 'n ossewa van graniet. Die museum op die terrein het 'n aandenkingwinkel.

Die slag is in die Suid-Afrikaanse epos, ''[[Bou van 'n Nasie]]'' (1938), verfilm.

== Deelnemers aan die Slag van Bloedrivier ==
{{Hoofartikel|Lys van deelnemers aan die Slag van Bloedrivier}}
[[Lêer:Blood River Battlefields.jpg|duimnael|Monument voor die museum.]]
[[Lêer:Laager slag bij bloedrivier.JPG|duimnael|'n Rekonstruksie van hoe die toneel moontlik sou lyk (opgerig in 1971 en onthul op 16 Desember 1971).]]
Hier volg 'n lys van die aanvoerders by die Slag van Bloedrivier:

; Hoofkommandant:
* Pretorius, Andries Wilhelmus Jacobus&lt;sup&gt;{{Tooltip|gk|genealogiese kode: b3c1d5e11}}&lt;/sup&gt;

; Assistent-Hoofkommandant:
* [[Karel Landman|Landman, Karel Pieter]]&lt;sup&gt;{{Tooltip|gk|genealogiese kode: b2c10}}&lt;/sup&gt;

; Kommandante:
* Jacobs, Pieter Daniel&lt;sup&gt;{{Tooltip|gk|genealogiese kode: a15b5c3d8e1}}&lt;/sup&gt;
* [[Hans Dons de Lange|De Lange, Johan Hendrik]] (Hans Dons)&lt;sup&gt;{{Tooltip|gk|genealogiese kode: b10c2}}&lt;/sup&gt;
* Potgieter, Jacobus (Koos)
* Erasmus, Stephanus
* Uys, Jacobus Johannes&lt;sup&gt;{{Tooltip|gk|genealogiese kode: b1c5d2e4}}&lt;/sup&gt;
* [[Lucas Meyer|Meyer, Lucas Johannes]]

; Laerkommandante:
* Pretorius, Albertus (ook kannonnier)
* Erasmus, Lourens
* Moolman, Piet (Rooi Piet)
* Fronemann, Christoffel Cornelis&lt;sup&gt;{{Tooltip|gk|genealogiese kode: b7}}&lt;/sup&gt;

; [[Lêer:Slag van Bloedrivier 16 Desember 1838.png|duimnael|Slag diagram.]]Veldkornette:
* Steyn, Johannes C.
* Viljoen, Gert
* Pretorius, Hercules Albertus (Bart)&lt;sup&gt;{{Tooltip|gk|genealogiese kode: b3c1d5e14}}&lt;/sup&gt;
* Van Staden, Gert
* Lombard, Stephanus
* Scheepers, Jan
* Fourie, Hermanus
* Cowie, William&lt;sup&gt;{{Tooltip|gk|genealogiese kode: a1}}&lt;/sup&gt;
* Labuschagne, Casper
* Joubert, Jan (ook kanonnier)

== Liggings ==
{{maplink|frame-coord={{Coord|-28.105385|30.540684}}|frame-width=300|frame-height=280|frame=yes|raw={{Wikipedia:Map_data/BloedrivierErfenisterrein.map}}|text={{center|Die Slag van Bloedrivier (16 Desember 1838)}}|zoom=14}}

*[[Bloedrivier (Buffels)|Bloedrivier]]-slagveld: {{koördinate|28|06|19|S|30|32|30|O|region:ZA|aansig=inlyn}}
*Piet Retief se graf (Moordkoppie): {{koördinate|28|25|37|S|31|16|12|O|region:ZA|aansig=inlyn}}
*Dingaan se kraal ([[uMgungundlovu]]): {{koördinate|28|26|03|S|31|16|03|O|region:ZA|aansig=inlyn}}

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Lêer:Bloedrivier laer.jpg|Die seremoniële, brons-bedekte ysterwaens bied 'n konsep van die laer-uitleg tydens die slag
Lêer:Geloftekerk, eksterieur.jpg|Die Geloftekerk in [[Pietermaritzburg]]
Lêer:Sarel-Cilliers.jpg|Portret van [[Sarel Cilliers]]
Lêer:Kroonstad NG Moedergemeente-01.jpg|Die Sarel Cilliers-gedenkteken deur [[Coert Steynberg]] voor die NG Moederkerk, [[Kroonstad]], digby die Sarel Cilliers-museum
Lêer:Geloftedag-1-.JPG|Op [[Geloftedag]] tref die ligstraal die [[Voortrekkermonument|Voortrekker-monument]] se senotaaf, die simboliese graf van [[Piet Retief|Retief]] en sy afvaardiging
Moordkoppie-monument, a, Dingaanstat.jpg|Die monument by die werklike massagraf te Moordkoppie
&lt;/gallery&gt;

== Sien ook ==
* [[Die Gelofte]]
* [[Geloftedag]]
* [[Slag van die Opatikloof]], 11 dae later.

== Bronne ==
* le Roux, Francette: [[Slagveldroete]] in Noord-Natal. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 35, nr. 4, Julie/Augustus 1990. ISSN 0491-4783
* ''Nuwe Geskiedenis van Suid-Afrika'', hersiene uitgawe, deur Cameron &amp; Spies. Human &amp; Rousseau, 1991.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Battle of Blood River|Slag van Bloedrivier}}
* [http://www.bloedrivier.org/ Amptelike webwerf vir die Bloedrivier Gelofteherdenkingskomitee]
* [http://www.myvolk.co.za/die-wonderwerk-van-bloedrivier.php Webwerf: My Volk, die Trekpad van 'n Nasie]

{{Normdata}}

[[Kategorie:Erfenishulpbronne in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Slag van Bloedrivier| ]]
[[Kategorie:Veldslae in Suid-Afrika|Bloedrivier]]</text>
      <sha1>0ikqrl58u6971fbunfmnu669hi8583n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912425</id>
      <parentid>2912421</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:15:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Deelnemers aan die Slag van Bloedrivier */</comment>
      <origin>2912425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7388" sha1="cezwgm0ev4e44e7s8lhwapigh8prr5a" xml:space="preserve">{{Koördinate|28|6|19|S|30|32|30|O|type:landmark|aansig=titel}}
{{Infoboks Militêre Konflik-en
|conflict=Slag van Bloedrivier
|image=[[Lêer:Bloedrivier.gif|260px]]
|caption=Uitbeelding van die Slag van Bloedrivier.
|partof=die [[Groot Trek]]
|date=[[16 Desember]] [[1838]]
|place=[[Bloedrivier (Buffels)|Bloedrivier, Natal]]
|result=Boere-oorwinning
|combatant1=[[Lêer:Voortrekker Flag.svg|22px]] [[Voortrekkers]]
|combatant2=[[Zoeloe-koninkryk]]
|commander1=[[Andries Pretorius]]
|commander2=[[Dambuza]]&lt;br /&gt;Ndlela kaSompisi
|strength1=sowat 470
|strength2=tussen 10&amp;nbsp;000 en 20&amp;nbsp;000
|casualties1=0
|casualties2=3&amp;nbsp;000
}}
{{Groot Trek}}

Die '''Slag van Bloedrivier''' is op [[16 Desember]] [[1838]] langs die [[Bloedrivier (Buffelssytak)|Bloedrivier]] in die destydse [[Natalia Republiek|Natal]], [[Suid-Afrika]], geveg. Sowat 470 [[Voortrekkers]], onder leiding van [[Andries Pretorius]], het 'n [[Laer (fortifikasie)|ossewalaer]] beskerm teen tussen 10&amp;nbsp;000 en 20&amp;nbsp;000 [[Zoeloe]]-impies. Die Zoeloekrygers, onder Koning [[Dingaan]] se regering, is aangevoer deur Dambuza (Nzobo) en Ndlela.&lt;ref name=&quot;HAT Taal-en-feitegids&quot;&gt;HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Bloedrivier monument.jpg|duimnael|links|Die ingang tot die Bloedrivierterrein met die [[Bloedriviermonument|monument]] in die agtergrond]]
Op [[15 Desember]] [[1838]] het die Voortrekkers inligting verkry dat 'n groot Zoeloemag op pad was. Pretorius het 'n uiters goeie gevegsterrein langs die Bloedrivier (toe die Ncomerivier) gekies, waar die ossewaens in 'n laer getrek is. Ten spyte van mis wat die aand oor die omgewing neergedaal het, was dit die volgende oggend helder. Voor die slag begin het, het die Voortrekkers 'n gelofte voor [[God]] afgelê dat, sou hulle gespaar word, hulle 'n kerk sal bou en die dag as 'n [[sabbat]] herdenk en hulle kinders van die dag sal vertel.

Die Zoeloes het die laer herhaaldelik onsuksesvol aangeval totdat Pretorius ná twee uur 'n groep perderuiters beveel het om die laer te verlaat en die Zoeloes aan te val. In die struweling het Pretorius ook 'n assegaaiwond aan sy linkerhand opgedoen.

Ten spyte van die feit dat die Voortrekkers vuurwapens teen die Zoeloes se assegaaie gebruik het en 'n goeie ligging gehad het, het hulle steeds geglo dat hulle nie sonder God se hulp sou kon oorleef nie. By ander veldslae het die Britse weermag met duisende opgeleide soldate met selfs beter vuurwapens teen die Zoeloes geveg en het die meeste Britse soldate in die geveg gesneuwel. Uiteindelik is slegs drie Voortrekkers gewond en geen dood nie; dít teenoor meer as 3&amp;nbsp;000 Zoeloekrygers wat gesterf het. [[16 Desember]] is 'n openbare vakansiedag in Suid-Afrika; voor [[1994]] was dit as [[Geloftedag]] bekend, en tans as [[Versoeningsdag]].

== Kulturele erfenis ==
[[Lêer:Bloedrivier - gelofte.jpg|duimnael|links|Die plakket in die middel van die laer met die gelofte wat die Voortrekkers onder leiding van [[Sarel Cilliers]] afgelê het.]]
Die Bloedrivier-slagveld, Plaas Vechtkop 168, Utrecht-distrik, is 'n provinsiale erfenisterrein, en word in gevolge van die Wet op Nasionale Erfenishulpbronne (25/1999) beskerm.&lt;ref name=&quot;Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap – Item: 78065&quot;&gt;[http://196.35.231.29/sahra/HeritageSitesDetail.aspx?id=78065 Suid-Afrikaanse Erfenishulpbronagentskap – &quot;Item: 78065&quot;], afgelaai 18 Mei 2012&lt;/ref&gt; Op die terrein is 'n replika van die laer wat in koper uitgevoer is, asook 'n ossewa van graniet. Die museum op die terrein het 'n aandenkingwinkel.

Die slag is in die Suid-Afrikaanse epos, ''[[Bou van 'n Nasie]]'' (1938), verfilm.

== Deelnemers aan die Slag van Bloedrivier ==
{{Hoofartikel|Lys van deelnemers aan die Slag van Bloedrivier}}
[[Lêer:Blood River Battlefields.jpg|duimnael|Monument voor die museum.]]
[[Lêer:Laager slag bij bloedrivier.JPG|duimnael|'n Rekonstruksie van hoe die toneel moontlik sou lyk (opgerig in 1971 en onthul op 16 Desember 1971).]]
Hier volg 'n lys van die aanvoerders by die Slag van Bloedrivier:

; Hoofkommandant:
* Pretorius, Andries Wilhelmus Jacobus&lt;sup&gt;{{Tooltip|g|genealogiese kode: b3c1d5e11}}&lt;/sup&gt;

; Assistent-Hoofkommandant:
* [[Karel Landman|Landman, Karel Pieter]]&lt;sup&gt;{{Tooltip|g|genealogiese kode: b2c10}}&lt;/sup&gt;

; Kommandante:
* Jacobs, Pieter Daniel&lt;sup&gt;{{Tooltip|g|genealogiese kode: a15b5c3d8e1}}&lt;/sup&gt;
* [[Hans Dons de Lange|De Lange, Johan Hendrik]] (Hans Dons)&lt;sup&gt;{{Tooltip|g|genealogiese kode: b10c2}}&lt;/sup&gt;
* Potgieter, Jacobus (Koos)
* Erasmus, Stephanus
* Uys, Jacobus Johannes&lt;sup&gt;{{Tooltip|g|genealogiese kode: b1c5d2e4}}&lt;/sup&gt;
* [[Lucas Meyer|Meyer, Lucas Johannes]]

; Laerkommandante:
* Pretorius, Albertus (ook kannonnier)
* Erasmus, Lourens
* Moolman, Piet (Rooi Piet)
* Fronemann, Christoffel Cornelis&lt;sup&gt;{{Tooltip|g|genealogiese kode: b7}}&lt;/sup&gt;

; [[Lêer:Slag van Bloedrivier 16 Desember 1838.png|duimnael|Slag diagram.]]Veldkornette:
* Steyn, Johannes C.
* Viljoen, Gert
* Pretorius, Hercules Albertus (Bart)&lt;sup&gt;{{Tooltip|g|genealogiese kode: b3c1d5e14}}&lt;/sup&gt;
* Van Staden, Gert
* Lombard, Stephanus
* Scheepers, Jan
* Fourie, Hermanus
* Cowie, William&lt;sup&gt;{{Tooltip|g|genealogiese kode: a1}}&lt;/sup&gt;
* Labuschagne, Casper
* Joubert, Jan (ook kanonnier)

== Liggings ==
{{maplink|frame-coord={{Coord|-28.105385|30.540684}}|frame-width=300|frame-height=280|frame=yes|raw={{Wikipedia:Map_data/BloedrivierErfenisterrein.map}}|text={{center|Die Slag van Bloedrivier (16 Desember 1838)}}|zoom=14}}

*[[Bloedrivier (Buffels)|Bloedrivier]]-slagveld: {{koördinate|28|06|19|S|30|32|30|O|region:ZA|aansig=inlyn}}
*Piet Retief se graf (Moordkoppie): {{koördinate|28|25|37|S|31|16|12|O|region:ZA|aansig=inlyn}}
*Dingaan se kraal ([[uMgungundlovu]]): {{koördinate|28|26|03|S|31|16|03|O|region:ZA|aansig=inlyn}}

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Lêer:Bloedrivier laer.jpg|Die seremoniële, brons-bedekte ysterwaens bied 'n konsep van die laer-uitleg tydens die slag
Lêer:Geloftekerk, eksterieur.jpg|Die Geloftekerk in [[Pietermaritzburg]]
Lêer:Sarel-Cilliers.jpg|Portret van [[Sarel Cilliers]]
Lêer:Kroonstad NG Moedergemeente-01.jpg|Die Sarel Cilliers-gedenkteken deur [[Coert Steynberg]] voor die NG Moederkerk, [[Kroonstad]], digby die Sarel Cilliers-museum
Lêer:Geloftedag-1-.JPG|Op [[Geloftedag]] tref die ligstraal die [[Voortrekkermonument|Voortrekker-monument]] se senotaaf, die simboliese graf van [[Piet Retief|Retief]] en sy afvaardiging
Moordkoppie-monument, a, Dingaanstat.jpg|Die monument by die werklike massagraf te Moordkoppie
&lt;/gallery&gt;

== Sien ook ==
* [[Die Gelofte]]
* [[Geloftedag]]
* [[Slag van die Opatikloof]], 11 dae later.

== Bronne ==
* le Roux, Francette: [[Slagveldroete]] in Noord-Natal. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 35, nr. 4, Julie/Augustus 1990. ISSN 0491-4783
* ''Nuwe Geskiedenis van Suid-Afrika'', hersiene uitgawe, deur Cameron &amp; Spies. Human &amp; Rousseau, 1991.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Battle of Blood River|Slag van Bloedrivier}}
* [http://www.bloedrivier.org/ Amptelike webwerf vir die Bloedrivier Gelofteherdenkingskomitee]
* [http://www.myvolk.co.za/die-wonderwerk-van-bloedrivier.php Webwerf: My Volk, die Trekpad van 'n Nasie]

{{Normdata}}

[[Kategorie:Erfenishulpbronne in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Slag van Bloedrivier| ]]
[[Kategorie:Veldslae in Suid-Afrika|Bloedrivier]]</text>
      <sha1>cezwgm0ev4e44e7s8lhwapigh8prr5a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Slowakye</title>
    <ns>0</ns>
    <id>9417</id>
    <revision>
      <id>2912630</id>
      <parentid>2881440</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:20:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51045" sha1="eo3h2eedu8kjsoi4ywgya5mhnxysvgl" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Land
|noem_naam               = Slowaakse Republiek
|volle_naam              = &lt;small&gt;''Slovenská republika'' ([[Slowaaks]])&lt;/small&gt;
|algemene_naam           = Slowakye
|beeld_vlag              = Flag of Slovakia.svg
|beeld_wapen             = Coat of Arms of Slovakia.svg
|simbool_tipe            = Wapen
|beeld_kaart             = EU-Slovakia.svg
|leuse                   = 
|volkslied               = ''[[Nad Tatrou sa blýska]]''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''([[Slowaaks]] vir: &quot;Weerlig oor die Tatra&quot;)''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:Nad Tatrou sa blýska.ogg]]&lt;/center&gt;
|amptelike_tale          = [[Slowaaks]]
|hoofstad                = [[Bratislava]]
{{Koördinate|48|09|N|17|07|O}}
|latd                    = 48
|latm                    = 09
|latNS                   = N
|longd                   = 17
|longm                   = 07
|longEW                  = O
|grootste_stad           = [[Bratislava]]
|regeringsvorm           = Unitêre parlementêre&lt;br /&gt;grondwetlike [[republiek]]
|leiertitels             = &lt;br /&gt;• [[President]]&lt;br /&gt;• [[Eerste minister]]
|leiername               = [[Peter Pellegrini]]&lt;br /&gt;[[Robert Fico]]
|oppervlak_rang          = 130&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|oppervlak_grootte       = 
|oppervlak               = 49&amp;nbsp;035&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/slovakia/|title=Slovakia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=18 Junie 2024|archive-date=19 Maart 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319021658/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/slovakia|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|oppervlakmi²            = 18&amp;nbsp;933
|persent_water           = 0,72 (2015)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web|url=https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SURFACE_WATER#|title=Surface water and surface water change|publisher=[[OESO]]|accessdate=18 Junie 2024}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_skatting      = 5&amp;nbsp;728&amp;nbsp;958&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://worldpopulationreview.com/countries/slovakia-population |title=Slovakia Population 2024 (Live) |publisher=World Population Review |accessdate=18 Junie 2024}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_skatting_jaar = 2024
|bevolking_rang          = 117&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;
|bevolking_sensus        = 5&amp;nbsp;563&amp;nbsp;649&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;
|bevolking_sensus_jaar   = 2024
|bevolkingsdigtheid      = 113,5
|bevolkingsdigtheidmi²   = 293,9
|bevolkingsdigtheidrang  = 88&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_PPP                 = $239,326&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=imf2&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/Publications/WEO/weo-database/2024/April/weo-report?c=936,&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC,&amp;sy=2022&amp;ey=2029&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;scc=0&amp;ssd=1&amp;ssc=0&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=1 |title=Slovak Republic |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2024 |accessdate=18 Junie 2024}}&lt;/ref&gt;
|BBP_PPP_rang            = 70&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_PPP_jaar            = 2024
|BBP_PPP_per_kapita      = $44&amp;nbsp;081&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 46&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP                     = $140,808&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_rang                = 62&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_jaar                = 2024
|BBP_per_kapita          = $25&amp;nbsp;935&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_per_kapita_rang     = 43&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|onafhanklikheidstipe    = • [[Tsjeggo-Slowakye|Eerste Tsjeggo-Slowaakse Republiek]]&lt;br /&gt;• Tweede Tsjeggo-Slowaakse Republiek&lt;br /&gt;• Outonome Land Slowakye&lt;br /&gt;binne Tsjeggo-Slowakye&lt;br /&gt;• Eerste&lt;br /&gt;Slowaakse Republiek&lt;br /&gt;• Derde Tsjeggo-Slowaakse Republiek&lt;br /&gt;• Vierde Tsjeggo-Slowaakse Republiek&lt;br /&gt;• Tsjeggo-Slowaakse&lt;br /&gt;Sosialistiese Republiek&lt;br /&gt;• Slowaakse&lt;br /&gt;Sosialistiese Republiek&lt;br /&gt;• Slowaakse Republiek&lt;br /&gt;• Ontbinding van Tsjeggo-Slowakye
|onafhanklikheidsgebeure = 
|onafhanklikheidsdatums  = van [[Oostenryk-Hongarye]]&lt;br /&gt;[[28 Oktober]] [[1918]]&lt;br /&gt;[[30 September]] [[1938]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[23 November]] [[1938]]&lt;br /&gt;[[Nazi-Duitsland|Nazi-Duitse]] vasal&lt;br /&gt;[[14 Maart]] [[1939]]&lt;br /&gt;[[24 Oktober]] [[1945]]&lt;br /&gt;[[1948]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[11 Julie]] [[1960]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;[[1 Januarie]] [[1969]]&lt;br /&gt;[[1 Maart]] [[1990]]&lt;br /&gt;[[1 Januarie]] [[1993]]
|MOI                     = {{wins}} 0,855&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2023-24reporten.pdf |title=Human Development Report 2023/2024 |publisher=United Nations Development Programme |date=13 Maart 2024 |accessdate=18 Junie 2024}}&lt;/ref&gt;
|MOI_rang                = 45&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|MOI_jaar                = 2022
|MOI_kategorie           = {{kleur|#090|baie hoog}}
|Gini                    = 21,2&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tessi190/default/table?lang=en |title=Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey |publisher=Eurostat |accessdate=18 Junie 2024}}&lt;/ref&gt;
|Gini_rang               = 8&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|Gini_jaar               = 2022
|Gini_kategorie          = {{kleur|#090|laag}}
|geldeenheid             = [[Euro]] (€)
|geldeenheid_kode        = EUR
|land_kode               = SK
|tydsone                 = MET
|utc_afwyking            = [[UTC+01:00|+1]]
|tydsone_somer           = MEST
|utc_afwyking_DST        = [[UTC+02:00|+2]]
|internet_domein         = [[.sk]]
|skakelkode              = 421
|voetskrif               = 
}}

'''Slowakye''' ([[Slowaaks]]: ''Slovensko'', [ˈsloʋensko], {{Audio|Sk-Slovensko.ogg|luister}}), amptelik die '''Slowaakse Republiek''' (''Slovenská republika'', [ˈsloʋenskaː ˈrepublika], {{Audio|Sk-Slovenská republika.ogg|luister}}), is 'n [[landingeslote land]] en jong [[republiek]] in [[Sentraal-Europa]] wat op 1 Januarie 1993 met die ontbinding van [[Tsjeggo-Slowakye]] gevorm is.

[[Lêer:Komárno, nádvoří Evropy II.JPG|duimnael|links|'n Ongewone argitektoniese huldeblyk aan die Europese Unie: Op die stadjie Komárno se Europaplein het huise ontstaan wat die tipiese boukuns van alle EU-lidlande uitbeeld]]
Die land word begrens deur [[Tsjeggië]] (die tweede opvolgerstaat van Tsjeggo-Slowakye) in die weste, [[Pole]] in die noorde, [[Oekraïne]] in die ooste, [[Hongarye]] in die suide en [[Oostenryk]] in die suidweste. Die [[hoofstad]] [[Bratislava]] is ook die grootste nedersetting in die land.

Die land is grotendeels bergagtige gebied, wat tydens die twintigste eeu 'n geheel gevorm het met die taalkundige en kulturele nou-verwante Tsjeggië, wat egter 'n heel ander ontwikkeling meegemaak het. Tussen die laat 5de en vroeë 6de eeu n.C. het [[Slawiërs]] hulle in die gebied gevestig. Hul vroegste politieke entiteit was die 7de eeuse Ryk van Samo, 'n Frankiese koopman. Later was Slowakye een van die kerngebiede van die vroeg-Middeleeuse Morawiese Ryk.

Slowakye het vanaf die 10de eeu die noordelike deel van die Koninkryk Hongarye gevorm. Ná die [[Mongole]]-inval van 1241 het [[Duitsers|Duitse]] setlaars hulle in die gebied gevestig. Saam met Hongarye het Slowakye in 1526 deel van die [[Huis van Habsburg|Habsburgse]] monargie, in 1804 van die [[Keiserryk Oostenryk]] en in 1867 van die [[Oostenryk-Hongarye|Oostenryks-Hongaarse]] dubbelmonargie geword. Die emansipasie van die Slowaakse volk, wat vir die grootste deel van sy geskiedenis onder Hongaarse bewind was, het betreklik laat ontwikkel, en eers vanaf die 16de eeu het die Slawiese bewoners na hulself as [[Slowake]] begin verwys.

Slowakye was tot in die 18de eeu 'n gebied van groot politieke, ekonomiese en kulturele belang vir Hongarye, veral nadat baie ander landsdele deur die [[Ottomaanse Ryk]] beset is. Hongaarse konings is in Bratislava gekroon, terwyl Sentraal-Slowakye tot 'n beduidende mynbougebied ontwikkel het. Nog tot die middel van die 19de eeu was Slowakye die mees ontwikkelde streek in Hongarye. Die industrialisering van die gebied was egter beperk tot enkele streke en het ook nie gepaard gegaan met 'n verstedelikingsproses nie. Die landelike karakter van Slowakye het sodoende bewaar gebly.

'n Nasionale Slowaakse beweging het gaandeweg in die 19de eeu ontstaan, alhoewel baie [[Tsjegge]] die Slowaakse volk indertyd nie as 'n selfstandige nasie erken het nie. Gewoonlik is hulle as deel van die Tsjeggiese volk beskou.

Slowakye is tans een van die lidstate van die [[Europese Unie]]. Die bevolking het op 18 Mei 2003 in 'n referendum vir toetreding gestem. Dit het uiteindelik plaasgevind op 1 Mei 2004. Sedert 29 Maart 2004 is Slowakye ook 'n lidstaat van die [[NAVO|Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO)]].

== Etimologie ==
[[Lêer:HighTatras.JPG|duimnael|links|Die berglandskap van die Hoë Tatra (''Vysoké Tatry'')]]
Die naam &quot;Slowakye&quot; beteken &quot;land van die [[Slawiërs]]&quot; (Die [[Slowaaks]]e ''Slovensko'' is ontleen aan ''Sloven/Slovienin'') en verwant aan [[Slowenië]] en [[Slawonië]]. In [[Middeleeue|Middeleeuse]] [[Latyn]], [[Duits]] en ook verskeie Slawiese bronne is die naam gebruik as 'n algemene naam vir [[Slowake]], [[Slowene]], Slawoniërs en Slawiërs. Volgens een van die teorieë het tussen die 13de een 14de eeue 'n nuwe vorm van die nasionale naam vir die voorouers van die Slowake ontstaan, moontlik vanweë buitelandse invloed: die [[Tsjeggies]]e woord ''Slovák'' (van 1291 af in Middeleeuse bronne).&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;{{sk}} UHLÁR, V.: O pôvode názvov Slovák, Slovensko a slovenčina&lt;/ref&gt; Dié vorm het geleidelik die naam vir die manlike lede van die gemeenskap vervang, maar die vroulike naam (''Slovenka''), die naam vir die bewoonde land (''Slovensko'') en die taalnaam (''slovenčina'') het almal behoue gebly, gebaseer op die ouer vorm (vergelyk met die Sloweense eweknieë). Die meeste buitelandse vertalings is ontleen aan hierdie nuwer vorm (onder andere ''Slovakia'' in Engels, ''Slowakei'' in Duits, ''Slovaquie'' in [[Frans]] en &quot;Slowakye&quot; in [[Afrikaans]]).

In Middeleeuse Latynse bronne is die terme ''Slavus'', ''Slavonia'' of ''Slavorum'' (en ander variante soos vroeg as 1029) gebruik.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt; In Duitse bronne is die Slowaakse lande &quot;Windenland&quot; of &quot;Windische Lande&quot; genoem (vroeë 15de eeu),&lt;ref&gt;{{sk}} {{cite book |last1=Papasonov |first1=Mária |last2=Šmahel |first2=František |last3=Dvořáková |first3=Daniela |first4=Ulrich |last4=Richental |title=Kostnická kronika. |location=Budmerice |publisher=Vydavateľstvo Rak |date=2009 |isbn=978-808550142-1}}.&lt;/ref&gt; terwyl die vorme &quot;Slovakia&quot; en &quot;Schlowakei&quot; in die 16de eeu begin verskyn het.&lt;ref name=&quot;SAV&quot;&gt;{{sk}} {{cite journal|author=Ferdinand Uličný|title=Toponymum Slovensko – pôvod a obsah názvu|journal=Historický časopis|publisher=Historický ústav SAV|issue=3|year=2014|p=548|issn=0018-2575}}&lt;/ref&gt; Die huidige Slowaakse vorm ''Slovensko'' is vir die eerste keer in die jaar 1675 gebruik.&lt;ref&gt;{{sk}} {{cite web |url=https://www.juls.savba.sk/ediela/ks/1992/8/ks1992-8.pdf |title=Výrazová a významová diferenciácia a vznik nových pomenovaní |publisher=Kultúra Slova |accessdate=19 Augustus 2021}}&lt;/ref&gt;

Reeds in die 15de eeu is na die gebied van die huidige Slowakye as ''Slováky'' verwys, en in die 18de eeu het benamings soos ''Slovakia'', ''Slavonia'', ''Sclavonic'' en ''Slowakey/Slowakei'' in die plaaslike [[Slawiese tale|Slawiese]] en die [[Duits]]e [[taal]]gebied gebruiklik geraak.&lt;ref name=&quot;SAV&quot; /&gt;

Aangesien die gebied van Slowakye al in die laat 5de eeu deur Slawiese stamme bewoon is, wat vanaf die 9de eeu na hulself as ''Slověne'' verwys het, is die benaming Slowakye vermoedelik reeds vroeër gebruik. Die oorspronklike Slawiese woordvorm leef voort in afleidings soos die plaaslike eiename ''Slovák'' (manlik) en ''Slovenka'' (vroulik) en die byvoeglike naamwoord ''slovenský''.

Die [[Hongare]] het sedert die 18de eeu na die gebiede van die Koninkryk Hongarye, wat noord van die Theiss- en Donauriviere geleë was, in nieamptelike taalgebruik dikwels as Bo-Hongarye verwys, terwyl die res van die land Neder-Hongarye genoem is.

Tussen die 16de en 18de eeu het die term Bo-Hongarye in geografiese opsig net die ooste van Slowakye en die aangrensende gebiede van die huidige Noord-Hongarye ingesluit wat nie deur die Turkse Ottomane beset was nie. Die term Neder-Hongarye het na Wes- en Sentraal-Slowakye), maar soms ook na die res van die land verwys.

== Geografie ==
[[Lêer:Satellite image of Slovakia in December 2002.jpg|duimnael|[[Nasa]]-Satellietbeeld van Slowakye]]
[[Lêer:Kaart Slowakije.png|duimnael|Kaart van Slowakye]]
[[Lêer:Slowakei topo.jpg|duimnael|Topografiese kaart van Slowakye]]
Slowakye is 'n [[landingeslote land]] en het gemeenskaplike grense met Oostenryk (91 kilometer), Pole (444 kilometer), Tsjeggië (215 kilometer), Hongarye (515 kilometer) en Oekraïne (90 kilometer). Sy maksimale lengte in wes-oostelike rigting beloop 428 kilometer, sy maksimale wydte in noord-suidelike rigting 195 kilometer.

Die land word in die noorde en in sy sentrum oorheers deur die Hoë Tatra (''Vysoké Tatry'') en Lae Tatra (''Nízke Tatry''), wat albei deel uitmaak van die [[Karpate]], die Klein en Groot Fatraberge (''Malá Fatra'' en ''Veľká Fatra''), die Slowaakse Ertsgebergte (''Slovenské rudohorie'') en baie ander kleiner bergreekse. Veral in die [[Tatra (gebergte)|Tatra]] word Slowakye deur Alpynse landskapsvorme gekenmerk. Slowakye beslaan 'n klein gedeelte van die [[Bieszczady]] langs die grens met Pole en Oekraïne.

In die suide strek die land tot by die Hongaarse Laagvlakte. Die grootste riviere is die middelloop van die [[Donau]] met 'n lengte van 170 kilometer, wat grotendeels ook die grens met Hongarye vorm, [[Tisza|Tisa]], Waag (''Váh'', met 'n lengte van 400 kilometer vloei dit deur sowat die helfte van Slowakye se grondgebied), Morava en Hron. [[Gerlachovský štít]] in die Hoë Tatra is die hoogste bergspits (2&amp;nbsp;655 meter bo seevlak).

Die Slowaakse klimaat is kontinentaal en gematig, met warm en droë somers en koue, vogtige [[winter]]s. Die gemiddelde temperature is 0&amp;nbsp;°C in Januarie, die koudste maand, en 21&amp;nbsp;°C in Julie en Augustus, die warmste maande. Die hoër geleë gebiede is gewoonlik 130 dae per jaar met [[sneeu]] bedek.

=== Riviere ===
Die Europese hoofwaterskeiding tussen die [[Swartsee]] (met die Donau as belangrikste rivier) en die [[Oossee]] ([[Vistula]]) loop deur Slowakye, waarby meer as 90 persent van die land binne die Donau se stroomgebied val. Die Donau (Slowaaks: ''Dunaj'') vloei oor 'n lengte van 172&amp;nbsp;km deur Suidwes-Slowakye (insluitende die grenslyne van 22,5&amp;nbsp;km elk wat met Oostenryk en Hongarye gedeel word). Met 'n gemiddelde afloop van sowat 2000&amp;nbsp;m³/s naby Bratislava is dit verreweg die waterrykste rivier in die land.

Die Váh is die langste Slowaakse rivier met 403&amp;nbsp;km. Dit vloei deur die hele noorde en weste van die land. Ander belangrike riviere is Morava aan die grense met Tsjeggië en Oostenryk, Hron in Sentraal-Slowakye, Ipel' aan die grens met Hongarye, en Sajó, Hornád, Laborec, Latorica en Bodrog in Oos-Slowakye. Die Tisarivier vloei deur die suidoostelike uithoek van die land. Poprad en Dunajec, wat oos van die Tatra-bergreeks langs die grens met Pole vloei, is die enigste twee riviere wat binne die Vistula se stroomgebied val.

=== Mere ===
[[Lêer:Strbske pleso slovakia.jpg|duimnael|Štrbské pleso, 'n gletserbergmeer in die Hoë Tatra]]
Die meeste Slowaakse mere word in die Hoë Tatra-bergreeks aangetref waar gedurende die ystydperk talle bergmere as gevolg van vergletsering gevorm het. Die grootste van hierdie mere, waarvan die getal op 175 beraam word, is Veľké Hincovo pleso met 'n wateroppervlak van 20 hektaar en 'n diepte van 53 meter. In ander landsdele kom natuurlike mere nouliks voor. Mensgemaakte damme vir vloedbeheer en hidroëlektriese kraglewering het orals in Slowakye, veral langs die Váh-rivierloop, ontstaan.

Die grootste hiervan is die Oravadam wat ook tot 'n gewilde toeriste-aantreklikheid ontwikkel het. Die suidelike en suidoostelike oewers lok watersportentoesiaste en duikers, terwyl bote toeriste na 'n eiland in die dam neem wat die laaste oorblyfsel van voormalige dorpe vorm wat tydens die bou van die dam oorstroom is.

Štrbské pleso is 'n bergmeer in die Hoë Tatra wat deur gletsersmeltwater gevorm is en net soos die Oravadam tot 'n gewilde toeristeoord ontwikkel het. Die meer is 1&amp;nbsp;346&amp;nbsp;m bo seevlak geleë, met 'n oppervlak van byna 20 hektaar en 'n maksimale diepte van 20 meter. Die meer is op 'n gemiddeld van 155 dae per jaar met ys bedek, en daar is geen natuurlike bogrondse wateraf- of -toevloei nie.

Ook vir die Donau-waterkragsentrale Gabčíkovo is damme aangelê. Die kunsmatige mere rondom Banská Štiavnica is deur die plaaslike mynboubedryf aangelê.

== Demografie ==
=== Etniese groepe ===
[[Lêer:Slovakia 2011 Ethnic.png|duimnael|links|Etniese groepe in Slowakye]]
[[Lêer:Bratislava Danube R02.jpg|duimnael|Die Donau in Bratislava, met die Ou Brug (''Starý most'') en Apollobrug]]
[[Lêer:Spissky Hrad.jpg|duimnael|Die magtige vesting van Spiš, een van die grootste kastele in [[Europa]] en [[Unesco]]-[[wêrelderfenisgebied]]]]
Slowakye se bevolking het sedert onafhanklikwording op sowat 5,4 miljoen gestagneer. Met 'n gemiddelde ouderdom van 35,5 jaar behoort Slowakye tot die jonger lande in Europa.

Naas etniese Slowake (85,8 persent van die totale bevolking) is daar minderhede van Hongare (9,7 persent), 1,7 persent [[Roma]], 0,8 persent Tsjegge, 0,4 persent [[Ruthene]], 0,2 persent [[Oekraïners]], 0,1 persent Duitsers en klein groepe [[Pole (volk)|Pole]] en [[Russe]].

In die laaste sensus van 2011 het 106&amp;nbsp;000 inwoners hulself as etniese Roma beskryf. Volgens meer realistiese beramings is daar egter tussen 300&amp;nbsp;000 en 'n halfmiljoen Roma in Slowakye. Hulle is veral in die ooste van die land as gevolg van hul relatief lae opleidingsvlakke, hoë werkloosheid en die gebrek aan integrasie in die Slowaakse samelewing aan diskriminasie blootgestel.

=== Godsdiens ===
Volgens die sensus van 2001 is 68,9 persent van die bevolking [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]], 12,9 persent ongebondes, 6,9 persent [[Lutheranisme|Lutherane]] (Augsburgse Kerk), 4,09 persent Grieks-Katolieke, 2,04 persent Gereformeerdes, 1,24 persent [[Jode]] en 0,94 persent [[Ortodokse Kerk van Tsjeggië en Slowakye|Oosters-Ortodokses]]. Die Joodse bevolking, wat tans op sowat 2&amp;nbsp;300 beraam word, het skerp gedaal in vergelyking met die 120&amp;nbsp;000 mense voor die [[Tweede Wêreldoorlog]]. Daar is ook minderhede van onder meer 5&amp;nbsp;000 [[Moslem]]s.

=== Taal ===
[[Lêer:Mother tongue ratio in Slovakia districts 2021.svg|duimnael|links|Taalstruktuur van Slowakye in 2021]]
Slowaaks, wat deel uitmaak van die [[Wes-Slawiese tale|Wes-Slawiese taalfamilie]], is die [[amptelike taal]] van Slowakye. [[Hongaars]] word veral in die suide gepraat en word, net soos [[Tsjeggies]], [[Bulgaars]], [[Kroaties]], [[Duits]], [[Pools]], [[Romani]], [[Rusyn]] en [[Oekraïens]] amptelik as minderheidstaal erken. Nedersettings, waar 'n nie-Slowaakse minderheid in twee of meer sensusse 'n aandeel van ten minste 20 persent van die totale bevolking bereik, kwalifiseer vir die status van &quot;nedersettings met 'n minderheid&quot;. Hier word die betrokke taal of tale naas Slowaaks as ampstaal gebruik, terwyl ook inskripsies op openbare geboue twee- of meertalig is. Ondanks die teenkanting van opposisiepartye is die minimum-persentasie Slowaakssprekendes vir die status van &quot;nedersetting met minderhede&quot; in 'n wet van 2011 verlaag tot 15 persent.

=== Verstedeliking ===
Alhoewel Slowakye sedert die negentigerjare van die 20ste eeu tot 'n moderne Europese ekonomie ontwikkel het, beskik dit nogtans oor 'n aansienlike plattelandse bevolking. Sowat 45 persent van die Slowake woon in nedersettings met minder as 5&amp;nbsp;000 inwoners, en 14 persent in dorpe met minder as 1&amp;nbsp;000 inwoners.

== Geskiedenis ==
=== Voor die 5de eeu ===
[[Lêer:Trenciansky hrad (2007).jpg|duimnael|Die kasteel van Trenčín]]
Die [[Romeinse Ryk]] het in die loop van sy uitbreiding na Sentraal-Europa vanaf die jaar 6 n.C. 'n aantal militêre voorposte langs die Donau opgerig. In die tydperk tussen 20 en 50 het 'n [[Germane|Germaanse]] volk, die Quadi, die sogenaamde Koninkryk van Vannius in die westelike en sentrale gebiede van die huidige Slowakye bewoon.

Sedert omtrent 450 n.C. is die gebied van die huidige Slowakye deur [[Kelte]] bewoon, wat in Bratislava en Liptov magtige ''oppida'' (versterkte dorpe) opgerig het. [[Silwer]]munte met die name van Keltiese konings verteenwoordig die oudste bekende gebruik van 'n [[alfabet]] in die gebied.

=== Slawiese state ===
Die Slawiese bevolking het hulle in die 5de eeu in die gebied gevestig. Wes-Slowakye was in die 7de eeu die sentrum van Samo se Ryk. 'n Proto-Slawiese staat, wat as die Vorstedom van Nitra bekend gestaan het, het in die 8ste eeu ontwikkel, en sy heerser Pribina het in 828 die eerste [[Christendom|Christelike]] [[Kerk (gebou)|kerk]] in Slowakye gewy. Saam met die aangrensende [[Morawië]] het die vorstedom sedert 833 die hartland van die Groot Morawiese Ryk gevorm. Hierdie (Proto-)Slowaakse ryk het die hoogtepunt van sy mag en kulturele ontwikkeling tydens die heerskappy van Vors Rastislav met die aankoms van die Slawiese sendelinge en heiliges [[Cyrillus en Methodius]] in 863 bereik. Koning Swatopluk I het die ryk se magsgebied uitgebrei.

=== Koninkryk Hongarye ===
[[Lêer:1franci2.jpg|duimnael|links|upright|Ján Francisci-Rimavský tydens die Slowaakse opstand 1848–1849]]
[[Lêer:Dóm svätej Alžbety - z juhu (1).JPG|duimnael|Sint-Elisabeth-katedraal in Košice]]
[[Lêer:Slovakia Oravsky Podzamok.jpg|duimnael|Die kasteel van Orava]]
Ná die ontbinding van die Groot Morawiese Ryk in die vroeë 10de eeu het die Hongare die gebied van die huidige Slowakye geleidelik begin beset. Nogtans het Slowakye weens die hoë peil van sy ekonomiese en kulturele ontwikkeling steeds 'n belangrike posisie in hierdie nuwe staat gehandhaaf. Dit is byna twee eeue lank as die outonome Vorstedom van Nitra binne die Hongaarse staatsverband geregeer. Slowaakse nedersettings het na die noordelike helfte van die huidige Hongarye uitgebrei, terwyl Hongaarse setlaars hulle in die suidelike deel van Slowakye gevestig het. Die etniese samestelling het met die aankoms van die Karpatiese Duitsers (sedert die 13de eeu), die Vlachs (sedert die 14de eeu) en Jode nog komplekser geword.

Die Mongole-inval van die jaar 1241 en 'n hongersnood, wat daarop gevolg het, het tot 'n dramatiese verlies van menselewens gelei. Desondanks was die Middeleeuse Slowakye veral gekenmerk deur 'n aantal groeiende stede, die oprigting van talle [[kasteel|steenkastele]] en die ontwikkeling van 'n eie kunslewe. Matthias Corvinus het in 1467 die eerste Slowaakse universiteit in Bratislava gestig, wat egter net 'n kortstondige instelling geblyk te wees het.

Met die uitbreiding van die [[Ottomaanse Ryk]] na die huidige Hongarye en die besetting van die stad [[Boeda]] in die vroeë 16de eeu, het die magsentrum van die Koninkryk van Hongarye, wat nou as die Koninklike Hongarye bekend gestaan het, na Slowakye begin verskuif, en Bratislava, wat destyds ook ''Pressburg'', ''Pressporek'', ''Posonium'' of ''Posony'' genoem is, het in 1536 die hoofstad van die Koninklike Hongarye geword.

Die Ottomaanse Oorloë en opstande teen die Habsburgse monargie het egter ook tot grootskaalse verwoestings van veral plattelandse gebiede gelei. Met die Turkse terugtog uit Hongarye in die 18de eeu het ook Slowakye se invloed binne die koninkryk geleidelik afgeneem, alhoewel Bratislava sy posisie as Hongaarse hoofstad tot by die jaar 1848 kon handhaaf. Die regeringsetel is toe na [[Boedapest]] verskuif.

Tydens die rewolusie in die Habsburgse gebiede in die jare 1848 en 1849 het die Slowake die kant van die Oostenrykse keiser gekies, veral met die hoop op 'n afskeiding van die Hongaarse deel van die ryk. Uiteindelik het hierdie pogings egter gefaal. In die tydperk van die Oostenryks-Hongaarse Ryk het die Slowake tussen 1867 en 1918 onder toenemende druk van Hongarisering gekom. Die Hongaarse regering het onder meer Slowakye se drie hoërskole en die ''Matica slovenská'' in die jare 1874 en 1875 gesluit.

=== Die 20ste eeu ===
[[Lêer:Flag of Slovakia (1939–1945).svg|duimnael|links|Slowakye se vlag as deel van [[Tsjeggo-Slowakye]]]]
[[Lêer:Business Centre Košice (2).JPG|duimnael|Ou en nuwe argitektuur in [[Košice]], die tweede grootste stad in die land]]
Slowakye het in 1918 by die geweste [[Boheme]] en die aangrensende Morawië aangesluit om die nuwe onafhanklike staat Tsjeggo-Slowakye te vorm. Die provisionele Hongaarse Sowjetrepubliek het die chaos, wat ná die ontbinding van die Keiserryk van Oostenryk-Hongarye geheers het, benut om Slowakye in 1919 aan te val. Sowat 'n derde van die land het tydelik die Slowaakse Sowjetrepubliek geword.

In die tydperk tussen die [[Eerste Wêreldoorlog|Eerste]] en Tweede Wêreldoorlog is die demokratiese en welvarende Republiek Tsjeggo-Slowakye voortdurend deur die revisionistiese regerings van [[Duitsland]] en Hongarye bedreig. Die staat is uiteindelik met die Ooreenkoms van [[München]] in die jaar 1938 opgedeel; Slowakye het destyds 'n onafhanklike staat onder die leierskap van president Jozef Tiso geword en nou bande met [[Nazi-Duitsland]] gehandhaaf. Die anti-Nazi-weerstandsbeweging het in 1944 'n gewapende stryd, wat as die Nasionale Slowaakse Opstand bekend staan, begin.

Die Republiek Tsjeggo-Slowakye is ná die Tweede Wêreldoorlog in 1945 herstel, maar het vinnig onder die invloed van die [[Sowjetunie]] en sy militêre verbond, die [[Warskouverdrag]], gekom. In 1969 het die staat 'n federasie van die Tsjeggiese Sosialistiese Republiek en die Slowaakse Sosialistiese Republiek geword.

Die einde van die Kommunistiese bewind in Tsjeggo-Slowakye in die sogenaamde fluweelrewolusie van die jaar 1989 het weer tot die verdeling van die land gelei. Op 1 Januarie 1993 het Tsjeggië en Slowakye weer aparte en onafhanklike state geword – 'n gebeurtenis wat indertyd ook die &quot;fluweelskeiding&quot; genoem is. Slowakye het egter binne die Visegrad-Groep steeds nou bande met Tsjeggië en ander Sentraal-Europese lande gehandhaaf. Op 29 Maart 2004 het Slowakye by die Noord-Atlantiese Verdragsorganisasie (NAVO) en enkele weke later op 1 Mei ook by die Europese Unie aangesluit. Op 1 Januarie 2009 is die [[Euro]] as [[geld]]eenheid ingevoer.

== Politiek ==
=== Onafhanklikwording ===
[[Lêer:Grassalkovich Palace - view from gardens.JPG|duimnael|Die presidentspaleis in Bratislava]]
Die Slowaakse Republiek is, naas die Tsjeggiese Republiek, een van die twee opvolgerstate van Tsjeggo-Slowakye.

Kort ná die sogenaamde Fluweelrewolusie in 1989 en die eerste vrye verkiesings in die Slowaakse deel van die Tsjeggiese en Slowaakse Federatiewe Republiek (ČSFR) het diegene politieke strominge in Slowakye die opperhand gekry wat hulle ten gunste van 'n meer outonome status binne die bestek van die politieke federasie uitgespreek het. Alhoewel 'n meerderheid van die bevolking in albei landsdele teen die opsegging van die politieke unie tussen Tsjeggië en Slowakye gekant was, was die skeidingsproses in die somer van 1992 reeds onomkeerbaar. Dit was veral die Slowaakse eerste minister Mečiar wat as kampvegter vir die onafhanklikwording van Slowakye opgetree het.

Die regerings van albei deelstate het ooreengekom om die ontbinding van die federasie as die enigste oplossing vir die politieke krisis in die ČSFR voor te stel. Die Slowaakse Republiek is op 1 Januarie 1993 geproklameer.

=== Regeringsvorm ===
[[Lêer:National Council of the Slovak Republic, view from Nový most viewpoint in Bratislava, Bratislava I District.jpg|duimnael|Die parlementsgebou in Bratislava]]
Die Slowaakse Republiek is 'n parlementêre en grondwetlike demokrasie met 'n eenkamerstelsel. Die 150 afgevaardigdes in die parlement, die Slowaakse Nasionale Raad, word vir 'n periode van vier jaar verkies.

Die staatspresident dien as staatshoof met wye bevoegdhede en opperbevelhebber van die gewapende magte. Hy word sedert 1999 vir 'n ampstermyn van vyf jaar regstreeks deur die volk verkies en benoem die eerste minister, regeringslede en die voorsitter van Slowakye se konstitusionele hof asook die rektore en professore van universiteite en ander tersiêre onderwysinstellings. Slegs indien hy enige politieke skade vir die Slowaakse politieke stelsel of die territoriale integriteit van die land berokken, mag die president met 'n drie-vyfdes-meerderheid in die parlement uit sy amp ontslaan word.

Die huidige president, [[Peter Pellegrini]], het die ampseed in 2024 afgelê. Sedert Oktober 2023 dien [[Robert Fico]] as eerste minister van Slowakye.

=== Administratiewe streke ===
[[Lêer:Kraje Slovenska.svg|duimnael|Die administratiewe streke van Slowakye]]
[[Lêer:Hlavné Namestie (35096533142).jpg|duimnael|Bratislava ist die hoofstad en grootste stad van Slowakye]]
In 1996 is Slowakye vir administratiewe doeleindes in agt selfregerende streke (Slowaaks: ''samosprávny kraj'') ingedeel wat na hulle hoofstede genoem is – Bratislava, Trnava, Trenčín, Nitra, Zilina, Banská Bistrica, Prešov en Košice.

Voor 1918, toe 'n selfstandige Tsjeggo-Slowaakse republiek gevorm is, was daar in die gebied van Slowakye 20 (oorspronklik 21) graafskappe van die Koninkryk Hongarye waarvan sommige ook buite die Slowaakse taalgebied gestrek het. Hierdie provinsies het in Hongaars as ''Vármegye'' of &quot;kasteelgraafskappe&quot; bekend gestaan aangesien hulle gewoonlik na die plaaslike hoofkasteel genoem is. Lede van die adellike families, wat hierdie kastele bewoon het, het dikwels self as afgevaardigdes in die parlement gedien.

{|class=&quot;wikitable&quot;
! Afrikaanse naam
! Slowaakse naam
! Administratiewe setel
! Bevolking (2019)
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Bratislava Region.svg|x20px]] Bratislava-streek || style=&quot;font-size:90%;&quot; |''Bratislavský kraj'' || [[Lêer:Coat of Arms of Bratislava.svg|x20px]] [[Bratislava]] || align=&quot;right&quot; | 669&amp;nbsp;592
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Trnava Region.svg|x20px]] Trnava-streek || style=&quot;font-size:90%;&quot; |''Trnavský kraj'' || [[Lêer:Coat of Arms of Trnava.svg|x20px]] [[Trnava]] || align=&quot;right&quot; | 564&amp;nbsp;917
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Nitra Region.svg|x20px]] Nitra-streek || style=&quot;font-size:90%;&quot; |''Nitriansky kraj'' || [[Lêer:Coat of Arms of Nitra.svg|x20px]] [[Nitra]] || align=&quot;right&quot; | 674&amp;nbsp;306
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Trenčín Region.svg|x20px]] Trenčín-streek || style=&quot;font-size:90%;&quot; |''Trenčiansky kraj'' || [[Lêer:Coat of Arms of Trenčín.svg|x20px]] [[Trenčín]] || align=&quot;right&quot; | 584&amp;nbsp;569
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Žilina Region.svg|x20px]] Žilina-streek || style=&quot;font-size:90%;&quot; |''Žilinský kraj'' || [[Lêer:Coat of Arms of Žilina.svg|x20px]] [[Žilina]] || align=&quot;right&quot; | 691&amp;nbsp;509
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Banská Bystrica Region.svg|x20px]] Banská Bystrica-streek || st&quot;font-size:90%;&quot; |''Banskobystrický kraj'' || [[Lêer:Coat of Arms of Banská Bystrica.svg|x20px]] [[Banská Bystrica]] || align=&quot;right&quot; | 645&amp;nbsp;276
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Prešov Region.svg|x20px]] Prešov-streek || style=&quot;font-size:90%;&quot; |''Prešovský kraj'' || [[Lêer:Coat of Arms of Prešov.svg|x20px]] [[Prešov]] || align=&quot;right&quot; | 826&amp;nbsp;244
|-
|[[Lêer:Coat of Arms of Košice Region.svg|x20px]] Košice-streek || style=&quot;font-size:90%;&quot; |''Košický kraj'' || [[Lêer:Coat of Arms of Košice.svg|x20px]] [[Košice]] || align=&quot;right&quot; | 801&amp;nbsp;460
|}

== Ekonomie ==
=== Ekonomiese struktuur ===
[[Lêer:NBS final euro.jpg|duimnael|upright|Die Nasionale Bank in Bratislava, kort voor Slowakye se oorskakeling na die Europese geldeenheid Euro]]
[[Lêer:Slovnaft - new polypropylene plant PP3.JPG|duimnael|links|Die raffinadery ''Slovnaft'' se nuwe [[polipropileen]]aanleg in Bratislava]]
Slowakye is 'n hoogs geïndustrialiseerde land met 'n sterk uitvoergerigte ekonomie.

In die tydperk van Tsjeggo-Slowakye was die energie-intensiewe metaal- en chemiese nywerhede, die wapenbedryf en kragopwekking sedert die 1950's die steunpilare van die Slowaakse ekonomie. Slowakye was een van die vernaamste wapenverskaffers van die Warskouverdragstate. Sowat sestig persent van die ondernemings, wat by die metaalverwerkende sektor gereken is, was in werklikheid wapenvervaardigers.

Met die politieke veranderings van die jaar 1989 het hierdie prentjie begin verander, en veral die dienstesektor het sindsdien sterk groei getoon, terwyl swaar nywerhede in 'n krisis gedompel het. Die nywerheidsektor se bydrae tot die [[bruto binnelandse produk]] (BBP) het van 61 persent in die jaar 1991 tot 24,3 persent in 2003 gedaal. Danksy grootskaalse beleggings het hierdie sektor egter weer 'n opswaai beleef, en sy bydrae tot die BBP beloop tans weer sowat 35 persent (met insluiting van die boubedryf). Die dienste- en [[landbou]]sektor dra respektiewelik meer as 60 en drie persent tot die BBP by.

Danksy die stigting van talle klein privaat ondernemings het die dienstesektor se bydrae tussen 1991 en 2011 byna verdubbel van 33 tot 61,5 persent. Die primêre sektor het 2,1 persent tot die BBP bygedra.&lt;ref&gt;{{de}} [http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Slowakei/Wirtschaft_node.html ''Duitse Departement van Buitelandse Sake: Slowakye – Ekonomie'']&lt;/ref&gt;

Tans vorm die motorbedryf die basis van Slowakye se industriële sektor, en internasionale vervaardigers met fabrieke in die land sluit [[Volkswagen]], [[Groupe PSA]] en [[Hyundai Motormaatskappy|Hyundai]]/[[Kia]] in. ''Land Rover Jaguar'' sal eweneens 'n aanleg in Slowakye vestig. Die motorbedryf, wat voertuie vir die nasionale en wêreldmark produseer en in 2012 'n rekordgroei van 43,7 persent beleef het, het in 2015 vir die eerste keer meer as een miljoen voertuie vervaardig. Dit is die hoogste per capita-voertuigproduksie ter wêreld.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Slowakei/Wirtschaft_node.html |title=Slowakye – Ekonomie |publisher=Duitse Departement van Buitelandse Sake |accessdate=22 Junie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170622021612/http://www.auswaertiges-amt.de/DE/Aussenpolitik/Laender/Laenderinfos/Slowakei/Wirtschaft_node.html |archive-date=22 Junie 2017}}&lt;/ref&gt;

=== Ekonomiese transformasie ===
[[Lêer:Slovak euro coins.jpg|duimnael|Slowaakse euromuntstukke, sedert 2008 die wettige betaalmiddel in Slowakye]]
Slowakye het 'n oorwegend suksesvolle oorgang van 'n sentraal-beplande na 'n mark- en uitvoergerigte ekonomie gemaak, en die regering het al in 2001 goed met sy omvattende program van makroekonomiese stabilisering en strukturele hervormings gevorder. Groot dele van die voormalige staatsekonomie is reeds geprivatiseer, en buitelandse beleggings het duidelik gegroei. Die bankesektor word nou deur buitelandse ondernemings beheer. Volgens die ''Heritage Foundation'' se Ekonomiese Vryheidsindeks vir 2019 (''2019 Index of Economic Freedom'') word Slowakye as die 32ste vrye van Europa se 44 ekonomieë geranglys – laer as die gemiddelde vir Europa, maar bo die wêreldgemiddelde.

Die ''Heritage Foundation'' verwys na wydverspreide korrupsie en 'n swak juridiese stelsel wat bowendien as ondoeltreffend en kwesbaar vir politieke inmenging beskryf word. As rede hiervoor word die politieke instabiliteit genoem wat Slowaakse instellings ná sy skeiding van die Tsjeggiese Republiek nadelig geraak het. Voortgesette transformasie en ekonomiese herstrukturering word aanbeveel sodat die land sy beskikbare mannekragbronne in hooggeskoolde beroepe effektief kan benut. Hervormings, wat die gehalte van openbare dienslewering sou kon verbeter het, is tot dusver deur politici belemmer.&lt;ref&gt;{{en}} [https://www.heritage.org/index/country/slovakia ''The Heritage Foundation: 2019 Index of Economic Freedom – Slovakia. Besoek op 20 Februarie 2019'']&lt;/ref&gt;

Die Slowaakse ekonomie was nogtans tussen 2004 (toe die land tot die Europese Unie toegetree het) en 2015 die mees dinamiese van alle EU-lidlande met 'n gemiddelde jaarlikse groeikoers van die binnelandse bruto produk van vier persent. Slowakye se ekonomie het sodoende binne 'n dekade verdubbel.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=https://www.gtai.de/GTAI/Navigation/DE/Trade/Maerkte/Geschaeftspraxis/wirtschaftsstruktur-und-chancen,t=wirtschaftsstruktur-und-chancen--slowakei,did=1485900.html |title=Wirtschaftsstruktur und -Chancen – Slowakei |publisher=Germany Trade and Invest (GTAI) |date=5 Julie 2016 |accessdate=13 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160913141533/http://www.gtai.de/GTAI/Navigation/DE/Trade/Maerkte/Geschaeftspraxis/wirtschaftsstruktur-und-chancen,t=wirtschaftsstruktur-und-chancen--slowakei,did=1485900.html |archive-date=13 September 2016}}&lt;/ref&gt; Bratislava is naas die Tsjeggiese hoofstad [[Praag]] die welvarendste gebied van die EU se nuwe lidstate in Oos-Europa, en sy gewildheid bedreig selfs die Oostenrykse hoofstad [[Wene]] se status as die belangrikste hoofkwartier vir ondernemings wat sake op die Oos-Europese markte doen.

=== Ekonomiese ontwikkeling ===
[[Lêer:LR3350 Illo.jpg|duimnael|links|200px|Slowaakse glaskuns, vervaardig deur die glasblasery ''RONA'']]
[[Lêer:RegioJet class 193 Strečno.jpg|duimnael|'n RegioJet-trein in Strečno]]
[[Lêer:Radnične namestie - panoramio (7).jpg|duimnael|Die goed bewaarde Middeleeuse Raadsaalplein van Bardejov, een van die oudste nedersettings in Slowakye, is deur Unesco in 2000 tot wêrelderfenis verklaar]]
[[Lêer:Kostol sv. Vavrinca, Zliechov.jpg|duimnael|Oggendmis omhul die Sint Laurenskerk te Zliechov op 'n Novemberdag]]
[[Lêer:V rozprávke - panoramio.jpg|duimnael|Slowakye se bergstreke is gewilde bestemmings vir wintersportentoesiaste]]
Die ekonomie het in 2006 met meer as sewe persent gegroei, onder meer danksy grootskaalse beleggings van die [[Suid-Korea]]anse motorvervaardiger Kia, wat in laat 2006 met die plaaslike produksie begin het. Die groeikoers het intussen verstadig tot 3,3 persent in 2016. Ekonomiese groei word aangehelp deur stygende uitvoere na ander EU-lidlande, betreklik lae lenings- en kredietlande, stygende indiensneming en hoër reële lone en salarisse.

Slowakye se lone en salarisse word nogtans onder die laagstes in die Europese Unie gereken (die gemiddelde maandelikse bruto-inkomste in 2016 was €912), en ook sy belastingtariewe is merkbaar laer as in die meeste ander Europese lande. Die Slowaakse regering word deur verskeie lande in die EU gekritiseer vanweë hierdie beleid wat dreig om sosiale standaarde in Europa te verlaag. Die werkloosheidsyfer het in 2016 gedaal tot 9,5 persent, terwyl daar intussen 'n tekort aan opgeleide mannekrag is.

Naas internasionale motorvervaardigers het die land ook 'n aantal ander groot ondernemings soos Foxconn en [[Samsung Groep|Samsung]] gelok wat hier plat skerms vir die Europese mark vervaardig. Nogtans het buitelandse beleggings nie gehelp om tegnologiese innovasie in die plaaslike ekonomie te bevorder nie. Die inflasiekoers, wat in 2008 met 3,5 persent nog betreklik hoër was as die gemiddelde koers in die Eurosone, het in 2016 gedaal tot -0,5 persent.

Die invoering van die Europese geldeenheid Euro op 1 Januarie 2009 het Slowakye se aantreklikheid vir buitelandse beleggers verhoog.

=== Buitelandse handel ===
Slowakye se oop ekonomie is sterk betrokke in buitelandse handel. In 2016 is goedere en dienste ter waarde van €70,07 miljard uitgevoer, 'n styging van 3,5 persent teenoor die vorige jaar. Invoere het eweneens gegroei tot €66,4 miljard ('n styging van 3,2 persent). Byna 70 persent van alle Slowaakse invoere is afkomstig uit ander EU-lidlande, terwyl meer as 80 persent van alle uitvoere vir die EU-mark bestem was.

Die belangrikste in- en uitvoergoedere is masjiene en industriële aanlegte, voertuie, inligtingstegnologie, elektronika, metaal- en chemiese produkte. Daarnaas toon dienste en immateriële goedere (waaronder veral sagteware) intussen ook stewige groei.

Duitsland is sedert die stigting van die Slowaakse Republiek die vernaamste handelsvennoot, terwyl Duitse ondernemings onder die belangrikste buitelandse beleggers gereken word. Die omset in bilaterale handel het in 2016 €26,46 miljard beloop. Naas groot ondernemings soos Volkswagen, T-Systems, Deutsche Telekom, Siemens, Continental, Evonik, RWE, E.ON en ander is die Slowaakse mark ook aantreklik vir middelgroot ondernemings uit Duitsland. Tans het sowat 500 Duitse ondernemings hulle permanent in die land gevestig en sowat 100&amp;nbsp;000 werksgeleenthede geskep.

Die handelsvolume tussen [[Suid-Afrika]] en Slowakye is daarenteen tans nog beskeie, met Slowaakse invoere ter waarde van VS-$25,79 miljoen en uitvoere ter waarde van VS-$114,07 miljoen in 2016.&lt;ref&gt;{{en}} [https://tradingeconomics.com/slovakia/imports-by-country ''tradingeconomics.com: Slovakia Imports By Country. Besoek op 20 Julie 2017'']&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [https://tradingeconomics.com/slovakia/exports-by-country ''tradingeconomics.com: Slovakia Exports By Country. Besoek op 20 Julie 2017'']&lt;/ref&gt;

=== Motorbedryf ===
Opvallend is die Slowaakse motorbedryf se groot bydrae tot die land se ekonomiese groei. In 2016 was dit verantwoordelik vir 'n agtste van die totale waardeskepping met meer as een miljoen vervaardigde motors. Meer as 'n derde van alle inkomste uit uitvoere word met motors en motoronderdele verdien. Ondanks die tekort aan geskoolde mannekrag sal die motorvervaardiging ook in 2017 opgestoot word. Slowakye hou tans die wêreldrekord met 190 vervaardigde motorvoertuie per 1&amp;nbsp;000 inwoners. In 2018 sal 'n nuwe ''Jaguar''-fabriek in Nitra in bedryf gestel word. Jaarlikse motorverkope op die binnelandse mark sal in 2017 styg tot sowat 90&amp;nbsp;000 eenhede.&lt;ref&gt;{{de}} [https://www.gtai.de/GTAI/Navigation/DE/Trade/Maerkte/suche,t=autobauer-erweitern-ihre-werke-in-der-slowakei,did=1655498.html ''Germany Trade and Invest, 7 Maart 2017: Autobauer erweitern ihre Werke in der Slowakei. Besoek op 7 Maart 2017''] {{dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Toerisme ===
In 2015 het meer as vier miljoen toeriste – hoofsaaklik uit Tsjeggië, Pole en Duitsland – 'n besoek aan Slowakye gebring. Inkomste uit dié sektor – intussen een van die mees florerende bedrywe in die jong republiek – beloop jaarliks Meer as twee miljard €. Die hooftrekpleisters vir besoekers is Slowakye se ongerepte natuur, die groot verskeidenheid landskapsvorme (behalwe vir seestrande word van die meeste Sentraal-Europese landskappe hier aangetref) en kulturele besienswaardighede. Die land se klein oppervlakte en kort afstande tussen die belangrikste toeristebestemmings maak dit vir toeriste moontlik om maklik deur die hele land te reis.&lt;ref&gt;{{de}} Verona en Daniela Capcarova: ''Marco Polo Reiseführer Slowakei''. Ostfildern: Mairdumont 2017, bl. 13&lt;/ref&gt;

== Kultuur ==
=== Volksmusiek ===
==== ''Fujara'' ====
[[Lêer:Bratislava Hauptplatz.jpg|duimnael|links|'n Fujaraspeler in Bratislava]]
[[Lêer:Ľubomír Párička - Slovakian bagpipes and traditional pipes maker.jpg|duimnael|Ľubomír Párička, 'n vervaardiger van tradisionele Slowaakse doedelsakke]]
Die ''fujara'', 'n lang snawelfluit met drie gate, en die nostalgies-balladeagtige musiek, wat daarmee verbind word, staan sentraal in die Slowaakse volksmusiek. Unesco het dié fluit, wat in Slowakye as die &quot;koningin van tradisionele volksmusiekinstrumente&quot; beskou word, in 2005 as deel van die mensheid se immateriële kultuurerfenis gelys.

Die ''fujara'' het sy oorsprong in Sentraal-Slowakye. Daar word aangeneem dat dit oorspronklik nie as musiekinstrument gedien het nie, maar eerder gebruik is om akoestiese seine voort te bring. Danksy sy kenmerkende klank het dit uiteindelik ingang gevind tot Slowaakse volksmusiek. Skaapwagters het die instrument tydens hul werk bespeel, maar dit is ook met feesmusiek verbind en vir die musikale begeleiding van roudienste gebruik. Tradisionele liedere, wat deur fujara-musiek begelei word, handel oor die alledaagse lewe of val in besondere kategorieë soos skaapwagter-, liefdes- en rowertematiek.

''Fujara's'' word meestal van vlierhout vervaardig wat 'n sagte kern het, maklik verwerk kan word en uitsonderlike akoestiese eienskappe het. Naas hul kenmerkende klank word die Instrumente ook as kunsvoorwerpe gewaardeer. Die ingewikkelde vervaardigingsproses en versierings van fujara's vereis besondere kunsvaardigheid. Tradisionele dekoratiewe motiewe is grootliks deur die natuur geïnspireer en word met 'n spesiale suurbevattende vloeistof in die hout ingebrand.

Verskeie musiekfeeste, soos dié wat tussen Julie en September in Korytárky, Čičmany en Detva plaasvind, is aan die melancholiese klanke van die ''fujara'' gewy.&lt;ref name=&quot;zent&quot;&gt;{{de}} [http://sacr3-files.s3-website-eu-west-1.amazonaws.com/objects/3617/de_unesco03_gis.indd.pdf Slowakische Zentrale für Tourismus: ''Schätze des Unesco-Welterbes''. Bratislava 2016]&lt;/ref&gt;

==== ''Gajdy'' (doedelsak) ====
Die Slowaakse doedelsak (''gajdy'') maak deel uit van 'n musikale tradisie wat tot in die 14de eeu terugstrek en oorspronklik deur veewagters en boere beoefen is. Die doedelsak en die Slowaakse doedelsakkultuur is in 2015 deur Unesco in die Verteenwoordigende lys van die mensheid se immateriële kultuurerfenis opgeneem.

Die oudste bewaarde Slowaakse doedelsak dateer uit die 18de eeu. Al was dit tradisioneel 'n instrument wat met die musiek van veewagters verbind is, het dit in die Middeleeue gewild geraak as die belangrikste instrument vir Slowaakse dansmusiek. Een- en meerstemmige sang is deur doedelsakmusiek met kenmerkende ritmies-metriese aksente begelei. Slowaakse volksmusiekgroepe, wat hulle op doedelmusiek toegespits het, het 'n doedelsak en meerdere strykinstrumente bespeel.

Op enkele skilderye en ander afbeeldings uit die laat 17de eeu is doedelsak- en vioolspelers uitgebeeld. Doedelsakmusiek het 'n belangrike rol by wêreldlike en kerklike feeste soos [[Kersfees]], [[Oujaarsaand]], Karnaval, [[Paasfees]], [[Pinkster]], die [[Midsomerfees]] en ander feesdae gespeel.&lt;ref name=&quot;zent&quot; /&gt;

=== Sport ===
[[Lêer:Slovakia2010WinterOlympicscelebration2.jpg|duimnael|Die Slowaakse nasionale yshokkiespan vier 'n oorwinning teen Swede tydens die [[Olimpiese Winterspele 2010]]]]
[[Lêer:Tehelne pole.jpg|duimnael|Die sokkerstadion [[Tehelné pole]] in Bratislava. Sokker is die gewildste sportsoort in Slowakye]]
Sportaktiwiteite word in Slowakye algemeen uitgeoefen, hoofsaaklik op 'n professionele vlak. [[Yshokkie]] en [[sokker]] word algemeen as die gewildste sportsoorte in Slowakye beskou, hoewel [[tennis]], [[handbal]], [[basketbal]], [[vlugbal]], [[kanoeslalom]], [[fietsry]], [[alpeski]], [[tweekamp]] en [[atletiek]] ook gewild is.

Een van die gewildste sportsoorte in Slowakye is yshokkie. Op 2 Februarie 1993 het Slowakye 'n lid van die Internasionale Yshokkievereniging (IIHF) geword&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.iihf.com/sk/iihf-home/countries/slovakia.html |title=Slovakia |publisher=Internasionale Yshokkievereniging |date=2 Februarie 1993 |accessdate=25 November 2012}}&lt;/ref&gt; en sedertdien vier medaljes tydens die [[Yshokkiewêreldbeker]] ingepalm: een goue, twee silwer en een brons. Die mees onlangse sukses was 'n silwermedalje tydens die Yshokkiewêreldbeker 2012 in [[Helsinki]]. Die Slowaakse nasionale yshokkiespan het al agt keer aan die [[Olimpiese Winterspele]] deelgeneem en tydens die [[Olimpiese Winterspele 2010]] in [[Vancouver]] in die vierde plek geëindig en tydens die [[Olimpiese Winterspele 2022]] in [[Beijing]] die bronsmedalje gewen. Die land het 8&amp;nbsp;280 geregistreerde spelers en is tans in die sewende plek op die IIHF-wêreldranglys gelys. Die Slowaakse yshokkiespanne HC Slovan Bratislava en HC Lev Poprad neem aan die Kontinentale Hokkieliga deel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.iihf.com/fi/home-of-hockey/news/news-singleview/recap/6876.html |title=World of difference for KHL? |publisher=Internasionale Yshokkievereniging |date=23 Januarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130123082543/http://www.iihf.com/fi/home-of-hockey/news/news-singleview/recap/6876.html |archive-date=23 Januarie 2013 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Slowakye het die Yshokkiewêreldbeker 2011 gehuisves, wat deur Finland gewen is, en die Yshokkiewêreldbeker 2019, waartydens Finland ook die goue medalje gewen het. Albei toernooie is in Bratislava en [[Košice]] beslis.

Sokker is die gewildste sportsoort in Slowakye, met meer as 400&amp;nbsp;000 geregistreerde spelers. Sedert 1993 het die Slowaakse nasionale sokkerspan een keer vir die [[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer: in [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]] in [[Suid-Afrika]]. Slowakye het die agtste eindrondte gehaal, waar hulle deur [[Nederlandse nasionale sokkerspan|Nederland]] geklop is. Die mees noemenswaardige uitslag was hul 3–2-oorwinning teen die destydse verdedigende wêreldkampioen [[Italiaanse nasionale sokkerspan|Italië]]. In 2016 het die Slowaakse nasionale sokkerspan onder hul hoofafrigter Ján Kozák vir die [[Europese Sokkerkampioenskap 2016]] in [[Frankryk]] gekwalifiseer. Daarmee het die span sy beste plek behaal, toe hulle die 14de plek op die [[FIFA-wêreldranglys]] beklee het.

Op klubvlak het slegs drie spanne vir die [[UEFA Champions League]] se groepfase gekwalifiseer: MFK Košice in 1997–98, FC Artmedia Bratislava in 2005–06 en MŠK Žilina in 2010–11. Van hulle is FC Artmedia Bratislava die suksesvolste span, aangesien hulle in 2005–06 die groepfase in die derde plek afgesluit en daarmee vir die uitklopfase gekwalifiseer het. Daarmee het hulle die enigste Slowaakse sokkerklub geword wat 'n wedstryd tydens die groepfase kon wen.

[[Rugby]] word ook in Slowakye gespeel, maar die [[Slowaakse nasionale rugbyspan]] kon tot dusver nog nie vir 'n [[rugbywêreldbeker]]toernooi kwalifiseer nie. Hulle ding in die [[Europese Rugbykampioenskap]] met ander opkomende rugbyspanne mee.

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
; Algemeen
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Slovakia|title=Slovakia|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=18 Junie 2024}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/slovakia/|title=Slovakia|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=18 Junie 2024}}

== Eksterne skakels ==
; Wiki-webtuistes
----
{{CommonsKategorie|Slovakia|Slowakye}}
* {{en}} {{Wikivoyage|Slovakia|Slowakye}}

; Slowaakse regering
----
* {{sk}} [https://www.vlada.gov.sk/ Amptelike webwerf van die Slowaakse regering]
* {{sk}} [https://www.prezident.sk/ Amptelike webwerf van die Slowaakse president]

{{Geografiese ligging
| Senter = {{vlagland|Slowakye}}
| Noord = {{vlagland|Tsjeggië}} • {{vlagland|Pole}}
| Noordoos = {{vlagland|Pole}}
| Oos = {{vlagland|Oekraïne}}
| Suidoos = {{vlagland|Hongarye}}
| Suid = {{vlagland|Hongarye}}
| Suidwes = {{vlagland|Oostenryk}}
| Wes = {{vlagland|Oostenryk}}
| Noordwes = {{vlagland|Tsjeggië}}
}}

{{Lande van Europa}}
{{EU-lande}}
{{NAVO-lande}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Slowakye| ]]</text>
      <sha1>eo3h2eedu8kjsoi4ywgya5mhnxysvgl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad</title>
    <ns>4</ns>
    <id>9591</id>
    <revision>
      <id>2912450</id>
      <parentid>2911051</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:57:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lando Norris */</comment>
      <origin>2912450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11705" sha1="c5jjrqnbgm2ghifb9mxuw4ze8m7mfns" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;border:solid 1px #479429;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;10&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''

Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.

Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.

'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.

Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''&lt;/div&gt;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}

{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}

Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.

U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})

; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.

== Nuwe voorstelle ==

=== [[Lando Norris]] ===
{{sperdatum|23 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} – Huidige Formule 1-wêreldbestuurderskampioen (artikel nou 111 k groot) --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:03, 23 Mei 2026 (UTC) 
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:40, 25 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)

=== [[Prometheus (2012-rolprent)]] ===
{{sperdatum|27 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]] 23:01, 27 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:23, 28 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)

=== [[Cottesloe-kerkeberaad]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-22503-02|&amp;#126;2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:05, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:11, 11 Junie 2026 (UTC)

=== [[Cremona]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-22503-02|&amp;#126;2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:36, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} – Net te veel rooi skakels. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:57, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 11 Junie 2026 (UTC)

=== [[Gideon Scheepers]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is &quot;vergedrukte teks&quot;? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC)

=== [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:12, 11 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  20:57, 12 Junie 2026 (UTC)

=== [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC)

=== [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} Goed wat ek nou doen, gaan eers oor twee jaar in. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  21:25, 12 Junie 2026 (UTC)

&lt;!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --&gt;
[[Kategorie:Voorblad]]</text>
      <sha1>c5jjrqnbgm2ghifb9mxuw4ze8m7mfns</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912491</id>
      <parentid>2912450</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:52:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Gideon Scheepers */</comment>
      <origin>2912491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11984" sha1="5b4e2fxd7llkj9o2ntll4qe4w587kyx" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;border:solid 1px #479429;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;10&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''

Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.

Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.

'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.

Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''&lt;/div&gt;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}

{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}

Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.

U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})

; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.

== Nuwe voorstelle ==

=== [[Lando Norris]] ===
{{sperdatum|23 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} – Huidige Formule 1-wêreldbestuurderskampioen (artikel nou 111 k groot) --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:03, 23 Mei 2026 (UTC) 
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:40, 25 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)

=== [[Prometheus (2012-rolprent)]] ===
{{sperdatum|27 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]] 23:01, 27 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:23, 28 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)

=== [[Cottesloe-kerkeberaad]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-22503-02|&amp;#126;2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:05, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:11, 11 Junie 2026 (UTC)

=== [[Cremona]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-22503-02|&amp;#126;2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:36, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} – Net te veel rooi skakels. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:57, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 11 Junie 2026 (UTC)

=== [[Gideon Scheepers]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is &quot;vergedrukte teks&quot;? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – Sjoe, waar is die paragrawe? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  17:52, 19 Junie 2026 (UTC)

=== [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:12, 11 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  20:57, 12 Junie 2026 (UTC)

=== [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC)

=== [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} Goed wat ek nou doen, gaan eers oor twee jaar in. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  21:25, 12 Junie 2026 (UTC)

&lt;!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --&gt;
[[Kategorie:Voorblad]]</text>
      <sha1>5b4e2fxd7llkj9o2ntll4qe4w587kyx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912661</id>
      <parentid>2912491</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T11:23:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>A Star Is Born (2018-rolprent)</comment>
      <origin>2912661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12274" sha1="t1ufw2m7fa5lu6clafdkuk5ynaaxpfs" xml:space="preserve">{| width=&quot;100%&quot; style=&quot;border:solid 1px #479429;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;10&quot;
| colspan=&quot;2&quot; |
'''Kandidaatartikels vir voorblad: Help vorm die beste van Wikipedia'''

Hier besluit ons watter artikels op die voorblad van die Afrikaanse Wikipedia gaan verskyn. ''''n Voorbladartikel''' moet die beste werk op Wikipedia ten toon stel.

Om 'n artikel te nomineer kan dit gewoon bygevoeg word aan die onderkant van hierdie bladsy. Lees asseblief eers die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|Riglyne vir nominasie]] voor u 'n artikel nomineer. U kan beïnvloed wat op die voorblad verskyn deur 'n artikel te ondersteun of deur beswaar aan te teken. Persone wat 'n artikel voorstel moet ook bereid wees om te help om besware aan te spreek. As daar geen noemenswaardige besware is nie kan 'n artikel moontlik 'n voorbladartikel word. Die beleid is tans om enige genomineerde bladsy waarvoor daar na 'n maand geen geldige beswaar is nie en wat aan die [[Wikipedia:Riglyne vir voorbladartikels|vereistes voldoen]] as 'n moontlike voorbladartikel te beskou.

'n Artikel word vir 'n week lank op die voorblad vertoon, vanaf Maandag tot die daaropvolgende Sondag.

Ou suksesvolle nominasies word na die betrokke argief verskuif. 'n Lys van voorbladartikels wat al in hierdie jaar gebruik is, is by [[Wikipedia:Voorbladartikels {{CURRENTYEAR}}]] te kry. Daar is ook 'n inleiding tot die voorbladartikelprojek by [[Wikipedia:Voorbladartikel]]. Onsuksesvolle nominasies kan besigtig word by [[Wikipedia:Onsuksesvolle voorbladnominasies/2025]].
|-
| colspan=&quot;2&quot; | &lt;div style=&quot;border-bottom: solid 2px #479429;&quot;&gt;[[Lêer:Calendar-nl.png|30px]] '''Opkomende weke'''&lt;/div&gt;
|- valign=&quot;top&quot;
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}|Volgende week]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +1 }}}} }}
| width=&quot;50%&quot; |
'''[[Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}|Die week daarop]]'''
{{ #ifexist: Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}} | {{Wikipedia:Voorbladartikel week {{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }} {{CURRENTYEAR}}}} | {{Geen Voorbladartikel|week={{ #expr: {{CURRENTWEEK}} +2 }}}} }}
|}

{{Argiefboks|24
| argief1 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2005|2005]]
| argief2 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2006|2006]]
| argief3 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2007|2007]]
| argief4 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2008|2008]]
| argief5 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2009|2009]]
| argief6 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2010|2010]]
| argief7 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2011|2011]]
| argief8 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2012|2012]]
| argief9 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2013|2013]]
| argief10 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2014|2014]]
| argief11 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2015|2015]]
| argief12 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2016|2016]]
| argief13 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2017|2017]]
| argief14 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2018|2018]]
| argief15 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2019|2019]]
| argief16 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2020|2020]]
| argief17 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2021|2021]]
| argief18 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2022|2022]]
| argief19 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2023|2023]]
| argief20 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2024|2024]]
| argief21 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2025|2025]]
| argief22 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|2026]]
| argief23 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|2027]]
| argief24 = [[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2028|2028]]
}}

Hier kan u gerus voorstelle maak vir moontlike voorbladartikels, of ondersteuning of beswaar lewer oor huidige nominasies. Dit is behulpsaam om u nominasies, besware en ondersteuning van kommentaar te voorsien wat betrekking op die artikel se inhoud het. Indien u gekant is teen 'n artikel se nominasie kan dit help om te sê waarom, so kan probleme aangespreek word en u mag u teenkanting na ondersteuning verander. So ook kan redes vir 'n nominasie ander gebruikers help om die goeie punte van 'n artikel raak te sien.

U is welkom om die volgende sjablone te gebruik:
* {{sl|ondersteun}} ({{ondersteun}})
* {{sl|gekant}} ({{gekant}})
* {{sl|neutraal}} ({{neutraal}})
* {{sl|kommentaar}} ({{kommentaar}})
* {{sl|vraag}} ({{vraag}})

; Wenk: Om die vervoerband vir 2026 te besigtig, '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2026|klik hier]]''', en vir 2027 '''[[Wikipedia:Kandidaatartikels vir voorblad/2027|klik hier]]'''.

== Nuwe voorstelle ==

=== [[Lando Norris]] ===
{{sperdatum|23 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} – Huidige Formule 1-wêreldbestuurderskampioen (artikel nou 111 k groot) --[[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 19:03, 23 Mei 2026 (UTC) 
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 14:40, 25 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)

=== [[Prometheus (2012-rolprent)]] ===
{{sperdatum|27 Junie 2026}}
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]] 23:01, 27 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 10:23, 28 Mei 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)

=== [[Cottesloe-kerkeberaad]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-22503-02|&amp;#126;2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:05, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:11, 11 Junie 2026 (UTC)

=== [[Cremona]] ===
{{sperdatum|3 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-22503-02|&amp;#126;2026-22503-02]] (Rooiratel) 12:36, 3 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} – Net te veel rooi skakels. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:57, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 06:22, 11 Junie 2026 (UTC)

=== [[Gideon Scheepers]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 09:04, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{gekant}} – Te veel vergedrukte teks wat nie waarde toevoeg nie. Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 10:02, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – @[[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] wat is &quot;vergedrukte teks&quot;? Dalk 'n tikfout? – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC) Ja, swaer! Vetgedruk= bold! Ouderdom! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 12:40, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{kommentaar}} – Sjoe, waar is die paragrawe? [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  17:52, 19 Junie 2026 (UTC)

=== [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 09:49, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]) 09:52, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Lêer:Wapen van Limpopo.png|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]] 10:22, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 12:13, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:12, 11 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  20:57, 12 Junie 2026 (UTC)

=== [[Paraguaanse nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Hierdie artikel is amper voltooi en ek probeer nou die spelerstatisitieke in samewerking met die Duitse Wikipedia bywerk (sien [[:de:Benutzer Diskussion:Voyager]]). Dit wag sedert ses maande op sy voltooiing en ek benadeel slegs myself as ek sit en wag. Ek het reeds by die Paraguaanse beheerliggaam, Suid-Amerika Rugby en Wêreldrugby, asook verskeie Facebook-groepe vir hulp aangeklop, maar hulle kon nie help nie. ESPN se statistieke is vanlyn (in teenstelling met krieket s'n waar ek een-een kan voortgaan), waarmee ons rugbyreeks skielik uitloop. Die laas benoemde nasionale rugbyspan Ivoorkus verskyn binnekort op ons voorblad en daarna is daar nie meer 'n nasionale rugbyspan oor nie. Dus vra ek om hierdie artikel as 'n plekhouer te gebruik (hy sit en wag mos). – Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC)

=== [[Taiwannese nasionale rugbyspan]] ===
{{sperdatum|8 Julie 2026}}
* {{ondersteun}} – Selfde rede as by Paraguay en ook dieselfde versoek van my kant (hy sit en wag op sy beurt sedert ses maande). Groete. -- [[Lêer:Flag of South Africa.svg|20px]]&amp;nbsp;[[Gebruiker:SpesBona|SpesBona]] 20:55, 8 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 08:30, 9 Junie 2026 (UTC)
* {{ondersteun}} – [[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]] ([[Gebruikerbespreking:Dumbassman|kontak]]) 09:13, 11 Junie 2026 (UTC)
* {{neutraal}} Goed wat ek nou doen, gaan eers oor twee jaar in. [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  21:25, 12 Junie 2026 (UTC)

=== [[A Star Is Born (2018-rolprent)]] ===
* {{ondersteun}} [[Gebruiker:BurgertB|~ &lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;Burgert&lt;/span&gt;]] [[Gebruikerbespreking:BurgertB|&lt;span style=&quot;font-family: Segoe Print; font-size: 12pt&quot;&gt;(kontak)&lt;/span&gt;]]  11:22, 20 Junie 2026 (UTC)

&lt;!-- Dis die laaste lyn van hierdie bladsy, skryf asb. hierbo! --&gt;
[[Kategorie:Voorblad]]</text>
      <sha1>t1ufw2m7fa5lu6clafdkuk5ynaaxpfs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaap Verde</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11538</id>
    <revision>
      <id>2912495</id>
      <parentid>2901451</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T18:00:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Statistieke hersien</comment>
      <origin>2912495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18406" sha1="4zzalvrgueemeifdudrmyxbk5mbjply" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Land
|noem_naam               = Republiek Kaap Verde
|volle_naam              = &lt;small&gt;''República de Cabo Verde'' ([[Portugees]])&lt;/small&gt;
|algemene_naam           = Kaap Verde
|beeld_vlag              = Flag of Cape Verde.svg
|beeld_wapen             = Coat of arms of Cape Verde.svg
|simbool_tipe            = Embleem
|beeld_kaart             = Location Cape Verde AU Africa.svg
|leuse                   = &lt;br /&gt;''Unidade, Trabalho, Progresso''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''([[Portugees]] vir: &quot;Eenheid, Arbeid, Vooruitgang&quot;)''&lt;/small&gt;
|volkslied               = ''[[Cântico da Liberdade]]''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''(Portugees vir: &quot;Lied van Vryheid&quot;)''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;&lt;center&gt;[[Lêer:Cântico da Liberdade (instrumental).ogg]]&lt;/center&gt;
|amptelike_tale          = [[Portugees]]
|hoofstad                = [[Praia, Kaap Verde|Praia]]
{{Koördinate|14|55|N|23|31|W}}
|latd                    = 14
|latm                    = 55
|latNS                   = N
|longd                   = 23
|longm                   = 31
|longEW                  = W
|grootste_stad           = [[Praia, Kaap Verde|Praia]]
|regeringsvorm           = Unitêre semi-presidensiële&lt;br /&gt;grondwetlike [[republiek]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |authors=Neto Octávio Amorim, Marina Costa Lobo |year=2010 |url=https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1644026 |title=Between Constitutional Diffusion and Local Politics: Semi-Presidentialism in Portuguese-Speaking Countries |publisher=Social Science Research Network |accessdate=20 November 2021}}&lt;/ref&gt;
|leiertitels             = &lt;br /&gt;• [[President]]&lt;br /&gt;• [[Eerste minister]]
|leiername               = [[José Maria Neves]]&lt;br /&gt;[[Francisco Carvalho]]
|oppervlak_rang          = 175&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|oppervlak_grootte       = 
|oppervlak               = 4&amp;nbsp;033&lt;ref name=&quot;CIA&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cabo-verde/|title=Cabo Verde|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=2 Februarie 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260202021406/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cabo-verde/|archive-date=2 Februarie 2026|url-status=dead|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|oppervlakmi²            = 1&amp;nbsp;557
|persent_water           = feitlik niks
|bevolking_skatting      = 618&amp;nbsp;014&lt;ref name=&quot;CIA&quot; /&gt;
|bevolking_skatting_jaar = 2025
|bevolking_rang          = 171&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|bevolking_sensus        = 491&amp;nbsp;233&lt;ref&gt;{{pt}} {{cite web |url=https://ine.cv/ine_censos_quadros_category/censo-2021/ |title=CENSO 2021 |publisher=Kaap Verdiese Nasionale Statistiekinstituut |accessdate=9 Desember 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221209070954/https://ine.cv/ine_censos_quadros_category/censo-2021/ |archive-date=9 Desember 2022 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|bevolking_sensus_jaar   = 2021
|bevolkingsdigtheid      = 153,2
|bevolkingsdigtheidmi²   = 396,9
|bevolkingsdigtheidrang  = 89&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_PPP                 = $6,753&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=imf2&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.imf.org/en/publications/weo/weo-database/2025/april/weo-report?c=624&amp;s=NGDPD,PPPGDP,NGDPDPC,PPPPC&amp;sy=2025&amp;ey=2027&amp;ssm=0&amp;scsm=1&amp;ssd=1&amp;scc=1&amp;ssc=1&amp;sic=0&amp;sort=country&amp;ds=.&amp;br=0 |title=Cabo Verde |publisher=[[Internasionale Monetêre Fonds]] |date=April 2025 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
|BBP_PPP_rang            = 170&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_PPP_jaar            = 2026
|BBP_PPP_per_kapita      = $13&amp;nbsp;063&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_PPP_per_kapita_rang = 125&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP                     = $2,979&amp;nbsp;miljard&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_rang                = 181&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|BBP_jaar                = 2026
|BBP_per_kapita          = $5&amp;nbsp;762&lt;ref name=&quot;imf2&quot; /&gt;
|BBP_per_kapita_rang     = 117&lt;sup&gt;de&lt;/sup&gt;
|onafhanklikheidstipe    = • van [[Portugal]]&lt;br /&gt;• Huidige grondwet
|onafhanklikheidsgebeure = 
|onafhanklikheidsdatums  = &lt;br /&gt;[[5 Julie]] [[1975]]&lt;br /&gt;[[14 Februarie]] [[1980]]
|MOI                     = {{wins}} 0,668&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://hdr.undp.org/system/files/documents/global-report-document/hdr2025reporten.pdf |title=Human Development Report 2025 |publisher=United Nations Development Programme |date=6 Mei 2025 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
|MOI_rang                = 135&lt;sup&gt;ste&lt;/sup&gt;
|MOI_jaar                = 2023
|MOI_kategorie           = {{kleur|#fc0|medium}}
|Gini                    = 42,4&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?locations=CV |title=Gini index – Cabo Verde |publisher=[[Wêreldbank]] |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
|Gini_rang               = 
|Gini_jaar               = 2015
|Gini_kategorie          = {{kleur|#990000|hoog}}
|geldeenheid             = [[Kaap Verdiese escudo|Escudo]]
|geldeenheid_kode        = CVE
|land_kode               = CV
|tydsone                 = KVT
|utc_afwyking            = [[UTC-01:00|-1]]
|tydsone_somer           = nie toegepas nie
|utc_afwyking_DST        = [[UTC-01:00|-1]]
|internet_domein         = [[.cv]]
|skakelkode              = 238
|voetskrif               = 
}}

'''Kaap Verde''' ([[Portugees]]: ''Cabo Verde'', [ˈkabu ˈveɾdɨ], {{Audio|Pt-CV Cabo Verde.ogg|luister}}; Kaap Verdiese Kreools: ''Kabu Verdi'', [ˈkabu ˈveɾdi]), amptelik die '''Republiek Kaap Verde''' (''República de Cabo Verde''), is 'n [[eilandstaat]] en [[republiek]] geleë op 'n [[argipel]] in die [[Makaronesië|Makaronesiese ekogebied]] van die Noord-[[Atlantiese Oseaan]], langs die westelike kus van [[Afrika]]. Die voorheen onbewoonde [[eiland]] is in die 15de eeu deur die [[Portugal|Portugese]] ontdek en gekolonialiseer; dit word vervolgens 'n handelsentrum vir [[slawerny|slawe]] uit Afrika. Meeste Kaap Verdiërs stam van albei groepe af.

Kaap Verde is genoem na [[Cap-Vert]], nou in [[Senegal]], die mees westelike punt van Afrika. Saam met die [[Asore]], die [[Kanariese Eilande]] en die [[Madeiraeilande]] vorm Kaap Verde 'n eie biogeografiese streek, [[Makaronesië]], wat – ten spyte van die lang afstande – ooreenkomste tussen die eilande se fauna en flora toon.

== Geskiedenis ==
[[Lêer:Old postcard SaoVicente2.jpg|duimnael|links|Poskaard van Sao Vicente]]
Kaap Verde was onbewoon toe die [[Portugese]] in 1456 arriveer, en die eilande was dus deel van die [[Portugese Ryk]]. As gevolg van die land se ligging langs die kus van Afrika het Kaap Verde 'n belangrike hawe geword en was dit 'n belangrike sentrum vir slawehandel.

In 1975 verkry die eilande onafhanklikheid, deels as gevolg van die werk van die Afrika Party vir die Onafhanklikheid van [[Guinee-Bissau]] en Kaap Verde ([[Partido Africano para a Independência da Guiné e Cabo Verde|PAIGC]]). Na onafhanklikheid poog PAIGC om Kaap Verde en Guinee-Bissau in een land te verenig met die PAIGC wat albei lande beheer, maar 'n staatsgreep in laasgenoemde in 1980 beëindig die planne. In Kaap Verde self regeer PAICV (geaffilieer aan die PAIGC) tot verkiesings in 1991, wat tot 'n verandering in regering gelei het, gehou is. Die PAICV is herverkies in 2001.

== Politiek ==
Die regering van Kaap Verde is gegrond op 'n grondwet wat in 1980 daargestel is. Verkiesings word vir beide die [[eerste minister]] en [[president]] gehou. Beide regeer vir 5-jaar termyne. Lede van die Algemene Vergadering word ook verkies en hulle word saam met die president en eerste minister deur die Hooggeregshof aangestel.

== Geografie ==
[[Lêer:Kaap verde kaart.png|duimnael|links|Kaart van Kaap Verde]]
[[Lêer:Satellite image of Cape Verde in December 2002.jpg|duimnael|links|[[Nasa]]-Satellietbeeld van Kaap Verde in Desember 2002]]
Kaap Verde is 'n [[argipel]] langs die kus van Afrika. Dit word gevorm deur 10 hoofeilande en omtrent 8 ander klein eilandjies. Die hoofeilande is:
; [[Barlavento]]s (noordelike eilandgroep)
* [[Santo Antão]]
* [[São Vicente (dubbelsinnigheid)|São Vicente]]
* [[Santa Luzia, Kaap Verde|Santa Luzia]]
* [[São Nicolau]]
* [[Ilha do Sal]]
* [[Boa Vista, Kaap Verde|Boa Vista]]
; [[Sotavento]]s (suidelike eilandgroep)
* [[Maio]]
* [[Santiago, Kaap Verde]]
* [[Fogo, Kaap Verde|Fogo]]
* [[Brava, Kaap Verde|Brava]]

Van hierdie is slegs Santa Luzia onbewoon en is tans 'n natuurreservaat. Al die eilande is [[vulkaan|vulkanies]], maar 'n aktiewe vulkaan bestaan slegs op een van die eilande – Fogo.

Van die klein eilande is [[Branco, Kaap Verde|Branco]] en [[Razo]].

== Munisipaliteite ==
[[Lêer:Mindelo-Aug2000.jpg|duimnael|São Vicente]]
[[Lêer:Mindelo portogrande.jpg|duimnael|Porto Grande – die hawe van Mindelo, Sao Vicente Eiland]]
[[Lêer:Praia aerialview.jpg|duimnael|'n Lugfoto van die hoofstad Praia]]
[[Lêer:Fogo, Cape Verde Islands.jpg|duimnael|Die aktiewe vulkaan van Fogo-eiland in die suidelike Kaap Verde]]
Kaap Verde word verdeel in 22 munisipaliteite:
; [[Santo Antão|Santo Antão-eiland]]
* [[Paúl, Kaap Verde|Paúl]]
* [[Porto Novo, Kaap Verde|Porto Novo]]
* [[Ribeira Grande, Kaap Verde|Ribeira Grande]]
; São Vicente-eiland:
* [[São Vicente, Kaap Verde|São Vicente]]
; [[Santa Luzia, Kaap Verde|Santa Luzia-eiland]]
* São Nicolau eiland:
* [[São Nicolau, Kaap Verde|São Nicolau]]
* [[Tarrafal de Sao Nicolau]]
; Sal-eiland
* [[Sal, Kaap Verde|Sal]]
; Boa Vista-eiland
* [[Boa Vista, Kaap Verde|Boa Vista]]
; Maio-eiland:
* [[Maio, Kaap Verde|Maio]]
; [[Santiago, Kaap Verde|Santiago-eiland]]
* [[Praia, Kaap Verde|Praia]]
* [[Ribeira Grande de Santiago]]
* [[Santa Catarina, Kaap Verde|Santa Catarina]]
* [[Santa Cruz, Kaap Verde|Santa Cruz]]
* [[São Domingos, Kaap Verde|São Domingos]]
* [[Sao Lourenco dos Orgaos]]
* [[São Miguel, Kaap Verde|São Miguel]]
* [[Sao Salvador do Mundo]]
* [[Tarrafal, Kaap Verde|Tarrafal]]
; [[Fogo, Kaap Verde|Fogo-eiland]]
* [[São Filipe, Kaap Verde|São Filipe]]
* [[Mosteiros, Kaap Verde|Mosteiros]]
* [[Santa Catarina do Fogo]]
; Brava-eiland
* [[Brava, Kaap Verde|Brava]]

== Ekonomie ==
[[Lêer:Pecheurs tarrafal.jpg|duimnael|Vissers in Kaap Verde]]
[[Lêer:Sea-salt-minemaio.jpg|duimnael|Seesoutmyn in Kaap Verde]]
[[Lêer:Santo Antao 01.jpg|duimnael|Santo Antão, Kaap Verde]]
[[Lêer:Sao Vicente.jpg|duimnael|Sao Vicente, Kaap Verde]]
[[Lêer:Santo-antao agaves.jpg|duimnael|Agaves à Santo Antão]]
Kaap Verde is 'n klein nasie wat weinige hulpbronne het en erge droogtes met gepaardgaande waterskaarstes ondervind. Landbou word tot 'n groot mate beperk deur die gebrek aan reën, en is vir die grootste deel van die jaar beperk tot slegs vier eilande. Meeste van die land se [[bruto binnelandse produk]] (BBP) is uit die dienstesektor afkomstig. Kaap Verde se ekonomie het meestal gegroei sedert die laat 1990's, en word nou beskou as 'n land met gemiddelde menslike ontwikkeling. Kaap Verde het noemenswaardige samewerking met Portugal op elke vlak van die ekonomie wat daartoe gelei het dat die land sy geldeenheid eers aan die Portugese escudo en sedert 1999 aan die [[Euro]] gekoppel het.

Die voormalige Portugese eerste minister, [[José Manuel Durão Barroso]], destyds ook president van die Europese Kommissie in die tweede helfte van 2004, het belowe om Kaap Verde binne die [[Europese Unie]] se invloedsfeer te integreer deur groter samewerking met Portugal. In Maart 2005 het die voormalige Portugese president, [[Mário Soares]], 'n versoek aan die Europese Unie gerig dat samesprekings oor lidmaatskap met Kaap Verde begin word.

== Demografie ==
Meeste inwoners van Kaap Verde is afstammelinge van die wit Portugese setlaars en swart slawe uit Afrika. Meer Kaap Verdiërs leef in die buiteland as in Kaap Verde, met noemenswaardige Kaap Verdiese immigrantegemeenskappe in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] (264&amp;nbsp;900 Kaap Verdiërs), Portugal (80&amp;nbsp;000) en [[Angola]] (45&amp;nbsp;000). Daar is ook 'n beduidende aantal Kaap Verdiërs in [[São Tomé en Príncipe]], [[Senegal]], [[Frankryk]], [[Brasilië]] en [[Nederland]].

== Kultuur ==
Die kultuur van Kaap Verde weerspieël die land se gemengde Portugese en Afrika wortels. Die land is bekend vir sy diverse musiekvorms soos [[Morna]] (die Kaap Verdiese [[Fado]]) en die stedelike Kaap Verdiese [[kizomba]], en 'n wye verskeidenheid danse: die sagte dans Morna, die [[Funana]] – 'n sensuele mengsel van Portugese en Afrika danse, die uiterste sensualiteit van [[coladeira]] (letterlik &quot;gegom&quot;), en die Afrika [[Batuque]]dans. 'n Wêreldbekende sanger van Morna was [[Cesária Évora]]. Die musiek van Kaap Verde weerspieël die diverse oorsprong van die eilande se inwoners. Inheems word die term &quot;Cabo&quot; gebruik om na die inwoners sowel as die kultuur van die Kaap Verde te verwys.

=== Kaap Verdiese letterkunde ===
Kaap Verdiese letterkunde is een van die rykste van Portugeessprekende Afrika.
* Digters: [http://www.unb.br/il/liv/public/frusoni.htm Frusoni Sergio], [http://www.eugeniotavares.org/ Tavares Eugénio], B.Léza, João Cleofas Martins, [[Luís Romano de Madeira Melo]], Ovídio Martins, Barbosa Jorge, Fortes Corsino António, [[Baltasar Lopes]] (Osvaldo Alcântara), João Vário, Oswaldo Osório, Arménio Vieira, Vadinho Velhinho, José Luís Tavares, ens.
* Skrywers: [http://www.caboindex.com/claridade/ Manuel Lopes – Movimento Claridade], Almeida Germano, [[Luís Romano de Madeira Melo]], Germano de Almeida, Orlanda Amarilis, Jorge Vera Cruz Barbosa, Pedro Cardoso, Mário José Domingues, Daniel Filipe, Mário Alberto Fonseca de Almeida, Corsino António Fortes, Arnaldo Carlos de Vasconcelos França, António Aurélio Gonçalves, Aguinaldo Brito Fonseca, Ovídio de Sousa Martins , Osvaldo Osório, Dulce Almada Duarte, Manuel Veiga
* Komponiste: [http://www.caboverdeonline.com/contents/Port/2003/G/04/mn041503.asp Manuel de Novas], Vasco Martins
* Gedigte in Portugees: [http://home.no.net/oaa/poesia.htm Capeverdean Poems], [http://geocities.yahoo.com.br/poesiaeterna/apepmd.htm Poesia]
* [http://home.no/tabanka/literature.htm Capeverdean Literature]
[http://www.tanboru.org/mito/sopinha/index.htm Sopinha de Alfabeto]
* Bekende verhale: [http://www.minerva.uevora.pt/aprenderpt/jogoproj/tilobo.html Ti Lobo and Chibinho]

== Taal ==
Kaap Verde se amptelike taal is Portugees, maar Portugese [[Kreools]] (Crioulo, Criol, Krioulo, Caboverdiano), wat heelwat wissel van eiland tot eiland, word algemeen gebruik. Elk van die 9 bewoonde eilande van Kaap Verde het sy eie Kreools. Daar kan tussen twee hoofgroepe onderskei word:
* Sotavento Kreole: Kreools van Santiago ([http://www.priberam.pt/dcvpo/dcvpo.aspx Badiu]), Maio, Fogo en [http://www.bcv.cv/_conteudo/dinheiro/nota/1999/2000.htm# Brava].
* Barlavento Kreole: Kreools van São Vicente ([http://www.mindelo.info/dico_accueil.html Criol d'Soncente, Criol d' Saocente]), [http://www.terravista.pt/fernoronha/2651/crioulo.html São Nicolau], Sal, Boavista en [http://membres.lycos.fr/pontadosol/pontadosol/presentsite.htm Santo Antão]

Die grootste verskil tussen die verskillende Kaap Verdiese Kreoolstale is tussen die Kreools van Santiago en die Kreools van Santo Antão.

Daar is geen volledige vertaling van die Bybel nie. Sérgio Frusoni het egter Bartolomeo Rossetti se weergawe van die [[Nuwe Testament]] van die Romeinse dialek (ER VANGELO SECONNO NOANTRI) na die Kaap Verdiese Kreools van São Vicente vertaal onder die titel: '''Vangêle contód d 'nôs móda'''.

Kaap Verdiese Kreoolstale is deur die volgende digters en outeurs bevorder:
* Crioulo van Brava: Eugénio Tavares, Deirdre Meintel
* Crioulo van Santiago: António de Paula Brito, Carlos Barbosa, Tomé Varela da Silva, Daniel Spínola
* Crioulo van São Nicolau: Eduardo Augusto Cardoso, Baltasar Lopes da Silva
* Crioulo van Santo Antão: Luís Romano de Madeira Melo
* Crioulo van São Vicente: Sérgio Frusoni, Ovídio Martins
* Sotavento Creoles: Armando Napoleão Rodrigues Fernandes, Manuel Veiga, Marlyse Baptista, Nicolas Quint
* Barlavento Creoles: Armando Napoleão Rodrigues Fernandes, Maria Dulce de Oliveira Almada

=== Kaap Verdiese Kreools (Crioulo) skakels ===
* [http://www.unb.br/il/liv/public/frusoni.htm Sérgio Frusoni (Werk van Sergio Frusoni-Crioulo van São Vicente)]
* [http://caboverdetimorpoesia.com.sapo.pt/ Adriano Gominho (Kreools van São Nicolau)]
* [http://www.bcv.cv/_conteudo/dinheiro/nota/1999/2000.htm# &quot;Morna aguada&quot; deur Eugénio Tavares (Kreools van Brava)]
* [http://www.capeverdeancreoleinstitute.org/lusiadas_na_kriolu.htm Uitreksels van 'OS LUSÍADAS' in die Kreools van Santo Antão]
* [http://www.clubetabanka.com/cv/creole.asp Perspektief op Kaap Verdiese Crioulo]

== Koerante ==
* A Semana (Praia, 1991-)
* Expresso das Ilhas
* Jornal O Cidadao (São Vicente)
* Jornal Horizonte (Praia, 1988-)
* Terra Nova (S.Vicente, 1975-)
* Artiletra (S.Vicente, 1991-)

Aanlynkoerante
* [http://www.vozdipovo-online.com/ VozDiPovo-Online :: A Voz + Jovem de Cabo Verde]
* [http://www.asemana.cv/ A Semana]
* [http://www.inforpress.cv/ Infopress]
* [http://www.hostultra.com/~caboverde/cidadao/index.htm O Cidadao]
* [http://www.paralelo14.com/p14/index.php Paralelo 14]

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronnelys ==
; Algemeen
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Cabo-Verde|title=Cabo Verde|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=19 Junie 2026}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/cabo-verde/|title=Cabo Verde|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|accessdate=19 Junie 2026}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Cape Verde|Kaap Verde}}

=== Geskiedenis ===
* {{en}} [http://virtualcapeverde.net/news2/modules/Downloads/docs/cv_chronological_references.htm#_1900-1997_1 Cabo Verde Chronological References]

=== Regering ===
* {{pt}} [http://www.governo.cv/ República de Cabo Verde] – Amptelike regeringswebwerf
* {{pt}} [http://www.parlamento.cv/ Assembleia Nacional de Cabo Verde] – Amptelike parlementêre webwerf

=== Nuus ===
* {{en}} [http://allafrica.com/capeverde/ allAfrica.com – ''Cape Verde''] – Nuushooftrekkeskakels

=== Oorsigte ===
* {{en}} [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/africa/country_profiles/1021202.stm BBC News – ''Country Profile: Cape Verde'']

=== Toerisme ===
* {{en}} {{Wikivoyage|Cape_Verde|Kaap Verde}}
* {{en}} [http://www.bela-vista.net/cape-verde.htm  Reisinligting deur Lucete Fortes]
* {{en}} [http://www.bela-vista.net/map-order-e.htm Kaarte en handleidings deur Lucete Fortes]
* {{en}} [http://www.ecaboverde.com/ Kaap Verde foto's]

{{Lande van Afrika}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Kaap Verde| ]]
[[Kategorie:Voormalige Portugese kolonies]]</text>
      <sha1>4zzalvrgueemeifdudrmyxbk5mbjply</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bethulie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16341</id>
    <revision>
      <id>2912566</id>
      <parentid>2856522</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T00:24:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 3 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2912566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4824" sha1="ianfv63ct7x69h8pznv5bcsgzk5bqbr" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Nedersetting
|amptelike_naam=Bethulie
|nedersetting_tipe=[[Dorp]]
|duimdrukkerkaart=Vrystaat
|duimdrukkeretiketposisie=bokant
|duimdrukkerkaart1=Suid-Afrika
|duimdrukkeretiketposisie1=bokant
|onderafdelingtipe=[[Land]]
|onderafdelingnaam={{vlag|Suid-Afrika}}
|onderafdelingtipe1=[[Provinsies van Suid-Afrika|Provinsie]]
|onderafdelingtipe2=[[Distriksmunisipaliteit]]
|onderafdelingtipe3=[[Plaaslike Munisipaliteit]]
|onderafdelingnaam1=[[Vrystaat]]
|onderafdelingnaam2=[[Xhariep-distriksmunisipaliteit|Xhariep]]
|onderafdelingnaam3=[[Kopanong Plaaslike Munisipaliteit|Kopanong]]
|stigtingstitel=Stigting
|stigtingsdatum=1829
|oppervlak_totaal_km2=37
|hoogte_m=1282
|koördinaattipe=
|koördinate   = {{Koördinate|30|29|50|S|25|58|23|O|aansig=inlyn,titel}}
|bevolking_soos_op=2011
|bevolkingnotas=&lt;ref&gt;Somtotaal van hoofplekke [http://census2011.adrianfrith.com/place/461018 Bethulie] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304000224/http://census2011.adrianfrith.com/place/461018 |date= 4 Maart 2016 }} en [http://census2011.adrianfrith.com/place/461019 Lephoi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202232359/http://census2011.adrianfrith.com/place/461019 |date= 2 Desember 2013 }} tydens die 2011-sensus&lt;/ref&gt;
|bevolking_totaal=6497
|bevolkingsdigtheid_km2=180
|tydsone=[[Suid-Afrikaanse Standaardtyd|SAST]]
|utcafset=+2
|poskodetipe=[[Poskode]]
|poskode=9992
|skakelkode=
|voetnotas=
|webwerf=
}}

[[Lêer:NG kerk Bethulie 2012.jpg|duimnael|links|230px|Bethulie se [[NG gemeente Bethulie|NG kerkgebou]] in 2012.]]
[[Lêer:Gereformeerde Kerk Bethulie Wynand Louw.jpg|duimnael|links|270px|[[Gereformeerde kerk Bethulie|Bethulie se Gereformeerde kerkgebou]], ontwerp deur die argitek [[Gerard Moerdijk]]. Die hoeksteen is gelê op [[16 Februarie]] [[1924]].]]
[[Lêer:Laatrepublikeinse dorpsbeeld Bethulie.jpg|duimnael|320px|regs|Bethulie in die laatrepublikeinse tydperk, omstreeks 1895.]]
[[Lêer:Hoërskool Pellissier.jpg|duimnael|links|270px|Die Hoërskool Pellissier op Bethulie is so genoem ter ere van die Franse sendeling [[Jean Pellissier]].]]

'''Bethulie''' is 'n dorp in die suide van die [[Suid-Afrikaanse]] provinsie [[Vrystaat]], 180&amp;nbsp;km suid van [[Bloemfontein]], met 2&amp;nbsp;100 inwoners (2011-sensus), van wie 514 (24,5%) wit was.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://census2011.adrianfrith.com/place/461018 |title=2011-sensus – Bethulie |access-date= 7 November 2013 |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304000224/http://census2011.adrianfrith.com/place/461018 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Alhoewel Bethulie nie langs een van die provinsiale hoofpaaie lê nie, dien die dorp nogtans as 'n landbou- en spoorwegsentrum. Die naam, wat letterlik &quot;deur God uitverkies&quot; beteken, gaan terug op die direkteure van die plaaslike sendingstasie, wat as die bakermat van die dorp gedien het. Die sendingstasie se hoofgebou, Pellisierhuis, die voormalige tuiste van die Franse sendeling eerw. [[Jean Pellissier]], dateer van [[1843]] en word as die oudste gebou noord van die [[Oranjerivier]] beskou.

Tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]] is van die grootste Britse [[konsentrasiekamp]]e in Bethulie opgerig. Bethulie is ook die geboorteplek van die Suid-Afrikaanse akteur [[Patrick Mynhardt]], ook bekend as die ''Boytjie van Bethulie''.
[[Lêer:DH Steyn Bridge near Bethulie.JPG|duimnael|links|270px|D.H. Steynbrug naby Bethulie]]

== Besienswaardighede ==
* Die [[Pellissierhuis]] is op 20 Julie 1979 geopen en behandel die geskiedenis van Bethulie en sy omgewing. Die huis vertoon ook 'n versameling van 19de-eeuse huis- en landbougereedskap en oorblyfsels van die Vryheidsoorlog.
* Die '''[[Hennie Steynbrug|D.H. Steynbrug]]''' naby Bethulie oorspan die [[Oranjerivier]] en is met 2&amp;nbsp;993 meter die langste in Suid-Afrika.
* Die belangrikste [[toerisme|toeristebestemmings]] in die omgewing is '''Bethuliedam''' met uitstekende [[watersport]]geriewe en die '''Mynhardtwildtuin'''.

== Sien ook ==
{{Commonskat|Bethulie}}
* [[NG gemeente Bethulie]]
* [[Gereformeerde kerk Bethulie]]
* [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]]

{{Geografiese ligging
|Senter    = Bethulie
|Noord     = [[Bloemfontein]] 178 km
|Noordwes  = [[Springfontein]] 41 km
|Noordoos  = [[Smithfield]] 73&amp;nbsp;km&lt;br /&gt;[[Rouxville]] 94 km
|Oos       = [[Aliwal-Noord]] 88 km
|Suidoos   = [[Burgersdorp]] 75 km
|Suid      = [[Venterstad]] 46&amp;nbsp;km &lt;br /&gt; [[Steynsburg]] 107 km
|Suidwes   = [[Norvalspont]] 62&amp;nbsp;km&lt;br /&gt;[[Colesberg]] 103 km
|Wes       = [[Gariepdam]] (dorpie) 54 km
}}
''Nota'': Afstande per pad gemeet&lt;ref&gt;[http://www.saexplorer.co.za/south-africa/distance/gariep_dam_distance.asp Reisafstande na Bethulie]&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Saadjie}}
{{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC16}}

[[Kategorie:Nedersettings in die Vrystaat]]</text>
      <sha1>ianfv63ct7x69h8pznv5bcsgzk5bqbr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bethlehem, Vrystaat</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17476</id>
    <revision>
      <id>2912565</id>
      <parentid>2894565</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T00:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 4 verwysing(s) en merk 1 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2912565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7497" sha1="fp9r0z6ex1g8alzlmwxw4rudph159ym" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp
| naam                    = Bethlehem
| inheemse_naam           = 
| ander_naam              = 
| nedersetting_tipe       = [[Dorp]]
| beeld_stadsilhoeët      = Bethlehem, Vrystaat, uitsig a.jpg
| beeldbyskrif            = 
| latd  = 28 |latm  = 14 |lats  = 0
| longd = 28 |longm = 18 |longs = 0
| provinsie               = Vrystaat
| distrik                 = Thabo Mofutsanyana
| munisipaliteit          = Dihlabeng
| stigtingsdatum          = [[1859]]
| regeringstipe           = 
| leier_party             = 
| leiertitel              = 
| leiernaam               = 
| hoogte_m                = 1687
| oppervlakvoetnotas      = &lt;ref name=census2011&gt;Som van die hoofplekke [http://census2011.adrianfrith.com/place/470001 Bohlokong] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304212329/http://census2011.adrianfrith.com/place/470001 |date= 4 Maart 2016 }}, [http://census2011.adrianfrith.com/place/470002 Thorisong]{{Dooie skakel|date=Junie 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [http://census2011.adrianfrith.com/place/470003 Vuka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304213448/http://census2011.adrianfrith.com/place/470003 |date= 4 Maart 2016 }}, [http://census2011.adrianfrith.com/place/470004 Old Location] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151220020524/http://census2011.adrianfrith.com/place/470004 |date=20 Desember 2015 }} en [http://census2011.adrianfrith.com/place/470005 Bethlehem] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303225355/http://census2011.adrianfrith.com/place/470005 |date= 3 Maart 2016 }} tydens die 2011-Sensus.&lt;/ref&gt;
| oppervlak_totaal_km2    = 37.1
| bevolking_totaal        = 76667
| bevolking_soos_op       = 2011
| bevolkingvoetnotas      = &lt;ref name=census2011 /&gt;
| demografie1_voetnotas   = &lt;ref name=census2011 /&gt;
| persent_swart           = 85.2%
| persent_kleurling       = 2.1%
| persent_asiër           = 0.6%
| persent_wit             = 12.0%
| persent_ander           = 0.2%
| demografie2_voetnotas   = &lt;ref name=census2011 /&gt;
| demografie2_titel1      = [[Sotho]]
| demografie2_info1       = 72.2%
| demografie2_titel2      = [[Afrikaans]]
| demografie2_info2       = 14.5%
| demografie2_titel3      = [[Zoeloe]]
| demografie2_info3       = 7.0%
| demografie2_titel4      = [[Engels]]
| demografie2_info4       = 2.4%
| demografie2_titel5      = Ander
| demografie2_info5       = 3.9%
| poskode                 = 9700
| poskode2                = 9700
| skakelkode              = 058
| sensuskode              = 
| voetnotas               = 
| webwerf                 = 
}}
[[Lêer:NG kerk Bethlehem.jpg|duimnael|links|210px|Kerkgebou van Bethlehem se [[NG gemeente Bethlehem|N.G. Moedergemeente]]]]
[[Lêer:Town Hall Bethlehem01.jpg|duimnael|links|210px|Bethlehem se stadsaal]]
[[Lêer:Bethlehem damwal.jpg|duimnael|regs|210px|Die damwal van Loch Athlone, een van drie damme wat Bethlehem van water voorsien]]

'''Bethlehem''' is 'n dorp in die [[Oos-Vrystaat]] in [[Suid-Afrika]]. Die streek word hoofsaaklik deur [[landbou]]verbouing gekenmerk. Die [[N5 (Suid-Afrika)|N5]] nasionale pad gaan Bethlehem, en word deur Kerk- en Mullerstrate verbind. 

== Geskiedenis ==
Die dorp is in 1860 op die plaas Pretoriuskloof van ene J.C. Pretorius gestig, maar eers in 1884 geproklameer en munisipale status het eers in 1902 gevolg. Die naam is deur F.P. Naude, 'n plaaslike kerkleier gegee. Die naam Bethlehem beteken eintlik “broodhuis” of “beit lechem” in [[Hebreeus]]. Dit is 'n verwysing na die aard van landboubedrywighede in die area. 

Na die val van [[Bloemfontein]] was Bethlehem tydelik die setel van die Vrystaatse regering tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]]. Die dorp se vinnige groei is aangedryf deur sy spoorwegverbindings en sy rol as 'n kommersiële en landbousentrum, veral vir koringnavorsing en -produksie. Bethlehem het veral vir [[graan]]- en meer spesifiek [[koring]]verbouing bekend geword. Dit is tans 'n stad alhoewel dit nooit as sodanig verklaar is nie.

== Uitleg en sektore ==
Die stadsmidde is in 'n bekken geleë wat deur die konvergerende Atbaraspruit en Jordaanrivier gevorm word. Die vernaamste voorstede is La Provence, Panorama, Eureka, Jordania, Panorama-Oos, Morelig, Bakenpark, Bohlokong, Bergsig, Hospitaalheuwel, Wesselsheim en Bethlehem-Sentraal. Die Bohlokong-township is vernoem na die hloko/bohloko-gras, ''[[Diheteropogon|Diheteropogon filifolius]]'', wat in die gebied voorkom.&lt;ref&gt;Rodney Moffet, Grasses of the Eastern Free State: Their descriptions and uses, UNIQWA, Phuthaditjhaba, 1997&lt;/ref&gt; Die stad word gekenmerk deur sandsteengeboue wat in die sakekern voorkom. Sandsteen is vroeër gebruik as boumateriaal aangesien dit volop in die berge en koppies in die gebied voorkom.

Bethlehem word as 'n stad beskou, weens die beduidende kommersiële, industriële en streeksentrumfunksies, insluitend diverse sakeondernemings, nywerhede soos voedsel- en drankproduksie, en dienste soos onderwys en gesondheidsorg. Dit is 'n belangrike sentrum in die oostelike Vrystaat en dien as 'n belangrike vervoerskakel met pad-, spoor- en lugtoegang. Plaaslike nywerhede sluit meubelvervaardiging, tekstielaanlegte, meelfabrieke, koue stooraanlegte, en suiwel- en moutnywerhede in, en dit is 'n streeksentrum vir dienste soos mediese sorg, onderwys en kleinhandel.

== Omgewing ==
Landbou rondom Bethlehem behels sowel gewasverbouing as veeteelt, met beduidende mielie- en koringproduksie. Die streek se vrugbare valleie en ryk grond is ideaal vir graangewasse, terwyl hoër berghellings vir beweiding deur vee soos beeste en skape geskik is. Sommige wildplase is ook hier geleë, insluitend Arendshoek, 18 km buite Bethlehem, wat jag, wildritte en aktiwiteite soos baarshengel en abseil aanbied. Uniondale-wildplaas is 'n historiese terrein met dinosourusvoetspore. Wolhuterskop Wild- en Natuurreservaat is langs die N5 geleë en is die tuiste van springbokke, elande, swartwildebeeste en blesbokke, benewens ander wildlewe. Die Lionsrock Big Cat Sanctuary is die tuiste van ongeveer 100 geredde groot katte van regoor die wêreld.

Naby dié dorp is drie groot damme wat Bethlehem se inwoners van water voorsien. Dit is naamlik die Loch Athlonedam (bekend vir sy restaurant wat in die vorm van 'n skip, die ''Athlone Castle'', gebou is), die Gerrandsdam en die Sol Plaatjedam. Laasgenoemde was eers bekend as die Saulspoortdam, maar die naam is terstond verander na 'n bus gelaai met [[COSATU]]-geaffilieerde vakbondwerkers, wat vanaf [[Kimberley]] na [[QwaQwa]] onderweg was om 'n Meidag viering by te woon, teen 'n spoed in die dam ingejaag het in Mei 2003. Dosyne passasiers is dood in die grootste busramp in die land se geskiedenis.

== Sport ==
Die professionale [[sokker]]span [[Free State Stars]], wat aan die [[Premier Sokkerliga]] deelneem, se tuisstadion is in Bethlehem. [[John van Reenen]], voormalige wêreldrekordhouer in [[skyfwerp]] is hier gebore.

== Sien ook ==
* [[Gereformeerde kerk Bethlehem]]
* [[NG gemeente Bethlehem]]
* [[NG gemeente Bethlehem-Wes]]
* [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Geografiese ligging
|Senter    = Bethlehem
|Noord     = [[Reitz]]
|Noordwes  = [[Lindley]]
|Noordoos  = [[Warden]]
|Oos       = [[Kestell]]
|Suidoos   = [[Clarens, Vrystaat|Clarens]]
|Suid      = [[Fouriesburg]]
|Suidwes   = [[Rosendal]]
|Wes       = [[Senekal]]
}}

{{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC19}}

[[Kategorie:Nedersettings in die Vrystaat]]</text>
      <sha1>fp9r0z6ex1g8alzlmwxw4rudph159ym</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Gideon Scheepers</title>
    <ns>0</ns>
    <id>17678</id>
    <revision>
      <id>2912490</id>
      <parentid>2911440</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:51:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>aanklagte</comment>
      <origin>2912490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46099" sha1="lyamfqoh5of4os40jm0f07zcm9gcqma" xml:space="preserve">{{Inligtingskas militêre persoon
| naam          = Gideon Scheepers
| beeld         = Kmdt Gideon Scheepers as artilleris en hoof van die seinkorps.jpg
| byskrif       = Kmdt. Gideon Scheepers as artilleris en hoof van die seinkorps
| gebore        = 4 April 1878
| oorlede       = {{SDEO|1878|4|4|1902|1|18}}
| begraweplek_etiket = 
| begraweplek   = Onbekend
| geboorteplek  = [[Middelburg, Mpumalanga|Middelburg]]
| sterfteplek   = [[Graaff-Reinet]]
| begraweplek_koordinate = &lt;!-- {{Koördinate|grade|minute|N of S|grade|minute|O of W|aansig=inlyn,titel}} --&gt;
| bynaam        =
| geboortenaam  = Gideon Jacobus Scheepers
| lojaliteit    = {{vlagikoon|Oranje-Vrystaat}} {{vlagikoon|Zuid-Afrikaansche Republiek}} [[Boere]]
| tak           = Heliografie
| diensjare     = 1899–1902
| rang          = Kommandant
| diensnommer   =
| eenheid       = Verkenningskommando
| poste         =
| oorloë        = [[Tweede Vryheidsoorlog]]&lt;br /&gt;--[[Slag van Magersfontein]]&lt;br /&gt;--[[Slag van Paardeberg]]
| oorloë_etiket =
| toekennings   =
| familie       =
| anderwerk     =
}}

Kommandant '''Gideon Scheepers''' (*[[4 April]] [[1878]] – †[[18 Januarie]] [[1902]]) was ʼn Boere- militêre leier en [[Heliograaf|heliografis]] tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]].

== Vroeë lewe ==
Gideon Jacobus Scheepers is gebore op 4 April 1878 op die plaas Grootlaagte, Middelburg, Transvaal, in die [[Zuid-Afrikaansche Republiek]] as die seun van Jacobus Johannes Scheepers en Sophia Charlotte (née Van der Merwe).&lt;ref name=&quot;preller1940&quot; /&gt;

President Kruger het gesê dat die jongmans moes aansluit omdat daar ‘n goeie toekoms vir hulle was en dié in die Staatsartillerie sou die geleentheid kry om nog verder te studeer en dit het gemaak dat Gideon aangesluit het, hy het gekies om opgelei te word in veldtelegrafie. Gideon het in die militêre diens van die ZAR getree toe hy ‘n weerbare burger van die land geword het op 16 jarige ouderdom in 1894. Gideon het ook saam met al die ander artilleriste gewone skoolonderrig ontvang van die latere majoor Thomas Kroon. Hy het gesukkel met die Nederlandse grammatika maar het dit onder die knie gekry. Gideon was vier jaar later (1898) reeds ‘n kundige in heliografie en word toe gevra om by die Vrystaatse Artillerie aan te sluit om sodoende die veldtelegrafie daar op die been te bring, Gideon was “geleen” met die verstandhouding dat hy na afloop van sy werk daar, weer by sy ou korps sal aansluit. Vir meer as ‘n jaar tot ongeveer September 1899 het Gideon opleiding gegee aan jong veldtelegrafiste van die Vrystaatse Artillerie in Bloemfontein en ‘n maand later (Oktober 1899) toe oorlog verklaar word, kon Gideon byna elke Vrystaatse kommando eenheid voorsien van jong heliografiste, al was hulle toe nog nie kundiges nie, maar reeds vertroud met morse kode en die gebruik van twee spieëltjies. Verskeie van hulle het veral in latere fases van die oorlog uitnemende diens verskaf. In Augustus 1899, ses weke voor die oorlogsverklaring, was Gideon Scheepers (nou reeds sersant) besig met die oprigting van ‘n helio verbinding tussen Bloemfontein en Pretoria. Die idee daarvoor het uit Pretoria gekom. Gideon word in Augustus 1899 teruggeroep na Pretoria, maar president Steyn het aan Scheepers gesê om te wag. Dus het Gideon nie weer na Transvaal terug gegaan nie, maar het aangesluit onder generaal Piet Cronjé se kommando en was hy teenwoordig tydens die slag van Magersfontein.&lt;ref name=&quot;preller1940&quot; /&gt;

== Tweede Vryheidsoorlog ==
[[Beeld:Scheepers.jpg|links|duimnael|200px|Kmdt. Gideon Scheepers.]]
Toe die Tweede Vryheidsoorlog uitbreek het Gideon Scheepers aangesluit onder generaal Piet Cronjé se kommando en Gideon was teenwoordig tydens die slag van Magersfontein. Toe Cronjé hom en 4 000 man op 27 Februarie 1900 (Amajubadag) laat vaskeer in die Modderrivier en oorgegee het aan die Engelse het Gideon Scheepers dit ontsnap en skryf daarna aan sy moeder: “Juist ‘n halfuur voordat de Engelsen het hoofdlager omsingelden, werd ik weggeroepen om ‘n kabel te leggen en soedoende ben ik uitgekomen. Ou Cronjé heeft zich zeer zwak gedragen en is nu (2 Maart) krygsgevangen genomen met byna 6 000 Boeren. Wy gevoelen ons allen erg kwaad, dat zóveel Boeren niet instaat waren om ‘n pad door te vechten en uit te komen, ‘n waarachtige schande!” (Cronjé was oud, het gemaksugtig, het eiewys geword en het toegelaat dat daar ‘n groot vrouelaer om sy kommando vorm. Cronjé se kommando het 3 918 mans bestaan, sonder die vrouens wat teenwoordig was, wat Scheepers moontlik op 6 000 geskat het.) Kaptein [[Danie Theron]] het in die nag van die 26ste Februarie 1900 deur die Engelse linies gekruip met ‘n voorstel van generaal De Wet dat Cronjé in samewerking met De Wet ‘n pad moes oopveg deur die Engelse, maar Cronjé se krygsraad het dit afgekeur en het die volgende dag oorgegee. Daarna het Scheepers by generaal De Wet vir ‘n tyd as gewone burger gedien tot ongeveer Meimaand, toe Scheepers kaptein geword het van ‘n klein verkennerseenheid en saam met Danie Theron teenwoordig was toe die Engelse in Junie 1900 Prinsloo en sowat  7 000 Boere teen die Witberge vasgedruk het en gevange geneem het. Na hierdie gebeurtenis is Danie Theron met sy korps terug na Transvaal, maar Scheepers het nog in generaal De Wet se nabyheid gebly tot die einde van 1900, toe generaal Botha vir Scheepers aangestel het as kommandant met die opdrag om die Kaapkolonie in te gaan met ‘n klein kommando en daar die Engelse verbindingslinies te saboteur en Kaapse rebelle kry om by hom aan te sluit en soveel moontlik skade aan die Engelse aanrig as wat hy kon. Scheepers het ook nie op hom laat wag nie en het met slegs met ‘n twintigtal Transvaalse en Vrystaatse burgers op 15 Desember 1900 saam met generaal Hertzog al langs die Basuto grens afgetrek en die Oranjerivier oorgesteek naby Rouxville om sodoende om Middelburg in die Kaap te bereik en daarna die spoorlyn daar die eerste keer te breek. Dit was die eerste aanduiding wat die Engelse ontvang het dat daar ‘n Boere kommando binne Kaapland aanwesig was en dit het skok in die Engelse hoë bevel veroorsaak. Die spoorlyne moes toe daarna bewaak word, blokforte is gebou en ‘n aansienlike Engelse weermag moes die spoorlyne bewaak. Scheepers was die eerste Boereoffisier wat na Desember 1900 Kaapland binne gedring en heeltyd daar gebly het en die Engelse binne hulle eie gebied aangeval het. Sy kommando het gegroei tot 150 van die beste uitgesoekte manskappe en hy het die rang van kommandant beklee.&lt;ref name=&quot;preller1940&quot; /&gt;

Tydens die [[beleg van Kimberley]] skiet hy twee gevange swart mense dood omdat hulle na bewering spioene was.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 16&lt;/ref&gt; [[Christiaan de Wet|Generaal De Wet]] het hom as rapportryer gebruik. Later het De Wet hom bevorder tot kaptein en in bevel van sy eie verkennerskorps geplaas.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 19.&lt;/ref&gt;

=== Bedrywighede in die Kaapkolonie ===
Generaal Botha het vir Scheepers aangestel as kommandant met die opdrag om die Kaapkolonie in te gaan met ‘n klein kommando, Scheepers het ook nie op hom laat wag nie en het met slegs met ‘n twintigtal Transvaalse en Vrystaatse burgers op 15 Desember 1900 saam met generaal Hertzog al langs die Basuto grens afgetrek en die Oranjerivier oorgesteek naby Rouxville. Na Scheepers het ander Boere aanvoerders soos Kritzinger, Lötter, Lategan, Malan, Maritz en Smuts hulle verskyning in Noord Kaapland gemaak terwyl Dirk Hertzog en Brand ‘n tyd daar was maar weer na die Vrystaat teruggekeer het. Met die tweede verskyning van Kritzinger en ander kommandante soos Lötter, Fouché en Lategan, wat in oorleg met mekaar opgetree het, het Scheepers homself onder generaal Kritzinger geplaas.&lt;ref name=&quot;preller1940&quot;&gt;{{Cite book |last=Preller |first=Gustav Schoeman |title=Scheepers se Dagboek |date=1940 |publisher=Nasionale Pers Beperk |year=1940 |edition=2nd |location=Kaapstad, Bloemfontein, Port Elizabeth. |publication-date=1940 |trans-title=Scheepers Diary}}&lt;/ref&gt;

(In Desember 1900 het Scheepers onder aanvoering van kommandant Kritzinger die Kaapkolonie binnegegaan.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 29.&lt;/ref&gt; Binne 8 weke het hul paaie geskei.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 55.&lt;/ref&gt; Kritzinger was terug in die Vrystaat op 29 April 1901. Hy het weer op 16 Mei die Oranjerivier oorgesteek.&lt;ref&gt;Neville Gomm, ''Commandant P.H. Kritzinger in the Cape,''Military History Journal, vol. 1, No. 7&lt;/ref&gt;)
In Julie 1901 het Kritzinger aan Scheepers geskryf en sy spyt uitgespreek oor Scheepers se afbrand van wonings. Hy vertrou dat Scheepers dit sal staak. Kritzinger was gekant teen die afbrand van private wonings want dit het vyandskap tussen die Boere en “Engelsch gesinde Afrikanders” verwek.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 109, nota 3.&lt;/ref&gt; Generaal [[Wynand Malan]] het Scheepers ook gewaarsku dat die afbrand van huise nie hul saak bevorder nie.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 67. Die outeurs maak staat op Oorlogsavonture van genl. Wynand Malan deur Pieterse, p. 239.&lt;/ref&gt;

Nadat hy Kaapse Rebelle gewerf het, is hy op 22-jarige leeftyd bevorder tot kommandant van ʼn 150-maneenheid, die Witkoppenkommando (na aanleiding van die wit band op hul hoede),&lt;ref name=&quot;Travel&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.travelkaroo.co.za/news-article/49/The-Karoos-eternal-Commandant- |title=Die Karoo se ewige kommandant |access-date=18 Januarie 2012 |format=html |publisher=travelkaroo.co.za |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190922005336/http://www.travelkaroo.co.za/news-article/49/The-Karoos-eternal-Commandant- |archive-date=22 September 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; wat die Britse troepe die stryd in die [[Kaapkolonie]] moet aansê.  Die klein kommando het veral sukses om Britse spoor- en telegraafverbindings in die Oos-Kaap te saboteer, terwyl hinderlae die Britse troepe verliese toedien.  Hy het ook nie-blankes tereggestel wat hulle aan spioenasie vir die Engelse skuldig gemaak het.  In hierdie skermutselinge word Scheepers se heldhaftigheid ten toon gestel.  Dit lei daartoe dat Scheepers se teenwoordigheid in die Kaapkolonie meebring dat baie Kapenaars by die Boeremagte aansluit teen Brittanje. Gedurende 1901 is sy kommando hoofsaaklik in distrikte van [[Graaff-Reinet]], [[Cradock]], [[Murraysburg]] en [[Montagu]] bedrywig.

Gedurende die eerste helfte van 1901 was Murraysburg ʼn veilige hawe vir die Boerekrygers omdat daar nie genoeg mense uit die dorp bereid was om te help met die beskerming van die dorp nie.&lt;ref name=&quot;Heritage&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.heritage.org.za/karoo/murray.htm |title=Murraysburg: rustigheid vir omgewingsbewustes en eko-bewakers |access-date=18 Januarie 2012 |format=html |publisher=Kaapstadse Erfenistrust |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20120422214351/http://www.heritage.org.za/karoo/murray.htm |archive-date=22 April 2012 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Op 27 Junie 1901 het Scheepers vir die burgemeester van Murraysburg gesê dat indien die Britte die dorp nie binne agt dae in garnisoen lê nie, hy alle openbare kantore sou afbrand.  Die Britte het nie reageer op die dreigement nie en op 6 Julie is die openbare kantoor, poskantoor, hoofkonstabel se kantoor, die winkel van Herbert Sharwood en Rose-Innes se huis aan die brand gesteek.&lt;ref name=&quot;Heritage&quot; /&gt;

=== Siekte ===
[[Beeld:Gideon Scheepers op Beaufort-Wes.jpg|duimnael|270px|regs|Scheepers en sr. Johnson in Beaufort-Wes hospitaal.]]
Scheepers het reeds vroeg in September 1901 begin siek word. Begin Oktober 1901 was Scheepers en sy kommando in die Langberge, suid van Ladismith en alhoewel hy so siek was dat hy nie kon perdry nie het hy nog steeds die bewegings van sy kommando bestuur.Op die 4de Oktober 1901 het hulle tot by die Witteberge gevorder maar die behoefte aan perdevoer het hulle genoodsaak om die suidwaartse bewegings te stop en noordwaarts in die rigting van Ladismith terug te keer, na die plase Buffelsfontein en Okkert se Kraal, waar die Engelse hulle in ‘n hinderlaag gelei en hulle tussen die berge vasgekeer het. Die hele dag was daar geveg en Scheepers het 10 manne verloor wat gewond of gevange geneem was. Op die 6de Oktober 1901 is hulle weg van Okkert se Kraal, suidwaarts in die rigting van Riversdal en moes die hele dag veg, maar het op die 7de Oktober 1901 aan die Anysberg ‘n ruskans gehad en ‘n dokter van Ladismith het op Scheepers se versoek na hulle uitgekom. Op die oggend van die 9de Oktober 1901 trek die nou baie siek Scheepers in die rigting van Prins Albert. Op die 9de Oktober 1901 in die omgewing van die Dwyka en Gamka was Scheepers die aand ingedra in ‘n boerewoning en om 04:00 die oggend van 10 Oktober 1901 het Scheepers probeer opstaan toe almal klaar opgesaal was en hy sê “Ik trachtte met al de kracht in myn vermogen om myzelven van het bed te krygen, doch te vergeefs.” Dus op die 10de Oktober 1901 uitgeput en gedaan, moes Scheepers homself oorgee, maar ten minste het luitenant Pypers en die kommando weggekom. Scheepers se kommando het hom op die plaas Kopjes Kraal, digby die huidige Prins Albertwegstasie, agtergelaat. Die Britte het hom daar op 10de Oktober gekry en onmiddellik ’n dokter ontbied. Dr. Mearns se diagnose was onheilspellende obstruksie van die ingewande en blindedermontsteking.&lt;ref name=&quot;shearing&quot;&gt;Shearing, supra, p. 144.&lt;/ref&gt; Op 8 November 1901 skryf Scheepers aan sy ma dat hy aan ingewandekoors ly.&lt;ref name=&quot;shearing&quot; /&gt; Gedurende die 1930’s het sommige van Scheepers se vorige makkers aangevoer dat hy deur ’n verraaier vergiftig is.&lt;ref&gt;Sien Rodney Constantine, ''The poisoning of Gideon Scheepers,'' Kaapstad, Afrika-instituut, 1998.&lt;/ref&gt; Die outeur Shearing spekuleer dat dit moontlik depressie of posttraumatiese stresversteuring kon gewees het.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 146&lt;/ref&gt;

Aanvanklik word Scheepers gehuisves in ’n hospitaal op [[Matjiesfontein]] en na ‘n week op Matjesfontein word hy na Beaufort Wes vervoer en hy word streng bewaak in die hospitaaltent met wagte wat dag en nag met gevelde bajonette staan. Scheepers was in Beaufort Wes van die 19de Oktober tot die 14de November waar hy weer na Graaf Reinet vervoer word. By Matjesfontein moes hy nog na en van die trein gedra word en by die Naauwpoort aansluiting was hy heeltemal natgesweet en vol pyn sodat hulle hom van die trein na die hospitaal gedra het waar ook van die gewonde rebelle van kommandant Lötter gelê het. Binne enkele dae het dit met Scheepers beter gegaan en hy het minder pyn gehad sodat hy briewe kon skryf en besoekers ontvang. (sy dieet het net uit melk bestaan) Op die 8ste Desember 1901 word Scheepers van Naauwpoort vervoer en kom op die 9de Desember 1901 in Graaf Reinet aan en was sterk genoeg om met behulp van een man uit die trein en in die ambulanswa te stap. Omdat hy te swak was moes die verhoor uitgestel word van Maandag 16 Desember tot die Woensdag 18 Desember. Op Maandag 23 Desember kon hy weer weens die siekte nie na die hof toe gaan nie en dit was uitgestel tot Vrydag 27 Desember waar hy met ‘n koors van 103°F  (39,4°C) sy eie verdediging moes behartig. Die middag van Saterdag 28 Desember was die hofsaak voltooi en Scheepers was oortuig na Tennant se bullebakkery en waarneming van die hof se houding dat die hele spul slegs ‘n komediespel was met ‘n geknoeiery van die begin tot die einde en dat die uitspraak reeds teen hom gereed was. Gideon se aanklaers het Transvaal en Vrystaat afgebrand, hulle het in Transvaal dorpe verwoes en kerke met die grond gelyk gemaak, maar vir sy afbrand van Engelse se regeringsgeboue was hy aangekla van “brandstigting” en verder ook vir “moord”. In die Soutpansberge het die Engelse soldate 5 maande voor Scheepers se veroordeling vir eerwaarde Carl August Daniel Heese koelbloedig doodgeskiet aangesien hy afgekom het op Boere krygevangenis se lyke (Hulle het kort tevore by hom verby gegaan het onder bewaking van Engelse soldate). Luitenant Peter Handcock en Kaptein “Breaker” Morant van die Bushveldt Carbineers, is aangekla vir Heese se moord, maar albei is vrygespreek daarop, maar is skuldig bevind op ander aanklagte van moord en hulle is tereggestel in 1902. George Witton is ook tot doodstraf veroordeel maar dit word deur lord Kitchener verander tot lewenslange gevangenisstraf. Witton skryf later die boekie “Scapegoats of the Empire”. In 1929 het Witton, mede-offisier in die Bushveldt Carbineers, aan James Thomas geskryf en verklaar dat Handcock, kort voordat hulle vrygespreek is van die moord op Heese, die moord op Heese erken het. Die Duitse konsul in Pretoria het van die Engelse ‘n ondersoek geëis. Maar hier in die Graaf Reinet word die een na die ander Boer doodgeskiet. Op die 28ste Desember, twintig dae voordat Scheepers die uitspraak gehoor het, (Scheepers se doodsvonnis is deur lord Kitchener self gefiateer; “Fiat” is die Latyns vir goedkeur/bekragtig). Die militêre hof het Tomas (Tom) Auret aangestel om Scheepers sogenaamd te “verdedig”. Scheepers skryf: “Wy Afrikaners zullen onder de Engelsman nooit recht zien.” En later nadat hy sy vonnis verneem het: “Ik wist al myn dagen dat de Engelsman vals was geweest, en onschuldig bloed vergoot; doch ik had niet gedacht dat zy zó verregaande blind kunnen zyn, en de waarheid niet willen zien.” Generaal Kritzinger, sy meerdere in rang, is in dieselfde tronk aangehou, maar Scheepers is nie toegelaat om met hom te praat nie. Kritzinger sou kon getuig dat Gideon ‘n Transvaler was en dat alles wat hy gedoen het vanaf hoër bevel gekom het en dat dit nie strafbaar was nie. Op 17 Januarie 1902 word Gideon gehaal en sy vonnis word voorgelees deur Kolonel Henniker wat gebewe het tydens die lees daarvan. Ook Botha wat by was het gesê “Kolonel Henniker het só gerittel en gebeef, dat ek gedag het hy het beswyk.” Aan die ander kant staan Scheepers sy vonnis en aanhoor sonder uiterlike teken van vrees, nie omdat hy ongevoelig was nie, want die teendeel is waar, soos sy hele dagboek bewys, maar omdat hy in sy onskuld geglo het. Toe die vonnis klaar is haal hy sy hoed af en met ‘n eerbiedige buiging vir die man wat die volgende aand sy lyk sou laat opgrawe en wegsteek, stap hy daarna kalm terug na die ambulanswa. Scheepers se uitdruklike versoek was dat die vonnis voltrek moes word deur lede van die “Guards” omdat hy nie geskiet wou word deur lede van die Kaapse Vrywilligerkorps nie. Gereelde troepe moes hom skiet en nie mense wat vir slegs 5 shillings per dag veg nie. Kolonel Henniker het hierdie versoek van Scheepers goedgekeur. Terug in sy sel het Tennant hom om verskoning kom vra vir die onbeskofte wyse waarop hy Scheepers aangespreek het. Tom Auret het hom kom groet en Scheepers het sy items aan hom oorhandig, wat hy alles nagekom het, met uitsondering van die dagboek. Op 18 Januarie 1902 om 04:30 word aan Gideon meegedeel dat sy vonnis uitgestel is, sodat die offisiere wat besig was met ‘n polowedstryd die geleentheid kon kry om sy vonnis by te woon! Later dieselfde dag om 12:00 die middag word Gideon meegedeel dat hy om 15:00 doodgeskiet sou word.&lt;ref name=&quot;preller1940&quot; /&gt;

=== Verhoor ===
[[Beeld:Inligtingsbord langs die Gideon Scheepers-gedenkteken aan die grens van die Camdeboo Nasionale Park, Morné van Rooyen, 11 Junie 2012.jpg|duimnael|regs|270px|Inligtingsbord langs die Gideon Scheepers-gedenkteken aan die grens van die [[Kamdeboo Nasionale Park]].]]
[[Beeld:Gideon Scheepers-gedenknaald buite Graaff-Reinet, Morné van Rooyen, 11 Junie 2012.jpg|duimnael|regs|230px|Die Gideon Scheepers-gedenknaald buite Graaff-Reinet.]]

Scheepers het tereg gestaan op 16 aanklagte: sewe van moord, een van poging tot moord, een aanklag dat hy gevangenes in ’n vuurlinie geplaas het, een van mishandeling van gevangenes, drie aanklagte dat hy mense ’n loesing (met ’n sambok) gegee het, twee aanklagte van saakbeskadiging (spoorlyn en trein) en een aanklag van brandstigting (wat 15 insidente ingesluit het). Die aanklaer het 52 getuies geroep.&lt;ref&gt;Louis Creswicke, South Africa and the Transvaal War, volume VII, Kenneth Maclennan,Manchester p. 146-8 ook op angloboerwar.com&lt;/ref&gt; Scheepers het sy eie prokureur, Thomas Auret, aangestel om hom te verdedig.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 150.&lt;/ref&gt;

; Aanklag 1

Scheepers is aangekla dat hy Jacob Fillies en Kiedo vermoor het. Hierdie insident het plaasgevind op die plaas Secretariskraal in die Murraysburgdistrik. Die eerste getuie, Sharwood, ’n winkelier, het gesê dat hy Fillies en Kiedo uitgestuur het om te gaan verken. Toe hulle nie terugkeer nie, het hy ander mense uitgestuur en hulle het op Fillies en Kiedo se liggame afgekom. In Maart 1901 het Scheepers weer by Murraysburg aangedoen en hom toe vertel dat hy twee van sy (Sharwood) se verkenners by Secretariskraal doodgeskiet het. In kruisondervraging het hy gesê dat Kritzinger en Fouché ook in dieselfde omgewing was. Later het Scheepers aangevoer dat hy aan Sharwood gesê het dat hy net gehoor het dat twee van sy spioene doodgeskiet is.&lt;ref&gt;Johannes Meintjes,Sword in the Sand, Kaapstad, Tafelberg,1969,p. 173; Shearing, supra, p. 151; Dr. Gustav S. Preller, Scheepers se dagboek en stryd in die Kaapland, Nasionale Pers, Kaapstad, 1938, p. 92&lt;/ref&gt;

; Aanklag 2

Scheepers is aangekla dat hy skuldig is aan die moord van konstabel Moyewka. Die insident het plaasgevind op 18 Januarie op die plaas Brakwater in die distrik van [[Willowmore]]. John David Momberg het getuig dat hy ’n vorige lid van Scheepers se kommando was. Hy het getuig dat Scheepers aan Moyewka gesê het dat hy ’n spioen was en doodgeskiet sou word. Moyewka het toe weggehardloop en hy is geskiet. Scheepers se weergawe was dat toe Moyewka meegedeel is dat hy vrygelaat gaan word, hy weggehardloop het, en toe doodgeskiet is.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 152; Meintjes, supra, p. 174; Preller, supra, p. 93&lt;/ref&gt;

; Aanklag 3

In hierdie aanklag is beweer dat Scheepers vir Christian Smit vermoor het. Die insident het op 17 Maart op die plaas Uitkomst in die [[Jansenville]]-distrik plaasgevind. John Momberg en Johannes Jacobus Marais het getuig dat toe hulle op die plaas aangekom het, Smit daar vasgebind gelê het. Scheepers het opdrag gegee dat hy doodgeskiet moes word. Dit is uitgevoer. Dick Nylokoka het getuig dat hy Smit se lyk daar gevind het met drie skote deur sy kop. Scheepers het getuig dat hy niks van die insident weet nie.&lt;ref&gt;Meintjes, supra, 174; Shearing, supra, p. 153; Preller, supra, p. 93&lt;/ref&gt;

; Aanklag 4

Die aanklagte was dat Scheepers skuldig is aan die moord van James Madlaila. Die moord is na bewering gepleeg op die plaas Rooiklip, [[Steytlerville]] op 7 Augustus 1901. Edith Carey het getuig dat sy by die opstal was toe die ongewapende oorledene daar aangejaag kom op ’n perd. Scheepers se manskappe het hom gejaag. Die oorledene het afgespring en op die werf gehardloop. Die manskappe het hom toe in die heup geskiet. Hulle gaan toe na ’n koppie, kom tien minute later terug en skiet hom dood. Scheepers het getuig dat sy manskappe aan hom verslag gedoen het dat die oorledene in ’n geveg doodgeskiet is. Verder weet hy niks van die insident nie.&lt;ref&gt;Shearing, supra, 153; Meintjes, supra, p.174; Preller, supra, p. 93.&lt;/ref&gt;

; Aanklag 5

Scheepers is onskuldig bevind op hierdie aanklag van moord.

; Aanklag 6

Scheepers is daarvan aangekla dat hy op 7 September 1901 te De Fontein, [[Worcester]], vir John Kennedy vermoor het. Die eerste getuie was Johannes David Kriel. Hy het getuig dat Scheepers se manskappe by die plaas opgedaag het met Kennedy as ’n gevangene. Hulle het hom vertel dat Kennedy by hul laer aangekom het met ’n wit vlag. Scheepers het later opgedaag en die huis binnegegaan. Daarna is Kennedy doodgeskiet. Die eienaar van die plaas, Burger, en ’n vorige lid van Scheepers se kommando, De Beer, het hierdie weergawe bevestig. Scheepers het aangevoer dat Kennedy deur ’n krygsraad skuldig bevind is van spioenasie omdat hy in siviele drag met ’n witvlag na hul laer gekom het.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 155; Meintjes, supra, p. 174; Preller, supra, p. 94.&lt;/ref&gt;

; Aanklag 7

Hierdie aanklagte het betrekking gehad op die moord van Zederas, alias Jacobus Hermanus. Die voorval het by ’n winkel op 26 September plaasgevind. August Abrahams het getuig dat hy deur sy baas na die winkel gestuur is. Scheepers het hom en Zederas daarvan beskuldig dat hulle spioene is. Scheepers het hulle toe gedwing om lootjies te trek. Die verloorder, Zederas, is doodgeskiet en Abrahams is met ’n briefie na die Engelse gestuur. Daarin het Scheepers geskryf dat hy deur sy owerstes beveel is om alle naturelle-spioene dood te skiet. Die Engelse moet daarom die skuld dra vir die bloedvergieting. Scheepers het nie hierdie weergawe betwis nie.&lt;ref&gt;Shearing, supra, pp. 155-6; Meintjes, supra, p. 174, Preller, supra, p. 94.&lt;/ref&gt;

; Aanklag 8

Scheepers is aangekla van poging tot moord omdat Scheepers en sy manskappe na bewering op 21 Mei 1900 naby die Marais-sylyn ’n treindrywer, Wassman, geskiet en gewond het. Henry Wassman het getuig dat klippe op die spoor gepak was en die trein het daarteen gebots. Skote is toe afgevuur en hy is gewond. Watson het getuig dat dit ’n passasierstrein was en dat daar ook vrouens en kinders op die trein was. Scheepers-hulle het sigare en perdeskoene verwyder. Scheepers het geen verskoning aangebied waarom Wassman geskiet moes word nie.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 157; Meintjes, supra, p. 175; Preller, supra, p. 95.&lt;/ref&gt;

; Aanklag 9

Hierdie aanklagte het betrekking op ’n loesing wat Peter Huggert toegedien is op 12 April 1901. Dit het by Vredenburg, Graaff-Reinet, gebeur. Een van Scheepers se manskappe het Huggert daarvan beskuldig dat hy voorheen hul teenwoordigheid aan die Engelse gerapporteer het. Sy baas, Gideon Smith, het getuig dat hy £10 aangebied het vir Huggert se loslating, maar dat Scheepers dit geïgnoreer het. Hy is 8 houe met ’n sambok toegedien en het toe bewusteloos geword. Scheepers het getuig dat die loesing op versoek van Smith toegedien is.&lt;ref&gt;Shearing, supra, 158; Meintjes, supra, p. 175, Preller, supra, p. 95.&lt;/ref&gt;

'''Aanklag 10'''

Die aanklagte was dat ene Swartbooi Goxo ’n loesing toegedien is by Spitskop. Nes die vorige geval het Scheepers aangevoer dat die loesing op Swartbooi se baas se versoek uitgevoer is. Scheepers was gebelg omdat die swartes &quot;vanzelven&quot; sy kommando se teenwoordigheid aan die Engelse verklap het.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 158; Preller, supra, p. 96&lt;/ref&gt;

'''Aanklag 11'''

Hierdie aanklag was vir die loesing wat Jan Aanhuizen toegedien is by Buffelsfontein. Aldus Scheepers is hy 15 houe gegee, in plaas van om doodgeskiet te word, al het hy in privaatklere verkenning gedoen.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 158; Preller, supra, p. 96.&lt;/ref&gt;

'''Aanklagte 12 en 13'''

Hierdie twee aanklagte behels die barbaarse behandeling van krygsgevangenes. Scheepers het hulle beskryf as Koloniale Hollandssprekende Afrikaners.&lt;ref&gt;Meintjes, supra, p. 175; Preller, supra, p. 96.&lt;/ref&gt; Hulle was lede van die Graaff-Reinet Guides. Pieter Booysen het getuig dat hulle gevange geneem is tydens ’n geveg noord van Aberdeen.&lt;ref&gt;Maurice &amp; Grant, ''History of the War in South Africa, 1899–1902, volume IV, p. 175''&lt;/ref&gt; Hulle is toe geneem na Langfontein in die [[Kamdebooberge]]. Daarvandaan moes hulle voetslaan agter die kommando aan na die plaas Uitkomst en toe na Zeekoeigat, waar die kommando slaags geraak het met een van die Britse kolonnes.&lt;ref&gt;Shearing, p. 157&lt;/ref&gt; Aanvanklik was die gevangenes veilig langs ’n rivier, maar hulle is toe blootgestel aan die Britse vuurlinie.&lt;ref name=&quot;shearing157&quot;&gt;Shearing, supra, p. 157-8&lt;/ref&gt; Die gevangenes moes loop totdat hulle Uitkomst in die Jansenvilledistrik bereik het. Hulle is nie kos gegee nie, maar kon vir hulself kos soek op die plase waar hulle aangedoen het.&lt;ref name=&quot;shearing157&quot; /&gt; Scheepers het nooit verduidelik waarom hy hierdie krygsgevangenes vir byna twee weke saamgesleep het nie.&lt;ref&gt;Sien Preller, supra, p. 96-7.&lt;/ref&gt;

'''Aanklag 14'''

Hierdie aanklag het te doen met die skade aan die trein en is verbind aan aanklag 8.

'''Aanklag 15'''

Hierdie aanklag het te doen gehad met die vernietiging van die trein by die Maraissylyn.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 158&lt;/ref&gt;

'''Aanklagte 16 tot 30'''
[[Lêer:Sharwood 001.jpg|duimnael|Een van die geboue wat Scheepers erken het hy afgebrand het.]]
Meeste aanklagte het brandstigting van woonhuise op plase en dorpe behels. Twee aanklagte het betrekking gehad op spoorwegeiendom. Tydens die verhoor het Scheepers erken dat hy verantwoordelik was vir die afbrand van meeste van die geboue, maar dat sy luitenant verantwoordelik was vir die res. Hy het valslik getuig dat ’n krygsraad besluit het om Lord [[Kitchener]] te dreig dat, indien die afbrand van eiendom nie stopgesit word nie, voortgegaan sou word met die vernietiging van eiendom van mense wat vyandiggesind was teenoor die Republieke. Hy het valslik aangevoer dat hy in Maart 1900 ’n skriftelike opdrag, onderteken deur generaal De Wet en president Steyn, ontvang het waarin hy aangesê is om dit te doen.&lt;ref&gt;Shearing, supra, p. 160; Preller, supra, p. 97.&lt;/ref&gt;

Die hofverrigtinge is afgehandel voor die einde van die jaar. Die oorkonde is toe na die “Judge Advocate General” gestuur vir sy beslissing en na Kitchener vir sy bevestiging. Op 17 Januarie 1902 is Scheepers meegedeel dat hy skuldig bevind is op alle aanklagte behalwe nommer 5 en dat hy ter dood veroordeel is.&lt;ref&gt;Meintjes, supra, p. 183.&lt;/ref&gt;

=== [[Fusillering]] ===
Op 18 Januarie 1902 om 04:30 word aan Gideon meegedeel dat sy vonnis uitgestel is, sodat die offisiere wat besig was met ‘n polo wedstryd die geleentheid kon kry om die uitvoering van sy vonnis by te woon! Later dieselfde dag om 12:00 die middag word Gideon meegedeel dat hy om 15:00 doodgeskiet sou word. Wilfred H. Harrison, lid van die Coldstream Guards: “Die oggend van die 18de Januarie 1902 het ons in gelid marsjeer na die plek oorkant die Sondagsrivier waar die graf reeds gegrawe was en waar daar reeds agt ander Afrikaners doodgeskiet is. Elk kry ‘n ander opdrag, een word na Scheepers gestuur om sy hande te boei en saam met hom in die ambulans te ry. Toe Gideon uit die ambulans stap moes hy ‘n paar tree van die graf verby loop, na die plek waar die stoel vir hom neergesit was om op vasgebind te word en kyk vir ‘n oomblik in sy graf. Gideon het daarna sy geboeide hande teen sy hoed gedruk as laaste saluut en kalm op die stoel gaan sit. Verskeie het aan Gideon gevra vir sy hoed met onderskeidingsteken as aandenking maar Gideon het geweier omdat hy daarmee begrawe wou word. Sy arms en bene word vasgebind nieteenstaande sy versoek om nie vasgemaak te word nie. ‘n Sakdoek word ook om sy oë gebind. Volgens Harrison was daar tien soldate met senuwees van staal, waarvan vyf gewere met loskruitpatrone en vyf met skerppuntpatrone gelaai was sodat nie een kon sê hy het Gideon doodgeskiet nie. “Lê aan! Vuur! Gideon Scheepers val agteroor met verskeie koeëls deur sy hart. “Ons het hom op die grond uitgestrek en hy het onmiddelik van kleur verander. Die dokter het een van sy ooglede oopgemaak en verklaar dat hy dood is. Harrison, lid van die ‘Coldstream Guards’, het as volg aan Scheepers se moeder geskryf: “Ek, wat sy teregstelling aanskou het, kan U die versekering gee dat hy dapper gesterf het. Uit die rytuig het hy gestap na die stoel wat ek vir hom neergesit had, sonder ‘n word, en sonder uiterlike teken van vrees. en so het hy gebly tot die daad verrig is. Ons het hom op dieselfde plek begrawe, en ek was een van die eerstes by hom, wat hom die laaste asem sien uitblaas het. Hy had tevore gesê dat hy heeltemal bereid was om te sterf.” Daar was geen begrafnisplegtigheid nie, en ons het die vier hoeke van die kombers gevat waarop hy gelê het, maar ons kon hom nie verder laat sak as wat die komberspunte gereik het nie. Laat hom val, se ons adjudant. En so het Scheepers in sy graf gedaal “ ‘n Sak ongebluste kalk word as eerste bedekking op sy lyk gegooi en daarna is die graf met grond gevul.” Die graf is gelyk gevee met die grond sodat niemand sy presiese ligging kon ontdek nie. “Onderwyl het die trommels van die ‘Coldstream Guards’ waarby ons teenwoordig was en ingelyf was, nie die ‘Dodemars uit Saul’ gespeel het nie, maar die destyds populêre liedjie, ‘More work for the Undertaker’.” “Toe ons adjudant ons beveel om hom te laat val,” sê die een, “dit het my siek gemaak, ek was weke lank sy persoonlike versorger en ek het gevoel of ek my eie broer begrawe.” En hierdie getuie bevestig ook verder: “dat ‘n groot gedeelte van Graaf Reinet se inwoners teenwoordig was omdat hulle beveel is om die teregstelling by te woon as grusame waarskuwing wat met hulle sou gebeur as hulle rebelleer.” Keelan sê dat daar offisiere vanaf ander plekke in die omgewing gekom het om getuie te wees van die teregstelling. Daar het nooit enige onduidelikheid bestaan oor die presiese plek van die graf waarin Scheepers direk begrawe is na die teregstelling nie. 

Carel Oberholzer Botha was tot Februarie 1901 ‘n welvarende en vooruitstrewende boer naby Pearston, waar hy een van die mooiste plase in Kaapland besit het. Carel word op 5 Februarie deur generaal George Frederick Gorringe gevange geneem onder beskuldiging dat hy met Kritzinger en Scheepers saamsweer. Carel was teenwoordig tydens Scheepers se veroordeling en ‘n ywerige lid van die kommissie vir die herbegrafnis van Scheepers en die agt ander wat in Graaf Reinet as rebelle doodgeskiet is. Carel Oberholzer Botha se komitee het Gideon Scheepers se graf maklik en sonder enige moeite gevind nadat vrede gesluit is. Dieselfde graf is ook aan Gideon se ouers aangewys. Dit het toe geblyk dat die graf lank tevore oopgemaak en die lyk verwyder is omdat, behalwe sy hoed en stukke van die stoel waarop hy gesit het, daar niks verder in die graf was nie. (een van die stoel se pote is deur Gustav Preller aan die Bloemfonteinse Oorlogsmuseum gegee.) Uit ‘n brief van lord Selborne blyk dit sonder enige twyfel dat die stoflike oorskot na die teregstelling weer opgegrawe is. Lord Selborne skryf: “For some reason which is not now known, the body of commandant Scheepers appears to have been exhumed after the execution, and taken away from the spot where the execution took place, to some other spot, which is not now known.” Carel O. Botha verseker dat kolonel A. Henniker (later brigadier Generaal) in Graaf Reinet in bevel was van die tweede batteljon ‘Coldstream Guards’. Henniker het die aand na die teregstelling ‘n vyftal soldate die lyk van Gideon laat opgrawe en het dit of in die rivierbedding of iewers anders laat begrawe, sodat familie of vriende na die oorlog dit nooit sou kry nie, omdat daar beweer is dat Gideon met dum-dum koeëls geskiet is. Tennant sou ook die volgende oggend die 19de Januarie 1902 aan George Enslin gesê het: “The brutes won’t ever find his body.”  Steward bevestig: “It was known that the Boers intended to disinter his body from the original grave in the veld, and rebury it in consecrated ground. They were forestalled by the British, who dug up the body the night after the execution and removed it to its final resting place in the bed of the Sundays River.” Hierdie verklaring word ook bevestig deur die enigste oorlewende lid van die vyftal ‘Coldstream Guards’ wat deur die Britse Oorlogsdepartement aan die lig gekom het. “Dit was ‘n verskriklike donker nag toe ons vyftal manne die lyk se opgrawing verrig het, terwyl ons besig was het daar ‘n verskriklike donderstorm opgesteek, bliksemstrale het herhaaldelik die aaklige toneel helder verlig. Nouliks was ons klaar met hierdie deel van ons taak toe die storm in al sy woede op ons losbars, struikel, struikel oor die ongelyke veld het ons vyf met die lyk voortgesukkel, waarheen weet ek nie, maar uiteindelik het ons onder ‘n klompie doringbome sagte grond gevind en het so gou as ons kon, Scheepers weer begrawe en die grond gelyk getrap. Niemand moes die plek vind nie, Dit was die bevele.” (Huisgenoot 27 April 1928)

Jare na die oorlog teen die tweede helfte van 1930, het daar in die bedding van die Sondagsrivier ‘n geraamte uitgespoel en mnr. Botha was daarvan oortuig dat dit dié van kommandant Scheepers was. In Graaf Reinet het C.O. Botha se kommitee ‘n £50 beloning aangebied vir enigeen wat nadere inligting kon verskaf oor die graf of die gebeente. Indiwidue wat die teregstelling bygewoon het kon slegs die oorspronklike graf aanwys.

Scheepers verwerf martelaarstatus deur die Britse krygshof se optrede en hy word as een van die helde van die Boeremagte gereken.

Sy teregstelling het groot verontwaardiging in Suid-Afrika en oorsee ontlok. Selfs in die [[Verenigde State van Amerika|VSA]] het die Huis van Verteenwoordigers en die Senaat besluite ondersteun dat hy volgens die [[Geneefse konvensies|Geneefse Konvensie]] behandel moet word, maar hierdie pogings was te laat om sy teregstelling te voorkom. Alhoewel Scheepers op sommige van die aanklagte skuld erken het, het hy deurgaans aangevoer dat hy die bevele van hoër offisiere uitgevoer het. Dit is ook bekend dat selfs Britse offisiere hulle aan dieselfde dade skuldig gemaak het. Dit word ook betwyfel of ’n Britse militêre hof kragtens die internasionale reg bevoeg was om, terwyl die oorlog nog aan die gang was, die doodvonnis uit te spreek oor ’n krygsgevangene wat nie ’n Britse onderdaan was nie. Gideon Scheepers was ’n gebore Transvaler.

Scheepers se ouers het tot met hulle dood (Jacobus in 1934 en Sophia in 1956) na Gideon se oorskot gesoek. S.B. Spies skryf in die ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]], deel II'': “Hy is op die plek van teregstelling begrawe en volgens sommige berigte is daar ongebluste kalk oor sy stoflike oorskot gegooi. Dit wil egter voorkom of sy liggaam daardie selfde nag nog deur Britse troepe opgegrawe is uit vrees dat sy kommando dit sou probeer terugkry. Daarna is S. op ’n onbekende plek herbegrawe, moontlik in die bedding van die Sondagsrivier. In 1904 is ’n plaaslike kommissie in die lewe geroep om die stoflike oorskot van Boere wat gedurende die oorlog op Graaff-Reinet tereggestel is, op te spoor. Ondanks navrae gerig aan die Britse regering en die militêre owerheid, was dit onmoontlik om vas te stel waar Scheepers herbegrawe is. ’n Latere kommissie onder die voorsitterskap van J.A. Smith het ewe min sukses gehad. Die feit dat sy stoflike oorskot nooit gevind is nie, het gelei tot die algemene opvatting, wat tot jare na die oorlog geheers het, dat hy nog in die lewe was.”&lt;ref&gt;* {{af}} De Kock, W.J. (tot 1970) en [[D.W. Krüger|Krüger, prof. D.W.]] (sedert 1971, hoofred.) . 1972. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]] Deel II''. Kaapstad en Johannesburg: Tafelberg-Uitgewers.&lt;/ref&gt;

== Nalatenskap ==
* Straatname in verskeie dorpe in Suid-Afrika
* Plaasname in die Karoo soos Scheeperskraal, Scheepersdrift en Scheepersrus&lt;ref name=&quot;Travel&quot; /&gt;
* Die toonsetting deur [[Hendrik Hofmeyr]] van die gedig ''Gebed om die gebeente''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.oulitnet.co.za/klank/opbed.asp |title=Hendrik Hofmeyr se toonsetting van &quot;Gebed om die gebeente&quot; deur D.J. Opperman |format=html |accessdate=18 Januarie 2012 |publisher=LitNet |archive-date= 5 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120105180735/http://oulitnet.co.za/klank/opbed.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* Peter Klatzow se ''Suite vir Klavier From the Poets / Uit Ons Digkuns'' begin met ’n toonsetting van ''Gebed om die gebeente'' deur D.J. Opperman. Die [[Helgaard Steyn-prys]] is aan die komponis vir hierdie komposisie toegeken.
* Regiment Gideon Scheepers van die [[Suid-Afrikaanse Nasionale Weermag]]
* Die Gideon Scheepers-voetslaanpad in die [[Kamdeboo Nasionale Park]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.karoopark.co.za/trails.html |title=Voetslaan in die Kamdeboo Nasionale Park |access-date=18 Januarie 2012 |format=html |publisher=Karoopark Gastehuis |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191027061440/http://www.karoopark.co.za/trails.html |archive-date=27 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
{{Raanhaling|regs|As ons gevra word waarom ʼn gedenksteen in 1978 opgerig moet word vir ʼn man wat in 1902 gesterf het is die antwoord eenvoudig. Die lewe en wese van hierdie man was van so ’n aard dat die geskiedenis hom in die heldesaal geplaas het en niks en niemand kan hom dit ontneem nie.|Eerste Minister [[John Vorster]]}}
* Gedenksteen opgerig deur die Afrikaanse Kultuurgenootskap van [[Graaff-Reinet]] sowat 2&amp;nbsp;km buite Graaff-Reinet op die pad na [[Murraysburg]] in die Kamdeboo Nasionale Park. Die gedenksteen bestaan uit drie rotse wat in die omgewing gevind is en wat ʼn vlekvrye staalnaald regop hou.  Die grootste rots verteenwoordig die standvastigheid van die jong Afrikanervolk en die twee gekantelde rotse simboliseer die volk wat onderdruk is maar nie geval het nie. ’n Vierde rots bevat die bewoording: ''Ter nagedagtenis aan Komdt. Gideon Jacobus Scheepers. Die onvergeetlike boereheld. Gebore dist. Middelburg 4 April 1878. Gefusilleer op Graaff-Reinet 8 Jan 1902. Sy lewe was beminlik. Sy stryd dapper. Sy dood onverdiend. Sy graf onbekend. Opgerig deur bewonderaars oor heel S. Afrika. Onthul in 1978, honderd jaar na Gideon Scheepers se geboorte, deur mnr. John Vorster.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.graaffreinet.co.za/index.php?page_name=more&amp;listing_id=250&amp;attractions=Gideon+Scheepers+Memorial |title=Gideon Scheepers Gedenksteen |format=html |accessdate=18 Januarie 2012 |publisher=Graaff-Reinet Toerisme }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.eggsa.org/library/main.php?g2_itemId=1396748 Scheepers, Gideon Jacobus (1878–1902) op eggsa.org]{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, besoek op 22 Augustus 2016&lt;/ref&gt;

=== Boeke ===
* [[Johannes Meintjes|Meintjes, Johannes]].  1969.  Sand in the sword: the life and death of Gideon Scheepers.  242 p.
* Shearing, Taffy &amp; David.  1999.  Commandant Gideon Scheepers &amp; the search for his grave.  Privaat uitgegee.  240 p.
* [[Gustav Preller|Dr. Gustav S Preller]], Scheepers se dagboek en stryd in die Kaapland, Nasionale Pers, Kaapstad, 1938.
* Constantine, R.J.  1998.  The poisoning of Gideon Scheepers: the Anglo-Boer War 1899–1902: a true incident from the guerrilla war in the Cape Colony.  Africa Institute.  28 p.

=== Gedigte ===
* ''Gebed om die gebeente'' deur [[D.J. Opperman]]&lt;ref name=&quot;nuwegeskiedenis&quot;&gt;{{cite web |url=http://nuwegeskiedenis.co.za/boere-held-gideon-scheepers-herdenk/ |title=Boere-held Gideon Scheepers herdenk |format=html |accessdate=18 Januarie 2012 |publisher=Nuwe Geskiedenis }}{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* ''Gideon Scheepers'' deur [[H.J. Pieterse]]
* ''Scheepers'' deur [[Elizabeth Molteno]]&lt;ref name=&quot;nuwegeskiedenis&quot; /&gt;
* ''The cry of South Africa'' deur [[Olive Schreiner]]&lt;ref name=&quot;nuwegeskiedenis&quot; /&gt;
* ''Droom en doen'' deur [[C. Louis Leipoldt]]&lt;ref name=&quot;nuwegeskiedenis&quot; /&gt;
* ''Gideon Scheepers'', ''Kommandant Gideon Scheepers'' en ''Kommandant Gideon Scheepers (2)'' deur [[Gert Strydom]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.woes.co.za/bydrae/gedig/gideon-scheepers-1298442005 |title=Gideon Scheepers |accessdate=18 Januarie 2012 |publisher=Woes |format=html |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204847/http://www.woes.co.za/bydrae/gedig/gideon-scheepers-1298442005 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.woes.co.za/bydrae/gedig/kommandant-gideon-scheepers |title=Kommandant Gideon Scheepers |format=html |accessdate=18 Januarie 2012 |publisher=Woes |archive-date=23 Januarie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190123121637/http://www.woes.co.za/bydrae/gedig/kommandant-gideon-scheepers |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.woes.co.za/bydrae/gedig/kommandant-gideon-scheepers-2 |title=Kommandant Gideon Scheepers (2) |accessdate=18 Januarie 2012 |format=html |publisher=Woes |archive-date= 4 Maart 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204714/http://www.woes.co.za/bydrae/gedig/kommandant-gideon-scheepers-2 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
* ''Manibus Gideon Jacobus Scheepers'' deur [[Pieter Cornelis Boutens|P.C. Boutens]].&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dbnl.org/tekst/bout005stem01_01/bout005stem01_01_0051.php |title=Manibus Gideon Jacobus Scheepers |format=html |last=Boutens |first=P.C. |date=2005 |access-date=15 Junie 2012 |language=nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009110326/https://www.dbnl.org/tekst/bout005stem01_01/bout005stem01_01_0051.php |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
* [[Die Langkloof en die Anglo-Boereoorlog 1901]]
* [[Gideon Scheepers-gedenktekens]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Bronnelys ==
* Peter Joice (ed): The South African Family Encyclopaedia. Struik, 1989
* www.hvsgrt.org.za  Hoër Volkskool-nuusbrief 2018
* www.graaffreinetmuseums.co.za/News08_02.doc.

== Eksterne skakels ==
* [http://www.camdeboocottages.co.za/index.php/site-seeing/gideon-scheepers-monument Gideon Scheepers-monument] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121014033931/http://www.camdeboocottages.co.za/index.php/site-seeing/gideon-scheepers-monument |date=14 Oktober 2012 }}
* [http://www.sawar.co.za/scheepers.php Commandant Gideon Scheepers &amp; the search for his grave] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140305014526/http://www.sawar.co.za/scheepers.php |date= 5 Maart 2014 }}
* [http://www.angloboerwar.com/books/37-davitt-boer-fight-for-freedom/869-davitt-chapter-xxxix-diary-of-the-warjanuary-to-march-1902 AngloBoerWar.com]

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Scheepers, Gideon}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse militariste]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse tereggestelde mense]]
[[Kategorie:Afrikaners]]
[[Kategorie:Kapteins]]
[[Kategorie:Mense in die Tweede Vryheidsoorlog]]
[[Kategorie:Geboortes in 1878]]
[[Kategorie:Sterftes in 1902]]</text>
      <sha1>lyamfqoh5of4os40jm0f07zcm9gcqma</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Speelkaart</title>
    <ns>0</ns>
    <id>20720</id>
    <revision>
      <id>2912639</id>
      <parentid>2904186</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:29:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32475" sha1="4ylgr49ja085il826f8dfde6eyj7y9o" xml:space="preserve">[[Beeld:AcetoFive.JPG|thumb|220px|Kaarte met 'n Franse patroon.]]
[[Beeld:Bavarian pack-Suit of Bells.jpg|thumb|220px|'n Stel klokke uit 'n Beierse pak.]]

'''Speelkaarte''' is gewoonlik stukke dikkerige papier wat met dun [[plastiek]] oorgetrek is en kenmerkende motiewe het. Hulle word meestal gebruik vir [[kaartspeletjie]]s, maar word ook soms gebruik in kaarttruuks, toekomsvoorspelling&lt;ref name=&quot;van-fair-2015&quot;&gt;{{cite web |last1=Pang |first1=Kevin |title=72 Hours Inside the Eye-Popping World of Cardistry |url=https://www.vanipotyfair.com/culture/2015/04/cardistry-con-2015 |publisher=Vanity Fair |access-date=29 Julie 2019 |date=21 April 2015 }}{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;cepeda-2019&quot;&gt;{{cite web |last1=Cepeda |first1=Esther |title=Cardistry transforms deck of cards into performance art |url=https://www.postindependent.com/opinion/columns/cepeda-column-cardistry-transforms-deck-of-cards-into-performance-art/ |publisher=Post Independent |access-date=28 Julie 2019 |date=26 Julie 2019}}&lt;/ref&gt; en die bou van kaarthuise. Kaarte word ook soms versamel.&lt;ref name=&quot;HochmanEncyclopedia&quot;&gt;{{cite book |last1=Hochman |first1=Gene |last2=Dawson |first2=Tom |last3=Dawson |first3=Judy |title=The Hochman Encyclopedia of American Playing Cards |date=2000 |publisher=U.S. Games Systems |location=Stamford, CT |isbn=1572812974|oclc=44732377}}&lt;/ref&gt; Speelkaarte is gewoonlik van palmgrootte vir maklike hantering en word meestal verkoop in 'n '''pak kaarte'''.

Die algemeenste soort kaarte in die [[Weste]] is dié met 'n Franse (of Engelse) patroon wat in standaardpakke van 52 verkoop word en [[joker]]s kan insluit, gevolg deur die Belgies-Genuese patroon.&lt;ref&gt;[https://i-p-c-s.org/pattern/bgp.html ''Pattern Sheet 80''] at i-p-c-s.org. Besoek op 23 Augustus 2020.&lt;/ref&gt; Baie lande gebruik egter ander, tradisionele soorte kaarte, insluitende dié met 'n Duitse, Italiaanse, Spaanse en Switserse patroon. Die agterkant van die kaarte het gewoonlik 'n ingewikkelde patroon wat dit moeilik maak om onderstebo kaarte uit te ken aan krap- of ander merke.

Speelkaarte is beskikbaar in 'n verskeidenheid style, want hulle kan vervaardig word vir kompetisies, [[Casino|casino's]]&lt;ref name=&quot;kaplan-nyt-2016&quot;&gt;{{cite web |last1=Kaplan |first1=Michael |title=How 'Advantage Players' Game the Casinos |url=https://www.nytimes.com/2016/07/03/magazine/how-advantage-players-game-the-casinos.html |work=The New York Times |access-date=6 Augustus 2019 |date=29 Junie 2016}}&lt;/ref&gt; of [[kulkuns]]tenaars,&lt;ref name=&quot;np-wong&quot;&gt;{{cite news |last1=Wong |first1=Alex |title=How young magicians are learning to cast a spell on a modern audience |url=https://nationalpost.com/entertainment/how-young-magicians-are-learning-to-cast-a-spell-on-a-modern-audience |newspaper=National Post |access-date=29 Julie 2019 |date=4 April 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wired-mallonee&quot;&gt;{{cite web |last1=Mallonee |first1=Laura |title=The Secret Tools Magicians Use to Fool You |url=https://www.wired.com/story/magician-secret-tools-photo-gallery/ |publisher=Wired |access-date=6 Augustus 2019 |date=9 November 2018}}&lt;/ref&gt; en as promosieartikels&lt;ref name=&quot;asi-hegel&quot;&gt;{{cite web |last1=Hegel |first1=Theresa |title=Smart Promotional Items at CES |url=https://www.asicentral.com/news/newsletters/promogram/january-2018/smart-promotional-items-at-ces/ |website=Advertising Specialty Institute |access-date=29 July 2019 |date=January 10, 2018}}&lt;/ref&gt; en soeweniers.&lt;ref name=&quot;guardian-haring&quot;&gt;{{cite web |last1=Sawyer |first1=Miranda |title='The public has a right to art': the radical joy of Keith Haring |url=https://www.theguardian.com/artanddesign/2019/jun/02/public-has-right-to-art-keith-haring-tate-liverpool-exhibition |work=The Guardian |access-date=29 Julie 2019 |date=2 Junie 2019}}&lt;/ref&gt; Pakke kaarte of selfs enkele kaarte kan versamel word as 'n [[stokperdjie]] of vir hulle geldwaarde.&lt;ref name=&quot;forbes-seideman&quot;&gt;{{cite web |last1=Seideman |first1=David |title=Trading Cards Continue To Trounce The S&amp;P 500 As Alternative Investments |url=https://www.forbes.com/sites/davidseideman/2019/01/18/trading-cards-continue-to-trounce-the-sp-500-as-alternative-investments/#15b3e3a72f6e |work=Forbes |access-date=6 Augustus 2019 |date=18 Januarie 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;nyt-sullivan-2018&quot;&gt;{{cite web |last1=Sullivan |first1=Paul |title=Trading Cards: A Hobby That Became a Multimillion-Dollar Investment |url=https://www.nytimes.com/2018/03/23/your-money/trading-cards-investment.html |work=The New York Times |access-date=6 Augustus 2019 |date=23 Maart 2018}}&lt;/ref&gt; 

In die meeste kaartspeletjies word die kaarte deurmekaar gemaak deur 'n proses wat [[Skommel (speelkaarte)|skommel]] genoem word. 'n Aantal kaarte word dan aan elke speler gedeel waarna elke speler na die gesig van sy kaarte sal kyk en die ander spelers slegs die agterkant van die ander spelers se kaarte kan sien.

Die wyse hoe die kaarte in elke kaartspeletjie gebruik word, word bepaal deur die reëls van elke kaartspel.

==Geskiedenis==
===China===
[[Beeld:Ming Dynasty playing card, c. 1400.jpg|thumb|upright=0.5|'n Chinese gedrukte kaart van omstreeks 1400 wat naby Turpan ontdek is.]]

Speelkaarte is dalk omstreeks die 9de eeu tydens die [[Tang-dinastie]] die eerste keer vervaardig met die gebruik van houtblokdrukwerk.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Needham|1954|pp=[https://archive.org/stream/ScienceAndCivilisationInChina/Science_and_Civilisation_in_China_Vol_1_Introductory_Orientations#page/n177/mode/2up 131–132]}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wilkinson&quot;&gt;{{cite journal|last=Wilkinson | first=W.H. | title=Chinese Origin of Playing Cards | journal=American Anthropologist | volume=VIII | issue=1 | year=1895 | pages=61–78 | doi=10.1525/aa.1895.8.1.02a00070 | url=https://zenodo.org/record/1448960 | doi-access=free }}&lt;/ref&gt; Die vroegste bekendste teks wat moontlik na kaartspeletjies verwys, is 'n 9de-eeuse teks bekend as ''Collection of Miscellanea at Duyang'', wat deur die skrywer van die Tang-dinastie Su E geskryf is. Dit beskryf hoe prinses Tongchang, die dogter van keiser Yizong van Tang, die &quot;blaarspel&quot; in 868 speel saam met lede van die Wei-clan, die familie van die prinses se man.&lt;ref name=&quot;lo 2000 390&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;zhou 1997 18&quot;&gt;{{cite journal|author=Zhou, Songfang|title=On the Story of Late Tang Poet Li He|journal=Journal of the Graduates Sun Yat-sen University|year= 1997|volume= 18|issue= 3|pages=31–35}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Needham|Tsien|1985|p=131}} 

Die eerste bekende boek oor die &quot;blaarspel&quot; is ''Yezi Gexi'' genoem en na bewering geskryf deur 'n Tang-vrou. Skrywers van daaropvolgende dinasitieë het kommntaar daarop gelewer.{{sfn|Needham|2004|p=329}} Die geleerde Ouyang Xiu (1007-1072) van die [[Song-dinastie]] het beweer die &quot;blaarspel&quot; bestaan ten minste sedert die middel van die Tang-dinastie en word verbind met die ontwikkeling van gedrukte velle as 'n skryfmedium.&lt;ref name=&quot;lo 2000 390&quot;&gt;{{Cite journal | doi = 10.1017/S0041977X00008466| title = The game of leaves: An inquiry into the origin of Chinese playing cards| journal = Bulletin of the School of Oriental and African Studies| volume = 63| issue = 3| pages = 389–406| year = 2009| last1 = Lo | first1 = A. | s2cid = 159872810}}&lt;/ref&gt;{{sfn|Needham|2004|p=329}} Ouyang het egter ook beweer die &quot;blare&quot; was bladsye van 'n boek wat gebruik is in 'n bordspeletjie wat met dobbelstene gespeel is, en dat die reëls van die spel teen 1067 verlore was.&lt;ref name=&quot;Parlett&quot;&gt;Parlett, David, &quot;[https://www.parlettgames.uk/histocs/leafgame.html The Chinese &quot;Leaf&quot; Game]&quot;, Maart 2015.&lt;/ref&gt;

Die vroegste gedateerde geval van 'n kaartspeletjie het op 17 Julie 1294 plaasgevind &quot;toe Yan Sengzhu en Zheng Pig-Dog betrap is dat hulle kaartspeel en beslag gelê is op houtblokke wat gebruik is om die kaarte te druk, asook op nege van die kaarte&quot;.&lt;ref name=&quot;Parlett&quot;/&gt;

William Henry Wilkinson stel voor die eerste kaarte was eintlik papiergeld wat gedien het as beide 'n middel vir speletjies en die wedgeld waarvoor gespeel is.&lt;ref name=&quot;wilkinson&quot; /&gt; Om papiergeld te gebruik is as ongerieflik en riskant beskou en dit is dus vervang met speelgeld bekend as &quot;geldkaarte&quot;. 

===Persië en Arabië===
Ondanks die groot verskeidenheid patrone toon die kleure (stelle) kaarte 'n eenvormigheid van struktuur. Elke stel bevat 12 kaarte, waarvan die boonste twee gewoonlik die [[prentkaart]]e is, met 'n heer (K) heel bo, en die onderste 10 kaarte 'n syferwaarde het. Daar is baie motiewe vir die stelle, wat munte, klawers en klokke insluit, asook swaarde wat ooreenstem met latere [[Mameluk]]- en Latynse kaarte. 

Michael Dummett spekuleer dat Mamelukkaarte afstam van 'n vroeëre pak wat bestaan het uit 48 kaarte, wat elk in vier stelle ingedeel is met 10 syfer- en twee prentkaarte.&lt;ref&gt;[http://i-p-c-s.org/faq/basics.php Playing card basics] by die International Playing-Card Society&lt;/ref&gt;

===Egipte===
[[File:Mamluk kanjifah cards.png|right|thumb|260px|Vier Mamelukspeelkaarte.]]
Teen die 11de eeu het kaarte oor die hele [[Asië]] voorgekom en later na [[Egipte]] versprei.{{sfn|Needham|Tsien|1985|p=[https://archive.org/stream/ScienceAndCivilisationInChina/Needham_Joseph_Science_and_Civilisation_in_China_Vol_5-1_Chemistry_and_Chemical_Technology_Paper_and_Printing#page/n165/mode/2up/search/Egypt 307]}} Die oudste kaarte in die wêreld wat behoue gebly het, is vier fragmente wat in die Keir-versameling en die Benaki-museum gehou word. Hulle kom uit die 12de en 13de eeu (die laat [[Fatimidiese Kalifaat|Fatimidiese]], die Ajjoebidiese en en die vroeë Mameluktydperk).&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Dummett|first1=Michael|title=The Game of Tarot|date=1980|publisher=Duckworth|page=41|isbn=0-7156-1014-7}}&lt;/ref&gt;

'n Byna volledige pak Mamelukkaarte uit die 15de eeu wat baie soos die fragmente regs lyk, is in 1939 in die  [[Topkapi-paleis]] in [[Istanboel]] ontdek.&lt;ref name=&quot;bifao38&quot;&gt;{{Citation|title=Le Bulletin de l'Institut français d'archéologie orientale|last=Mayer|first=Leo Ary|url=http://www.ifao.egnet.net/bifao/38/|year=1939|volume=38|pages=113–118|access-date=2008-09-08|postscript=.}}&lt;/ref&gt; Dit is nie 'n volledige pak nie en bestaan eintlik uit drie verskillende pakke, moontlik om vermiste kaarte te vervang.&lt;ref&gt;''International Playing Cards Society Journal'', 30-3, [http://www.i-p-c-s.org/publications.html#journal p. 139]&lt;/ref&gt; Die Topkapi-pak het oorspronklik 52 kaarte in vier stelle bevat: polokolwe, munte, swaarde en bekers. Elke stel het 10 syfer- en drie prentkaarte, wat ''malik'' (koning), ''nā'ib malik'' (onderkoning) en ''thānī nā'ib'' (tweede of onderadjunk) genoem is. Die titel ''thānī nā'ib'' bestaan nie en het dalk nie in die oudste pakke voorgekom nie. 

Die Mamelukkaarte het abstrakte ontwerpe en beeld nie mense uit nie, waarskynlik om godsdienstige redes. Hulle bevat egter die range van die kaarte.&lt;ref&gt;[http://cards.old.no/1500-mamluk/ Mamluk cards] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160119190011/http://cards.old.no/1500-mamluk/ |date=19 Januarie 2016 }}. Cards.old.no. Besoek op 2015-05-10.&lt;/ref&gt;

Dié kaarte is uit [[Kaïro]], [[Alexandrië]] en [[Damaskus]] uitgevoer tot met die val van die Mamelukke in die 16de eeu.&lt;ref&gt;[http://l-pollett.tripod.com/cards64.htm The Mamluk Cards]{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. L-pollett.tripod.com. Besoek op 2015-05-10.&lt;/ref&gt; Die reëls van dié kaartspeletjies is nou verlore.&lt;ref&gt;[http://www.pagat.com/notrump/ No trump trick-taking games] by pagat.com&lt;/ref&gt;

===Verspreiding deur Europa===
[[Beeld:Knave of coins - Italy 2 deck.png|thumb|180px|Die boer van munte uit die oudste bekende Europese pak kaarte, omstreeks 1390-1410.]]

Kaartspeletjies is waarskynlik deur die [[Arabiere]] uit die Ooste na [[Europa]] versprei deur die [[Christelike]] koninkryke van [[Spanje]], hoewel sommige kenners glo dit is deur die [[Kruisvaart|Kruisvaarders]] daarheen gebring. Die oudste Westerse pak is bekend as die Spaanse pak en is 'n aanpassing van die Arabiese pak.

Die eerste keer dat kaartspeletjies in Europa genoem is, was in 1371 toe die [[Katalaans]]e woordeboek ''naib'' as &quot;speelkaarte&quot; gedefinieer het.&lt;ref&gt;Denning (1996), p. 14.&lt;/ref&gt; Dit dui daarop dat kaarte toe &quot;taamlik bekend' was in [[Katalonië]] (nou deel van Spanje). Dit is dalk daarheen versprei deur handel met die Mamelukheersers van Egipte.&lt;ref&gt;Ferg, Wayland &amp; Wayland (2007), p. 117.&lt;/ref&gt;

Die vroegste melding van kaartspeletjies in [[Sentraal-Europa]] is vermoedelik 'n verbod op kaartspeel in 1367 in die stad [[Bern]],&lt;ref name=&quot;kopp&quot;&gt;&lt;ref&gt;Timothy B. Husband: The World in Play. Luxury Cards 1430–1540. Metropolitan Museum of Art 2016, S. 13.&lt;/ref&gt; maar dié bron word in twyfel getrek omdat die eerste eksemplaar wat beskikbaar is die datum 1398 noem en dit dalk daarna verander is.&lt;ref&gt;Hellmut Rosenfeld: Zu den frühesten Spielkarten in der Schweiz. Eine Entgegnung. In: Zeitschrift für schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 32 (1975), pp. 179–180.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://trionfi.com/0/p/01/| title = Early Prohibitions of Playing Cards (Trionfi.com)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Dummett (1980), pp.11–13.&lt;/ref&gt; 

Die eerste Italiaanse verwysing is 'n verbod in 1377 in [[Florence]].&lt;ref name=&quot;kopp&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Hellmut Rosenfeld: Zu den frühesten Spielkarten in der Schweiz. Eine Entgegnung. In: Zeitschrift für schweizerische Archäologie und Kunstgeschichte 32 (1975), pp. 179–180.&lt;/ref&gt; Van dié jaar af was daar al hoe meer meldings van speelkaarte, gewoonlik in verband met 'n verbod op kaartspeel.&lt;ref&gt;Wilhelm Ludwig Schreiber: ''Die ältesten Spielkarten und die auf das Kartenspiel Bezug habenden Urkunden des 14. und 15. Jahrhunderts''. Heitz, Straßburg 1937.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| url = http://trionfi.com/0/p/01/| title = Early Prohibitions of Playing Cards (Trionfi.com)}}&lt;/ref&gt; In [[Engeland]] is daar reeds in 1413 'n verwysing daarna.{{sfn|Depaulis|2013|pp=165–169}}

Onder die vroeë patrone van speelkaarte is dié wat afgelei is van die Mamelukkaarte van bekers, munte, swaarde en polokolwe. Dit word vandag nog op Latynse speelkaarte gebruik.&lt;ref&gt;Donald Laycock in ''Skeptical—a Handbook of Pseudoscience and the Paranormal'', red. Donald Laycock, David Vernon, Colin Groves, Simon Brown, Imagecraft, Canberra, 1989, {{ISBN|0-7316-5794-2}}, p. 67&lt;/ref&gt; Omdat [[polo]] nie toe baie bekend in Europa was nie, het die polokolwe knuppels geword.&lt;ref&gt;[http://l-pollett.tripod.com/cards77.htm Andy's Playing Cards - The Tarot And Other Early Cards - page XVII - the moorish deck]{{Dooie skakel|date=Mei 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. L-pollett.tripod.com. Besoek op 2015-05-10.&lt;/ref&gt; Benewens in Katalonië in 1371, word speelkaarte ook genoem in 1377 in [[Switserland]] en in 1380 op baie plekke insluitende Florence en [[Parys]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://trionfi.com/0/p/01/|title=Tarot and its history|website=Trionfi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://trionfi.com/0/p/02/|title=Tarot and its history|website=Trionfi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;J. Brunet i Bellet, ''Lo joch de naibs, naips o cartas'', Barcelona, 1886, quote in the ''&quot;Diccionari de rims'' de 1371 : ''darrerament/per ensajar/de bandejar/los seus guarips/joch de nayps/de nit jugàvem'', sien ook [http://trionfi.com/0/p/28/ le site trionfi.com]&lt;/ref&gt; Die algemene speel van kaartspeletjies in Europa kan met 'n mate van sekerheid teruggespeur word na sedert 1377.&lt;ref name=&quot;Banzhaf&quot;&gt;{{Citation |last1=Banzhaf |first1=Hajo |title=Il Grande Libro dei Tarocchi |year=1994 |publisher=Hermes Edizioni |location=Roma |language=it |isbn=978-88-7938-047-8 |pages=16, 192}}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Pietro_Longhi_-_Card_Players_-_KMSst426_-_Statens_Museum_for_Kunst.jpg|thumb|320px|links|Kaartspelers in die 18de eeu in Venisië, deur Pietro Longhi.]] 
Tussen 1418 en 1450&lt;ref name=&quot;trionfi20&quot;&gt;{{cite web|url=http://trionfi.com/0/p/20/|title=Early Card painters and Printers in Germany, Austria and Flandern (14th and 15th century)|website=Trionfi}}&lt;/ref&gt; het professionele kaartmakers in [[Ulm]], [[Neurenberg]] en [[Augsburg]] gedrukte pakke vervaardig. Die meeste vroeë houtafdrukke van alle soorte is ná die tyd gekleur, óf met die hand óf van 1450 af met stensils. Die 15de-eeuse kaarte is waarskynlik geverf. Die Vlaamse Jagpak in die [[Metropolitan Museum of Art|Metropolitan-kunsmuseum]] in [[New York]] is die oudste volledige pak speelkaarte wat in die 15de eeu in Europa gemaak is.&lt;ref name=label&gt;{{cite web |url=http://www.metmuseum.org/collection/the-collection-online/search/475513?=&amp;imgno=0&amp;tabname=label |title=The Cloisters Playing Cards, ca. 1475–80 |publisher=[[Metropolitan Museum of Art]] |access-date=19 Mei 2015}}&lt;/ref&gt;

Namate kaarte van Italië na [[Germane|Germaanse lande]] versprei het, is die Latynse motiewe vervang met blare (of skilde), harte (of rose), klokke en akkers. Frankryk het aanvanklik die Latynse pakke gebruik, maar omstreeks 1480 het Franse vervaardigers begin om baie vereenvoudigde weergawes van die Duitse simbole te gebruik, waarskynlik om massaproduksie te vergemaklik. 'n Kombinasie van Latynse en Duitse simbole het daartoe gelei dat Franse speelkaarte omstreeks 1480 vervaardig is in stelle van ''trèfles'' (klawers), ''carreaux'' (ruitens), ''cœurs'' (hartens) en ''piques'' ([[Skoppens (speelkaarte)|skoppens]]). Die klawers kom waarskynlik van die akker en die skoppens van die blaar op Duitse pakke. 

In die laat 14de eeu het Europeërs begin om die Mamelukkaarte te verander om Europese koninklikes en amptenare te verteenwoordig. Volgens 'n beskrywing uit 1377 was die vroegste prentkaarte 'n sittende koning, 'n hoër maarskalk wat sy stelsimbool regop gehou het en 'n laer maarskalk wat sy simbool onderstebo gehou het.&lt;ref&gt;[http://i-p-c-s.org/history.html History of Playing-Cards] by International Playing-Card Society&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Wintle, Simon. [http://www.wopc.co.uk/history/earlyrefs Early references to Playing Cards] at World of Playing Cards.&lt;/ref&gt; Laasgenoemde twee stem ooreen met die ''Ober'' en ''Unter'', wat steeds op Duitse en Switserse kaarte voorkom. Die Italiane en Iberiërs het voor 1390 die ''Ober'' en ''Unter'' met die ''knight'' en ''jack'' vervang, moontlik om 'n groter onderskeid tussen die kaarte te tref. 

In Engeland is die laagste prentkaart ''knave'' genoem, wat aanvanklike &quot;seun&quot; beteken het (vergelyk die Duitse ''Knabe''), en dus verteenwoordig dié karakter die &quot;prins&quot;, die seun van die koning en koningin; die betekenis &quot;kneg&quot; het eers later ontstaan.&lt;ref&gt;{{cite book|last=Barrington|first=Daines|title=Archaeologia, or, Miscellaneous tracts relating to antiquity|volume=8|year=1787|publisher=Society of Antiquaries of London|page=141}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|title=Oxford English Dictionary|edition=2|year=1989|publisher=Oxford University Press|location=Oxford, England |chapter=knave, n, 2|title-link=Oxford English Dictionary}}&lt;/ref&gt; Die koningin het sedert 1377 al sporadies in pakke verskyn, veral in Duitsland. Hoewel die Duitsers die gewoonte gestaak het, het die Franse ook later die koningin begin gebruik en dit onder die koning geplaas. Pakke van 56 kaarte met stelle waarin 'n koning, koningin en ridder voorkom (met die ''knave'' op [[tarotkaarte]]) was algemeen in die 15de eeu.

===Latere ontwerpveranderings===
[[Beeld:Imperial Bower.png|thumb|200px|'n Vroeë joker, deur Samuel Hart (omstreeks 1863).]]

Kaarte met die waardes wat in die hoeke gedruk is, het dit moontlik gemaak dat kaarte naby mekaar soos 'n waaier in die hand gehou kan word (in plaas van twee hande soos voorheen). Die eerste sodanige pak met Latynse stelle is in 1693 deur Infirerra gedruk,&lt;ref&gt;''International Playing Cards Society Journal'' 30-1 [http://www.i-p-c-s.org/publications.html#journal page 34]&lt;/ref&gt; maar dit is eers sedert die einde van die 18de eeu algemeen gebruik. Die eerste Amerikaanse pak van Franse kaarte met dié innovasie was die Saladee-patent in 1864 deur Samuel Hart.&lt;ref name=&quot;HochmanEncyclopedia&quot;/&gt;

[[Beeld:Girl with Cards by Lucius Kutchin, 1933.jpg|thumb|links|200px|''Girl with Cards'', deur Lucius Kutchin, 1933, Amerikaanse Smithsonian-kunsmuseum.]]
Dit is gevolg deur die druk van prentkaarte met 'n bo- en onderkant wat dieselfde lyk. Dié innovasie word toegeskryf aan die Franse kaartmaker Agen, in 1745. Die Franse regering, wat die ontwerp van speelkaarte beheer het, het egter sulke kaarte verbied. In Sentraal-Europa (Trappola-kaarte) en Italië (Tarocco Bolognese) is dié innovasie in die tweede helfte van die 18de eeu aangeneem. In Brittanje is kaarte met omkeerbare prentkaarte in 1799 deur Edmund Ludlow en Ann Wilcox gepatenteer. 'n Franse pak met dié ontwerp is omstreeks 1802 deur die drukker Thomas Wheeler gedruk.&lt;ref&gt;''International Playing Cards Society Journal''. XXVII-5 [http://www.i-p-c-s.org/publications.html#journal p. 186]; en 31-1 p. 22&lt;/ref&gt;

Skerp hoeke verweer makliker en dan kan kaarte se waarde deur ander spelers gesien word; die kaarte het dus ronde hoeke gekry. Voor die middel 19de eeu het Britse, Amerikaanse en Britse spelers kaarte met blanko agterkante verkies. Die behoefte daaraan om verwering te verdoesel en te voorkom dat agterop die kaarte geskryf word, het gelei tot die druk van ontwerpe, foto's, sketse of advertensies op die rugkant.&lt;ref&gt;Fryxell, David A. (2014-02-07) [http://www.familytreemagazine.com/Article/history-matters-playing-cards History Matters: Playing Cards]. ''Family Tree Magazine''.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.nma.gov.au/collections-search/display?irn=78990|title=Playing cards featuring logo of the FJ Holden|publisher=National Museum of Australia|access-date= 7 Januarie 2023|archive-date=28 September 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928164635/http://www.nma.gov.au/collections-search/display?irn=78990|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Die [[VSA]] het die joker bekend gestel vir die spel euchre. Die naam kom vermoedelik van ''juker'', 'n ander naam vir euchre.&lt;ref name=&quot;uspchist&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20070826144858/http://www.usplayingcard.com/gamerules/briefhistory.html US Playing Card Co. – A Brief History of Playing Cards] (archive.org mirror)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=beal_joker&gt;Beal, George (1975). ''Playing cards and their story.'' New York: Arco Publishing Comoany Inc. p. 58&lt;/ref&gt; Die eerste vermelding van die joker as 'n wildekaart dateer van 1875 met 'n variasie van [[poker]].&lt;ref&gt;{{Citation |last=Parlett |first=David |title=The Oxford Guide to Card Games |year=1990 |publisher=[[Oxford University Press]] |isbn=978-0-19-214165-1 |page=[https://archive.org/details/oxfordguidetocar00parl/page/191 191] |url=https://archive.org/details/oxfordguidetocar00parl/page/191 }}&lt;/ref&gt;

==Moderne kaartformate==
{| class=&quot;wikitable&quot;  style=&quot;text-align:center; float:right; margin-left: 1em;&quot;
|+Internasionale speelkaartstelle
|-
|scope=&quot;row&quot;|Frans
|Hartens&lt;br /&gt; [[beeld:SuitHearts.svg|35x35px|center]]
|Ruitens&lt;br /&gt; [[beeld:SuitDiamonds.svg|35x35px|center]]
|Klawers&lt;br /&gt; [[beeld:SuitClubs.svg|35x35px|center]]
|Skoppens&lt;br /&gt; [[beeld:SuitSpades.svg|35x35px|center]]
|-
|scope=&quot;row&quot;|Duits
|Harte&lt;br/&gt; [[beeld:Bay herz.svg|35x35px|center]]
|Klokke&lt;br/&gt; [[beeld:Bay schellen.svg|35x35px|center]]
|Akkers&lt;br/&gt; [[beeld:Bay eichel.svg|35x35px|center]]
|Blare&lt;br/&gt; [[beeld:Bay gras.svg|35x35px|center]]
|-
|scope=&quot;row&quot;|Italiaans
|Bekers&lt;br/&gt; [[beeld:Seme coppe carte trevisane.svg|35x35px|center]]
|Munte&lt;br/&gt; [[beeld:Seme denari carte trevisane.svg|35x35px|center]]
|Knuppels&lt;br/&gt; [[beeld:Seme bastoni carte trevisane.svg|35x35px|center]]
|Swaarde&lt;br/&gt; [[beeld:Seme spade carte trevisane.svg|35x35px|center]]
|-
|scope=&quot;row&quot;|Spaans
|Bekers&lt;br/&gt; [[beeld:Seme coppe carte spagnole.svg|35x35px|center]]
|Munte&lt;br/&gt; [[beeld:Seme denari carte spagnole.svg|35x35px|center]]
|Knuppels&lt;br/&gt; [[beeld:Seme bastoni carte spagnole.svg|35x35px|center]]
|Swaarde&lt;br/&gt; [[beeld:Seme spade carte spagnole.svg|35x35px|center]]
|-
|scope=&quot;row&quot;|Switsers-Duits
|Rose&lt;br/&gt; [[beeld:RosendeutschschweizerBlatt.svg|35x35px|center]]
|Klokke&lt;br/&gt; [[beeld:SchellendeutschschweizerBlatt.svg|35x35px|center]]
|Akkers&lt;br/&gt; [[beeld:EichelndeutschschweizerBlatt.svg|35x35px|center]]
|Skilde&lt;br/&gt; [[beeld:Bouclier jeu de carte.svg|35x35px|center]]
|}

Moderne speelkaarte word in drie breë kategorieë verdeel op grond van die stelsimbole wat hulle gebruik: Frans, Latyns en Germaans. Latynse kaarte stem baie ooreen met die Spaanse en Italiaanse formate. Die Switsers-Duitse stelle verskil van die ander. Die Franse 52-kaartpakke (sonder die jokers) het dieselfde getal kaarte as die oorspronklike Mamelukpak, terwyl Latynse en Germaanse pakke minder kaarte bevat. Latynse pakke is gewoonlik sonder die hoër syferkaarte en die Duitse pakke sonder die laer syferkaarte. 

Binne die stelle is daar streek- of nasionale variasies wat &quot;standaardpatrone&quot; genoem word. Omdat dié patrone in die [[Publieke domein|openbare domein]] is, mag kaartvervaardigers hulle naboots.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://i-p-c-s.org/pattern/notes.html|title=Standard pattern notes|publisher=I-p-c-s.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20181211052711/https://i-p-c-s.org/pattern/notes.html|archive-date=December 11, 2018|access-date=2015-05-10}}&lt;/ref&gt; 

Patroonverskille word hoofsaaklik aangetref in die prentkaarte, maar ook die getal kaarte per pak, die gebruik van syfers of selfs 'n ander vorm en syferrangskikking kan hulle onderskei. Sommige patrone bestaan al eeue lank. 

Jokers is nie deel van enige patroon nie, omdat hulle 'n redelik onlangse uitvindsel is en hulle het dus nie 'n gestandaardiseerde voorkoms nie. Elke vervaardiger gebruik sy eie handelsmerkillustrasie op hulle jokers. Die groot verskeidenheid jokers het daartoe gelei dat hulle versamelaarsartikels geword het. 

Enige kaart met die vervaardiger se logo, soos die aas van skoppens in Engeland, die aas van klawers in Frankryk of die aas van munte in Italië, word ook versamel.

Speelkaarte se waarde word gewoonlik in die hoeke links bo en regs onder gedruk. Hoewel dié ontwerp nie die hand beperk waarin die kaarte gehou word nie, verkies sommige linkshandige spelers om hulle kaarte in die teenoorgestelde rigting uit te waaier. Daar is ook ontwerpe met die waarde in al vier hoeke gedruk.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.leftyslefthanded.com/Lefty_s_Left_Handed_Playing_Cards_p/607414.htm|title=Lefty's &quot;Always right&quot; double deck of playing cards|publisher=Lefty's}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kickstarter.com/projects/craigertiger/sinister-deck-the-left-handed-card-deck-with-famou|title=Sinister Deck: The Left-Handed Card Deck With Famous Lefties}}&lt;/ref&gt;

===Franse kaartpakke===
[[Beeld:Svg-cards-2.0.svg|links|thumb|220px|52 Franse speelkaarte met jokers.]]

Franse kaarte is beskikbaar in 'n verskeidenheid patrone en pakgroottes. Die standaardpak van 52 kaarte is die gewildste en sluit 13 waardes van elke stel in, met omkeerbare prentkaarte. Elke stel het 'n aas (A), wat 'n enkele simbool van sy soort vertoon; 'n heer of koning (K), dame, vrou of koningin (Q) en boer (J) wat elk uitgebeeld word met een simbool van hulle stel; en kaarte met syferwaardes van 2 tot 10, met elke kaart wat dié getal simbole van sy stel uitbeeld. 

Kommersiële pakke sluit ook gewoonlik van een tot ses jokers in, maar gewoonlik twee.

In pakke met minder as 52 kaarte vir sekere kaartspeletjies is van die kaarte uitgelaat, soms van 2 tot 6 vir 'n pak van 32, van 8 tot 10 vir 'n pak van 40 of van 2 tot 8 vir 'n pak van 24.

==Niestandaardontwerpe==
===Casino's===
Dobbelmaatskappye laat gewoonlik kaarte spesifiek vir hulle casino's druk. Omdat casino's elke dag deur 'n groot getal pakke gaan, herverkoop hulle soms gebruikte pakke wat &quot;op die vloer&quot; was. Dié kaarte word dikwels verander, deur óf die hoeke af te sny óf 'n gat deur die pak te pons,&lt;ref name=&quot;kaplan-nyt-2016&quot;/&gt; om te voorkom dat die kaarte in die casino gebruik kan word om te kul.

===Versamelings===
Vanweë die lang geskiedenis en groot verskeidenheid van ontwerpe, is kaarte dikwels versamelaarsartikels.&lt;ref name=&quot;cleveland-2010&quot;&gt;{{cite web |last1=Attina |first1=Andy |title=Mayfield Heights man displays almost 4,000 playing card decks he has collected in just 10 years |url=https://www.cleveland.com/sunmessenger/2010/04/mayfield_heights_man_displays.html |website=cleveland.com |access-date=28 Julie 2019 |date=8 April 2010}}&lt;/ref&gt; Volgens ''[[Guinness World Records]]'' bevat die grootste kaartversameling 11&amp;nbsp;087 pakke en word dit besit deur Liu Fuchang van China.&lt;ref name=&quot;gwr-playing-cards&quot;&gt;{{cite web |title=Largest collection of playing cards |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-collection-of-playing-cards |website=Guinness World Records |access-date=24 Julie 2019 |date=1 November 2007}}&lt;/ref&gt; 

Individuele speelkaarte word ook versamel, soos die wêreldrekord van 8&amp;nbsp;520 verskillende jokers wat aan Tony de Santis van Italië behoort.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Largest collection of joker playing cards |url=https://www.guinnessworldrecords.com/world-records/largest-playing-card-joker-collection/ |website=Guinness World Records |access-date=31 January 2020}}&lt;/ref&gt;

===Eie ontwerpe en kunswerke===
Eie ontwerpe kan vir talle doeleindes gemaak word. Oor die hele wêreld heen ontwerp en vervaardig beide individuele en groot maatskappye soos United States Playing Card Company (USPCC) baie verskillende style kaarte,&lt;ref name=&quot;bike-customized&quot;&gt;{{cite web |title=Custom Printing - Customized Playing Cards |url=https://bicyclecards.com/custom-printing/ |website=Bicycle Playing Cards |publisher=The United States Playing Card Company|access-date=29 July 2019}}&lt;/ref&gt; insluitende aandenkings-&lt;ref name=&quot;yt-soviet-cards-maya&quot;&gt;{{cite web |title=Did you know that the Soviet Union created a Maya playing cards deck back in the 50s? |url=https://www.theyucatantimes.com/2018/12/did-you-know-that-the-soviet-union-created-a-maya-playing-cards-deck-back-in-the-50s/ |publisher=Yucatan Times |access-date=29 July 2019 |date=7 Desember 2018}}&lt;/ref&gt; soewenierkaarte.&lt;ref name=&quot;bakersfield-now-2018&quot;&gt;{{cite web |last1=Wilson |first1=Lexi |title=A new deck of cards with a Bakersfield twist |url=https://bakersfieldnow.com/news/local/a-new-deck-of-cards-with-a-bakersfield-twist |publisher=Bakersfield Now |access-date=29 Julie 2019 |date=1 Desember 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;wlwt5&quot;&gt;{{cite web |last1=Clark |first1=Natalie |title=New deck of cards features stories of veteran-run businesses, charities |url=https://www.wlwt.com/article/new-deck-of-cards-features-stories-of-veteran-run-businesses-charities/28337932 |publisher=WLWT5 |access-date=28 July 2019 |date=9 Julie 2019}}&lt;/ref&gt; Helder ontwerpe word veral vir gebruik in toekomsvoorspellings gemaak,&lt;ref name=&quot;van-fair-2015&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;adweek-2016&quot;&gt;{{cite web |last1=Klara |first1=Robert |title=How One of YouTube's Most Hypnotic Stars Is Building a Brand Around His 'Cardistry' |url=https://www.adweek.com/brand-marketing/how-one-youtubes-most-hypnotic-stars-building-brand-around-his-cardistry-171966/ |website=Adweek |access-date=29 July 2019 |date=15 Junie 2016}}&lt;/ref&gt; terwyl kaarte ook op die kunswaarde daarvan kan fokus.&lt;ref name=&quot;yt-soviet-cards-maya&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;out-queer&quot;&gt;{{cite web |last1=Walker |first1=Harron |title=This Artist Is Making the Queerest Deck of Cards Ever |url=https://www.out.com/art-books/2019/2/20/artist-making-queerest-deck-cards-ever-0#media-gallery-media-0 |publisher=Out Magazine |access-date=29 July 2019 |date=20 Februarie 2019}}&lt;/ref&gt; 

In 1976 het die JPL Gallery in [[Londen]] 'n pak van 'n verskeidenheid moderne Britse kunstenaars soos Maggie Hambling en David Hockney laat maak met die naam &quot;The Deck of Cards&quot;.&lt;ref name=&quot;christies&quot;&gt;{{cite web |title=Leading the pack: A card-size survey of modern and contemporary Indian art |url=https://www.christies.com/features/The-British-Councils-Taash-ke-Patte-8330-1.aspx |publisher=Christie's |access-date=28 July 2019 |date=19 May 2017}}&lt;/ref&gt; 40 jaar later, in 2016, het die British Council 'n pak kaarte met die naam &quot;Taash ke Patte&quot; laat maak met Indiese kunstenaars.&lt;ref name=&quot;christies&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;ie-chattopadhyay&quot;&gt;{{cite web |last1=Chattopadhyay |first1=Pallavi |title=Check Mate: For the love of playing cards |url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/art-and-culture/the-deck-of-cards-taash-ke-patte-exhibition-2799433/ |publisher=The Indian Express |access-date=1 August 2019 |date=14 Mei 2016}}&lt;/ref&gt;

==Sien ook==
*[[Franse speelkaarte]]
*[[Tarotkaart]]

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Speelkaarte| ]]</text>
      <sha1>4ylgr49ja085il826f8dfde6eyj7y9o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wieluń</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21297</id>
    <revision>
      <id>2912454</id>
      <parentid>2551425</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:04:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EUPBR</username>
        <id>178945</id>
      </contributor>
      <origin>2912454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3958" sha1="m4laqvf94wdif1365nxjnr04coc6ntz" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;&quot; |
'''Wieluń'''&lt;br /&gt;
[[Lêer:Town hall of Wielun (3).jpg|280px]]
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999&quot;
| '''Kaart'''
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| '''Wapen'''
|- style=&quot;background:white&quot;
|rowspan=6| [[Lêer:POL Wieluń map.svg|180px|center]]
|- style=&quot;background: white&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:POL Wieluń COA.svg|50px|center]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999&quot;| '''Vlag'''
|- style=&quot;background: white; border-top:1px solid #999;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:POL Wieluń flag.svg|60px|border|center]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Land'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{vlag|Pole}} 
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''[[Woiwodskap]]'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[Lêer:POL województwo łódzkie 1 flag.svg|20px]] [[Woiwodskap Łódź|Łódź]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Koördinate'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{Koördinate|51|13|N|18|34|O}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stigting'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1217-1218
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stadstatus'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1283
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Oppervlakte:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 16,9 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogte bo seevlak'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | - m
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Bevolking:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal (2008)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 25&amp;nbsp;107
|-
| &amp;nbsp;- Bevolkingsdigtheid 
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;485,6/vk km
|-
|&amp;nbsp;'''Tydsone'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | MET ([[UTC]] +1)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
| &amp;nbsp;- [[Somertyd]]
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | MEST ([[UTC]] +2)
|-
|&amp;nbsp;'''Klimaat'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Tipe
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Kontinentaal-gematig
|-
| &amp;nbsp;- Gemiddelde jaarlikse temperatuur
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | -
|-
| &amp;nbsp;- Gem. temp. Januarie/Julie
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | -
|-
| &amp;nbsp;- Gemiddelde jaarlikse neerslae
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | - mm
|-
|&amp;nbsp;'''Burgemeester'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Janusz Walenty Antczak
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Amptelike Webwerf'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [http://www.wielun.eu/ ''wielun.eu'']
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|}

[[Lêer:Zniszczenia1939 0.jpg|duimnael|links|200px|Wieluń na die bombardering deur Duitse troepe in September 1939]]
'''Wieluń''' (uitspraak: [ˈvʲɛluɲ], tussen 1940-1941: ''Welun'', tussen 1941-1942: Welungen, tussen 1942-1945: ''Welun'', [[Latyn]]: ''Velun'', [[Duits]], ''Welun'') is 'n [[Pole|Poolse]] stad met 'n bevolking van sowat 25&amp;nbsp;000.

{{CommonsKategorie}}

{{Saadjie}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Nedersettings in Pole]]</text>
      <sha1>m4laqvf94wdif1365nxjnr04coc6ntz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skandinawië</title>
    <ns>0</ns>
    <id>27472</id>
    <revision>
      <id>2912479</id>
      <parentid>2767474</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:47:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912479</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34229" sha1="84yaw2yqeglx81jv42s1zxkhj07e0ww" xml:space="preserve">[[Lêer:Scandinavia location map definitions.PNG|duimnael|Skandinawië:
{{sleutel|red|Die intra-Nordiese gebruik van die term: Die drie monargieë Noorweë, Swede en Denemarke.}}
{{sleutel|orange|Die breë betekenis: Die Nordiese gebied (sonder Groenland en Svalbard).}}
{{sleutel|yellow|Die maksimale betekenis: Sinoniem met die hele Nordiese gebied of die Nordiese Raad.}}]]
[[Lêer:Scandinavia.TMO2003050.jpg|duimnael|'n Satellietbeeld van Skandinawië]]

Die term '''Skandinawië''' verwys in geografiese opsig net tot die [[Skandinawiese Skiereiland]] met [[Noorweë]] in die weste en [[Swede]] in die ooste, maar sluit in 'n breë kulturele en politieke sin die vyf lidstate van die [[Nordiese Raad]] in, naas Noorweë en Swede dus ook [[Denemarke]], [[Finland]] en [[Ysland]]. Die terme Skandinawiese en Nordiese lande word gevolglik dikwels as sinonieme gebruik.

Met die uitsondering van Finland se [[Fins]]sprekende meerderheid praat alle Skandinawiese volke verwante [[Noord-Germaanse tale]] en het 'n trotse demokraties-parlementêre tradisie wat in die geval van Ysland selfs na die 10de eeu terugdateer. Vandag is Finland en Ysland republieke, terwyl die ander Skandinawiese lande [[grondwetlike monargie]]ë vorm.

Die huidige politieke bande tussen die vyf lande word versterk deur 'n gemeenskaplike geskiedenis: In die 10de eeu het die [[Normandiërs]] hulle in groot dele van [[Noord-Europa]] gevestig, asook in die Noord-Franse gewes [[Normandië]]. Maar afgesien van die Wiking-tydperk en Swede se kortstondige rol as Noord-Europese [[groot moondheid]] in die 17de eeu was Skandinawië tradisioneel op die periferie van Europa.

In die loop van hulle geskiedenis is alle Skandinawiese lande gemeenskaplik geregeer. Swede en Finland het eers in 1809 van mekaar geskei, Noorweë en Swede in 1905, en Denemarke en Ysland in 1944.

Vanweë hulle noordelike ligging, wat hulle ook aan Atlantiese weerstelsels blootstel, word die Skandinawiese lande deur 'n koel en vogtige klimaat gekenmerk wat in die algemeen nie bevorderlik vir [[landbou]] is nie. Die lang daglig van die Nordiese [[somer]] kompenseer egter vir die ongunstige klimaattoestande sodat selfs noord van die [[Arktiese Sirkel|Noordpoolsirkel]] nog [[graan]] verbou kan word.

Tot by die 19de eeu was die Skandinawiese nasies suiwer agrariese gebiede wat tot die armste lande in Europa behoort het, en honderdduisende emigrante was gedwing om 'n nuwe heenkome in [[Noord-Amerika]] te vind. Die nywerheidsomwenteling van die 19de eeu het van Skandinawië egter een van die welvarendste wêreldstreke gemaak. Die huidige Skandinawiese ekonomieë steun op hulle natuurlike hulpbronne soos [[geotermiese energie]] (Ysland) en [[waterkrag]] (Ysland, Noorweë en Swede), [[ruolie]] (Noorweë), [[yster]]erts (Swede) en [[hout]] (Noorweë, Swede en Finland), maar is daarnaas ook hoogs ontwikkelde nywerheidslande met 'n uitgebreide dienstesektor en gevorderde welvaartstelsel.

Die Skandinawiese modelekonomie behels 'n tegnologies innovatiewe sekundêre sektor met 'n groot aandeel van dienste en 'n groot vraag na produksiegerigte dienste. Die huishoudings se moderne struktuur is gekenmerk deur 'n hoë persentasie ekonomies aktiewe vroue wat saam met die gesofistikeerde welvaartstelsel die verskaffing van uitgebreide sosiale dienste deur die staatsektor noodsaaklik en moontlik maak.&lt;ref&gt;{{de}} Bosch, Gerhard en Alexandra Wagner: ''Dienstleistungsgesellschaften in Europa und Ursachen für das Wachstum der Dienstleistungsbeschäftigung''. In: KZfSS Kölner Zeitschrift für Soziologie und Sozialpsychologie. Volume 55, nommer 3, September 2003, bl. 487&lt;/ref&gt;

Die gewildheid van die Skandinawiese leefstyl en ontwerp het van ondernemings soos die Sweedse meubelvervaardiger [[Ikea]], [[multinasionaal|multinasionale]] maatskappye gemaak wat wêreldwyd op markte meeding, terwyl die progressiewe en egalitêre houdings en religieuse ongebondenheid van hulle bevolkings van die Skandinawiese lande ook wêreldleiers op die gebied van politieke gelykberegtiging gemaak en verseker het dat hulle tot die lande met die hoogste lewenskwaliteit behoort.

== Etimologie ==
[[Lêer:Rapsfält-2.jpg|duimnael|'n Veld met bloeiende raapsaad in [[Skone]] (Suid-Swede)]]
In die antieke oudheid het Skandinawië as ''Scandza'' bekend gestaan. Die huidige term is in etimologiese opsig verwant aan [[Skone]] ('n landskap in Suid-Swede) en die stad Skanör. Die oudste [[Latyn]]se naam vir Skone, ''Scadinauia'', het na die gebiede noord van Germanië verwys. Sommige geleerdes beweer egter dat die term sy oorsprong by die Germaanse godin Skadi het.

Scadinauia is onder meer deur die Romeinse natuurkundige [[Plinius die ouere]] (23–79) as 'n gelatiniseerde vorm van die Oud-Nordiese term ''Skaðinaujó'' gebruik. Hierdie term bevat die wortels ''skaðin-'' &quot;gevaar&quot; of &quot;skade&quot; (Oud-Nordies ''skán-'') en ''-aujó'' &quot;eiland&quot; of &quot;skiereiland&quot; (Oud-Nordies ''-ey''). &quot;Skandinawië&quot; sou dan &quot;gevaarlike skiereiland&quot; beteken en moontlik na gevaarlike seestrominge rondom die Suid-Sweedse skiereiland Falsterbo verwys.

In die [[Middeleeue]] is die Latynse term ''Terra Scaniae'' of ''Terra Scania'' vir die geweste Skone, Blekinge en Halland asook die eiland [[Bornholm]] gebruik; die Sweedse en Deense volkstaal verwys na hierdie streek nog steeds as ''Skoneland''.

== Geografie ==
=== Noorweë ===
[[Lêer:Aasenfiord.JPG|duimnael|Die Åsenfjord in Noorweë]]
Die weskus van Noorweë word deur gebergtes oorheers en is gebroke met sowat 50&amp;nbsp;000 klein eilande. Nou fjorde strek soms oor 'n lang afstand tot by die binneland. Akkerbougrond is skaars in die gebied en lê veral aan die einde van die fjorde waar riviere hul lope deur die bergreekse gesny het. Die nedersettings en landbougebiede langs die kus is reeds in die Wikingtydperk deur 'n netwerk van beskermde seeroetes met mekaar verbind.

Ander landboustreke lê in die Jærendistrik in die suidweste, in die omgewing van die stad [[Trondheim]] (Trøndelagdistrik) en rondom die [[Oslofjord]] met die huidige hoofstad [[Oslo]]. Die streke wat minder geskik is vir landbou was net soos die mees noordelike gebiede anderkant die Poolsirkel steeds yl bevolk; in Noord-Noorweë het net enkele vissers- en jagtersdorpies langs die kus ontstaan.

=== Swede ===
[[Lêer:Hjortens Udde, lake Vänern Sweden, 2003-04.jpg|duimnael|Die [[Vänernmeer]] soos gesien vanuit Hjortens Udde]]
Swede, in die oostelike helfte van die [[Skandinawiese Skiereiland]], word deur wisselende landskappe gekenmerk. Norrland in Noord-Swede word deur digte naaldbosse en harde rotsagtige grond oorheers; die enigste landbougebiede lê in die smal kusstrook langs die [[Botniese Golf]].

Middel-Swede behels twee vrugbare en digbevolkte en een gebied wat minder geskik is vir landbou. Die landskap Svealand was die oorspronklike tuisland van die Svear, 'n stam wat sy naam ook aan die hele land verleen het. Hier lê die provinsie Uppsala met die vroeëre hoofstad [[Uppsala|Ou-Uppsala]], wat tydens die [[Middeleeue]] tot die magsbasis van die Sweedse koningshuis ontwikkel het; en die ongerepte [[Dalarna|Dalarna-streek]] met sy bergreekse, riviere en mere.

Die Götar-streek, wat na die gelyknamige stam vernoem is, lê suid van Svealand. Hierdie gebied, wat in die weste deur die [[Vänernmeer]] begrens word, behels die provinsies Väster- en Östergötland (Wes- en Oos-Götar).

Die suide van Swede was net soos die noordwaarts geleë Småland vroeër yl bevolk; eers in die laat Wiking-tydperk is die Suid-Sweedse hawestad [[Lund]] deur [[Dene]] gestig. Die vrugbare eilande [[Gotland]] en [[Öland]] het egter al vroeg tot digbevolkte landbou- en handelsentrums ontwikkel.

=== Denemarke ===
{{Hoofartikel|Geografie van Denemarke}}
Denemarke bestaan uit die laagliggende skiereiland [[Jutland]] en meer as 500 eilande langs sy ooskus, asook die eiland [[Bornholm]] wat verder ooswaarts in die [[Oossee]] lê. Denemarke was vroeër met digte bosse bedek, en die kusstrook langs die [[Noordsee]] was vanweë sy sanderige grond nie geskik vir landbou nie. Die plaaslike bevolking het egter reeds in die Middeleeue op perde- en veeteelt gesteun en handelsbande met sy suidelike Duitse buurlande aangeknoop.

== Klimaat ==
[[Lêer:Nattsol over Valsværet.jpg|duimnael|[[Middernagson]] oor Valsværet, Noorweë]]
Die klimaat van Skandinawië word deur sy noordelike ligging en die invloed van die warm [[Golfstroom]] oorheers. In die algemeen is die gemiddelde temperature laer as in [[Sentraal-Europa]], tog geniet die gebied danksy die Golfstroom gematigde temperature – met uitsondering van [[Groenland]] wat grotendeels noord van die Arktiese Poolsirkel geleë is en deur 'n polêre en subpolêre klimaat gekenmerk word.

Die binnelandse streke van Noorweë, Swede en Finland het 'n tipiese vastelandsklimaat met koue [[winter]]s en warm somers, terwyl Denemarke, die [[Faroëreilande]] en [[Åland]] deur 'n gematigde seeklimaat gekenmerk word. Die gemiddelde temperature in Noorweë se kusgebiede, Ysland en op die Faroëreilande is ten spyte van hul geografiese breedteligging relatief hoog – sonder die matigende invloed van die Golfstroom sou die klimaat vergelykbaar wees met dié van [[Siberië]].

Die Nordiese somers is koeler as dié van Sentraal-Europa – hulle begin daarnaas later en eindig vroeër sodat daar min tyd vir vrugte is om ryp te word. Nogtans word daar ook somertemperature met meer as 30&amp;nbsp;°C aangeteken. Die mees noordelike gebiede van Skandinawië het aansienlik koeler somers – in die Yslandse hoofstad [[Reykjavik]] is die gemiddelde temperatuur in Julie nie hoër as 11,2&amp;nbsp;°C nie. Die Noordelike somerdae is buitengewoon lank en word deur helder nagte gekenmerk. Vanaf Junie gaan die son in die gebiede noord van die Poolsirkel hoegenaamd nie meer onder – die tyd van die [[middernagson]] breek aan. Bepaalde streke soos die Noorse eilandgroep [[Spitsbergen]] kry dan tot by vier maande ononderbroke sonskyn.

Daarenteen staan die Nordiese winters vir hul lang en donker poolnagte bekend. Die son bly dan weke lank benede die horison, en baie gebiede kry net enkele ure daglig. Ysland kry tussen November en Januarie slegs tussen drie en vier ure daglig. Die wintertemperature verskil duidelik – terwyl Ysland matige winters met 'n gemiddelde van -0,4&amp;nbsp;°C het, daal die kwik in Finland soms tot sowat –20&amp;nbsp;°C.

== Tale ==
[[Lêer:Lenguas nórdicas.PNG|duimnael|Verspreiding van Skandinawiese tale in Noord-Europa:
{{columns-list|2|
{{sleutel|#6D1EAE|[[Deens]]}}
{{sleutel|#004080|[[Sweeds]]}}
{{sleutel|#0080FF|[[Noors]] ([[Bokmål]] en [[Nynorsk]])}}
{{sleutel|#54B618|[[Yslands]]}}
{{sleutel|#2DCC71|[[Faroëes]]}}
{{sleutel|#1F1F1F|[[Norn]] †}}}}]]
Die Skandinawiese of [[Noord-Germaanse tale]], waaronder [[Deens]], [[Noors]] ([[Bokmål]] en [[Nynorsk]]), [[Sweeds]], [[Yslands]] en [[Faroëes]] met altesaam sowat twintig miljoen moedertaalsprekers, vorm 'n subgroep van die [[Germaanse tale]] en het hulle oorsprong in Oud-Yslands, 'n taal wat onder meer in die Edda oorgelewer is. Tans is net moderne Yslands en Faroëes (wat as Eilandskandinawiese tale in 'n mindere mate aan invloede van ander, nie-Skandinawiese tale blootgestel was) nog nou verwant met hierdie oorsprongstaal. Norn, 'n Skandinawiese taal wat tot in die 15de eeu op die [[Shetland]]- en [[Orkney, Skotland|Orkney]]-eilandgroepe noord van [[Skotland]] as omgangstaal gepraat is en eweneens by Eilandskandinawies gereken word, het in die 18de eeu uitgesterf. Noord-Germaans het teen die begin van ons tydrekening as 'n selfstandige Germaanse taalgroep van Wes-Germaans geskei en vanaf die 9de eeu in twee hoofgroepe, Wes-Nordies en Oos-Nordies (of Oud-Nordies), verdeel.

Daarnaas word op die Sweedse Oossee-eiland Gotland ook Gutamål gepraat, 'n taal wat uit die Oos-Germaanse [[Goties]] ontwikkel het en aan Deense, [[Nederduits]]e, [[Baltiese tale|Baltiese]] en [[Slawiese tale|Slawiese]] invloede blootgestel was. Aangesien Sweeds op hierdie eiland reeds in 1645 as onderwystaal ingevoer is, het Gutamål steeds meer Sweedse elemente begin inbed en word sodoende intussen soms as 'n Sweedse dialek geklassifiseer.

In die Wiking-tydperk (omstreeks 750 tot 1000) en die vroeë Middeleeue het mense in die Nordiese taalgebied nog eerder dialekte as selfstandige dialekte gepraat. Hierdie dialekte het eers geleidelik tot selfstandige tale begin ontwikkel in 'n taalkundige proses wat eers teen die middel van die 16de eeu afgesluit was. [[Fins]] maak deel uit van die [[Fins-Oegriese tale|Fins-Oegriese taalgroep]] en behoort dus nog by die [[Indo-Europese tale|Indo-Europese]] nog by die Nordiese taalfamilie.

Moedertaalsprekers van Deens, Noors en Sweeds kan mekaar maklik verstaan, selfs al praat hulle almal in hul eie taal. 'n Gevorderde kennis van ander Skandinawiese tale vereis nogtans die aanleer daarvan en woordeboeke. Die basiese woordeskat word deur alle Nordiese tale gedeel, selfs al het Sweeds soms afwykende woorde wat in die ander tale nie voorkom nie en verskil Deens vanweë sy uitspraak duidelik van Sweeds en Noors. Sprekers van Noors trek die meeste voordeel uit die hoë graad van verwantheid, terwyl [[Yslanders]] en [[Finne]] die meeste moeilikhede ondervind wanneer hulle in hul eie taal met ander Skandinawiërs wil kommunikeer. Yslandse en Finse kinders leer op skool naas Engels tenminste een van die ander Skandinawiese tale aan.

== Geskiedenis ==
=== Vroeë geskiedenis ===
[[Lêer:Trundholm.jpg|duimnael|Die Sonstrydwa van Trundholm dateer uit die Nordiese Bronstydperk (tussen 1400 en 1200 v.C.) en is as 'n votiefoffer in 'n Deense moerasgebied versink. Die bronsstrydwa met sy ses wiele word vanweë sy gesofistikeerde kwaliteit en ooreenkomste met ander Europese vondse as 'n [[Kelte|Keltiese]] kunswerk beskou&lt;ref&gt;{{de}} Konstam, Angus: ''Die Kelten. Von der Hallstatt-Kultur bis zur Gegenwart''. Wene: tosa/Carl Ueberreuther 2007, bl. 40&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.britannia.com/celtic/gods/beli.html ''britannia.com: Celtic Gods''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140426121514/http://www.britannia.com/celtic/gods/beli.html |date=26 April 2014 }}&lt;/ref&gt;]]
Gedurende die laaste ystydperk (omtrent 18&amp;nbsp;000 v.C.) was Skandinawië en Ysland vergletser. Toe die ys begin afsmelt het, het die sogenaamde Hamburgse beskawing – 'n volk van rendierjagters – na Jutland in Denemarke begin uitbrei.

Die eerste menslike nedersettings in Skandinawië dateer uit die tydperk omtrent 10&amp;nbsp;000 v.C.&lt;ref&gt;{{de}} Konstam, Angus: ''Die Wikinger. Geschichte, Eroberungen, Kultur''. Wene: tosa/Carl Ueberreuther 2007, bl. 12&lt;/ref&gt; Enkele argeologiese vondse getuig van die lae bevolkingsdigtheid van hierdie periode en bewoners wat as [[Jagter-versamelaar|jagters en versamelaars]] geleef het. Nogtans was die meeste gebiede in Skandinawië bewoon, en orals het [[etniese groep]]e hul eie beskawing met besondere kenmerke ontwikkel. Die suidweste van Noorweë (suid van die huidige hawestad [[Bergen]]) was die tuisland van die Fosna, 'n etniese groep wat vanuit die suidooste na die gebied geïmmigreer het, terwyl die Komsa die noorde van die Skandinawiese Skiereiland bewoon het – 'n gebied wat van die huidige [[Tromsø]] tot by [[Moermansk]] in [[Rusland]] gestrek het.&lt;ref&gt;{{de}} Schröter, Harm G.: ''Geschichte Skandinaviens''. München: C.H. Beck 2007, bl. 8&lt;/ref&gt;

Omtrent 4000 v.C. het albei etniese groepe begin om pyl en boog, harpoen en speer vir jagdoeleindes te gebruik, terwyl daar ook die eerste vissers en akkerbouers was. Die tradisionele jagkuns van die [[Sami]]volk in Noord-Finland toon sekere ooreenkomste met hierdie vroeë beskawings.

Argeologiese opgrawings het spore van 'n aantal verdere immigrasiegolwe opgelewer, waaronder mense van die sogenaamde Tregterbeker-beskawing wat vanuit die suide na Skandinawië getrek en 'n gebied bewoon het wat van die [[Oslofjord]] en Suid-Swede tot in die huidige [[Nedersakse]], [[Slowakye]] en [[Pole]] gestrek het.

Tydens die Jongsteentydperk het die jagter- en versamelaar-volke geleidelik begin om akkerbou te beoefen. Megaliet-grafstene uit hierdie periode dui op kulturele bande met verder afgeleë gebiede soos [[Engeland]], [[Frankryk]] en die [[Middellandse See|Mediterreense wêreld]], maar ook na die feit dat die destydse bewoners reeds bepaalde organisasiestrukture ontwikkel het. Die oostelike gebiede, wat van Oos-Pole en die [[Baltiese lande]] tot by Finland en Suid-Swede gestrek het, is deur die sogenaamde Kamkeramiek-beskawing oorheers. Gedurende die laat [[Bronstydperk]] het die Baltiese Bootbyl-beskawing na Skandinawië uitgebrei. Argeoloë verwys dan ook na 'n Noord-Eurasiese Kultuurkring wat van Skandinawië en Noord-Rusland tot by Siberië gestrek het, alhoewel die verskillende deelgebiede hul eie kulturele kenmerke ontwikkel het. Motiewe soos ineengestrengelde lyne en dierfigure was veral kenmerkend vir die Germaanse gebied en was tot in die tydperk van die Noorse staafkerke gewild.

Vanaf 1500 v.C. het die vroeë Skandinawiese volke meer voorwerpe begin vervaardig; ryk argeologiese vondse is onder meer deur setlaars uit die Bronstydperk agtergelaat wat nedersettings in die Oslofjord van Suid-Noorweë en die noordelike Varangerfjord bewoon het. Die vondse dui op permanente dorpstrukture met stabiele ekonomieë en etniese ooreenkomste met die destydse relatief welvarende bewoners van Denemarke.&lt;ref&gt;{{de}} Konstam (2007), bl. 12&lt;/ref&gt; Eerste handelsbande is aangeknoop, en Deense handelaars het Jutlandse [[barnsteen]] teen goud, koper en tin uit die noorde geruil. Grafvondse bewys dat daar in hierdie periode reeds gespesialiseerde ambagsmanne was wat versierde wapens en juweliersware vervaardig het. Godsdienstige voorwerpe soos die Sonstrydwa uit Trundholm (Denemarke), 'n vroeë bronskunswerk, verwys naas steeninskrifte na die kenmerke van die destydse godsdienste.

Houtsnywerk en reliëfs verduidelik kenmerke van die vroeë beskawings – roeibote, jag- en trekdiere was gewilde kunsobjekte, net soos manlike figure wat in hierdie tydperk meestal naak uitgebeeld is. Argeoloë het nogtans danksy talle vondse in koepelgrafte oorblyfsels van tekstiele en leerskoene ontdek sodat die destydse kleredrag gerekonstrueer kan word.

=== Die Ystertydperk ===
[[Lêer:Gundestrupkarret1.jpg|duimnael|Die silwerketel van Gundestrup is in 1891 'n moerasgebied naby Gundestrup op die Deense skiereiland Jutland gevind. Die ketel is oorspronklik in stukke verdeel en as 'n [[Votiewe offer|votiefoffer]] versink]]
Die einde van die Bronstydperk en begin van die periode van ysterbewerking omtrent 500 v.C. is gekenmerk deur nuwe begrafnispraktyke en 'n verdere uitbreiding van akkerbou. In sommige gebiede is die tradisionele koepelgrafte vervang deur bootvormige grafte wat met stene begrens was. Hulle word in kulturele opsig as voorlopers van die latere Wiking-tydperk se boot- en skeepsgrafte beskou.&lt;ref name=&quot;k13&quot;&gt;{{de}} Konstam (2007), bl. 13&lt;/ref&gt;

Skandinawië was egter as gevolg van die Keltiese magsuitbreiding in Europa in ekonomiese en politieke opsig geïsoleer. 'n Tweede probleem was die negatiewe uitwerkings van die destydse [[klimaatverandering]]. Die yster, wat aanvanklik in Skandinawië vervaardig is, was bros en nie bestand teen die lae temperature van die noordelike gebiede sodat dele van Skandinawië deur stagnasie en selfs agteruitgang gekenmerk was.

Die Ystertydperk is ook die vroegste historiese periode waarin in Griekse en Romeinse werke na die Skandinawiërs verwys is. Die Griekse navorser Pytheas het hulle omtrent 300 v.C. as &quot;barbare&quot; beskryf &quot;wat van bestaansboerdery geleef het.&quot;&lt;ref name=&quot;k13&quot; /&gt; Die Romeinse geograaf [[Strabo]] het in die 1ste eeu na die Kimbers in Denemarke verwys wat met die Kelties-Germaanse silwerketel van Gundestrup verbind word – 'n kunswerk wat ondanks sy vroeg-Keltiese motiewe ook Germaanse invloede toon.

Hierdie volke het in die Romeinse tydperk met die Romeine handel begin dryf – goedere soos huide, see-ivoor, [[Slawerny|slawe]] en pelse is na die [[Romeinse Ryk]] uitgevoer, terwyl Romeinse voorwerpe uit hierdie periode orals in Skandinawië opgegrawe is. Die beste akkerbougronde in Suid-Noorweë, Suid-Swede en Denemarke was reeds omstreeks 100 v.C. dig bevolk, en daar was die eerste emigrasiegolwe waartydens die [[Gote]] Swede verlaat en die Kimbers en [[Teutone]] na Sentraal-Europa begin trek het. Gelyktydig het die Finne vanuit die [[Wolga]]gebied na die noordweste getrek om hulle in die huidige Suid-Finland te vestig, terwyl ook Baltiese stamme na Finland geïmmigreer en Germaanse groepe hul stamgebiede na die noordelike Noorweë uitgebrei het.

=== Vroeë Germaanse beskawings ===
[[Lêer:Cimbrians and Teutons invasions.svg|duimnael|Die suidwaartse migrasie van Kimbers en Teutone&lt;br /&gt;[[Lêer:Battle icon gladii red.svg|12px]] Nederlae van die Kimbers en Teutone&lt;br /&gt;[[Lêer:Battle icon gladii green.svg|12px]] Oorwinnings van die Kimbers en Teutone]]
[[Lêer:Amber Bernstein many stones.jpg|duimnael|Barnsteen, 'n vroeë handelsgoed]]
[[Lêer:Antler comb from Vimose, Funen, Denmark (DR 207).jpg|duimnael|Hierdie horingkam uit die 2de eeu v.C., wat in 'n moerasgebied naby Vimose op die Deense eiland Funen gevind is, dra die oudste bekende rune-inskrif, ''Harja'' – 'n manlike voornaam]]
Die Romeine het Skandinawië gewoonlik as die tuisland van die Kimbers beskou, 'n Noord-Germaanse stam wat in die 1ste eeu v.C. op soek na 'n nuwe tuiste suidwaarts getrek en as plunderaars opgetree het. Ook ander barbaarse stamme soos die [[Langobarde]], [[Boergondië]]rs en Gote, wat later 'n bedreiging vir die [[Romeinse Ryk]] sou vorm, is gewoonweg as Skandinawiërs beskryf. Plinius die ouere het in die 1ste eeu n.C. na die eiland ''Scandia'' verwys, terwyl [[Tacitus]] die Suiones uit Swede beskryf het – 'n volk van krygers met ongewone skepe.

Die Sitones, 'n volk in die noorde van Swede en Finland, is na bewering deur 'n vrou oorheers en soms valslik as Amasone beskryf. Kaarte uit die 2de eeu, wat deur Ptolemeüs geskep is, het die Saksers en Kimbers as bewoners van die huidige Denemarke getoon, terwyl Finne en Sami op die kaarte as bewoners van die noordelike Scandia verskyn het.

Germaanse [[rune-alfabet]]te was vanaf 200 v.C. gebruiklik, maar kon net deur 'n klein aantal ingewydes gelees word. Hulle is soms ook vir magiese doeleindes gebruik, maar het op sigself nie oor magiese simbool-inhoud beskik nie.

[[Lêer:Vendel era helmet (950).jpg|duimnael|links|Sweedse helm uit die Vendeltydperk (550–793)]]
In die volgende eeue is daar – ondanks die florerende handel tussen Skandinawië en die Romeinse wêreld – min oor Noord-Europa geskryf. Die riviere [[Vistula]] en [[Elbe]] het 'n belangrike rol vir die handel met Gotiese stamme in die suide gespeel, en in Swede en Denemarke is Romeinse glas- en juweliersware, muntstukke en wapens opgegrawe wat deur die plaaslike stamme met huide, pelse, slawe, barnsteen en ander handelsgoedere betaal is.

Ná die ondergang van die [[Wes-Romeinse Ryk]] is geen Romeinse of Griekse werke oor Skandinawië meer gepubliseer nie, behalwe vir Cassiodorus se &quot;Geskiedenis van die Gote&quot; in die 6de eeu. Die Skandinawiërs is hier uitgebeeld as die stamme wat 'n einde aan die Romeinse Ryk en beskawing gemaak het. Die noorde van die eiland ''Scandia'' is volgens Cassiodorus deur die Adogit en Scerefennae bewoon, die Suehan (of [[Swede (volk)|Swede]]) in die suide het bekend gestaan vir hulle uitstekende perde en pelse. Ander suidelike stamme was die Halin, Liothida, Bergio, Gauthigoth, Rugi, Augandzi, Grannii en Raumarici.&lt;ref&gt;{{de}} Konstam (2007), bl. 15&lt;/ref&gt;

Argeologiese spore wat uit die 4de eeu n.C. dateer dui op hoë bevolkingsdigthede in onder meer Denemarke, terwyl daar vanaf die 6de eeu ook gewapende konflikte was. In hierdie onstuimige periode, wat as die voorfase van die Wikingtyd beskou word, is ook handelsbande met ander Europese volke soos die [[Friese]] aangeknoop; die ontwikkeling van langbote vanaf die 6de eeu het 'n beslissende rol by die uitbreiding van die seehandel gespeel.

Die vroeë Swede is as 'n konfederasie van hierdie stamme beskryf, terwyl die Dane of vroeë Dene uit 'n kleiner aantal stamme bestaan het. Denemarke en die legendariese eiland [[Thule]] in die noorde is deur die [[Bisantynse Ryk|Bisantynse]] geskiedskrywer Procopius as onvrugbare en troostelose gebiede uitgebeeld waar die son ook teen middernag geskyn het. Volgens Procopius was die Sami nog deur 'n baie eenvoudige leefwyse gekenmerk, terwyl ander Skandinawiese volke eerder deur hul religie van ander mense verskil het.

Latere Skandinawiese bronne verwys na die politieke eendrag van Swede en Dene. Die ''Ynglinga''-saga en ander bronne vermeld dat die Swede van Uppland deur 'n magtige heerser geregeer is, terwyl die [[Angel-Saksers|Angel-Saksiese]] ''[[Beowulf]]'' na die Skandinawiese &quot;seekonings&quot; verwys. Denemarke is eweneens deur magtige konings oorheers.

Argeologiese opgrawings het getoon dat Skandinawië in hierdie periode 'n agrariese ekonomie was wat met sy welvarende markte ook die ontwikkeling van gespesialiseerde ambagte bevorder het. Die Skandinawiese politiek, administrasie, skeepvaart en krygskuns het destyds van Noord-Europa 'n relatief stabiele gebied gemaak wat tot die bakermat van die Wiking-beskawing sou ontwikkel.

=== Die Wiking-tydperk ===
[[Lêer:Vikingship.jpg|duimnael|'n Moderne namaaksel van 'n Wiking-langskip]]
In 792 het Noorse Wikings hul eerste rooftog in Wes-Europa onderneem en die [[klooster]] Lindisfarne op die Noord-Engelse Holy Island geplunder. Dit was die beginpunt van gereelde jaarlikse aanvalle op die Britse kusgebiede. Die Skandinawiese rowers het na hulself as ''vikíngr'' verwys – 'n Oud-Noorse term wat sowel as &quot;volgelinge&quot; asook as &quot;seerowers&quot; vertaal kan word.&lt;ref&gt;{{de}} Schröter (2007), bl. 11&lt;/ref&gt;

Vanaf 799 het die Wikings ook die Fries-Saksiese kusstroke aangeval en in 845 [[Hamburg]] geplunder. Die rooftogte is gewoonlik deur relatief klein groepe Wikings onderneem wat op een dag onverwags opgedaag en hulle meestal op die volgende dag weer teruggetrek het. Selfs in gevalle waar daar 'n poging onderneem is om bystand aan die slagoffers te verleen, het hierdie hulp gewoonlik te laat gekom. Terwyl aanvalle deur rowers steeds voorgekom het, was die Noormanne se taktiek van blitsaanvalle ongekend in Europa. Vlug was die enigste kans op redding vir die aangevallenes, tog het die vrees wat Wiking-rooftogte versprei het ook verlammend op die kusbewoners ingewerk. Terwyl die laasgenoemdes die hele somer lank aan aanvalle blootgestel was, het die Wikings tydens die najaar met hul prooi – slawe, edelmetale, vleis, graan en ander alledaagse goedere – na hul tuishawens teruggekeer om daar te oorwinter.

Tans is navorsers glad nie eens oor die beweegredes vir die rooftogte nie. Daar was moontlik 'n hele reeks oorsake waardeur die begin en die einde van die Wiking-aanvalle op Wes-Europese kusgebiede verklaar kan word. Dikwels word aangevoer dat die Wikings as gevolg van vinnige demografiese groei en hoë bevolkingsdigthede genoodsaak was om hulle tot rooftogte in oorsese gebiede te wend – argeologiese vondse dui immers op 'n sterk toename van nedersettings. Maar daar is nogtans geen bewyse dat landbou en vissery destyds nie meer in staat was om in die bevolking se behoeftes te voorsien nie. Dit was juis hul liggaamsgrootte en krag – wat beslis aan goeie voeding te danke was – waarmee Skandinawiërs vrees in Wes-Europese kusbewoners ingejaag het. Eerder as honger word dus faktore soos veglus en die persepsie dat die weerlose kusbewoners en hul welvarende nedersettings 'n maklike prooi was aangevoer. 'n Suksesvolle rooftog het 'n hoë sosiale status aan Wiking-mans verleen en was 'n middel om vinniger rykdom, mag en invloed te bekom as in die tradisionele landbou- of handelsektor. Die Wikings se sedes en godsdiens was ook nie van so 'n aard dat hulle enige morele bedenkinge oor aanvalle op weerloses sou gehad het nie.

Die plaaslike skeepsboutradisie het 'n buitengewone vervoermiddel aan die Wiking-plunderaars verskaf – hul kenmerkende langskip wat sowat 300 jaar lank ongeëwenaar in Europa was. Sy bouwyse was lig en het van hom 'n vinnige en aanpasbare voertuig gemaak wat snelhede van twintig knope kon behaal ([[Christophorus Columbus]] se seilskip ''Santa Maria'' het teen tien knope in die rigting van Amerika beweeg).&lt;ref&gt;{{de}} Schröter (2007), bl. 13&lt;/ref&gt; Selfs in ongunstige omstandighede soos 'n windstilte kon hulle as roeibote nog 'n spoed van tot by sewe knope bereik. Die langbote se minimale diepgang het Wiking-ekspedisies in staat gestel om selfs rivierop te seil. Vanweë die gebrek aan paaie langs die riviere was dit haas onmoontlik om binnelandse stede met behulp van ruiters teen 'n Wiking-aanval te waarsku.

Danksy hul ligte bouwyse kon langskepe daarnaas oor langer afstande op land gedra word. Sodoende het Wikings dikwels 'n landengte van sowat twaalf kilometer in die huidige [[Sleeswyk-Holstein]] gebruik om van die Noord- na die Oossee te beweeg en was nie genoodsaak om die lang vaart deur die [[Skagerrak]] te onderneem nie. Sweedse Wikings het oor honderde kilometer na die Russiese binneland beweeg en selfs pogings onderneem om [[Konstantinopel]] te verower.

=== Skandinawiese koninkryke ===
[[Lêer:Wikinger.jpg|duimnael|links|Deense Wikings op see]]
In die 9de eeu, die begin van die Wiking-tydperk, was daar nog nie sprake van die huidige Skandinawiese nasies nie. Politieke grense het dikwels as gevolg van veldtogte of dinastiese ontwikkelinge verander, en die gebied van die huidige Denemarke, Noorweë en Swede was in 'n aantal provinsies verdeel wat deur onafhanklike plaaslike heersers (sogenaamde ''jarls''), konings of invloedryke goewerneurs geregeer is. Baie van hierdie Skandinawiese provinsies (''land'') het tot vandag toe as administratiewe geweste bewaar gebly.

'n ''Land'' het in die Wiking-tydperk ook die basis van die militêre strukture gevorm. Elke provinsie is in 'n aantal ''hund''  verdeel – kleiner administratiewe en militêre eenhede met sowat honderd krygers, en terwyl die provinsies se grense as gevolg van samesmeltings en ander ontwikkelinge voortdurend verander het, is die ''hund'' gewoonlik nie aangetas nie en het as stabiele eenhede voortbestaan. Die provinsies het geleidelik tot groter monargiese ryke saamgesmelt wat deur konings geregeer is en geleidelik tot sentralistiese nasionale state ontwikkel het. Noorweë het sy magsgebied in die 13de eeu tot by die voorheen onafhanklike gebiede Ysland en Groenland uitgebrei en die proses van politieke verenigings sodoende afgesluit. Ná die kerstening van Skandinawië het ook die plaaslike koningshuise voordeel uit die kerk se administratiewe strukture getrek wat veral politieke stabiliteit en die opbou van 'n regstelsel bevorder het.

Reeds in die Wiking-tydperk was Skandinawië in ekonomiese en politieke opsig een van die mees stabiele gebiede in Europa, en moderne historici neem aan dat sowel die bevolkingsgroei in die Nordiese lande asook die aantreklikheid van welvarende gebiede in Wes- en Sentraal-Europa die aanleiding tot die Wiking-rooftogte vanaf die 9de eeu gegee het. Ten spyte van hul wrede aanvalle op kloosters en stede was die [[Wikings]] 'n belangrike ekonomiese faktor wat die rykdomme van Wes-Europa as handelsgoed gebruik en sodoende ook 'n bydrae tot die ontwikkeling van Noord- en Oos-Europa gelewer het.

[[Lêer:Flateyjarbok Haraldr Halfdan.jpg|duimnael|Harald Hårfagre ontvang die Noorse koningstitel uit die hand van sy vader]]
Denemarke was die mees sentralistiese staat in Skandinawië nadat die koningshuis sy politieke invloed al in die vroeë Wiking-tydperk stelselmatig uitgebrei en uiteindelik 'n ryk oorheers het wat tot by die Elberivier in die huidige [[Noord-Duitsland]] gestrek het. Veldtogte teen die [[Franke]] in [[Duitsland]] en die Saksers en Engeland het die politieke, ekonomiese en militêre groei van die Deense staat nog versterk, en 'n aantal Deense stede het tot demografiese sentra ontwikkel, terwyl die [[Kerk (organisasie)|kerk]] sy invloed vanuit die hoofstad [[Roskilde]] geleidelik oor die hele land uitgebrei het. Die koninklike Deense leër was 'n beslissende faktor by die verkiesing van nuwe heersers aangesien die monargiese stelsel net gedeeltelik erflik was.

Swede was in teenstelling met Denemarke 'n agrariese gebied, maar desondanks het die Sweedse koningshuis met die uitbreiding van sy invloed na Finland en Rusland oor steeds groter bronne van staatsinkomste beskik. Die laat kerstening van die land het die kerk as 'n tweede mag naas die koning gevestig en sy magsuitbreiding beperk.

In Noorweë het topografiese faktore die ontwikkeling van 'n magtige monargiese stelsel aanvanklik belemmer. Terwyl die meeste noordelike geweste selfregerende gebiede was, is die provinsie [[Vestfold]] in die suide van die land selfs deur 'n dinastie van oorspronklik Sweedse afkoms oorheers. Eers koning Harald Hårfagre het die verskillende klein Noorse ryke in die laat 9de eeu met sy oorwinning oor die noordelike heersers in 'n eenheidsstaat verenig, en sy dinastie het Noorweë tot die einde van die Wiking-tydperk oorheers.

== Sien ook ==
* [[Skandinawiese bergreeks]]
* [[Skandinawiese Korps]]
* [[Skandinawiese kruis]]
* [[Skandinawiese Monument]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Scandinavia|Skandinawië}}
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Scandinavia|title=Scandinavia|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=7 Mei 2024}}

; Die Nordiese Model – welvaartstaat en vryemarkekonomie
* {{de}} {{en}} {{fr}} [http://www.eurotopics.net/en/magazin/skandinavisches_modell_2007_10/interne_links_skandinavien/ eurotopics.net Oktober 2007: ''Die Nordiese Model – vryemarkekonomie en welvaartstaat in Skandinawië (in Duits, Engels en Frans beskikbaar)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071220002117/http://www.eurotopics.net/en/magazin/skandinavisches_modell_2007_10/interne_links_skandinavien/ |date=20 Desember 2007 }}

{{Gebied}}
{{Nordiese lande}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Skandinawië| ]]
[[Kategorie:Skiereilande]]</text>
      <sha1>84yaw2yqeglx81jv42s1zxkhj07e0ww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skerryvore</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30072</id>
    <revision>
      <id>2912480</id>
      <parentid>2773618</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:48:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912480</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31812" sha1="7plf7lwirmt74xh7o0ehr7wdsj7xzro" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Skotse Eiland
|breedtegraad=56.19
|lengtegraad=-7.07
|RoosterVerwysing=NL841265
|keltiese naam= Sgeir Mhòr
|noorse naam= Onbekend
|naambetekenis= Groot Skerry
|oppervlak= 26&amp;nbsp;m²
|oppervlak rang=
|hoogste punt= 3&amp;nbsp;m
|bevolking = 0
|bevolking rang=
|hoofnedersetting=
|eilandgroep=[[Isle of Mull]]
|Plaaslike Owerheid=[[Argyll and Bute]]
|verwysings=&lt;ref&gt;Haswell-Smith (2004) bl. 114-5.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;n99&quot;&gt;Nicholson (1995) bl. 99.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=OS&gt;{{cite web |url=http://www.ordnancesurvey.co.uk/ |title=Get-a-map |publisher=Ordnance Survey |access-date=25 Januarie 2008 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200513192950/http://www.ordnancesurvey.co.uk/ |archive-date=13 Mei 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
}}

'''Skerryvore''' (afgelei van die [[Skots-Gaelies]]e '''Sgeir Mhòr''' wat &quot;Groot Skeer&quot; of &quot;Eilandrots&quot; beteken) is 'n afgeleë rif wat aan die weskus van [[Skotland]], 19&amp;nbsp;kilometer suidwes van die eiland Tiree geleë is. Skerryvore is ook die naam van die [[vuurtoring]] op die [[skeer]] (eilandrots), wat met groot moeite tussen 1838 en 1844 deur [[Alan Stevenson]] gebou is.&lt;ref name=NLB&gt;[http://www.nlb.org.uk/ourlights/history/skerryvore.htm &quot;Skerryvore Lighthouse&quot;] Northern Lighthouse Board.&lt;/ref&gt;

Teen 'n hoogte van 48&amp;nbsp;m is dit die hoogste vuurtoring in Skotland.&lt;ref name=NLBH&gt;[http://www.nlb.org.uk/historical/faqs.htm#q3 &quot;Historical Information&quot;] Northern Lighthouse Board. Besoek op 17 Januarie 2008.&lt;/ref&gt; Die kusstasie was by Hynish op Tiree (wat nou 'n museum huisves), maar is later verskuif na Erraid, wes van Mull. Die afgeleënheid van die terrein het beteken dat opsigters ekstra betaling in goedere ontvang het.&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 181-2.&lt;/ref&gt; Die lig het ononderbroke sedert 1844 gebrand totdat 'n brand in 1954 vir vyf jaar bedryf in die wiele gery het. Die vuurtoring is in 1994 geoutomatiseer.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 109 en 112.&lt;/ref&gt;

== Geologie ==
In prehistoriese tye was die rotse wat Skerryvore vandag vorm deur ysplate bedek wat van Skotland tot in die [[Atlantiese Oseaan]] tot anderkant die [[Buite-Hebride]] gestrek het. Ná die laaste terugtrek van die ys ongeveer 20&amp;nbsp;000 jaar gelede was seevlakke tot 122&amp;nbsp;m laer as vandag.&lt;ref&gt;Pennington, W. (1969) ''History of British Vegetation''.&lt;/ref&gt; Hoewel die isostatiese oprys van die grond dit moeilik maak om postglasiale kuslyne te bepaal, was die rif ongeveer 14&amp;nbsp;000 jaar gelede waarskynlik by die suidwestelike punt van 'n groot eiland geleë. Dit het uit die moderne eilande Tiree en [[Coll]] en die omliggende grondgebied bestaan.&lt;ref&gt;Murray (1973) bl. 69.&lt;/ref&gt;

Aanhoudende stygings in seevlakke sou dan stadigaan die Skerryvore-bank geïsoleer het en dit so te sê heeltemal oorstroom om 'n versperring van ontelbare metamorfiese oorblyfsels agter te laat wat 13&amp;nbsp;kilometer in 'n suidwestelike rigting strek. 'n Gedetailleerde opmeting wat in 1834 onderneem is het meer as 130 hoofrotse opgeteken, insluitend Bonn Sligheach (Boinshley) ({{lang-gd|die bedrieglike bodem}}) en Bo Ruadh ({{lang-gd|rooi koei}}).

Die rotse is glad verweer deur die inwerking van die golwe en word voortdurend deur sproei geaffekteer. Alan Stevenson het geskryf: &quot;Die effek van die ''jet d'eau'' was met tye geweldig mooi, die water was naamlik so gebroke dat dit 'n sneeuwit en ondeursigtige pilaar, omring deur 'n fyn mis waarin op mooiweersdae reënboë waargeneem kon word, gevorm het&quot;.&lt;ref&gt;Stevenson, Alan (1848) ''Account of the Skerryvore Lighthouse, with notes on Lighthouse Illumination''. Quoted in Nicholson (1995)&lt;/ref&gt;

Skerryvore is 'n geïsoleerde buitepos van die [[Binne-Hebride]]-[[argipel]] wat bestaan uit Lewisiaanse gneis, wat in die Pre-[[kambrium]] neergelê is. Die rotse is dan ook van die heel oudste rotse in [[Europa]].&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 105.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.knockan-crag.co.uk/Geopark.asp &quot;Geopark&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080410165234/http://www.knockan-crag.co.uk/Geopark.asp |date=10 April 2008 }} Knockan Crag National Nature Reserve. Besoek op 26 Januarie 2008.&lt;/ref&gt; Benewens die gevaar van die rotse vlak onder die seeoppervlak verteenwoordig die magnetiese anomalie in die gebied 'n verdere gevaar.&lt;ref&gt;Baird, Bob (1995) ''Shipwrecks of the West of Scotland''. Glasgow. Nekton. bl. 188.&lt;/ref&gt;

== Beplanning en konstruksie van die vuurtoring ==
=== Opmeting ===
[[Lêer:Skerryvore 01.jpg|duimnael|Skerryvore se vuurtoring&lt;ref&gt;[http://www.westlothiansac.co.uk/ West Lothian Sub Aqua Club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509090715/http://www.westlothiansac.co.uk/ |date= 9 Mei 2008 }}, [http://www.westlothiansac.co.uk/history/2000/janer_2000.html Scotland 5 - 7 May, 2000 - MV Jane R: Skerryvore] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516173910/http://www.westlothiansac.co.uk/history/2000/janer_2000.html |date=16 Mei 2008 }}, Met toestemming op Common gelaai op 21 Maart 2008&lt;/ref&gt;]]
Dit is bekend dat daar tussen 1790 en 1844 meer as dertig skepe in die gebied ondergegaan het. Robert Stevenson, hoofingenieur van die Northern Lighthouse Board (NLB) het in 1804 op die rif geland en verslag gedoen oor die noodsaaklikheid vir die oprig van 'n baken op Skerryvore. In 1814 het hy saam met [[Walter Scott|Sir Walter Scott]] en 'n geselskap van NLB Kommissarisse die rif weer besoek.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 98.&lt;/ref&gt; Scott het geskryf:
&lt;blockquote&gt;
Stille volharding deur Mr S, en 'n geweldige geskop, geskud en gekibbel deur die jag, wat oënskynlik net so min van die idee van Skerry Vhor hou as die Kommissarisse. Uiteindelik, deur inspanning, het die lang rotsrif (hoofsaaklik onderwater), waarop die gety op 'n mees geweldige manier breek, in sig gekom. Daar verskyn 'n paar lae breë rotse naby een punt van die rif, wat omtrent 'n myl lank is. Dié is nooit heeltemal onderwater nie maar die branders spoel daaroor.... Dit sal 'n mees verlate posisie vir 'n vuurtoring wees, met die Bell Rock en Eddystone 'n grappie daarteenoor, want die naaste land is die wilde eiland Tyree, 14&amp;nbsp;myl ver. Dit is alles oor Skerry Vhor.&lt;ref&gt;''&quot;Quiet perseverance on the part of Mr S, and great kicking, bouncing and squabbling upon that of the yacht, who seems to like the idea of Skerry Vhor as little as the Commissioners. At length, by dint of exertion, come in sight of this long ridge of rocks (chiefly under water), on which the tide breaks in a most tremendous style. There appear a few low broad rocks at one end of the reef, which is about a mile in length. These are never entirely under water though the surf dashes over them.... It will be a most desolate position for a lighthouse, the Bell Rock and Eddystone a joke to it, for the nearest land is the wild island of Tyree, at 14&amp;nbsp;miles distance. So much for Skerry Vhor&quot;'', aangehaal deur Bathhurst (2000) bl. 104-5.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Later daardie jaar is 'n wet in die parlement aanvaar wat die oprig van 'n vuurtoring moontlik sou maak. Nogtans het dinge maar stadig verloop ten spyte van vertoë wat byna weekliks by die NLB opgedaag het. Eers in 1834 het Robert Stevenson saam met sy seun [[Alan Stevenson|Alan]] teruggekeer. 'n Breedvoerige opmeting het dit duidelik gemaak dat daar min keuses vir die ligging was. Die enkele grootste oppervlak was 'n rots wat slegs 26&amp;nbsp;m² groot was tydens laagwater. Metings van golfdruk het aangedui dat 'n toring kragte van 29&amp;nbsp;300&amp;nbsp;kg/m² of meer sou moes weerstaan. Daar was voorstelle dat 'n toring uit gietyster of brons voldoende sou wees, maar Stevenson senior het geskryf dat &quot;geen geldnood sou na my mening die aanneming van 'n ystervuurtoring vir Skerryvore kon regverdig nie.&quot;&lt;ref&gt;''&quot;no pecuniary consideration could in my opinion have justified the adoption of an iron lighthouse for Skerryvore.&quot;'', Nicholson (1995) bl. 99.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 112.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bathhurst (2000) bl. 149.&lt;/ref&gt; Op meer as een geleentheid moes die opmeters verbygaande vaartuie teen die gevaar waarsku. 'n Skip van [[Newcastle upon Tyne|Newcastle]], waarvan die kaarte slegs die hoofrots 'n aantal myle weg aangedui het, het naby Bo Ruadh gestrand. Die Skipsmeester, salig onbewus van die gevare, is aangetref waar hy gemaklik 'n pyp aan die rook was terwyl hy langs sy vrou gelê het wat besig was om kouse te brei.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 98-9.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bathhurst (2000) bl. 150-2.&lt;/ref&gt;

Die Kommissarisse het egter steeds uitvlugte gesoek, afgeskrik deur die potensiële koste, wat deur Robert Stevenson op £63&amp;nbsp;000 geskat is. Hulle het 'n spesiale Skerryvore Komitee saamgestel waarvan die lede besluit het om die terrein per stoomskip te besoek om die plek self te sien. Nie ver van Skerryvore het 'n brand in die ketelruim uitgebreek wat die skip lam gelê het. Dit is geblus en geen skade is aangerig nie, maar die ondervinding kon oortuigend gewees het.&lt;ref&gt;Bathhurst (2000) bl. 153.&lt;/ref&gt;

Alan Stevenson is dan ook as die ingenieur vir die projek aangestel toe hy nog maar 30 jaar oud was. Hy het 'n toring ontwerp wat 42&amp;nbsp;m hoog was met 'n basis van 13&amp;nbsp;m, en wat na bo nouer sou word tot slegs 5&amp;nbsp;m by die [[Vuurtoring#Galery|galery]] en [[Vuurtoring#Lantern|lantern]]. Die laagste dele sou solied wees, alhoewel dit teen 8&amp;nbsp;m hoogte minder as die helfte van die hoogte van die basislaag by die nabygeleë Dubh Artach sou wees. Nogtans sou die struktuur 4377&amp;nbsp;ton weeg en die volume van die basis sou meer as vier keer groter wees as die hele struktuur van die Eddystonetoring en twee keer dié van Bell Rock. Met 151 trappe tot bo sou dit die hoogste en swaarste vuurtoring wees wat tot op daardie stadium in moderne tye gebou is en dit is steeds die hoogste vuurtoring in Skotland.&lt;ref name=NLBH/&gt;&lt;ref name=&quot;n99&quot; /&gt;&lt;ref Name=NLB/&gt;&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 114.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;In die antieke wêreld was die [[Vuurtoring van Alexandrië]] waarskynlik hoër. Sien byvoorbeeld [http://www.unmuseum.org/pharos.htm &quot;The Great Lighthouse at Alexandria&quot;]{{Dooie skakel|date=Mei 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} unmuseum.org. Besoek op 18 Maart 2008.&lt;/ref&gt;

=== Kusstasie ===
[[Lêer:Hynish signal.jpg|duimnael|Hynish seintoring, nou 'n museum]]
Hynish on Tiree was aanvanklik die kusstasie en konstruksie-terrein. Geleë op die suidwestelike hoek van Tiree, het die nabygeleënheid aan Skerryvore en die gevolglike oorvloed van wrakke gelei tot huurgeld wat hier en langs die weskus hoër was as op enige ander plek op die eiland.&lt;ref&gt;Bathhurst (2000) bl. 148.&lt;/ref&gt; Werk op die nuwe aanleg het in 1837 'n aanvang geneem; granietblokke is by Mull uitgegrawe en na die dorpie gebring om gesny en gevorm te word voor dit na die rif verskeep is. Verskeie kothuisies vir vuurtoringwagters is in 1844 uit dieselfde rots gebou asook 'n massiewe pier en hoë graniettoring om sein met Skerryvore self moontlik te maak.&lt;ref&gt;Murray, W.H. (1966) ''The Hebrides''. Londen. Heinemann. bl. 124.&lt;/ref&gt; Stevenson het opgemerk dat die miernes van bedrywighede in kontras was met die &quot;verlatenheid en ellende&quot; wat hy gemeen het die lot van die omliggende bevolking was.&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 115.&lt;/ref&gt;

=== Barakke en fondasie ===
In 1838 is £15&amp;nbsp;000 in lone spandeer vir die bou van 'n 150&amp;nbsp;ton stoomskip in Leith om werkers en materiaal na die rif te karwei. Die struikelblokke moet nie onderskat word nie. Alhoewel Skerryvore 'n dosyn myle van Hynish is, is dit 80&amp;nbsp;km van die Skotse vasteland. Die eerste werk wat op Skerryvore onderneem is, was die oprig van 'n sesvoetige raamwerk waarop 'n houtbarak om 40 mans te huisves geplaas is. Die gebou is in Gourock gebou voor dit uitmekaar gehaal is en op die terrein herbou is.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 100.&lt;/ref&gt;

Aanvanklike werk op die rots het op 7 Augustus 1838 begin. Stevenson en 21 werkers het die seilskip ''Pharos'' aanboord gestap en begin om die barak, waarvan die massiewe voetstukke in gate wat met dinamiet geblaas is geplaas moes word, af te laai. Na net twee dae moes hulle die terrein verlaat as gevolg van 'n storm wat uit die Atlantiese Oseaan ingewaai het. Dit het nog ses dae geneem voor hulle met die strawwe 16 uur per dag werk van 4&amp;nbsp;vm tot 8&amp;nbsp;nm kon begin. Uit vrees vir seesiek word het baie van die manne verkies om op die klam rotse te slaap as op die altyd-rollende ''Pharos''.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 101.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 114.&lt;/ref&gt;

Werk in die seisoen het net aangehou tot 11 September. Teen die tyd is die barakvoetstukke vasgemaak maar nog nie die hoofstruktuur nie. Net twee maande later het Stevenson 'n brief van die winkelier by Hynish, Mr. Hogben, ontvang. Dit het so begin: &quot;Geagte Meneer, ek is baie jammer om u te moet meedeel dat die barak wat op Skerryvore Rots opgerig is geheel en al verdwyn het.&quot;&lt;ref&gt;''&quot;Dear Sir, I am extremely sorry to inform you that the barrack erected on Skerryvore Rock has totally disappeared.&quot;''&lt;/ref&gt;&lt;ref name=B166/&gt; Die struktuur is tydens 'n storm op 3 November vernietig en vier maande se moeite was daarmee heen.&lt;ref name=NLB/&gt;&lt;ref name=B166&gt;Bathhurst (2000) bl. 166.&lt;/ref&gt; Stevenson het 'n boot gehuur om die skade te besigtig op dieselfde dag wat hy die nuus ontvang het. Weens sy geloof in die projek, het hy hom verbind om 'n sterker maar andersins identiese plaasvervanger te bou. Werk het in April 1839 begin en teen die begin van September het die voltooide barak 18&amp;nbsp;meter bo die rots gestaan. Toegang was deur lere wat aan die voetstukke geheg was, wat gelei het tot by die laagste vlak wat die kombuis bevat het. Die middelste vlak het twee kajuite bevat, een vir Stevenson, die ander vir sy werksmeester, terwyl die boonste vlak slaapkwartiere vir nog 30 tot 40 man verskaf het.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 102.&lt;/ref&gt;

Werk aan die fondasies van die vuurtoring het voortgeduur tot 30 September. 'n Totaal van 296 ladings is gebruik om 2&amp;nbsp;000&amp;nbsp;ton rots te verwyder en Stevenson was oortuig dat die rots so hard was dat die moeite vier keer soveel was as wat nodig was om in Aberdeenshire graniet te boor. Die werk het goed verloop maar teen die einde van die tweede seisoen was daar nog geen blokke gelê nie. Tussen April 1839 en Junie 1840 is 4&amp;nbsp;300 blokke voorberei uit rots wat deur die Hertog van Argyll uit groewe op Mull geskenk is. Die grofgekapte rots is na Hynish geneem waar dit gehammer en gebeitel is tot die verlangde vorm. Die grootste het meer as 2,5&amp;nbsp;ton geweeg, die kleinste 0,75&amp;nbsp;ton en die noukeurigheid wat nodig was het beteken dat 'n enkele rots tot 320 manure kon neem om te voltooi.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 104-5. Die outeur stel dat die ladings wat gebruik is [[dinamiet]] was, maar dit is eers twee dekades later uitgevind.&lt;/ref&gt;

=== Toring ===
&lt;div style=&quot;float: right; margin: 0 0 1em 2em; width: 25em; text-align: right; font-size: 0.86em; line-height: normal;&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;border: 1px solid #ccd2d9; background: #f0f6fa; text-align: left; padding: 0.5em 1em; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;big&gt;'''Skerryvore Vuurtoring'''&lt;/big&gt;
{| style=&quot;background: transparent; text-align: left; table-layout: auto; border-collapse: collapse; padding: 0; font-size: 100%;&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-----
! style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;&quot; | Ligging
| style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top&quot; | Skerryvore&lt;br /&gt; 12&amp;nbsp;myl suidwes van [[Tiree]], [[Argyll]], [[Skotland]]&lt;br /&gt;56 19 04 N 07 06 09 W
|-----
! style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;&quot; | Toringhoogte
| style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top&quot; | 48&amp;nbsp;m (156&amp;nbsp;voet)
|-----
! style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;&quot; | Eienskappe
| style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top&quot; | Een Wit Flits elke 10 sekondes&lt;/br&gt;
|-----
! style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;&quot; | Beskrywing
| style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top&quot; | Wit sirkulêre toring
|-----
! style=&quot;border-top: solid 3px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;&quot; | Datum gevestig
| style=&quot;border-top: solid 3px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top&quot; | 1 Februarie 1844
|-----
! style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;&quot; | Datum van huidige toring
| style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top&quot; | 1844
|-----
! style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;&quot; | Datum geoutomatiseer
| style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top&quot; | 1994
|-----
! style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;&quot; | Huidige gebruik
| style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top&quot; | Aktiewe navigasie steun
|-----
! style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;&quot; | Ingenieurs
| style=&quot;border-top: solid 1px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top&quot; | Alan en Thomas Stevenson
|-----
! style=&quot;border-top: solid 3px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top; text-align: left;&quot; | Oop aan die publiek
| style=&quot;border-top: solid 3px #ccd2d9; padding: 0.4em 1em 0.4em 0; vertical-align: top&quot; | Slegs gronde. Landings ter see is waarsynlik baie gevaarlik of onmoontlik.
|}&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;

Die nuwe barak het die geweld van die storm tydens die winter van 1839–40 deurstaan. Werk op die rots is hervat op 30 April 1840 en na die aankoms van die nuwe stoomskip ''Skerryvore'' het die noukeurigvoorbereide blokke op die terrein begin aankom. Die eerste is deur John Campbell, 7de Hertog van Argyll gelê op 4 Julie. Sy seun George het later geskryf:
&lt;blockquote&gt;
Daardie skouspel is so vars in my geheue na die verloop van 57 jaar asof ek dit gister gesien het. Die natuurlike oppervlak van die rots was uiters ongelyk. Verweer, gebroke en geteister deur ontelbare eeue van die mees geweldadige branders, en deur die splitsing van die rots langs natuurlik barste het dit nie gelyk of daar een vierkante voet rots was wat selfs gangbaar gelyk was nie. Tog, in die middel die verskeurde en gebarste oppervlak het ons skielik op 'n manjifieke sirkelvormige vloer afgekom, 42&amp;nbsp;voet in diameter, so plat soos water, en so glad soos 'n biljarttafel.&lt;ref&gt;''&quot;That sight is as fresh in my memory after an interval of 57 years as if I had seen it yesterday. The natural surfaces of the rock were irregular in the highest degree. Worn, broken, and battered by the unnumbered ages of the most tremendous surf, and by the splitting of the rock along lines of natural fissures, there did not seem to be one square foot of rock which was even tolerably level. Yet in the midst of this torn and fissured surface we suddenly came on a magnificent circular floor, 42&amp;nbsp;ft in diameter, as level as water, and as smooth as a billiard table&quot;''Nicholson (1995) bl. 106.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Nicholson (1995) stel dat die woorde deur die vader geskryf is, alhoewel hy in 1847 gesterf het blyk dit baie onwaarskynlik. Munro (1979) bl. 115. is oortuig dat die woorde dié van &quot;sy jong seun&quot; was wat op daardie satdium 17 was en tot 1900 sou leef.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Spoedig het tot 95 blokke per dag uit Hynish aangekom al het die weer steeds 'n rol gespeel. Tydens die somer van 1840 was die stoomskip vir veertien dae agter mekaar nie in staat om die rif te bereik nie en op 'n ander geleentheid was geen landings vir sewe weke moontlik nie en het voorrade laag begin raak. Toe werk weer in die herfs beëindig is het 800&amp;nbsp;ton graniet 2,5&amp;nbsp;m hoog op Skerryvore gestaan en het 80 vakmanne by Hynish die hele winter lank aanhou werk aan die blokke.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 106.&lt;/ref&gt; Die eerste drie lae van die basis is van harde Hynish [[gneis]], die res is graniet uit die Ross van Mull.&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 116.&lt;/ref&gt;

Werk het in 1841–2 voortgeduur, 'n hyskraan is gebruik om die reuse blokke op te trek soos wat die toring opgeskiet het. Die laaste blok is tot by die bowrswering gelig in Julie 1842. Robert Stevenson, toe reeds 70 oud, het die terrein op sy laaste jaarlikse inspeksiereis besoek. Die mure by die basis is 9,5&amp;nbsp;voet dik, en 2&amp;nbsp;voet dik aan die bokant. Die ligruim en lantern is bo nege woonstelle 12&amp;nbsp;voet in diameter gesetel.&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 116.&lt;/ref&gt; Die totale koste van die werk wat onderneem is deur die Northern Lighthouse Board was £86&amp;nbsp;977, insluitend die koste van die vestiging van die kusstasie by Hynish, wat op £13&amp;nbsp;000 geskat is. Dit is 'n pluimpie vir Stevenson, sy voorman Charles Stewart, en Kaptein Macurich die landingsmeester, dat nie een persoon tydens die bouwerk omgekom het nie.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 108.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 116.&lt;/ref&gt; Daar was egter wel een ernstige besering. &quot;n Werker genaam Charles Barclay het sy hand by Skerryvore verloor. Hy was egter in 1846 die voorman vir die konstruksie van 'n nuwe vuurtoring by [[Muckle Flugga]].&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 133.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 105.&lt;/ref&gt;

=== Toerusting ===
[[Lêer:Skerryvore.jpg|duimnael|'n 19de eeuse grafering van die vuurtoring]]
Die finale bousiesoen in 1843 is spandeer om die binnekant van die toring toe te rus. Teen hierdie tyd het Alan Stevenson hoofingenieur by die NLB geword en is die finale werk onder toesig van sy broer Thomas uitgevoer. Die lig, wat agt lense gehad het om 'n vier-pit lamp met piramidiale lense bo en weerkaatsende prismas onder elkeen, is deur John Milne van [[Edinburg]] gemaak. Die masjienerie was teen die begin van 1844 gereed, maar dit sou sewe weke duur voor 'n landing op die rots onderneem kon word. Die lamp is uiteiendelik op 1 Februarie aangesteek en dit het sonder onderbreking vir die volgende 110&amp;nbsp;jaar geskyn.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 107.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 116.&lt;/ref&gt;

Skerryvore was Alan Stevenson se grootste prestasie uit beide 'n ingenieurs- en estetiese oogpunt. Stevenson wat glad nie 'n Filistyn was nie het 'n [[Hiperbool|hiberboliese kromme]] om stylistiese redes gekies.&lt;ref&gt;Bathhurst (2000) bl. 163.&lt;/ref&gt; Sy kleinneef Robert Louis het dit beskryf as &quot;die edelste van alle bestaande diepsee ligte&quot; en volgens die Northern Lighthouse Board word daar &quot;deur sommiges aangevoer dat Skerryvore die wêreld se mees grasieuse vuurtoring&quot; is.&lt;ref&gt;[http://www.bellrock.org.uk/stevensons/stevenson_alan.htm &quot;Alan Stevenson (1807-1865)&quot;] Bellrock.org.uk. Besoek op 25 Januarie 2008.&lt;/ref&gt;&lt;ref Name=NLB/&gt;&lt;ref&gt;Bathhurst (2000) bl. 146.&lt;/ref&gt;

== Vuurtoringwagters ==
Die gevaar wat die omliggende riwwe inhou is sodanig dat die vuurtoring nie normaalweg deur skeepsvaart benader word nie. Die voltooiing van konstruksiewerk het egter nie 'n einde gebring aan die hindernisse wat dié wat dit moes bedryf, moes trotseer nie. Die gerieflikste landingspunt is by Riston's Gully, wat die rots naby die toring deursny. 'n Ongesteunde landing is al beskryf as &quot;soos om teen die kant van 'n bottel uit te klim&quot;. 'n Toustelsel geheg aan 'n laaibok is geïnstalleer om die gevaarlike bedrywe te ondersteun.&lt;ref&gt;Munro (1979) bladsye 114 en 118.&lt;/ref&gt; Statistiek saamgestel vir die twee dekades van 1881–1890 wys dat Skerryvore die stormagtigste deel van Skotland was. Daar was altesaam 542&amp;nbsp;storms wat 14&amp;nbsp;211&amp;nbsp;ure geduur het in die tydperk.&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 175.&lt;/ref&gt; Een wagter het sy gehoor vir verskeie weke verloor na 'n weerligslag hom deur die ingang raakgeslaan het.&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 175.&lt;/ref&gt;

James Tomison, wat in 1861 wagter geword het, het van voëlmigrasies wat van die toring af sigbaar was, geskryf: &quot;Honderde voëls vlieg in alle rigtings, oorkruis mekaar se vlugte oor en weer, maar bots nooit, almal het oënskynlik die mening dat die enigste ontsnappingsweg uit die verwarring waarin hulle hulle gedompel het deur die vensters van die lantern is&quot;. 'n Mishoring is teen daardie tyd al geïnstalleer, een van slegs twee wat op daardie stadium in Skotland in bedryf was.&lt;ref&gt;Munro (1979) bladsye 150 en 187.&lt;/ref&gt;

Die ongunstige toestande wat deur die wagters getrotseer moes word, het daartoe gelei dat hulle bykomende betaling ontvang het, maar die afgeleë ligging het sommige veterane goed gepas. Archibald McEachern was hulpwagter vir 14 jaar van 1870–1884 en John Nicol was hoof van 1890–1903. Laasgenoemde was betrokke by 'n dramatiese redding toe die lynboot ''Labrador''in 1899 onderweg van [[Halifax, Nova Scotia]] na [[Liverpool]] op die nabygeleë Mackenzie's Rock gestrand het. Die reddingsbote is beman en twee het daarin geslaag om Mull te bereik, maar een met agtien passasiers het die vuurtoring bereik waar hulle vir twee en 'n halwe dae versorg is voor hulle na die vasteland oorgeplaas kon word. Daar was geen lewensverlies nie en Nicol en sy twee assistente is deur die NLB geloof vir hulle moeite.&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 181-2.&lt;/ref&gt;

John Muir, wat vir 39 jaar as wagter by die NLB gedien het, het van 1902 tot 1914 op Skerryvore gedien. Hy het gehelp om 'n nuwe &quot;landingtralie&quot;, sowel as 'n smal metaallooplys te bou wat landings moontlik gemaak het in toestande wat te vore as hopeloos beskou is. Hy het sy brood en scones gebak en 'n inlegwerktafel en Iona marmer inkstaander gemaak.&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 221&lt;/ref&gt;

== Gebeure na voltooiing ==
Talle hoogwaardigheidsbekleërs het die vuurtoring in die jare daarna besoek. William Chambers, die Lord Provost van Edinburg het in 1866 besoek afgeê en geskryf:
&lt;blockquote&gt;
Ek was geïnteresseerd om die kommunkasiemetode deur seine te verstaan. Elke oggend tussen nege- en tienuur word 'n bal by die vuurtoring gehys om aan te dui dat alles wel is by Skerryvore. Sou die sein nie gegee word nie, word 'n bal gehys by Hynish om te verneem of iets verkeerd is. Sou geen antwoord gegee word deur die hys van 'n bal nie, word die skoener vanuit sy natdok ter see gelaat onderweg na die vuurtoring.... Ek het gevra hoe hoog die golwe teen die kant van die toring geslaan het tydens die woeste storms, en is meegedeel dat hulle soms so hoog as die eerste venster, of omtrent 60&amp;nbsp;voet bo die vlak van die rotse styg; en tog, selfs in die vreesaanjaende rukwinde en golwe het die gebou nooit geskud nie, en geen besorgdheid oor gevaar is gekoester nie.&lt;ref&gt;&quot;''I was interested in knowing the method of intercourse by signals. Every morning between nine and ten o'clock , a ball is hoisted at the lighthouse to signify that all is well at the Skerryvore. Should this signal fail to be given a ball is raised at Hynish to enquire if anything is wrong. Should no reply be made by the hoisting of the ball, the schooner, hurried from its wet dock, is put to sea and steers for the lighthouse.... I enquired how high the waves washed up the side of the tower during the most severe storms, and was told that they sometimes rose as high as the first window, or about 60&amp;nbsp;ft above the level of the rocks; yet, that even in these frightful tumults of wind and waves the building never shook, and no apprehension of danger was entertained.''&quot; Nicholson (1995) bl. 108-9.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Die visuele ooreenkoms tussen Skerryvore en Dubh Artach 32&amp;nbsp;kilometer suidoos het daartoe gelei dat die NLB 'n kenmerkende rooi band in 1890 om die middelste deel van laasgenoemde geverf het.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 155.&lt;/ref&gt; Die Hynish Kusstasie het die voordeel gehad dat dit tydens konstruksie naby die terrein geleë was. Die klein hawe het egter min beskutting vir skeepvaart gebied. Die wagters het vandaar geopereer tot 1892 toe die bedrywighede na Erraid langs die Isle of Mull verplaas is. Al die grond en geboue buiten die seintoring op Tiree is aan George Campbell, Hertog van Argyll verkoop wat die hoeksteenlegging op Skerryvore vyftig jaar te vore bygewoon het.&lt;ref name=NLB/&gt; 'n wielstoomboot, ''Signal'', gebou deur Laird van Greenock in 1883 is by Erraid gestasioneer vir steunoperasies.&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 193.&lt;/ref&gt; Die kusstasie is in die 1950's na Oban geskuif.&lt;ref&gt;[http://www.erraid.com/ &quot;Introducing Erraid&quot;] Erraid.com. Besoek op 25 Januarie 2008.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 278&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Erraid Observatory.jpg|duimnael|links|Erraid observatory wat na Skerryvore gerig is]]
In Julie 1940 gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] is 'n stringbombardering deur 'n verbyvliëende [[Duitsland|Duitse]] vliegtuig uitgevoer. Die ontploffing het twee lanternruite gekraak en een van die gloeimantels verwoes.&lt;ref&gt;Munro (1979) bl. 229.&lt;/ref&gt;

'n Rampspoedige vuur het op die nag van 16 Maart 1954 op die sewende vloer uitgebreek en afwaarts versprei. Die wagters kon nie betyds alarm maak nie en is uit die toring verdryf op die rotse op maar is die volgende dag gered toe 'n steunskip as deel van sy gewone skedule opgedaag het. Die hitte van die vuur het skade aan beide die binnekant en die struktuur veroorsaak en 'n ligskip en reeks tydelike ligte is tydens herkonstruksie aangebring. Drie nuwe generators is in die vuurtoring geplaas om 'n elektriese kragbron te verskaf. Die laterns is weer op 6 Augustus 1959 aangesteek.&lt;ref&gt;Nicholson (1995) bl. 109.&lt;/ref&gt;

'n Helibof is in 1972 opgerig om steunreise moontlik te maak sonder die nodigheid van die gewaagde seelandings.&lt;ref name=NLB/&gt; Die vuurtoring is sedert 31 Maart 1994 ten volle geoutomatiseer en word deur 'n radioverbinding vanaf die Ardnamurchanvuurtoring gemonitor.&lt;ref&gt; Nicholson (1995) bl. 112.&lt;/ref&gt;

Die Hynishtroring is omskep om die Skerryvorevuurtoringmusuem te huisves wat deur die Hebridean Trust bedryf word wat ook die herstel behartig het.&lt;ref&gt;[http://www.hebrideantrust.org/tiree.htm &quot;Isle of Tiree&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509172726/http://hebrideantrust.org/tiree.htm |date= 9 Mei 2008 }} Hebridean Trust. Besoek op 23 Januarie 2008.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.hebrideantrust.org/projects/hynish-restoration &quot;Hynish restoration&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160702214757/http://www.hebrideantrust.org/projects/hynish-restoration |date= 2 Julie 2016 }}. Besoek op 27 Julie 2016.&lt;/ref&gt; Dit is nou moontlik om Skerryvore met die Tiree-gebaseerde Skippinish Sea Tours te besoek.&lt;ref&gt;[http://www.tireeimages.com/collections21.html &quot;Skerryvore Lighthouse&quot;] tireeimages.com. Besoek op 24 Januarie 2008.&lt;/ref&gt;

== Bibliografie ==
* Bathhurst, Bella. (2000) ''The Lighthouse Stevensons''. London. Flamingo.
* Haswell-Smith, Hamish. (2004) ''The Scottish Islands''. Edinburgh. Canongate.
* Munro, R.W. (1979) ''Scottish Lighthouses''. Stornoway. Thule Press.
* Murray, W.H. (1973) ''The Islands of Western Scotland.'' London. Eyre Methuen.
* Nicholson, Christopher. (1995) ''Rock Lighthouses of Britain: The End of an Era?'' Caithness. Whittles.
* [http://www.nlb.org.uk/ourlights/history/skerryvore.htm &quot;Skerryvore Lighthouse&quot;] Northern Lighthouse Board. Besoek op 17 Januarie 2008.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Verdere leesstof ==
* Hogan, C.Michael (2011) [http://www.eoearth.org/article/Sea_of_Hebrides?topic=49523 ''Sea of the Hebrides'']. Eds. P. Saundry &amp; C.J.Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington, D.C.

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
* [http://www.nlb.org.uk/ourlights/history/skerryvore.htm History of Skerryvore] Northern Lighthouse Board
* [http://www.bellrock.org.uk/stevensons/stevenson_erraid.htm RLS, Erraid and Skerryvore] Bellrock.org.uk
* [http://www.erraid.com/ Island History] Erraid.com

{{Voorbladster}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Hebride]]</text>
      <sha1>7plf7lwirmt74xh7o0ehr7wdsj7xzro</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vilnius</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31620</id>
    <revision>
      <id>2912522</id>
      <parentid>2912370</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:30:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Nuwer Montage</comment>
      <origin>2912522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77436" sha1="6l13kezgf3no4tv5zup9thjri9lcrjh" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;&quot; |
'''Vilnius'''&lt;br /&gt;
----
&lt;small&gt;''Europese Kultuurhoofstad 2009''&lt;br /&gt;''Europos Kultūros Sostinė 2009''&lt;/small&gt;&lt;br /&gt;
----
[[Lêer:Vilnius Montage (2020).png|280px]]
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999&quot;
| '''Kaart'''
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| '''Wapen'''
|- style=&quot;background:white&quot;
|rowspan=6| [[Lêer:Vilnius city in Lithuania.svg|180px|senter]]
|- style=&quot;background: white&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Grand Coat of arms of Vilnius.svg|75px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999&quot;| '''Vlag'''
|- style=&quot;background: white; border-top:1px solid #999;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Flag of Vilnius.svg|90px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Land'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{vlagland|Litaue}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Administratiewe gewes'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Vilnius
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Koördinate'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{Koördinate|54|51|N|25|17|O}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stigting (eerste verwysing)'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1323
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stadstatus'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1387
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Oppervlakte:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 401 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogte bo seevlak'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 112 m
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Bevolking:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal (2024)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 602&amp;nbsp;430
|-
| &amp;nbsp;- Bevolkingsdigtheid
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;560/vk km
|-
|&amp;nbsp;'''Tydsone'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +2 (OET)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
| &amp;nbsp;- [[Somertyd]]
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +3 (OEST)
|-
|&amp;nbsp;'''Klimaat'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Tipe
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Kontinentaal-gematig
|-
| &amp;nbsp;- Gemiddelde jaarlikse temperatuur
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 6,0&amp;nbsp;°C
|-
| &amp;nbsp;- Gem. temp. Januarie/Julie
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | −6,1 / 16,9&amp;nbsp;°C
|-
| &amp;nbsp;- Gemiddelde jaarlikse neerslae
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 653,5&amp;nbsp;mm
|-
|&amp;nbsp;'''Burgemeester'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Valdas Benkunskas
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Amptelike webwerf'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [https://www.vilnius.lt/ ''www.vilnius.lt'']
|}

'''Vilnius''' ([[Litaus]]: [ˈvʲɪlʲnʲʊs], {{Audio|Lt-Vilnius.oga|luister}}; [[Duits]] ook ''Wilna''; [[Russies]]: Вильнюс of Вильна; [[Pools]]: ''Wilno''; [[Jiddisj]]: ווילנע, ''Wilne'') is die [[hoofstad]] van [[Litaue]] en die administratiewe gewes Vilnius ([[Litaus]]: ''Vilniaus Apskritis''). Vilnius, wat in die suidooste van die land aan die monding van die Vilnia-rivier in die [[Neris]] en net sowat veertig kilometer van die [[Belarus]]siese grens af geleë is, is ook die grootste stad van Litaue met 'n bevolking van 602&amp;nbsp;430.

[[Lêer:Vilnius Modern Skyline At Dusk, Lithuania - Diliff.jpg|duimnael|links|Die moderne stadsilhoeët teen sononder, soos gesien vanaf die Gediminas-toring]]
Vilnius het in die 13de eeu rondom 'n ou vesting ontstaan en is deur grootvors [[Gediminas]] in 1322/1323 tot die hoofstad van Litaue verklaar. Vilnius het hierdie funksie tot in die jaar 1795 vervul. Die [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] bisdom Vilnius is in 1387 gestig, en in dieselfde jaar het Vilnius [[stadsregte|stadstatus]] volgens die Maagdenburgse Reg gekry. Die stadsmuur is in die vroeë 16de eeu voltooi.

In die tydperk tussen 1794 en 1915 het Vilnius onder Russiese heerskappy gestaan en het vervolgens tot in 1939 deel van Pole uitgemaak. In die periodes tussen 1915 en 1918 en tussen 1941 en 1944 is Vilnius deur Duitse troepe beset. Ná 'n kortstondige periode as administratiewe sentrum in 1940/1941 is Vilnius sedert 1945 die hoofstad van Litaue.

Vilnius is die kulturele en ekonomiese sentrum van Litaue met beduidende nywerhede soos masjienbou, voedsel-, hout- en leerverwerking, asook chemiese, elektrotegniese, elektroniese en boubedrywe. Die stad beskik daarnaas oor 'n termiese kragsentrale, 'n see- en 'n lughawe. Nogtans word meer as die helfte van die stadsgebied deur parke en ander groen gebiede beslaan. Twee natuurbewaringsgebiede is net buite Vilnius geleë, en die stad word deur golwende heuwellande omsluit.

Vilnius is die setel van 'n Rooms-Katolieke aartsbiskop en sedert 1578/1579, toe 'n Jesuïete-akademie gestig is, wat vanaf 1803 as Poolse universiteit gefungeer het en in die periode tussen 1832 en 1919 gesluit was, 'n beduidende opvoedkundige sentrum. Naas die universiteit is daar tersiêre opvoedkundige instellings en 'n kunsskool.

Vilnius beskik oor drie teaters en belangrike musea. Die stad het saam met die [[Oostenryk]]se [[Linz]] die titel Europese Kultuurhoofstad van die jaar 2009 gedra, terwyl die historiese stadskern – die grootste in Oos-Europa – reeds in 1994 deur [[Unesco]] as [[wêrelderfenisgebied]] gelys is.

Beduidende besienswaardighede sluit die 13de eeuse torings van die Laer en Hoër Vesting, die Anne-kerk uit die 16de eeu, die 15de eeuse Sint Nikolai- en die Bernhardyne-kerk uit die vroeë 16de eeu asook 'n aantal sakrale geboue in die [[barok]]styl in. Die kloktorings van sowat dertig Rooms-Katolieke kerke, veertig [[klooster]]s en die uietorings van Ortodokse kerkgeboue gee aan Vilnius nie net sy kenmerkende stadshorison nie, maar versinnebeeld ook Vilnius se geskiedenis van religieuse verdraagsaamheid. Vilnius dra dan ook byname soos &quot;Rome van die Ooste&quot;, die &quot;Nuwe Praag&quot;, &quot;Pêrel van die Barokstyl&quot; of &quot;Stad van Kerke&quot;. Vroeër is die stad as 'n beduidende Joodse sentrum en die bakermat van die Joodse Verligting ook die &quot;Jerusalem van die Noorde&quot; genoem.

Vilnius was daarnaas reeds sedert die 15de eeu 'n kulturele smeltpot tussen die ooste en weste en word vandag vanweë sy ryk kulturele lewe, sy naglewe en die groot aantal feeste dikwels as die mees kosmopolitiese stad in die Baltiese lande beskryf.

== Stadsnaam ==
[[Lêer:Vilnele river.jpg|duimnael|Die Vilnelė-rivier in die [[winter]]]]
As gevolg van sy multi-etniese en multikulturele karakter staan Vilnius onder verskillende name bekend. Die [[Litauers]] – die meerderheid van die bevolking – noem hul stad ''Vilnius'', en hierdie naam word in toenemende mate ook in ander tale gebruik.

Die woorde ''Vilnis'' en ''Vilnelė'' beteken in Litaus letterlik &quot;klein golf&quot; – 'n verwysing na die klein Vilnia-rivier wat deur die stad vloei en naby die historiese stadskern (met die Gediminas-berg) in die groter [[Neris|Neris-rivier]], wat met sy drie kronkels deur Vilnius vloei, uitmond. ''Vilnelė'' is 'n [[verkleiningswoord|diminutief]].

'n Ander etimologie baseer op die alternatiewe naam vir die Neris-rivier, ''*Velija'', wat as ''Велья'' vir die eerste keer in historiese dokumente uit die tydperk omstreeks 1230 voorkom. 14de eeuse tekste bevat onder meer verwysings soos ''vor die Wilne'' (Duits) en ''ante Vilnam'' (Latyn). Die stadsnaam Vilnius kom eers in dokumente voor wat omtrent 1600 ontstaan het.

In Pools staan Vilnius as ''Wilno'' bekend, in Belarussies as Вільня (''Wilnja''), in Jiddisj as ''Wilne'' en in Russies oorspronklik as Вильна (''Wilna'') – in die Sowjettydperk is na die stad nogtans uitsluitlik as Вильнюс (''Wilnjus'') verwys. Die vroeëre Duitse benaming ''Wilna'' is van die oorspronklike Russiese naam afgelei.

== Geografie ==
[[Lêer:Vilnius old town August 2015 (9).JPG|duimnael|Moderne boukuns langs die oewer van die [[Neris|Neris-rivier]]]]
Vilnius is slegs 35 kilometer vanaf die grens met Belarus in die suidooste van [[Litaue]] by die samevloeiing van die [[Vilnia]]- en [[Neris]]-riviere geleë. Die stad is vernoem na die Vilnia-rivier. Slegs twintig persent van die stadsgebied is bebou, terwyl veertig persent deur parke en ander groen ruimtes beslaan word.

Vilnius lê temidde van golwende heuwellande wat net oos van die stad hul grootste hoogtes bereik en verder ooswaarts geleidelik na die Belarussiese en Russiese Vlaktes oorgaan wat tot by [[Siberië]] en die [[Gobi]]-woestyn van [[Mongolië]] strek.

Volgens metings, wat in 1989 deur wetenskaplikes van die Franse Nasionale Instituut vir Geografie gedoen is, is Vilnius 26 kilometer noord van die geografiese sentrum van Europa in die dorp Purnuškės geleë. Kort nadat hier 'n monument by die kruispunt van die geografiese lyne tussen [[Gibraltar]] en die [[Oeralgebergte]] en die Noorse [[Noord-Kaap]] en die [[Griekeland|Griekse]] eiland [[Kreta]] opgerig is, het die Franse navorsers hul metings in 2004 verbeter en die geografiese middelpunt ietwat in suidoostelike rigting verskuif – dit is nou temidde van 'n bosgebied geleë.

== Klimaat ==
[[Lêer:Couple at sunset in Vilnius (8178264458).jpg|duimnael|Sononder op 'n koue [[winter]]dag]]
{{Tabel weergemiddeldes
|locatie=Vilnius
|jan_a_max=8.5
|feb_a_max=14.4
|mrt_a_max=19.8
|apr_a_max=27.6
|mei_a_max=31.8
|jun_a_max=33.4
|jul_a_max=35.4
|aug_a_max=34.4
|sep_a_max=29.8
|okt_a_max=24.5
|nov_a_max=14.9
|dec_a_max=10.5
|jaar_a_max=35.4
|jan_gem_max=−3.5
|feb_gem_max=−1.7
|mrt_gem_max=3.3
|apr_gem_max=10.7
|mei_gem_max=18.2
|jun_gem_max=21.1
|jul_gem_max=22.1
|aug_gem_max=21.6
|sep_gem_max=16.4
|okt_gem_max=10.2
|nov_gem_max=3.5
|dec_gem_max=−0.5
|jaar_gem_max=10.1
|jan_gem=−6.1
|feb_gem=−4.8
|mrt_gem=−0.6
|apr_gem=5.7
|mei_gem=12.5
|jun_gem=15.8
|jul_gem=16.9
|aug_gem=16.3
|sep_gem=11.6
|okt_gem=6.6
|nov_gem=1.2
|dec_gem=−2.9
|jaar_gem=6.0
|jan_gem_min=−8.7
|feb_gem_min=−7.6
|mrt_gem_min=−3.8
|apr_gem_min=1.6
|mei_gem_min=7.5
|jun_gem_min=10.8
|jul_gem_min=12.3
|aug_gem_min=11.5
|sep_gem_min=7.7
|okt_gem_min=3.4
|nov_gem_min=−0.9
|dec_gem_min=−5.2
|jaar_gem_min=2.4
|jan_a_min=−37.2
|feb_a_min=−35.8
|mrt_a_min=−29.6
|apr_a_min=−14.1
|mei_a_min=−3.6
|jun_a_min=0.0
|jul_a_min=3.5
|aug_a_min=1.0
|sep_a_min=−4.8
|okt_a_min=−14.4
|nov_a_min=−22.5
|dec_a_min=−30.5
|jaar_a_min=−37.2
|lvjan=87.2
|lvfeb=84.3
|lvmrt=77.6
|lvapr=65.5
|lvmei=67.2
|lvjun=70.2
|lvjul=73.3
|lvaug=74.1
|lvsep=78.5
|lvokt=84.7
|lvnov=90.0
|lvdec=89.0
|lvjaar=78.5
|jan_gem_ns = 38.9
|feb_gem_ns = 34.4
|mrt_gem_ns = 37.0
|apr_gem_ns = 46.2
|mei_gem_ns = 52.1
|jun_gem_ns = 72.7
|jul_gem_ns = 79.3
|aug_gem_ns = 75.8
|sep_gem_ns = 65.2
|okt_gem_ns = 51.5
|nov_gem_ns = 51.5
|dec_gem_ns = 49.2
|jaar_gem_ns=653.5
|rdjan = 21.7
|rdfeb = 18.4
|rdmrt = 17.5
|rdapr = 10.2
|rdmei = 12.4
|rdjun = 11.7
|rdjul = 11.4
|rdaug = 10.5
|rdsep =  9.7
|rdokt = 13.5
|rdnov = 16.7
|rddec = 21.2
|rdjaar=174.9
|zujan = 1.2
|zufeb = 2.5
|zumrt = 3.8
|zuapr = 5.5
|zumei = 7.8
|zujun = 7.7
|zujul = 7.1
|zuaug = 7
|zusep = 4.7
|zuokt = 3
|zunov = 1.1
|zudec = 0.8
|zujaar =4.4
|bron = [[Wêreldmeteorologiese Organisasie]] (Gemiddelde hoë en lae),&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://worldweather.wmo.int/105/c00204.htm |title=World Weather Information Service – Vilnius |publisher=[[Wêreldmeteorologiese Organisasie]] |accessdate=23 Desember 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191223070503/https://worldweather.wmo.int/105/c00204.htm |archive-date=23 Desember 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; NOAA (son en uiterstes)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web| url = ftp://ftp.atdd.noaa.gov/pub/GCOS/WMO-Normals/RA-VI/LU/26730.TXT| title = Vilnius Climate Normals 1961−1990| publisher = Nasionale Oseaniese en Atmosferiese Administrasie| accessdate = 2 Februarie 2013}}&lt;/ref&gt; en Weatherbase (neerslag en humiditeit)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=267300 |title=Weatherbase: Historical Weather for Vilnius, Lithuania |publisher=Weatherbase |accessdate=8 Desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181208135937/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=267300 |archive-date=8 Desember 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|accessdate2 = Februarie 2013
}}

== Geskiedenis ==
=== Vroeë geskiedenis ===
[[Lêer:Beautiful spring sunset in Vilnius Lithuania.jpg|duimnael|links|Die Gediminas-toring is vernoem na die Litause grootvors en stadstigter]]
[[Lêer:Vilnius in 14th c.jpg|duimnael|Die oudste bekende kaart van Vilnius dateer uit die vroeë 14de eeu]]
[[Lêer:Subjects of archeology at the Tower of Gediminas 1.JPG|duimnael|Argeologiese vondse wat in die Gediminas-toring vertoon word]]
Volgens ou legendes het grootvors Gediminas (1316–1341) Vilnius na aanleiding van sy droom oor die &quot;ysterwolf&quot; gestig. Argeologiese opgrawings aan die voet van die Gediminas-berg het egter getoon dat Vilnius se geskiedenis tot in die 4de millennium v.C. terugdateer. Baltiese stamme het hulle omstreeks 2500 v.C. in die gebied van Vilnius gevestig. In die 5de eeu v.C. het die bewoners reeds handelsbetrekkinge met Mediterreense lande aangeknoop en goedere soos [[barnsteen]] (amber), velle en wasprodukte teen metale en werktuie verruil. Ook voorheen onbekende tegnologieë soos byvoorbeeld [[metaalbewerking]] is danksy die handel na die noorde uitgevoer. In die volgende eeue het die [[Litauers]] tot 'n relatief gevorderde samelewing met 'n aristokratiese heersersklas ontwikkel.

Die huidige stad het in die 7de eeu uit 'n aantal kleiner nedersettings in die gebied ontstaan en tussen die 9de en 13de eeu tot 'n beduidende handelstad ontwikkel. Tussen die 10de en 13de eeu is Vilnius deur 'n houtvesting op die Gediminas-berg beskerm, en die eerste kerk is in 1251 deur koning [[Mindaugas]] op die perseel van die huidige [[katedraal]] opgerig – 'n plek waar vroeër een van die beduidendste Litause heiligdomme geleë was.

Die eerste historiese verwysing na Vilnius is 'n Latyns-geskrewe brief van grootvors Gediminas wat op 25 Januarie 1323 aan die destydse hoof- en [[Hanse]]stede, [[klooster]]s, talle Europese vorste en selfs die [[pous]] in [[Rome]] gerig is en waarin koopmans, wetenskaplikes en klerici uitgenooi word om hulle in die Litause hoofstad te vestig (&quot;''in civitate nostra regia Vilna''&quot;). Kenmerkend is die religieuse verdraagsaamheid van Litaue se oorspronklike heidense godsdiens – Gediminas verwys in sy brief na twee Christelike kerke – een van die Fransiskaanse en een van die Dominikaanse orde – en waarborg sodoende geloofsvryheid vir die nuwe immigrante. Hierdie houding teenoor ander gelowe het Vilnius se ontwikkeling nog oor 'n lang tydperk oorheers. Nogtans was Vilnius verskeie kere aan aanvalle van die [[Duitse Ridderorde]] blootgestel.

=== Die Pools-Litause dubbelmonargie ===
[[Lêer:Lithuanian state in 13-15th centuries.png|duimnael|Tussen die 13de en 15de eeu was Vilnius die hoofstad van 'n uitgestrekte Litause ryk]]
Met dinastiese huwelike, sy liberale houding en 'n magtige leër het Gediminas van Litaue 'n Europese [[groot moondheid]] gemaak, en die heersershuis, wat hy gestig het, het byna 200 jaar lank oor Litaue geregeer. Sy seuns en opvolgers Algirdas en Kęstutis het gemeenskaplik oor die land geheers. Algirdas het met sy leër drie keer tot by die poorte van die [[Moskouse Kremlin]] opgetrek, maar het uiteindelik nie daarin geslaag om dit in te neem nie.

Ná Algirdas se afsterwe het sy seun Jogaila Kęstutis met sy seun Vytautas laat inkerker. Kęstutis is vervolgens vermoor, terwyl Vytautas uit die tronk kon vlug en 'n kort tyd later met gewapende magte van die Duitse Orde na Vilnius opgetrek. Jogaila en Vytautus het 'n ongewone ooreenkoms gesluit: Jogaila het die Rooms-Katolieke geloof aangeneem en met die jong dogter van die Poolse koning, Jadwiga ([[Hedwig van Pole]]), getrou om sodoende die Poolse troon te kan bestyg. In 1386 is hy as die heerser van Litaue se westelike buurland gekroon. Vytautas het oor Litaue geheers en die grense van die land tot by die Swart See verskuif. Litaue het sodoende ook oor 'n groot aantal Russiese nedersettings geheers.

Vytautas en Jogaila het met hul kompromis die weg vir die ontstaan van die Pools-Litause dubbelmonargie gebaan wat vervolgens 'n politieke teengewig teen die Duitse Orde gevorm het. In 1410 het die Duitse Ridders in die [[Slag van Tannenberg|Slag van Žalgiris]] (Tannenberg) dan ook 'n verpletterende nederlaag teen Pools-Litause magte gely.

Alhoewel Vilnius ná die stigting van die Pools-Litause Gemenebes in 1386 aan belangrikheid verloor en die politieke en maatskaplike magsentrum van die nuwe ryk het na [[Kraków]] verskuif het, word die tydperk tussen 1400 en 1600 as die Goue Era van Vilnius beskou waartydens 'n omvangryke bouprogram van stapel gestuur is. En ofskoon die polonisering van die heersende Litause elites vinnig gevorder het, het die personele unie met Pole ook die weg vir nuwe handelsbande met [[Wene]], Moskou en [[Venesië]] gebaan.

=== Kerstening ===
Met Jogaila se bekering tot die [[Christendom]] in 1387 is die vuur in Vilnius se heidense tempel vir goed geblus, en die heiligdom moes plek maak vir die eerste katedraal wat destyds nog in die [[Gotiese argitektuur|Gotiese styl]] uitgevoer is. Vilnius het tydens die regentskap van Vytautas tot die multikulturele hoofstad van Europa se liberaalste groot moondheid ontwikkel waar mense van verskillende nasies – naas Litauers veral [[Pole (volk)|Pole]], [[Belarusse]], [[Italianers]] en [[Tartare]] – en gelowe vreedsaam saamgeleef het.

Die kerstening van die heerser het gepaard gegaan met 'n kulturele heroriëntering waarby Litaue nouer bande met [[Wes-Europa]] begin handhaaf het en sodoende wegbeweeg het van Konstantinopel of Moskou, en die verkryging van stadstatus volgens die Maagdenburgse Reg. In 1495 is die eerste goudsmid- en kleremakergildes gevestig. Vilnius het in die volgende dekades gaandeweg tot een van die vernaamste handels-, nywerheids- en kulturele spilpunte van Oos-Europa ontwikkel. Nadat Franciscus Skoryna in 1522 die eerste drukkery gestig het, het die stad ook een van die belangrikste sentrums van boekdrukkuns in Europa geword.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.vilnius-tourism.lt/en/information/about-vilnius/history/main-facts/ ''Vilnius Tourism: About Vilnius – History. Besoek op 11 Augustus 2015'']&lt;/ref&gt;

=== Italiaanse invloed, reformasie en teenreformasie ===
[[Lêer:Vilnius - map by Braun Hogenberg (middle size) (34065617).jpg|duimnael|'n Kaart van Vilnius in 1576 wat in Georg Braun se werk ''Civitates orbis terrarum'' (&quot;Die stede van die wêreld&quot;, 1572–1618) gepubliseer is]]
Met 'n bevolking van sowat 30&amp;nbsp;000 het Vilnius in die vroeë 16de eeu selfs die Poolse [[metropool]] Krakau verbygesteek en was byna so groot soos Praag. Die plaaslike argitektuur het nou die groeiende welvaart begin weerspieël. Die huwelik van koning Sigismund die Ouere van Pole met die Italiaanse prinses Bona Sforza in 1518 het van Vilnius 'n gewilde bestemming vir Italiaanse boumeesters, kunstenaars en musici gemaak en aan die stad veral in argitektoniese opsig 'n sterk Italiaanse karakter gegee.

Vanweë die militêre bedreiging deur Moskou was die bewoners nogtans genoodsaak om 'n stadsmuur met tien poorte te bou waarvan een, die [[Poort van die Daeraad]], tot vandag toe bewaar gebly het. In 1513 en 1530 is Vilnius deur groot brandrampe getref.

Die [[Protestantse Hervorming]] het in Vilnius – in teenstelling met Riga en Tallinn – nie met onluste gepaard gegaan nie aangesien Litaue die geloofsvryheid van sy inwoners gewaarborg en 'n streng skeiding van staat en kerk gehandhaaf het. Hierdie liberale houding van sy heersers is in 1563 in 'n Edik van Verdraagsaamheid nog eens bevestig. Die Rooms-Katolieke geestelikheid het Protestantse invloede op vreedsame manier probeer beveg waarby opvoeding en wetenskap 'n sleutelrol gespeel het.

Die teenreformasie het in 1570 onder meer tot die stigting van 'n Jesuïete-kollege gelei wat deur die Pools-Litause koning Stephan Batory nege jaar later tot [[Universiteit van Vilnius|universiteit]] verhef en ook deur die [[pous]] erken is. Vilnius het sodoende een van die oudste en beduidendste universiteitsstede in Oos-Europa geword, en terwyl groot dele van Europa deur godsdiensoorloë geteister is, was Vilnius nog steeds 'n smeltkroes van verskillende religieuse oortuigings waar naas talle ortodokse kerke en Rooms-Katolieke kloosters in 1555 ook die eerste Protestantse kerk en in 1572 die eerste [[sinagoge]] opgerig is.

=== Barokinvloede en Polonisering ===
[[Lêer:Aushros vartai (Gate of Dawn).JPG|duimnael|Die [[Poort van die Daeraad]]]]
In 1610 het baie historiese geboue in 'n brandramp afgebrand, en sowat 'n derde van die bewoners van Vilnius het hul lewens verloor. Die heropbou het aan Vilnius sy huidige Barok-karakter gegee, waarby sowel Jesuïete asook plaaslike Italiaanse argitekte met hul estetiese oriëntering 'n beduidende invloed uitgeoefen het.

Op kulturele en taalkundige gebied het die Ooreenkoms van Lublin, wat in 1569 deur Litaue en Pole onderteken is en voorsiening vir die daarstelling van 'n Pools-Litause dubbelmonargie, die [[Pools-Litause Gemenebes]] of &quot;Republiek van die Twee Nasies&quot;, gemaak het waarin Litaue sy outonomie as deelstaat ingeboet het en sy status afgeskaal is tot dié van 'n provinsie binne die Poolse koninkryk. Die Poolse invloed op Vilnius se kulturele lewe het verder gegroei. Meer welvarende en opgevoede kringe onder die stadsbewoners het selfs Litaus, wat as die taal van laer klasse beskou is, ten gunste van Pools laat vaar. Die nou betrekkinge met Pole op die terrein van politiek en ekonomie het tot die Polonisering van groot dele van die stedelike en landelike adel in Litaue gelei.

Die vinnige groei van Vilnius in hierdie periode was aan immigrasie uit ander dele van die groothertogdom en die buiteland te danke. Die nuwe aankomelinge was onder meer Pools-, Roeteens-, Russies-, Oudslawies-, Duits-, Jiddisj- en Hebreeussprekendes wat die veeltalige karakter van Vilnius bevestig het. Elkeen van die etniese groepe het hul bydrae tot die ekonomiese welvaart van die stad gelewer sodat ambagte, handel en wetenskap gefloreer het.

Twee invloedryke adellike Pools-Litause families, die Radvilas en Pacs, het in Vilnius paleise laat bou en ook skenkings vir die oprigting van kerkgeboue gemaak. Die godsdienstige lewe is deur verdraagsaamheid en respek teenoor ander gelowe gekenmerk. So het ook Vilnius se Joodse gemeente in dié periode sterk groei ervaar.

=== Russiese besetting ===
[[Lêer:Michal Kazimerz Pac.jpg|duimnael|upright|Die Poolse veldheer Michał Kazimierz Pac (1624–1682), bevryder van Vilnius]]
Gedurende die 17de eeu het die adel die invloed van Vilnius se stadsraad, koopmans en gildes steeds meer beperk, met die gevolg dat die stad in politieke en ekonomiese opsig minder belangrik geword het. Ook die periode van religieuse verdraagsaamheid het tot 'n einde gekom. Geskille tussen aanhangers van die Rooms-Katolieke Kerk en Protestante het tussen 1611 en 1639 tot geweldpleging gelei.

Vilnius het daarnaas voor 'n ernstige eksterne bedreiging te staan gekom. In 1655 is die stad deur Russiese magte ingeneem en geplunder. Russiese en Kosake-soldate het Vilnius geplunder, aan die brand gesteek en 'n [[pogrom]] teen Joodse burgers gevoer. Die brande in Vilnius het 17 dae lank gewoed, en die totale lewensverlies word op meer as 10&amp;nbsp;000 beraam.

Die Russiese besetting het vyf jaar lank voortgeduur voordat die Poolse veldheer Michał Kazimierz Pac daarin geslaag het om Vilnius te herower. Die Russiese magte het hulle nogtans enkele maande in die goed versterkte paleis van Vilnius verskans voordat hulle uiteindelik oorgegee het. Ter herdenking aan die bevryding van Vilnius het Pac die Sint Pieter-en-Paulus-kerk laat oprig, wat as een van die meesterwerke van die Barokboukuns beskou word.

Die kortstondige Russiese heerskappy het 'n uiters nadelige effek op Vilnius se ekonomiese en kulturele ontwikkeling gehad, en ander metropole in die Pools-Litause Gemenebes soos Krakau en Warskou het die stad op baie terreine verbygesteek. Vilnius is vervolgens van sy status as 'n beduidende Europese hoofstad afgeskaal tot dié van 'n tweederangse Oos-Poolse nedersetting.

=== Groot Nordiese Oorlog en Joodse bloeitydperk ===
[[Lêer:VU reading room.jpg|duimnael|[[Universiteit van Vilnius]]: Leessaal in die biblioteek]]
Die eerste helfte van die 18de eeu was nóg 'n periode van teenspoed en beproewinge vir Vilnius. Tydens die Groot Nordiese Oorlog is die stad tussen 1700 en 1721 deur Sweedse en Russiese troepe beset. In 1708 is Vilnius deur die pes geteister waarby 'n derde van die stadsbevolking dié siekte ten prooi geval het, terwyl die stad in 1748 en 1749 deur twee brandrampe getref is. Die groot oop spasies, wat as gevolg van die vuur ontstaan het, is vervolgens vir die bou van kerkgeboue in die laat Barokstyl gebruik.

Met die stygende aantal Joodse bewoners was die 18de eeu 'n bloeitydperk van die Joodse geesteslewe in Vilnius. Een van die beduidendste Joodse persoonlikhede was die skrifgeleerde Elijah Ben Salomon Salman (1720–1797), ook bekend as die Gaon van Vilnius, wat groot pogings onderneem het om ortodokse Joodse tradisies teen die invloede van die Chassidisme, 'n meer moderne stroming wat hom nie meer uitsluitlik aan religieuse tekste georiënteer het nie, te beskerm. Daarnaas het hy ook sosiale en natuurwetenskaplike onderwerpe aangespreek. Sy belangrikste religieuse werke, kommentare op die Torah en Talmoed, het tot standaardwerke van die religieuse Joodse literatuur geword.

Die akademiese lewe aan die [[Universiteit van Vilnius]] was in hierdie periode aanvanklik deur relatief lae standaarde gekenmerk, tog het die beroeping van buitelandse geleerdes soos die Duitse natuurvorser [[Georg Forster]], wat deur die Britse kaptein [[James Cook]] vir ontdekkingsreise in die Suidsee saamgeneem is, belangrike leemtes gevul.

=== Die Poolse Delinge en die Napoleontiese Rusland-veldtog ===
[[Lêer:Album Wilenskie. 1845-1875 (5552361) (cropped).jpg|duimnael|Die Napoleontiese leër tydens sy terugtog uit Rusland in 1812 op die Raadhuisplein van Vilnius]]
In die 18de eeu het Vilnius 'n politieke speelbal van drie Europese moondhede – Swede, Rusland en Sakse – geword sodat die stad geen noemenswaardige rol meer gespeel het nie. Terwyl die Pools-Litause adel tot die beduidendste magsfaktor in die politieke lewe van die Pools-Litause Gemenebes ontwikkel het, het adellikes nogtans gewoonlik min belang in die formulering van enige sinvolle beleid gestel nie en liewer feeste in hulle kastele gevier.

Met die adel as die onkontroleerbare gesag was die Pools-Litause kroon magteloos teenoor die magsuitbreiding van aangrensende moondhede gestaan. In die drie Poolse Delinge het die Pools-Litause dubbelmonargie stapsgewys van die Europese landkaart verdwyn om onder die buurlande Rusland, [[Pruise]] en [[Oostenryk]] opgedeel te word. In 1795 het die staat nie meer bestaan nie.

Vilnius het vervolgens 120 jaar lank onder Russiese heerskappy gestaan. As die administratiewe setel van 'n Russiese goewerment was Vilnius in 1811 met 'n bevolking van 55&amp;nbsp;000 die derde grootste stad in die Tsareryk na Sint Petersburg en Moskou.

Teen begin Junie 1812 het die Napoleontiese leër met 600&amp;nbsp;000 soldate die grens na die Russiese Ryk oorgesteek en op 28 Junie Vilnius bereik. Baie Pole en Litauers, wat net soos plaaslike patrisiërs die hoop op die herstelling van die Pools-Litause dubbelmonargie gekoester het, het by [[Napoleon Bonaparte]] se magte aangesluit. Die Franse heerser het 'n stadhouder vir Vilnius benoem, tog het die land sy onafhanklikheid uiteindelik nie herwin nie.

In die winter van 1812/1813 het Napoleon se gedemoraliseerde en uitgehongerde leër na sy verpletterende nederlaag teen Russiese magte vir 'n tweede keer Vilnius binnemarsjeer. Die soldate het alles, wat eetbaar was, verorber, maar desondanks het na beramings tussen 40&amp;nbsp;000 en 80&amp;nbsp;000 soldate van die Napoleontiese leër (meer as die destydse bevolking van Vilnius) van honger gesterf.

=== Die opstand van 1831 en Russifisering ===
[[Lêer:St Joseph Church demolition.jpg|duimnael|Vilnius 1877: 'n Rooms-Katolieke kerkgebou word volgens die beleid van Russifisering afgebreek]]
Die [[Universiteit van Vilnius]] was in die vroeë 19de eeu die bakermat van die literêre stroming binne die Litaus-Poolse [[Romantiek]]. Sy beduidendste verteenwoordiger was [[Adam Mickiewicz]]. Sy werke, wat by die wêreldliteratuur van hierdie tydperk gereken word, is oorwegend in Pools geskryf, tog het daar destyds ook 'n Litause Belarussiese taalbeweging ontstaan. Simonas Daukantas (1793–1864), 'n skrywer, etnograaf en geskiedkundige wat eweneens aan die Universiteit van Vilnius verbonde was, het sentraal in die 19de eeuse nasionale hergeboorte van Litaue gestaan en die status van Litaus as literêre taal herstel, terwyl sy kollega Jan Czeczot die eerste beduidende werke van die Belarussiese literatuur geskryf het.

Die literêre hergeboorte het gepaard gegaan met die ontwaking van 'n nuwe nasionale bewussyn. Die Romantici het hulle ten gunste van 'n onafhanklike Pole en Litaue en die afskaffing van lyfeienskap uitgespreek. In November 1830 het Poolse offisiers daarin geslaag om die Tsaristiese Russiese maghebbers 'n tyd lank uit [[Warskou]] te verdryf, en ná hierdie omwenteling het in die [[lente]] van 1831 ook die inwoners van Vilnius in opstand teen die Russiese bewind gekom.

Die Russiese maghebbers het die onafhanklikheidsbewegings gewelddadig onderdruk, Adam Mickiewicz is in hegtenis geneem en later na Rusland gedeporteer. Die Universiteit van Vilnius is vanweë die politieke aktiwiteite van dosente en studente in 1832 deur die Russiese owerhede gesluit, en vervolgens is strenge sensuur ingestel en 'n beleid van Russifisering toegepas. Die bewoners van Vilnius het nie langer godsdiensvryheid geniet nie – Joodse gemeentes was aan sekere beperkings onderworpe, terwyl onafhanklike Ortodokse bewegings gedwing is om weer by die Russies-Ortodokse staatskerk aan te sluit. Talle intellektueles het in hierdie periode na Wes-Europa geëmigreer.

Nadat die politieke onluste in 1864 weer opgevlam het, is baie Rooms-Katolieke kerke onder dwang tot Russies-Ortodokse kerke omgeskep en die oprigting van nuwe Katolieke kerkgeboue net soos die gebruik van Litaus en Latynse letters in die openbare sfeer verbied. Hierdie maatreëls is veral verbind met die 70-jarige Russiese stadhouer Michail Moerafjof.

Die eerste spoorlynverbinding met Warskou en [[Sint Petersburg]] is in 1862 voltooi. In dié jaar is Vilnius se bevolking op sowat 60&amp;nbsp;000 beraam – 'n getal wat in die dekades tot die eeuwisseling meer as verdubbel het.&lt;ref&gt;{{de}} Martin Schulze Wessel, Irene Götz en Ekaterina Makhotina (reds.): ''Vilnius. Geschichte und Gedächtnis einer Stadt zwischen den Kulturen''. Frankfurt am Main: Campus Verlag 2010, bl. 233&lt;/ref&gt;

=== Nasionale bewegings ===
[[Lêer:Wilno Gora zamkowa.jpg|duimnael|Vilnius in 1912]]
Die Litauers se strewe na onafhanklikheid het aanvanklik veral uitdrukking gevind in die Litause taalbeweging wat die herstelling van Litaus se vroeëre status as oorheersende taal in Litaue geëis het. Dekades lank is Litause boeke en koerante soos ''Aušra'' (&quot;Daeraad&quot;), wat politieke onderwerpe behandel het, in Pruise gedruk en oor die grens na Litaue gesmokkel. Nie-Russiese dagblaaie in Latynse skrif is egter eers in 1905 weer deur die Russiese owerhede toegelaat.

Die ekonomiese ontwikkeling in die laat 19de eeu het in vergelyking met Riga, wat in hierdie periode tot 'n beduidende metropool gegroei het, relatief stadig verloop. Een van die belangrikste projekte was die bou van 'n spoorwegverbinding tussen Warskou, Vilnius en Sint Petersburg. In 1897 het Vilnius se bevolking 154&amp;nbsp;000 beloop, waarvan die helfte Joodse burgers was. Vanweë die gebrek aan 'n uitgebreide nywerheidsektor was daar – in teenstelling met Riga en Tallinn – slegs 'n beperkte neiging tot verstedeliking, soos uit Vilnius se gebrek aan geboue in tipiese laat 19de eeuse boustyle, waaronder die ''[[Jugendstil]] (Art Nouveau)'', blyk.

Die onluste, wat in 1905 in verskillende dele van die Russiese Ryk opgevlam het, het ook Vilnius geraak. Arbeiders was ontevrede met die werksomstandighede in fabrieke, terwyl ander burgers teen gedwonge rekruterings vir die Russiese leër geprotesteer het. Moskou was genoodsaak om sy Russifiseringsbeleid te verswak en meer vryhede aan etniese groepe gegee. In Vilnius het steeds meer koerante in Litaus, Pools, Belarussies en Russies verskyn, terwyl ook Joodse inwoners oor hul eie dagblaaie beskik het. Sommige koerante was selfs meertalig.

=== Die Eerste Wêreldoorlog ===
[[Lêer:Wilno 1919 pogrzeb.JPG|duimnael|Vilnius in April 1919: Die begrafnis van Poolse soldate wat tydens die bevryding van die stad gesneuwel het]]
Vilnius is op 18 September 1915 sonder gevegte deur Duitse troepe beset. Baie inwoners van Russiese afkoms het na die ooste gevlug, terwyl die meeste burgers die Duitse soldate as bevryders van die Russiese heerskappy en onderdrukking gehuldig het. Baie Litauers het groot nasionale aspirasies gekoester, maar dit het vinnig geblyk dat die [[Duitsers]] allesbehalwe goed ingelig oor die kwessie van Litause onafhanklikheid was – in Duitse kommentare is na Vilnius aanvanklik selfs as die &quot;Pêrel van Pole&quot; verwys.

Uiteindelik het die Duitse Ryk die idee van 'n onafhanklike Litaue goedgekeur, en op 11 Desember 1917 het Litaue – met Vilnius as hoofstad – sy onafhanklikheid uitgeroep. Die Duitse regering het destyds beplan om 'n Litause koninkryk met Wilhelm, hertog van Urach en graaf van Württemberg as koning Mindaugas II te skep om sodoende van Litaue 'n soort Duitse satellietstaat te maak. Die Litause Republiek is gevolg deur Berlyn nie erken nie. Op 16 Februarie 1918 het Litaue sy onafhanklikheid vir 'n tweede keer geproklameer.&lt;ref&gt;{{de}} {{cite web |url=http://www.knigge.de/archiv/artikel/--februar---nationalfeiertag-litauen-8915.htm |title=''www.knigge.de: 16. Februar – Nationalfeiertag Litauen'' |accessdate=27 Augustus 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827053519/http://www.knigge.de/archiv/artikel/--februar---nationalfeiertag-litauen-8915.htm |archive-date=27 Augustus 2009 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Die Duitse oorgawe op 18 November 1918 het in Vilnius nog geen einde van die oorlog gebring nie. Nadat Vilnius deur die Duitse magte ontruim is, het Poolse &quot;selfverdedigingsmagte&quot; die stad beset. Tydens Kersfees 1918 is hierdie Poolse magte deur die [[Rooi Leër]] verdryf en Vilnius beset, die Litause regering onder Antanas Smetona het in [[Kaunas]], die nuwe provisionele hoofstad, in ballingskap gegaan. In die oorlog tussen Pole en die Sowjetunie en die Litause Onafhanklikheidsoorloë is Vilnius nog verskeie kere deur vreemde magte ingeneem: Poolse troepe het Vilnius op 19 April 1919 bevry, tog is die stad later nog eens deur Sowjet-magte verower. Kort ná sy nederlaag in die Slag van Warskou het die Rooi Leër Vilnius ná die ondertekening van 'n vredesooreenkoms op 12 Julie 1920 aan die onsydige Republiek van Litaue teruggegee – veral om die vordering van Poolse magte in die rigting van Rusland te vertraag.

=== Vilnius as 'n Poolse stad ===
[[Lêer:Celebration of incorporation of Vilnius Region to Poland 1922.PNG|duimnael|Feesvierings in Vilnius ter geleentheid van die inlywing van die stad en sy omgewing by Pole in 1922]]
Nadat die Volkerebond as bemiddelaar opgetree het om die geskil tussen Pole en Litaue vreedsaam te besleg, is op 7 Oktober 1920 die sogenaamde Suwałki-ooreenkoms onderteken. Alhoewel in hierdie dokument nie spesifiek na Vilnius verwys is nie, is sy inhoud oorwegend so geïnterpreteer dat die stad aan Litaue toegeken is, alhoewel Poolse historici hierdie sienswyse nie deel nie.

Op 9 Oktober het Poolse magte onder die bevel van generaal Lucjan Żeligowski in die loop van 'n georkestreerde muitery van Poolse soldate beset. Vilnius en sy omgewing is in 'n afsonderlike staat, die Republiek van Sentraal-Litaue, omgeskep. Ná die omstrede parlementêre verkiesing van 1922 in Sentraal-Litaue, wat deur groot dele van die bevolking geboikot is, is die besluit geneem om Vilnius se status as hoofstad nie te herstel nie. Die stad en sy omgewing is op 20 Februarie 1922 deur Pole geannekseer, terwyl die Republiek van Litaue met Kaunas as hoofstad op 20 Desember 1922 internasionaal erken is. Onder sy Poolse naam Wilno het Vilnius as administratiewe setel van die gelyknamige [[woiwodskap]] gefungeer. Pools was in hierdie periode 'n meerderheidstaal in Vilnius, met [[Jiddisj]] as 'n beduidende en Litaus as 'n klein minderheidstaal. Pole en Litaue het weens die geskil oor Vilnius tot en met 1927 formeel in 'n oorlogstoestand verkeer.

Onder Poolse administrasie is die plaaslike infrastruktuur aansienlik verbeter en uitgebou, en die Universiteit van Vilnius is as Stefan-Batory-universiteit heropen. In 1931 het Vilnius se bevolking 195&amp;nbsp;000 beloop wat van die stad die vyfde grootste in Pole gemaak het. As 'n beduidende nywerheidstad was Vilnius onder meer die setel van ''Elektrit'', 'n belangrike vervaardiger van radiotoestelle.

=== Die Tweede Wêreldoorlog ===
[[Lêer:Bundesarchiv Bild 101I-265-0028-03A, Wilna, Einmarsch deutscher Truppen.jpg|duimnael|Junie 1941: Gemotoriseerde Duitse magte neem Vilnius in]]
[[Lêer:Bundesarchiv Bild 183-R99291, Wilna, Frauen mit Juden-Kennzeichen.jpg|duimnael|Julie 1941: Bewoners van Joodse afkoms word verplig om 'n spesiale &quot;J&quot;-kenteken te dra sodat hulle maklik van nie-Joodse inwoners onderskei kan word]]
Tydens die begin van die [[Tweede Wêreldoorlog]] was Vilnius aan voortgesette Duitse lugaanvalle blootgestel. Ondanks die politieke en militêre druk, wat van Duitse kant af op die Litause regering uitgeoefen is, het die land nie die Duitse voorstel gevolg om aan die militêre aanval op Pole deel te neem. Volgens die geheime [[Molotof-Ribbentrop-verdrag]] tussen die Duitse Ryk en die Sowjetunie is Oos-Pole deur die [[Rooi Leër]] beset. Die Sowjet-troepe het ook 'n oorwinning in die Slag van Vilnius behaal en die stad ná slegs een dag se gevegte op 19 September 1939 ingeneem en geplunder.

Met die oog op die beduidende rol, wat Vilnius meer as 'n eeu lank vir die Belarussiese kultuur gespeel het, is die stad aanvanklik by die Wit-Russiese SSR ingelyf. Regeringsinstellings van die Wit-Russiese SSR is na Vilnius verskuif, skole met Belarussies as onderrigmedium geopen en 'n Belarussiese dagblad, ''Віленская праўда'', gestig. Die Sowjet-bewind het hierdie aktiwiteite geduld totdat die besluit geneem is om Vilnius as een van die voorwendsels te gebruik waarmee Moskou hom in Litause belange kon inmeng.

Nadat politieke gesprekke in Moskou gevoer is, het die stad en sy omgewing volgens die Sowjet-Litause Verdrag oor Wedersydse Bystand onder Litause administrasie gekom. In ruil hiervoor het Litaue tot Sowjet-eise ingegee om militêre basisse van die Rooi Leër in strategies belangrike dele van die land te vestig. Dit was duidelik dat die [[Russe]] van plan was om hul troepe ook sonder toestemming deur die Litause owerhede in die land te stasioneer. En alhoewel die Sowjet-bewindhebbers die hele Vilnius-streek as integrale deel van die Republiek van Litaue erken het terwyl dit nog onder Poolse bewind was, is uiteindelik net 'n vyfde van die gebied aan Litaue teruggegee. Op 28 Oktober het Litause owerhede hulle in die stad gevestig, en die regeringsetel is geleidelik vanuit Kaunas na Vilnius verskuif.

Kort nadat Litause troepe die stad ingegaan het, het 'n Poolse [[pogrom]] teen die Joodse bevolking uitgebreek wat vier dae lank voortgeduur het en waarin een persoon gedood en sowat 200 beseer is. Aangesien die onluste deur Litause owerhede en polisiemagte geduld en selfs aangewakker is, het die Joodse gemeenskap Russiese eenhede, wat naby Vilnius gestasioneer was, om bystand gevra. Eers nadat 35 Russiese 'n rukkie lank na Vilnius ingery het, is die geweldpleging gestaak.

Ofskoon Vilnius net een maand onder Sowjet-bewind was, was die gevolge vir die stad rampsalig: die bewoners het honger gely, musea en argiewe is van historiese dokumente en ander objekte beroof. Waardevolle items en selfs fabrieksaanlegte is deur die Sowjet-troepe na Rusland geneem, waaronder die hele ''Elektrit''-fabriek met al sy geskoolde werkers wat na Minsk verskuif is. 'n Groot aantal mense is in hegtenis geneem of gedeporteer. Die Litause owerhede het blykbaar gehuiwer om na Vilnius terug te keer – uit vrees dat die Russiese militêre teenwoordigheid rondom die stad dit vir Moskou moontlik sou maak om die Litause regering omver te werp.

Die Litause owerhede het met 'n veldtog begin om die Poolse invloed in Vilnius uit te wis. 'n Ooreenkomstige beleid is teenoor die Joodse gemeenskap ingestel. Die gebruik van die Poolse geldeenheid [[złoty]] as betaalmiddel is verbied, waarby die invoering van die Litause litas aan 'n 250%-devaluasie gekoppel was. Ander diskriminerende beleide het gevolg.

In die volgende periode, wat enkele maande geduur en deur Litauers as die herinname van hul historiese hoofstad beskou is, terwyl Pole dit as 'n Litause besetting ervaar het, het sowat 50&amp;nbsp;000 etniese Litauers hulle in Vilnius gevestig. Sowat die helfte hiervan was setlaars uit Poolse gebiede wat deur die Sowjetunie geannekseer is, die ander helfte was amptenare uit Litaue in sy vooroorlogse grense.

[[Lêer:Vilna Synagogue interior-1-.jpg|duimnael|Die binneruimte van die Groot Sinagoge tussen 1920 en 1930. Die gebou is in 1945 vernietig]]
Die sluiting en ontbinding van die Stefan Batory-universiteit deur die Litause owerhede op 15 Desember 1939 is een van die besluite in hierdie periode wat as onbedag gekritiseer is. As deel van die voortlopende &quot;Lituaniserings&quot;-proses is boeke in Pools uit die rakke verwyder en Poolse straatname deur nuwe Litause name vervang. Poolse kantore, skole, sosiale en kulturele weldadigheidsorganisasies, winkels en sakeondernemings is gesluit. In Junie 1940 was daar in die hele stad net twee instellings met Pools as onderrigmedium, terwyl sowat 4&amp;nbsp;000 Poolse onderwysers ontslaan is.

Vlugtelinge se reg op vrye beweging is beperk – 'n maatreël wat veral baie [[Pole (volk)|Pole]] en [[Jode]] getref het: mense wat na Vilnius gekom het om nie deur die Duitsers in hegtens geneem te word nie. Op 28 Maart 1940 is alle mense, wat in Oktober 1920 nie as burgers van Vilnius geregistreer was nie, tot vlugtelinge verklaar. Altesaam 12&amp;nbsp;000 inwoners het Litause burgerskap verkry, terwyl 150&amp;nbsp;000 mense – veral Pole – tot buitelanders verklaar is. Hulle was van talle werkgeleenthede uitgesluit en is selfs nie toegelaat om met treine te ry nie.

Die proses om die hoofstad van Kaunas na Vilnius te verskuif was nog nie afgesluit nie toe Vilnius in Junie 1940 ondanks Litause weerstand weer by die Sowjetunie ingelyf en tot hoofstad van die [[Litause SSR]] verklaar is. Na ramings is destyds tussen 35&amp;nbsp;000 en 40&amp;nbsp;000 inwoners deur die Sowjet-Russiese geheimediens NKWD in hegtenis geneem en na [[Goelag]]-kampe toe gestuur.

In Junie 1941 is Vilnius weer deur troepe van die Nasionaalsosialistiese Duitsland ingeneem. Die groot Joodse bevolking is in twee ghetto's in die stadsentrum geplaas, waarvan die kleiner ghetto reeds in Oktober &quot;gelikwideer&quot; is. Die tweede ghetto het tot in die jaar 1943 bestaan, alhoewel sy bevolking deur middel van sogenaamde ''Aktionen'' gereeld gedesimeer is. Ondanks 'n opstand op 1 September 1943 is hierdie ghetto uiteindelik verniel.

Na ramings is sowat 95 persent van die plaaslike Joodse bevolking vermoor. Baie van hierdie mense was slagoffers van massaslagtings in Paneriai sowat tien kilometer wes van die historiese stadskern. Die meeste van die ander 30&amp;nbsp;000 slagoffers van hierdie massamoorde was Pole – krygsgevangenes, lede van die Poolse intelligentsia asook lede van die ''[[Armia Krajowa]]'' (&quot;Tuisleër&quot;) wat destyds sowel teen die Duitsers asook die Litauers geveg het.

Sowat veertig persent van alle geboue in Vilnius is as gevolg van oorlogshandelinge verniel, tog het byna alle argitektoniese monumente, waaronder alle Rooms-Katolieke, Lutherse en Ortodokse kerkgeboue, gespaar gebly. Die gebied van die ghetto met die Groot Sinagoge is volledig verwoes.

=== Sowjet-Russiese besetting en Litause SSR ===
[[Lêer:Vilniaus panorama iš televizijos bokšto.jpg|duimnael|Die argitektoniese erfenis van die Sowjet-Russiese besetting: Residensiële woonblokke, soos gesien vanuit die televisietoring]]
Ná die Tweede Wêreldoorlog is die Poolse bevolking van Vilnius grotendeels verdryf (na ramings het sowat 100&amp;nbsp;000 inwoners van Poolse afkoms die stad ná die besetting deur die Rooi Leër verlaat). Vilnius het vervolgens as die administratiewe hoofstad van die [[Litause SSR|Litause Sosialistiese Sowjetrepubliek]] gefungeer. Die stalinistiese beleid van die kommunistiese maghebbers het nie net die nasionalisering en sowjetisering van die Litause ekonomie behels nie, maar was ook daarop gemik om die nasionale en religieuse identiteit van die Litause volk uit te wis – sakrale geboue soos kerke is dikwels tot stoorhuise omgeskep. Die openbare en kulturele lewe is onder streng sensuur geplaas.

'n Newe-effek van die geforseerde kollektivering van die Litause landbousektor was die vinnige verstedeliking van die Litauers – Vilnius se Litaussprekende bevolking het sodoende vinnig toegeneem. Die Sowjet-owerhede het daarnaas in die na-oorlogse tydperk ook die vestiging van werkers uit ander dele van die Sowjetunie bevorder. Die Litause Kommunistiese Party se Politburo het nogtans daarin geslaag om die aantal migrante te beperk sodat die persentasie Russiessprekende bewoners in Vilnius nooit meer as sowat twintig persent beloop het nie, terwyl dit in die ander twee Baltiese hoofstede Tallinn en Riga tydelik tot meer as vyftig persent gestyg het.&lt;ref&gt;{{de}} Volker Hagemann: ''Riga • Tallinn • Vilnius. Rundgänge durch die Metropolen des Baltikums''. Berlyn: Trescher 2008, bl. 218&lt;/ref&gt;

=== Vilnius ná 1990 ===
[[Lêer:Saulės elektrinės ant biurų komplekso sostinės Saltoniškių gatvėje stogų..jpg|duimnael|links|Sonenergiepanele op die dak van 'n kantoorkompleks]]
[[Lêer:Pilies street.jpg|duimnael|'n Nagtelike straattoneel in Pilies-straat]]
[[Lêer:City lights in Gediminas Avenue in Vilnius, Lithuania.jpg|duimnael|Kersbeligting in Gediminaslaan]]
Ook nadat Litaue sy status as onafhanklike republiek in 1990 herwin het, het Vilnius steeds die setel van die Litause parlement en regering gebly. Russiese troepe het op 13 Januarie 1991, die sogenaamde [[Bloedige Sondag in Vilnius|Bloedige Sondag]], 'n vergeefse poging aangewend om die stad te herower waarby veertien mense gesterf het. Binne 'n dekade het die stad tot 'n moderne Westers-kosmopolitiese metropool ontwikkel. Langs die Neris-rivier het 'n nuwe moderne sakesentrum ontstaan.

As deel van die heersende herinneringskultuur, wat deur die afgrensing van Litaue se kulturele en staatkundige identiteit teen Moskou en die Sowjet-Russiese interpretasie van die land se vroeëre geskiedenis bepaal word, word feeste soos die Europadag op 9 Mei gehou en is 'n &quot;Graf van die onbekende partisaan&quot;, 'n monument ter ere van die Woudbroeders, die Litause partisanebeweging wat ook ná die Tweede Wêreldoorlog verset teen die Sowjet-Russiese besetters gebied het, op die voormalige Leninplein in die sentrum van Vilnius beplan. Gedurende die feesvierings in 2010 ter geleentheid van die 20-jarige jubileum van Litaue se onafhanklikwording van die Sowjetunie is daar tematies by die millenniumfeesvierings van 2009 aangesluit. Die simbole en mites van die Grootvorstedom Litaue – soos die Vytis-simbool van die berede ridder of die leuse &quot;Diegene, wat nie bereid is om sy lewe vir die vryheid te laat nie, het dit nie verdien nie&quot; – staan sentraal in die verhaal van die onafhanklikheidsbeweging.&lt;ref&gt;{{de}} Schulze Wessel, Götz en Makhotina (2010), bl. 10&lt;/ref&gt;

In April 2014 het die burgemeester van Vilnius, Arturas Zuokas, aangekondig dat die stad sy konvensionele straatbeligting tot 2016 met energiebesparende LED-lampe sal vervang wat strate in die hoofstad veiliger sal maak en die gevaar van motorongelukke sal verminder. Altesaam 44&amp;nbsp;000 straatlampe sal deur 'n gemeenskaplike projek, waarby die stadsregering en 'n Italiaanse privaat maatskappy, ''Gemmo SpA'' betrokke is, op een slag opgegradeer word. Die verwagte kostebesparings sal jaarliks meer as €2 miljoen beloop.&lt;ref&gt;{{de}} [https://baltische-rundschau.eu/vilnius-wird-in-den-naechsten-zwei-jahren-eine-modernisierung-an-seinen-strassenlampen-durchfuehren/ ''Baltische Rundschau, 23 April 2014: Vilnius wird in den nächsten zwei Jahren eine Modernisierung an seinen Straßenlampen durchführen. Besoek op 22 Januarie 2020''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200601063956/https://baltische-rundschau.eu/vilnius-wird-in-den-naechsten-zwei-jahren-eine-modernisierung-an-seinen-strassenlampen-durchfuehren/ |date=1 Junie 2020}}&lt;/ref&gt;

== Demografie ==
[[Lêer:Zirmunai pano.jpg|duimnael|Žirmūnai is die mees bevolkte distrik in die munisipaliteit Vilnius]]
[[Lêer:Vilnius - view5.jpg|duimnael|Baie inwoners word in woonstelgeboue gehuisves]]
Die demografiese ontwikkeling van Vilnius weerspieël die komplekse en onstuimige geskiedenis van hierdie stad. In 1875, toe Vilnius 'n bevolking van sowat 82&amp;nbsp;700 gehad het, was Jode met 46 persent nog die grootste bevolkingsgroep. In 1902 het die Joodse bevolking tot 80&amp;nbsp;000 gestyg, of 49 persent van die destydse totale bevolking van 162&amp;nbsp;633.

Tot en met die Tweede Wêreldoorlog is Vilnius merendeels deur Jode, etniese Pole en 'n beduidende Belarussiese minderheid bewoon, terwyl die aantal Litaussprekendes nog baie klein was. Die oorlog was 'n tydperk van ingrypende verandering waartydens die meerderheid van die Joodse bewoners in die Sjoa vermoor is, terwyl groot dele van die Poolssprekende inwoners – dikwels onder dwang – na Wes-Pole uitgewyk het. Die groot Poolse bevolking in die omgewing van Vilnius is deur hierdie ontwikkeling net in 'n mindere mate geraak.

Gedurende en ná die oorlog, toe Vilnius as hoofstad van die Litause SSR uitgebou is, het steeds meer etniese Litauers uit landelike gebiede en Russe hulle in die stad gevestig. Saam met die vinnige ontwikkeling van groot nywerhede, administratiewe en wetenskaplike instellings het Vilnius snelle bevolkingsgroei ervaar.

Volgens die sensus van 2001 was van die totale bevolking van 542&amp;nbsp;287 57,8% Litauers, 18% etniese [[Pole (volk)|Pole]], 14% Russe, 4% [[Belarusse]], 0,5% Jode en 5% ander. Die meeste inwoners is Rooms-Katolieke Christene.

== Ekonomie ==
Vilnius is die ekonomiese sentrum van Litaue wat saam met sy omliggende gebiede in die administratiewe distrik Vilnius sowat 'n derde van Litaue se bruto binnelandse produk oplewer, en verskeie belangrike maatskappye en finansiële instellings het hulle hoofkwartiere in die stad. Sy hoogs ontwikkelde infrastruktuur, dienstesektor en die groeiende koopkrag van sy inwoners maak Vilnius aantreklik vir buitelandse beleggers sodat die stad in 2007 meer as € 4,6 miljard se regstreekse buitelandse beleggings (RBB) gelok het – een van die hoogste syfers in Oos-Europa. Teen die begin van die 21ste eeu was meer as 60 persent van die totale RBB in Litaue in die hoofstad gekonsentreer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.litlex.lt/portal/ml/file/sk26.pdf |title=''www.litlex.lt: Vilnius'' |accessdate=27 Oktober 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071027040616/http://www.litlex.lt/portal/ml/file/sk26.pdf |archive-date=27 Oktober 2007 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Die relatief hoë lewensgehalte en die ryk kulturele lewe dra eweneens by tot Vilnius se ekonomiese en demografiese groei.

== Kulturele lewe ==
=== Joodse geskiedenis: Jerusalem van die Noorde ===
[[Lêer:Vilnius - view13.jpg|duimnael|'n Lugfoto van Vokiečių gatvė]]
Die ''Vokiečių gatvė'' (&quot;Duitse Straat&quot;) in die middestad van Vilnius was eeue lank die middelpunt van een van die beduidendste sentrums van Joodse lewe in Oos-Europa. Nadat die eerste Joodse burgers hulle in die vroeë 14de eeu op uitnodiging van die stadstigter Gediminas in Vilnius gevestig het, het tienduisende Jode uit ander dele van Europa, veral uit die weste (Duitse Jode is onder meer ná die groot pesepidemie van 1348 verdryf), in die volgende eeue na die Litause hoofstad gemigreer. In die laat 14de eeu het Vilnius een van vyf Joodse gemeentes in Litaue gehuisves. Vytautas die Grote (1392–1430) het in 1388/89 'n aantal besondere voorregte aan Joodse burgers gegun. Die Joodse outonomie is deur latere heersers bevestig en verder uitgebrei. Na hulself het die Litause Jode as ''Litvake'' verwys, terwyl Vilnius in [[Jiddisj]], die algemene Joodse omgangstaal in die stad, as ''Wilne'' bekend gestaan het. In Vilnius is selfs die suiwerste Jiddisj ter wêreld gepraat.&lt;ref&gt;{{de}} Bodo Thöns: ''Litauen entdecken''. Berlyn: Trescher 2006, bl. 70&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Vilniaus sinagoga.jpg|duimnael|links|Die Sinagoge van Vilnius]]
Toe omstreeks 1572/1573 met die oprigting van die Groot Sinagoge begin is, wat met sy vyf verdiepings sitplekke vir 5&amp;nbsp;000 gelowiges gebied het, het ook die Joodse buurt van Vilnius ontstaan. Danksy 'n tiental Joodse onderwysinstellings het Vilnius vinnig tot 'n beduidende geestelike sentrum vir Joodse rabbyne ontwikkel, waarby die Gaon van Vilnius, Elijah ben Solomon Zalman (1720–1797), groot bekendheid verwerf het. 'n Bronsbeeld in die Žydų gatvė (&quot;Jodestraat&quot;) herinner vandag aan hierdie geleerde.

Daar was sekerlik groter en meer welvarende Joodse gemeentes elders in Europa, tog het baie Jode aangetrokke gevoel tot Litaue,
sy geloofsvryheid en die liberale intellektuele klimaat wat deur die plaaslike universiteit bevorder is. Uit Rusland het naas Ortodokse Christene, wat nie by die Russiese staatskerk wou aansluit nie, ook talle Jode na Vilnius geïmmigreer wat in hul tuisland aan willekeur en pogrome blootgestel was.

Die aantal Joodse sinagoges en gebedshuise het in die tyd tussen die twee wêreldoorloë tot 105 gestyg. Vanweë sy groot aantal Joodse instellings – 160 verenigings en partye, die Joodse seksie van die PEN-klub, uitgewerye en drukkerye, die Hebreeuse ''Strashun''-biblioteek, 'n aantal teaters, 'n Tegniese Skool, die Joodse Wetenskaplike Instituut (met Sigmund Freud en Albert Einstein as sy bekendste bestuurslede) en ses dagblaaie wat in Jiddisj of Hebreeus uitgegee is, het Vilnius die byname &quot;Jerusalem van die Noorde&quot; en &quot;Litause Jerusalem&quot; gekry. Daar is selfs beweer dat die Joodse bewoners die suiwerste vorm van Jiddisj gebesig het.&lt;ref&gt;{{de}} Heiko Meyer en Christiane Bauermeister: ''Litauen''. Ostfildern: DuMont 2007, bl. 71&lt;/ref&gt; Die Joodse gemeenskap – 70&amp;nbsp;000 mense in 1919 – het 'n derde van Vilnius se totale bevolking verteenwoordig. Omstreeks 1925 was Vilnius naas Warskou en New York een van die beduidendste sentrums van Jiddisj-sprekendes ter wêreld.&lt;ref&gt;{{de}} Markus Polag en Franz Rappel: ''Litauen &amp; Kurische Nehrung''. Dormagen: Iwanowski 2007, bl. 150&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Memorial to the Jews victims of Nazi Germany in Vilnius2.JPG|duimnael|Monument vir die vermoorde Jode van Vilnius]]
Met die Duitse besetting van Vilnius in Junie 1941 het een van die grusaamste episodes in die geskiedenis van die Sjoa begin. Alle inwoners van die Joodse buurt is tussen 1 en 3 September 1941 vir &quot;strafaksie&quot; uitgesonder en vermoor. Hulle moes plek maak vir twee ghettos wat vanaf 6 September aan weerskante van die Vokiečių gatvė opgerig is. Die bewoners van die kleiner ghetto – sowat 11&amp;nbsp;000 mense – is binne twee maande vermoor. Die groter ghetto met 'n bevolking van 25&amp;nbsp;000 het naas 'n hospitaal, skole en polisiestasie selfs oor 'n ghettoteater beskik. Voordat ook hierdie ghetto op 23 September 1943 ontbind en sy bewoners vermoor is, het eenhede van die gewapende versetgroep ''Farainikte Partisaner Organisatie (FPO)'' daarin geslaag om die vlug van altesaam 6&amp;nbsp;000 te organiseer. In Mei 1944 het die Rooi Leër Vilnius ingeneem.

Die Sowjet-Russe het geleidelik byna alle tasbare herinnerings aan die Joodse lewe, insluitende die Groot Sinagoge, uitgewis. Net die Nuwe Sinagoge (Litaus: ''Naujoji žydų sinagoga''), wat in 1903 in die Moorse styl opgerig is, het bewaar gebly. Vandag het Vilnius nog 'n Joodse bevolking van 3&amp;nbsp;000.

Die gebou van die eertydse Joodse teater huisves tans die sogenaamde Sentrum van Verdraagsaamheid (''Tolerancijos centras'') met 'n uitstalling oor Joodse kuns en kultuur tydens die bloeitydperk en in die ghetto. Die Joodse Museum (''Gaono Žydų muziejus'') behandel die Sjoa en die Joodse verset teen die Nazi's. Naas die herlewing van tradisionele Joodse feeste is 2020 ter geleentheid van die 300ste verjaardag van die Joodse geleerde Gaon van Vilnius uitgeroep tot die «Jaar van die Litause Jode».&lt;ref&gt;{{en}} [https://baltic-review.com/jewish-culture-is-experiencing-a-comeback-in-vilnius-lithuania/ ''The Baltic Review, 20 Maart 2019: Jewish culture is experiencing a comeback in Vilnius, Lithuania. Besoek op 23 Julie 2019'']&lt;/ref&gt;

== Stadskarakter en boukuns ==
[[Lêer:Vilnius Ostrobramska.jpg|duimnael|links|Die historiese stadskern, soos gesien vanuit die [[Poort van die Daeraad]]]]
[[Lêer:St. Peter and St. Paul's Church 2, Vilnius, Lithuania - Diliff.jpg|duimnael|Sint-Pieter-en-Paulus-kerk]]
[[Lêer:Sunday afternoon in Vilnius, Lithuania, 14 Sept. 2008 (2865908900).jpg|duimnael|''Gedimino prospektas'' (Gediminas-laan) op 'n Sondagmiddag]]
[[Lêer:Vilnius New City Center from the White Bridge (2013).jpg|duimnael|[[Wolkekrabber]]s in Šnipiškės, die moderne sakesentrum van Vilnius]]
[[Lêer:Vilnius city.jpg|duimnael|Die nuwe sakesentrum]]
Die stadshorison van Vilnius se historiese stadskern word deur 'n groot aantal kerktorings oorheers – volgens 'n ou spreekwoord kan 'n mens vanuit enige punt in Vilnius tenminste drie torings raaksien. Veral vanweë sy talle sakrale geboue in die Barokstyl toon Vilnius – in teenstelling met die twee ander Baltiese hoofstede [[Riga]] en [[Tallinn]] en hul [[Baksteengotiek|Baksteengotiese]] boukuns – nog steeds 'n groot Poolse en Italiaanse invloed.

Terwyl die Gediminas-heuwel met 'n hoogte van 142 meter met sy vestingstoring bo-oor die ou stadskern verrys, weerspieël die koepels van Rooms-Katolieke kerke en die kleurryke &quot;uietorings&quot; van Ortodokse kerkgeboue die wisselvallige geskiedenis van Vilnius wat sedert die Middeleeue verskeie kere onder vreemde heerskappy gestaan. Nadat Litaue in die Reformasietyd 'n Rooms-Katolieke land gebly het, is talle geboue in die Barokstyl uitgevoer, en Vilnius het uiteindelik as die &quot;Rome van die Ooste&quot; bekend gestaan.

Gedurende die Sowjet-besetting was talle geboue in 'n relatief slegte toestand. Intussen is groot dele van Vilnius se argitektoniese erfenis herstel, gerestoureer en met kleure verfraai.

=== Die Barokstyl ===
Die Barokstyl, wat omstreeks 1600 in Italië ontstaan het, is die oorheersende argitektoniese styl in Vilnius. Nadat die groot meerderheid Litauers in die Reformasietydperk Protestantse leerstellings verwerp en steeds hul Rooms-Katolieke geloof bewaar het, het Barok-boumeesters uit ander Europese lande begin om sakrale en wêreldlike geboue in die Barokstyl uit te voer.

Vanaf 1604 het Italiaanse boumeesters die bekende Il-Gesù-kerk in Rome as voorbeeld vir sakrale geboue soos die Kasimir-, Theresia- en Allerheilige-kerk geneem wat met hul drie skepe, breë en ronde vorms en kunsvolle plastiese versierings in pleisterkalk en marmer 'n volledig nuwe boustyl vir kerkgeboue ingevoer het. Die argitekte was meestal skoliere van die eerste generasie Italiaanse barok-boumeesters uit Rome, waaronder Constante Tencalla, wat regstreeks deur [[Michelangelo]] beïnvloed is en onder meer die Sint-Kasimir-kapel in Vilnius se [[Sint-Stanislauskatedraal (Vilnius)|Sint-Stanislauskatedraal]] ontwerp het.

Nadat [[Sigismund III Wasa]] in 1587 tot koning van Pole verkies is, het ook Litaue vir 'n tydperk van 81 jaar onder die heerskappy van die Sweedse Wasa-dinastie gekom wat sy naam aan Vilnius se destydse Barok-boustyl verleen het. Hierdie plaaslike Barokstyl word verdeel in 'n periode voor en een ná die sogenaamde &quot;Sondvloed&quot; – 'n reeks van oorloë en verwoestings wat Vilnius teen die middel van die 17de eeu getref en oor 'n tydperk van 56 jaar voortgeduur het. In die opvolgende periode het die Sint-Pieter-en-Paulus-kerk as die beduidendste Barok-gebou in Vilnius ontstaan.

In 1737 en 1748 is Vilnius deur twee groot brandrampe verwoes, en saam met die heropbou het argitekte, waaronder die beroemde Duits-gebore boumeester Johann Christoph Glaubitz, die klassieke skool van Vilnius se Barokstyl ontwikkel. Glaubitz het 'n groot aantal geboue soos byvoorbeeld die Johannes- en die Katharina-kerk van volmaakte binne-argitektuur in die laat Barokstyl voorsien.

Die boukuns in die tweede helfte van die 18de eeu was onder meer deur illusionistiese muurskilderye en kunsvolle fresko's gekenmerk waarby die laasgenoemdes soms die illusie skep dat hulle tussen die wolke van 'n oneindige gewelf sou sweef. Die fantasieryke muurskilderye is vinnig ook vir die buiteversierings van kerkgeboue, burgerhuise en die gewels van poorte gebruik. In hierdie tydperk is ook 'n departement argitektuur aan die Universiteit van Vilnius in die lewe geroep, met dosente soos [[Marcin Knackfus]] wat vanaf 1768 in Vilnius werksaam was en onder meer die Verkiai-kasteel aan die noordelike stadsrand vir biskop Masalskis omgebou het.

=== Die Nuwe Sentrum ===
[[Lêer:Europe tower.jpg|duimnael|links|upright|Die [[Europa-toring]] in Vilnius, [[Litaue]]]]
Die nuwe stadsentrum van Vilnius is wes van die historiese stadskern geleë en word in die noorde en weste deur die Neris-rivier begrens. Sy hoofwinkelstraat, die ''Gedimino prospektas'', wat teen die middel van die 19de eeu as 'n breë laan aangelê is en in sy geskiedenis reeds verskillende name gedra het. Oorspronklik het dit as Sint Jorislaan bekend gestaan, onder die Poolse bewind tussen 1922 en 1939 as Mickiewiczlaan, daarna – afhangende van die politieke gebeure en besetters – as Hitler-, Stalin- en Leninlaan. Sedert 1989 staan dit as Gediminaslaan bekend en loop oor 'n afstand van twee kilometer reguit vanaf die katedraal tot by die Neris en die parlementsgebou in die weste. Die laan verbind Vilnius se vier grootste pleine met mekaar. Langs sy boonste deel is talle historiese geboue in die Neoklassistiese styl opgerig. So het adellikes en die plaaslike patrisiaat hul stadspaleise en villa's aan weerskante van die laan laat oprig.

In dele van die ''Gedimino prospektas'' word net voetgangers toegelaat, en naas talle winkels en winkelsentrums, internasionale hotelle, koffiekroeë, restaurante en banke is ook staatsdepartemente, ander openbare instellings soos Litaue se konstitusionele hof, die Litause Akademie van Wetenskappe, die KGB-museum en die [[Seimas|parlementsgebou]] hier geleë. Huurgeldvlakke het hier sterk toegeneem en is intussen die hoogstes in die Baltiese lande. Saans en op naweke word motors gedeeltelik verban.

Šnipiškės, 'n stadsdeel aan die Neris se noordoewer wat deur die Wit Brug (''Baltasis tiltas'') met die historiese kern verbind word, is Vilnius se nuwe sakesentrum waar in die eerste dekade van die 21ste eeu talle wolkekrabbers, waaronder die [[Europa-toring]] (''Europos bokštas''), opgerig is. Meer sakegeboue en moderne woonstelblokke sal in die nabye toekoms hier gebou word.

=== Die televisietoring ===
[[Lêer:View in Karolinishkes district.jpg|duimnael|upright|Die televisietoring]]
Die televisietoring (''Televizijos bokštas'') in die stadsdeel Karoliniškes is in 1991 ingewy. Die toring is die hoogste gebou in Vilnius en oortref met sy hoogte van 327 meter die [[Parys]]e [[Eiffeltoring]] nog met ses meter. Die televisietoring se uitsigplatform en die restaurant ''Paukščių Takas'' (&quot;Melkstraat&quot;) is teen 'n hoogte van 165 meter geleë. Die sitplekke langs die vensters is op 'n ronde platform aangebring wat een keer per uur om sy eie as draai. Tydens goeie weerstoestande strek die uitsig sowat sestig kilometer ver.

In die kerstyd word die televisietoring gereeld tot Europa se hoogste verligte kersboom omgeskep.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://lietuva.lt/en/news/europes_largest_christmas_tree_in_vilnius |title=''lietuva.lt: Europe's largest Christmas tree in Vilnius'' |accessdate=27 Januarie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120127212513/http://lietuva.lt/en/news/europes_largest_christmas_tree_in_vilnius |archive-date=27 Januarie 2012 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; In 2011 is die toring met 32 girlandes met 'n totale lengte van 6&amp;nbsp;km en 6&amp;nbsp;000 gloeilampe versier. In die [[somer]]seisoen is die televisietoring 'n gewilde bestemming vir rekspringers.

Op 13 Januarie 1991 het die stryd om onafhanklikheid in Litaue 'n nuwe hoogtepunt bereik – om die ongesensuurde verslaggewing van Litaue se uitsaaikorporasie te beskerm, het duisende ongewapende burgerlikes 'n menslike skild rondom die televisietoring gevorm. Tydens 'n aanval deur spesiale Sowjet-eenhede is elf mense op straat doodgeskiet of deur pantsers platgery. Nog drie mense het in die radioateljees gesterf. 'n Verdere 1&amp;nbsp;782 mense is beseer. Een Sowjet-soldaat het deur &quot;vriendelike vuur&quot; omgekom. Die ongesensuurde program is tot op die laaste minuut uitgesaai, en die omroeper se laaste woorde was: &quot;Die televisietoring en die ateljees word nou aangeval, maar ons sal uiteindelik oorwin.&quot;

Die Sowjet-troepe het Vilnius vervolgens nog 222 dae lank tot by die Moskouse staatsgreep op 22 Augustus 1991 beset. Vandag herinner 'n uitstalling in die televisietoring se grondverdieping asook elf klein gedenkstene buite die toring aan die slagoffers, terwyl ook strate in die omgewing na hulle vernoem is.

== Vervoerwese ==
[[Lêer:Vilnius solaris.jpg|duimnael|'n ''Solaris''-[[trolliebus]] met 'n ''maršrutinis taksi''-minibus net agter hom]]
[[Lêer:Vilnius Airport main entrance.jpg|duimnael|Die internasionale lughawe van Vilnius]]
[[Lêer:Vilnius Airport, Lithuania inside.jpg|duimnael|Vilnius se moderne lughaweterminaal]]
Ten opsigte van sy vervoerverbindings is die Litause hoofstad vanweë sy geografiese posisie naby die sterk bewaakte buitegrens van die [[Europese Unie]] (EU) met Belarus in 'n soort &quot;dooie winkel&quot; geleë. Die beduidendste vervoerverbindings vanuit die Baltiese lande na die res van die EU loop deur [[Kaunas]], die tweede grootste stad van Litaue sowat 100 kilometer wes van Vilnius. Die twee stede word deur 'n snelpad met mekaar verbind.

; Spoorweë
Die spoorwegstasie van Vilnius is 'n belangrike halte vir sogenaamde korridor-treine wat vanuit die Russiese kernland via Belarus na die Russiese eksklawe Oblast Kaliningrad ry, alhoewel passasiers hier nie mag op- of afklim nie. Nasionale treinverbindings word na Kaunas en [[Klaipėda]] (via [[Šiauliai]]) aangebied, internasionale treinroetes verbind Vilnius met [[Warskou]] (via Šeštokai), [[Minsk]] en [[Riga]].

; Busse
Vilnius beskik oor 'n sentrale terminaal vir busroetes wat alle buurlande asook verskeie ander bestemmings in die Europese Unie bedien. Die Poolse spoorwegmaatskappy ''Polskie Koleje Panstwone'' bied 'n InterCity-busdiens na Warskou aan, terwyl ander ondernemings ook stede soos [[Berlyn]] bedien (daar is tot op datum geen regstreekse treinverbindings met die Duitse hoofstad nie). Tussenstedelike busdienste verbind Vilnius met kleiner stede in Litaue.

; Lugvervoer
Die internasionale lughawe van Vilnius is sowat 5,9&amp;nbsp;km suid van die stadsgebied geleë. Dit is die grootste van Litaue se vier internasionale lughawens volgens passagiergetalle en tans een van die snelste groeiende lughawens in Europa met jaarliks sowat twee miljoen passasiers. Die lughawe beskik oor een aanloop- en landingsbaan en dien as spilpunt vir [[Air Lituanica]], Wizz Air en Small Planet Airlines, asook as fokuslughawe vir [[Ryanair]] en 'n verskeidenheid ander Europese lugrederye.

Die lughawe, wat sy deure op 17 Augustus 1932 geopen het en in die beginjare vlugte na bestemmings in Pole en die Baltiese lande aangebied het, is tans in staatsbesit en word deur die Litause Departement van Vervoer en Kommunikasie beheer.

; Paaie
Snelpaaie verbind Vilnius met Kaunas, die veerboothawe Klaipėda aan die Oosseekus en Panevėžys, asook met die belangrike Europese Roete 67 ([[Via Baltica]]). Ander belangrike grootpaaie loop in die rigting van Belarus en Pole.

; Openbare vervoer
Vilnius beskik nie oor 'n moltreinstelsel of trems nie sodat busse, [[trolliebus]]se en privaat huurmotors die enigste keuses is. Onder die laasgenoemde kategorie val ook minibusse wat plaaslik onder hul Russiese benaming ''maršrutiniai taksi'' bekend staan en geskeduleerde roetes bedien. Die trolliebus-netwerk met 19 roetes dateer nog uit die Sowjet-tydperk en is in 1956 in bedryf gestel. Litaue se nasionale spoorwegmaatskappy ''Lietuvos Geležinkeliai'' bied daarnaas 'n beperkte stadstreindiens vir pendelaars uit die voorstede van Vilnius aan.

== Sport ==
[[Lêer:Siemens Arena.jpg|duimnael|Die ''Siemens Arena'']]
Korfbal en sokker is van die gewildste sportsoorte in Litaue en 'n aantal spanne is in Vilnius gesetel. Die grootste hiervan is die korfbalklub ''BC Rytas'' wat aan Europese kampioenskappe soos ''Euroleague Basketball'' en ''ULEB Eurocup'', die inheemse korfballiga ''Lietuvos Krepšinio Lyga'' (LKL) en die Baltiese Korfballiga deelneem. ''BC Rytas'' het die ''ULEB Cup'' (die voorloper van die ''Eurocup'') in 2005 en die ''ULEB Eurocup'' in 2009 gewen. Die span se tuisstadion is die ''Lietuvos Rytas Arena'' met 'n kapasiteit van 1&amp;nbsp;700, terwyl al die Europese asook belangrike inheemse en Baltiese wedstryde in die Siemens Arena met 'n kapasiteit van 11&amp;nbsp;000 beslis word. ''BC Sakalai'' is 'n nog span wat in die ''LKL'' speel.

Die belangrikste sokkerspanne in Vilnius is ''[[FK Žalgiris]]'' en ''[[FK Riteriai]]'' wat albei in die Litause ''[[TOPLYGA]]'' speel. Maar slegs ''FK Žalgiris'' het tot dusver daarin geslaag om dié liga te wen – in 1991, 1992, 1999, 2013, 2014, 2015, 2016, 2020, 2021, 2022 en 2024 .

== Susterstede ==
{{columns-list|4|
* {{vlagikoon|Kasakstan}} [[Almati]], [[Kasakstan]], sedert 1998.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot;&gt;{{lv}} {{cite web |url=https://vilnius.lt/lt/tarptautinis-bendradarbiavimas/ |title=Tarptautinis bendradarbiavimas |publisher=Vilnius |accessdate=25 Januarie 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125014107/https://vilnius.lt/lt/tarptautinis-bendradarbiavimas/ |archive-date=25 Januarie 2025 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* {{vlagikoon|Serwië}} [[Belgrado]], [[Serwië]], sedert 2010.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Oekraïne}} [[Bila Tserkwa]], [[Oekraïne]], sedert 2011.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Oekraïne}} [[Borodjanka]], Oekraïne, sedert 2023.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|België}} [[Brussel]], [[België]], sedert 2004.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Hongarye}} [[Boedapest]], [[Hongarye]], sedert 1991.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Oekraïne}} [[Cherson]], Oekraïne, sedert 2012.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Chicago]], [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]], sedert 1993.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Oekraïne}} [[Dnipro]], Oekraïne, sedert 1998.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Oekraïne}} [[Donetsk]], Oekraïne, sedert 1996.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Ierland}} [[Dublin]], [[Republiek Ierland|Ierland]], sedert 2005.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Duitsland}} [[Duisburg]], [[Duitsland]], sedert 1985.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Duitsland}} [[Erfurt]], Duitsland, sedert 1972.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Pole}} [[Gdansk]], [[Pole]], sedert 1998.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Argentinië}} [[San Martín, Argentinië|San Martín]], [[Argentinië]], sedert 2011.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Volksrepubliek China}} [[Guangzhou]], [[Volksrepubliek China]], sedert 2004.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Finland}} [[Joensuu]], [[Finland]], sedert 1970.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Oekraïne}} [[Kijif]], Oekraïne, sedert 1991.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Moldowa}} [[Chișinău]], [[Moldowa]], sedert 2002.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Pole}} [[Krakow]], Pole, sedert 1991.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Pole}} [[Lublin]], Pole, sedert 2019.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Pole}} [[Łódź]], Pole, sedert 1991.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Oekraïne}} [[Lwif]], Oekraïne, sedert 2014.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Madison]], Verenigde State, sedert 1989.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Oekraïne}} [[Marioepol]], Oekraïne, sedert 2023.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Italië}} [[Milaan]], [[Italië]], sedert 2004.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Noorweë}} [[Oslo]], [[Noorweë]], sedert 1991.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Ysland}} [[Reykjavik]], [[Ysland]], sedert 2006.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Letland}} [[Riga]], [[Letland]], sedert 2005.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Oostenryk}} [[Salzburg]], [[Oostenryk]], sedert 1991.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Volksrepubliek China}} [[Shenzhen]], Volksrepubliek China, sedert 2017.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Swede}} [[Stockholm]], [[Swede]], sedert 1996.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Frankryk}} [[Straatsburg]], [[Frankryk]], sedert 2003.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Republiek China}} [[Taipei]], [[Republiek China]] (Taiwan), sedert 1998.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Georgië}} [[Tbilisi]], [[Georgië]], sedert 2005.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Frankryk}} [[Villeurbanne]], Frankryk, sedert 2011.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Pole}} [[Warskou]], Pole, sedert 1998.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
* {{vlagikoon|Pole}} [[Wrocław]], Pole, sedert 2014.&lt;ref name=&quot;Susterstede&quot; /&gt;
}}

Voormalige susterstede (ná die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022]] beëindig):&lt;ref&gt;{{lt}} {{cite web |url=https://www.bns.lt/topic/1912/news/65910881/ |title=Vilnius nutraukė sutartis su Rusijos, Baltarusijos miestais, įkūrė Ukrainos Didvyrių gatvę |publisher=Baltic News Service |date=9 Maart 2022 |accessdate=14 Februarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240214094110/https://www.bns.lt/topic/1912/news/65910881/ |archive-date=14 Februarie 2024 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

{{columns-list|2|
* {{vlagikoon|Rusland}} [[Irkoetsk]], [[Rusland]]
* {{vlagikoon|Rusland}} [[Jaroslawl]], Rusland
* {{vlagikoon|Rusland}} [[Kaliningrad]], Rusland
* {{vlagikoon|Rusland}} [[Krasnojarsk]], Rusland
* {{vlagikoon|Belarus}} [[Minsk]], Belarus
* {{vlagikoon|Rusland}} [[Sint Petersburg]], Rusland
* {{vlagikoon|Rusland}} [[Oelan-Oede]], Rusland
}}

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie}}
; Amptelike webtuistes
----
* {{lt}} [https://www.vilnius.lt/ Amptelike webwerf]
* {{en}} {{fr}} [http://whc.unesco.org/sites/541.htm Amptelike Unesco-bladsy]
; Ensiklopediese inligting
----
* {{en}} [https://www.britannica.com/place/Vilnius ''Vilnius''] by [[Encyclopædia Britannica]]
; Toerisme
----
* {{en}} {{Wikivoyage}}
; Media
----
* {{de}} [http://www.swr.de/schaetze-der-welt/die-altstadt-von-vilnius/-/id=5355190/nid=5355190/did=5979996/jc7va9/ ''Die Altstadt von Vilnius – Rom des Ostens'' (Die historiese stadskern van Vilnius – die Rome van Oos-Europa)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200601064005/https://www.swr.de/schaetze-der-welt/die-altstadt-von-vilnius/-/id=5355190/nid=5355190/did=5979996/jc7va9/ |date= 1 Junie 2020 }}
* {{en}} [https://www.youtube.com/watch?v=KdPCxj1Yd2U ''YouTube.com – Jacob Laukaitis: Vilnius (2019)'']
; Literatuur
----
* {{en}} [http://www.vilniusliterature.flf.vu.lt/en/?page_id=158 ''Vilnius Literature: Poetic cartography – Vilnius of Joseph Brodski''] || [http://www.vilniusliterature.flf.vu.lt/en/?page_id=156 ''Biografiese konteks'']

{{Wêrelderfenisgebiede in Litaue}}
{{Hoofstede in Europa}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Vilnius| ]]
[[Kategorie:Wêrelderfenisgebiede in Litaue]]</text>
      <sha1>6l13kezgf3no4tv5zup9thjri9lcrjh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Zagreb</title>
    <ns>0</ns>
    <id>31796</id>
    <revision>
      <id>2912526</id>
      <parentid>2912369</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:40:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Myns insiens steeds 'n goeie samestelling</comment>
      <origin>2912526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5103" sha1="je2wb7uohg43d18a5r7vei8ow3zjhzl" xml:space="preserve">{| align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;border:1px solid #88a; background:#CEDAF2; padding:5px; font-size: 85%; margin: 0 0 0.5em 1em; border-collapse:collapse;&quot;
! align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; style=&quot;color: #000000; background: #f7f8ff; padding: 4px; font-size:170%;&quot; |
'''Zagreb'''&lt;br /&gt;
[[Lêer:Montage of major Zagreb landmarks.jpg|280px]]
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;border-bottom:1px solid #999&quot;
| '''Kaart'''
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| '''Wapen'''
|- style=&quot;background:white&quot;
|rowspan=6| [[Lêer:Location of Zagreb in Croatia.PNG|180px|senter]]
|- style=&quot;background: white&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Coat of arms of Zagreb.svg|75px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff;border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|- style=&quot;background: #CEDAF2; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999;border-top:1px solid #999&quot;| '''Vlag'''
|- style=&quot;background: white; border-top:1px solid #999;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;| [[Lêer:Flag of Zagreb.svg|90px|senter]]
|- style=&quot;background: #f7f8ff; border-top:1px solid #999; text-align:center;&quot;
|style=&quot;border-left:1px solid #999&quot;|
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Land'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{vlagland|Kroasië}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Koördinate'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | {{Koördinate|45|49|N|15|59|O}}
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Stigting'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[1094]]
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Oppervlakte:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 641,29 [[vierkante kilometer|vk km]]
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogte bo seevlak'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 158 m
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|-
|&amp;nbsp;'''Bevolking:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- Totaal (2011)
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 792&amp;nbsp;875
|-
| &amp;nbsp;- Bevolkingsdigtheid
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;200/vk km
|-
| &amp;nbsp;- Metropolitaanse gebied
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 1&amp;nbsp;113&amp;nbsp;111
|-
|&amp;nbsp;'''Etniese groepe:'''
| style=&quot;background: #f7f8ff&quot; | &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;- [[Kroate]]
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 91,94%
|-
| &amp;nbsp;- [[Serwiërs]]
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 2,41%
|-
| &amp;nbsp;- [[Bosniake]]
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | 0,8%
|-
| &amp;nbsp;- Ander
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | minder as 8%
|-
|&amp;nbsp;'''Tydsone'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +1 (MET)
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
| &amp;nbsp;- [[Somertyd]]
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [[UTC]] +2 (MEST)
|-
|&amp;nbsp;'''Burgemeester'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | Milan Bandić
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|&amp;nbsp;'''Amptelike Webwerf'''
| style=&quot;background: #f7f8ff; text-align:center;&quot; | [http://www.zagreb.hr/ ''zagreb.hr'']
|-  style=&quot;border-top:1px solid #999;&quot;
|}

'''Zagreb''' ([[Kroaties]]: ['zaːgrɛb], {{Audio|Hr-Zagreb.ogg|luister}}; [[Duits]] soms ook '''Agram''', veral in [[Oostenryk]]) is die [[hoofstad]] en grootste stad van [[Kroasië]]. Die stad in die gebied Hrvatsko Prigorje in die suidweste van die [[Pannoniese Laagvlakte]] het langs die oewers van die [[Sava]]rivier uitgebrei en aan die voet van die Medvednica-gebergte uitgebrei. Zagreb is die setel van 'n [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] aartsbiskop.

[[Lêer:Zagreb Prisavlje area skyline.jpg|duimnael|links|Die [[Sava]]rivier in Zagreb]]
Die etimologie van die stadsnaam is onduidelik. Dit is moontlik afgelei van ''zagrabiti'' (&quot;water skep&quot;), terwyl ander bronne die Kroatiese term ''za grebom'' (&quot;agter die berg&quot;) as sy oorsprong gee. Zagreb het in elk geval uit twee nabygeleë Middeleeuse nedersettings ontstaan wat op twee heuwels geleë was. Volgens historiese dokumente is die plaaslike bisdom reeds in 1094 gestig.

Die huidige Zagreb weerspieël met sy klassisistiese en [[Jugendstil]]- of [[Art Nouveau]]-boukuns in die stadsentrum nog steeds die gees van die voormalige [[Oostenryk-Hongarye|Oostenryks-Hongaarse]] monargie. Ook die meeste kulturele en historiese besienswaardighede soos die Nieu-Gotiese katedraal Maria Hemelvaart uit die 11de eeu is in die binnestad saamgetrek.

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} {{Wikivoyage}}
* {{hr}} [http://www.zagreb.hr/ Amptelike webwerf]
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/place/Zagreb|title=Zagreb|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=9 Maart 2019}}
* {{af}} [http://152.111.1.251/argief/berigte/dieburger/2002/03/09/12/7.html Meiring, Jean: ''Onontdekte Zagreb boei''. In: Die Burger, ''Wegkomkans'', 9 Maart 2002]

{{Hoofstede in Europa}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Nedersettings in Kroasië]]</text>
      <sha1>je2wb7uohg43d18a5r7vei8ow3zjhzl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Silesies</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32604</id>
    <revision>
      <id>2912459</id>
      <parentid>2485795</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:07:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2069" sha1="64pup0zglrq0fl2pihh8pagfcnhpkng" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Taal
|naam=Silesies
|inheemsenaam=''ślōnskŏ gŏdka, ślōnski''
|familiekleur=Indo-Europees
|state={{vlagland|Duitsland}}&lt;br/&gt;{{vlagland|Pole}}&lt;br/&gt;{{vlagland|Tsjeggië}}
|streek=[[Silesië]]
|sprekers=509 000&lt;ref name=&quot;stat&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20121221235509/http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/LUD_raport_z_wynikow_NSP2011.pdf Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. Raport z wyników] - Central Statistical Office of Poland&lt;/ref&gt;
|rang=
|skrif=[[Latynse alfabet]]
|fam2=[[Slawiese tale|Slawies]]
|fam3=[[Wes-Slawiese tale|Wes-Slawies]]
|fam4=[[Lechitiese tale|Lechities]]
|nasie=
|agentskap=
|iso1=-|iso2=-|iso3=szl
|kaart=[[Lêer:Languages of CE Europe-3.PNG|250px|Tale in Oos-Europa, G1 is Silesies]]
}}

'''Silesies''' ([[Duits]]: ''Schlesisch'', Silesies: ''ślōnskŏ gŏdka'', ''ślōnski'', somtyds ook ''po naszymu'') maak deel uit van die Legitiese groep van die [[Wes-Slawiese tale]], 'n subgroep van die [[Indo-Europese tale|Indo-Europese taalfamilie]]. Dit word meestal deur inwoners in [[Silesië|Bo-Silesië]] in [[Pole]] gepraat, maar ook in [[Tsjeggië]] en [[Duitsland]]. In 2011 het 509 000&lt;ref name=&quot;stat&quot; /&gt; mense hulleself as moedertaalsprekers verklaar. ISO: ''szl''.

== Alfabet ==
Daar is nie 'n enkele Silesiese alfabet nie. Die Silesies-sprekers is gewoond daaraan om hulle taal met Poolse karakters te skryf. In [[2010]] is die nuwe Silesiese alfabet saamgestel, gebaseer op al die Silesiese manuskripte (daar is 10 van hulle). Dit word wyd op die Internet gebruik, asook in die Silesiese Wikipedia.

Aa Ãã Bb Cc Ćć Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Ŏŏ Ōō Ôô Õõ Pp Rr Ss Śś Tt Uu Ww Yy Zz Źź Żż

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|Silesian language}}
* [http://www.nowiny.pyrsk.com/ Nuus in Silesies]

{{Interwiki|kode=szl}}
{{Taalsaadjie}}
{{Slawiese tale}}
{{Tale van Pole}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Tale van Duitsland]]
[[Kategorie:Tale van Pole]]
[[Kategorie:Tale van Tsjeggië]]
[[Kategorie:Wes-Slawiese tale]]</text>
      <sha1>64pup0zglrq0fl2pihh8pagfcnhpkng</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sarel Jacob Pretorius</title>
    <ns>0</ns>
    <id>33528</id>
    <revision>
      <id>2912428</id>
      <parentid>2775530</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:23:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25628" sha1="7o3pw043wng72hb2rra4era3o0wisqz" xml:space="preserve">[[Beeld:SJ Pretorius.jpg|duimnael|regs|200px|S.J. Pretorius, omstreeks 1949.]]

'''Sarel Jakob Pretorius''' (1917–1995) was 'n [[Afrikaans]]e [[digter]], [[joernalis|joernalis, professor in Afrikaans- en Nederlandse Letterkunde]] en omroeper.&lt;ref&gt;Esaach: http://www.esaach.org.za/index.php?title=Pretorius,_Sarel_Jacob{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Hy publiseer altesaam 15 digbundels gedurende sy loopbaan.&lt;ref name=&quot;coller&quot;&gt;Van Coller, H.P. en Odendaal, B.J. Versindaba: http://versindaba.co.za/2009/06/11/sj-pretorius/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161113174139/http://versindaba.co.za/2009/06/11/sj-pretorius/ |date=2016-11-13 }}&lt;/ref&gt; Sy bekendste gedigte was ''Harlekyn van die dieretuin'' en ''Die kranksinnige''. Van sy gedigte is voorgeskrewe materiaal in Suid-Afrikaanse skole.

== Lewe en werk ==
[[Beeld:SJ Pretorius, digter.jpg|links|190px|duimnael|S.J. Pretorius.]]
Sarel Jacob Pretorius&lt;ref&gt;Sy voornaam word deur bronne afwisselend as Jacob en die variant Jakob [en selfs Jakop] aangegee. Omdat die oorheersende variant in die familie klaarblyklik Jacob is, word dit so hier aangedui&lt;/ref&gt; is op 7 Januarie 1917 op [[Postmasburg]] in die [[Kaapprovinsie]] gebore as die tweede van vier kinders. Hy is op 28 Februarie 1917 in die [[Gereformeerde kerk Postmasburg]] gedoop.&lt;ref&gt;[http://pretoriusfamilie.info/pret1/I16985.html##I21656 Pretoriusfamilie.info]. URL besoek op 2 November 2016.&lt;/ref&gt;

Sy vader was die onderwyser en skoolhoof, Petrus Jacobus Pretorius ([[Petrusburg]], 8 Maart 1892 – [[Johannesburg]], 7 Junie 1983) van [[Philippolis]] en sy moeder Johanna Maria Kruger (1893–1982), dogter van Gert H.J. Kruger van [[Venterstad]]. Hulle is in 1912 in die [[Gereformeerde kerk Venterstad]] getroud. UIt die huwelik is vier kinders gebore, waarvan Sarel die tweede oudste was na sy suster. Al die kinders het die onderwys betree.

Tydens die [[Anglo-Boereoorlog]] bring sy vader saam met sy moeder, broer en sustertjie geruime tyd in die [[konsentrasiekamp]] op [[Norvalspont]] deur, waar sy suster Hettie oorlede is. Ná die oorlog moet hulle weer die verwoeste familieplaas van vooraf opbou. Na Sarel se ouers se troue besluit sy pa om na [[Griekwaland-Wes]] te trek, waar al sy opregte vee vrek en hy besluit om eerder te gaan leer vir onderwyser. Hy gee onderwys op Tierkop naby Postmasburg in ’n kamer van ’n privaat woonhuis en studeer dan verder in die [[Paarl]], waarna hy onderwyser word op Postmasburg en tydens Sarel se geboorte onderhoof van die hoërskool is. In hierdie tyd is sy pa ook die korrespondent vir ''[[Die Burger]]'' op Postmasburg en skryf hy kortverhale wat in ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' gepubliseer is.

Sarel gaan skool op sy tuisdorp, waar hy in die koshuis inwoon waar sy pa die koshuisvader is, en matrikuleer dan aan die [[Potchefstroom Gimnasium]]. Hy behaal in hierdie tyd as bariton sukses op verskeie kunswedstryde, ook in [[Johannesburg]], terwyl een van sy gedigte ook ’n medalje verower in ’n kunswedstryd. Daarna studeer hy vanaf 1934 tot 1938 aan die [[Noordwes-Universiteit|PUK]] (Potchefstroomse Universiteitskollege), waar die klasse wat [[Gerrit Dekker]] aanbied sy liefde vir die letterkunde vestig. Hy behaal hier die B.A.-graad in 1937 en daarna die Universiteits Onderwysdiploma in 1938. Op universiteit blink hy uit in atletiek en word ook bekroon met die eerste prys vir ’n skets wat in ''Die Besembos'' verskyn. In 1939 begin sy onderwysloopbaan aan die Junior Hoërskool Malvern, waar hy die armoedige, verstedelikte Afrikaners waarneem. Dan aanvaar hy ’n betrekking as onderwyser in Linden, eers aan die [[Laerskool Louw Geldenhuys]] en later aan die [[Hoërskool Linden]]. In Julie 1943 trou hy met die violiste Anna Swanepoel van Linden en die egpaar het drie kinders; twee seuns (Aleit en Petrus) en ’n dogter (Rachel).

In 1947 betree hy vir ’n tydjie die joernalistieke wêreld as mederedakteur van ’n Afrikaanse tydskrif in Johannesburg. Daarna word hy in 1948 vertaler by die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]], waar hy onder andere vele dramas in Afrikaans vertaal. In 1952 hervat hy sy studies aan die [[Universiteit van die Witwatersrand]] en behaal in 1954 die B.A. Honneurs-graad in Afrikaanse en Nederlandse letterkunde. In 1956 vertrek hy met ’n studiebeurs van die Nederlands-Zuidafrikaanse Vereniging na Utrecht, Nederland en skryf hom in vir ’n doktorale studie onder die bekende spesialis in die sewentiende-eeuse Nederlandse letterkunde, professor W.A.P. Smit.

Persoonlike omstandighede noop hom om in 1957 na Suid-Afrika terug te keer sonder dat hy sy studie kan voltooi. Dit verhoed hom egter nie om korrespondensie met professor Smit te bly voer nie en hy sit sy studie van Joost van den Vondel aan die Universiteit van die Witwatersrand voort. In 1964 promoveer hy onder [[N.P. van Wyk Louw]], met professor W.A.P. Smit steeds sy eksterne eksaminator en vernaamste raadgewer, aan die Universiteit van die Witwatersrand met ’n studie oor Vondel se Christelike epos getitel ''Joannes de Boetgezant: ’n studie van ’n 17de-eeuse Christelik-Renaissancistiese epos'', wat in [[1972]] in verwerkte vorm onder die titel ''Die stryd tussen'' ''hemel en hel'' gepubliseer word. Na sy terugkeer na Suid-Afrika in 1957 is hy weer tot [[1962]] vertaler by die Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie. In hierdie tyd is hy vir ’n ruk ook mederedakteur van ''Nederlands-Suid-Afrikaanse Tydskrif'', maar die tydskrif word gestaak as daar weinig belangstelling is van die teikenmark, naamlik Nederlandse immigrante en Afrikaners. Vanaf 1962 is hy dosent in Afrikaanse en Nederlandse letterkunde aan die [[Universiteit van Suid-Afrika]]. In 1963 word hy tot senior lektor bevorder en in 1972 tot professor, ’n posisie wat hy tot met sy aftrede in 1982 beklee.

Op 31 Maart 1995 is hy in [[Johannesburg]] aan ’n [[hartaanval]] oorlede. SJ se laaste bundel is getiteld &quot;Amper Postuum&quot; wat n paar weke na sy dood verskyn het.

== Skryfwerk ==

=== Poësie ===
Sy eerste gedig skryf hy op veertienjarige ouderdom in Engels, wanneer hy vir die eerste keer verlief raak. Hy publiseer vanaf 1935 in ''[[Huisgenoot|Die Huisgenoot]]'' en vriendelike kommentaar en advies van [[H.A. Mulder]] lei tot die uitgawe van sy eerste digbundel in 1943. As een van die [[Veertigers]] in die Suid-Afrikaanse letterkunde ervaar en verwoord hy die oorgang van ’n landelike kultuur na ’n stadskultuur en bring hy ook die gewone, nie-digterlike woord tot poëtiese bruikbaarheid. By uitstek beeld hy die misplaastes en verskoptes in die samelewing (die gebreklike, die bedelaar, die ingehokte dier) in sy werk uit en lewer so ’n belangrike bydrae tot tematiese en beeldverruiming in die Afrikaanse letterkunde. Sy oeuvre spreek van ’n konsekwente somber en pessimistiese lewenstoon.

Die debuutbundel, ''Vonke'',&lt;ref name=&quot;coller&quot; /&gt; bring reeds twee van die oorheersende temas in sy werk aan die bod, naamlik die uitbeelding van die persoonlike en algemeen menslike lyding en die simpatieke uitbeelding van die eenvoudiges, veral die armes en verdruktes in ’n grootstad. Die bundel word in vier afdelings verdeel.  In sy eie keuse uit sy werk, wat met die geleentheid van sy sestigste verjaarsdag onder die titel ''Album'' uitgegee word, neem die digter slegs een gedig (''Stakers'') op.

''Die arbeider en ander gedigte'' speel die stad en die platteland teenoor mekaar af, waar die stad waargeneem word deur ’n spreker wat hom hier ontuis voel en die lewe op die platteland verheerlik word. Die digter neem die tematiek van sy debuutbundel verder in die sosiale meegevoel met die agterbuurt-ellende van die arbeiders in die stad.&lt;ref&gt;Mulder, H.A. “Standpunte” Reeks 1, no. 2 1945&lt;/ref&gt; Uit hierdie bundel neem die digter ses gedigte in “''Album''” op.

Sy derde bundel se titel, ''Inkeer'', is reeds aanduidend van die oorheersende tema van fokus op die mens en sy innerlike stryd. Die onregverdigheid van die menslike bestaan en die onmag teen die wêreld word uitgebeeld, gevolg deur die besef dat die swaarkry en pyn dikwels slegs ’n voorspel is tot ’n positiewe uitkoms. Vrees is ’n oorheersende motief in hierdie bundel, wat vrees vir die verganklikheid, vrees vir lyding en eindelik ook vrees vir die dood insluit. In aansluiting by die Dertigers tree hy hier ook in enkele gedigte in geding met God, ’n tema wat hy meer ontgin in sy volgende bundel. Die bundel word verdeel in vyf afdelings, wat ’n soort geestelike groei uitbeeld.&lt;ref&gt;Grové, A.P. “Standpunte” Jaargang 4, no.2, 1949&lt;/ref&gt;

''Die swyende God'' word in vier afdelings ingedeel. In die afdeling oor ''God'' kry die digter aanvanklik nie antwoorde op die vrae oor wie God is en waar Hy te vinde is nie, met alleen die wete dat alles eindelik om die Dood draai. Die afdeling ''Dood en verdriet'' beskryf die enorme impak wat hierdie stilte van God in menslike verdriet het op die menslike psige ten opsigte van dinge soos introversie, isolasie, verstoting en agtervolging. Dit lei ook tot wanhoop aan die lewe, die gemeenskap met mense en aan die kuns. In die afdeling ''Liefde'' verkry die spreker deur die liefde vir vrou en kind weer sin, waardeur die vertroue in die lewe, die natuur en God herontwaak. ''Skoonheid'' is die vierde afdeling. Hier is die spreker weer in staat om die wonder en skoonheid van die natuur te sien as ’n ligpunt in hierdie donker lewenslandskap. Waar die vorige bundels in hoofsaak gewy is aan maatskaplike en sosiale temas, fokus hierdie bundel eksklusief op die “ek” se belewenis, waardeur die gegewe verskraal word. Die vormloosheid van die gedigte (wegbeweeg van vaste digvorms soos sonnet en kwatryn) strek die poëtiese dissipline in die bundel nie tot wins nie en die digter maak hom meermale skuldig aan insinkings in die inhoud en beelding. Slegs enkele gedigte, waaronder ''Geluide'', ''Vrae'', ''Stadsperd'', ''Winterreën'' en ''Klein ballade van die liefde'', kan as oorwegend goed of geslaagd beskou word.&lt;ref&gt;Antonissen, Rob “Standpunte” No. 21, Oktober 1951&lt;/ref&gt;

Die lang gedig ''Grou mure'' ondersoek weer die temas van die arbeider en sy lot en die teenstelling tussen stad en platteland. Dit vertel gedeeltelik die verhaal van ’n plaasboer wat deur ’n driejarige droogte op sy knieë gedwing word en daardeur na die stad gedryf word, waar hy as mynwerker en fabrieksarbeider in ellende ondergaan. In sy somber bestaan hunker hy terug na sy lewe op die plaas, wat broksgewys in sy oorpeinsings opgeroep word. Die gedig word opgedeel in ses afdelings, ''Muur'', ''Voorspel'', ''Masjien'', ''Monstering'', ''Kantien'' en ''Kruis''. Gedeeltelik word die gebeure deur ’n ek-verteller weergegee, en gedeeltelik in die vorm van verhaal en beskrywing. Dit bring mee dat die werk epies, liries en beskrywend van aard is, welke stylmiddels nie altyd voldoende geïntegreer is nie. Veral in die epiese gedeeltes is daar voortreflike werk en lewer die digter van sy beste digkuns tot op daardie stadium. Die geheel is egter gebrekkig weens die gebrek aan integrasie in die perspektief, baie stoplapverse en -woorde en gebrekkige tegniese konstruksie, veral in die aanwending van paarsgewys rymende viervoetige jambes, wat die rym onnodiglik sterk aksentueer en afbreuk doen aan die klank en betekenis van die geheel.&lt;ref&gt;Antonissen, Rob “Standpunte” No. 29, September 1953&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963&lt;/ref&gt;

''Die mummie en ander verse'' toon groot verstegniese ontwikkeling en die gedigte is oor die algemeen korter en nugterder, gevul met ironie. Hoewel die tema van lewenspyn steeds oorheersend is, word dit ook nou gekenmerk deur meer fasette en aspekte. Die lydende mens word hier ’n spelende mens wat as maskerdraer of [[hanswors]] optree om die pyn te verbloem. Die bundel tref dan ook met sy bitter uitbeelding van die mens in sy glanslose bestaan. Die verheerliking van die platteland word ook nou agterweë gelaat in die besef dat die hede nie in die verlede terug gevind kan word nie.&lt;ref&gt;Antonissen, Rob “Spitsberaad” Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966&lt;/ref&gt;

''Argekrobaat'' word saamgestel uit die woorde “arge” (soos in “argief” en “argeologie”) en “akrobaat” en hierdie twee dele van die titel is die twee hoofmotiewe in die bundel. Die “arge”-motief vind uiting in verse van persoonlike en geestelike rekonstruksie deur in die evolusionêre en voorafgaande sake te delf om sin te vind in dinge. Hierdie soeke na sin vind plaas aan die hand van argeologiese en argivale rekonstruksies (''Argief'', ''Argeologie''), met behulp van mitologiese of religieuse figure (''Nebukadnesar''), soölogiese gegewens (''Die krap'', ''Papie'') en literêre karakters (''Don Quijote''). Die “akrobaat” van die bundeltitel vind gestalte in verskeie verse wat die tragikomiese en absurditeit van die eietydse werklikheid weerspieël.&lt;ref&gt;Cloete, T.T. “Standpunte” Nuwe reeks 88, April 1970&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Spangenberg, D.F. “Standpunte” Nuwe reeks 118, April 1975&lt;/ref&gt;

''Lemma'' se titel verwys na ’n titel, aanhef of aankondiging van ’n onderwerp, maar dui andersyds daarop dat die woord ’n voorveronderstelling bevat wat as waar beskou word tot die teendeel bewys is en dus op ’n manier die waarheid verberg. Die bundel bevat 25 korter gedigte en twee langes. Veral die twee lang gedigte, ''Wat het hulle met die mens gedoen'' en ''La Chute'' (na Albert Camus se gelyknamige roman), beskryf die onreg en pyn wat die mens in verskillende tye moes ondergaan, en die individuele en gemeenskaplike skuld van die mens, wat ook op die ongeregtigheid van die apartheidsbestel van toepassing gemaak word. Sodoende kry sy werk hier vir die eerste keer nie net ’n maatskaplike nie, maar ook politieke relevansie.&lt;ref&gt;Brink, André P. “Rapport” 29 Desember 1974&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Brink, André P. “Voorlopige Rapport” Human &amp; Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1976&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cloete, T.T. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 15 no. 2, Junie 1975&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Spangenberg, D.F. “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 13 no. 4, November 1975&lt;/ref&gt; Baie van die gedigte in ''Album'' wat reeds in bundels ingesluit is, word grondig hersien en verwerk.

Die titel van ''Smartlap'' verwys na Van Dale se definisie van die woord as ’n “sentimentele cabaretlied” en toon selfspot met die soort rymende klag wat Pretorius graag skryf. Die bundel bevat gedigte oor die sieldodende grootstadbestaan, die digkuns en huldeblyke aan digters, met temas soos eensaamheid, vrees, miskenning, lewenspyn en verlange. Die digter neem bestek op van sy lewe en kyk ook vorentoe na sloping en die dood wat wag.&lt;ref&gt;Brink, André P. “Standpunte” Nuwe reeks 161, Oktober 1982&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cloete, T.T. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 22 no. 2, Junie 1982&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 20 no. 3, Augustus 1982&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Pretorius, Wessel “Die Transvaler” 8 Maart 1982&lt;/ref&gt; Oor die algemeen is hierdie bundel egter ’n insinking en ontsier die retoriese en geykte taal en verskeie tendense (gebruik van vreemde woorde en ’n oordaad mitologiese en ander gegewens) die gedigte.

''Serusiet'' se titel verwys na kristal. In hierdie bundel besin hy oor die mens se stryd teen verganklikheid en veral die ontnugtering van die mens wat sy toenemende eensaamheid saam met die ouderdom moet aanvaar. Antieke en moderne tye word aangeraak, mite en feit, verlede en hede, stad en land en daar word bevind dat eensaamheid en dood die samebindende faktore is wat alle mense in alle tye saamvoeg. Soos in al sy ander bundels is die gedigte ongelyk in gehalte, met voortreflike gedigte wat opgeneem is naas swakker werk. Talle van die gedigte bevat verwysings na die Griekse mitologie.&lt;ref&gt;Brink, André P. “Rapport” 17 April 1983&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cloete, T.T. “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 21 no. 2, Mei 1983&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Snyman, Henning “Standpunte” Nuwe reeks 172, Augustus 1984&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cloete, T.T. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 23 no. 4, Desember 1983&lt;/ref&gt;

Die titel van sy volgende bundel, ''Anamnese'', beteken terugroep in die herinnering en in mediese terme beteken dit wat die sieke van sy eie siektetoestand kan onthou. Dit is dus ’n bundel hoofsaaklik oor siekte, aftakeling en dood, waar Odysseus gebruik word as die simbool van die mens se onvergenoegdheid met sy lewe en sy hunkering na wat anderkant die horison lê. Die bundel bevat vele aforistiese (lewenswyshede) formulerings. Hierdie bundel behandel ook ouderdom, die siekte en dood as belangrike motiewe, met die stad wat as simbool van onrus, verval en ondergang slegs deur eskatologiese hoop op ’n vae toekoms ontsnap kan word.&lt;ref&gt;Grové, A.P. “Tydskrif vir Geesteswetenskappe” Jaargang 32 no. 3, September 1992&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hugo, Daniel “Rapport” 1 Maart 1992&lt;/ref&gt;

==== Versamelbundels ====
Na sy dood stel F.I.J. van Rensburg ’n bloemlesing uit sy werk saam onder die titel ''Veelspalt'', waarin nagelate verse ook opgeneem word.

Van sy gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, waaronder ''Groot verseboek'', ''Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte'', ''Afrikaanse natuurpoësie'', ''Uit ons digkuns'', ''Digterstemme'', ''Digters en digsoorte'', ''Digters en digkuns'', ''Afrikaanse verse'', ''Junior verseboek'', ''Woordpaljas'', ''Faune'', ''Die junior digbundel'', ''Uit ons letterkunde'', ''Miskien sal ek die wingerd prys'', ''Voorspraak'', ''Goudaar'', ''Liggaamlose taal'', ''Verse vir Opperman'', ''My Afrikaanse verseboek'' en ''Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte''.

Hy publiseer sy gedigte ook in verskeie ander publikasies, waaronder ''Standpunte'' en ''Tydskrif vir Letterkunde''. Met die totstandkoming van die [[Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys]] as onafhanklike universiteit in 1951 word hy versoek om ook die universiteitslied te skryf, wat deur die studenteraad goedgekeur word.&lt;ref&gt;Noordwes-Universiteit Wapad 24 Augustus 1951: http://dspace.nwu.ac.za/bitstream/handle/10394/12796/Wapad_d06_n08_1951.pdf?sequence=1&lt;/ref&gt; Hy skryf ook die skoollied van Laerskool Monumentpark in Pretoria.&lt;ref&gt;Laerskool Monumentpark: http://www.monnies.co.za/OnsSkool/Algemeen/Skoollied.aspx {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161018234941/http://monnies.co.za/OnsSkool/Algemeen/Skoollied.aspx |date=2016-10-18 }}&lt;/ref&gt;

=== Drama en Prosa ===
Naas gedigte publiseer hy ook ’n aantal kortprosastukke en letterkundige opstelle.

Sy hoorspel in verse, ''Noag'', word in 1970 deur die Afrikaanse Diens van die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie|SAUK]] uitgesaai en word opgeneem in Leendert Dekker se versamelbundel ''Drie Bybelhoorspele''. Daar is ’n gebrek aan dramatiese konflik, soos byvoorbeeld blyk uit die slottoespraak van die hoofkarakter, wat ’n kwart van die teks beslaan. Dit is nietemin ’n drama wat sterk onderdele bevat en veral die Christelike geloofsworsteling van Noag is in sterk verse en aangrypend geteken. Noag is verskeur tussen absolute gehoorsaamheid in geloof en die bittere teleurstelling in die werklikheid na die hoë verwagtings wat hy van ’n nuwe sondelose wêreld gekoester het. Die drama ''Amnesie'' bly ongepubliseer.

Sy proefskrif oor Vondel se Christelike epos ''Joannes de Boetgezant'' word onder die titel ''Die stryd tussen'' ''hemel en hel'' gepubliseer. Hierdie proefskrif word deur verskeie Nederlandse kritici en akademici hoog aangeskrywe en professor W.A.P. Smit noem dit “’n onmisbare bydrae op sy terrein”.

Enkele verspreide prosastukke verskyn van hom, waaronder die skets ''Wag'' in die versamelbundels ''Flitse!'' en ''Uit ons letterkunde'', terwyl hy Edmond Rostand se ''Die romanse oor die muur'' in 1962 vertaal en saam met Marie van der Merwe ook [[Nikolai Gogol]]j se ''Die inspekteur-generaal''. ’n Vertaling van Joost van den Vondel se ''Jeptha'' bly ongepubliseer.

== Eerbewyse ==
Hy ontvang in 1993 ’n eretoekenning van die Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys.

== Publikasies ==
Publikasies uit sy pen sluit in:&lt;ref&gt;Worldcat: http://www.worldcat.org/identities/lccn-no96-17006/&lt;/ref&gt;
* ''Vonke'', 1943
* ''Die arbeider en ander gedigte'', 1945
* ''Inkeer'', 1948
* ''Die swyende God'', 1949
* ''Grou mure'', 1953
* ''Die mummie'', 1963
* ''Argekrobaat'', 1969
* ''Die stryd tussen hemel en hel'', 1972
* ''Lemma'', 1974
* ''Album'', 1967
* ''Smartlap'', 1981
* ''Serusiet'', 1982
* ''Anamnese'', 1991
* ''Amper postuum'', 1995
* ''Veelspalt'', 2000

=== Vertalings ===
* ''Die romanse oor die muur'' – Edmond Rostand, 1962
* ''Die inspekteur-generaal'' – Nikolai Gogolj (saam met Marie van der Merwe), 1963

== Sien ook ==
* [[Lys van Afrikaanse digters]]

== Bronnelys ==

=== Boeke ===
* Afrikaanse Pers-Boekhandel “Flitse” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Tweede uitgawe Eerste druk 1965
* Antonissen, Rob “Die Afrikaanse letterkunde van aanvang tot hede” Nasou Beperk Derde hersiene uitgawe Tweede druk Elsiesrivier 1964
* Antonissen, Rob “Kern en tooi” Nasou Beperk Eerste uitgawe Eerste druk Elsiesrivier 1963
* Antonissen, Rob “Spitsberaad” Nasou Beperk Elsiesrivier Eerste uitgawe Eerste druk 1966
* APB-Komitee vir Skoolboeke “Die junior digbundel” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Sesde druk 1963
* Askes, H. en Landman, J.N. (samestellers) “Voorspraak” Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe Tiende druk 1994
* Beukes, Gerhard J. en Lategan, F.V. “Skrywers en rigtings” J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Eerste uitgawe 1952
* Britz, E.C. “S.J. Pretorius (1917–1995)” in Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 2” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999
* Buning, Tj. “Uit ons digkuns” J.L. van Schaik Bpk. Pretoria Nuwe omgewerkte druk 1960
* Cloete, T.T. (red.) “Die Afrikaanse literatuur sedert sestig” Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980
* Cloete, T.T. “Faune” Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Derde druk 1971
* Dekker, G. “Afrikaanse Literatuurgeskiedenis” Nasou Beperk Kaapstad Elfde druk 1970
* Dekker, Leendert “3 Bybelhoorspele” Tafelberg Uitgewers Bpk. Kaapstad en Johannesburg Eerste druk 1972
* Grové, A.P. “Die duister digter” Universiteitspers, Natal Pietermaritzburg en Durban 1949
* Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1” Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984
* Kannemeyer, J.C. “Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2” Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
* Kannemeyer, J.C. “Verse vir die vraestel” Tafelberg-Uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998
* Kannemeyer, J.C. “Die Afrikaanse literatuur 1652-2004” Human &amp; Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Lindenberg, E. (red.) “Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde” Academica Pretoria en Kaapstad Vierde uitgawe Eerste druk 1973
* Nienaber, P.J. en Lategan, F.V. “Afrikaanse natuurpoësie” Afrikaanse Pers-Boekhandel Derde druk 1952
* Nienaber, P.J. (samesteller) “Digters en digkuns” Afrikaanse Pers-Boekhandel Derde druk 1954
* Nienaber, P.J., Roodt, P.H. en Snyman, N.J. (samestellers) “Digters en digkuns” Perskor-Uitgewers Kaapstad Vyfde uitgawe Sewende druk 2007
* Nienaber, P.J. “Hier is ons skrywers!” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Eerste uitgawe 1949
* Nienaber, P.J. “Jonger skrywers oor eie werk” “Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Eerste uitgawe 1951
* Nienaber, P.J,; Senekal, J.H en Bothma, T.C. “Mylpale in die geskiedenis van die Afrikaanse letterkunde” Afrikaanse Pers-Boekhandel Tweede hersiene uitgawe 1963
* Nienaber, P.J. et al “Perspektief en Profiel” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe 1969
* Nienaber, P.J.; Erasmus, M.C.; Du Plessis, W.K. en Du Plooy, J.L. “Uit ons letterkunde” Afrikaanse Pers-Boekhandel Sewende druk 1968
* Opperman, D.J. “Junior verseboek” Nasionale Boekhandel Beperk Kaapstad Agste druk 1960
* Pheiffer, R.H. “Woordpaljas” Human &amp; Rousseau Kaapstad en Johannesburg Derde uitgawe Derde druk 1993
* Van Coller, H.P. (red.) “Perspektief en Profiel Deel 2” J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999
* Van den Heever, C.M. (samesteller) “My Jeugland” Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Eerste druk 1953

=== Tydskrifte en koerante ===
* Anoniem “In sy láát jare kom S.J. se beste gedigte” “Rapport” 12 Januarie 1992
* Erasmus, Elfra “S.J. Pretorius word al digtend 75” “Beeld” 16 Januarie 1992
* Grové, A.P. “Om die onaanvaarbare te aanvaar” “Insig” Mei 1995
* Ohlhoff, H. “Twee verse van S.J. Pretorius” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 19 no. 2, Mei 1981
* Ohlhoff, H. “’Die kranksinnige’ van S.J. Pretorius” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 19 no. 4, November 1981
* Schutte, H.J. “Kwintessens van die digter S.J. Pretorius” “Tydskrif vir Letterkunde” Nuwe reeks 20 no. 1, Februarie 1982
* Van Rensburg, F.I.J. “S.J. Pretorius (1917–1995)” “Tydskrif vir Letterkunde” Jaargang 33 no. 3, Augustus 1995

=== Internet ===
* Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1995/04/1/1/4.html

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Pretorius, Sarel Jacob}}
[[Kategorie:Afrikaanse digters|Pretorius, Sarel Jacob]]
[[Kategorie:Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Geboortes in 1917]]
[[Kategorie:Sterftes in 1995]]</text>
      <sha1>7o3pw043wng72hb2rra4era3o0wisqz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sint Hedwigskatedraal</title>
    <ns>0</ns>
    <id>34091</id>
    <revision>
      <id>2912477</id>
      <parentid>2614438</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:44:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912477</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8788" sha1="g909m2deak5tn4y6qdptze8kxb5oqys" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Kerk
| naam=Sint Hedwigkatedraal
| beeld=Berlin Bebelplatz asv2018-05 img1.jpg
| breedte=250px
| onderskrif=Die Sint Hedwigskatedraal
| vorige_naam=
| sluit_in=
| denominasie=[[Rooms-Katolieke Kerk]]
| klassis=
| huidige_predikant=
| kombinasie=
| belydende_lidmate=
| dooplidmate=
| adres=Sankt Hedwigs-Kathedrale, Bebelplatz, 10117 Berlin
| webtuiste=[https://www.hedwigs-kathedrale.de/ www.hedwigs-kathedrale.de]
| stigting=
| afgestig=
| eerste_predikant=
| ontbind=
| ingelyf=
| ingelyf_by=
| saamgesmelt_met=
}}

Die '''Sint Hedwigkatedraal''' ([[Duits]]: ''St. Hedwigs-Kathedrale'') dien sedert die stigting van die [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] bisdom Berlyn in die jaar 1930 as die Katolieke biskopskerk van die [[Duitsland|Duitse]] hoofstad. Die [[katedraal]], wat in die stadswyk Mitte geleë is, dra sedert 1927 die amptelike kerklike titel ''[[Basilica minor]]'' (&quot;klein basiliek&quot;) en is een van die belangrikste Rooms-Katolieke sakrale geboue in [[Berlyn]].

== Bougeskiedenis ==
[[Lêer:Berlin-Mitte, St.Hedwig´s Cathedral, the altar.JPG|duimnael|links|Die binneruimte met die altaar en onderkerk]]
[[Lêer:Berlin Hedwigskathedrale Kuppel.jpg|duimnael|Die ontwerp van die koepel is klaarblyklik aan die Pantheon in Rome ontleen]]
Die huidige katedraal was die eerste Rooms-Katolieke [[Kerk (gebou)|kerkgebou]] wat met toestemming van koning Frederik die Grote ná die [[Protestantse Hervorming|Reformasie]] in [[Pruise]] opgerig is. Die Katolieke gemeente van Berlyn het oorspronklik net oor 'n bouvallige kapel in die Kraußenstraat beskik wat mettertyd te klein geraak het.&lt;ref&gt;{{de}} Eggeling, Tilo: ''Friderizianische Antikenrezeption am Beispiel der Hedwigskirche und der Oper''. In: Deutsches Archäologisches Institut / Staatliche Museen Preußischer Kulturbesitz / Willmuth Arenhövel (red.): ''Berlin und die Antike''. Katalogus van die tentoonstelling in die Orangerie van die Kasteel Charlottenburg, Berlyn, 22 April tot 22 Julie 1979. Berlyn: Deutsches Archäologisches Institut 1979, bl. 113&lt;/ref&gt; In 1743 het Frederik die besluit geneem om 'n nuwe kerk te laat bou.

Die Pruisiese koning het 5&amp;nbsp;000 talers tot die boukoste bygedra, tog was die gemeente genoodsaak om die nuwe kerkgebou oorwegend self te finansier, en die voltooiing van die bouprojek is as gevolg van finansiële moeilikhede dekades lank vertraag. Nadat dwarsoor Europa fondse ingesamel is, het die kerk in die tydperk tussen 1747 en 1773 volgens planne van [[Georg Wenzeslaus von Knobelsdorff]] (1699–1753) op die huidige Bebelplein ontstaan. Dit is na die beskermheilige van Silesië, Hedwig von Andechs, vernoem.

Johann Boumann die Ouere het die toesig oor die boubedrywighede gehou. Aanvanklik is die kerk as 'n houtgebou opgerig, terwyl die gewelfries vanweë boutegniese moeilikhede eers teen die einde van die 19de eeu voltooi is. Tussen 1930 en 1932 – met die stigting van die bisdom Berlyn en die verheffing van die kerk tot 'n katedraal – is die koepel van 'n rotonde onder die koepelkruis voorsien.

Die Sint Hedwigskerk is veral die nuwe Silesies-gebore inwoners van Berlyn opgerig – Frederik het onder meer belang daarin gestel om die Katolieke adel van die nuut verowerde provinsie Silesië gunstig te stem – en op 1 November 1773 deur Ignatius Krasicki, 'n vriend van die koning en destydse vorsbiskop in Ermland (wat in 1794 aartsbiskop van Gnesen geword het), ingewy.

Die katedraal is tydens nagtelike lugaanvalle op 2 Maart 1943 deur 'n brand verwoes en in die periode tussen 1952 en 1963 heropgebou. Die huidige binneruimte is deur Hans Schwippert ontwerp, terwyl Fritz Schwerdt die tabernakel en altaarkruis geskep het. Die koepel is in 'n gewysigde vorm sonder lantern herstel.

== Boukuns ==
Die katedraal behels 'n sentrale ronde saal met 'n koepeldak en 'n portiek met ses suile. Die sakristie, wat eweneens in 'n ronde vorm aangelê is, is in die as van die portikus by die hoofgebou gevoeg.&lt;ref&gt;{{de}} Eggeling (1979), bl. 113&lt;/ref&gt;

Die antieke Romeinse Pantheon in [[Rome]] het as voorbeeld vir die katedraal gedien. In die literatuur is Johann Boumann die Ouere oor 'n lang tydperk as boumeester van die kerkgebou vermeld, terwyl ook Jean Laurent Le Geay (die tekenaar en uitgewer van 'n reeks kopergravures oor die Hedwigskatedraal) as 'n moontlike argitek genoem is. Eers in die laat 20ste eeu het die kunshistorikus Hans-Joachim Giersberg die bewys gelewer dat Georg Wenceslaus von Knobelsdorff die beslissende rol by die ontwerp van die kerk gespeel het, alhoewel die oorspronklike skets deur koning Frederik geteken is. 'n Ontwerp vir die fasade, wat in die destydse [[Oos-Berlyn]]se Stadsargief ontdek is, word aan Von Knobelsdorff toegeskryf.

[[Lêer:Berlin Hedwigskathedrale Altar.jpg|duimnael|links|200px|Die altaarsuil vorm 'n argitektoniese oogang tussen onder- en bokerk. Die skulptuur van die heilige Petrus is deur [[pous Johannes Paulus II]] ter geleentheid van sy besoek aan die katedraal aan die kerkgemeente geskenk]]
Destydse bouplanne, wat in die argief van Simancas in [[Spanje]] bewaar gebly het, dui daarop dat ook 'n alternatiewe ontwerp met twee torings en 'n middelgewel saam met 'n invalidehuis in Leipziger Straße oorweeg is, moontlik deur die kerkgemeente self. Koning Frederik was egter steeds ten gunste van die Pantheon as argitektoniese voorbeeld.&lt;ref name=&quot;e114&quot;&gt;{{de}} Eggeling (1979), bl. 114&lt;/ref&gt;

Volgens die boukundige besonderhede en die skulptureprogram word die bouplanne, tekeninge en gravures, wat bewaar gebly het, deur deskundiges in twee hoofgroepe verdeel. Die drie bouplanne in Simancas word by die eerste groep gereken, terwyl die twee tekeninge uit die vroeëre Oos-Berlynse Stadsargief (waarvan een deur von Knobelsdorff vervaardig is) en die reeks kopergravures met sewe bladsye, wat in 1748 deur Le Geay uitgegee is, die tweede groep vorm. Knobelsdorff se tekening word as die belangrikste werk ten opsigte van die katedraal se bougeskiedenis beskou – dit toon alle boukundige besonderhede van die latere kerkgebou.

[[Lêer:Berlin Hedwigskathedrale Marienstele.jpg|duimnael|200px|Maria-stele in die bokerk]]
Die binneruimte was van begin af tot twee verdiepings beperk. Die hoofverdieping word deur twaalf paar gekoepelde Ioniese suile gekenmerk wat ook die koepel dra, en 'n rondlopende kapelkrans. Volgens die oorspronklike planne sou die koepels van die hoofsaal en die sakristie volledig beskilder word, moontlik met tonele uit die lewe van die heilige Hedwig.&lt;ref name=&quot;e114&quot; /&gt;

Die Romeinse Pantheon as argitektoniese motief speel 'n merkwaardige rol in die Berlynse en [[Potsdam]]se boukuns in die middel van die 18de eeu. Naas die Hedwigskerk is ook die Franse Kerk in Potsdam (1752) en die ovale marmersaal van Slot Sanssouci (1746/47) deur von Knobelsdorff volgens die Pantheon ontwerp.

Die Pantheon is destyds eerder as 'n simbool van die klassieke oudheid beskou – die Pruisiese boumeesters het derhalwe geen gedetailleerde boukundige kopieë van hierdie Romeinse tempel geskep nie, maar is deur sy funksie en vorm geïnspireer. Koning Frederik het in 1746 selfs die bou van 'n tempel volgens die voorbeeld van die Pantheon in sy hoofstad oorweeg wat aan die godhede van alle religies gewy sou wees. Die verskillende godsdienste sou hulle kerkdienste of ander byeenkomste in die nisse van hierdie tempel hou – 'n idee wat uiteindelik nie verwesenlik is nie.

Die meer algemene begrip van die antieke Pantheon het dan ook daartoe gelei dat vir die Hedwigskatedraal eerder argitektoniese grondvorms van die Romeinse tempel oorgeneem is. Selfs die aantal suile by die portikus – die katedraal het ses teenoor die Pantheon se agt – kom nie ooreen met die Romeinse voorbeeld nie. Terwyl die Pantheon volgens die Korintiese styl ontwerp is, is hierdie elemente tot die katedraal se binneruimte beperk – die portikus toon Ioniese invloede.

Daarnaas is die kerk se ontwerp deur 'n aantal nie-antieke Italiaanse voorbeelde beïnvloed soos byvoorbeeld Bernini se kerkgeboue Santa Maria dell'Assunta in Ariccia en Santa Maria al Quirinale in Rome. Die Hedwigskatedraal se koepel toon ooreenkomste met die kerk Santa Maria della Consolazione in Todi.&lt;ref&gt;{{de}} Eggeling (1979), bl. 115&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronne ==
* {{de}} Giersberg, Hans-Joachim: ''Zur Bauplanung der Berliner Hedwigskirche''. In: Jahrbuch des Märkischen Museums III., 1977, bl. 33-51

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn|St. Hedwig's Cathedral (Berlin)}}
* {{de}} {{en}} [http://www.hedwigs-kathedrale.de/ Amptelike webwerf]

{{Normdata}}
{{Koördinate|52|30|57|N|13|23|41|O|region:DE_type:landmark|aansig=titel}}

[[Kategorie:Geboue en strukture in Berlyn]]
[[Kategorie:Kerkgeboue in Duitsland]]
[[Kategorie:Rooms-Katolieke katedrale]]</text>
      <sha1>g909m2deak5tn4y6qdptze8kxb5oqys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lady Gaga</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40650</id>
    <revision>
      <id>2912530</id>
      <parentid>2811501</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:59:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Film */</comment>
      <origin>2912530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3475" sha1="odz0g2ct78e0xrrhtjzaurufrdukit2" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Musikale kunstenaar
| naam            = [[Lêer:Lady Gaga logo.png|200px]]
| beeld           = Lady Gaga in Rome.jpg
| beeldgrootte    = 
| dwarsformaat    = 
| beeldbeskrywing = 
| beeldonderskrif = Lady Gaga by Europride ([[Rome]], [[Italië]])
| agtergrondkleur = solo
| geboortenaam    = Stefani Joanne Angelina Germanotta
| alias           = 
| geboortedatum   = {{GDEO|1986|3|28}}
| geboorteplek    = 
| oorsprong       = [[New York Stad]], [[New York]], [[VSA]]
| sterfdatum      = 
| sterfplek       = 
| genre           = Pop, dans, elektronika
| beroep          = Sangeres en aktrise
| instrument      = [[Stem]], [[klavier]]
| jare_aktief     = 
| etiket          = Interscope Records
| assosiasies     = 
| webwerf         = [http://www.ladygaga.com/ ladygaga.com]
| huidige_lede    = 
| gewese_lede     = 
}}

'''Stefani Joanne Angelina Germanotta''' (gebore [[28 Maart]] [[1986]]), beter bekend onder haar verhoognaam '''Lady Gaga''' is 'n [[Amerika]]anse musikant en aktrise. Sy het begin deur in klubs in die [[New York Stad]]-area op te tree terwyl sy ook vir ''Interscope Records'' gewerk het as 'n liedjieskrywer vir verskeie gevestigde etikette, insluitende Akon. Nadat Akon Gaga hoor sing het, het hy haar 'n kontrak met sy eie plateëtiket, ''Kon Live Distribution'', aangebied. Sy het toe aan haar eerste ateljeealbum begin werk.

== Kinderjare en opvoeding ==
Stefani Joane Angelina Germanotta is op 28 Maart 1986 in New York gebore. Haar pa, Joseph Germanotta, is 'n internet-entrepreneur, en haar ma, Cynthia Germanotta, werk as 'n telekommunikasie-assistent. Gaga het haar eerste liedjie op dertien geskryf, met die naam &quot;Om weer lief te hê,&quot; en, volgens die sanger, is dit in ongeveer 15 minute geskryf, terwyl haar pa besig was om sy motor te parkeer. Daarbenewens, het sy teen veertien begin om aan oop-mikrofoon-aande deel te neem. Op die ouderdom van elf is Gaga by 'n privaat Katolieke skool genaamd ''Sacred Heart Convent'' in [[Manhattan]] ingeskryf. Maar die sangeres sê dat sy nie uit 'n ryk familie kom nie, ondanks die feit dat sy in 'n privaatskool was.

== Diskografie ==
=== Solo ateljeealbums ===
* ''[[The Fame]]'' (2008) (heruitgegee in 2009 as ''[[The Fame Monster]]'')
* ''[[Born This Way (album)|Born This Way]]'' (2011)
* ''[[Artpop]]'' (2013)
* ''[[Joanne (album)|Joanne]]'' (2016)
* ''[[Chromatica]]'' (2020)
* ''[[Mayhem (Lady Gaga album)|Mayhem]]'' (2025)

=== Samewerkende ateljeealbums ===
* ''[[Cheek to Cheek (album)|Cheek to Cheek]]'' (met [[Tony Bennett]]) (2014)
* ''[[Love for Sale (Tony Bennett and Lady Gaga album)|Love for Sale]]'' (met Tony Bennett) (2021)

=== Saamgestelde albums, hermengings en EP's ===
* 2006 - ''Red and Blue'' (Stefani Joane)

== Filmografie ==
=== Film ===
* ''[[Machete Kills]]'' (2013)
* ''[[Sin City: A Dame to Kill For]]'' (2014)
* ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]'' (2018)
* ''[[House of Gucci]]'' (2021)
* ''[[Joker: Folie à Deux]]'' (2024)

=== Televisie ===
* ''[[American Horror Story: Hotel]]'' (2015–2016)
* ''[[American Horror Story: Roanoke]]'' (2016)

== Eksterne skakels ==
* [http://www.ladygaga.com/ Amptelike webwerf] {{en}}
* [http://ladygagatw.pixnet.net/blog/ Lady Gaga se Sjinese webjoernaal (Asië)]
* {{IMDb name|3078932}}

{{Saadjie}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Lady Gaga}}
[[Kategorie:Geboortes in 1986]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse musici]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>odz0g2ct78e0xrrhtjzaurufrdukit2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spaanse verowering van die Asteekse Ryk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41143</id>
    <revision>
      <id>2912637</id>
      <parentid>2876663</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:27:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8511" sha1="06s9zpixrrigi1z4pwtt1k795c16j31" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Militêre konflik
|konflik = Spaanse verowering van die Asteekse Ryk
|deelvan = die Spaanse verowering van die Amerikas
|beeld = [[Lêer:Codex Mendoza folio 67r bottom.jpg|300px]]
|byskrif = Asteekse krygers uit die ''Codex Mendoza''
|datum = [[Februarie]] [[1519]] – [[13 Augustus]] [[1521]] teen die [[Asteekse Driebond|Asteekse Ryk]]&lt;br /&gt;na [[1522]] – [[17 Februarie]] [[1530]] teen die Taraskaanse ryk
|plek = Asteekse Ryk en ander inheemse ryke (hedendaagse [[Meksiko]])
|gebied = Anneksasie van die Asteekse, Taraskaanse en ander inheemse state as [[Nieu-Spanje]] deur die [[Spaanse Ryk]]
|resultaat = Spaanse en geallieerde inheemse oorwinning&lt;br /&gt;Vernietiging van [[Tenochtitlan]] en die [[Asteekse Driebond]]&lt;br /&gt;Stigting van [[Meksikostad]] en [[Nieu-Spanje]]
|party1 = {{vlagikoon|Spanje|1506}} [[Spaanse Ryk]]&lt;br /&gt;
[[Lêer:TlaxcalaGlyph.jpg|20px]] [[Tlaxcala]]&lt;br /&gt;
[[Lêer:Escudo de armas de Zempoala.gif|20px]] [[Cempoala]]&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;small&gt;ondersteuning of toevallige alliansie:&lt;/small&gt;
* [[Otomi people|Otomis]]
* [[Lêer:Signo Miquiztli.png|18px]] [[San Andrés Mixquic|Mixquic]]
* [[Lêer:Glifo Iztapalapa.png|20px]] [[Iztapalapa]]
* [[Lêer:Glifo Xochimilco.svg|18px]] [[Xochimilco]]
* [[Lêer:Tetzcoco glyph.svg|18px]] [[Texcoco]]
|party2 = [[Lêer:Aztec Triple Alliance.png|22px|raam]] [[Asteekse Driebond|Asteekse Ryk]] &lt;small&gt;(1519–1521)&lt;/small&gt;
* [[Lêer:Tenochtitlan Glyph ZP.svg|18px]] [[Tenochtitlan]]
** [[Lêer:Tlatelolco glyph.svg|18px]] [[Tlatelolco]]
** [[Lêer:Chalco Glyph ZP.svg|18px]] [[Chalco]]
** [[Lêer:Glifo Xochimilco.svg|18px]] [[Xochimilco]]
* [[Lêer:Tetzcoco glyph.svg|18px]] [[Texcoco]]
* [[Lêer:Tlacopan glyph.svg|14px]] [[Tlacopan]]
&lt;small&gt;Geallieerde state:&lt;/small&gt;
* [[Teotitlán del Valle|Teotitlan]]
&lt;small&gt;Onafhanklike state:&lt;/small&gt;
* [[Metztitlan]]
* [[Lêer:Glifo Michhuahcān.png|17px]] Taraskaanse ryk &lt;small&gt;(1522–1530)&lt;/small&gt;
* [[Koninkryk Tututepek]]
* [[Koninkryk Yopitzinco]]
* Koninkryk [[Zaachila]]
* [[Lêer:Simbolo Reino Colliman.png|14px]] [[Koninkryk Colliman]]
* [[Lêer:Xalixco pictograma.svg|18px]] Koninkryk [[Xalisco]]
* [[Chichimeca]]
* ''verskeie koninkrykies en stamme''
|party3 = 
|aanvoerder1 = {{vlagikoon|Spanje|1506}} [[Hernán Cortés]]&lt;br /&gt;
{{vlagikoon|Spanje|1506}} [[Pedro de Alvarado]]&lt;br /&gt;
{{vlagikoon|Spanje|1506}} [[Gonzalo de Sandoval]]&lt;br /&gt;
{{vlagikoon|Spanje|1506}} [[Cristóbal de Olid]]&lt;br /&gt;
{{vlagikoon|Spanje|1506}} [[Nuño de Guzmán]]&lt;br /&gt;
[[Lêer:TlaxcalaGlyph.jpg|20px]] [[Xicotencatl II]] (†)&lt;br /&gt;
[[Lêer:TlaxcalaGlyph.jpg|20px]] [[Xicotencatl I]]&lt;br /&gt;
[[Lêer:TlaxcalaGlyph.jpg|20px]] [[Maxixcatl]]&lt;br /&gt;
[[Lêer:Escudo de armas de Zempoala.gif|20px]] [[Xicomecoatl]]
|aanvoerder2 = [[Lêer:Tenochtitlan Glyph ZP.svg|20px]] [[Moctezuma II]] (†)&lt;br /&gt;
[[Lêer:Tenochtitlan Glyph ZP.svg|20px]] [[Cuitláhuac]] (†)&lt;br /&gt;
[[Lêer:Tenochtitlan Glyph ZP.svg|20px]] [[Cuauhtémoc]] (†)&lt;br /&gt;
[[Lêer:Tetzcoco glyph.svg|18px]] [[Cacamatzin]] (†)&lt;br /&gt;
[[Lêer:Tetzcoco glyph.svg|18px]] [[Coanacochtzin]] (†)&lt;br /&gt;
[[Lêer:Tlacopan glyph.svg|14px]] [[Tetlepanquetzal]] (†)&lt;br /&gt;
[[Lêer:Tlatelolco glyph.svg|18px]] [[Itzquauhtzin]] (†)&lt;hr /&gt;
[[Lêer:Glifo Michhuahcān.png|17px]] [[Tangaxuan II]]
|aanvoerder3 = 
|sterkte1 = {{vlagikoon|Spanje|1506}} Spaanse [[conquistador]]es (totaal):
* ~2500–3000 infanterie&lt;ref name=&quot;thomas&quot;&gt;{{en}} Thomas, Hugh.Conquest: Montezuma, Cortes, and the Fall of Old Mexico, (New York: Simon and Schuster, 1993), bl. 528–529.&lt;/ref&gt;
* 90–100 kavallerie
* 32 kanonne
* 13 brigantines
[[Lêer:TlaxcalaGlyph.jpg|20px]] [[Tlaxcala]] en ander geallieerdes: ~80&amp;nbsp;000–200&amp;nbsp;000&lt;br /&gt;
[[Lêer:Escudo de armas de Zempoala.gif|20px]] [[Cempoala]]: 400
|sterkte2 = [[Lêer:Aztec Triple Alliance.png|22px|border]] [[Asteekse Driebond|Asteke]]: 300&amp;nbsp;000&lt;hr /&gt;
[[Lêer:Glifo Michhuahcān.png|17px]] Taraskane: 100&amp;nbsp;000
|sterkte3 = 
|ongevalle1 = {{vlagikoon|Spanje|1506}} 1&amp;nbsp;800 soldate dood&lt;ref name=&quot;thomas&quot; /&gt;
* 1&amp;nbsp;000 dood in geveg{{sfn|Clodfelter|2017|p=32}}
* 15+ kanonne verloor&lt;ref&gt;{{en}} Diaz, B., 1963, The Conquest of New Spain, London: Penguin Books, {{ISBN|0-14-044123-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{es}} Bernard Grunberg, &quot;La folle aventure d'Hernan Cortés&quot;, in L'Histoire n°322, Julie–August 2007&lt;/ref&gt;
Tienduisende se [[Tlaxkal]] en ander inheemse geallieerde dood{{feit}}
|ongevalle2 = 200&amp;nbsp;000 dood (insluitende burgerlikes){{sfn|Clodfelter|2017|p=32}}&lt;br /&gt;300 oorlogskano's gekelder{{sfn|Clodfelter|2017|p=32}}
|ongevalle3 = 
|notas = 
}}

Die '''Spaanse verowering van die Asteekse Ryk / Meksiko''' was 'n baie belangrike onderdeel van die [[Spanje|Spaanse]] kolonisering van die [[Amerikas]]. Die koms van die [[Spanjaarde]] het die einde vir die [[Asteekse Ryk]] beteken. Die veldtogte teen die [[Asteekse Driebond]] is deur die [[conquistador]] [[Hernán Cortés]] gelei.

== Asteekse voorbodens vir die Spaanse verowering ==
[[Lêer:Ruta de Cortés.svg|duimnael|links|Die roete van Hernán Cortés]]
[[Lêer:Malinche Tlaxcala.jpg|duimnael|links|[[Hernán Cortés]] en [[La Malinche]]]]
Baie verslae van die veroweringe van die Asteekse Ryk deur die Spanjaarde is hoofsaaklik deur die Spanjaarde self geskryf. Die belangrikste en primêrste bronne is die briewe van Hernán Cortés en [[Karel V]], en Bernal Diaz se geskrewe werk, ''True History of the Conquest of Mexico''. Die primêre bronne van die bewoners, beïnvloed deur die verowering, word selde bekyk. Inheemse verslae is op die vroegste in 1528 vasgelê. Geskrewe in [[Nahuatl]] beskryf die inheemse bewoners van die Asteekse Ryk die sewe voortekens wat daar was voorafgaande die koms van die Spanjaarde in die [[Golf van Meksiko]]. Die sewe voortekens was:&lt;ref&gt;{{en}} Leon-Portilla, Miguel (ed.). ''The Broken Spears: The Aztec Account of the Conquest of Mexico.'' Boston: Beacon Press, 1966. bl. 4-6.&lt;/ref&gt;
# 'n vreemde verskynsel aan die oostelike hemel,
# vuur wat die tempel van [[Huitzilopochtli]] verwoes het,
# 'n bliksemstraal wat die riettempel van [[Xiuhtecuhtli]] verwoes het,
# die verskyning van wegskietende vuur oor die oseaan,
# die &quot;kook&quot; en later oorstroming van 'n meer by [[Tenochtitlan]],
# 'n wenende vrou in die holst van die nag,
# die vang van 'n onbekende wese met 'n visnet.

Die [[hueyi tlahtoani]] [[Moctezuma II]] (soms as Montezuma gespel) sou waarsêers geraadpleeg het om die oorsaak van hierdie voortekens te bepaal; maar die kon tot die koms van die Spanjaarde nie die presiese verklarings gee nie.

== Verowering van Meso-Amerika ==
[[Lêer:Cortez-montezuma-mexico-city.jpg|duimnael|links|Hernán Cortés en Moctezuma II op 8 November 1519 in Tenochtitlan]]
[[Lêer:The sad night.jpg|duimnael|links|''La Noche Triste'', die Asteke verslaan die Spanjarde op 30 Junie 1520 in Tenochtitlan]]
Die verowering van [[Tenochtitlan]] word meestal as verwysing gebruik om die begin van die verowering van [[Meso-Amerika]] aan te gee. Die proses was egter veel ingewikkelder en het langer as die drie jaar geduur wat [[Hernán Cortés]] nodig gehad het om Tenochtitlan te verower.

Selfs na die Val van Tenochtitlan was die meeste Meso-Amerikaanse kulture nog ongeskonde. Die [[Tlaxcalteke]] het hul deel van die verdrag verwag, die [[Purepecha]] en [[Mixteke]] was bly oor die nederlaag van hul lewenslange vyand, en ander kulture was waarskynlik net so bly oor hierdie nederlaag.

Daar was byna sestig jaar van oorlog voordat die Spaanse veroweraars Meso-Amerika verower het. Die vernaamste weerstand was die periode wat ook as die [[Chichimeken-oorlog]] bekend staan. Die [[Spaanse verowering van Yucatan]] het byna 170&amp;nbsp;jaar geduur. Die hele proses kon langer geduur het, het daar nie drie [[epidemie]]s uitgebreek nie wat 'n swaar tol van die oorspronklike bewoners van Amerika geëis het. Deur hierdie epidemies het byna 75% van die bevolking gesterf en gevolglik het dit die ineenstorting van baie Meso-Amerikaanse kulture veroorsaak. Sommige glo dat siektes uit die [[Ou Wêreld]], soos [[pokke]], die dood van 90 tot 95 persent van die bevolking van die oorspronklike bewoners van die [[Nuwe Wêreld]] veroorsaak het.&lt;ref&gt;{{en}} [http://www.pbs.org/gunsgermssteel/variables/smallpox.html ''The Story Of... Smallpox – and other Deadly Eurasian Germs'']&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|Spanish conquest of the Aztec Empire}}

{{Geskiedenis van Meksiko}}

[[Kategorie:Asteke]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Spanje]]
[[Kategorie:Oorloë]]</text>
      <sha1>06s9zpixrrigi1z4pwtt1k795c16j31</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Belarus</title>
    <ns>1</ns>
    <id>41931</id>
    <revision>
      <id>2912655</id>
      <parentid>2872128</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T10:33:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2912655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1424" sha1="kh8ltxa8ny4qkryfq5rbr5ni7xv5ath" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}

==Nuwer naam==
Ek verbeel my ek het onlangs gehoor/gelees dat die naam van Wit-Rusland/Belo-Rusland in Afrikaans amptelik Belarus is.  Is dit moontlik en indien wel, kan die artikel geskuif word?  [[Gebruiker:Puvircho|Puvircho]] ([[Gebruikerbespreking:Puvircho|kontak]]) 17:03, 5 Oktober 2009 (UTC)

:Well this is a strange situation, Dutch wikipedia uses 'Wit-Rusland', but maybe because of the large English influence the name could range from Belo-Rusland to Belaroes, or even to Belarus.--[[Gebruiker:Africa South|Ben Bezuidenhout]] ([[Gebruikerbespreking:Africa South|kontak]]) 18:04, 5 Oktober 2009 (UTC)

:: Ek het nog altyd net van Wit-Rusland geweet. Is egter daarvan bewus dat in Die Burger die naam Belo-Rusland een keer gebruik is (in die saak oor daai Suid-Afrikaner wat daar moles gaan maak het). — [[Gebruiker:Adriaan90|Adriaan90]] ([[Gebruikerbespreking:Adriaan90|Bespreking]] • [[Spesiaal:Contributions/Adriaan90|Bydraes]]) 12:48, 6 Oktober 2009 (UTC)

== Kolchos (gemeenskapsplaas) ==
'n Kolchos was nie 'n &quot;Gemeenskapsplaas&quot; nie. Dit was staatsplase wat korporatief bedryf was en waar die hoofbesluite deur amptenare van die sentrale komittee geneem is. Die res was ook maar staatsbedrywe gewees, terwyl daar later bietjie verdraagsaamheid teen kleiner besighede (swart mark) was. --[[Spesiaal:Bydraes/105.4.3.80|105.4.3.80]] 16:45, 24 Januarie 2021 (UTC)</text>
      <sha1>kh8ltxa8ny4qkryfq5rbr5ni7xv5ath</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sharpeville-slagting</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43462</id>
    <revision>
      <id>2912451</id>
      <parentid>2837159</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17628" sha1="maowfb174ufg34mz5pyhw2zufjzufy6" xml:space="preserve">[[Lêer:Murder_at_Sharpeville_21_March_1960.jpg|duimnael|regs|240px|Skildery wat die slagting uitbeeld.]]

Die '''Sharpeville-slagting''' was 'n gewelddadige botsing tussen betogers en die polisie in die [[Sharpeville|gelyknamige township]] in die [[Vaaldriehoek]], teen die destydse paswette.

Sharpeville, wat na John Sharpe, 'n burgemeester van [[Vereeniging]], vernoem is, was op [[21 Maart]] [[1960]] die toneel van die sogenaamde &quot;Sharpeville-slagting&quot;, waarvan die internasionale gemeenskap met skok kennis geneem het en wat aanleiding tot landwye opstande gegee het. Daar is beweer dat die swart betogings in Sharpeville tot 'n paniekbevange reaksie deur die polisie gelei het. 'n Geregtelike ondersoek het getoon dat die meeste van die 69 slagoffers van agter geskiet is. 

Die slagting is gefotografeer deur fotograaf Ian Berry, wat aanvanklik gedink het die polisie skiet loskruitpatrone.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bbc.com/culture/story/20170914-the-photos-that-changed-history|title=The photos that changed history – Ian Berry; Sharpeville Massacre|last=Macdonald|first=Fiona|website=www.bbc.com|language=en|access-date=2018-12-12}}&lt;/ref&gt; In die huidige Suid-Afrika word 21 Maart as 'n openbare vakansiedag ter ere van menseregte en ter herdenking van die Sharpeville-slagting gevier. 

Die regering van [[Hendrik Verwoerd]] het 'n noodtoestand verklaar en 'n verbod op die [[African National Congress]] en die [[Pan Africanist Congress]], van [[Robert Sobukwe]], geplaas. [[Nelson Mandela]] het daarop sy beleid van vreedsame verset laat vaar en die ANC se militêre vleuel, die ''[[Umkhonto we Sizwe]]'', gestig.

==Lewe in Sharpeville voor die slagting==
Sharpeville is die eerste keer in 1943 gebou om Topville te vervang, 'n nabygeleë dorp wat oorbevolking gely het waar siektes soos [[longontsteking]] wydverspreid was. Weens die siekte is daar in 1958 met verskuiwings vanaf Topville begin. Ongeveer 10 000 Swartes is deur middel van gedwonge verskuiwings na Sharpeville geskuif. Sharpeville het 'n hoë [[werkloosheid]]syfer sowel as hoë [[misdaad]]syfers gehad. Daar was ook jeugprobleme omdat baie kinders by bendes aangesluit het en met misdade in plaas van skole geaffilieer was. Verder is 'n nuwe polisiestasie geskep, vanwaar die polisie energiek was om passe na te gaan, onwettige inwoners te deporteer en klopjagte op  onwettige [[sjebeen]]s uit te voer.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite journal|date=2013|title=Zambian Commemorates Sharpeville Massacre|journal=Black View|volume=1|issue=5|pages=1–10|jstor=43799086}}&lt;/ref&gt;

==Voorafgaande gebeure== 
Suid-Afrikaanse regerings het sedert die agtiende eeu maatreëls ingestel om die vloei van Swart-Suid-Afrikaners na stede te beperk. Paswette wat bedoel was om hul beweging en indiensneming te beheer en te rig, is in die 1950's opgedateer. Onder die land se [[Nasionale Party]]-regering was Swart inwoners in stedelike distrikte onderhewig aan instromingsbeheermaatreëls. Individue ouer as sestien was verplig om pasboeke te dra, wat 'n identiteitskaart, indiensneming en invloeimagtiging van 'n arbeidsburo, naam van werkgewer en adres, en besonderhede van persoonlike geskiedenis bevat het.&lt;ref name=&quot;zastudy&quot;&gt;{{cite book|last=Kaplan|first=Irving|title=Area Handbook for the Republic of South Africa|page=603}}&lt;/ref&gt; Voor die Sharpeville-slagting het die Nasionale Party-administrasie onder leiding van dr. [[Hendrik Verwoerd]] hierdie wette gebruik om groter rassesegregasie af te dwing&lt;ref name=&quot;TimeArticle&quot;&gt;{{cite magazine | title=The Sharpeville Massacre | magazine=Time Magazine | date=4 April 1960 | url=http://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,869441,00.html | access-date=15 Desember 2006 | archive-date=27 Desember 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221227094051/https://content.time.com/time/magazine/article/0,9171,869441,00.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; en dit in 1959–1960 uitgebrei om vroue in te sluit.&lt;ref name=&quot;TimeArticle&quot;/&gt;   Vanaf die 1960's was die paswette die primêre instrument wat die staat gebruik het om sy politieke opponente aan te hou en te teister.&lt;ref name=&quot;TimeArticle&quot;/&gt;

Die [[African National Congress]] (ANC) het voorberei om 'n veldtog van protes teen paswette te begin. Hierdie betogings sou op 31 Maart 1960 begin, maar die mededingende [[Pan Africanist Congress of Azania]] (PAC), onder leiding van [[Robert Sobukwe]], het besluit om die ANC vooruit te loop deur sy eie veldtog tien dae vroeër, op 21 Maart, te loods omdat hulle geglo het dat die ANC kon nie die veldtog wen nie.&lt;ref name=&quot;aboutArticle&quot;&gt;{{cite web | last=Boddy-Evans | first=Alistair | title=Sharpeville Massacre, The Origin of South Africa's Human Rights Day | publisher=about.com | url=http://africanhistory.about.com/library/weekly/aa-SharpevilleMassacre-a.htm | access-date=15 Desember 2006 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090217001547/http://africanhistory.about.com/library/weekly/aa-SharpevilleMassacre-a.htm | archive-date=17 Februarie 2009 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.sowetan.co.za/News/Article.aspx?id=1125732] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100328210712/http://www.sowetan.co.za/News/Article.aspx?id=1125732|date=28 Maart 2010}}&lt;/ref&gt;

==Die Voorval==
Op 21 Maart 1960 het 'n groep van tussen 5 000 en 10 000 mense by die plaaslike polisiestasie bymekaargekom en hulself vir arrestasie aangebied omdat hulle nie hul pasboeke by hulle gehad het nie.&lt;ref&gt;[http://www.sahistory.org.za/pages/governence-projects/sharpeville/menu.htm Remember Sharpeville] at South African History&lt;/ref&gt; Die Sharpeville-polisie was nie heeltemal onvoorbereid vir die betoging nie, aangesien hulle die vorige aand reeds kleiner groepe meer militante aktiviste weggedryf het.&lt;ref name=&quot;vaque1989&quot;&gt;{{cite book |editor1-first=Charles C. |editor1-last=Thomas McGhee |editor2-first=N/A |editor2-last=N/A |title=The plot against South Africa |year=1989|edition=2nd |publisher=Varama Publishers |location=Pretoria |isbn=0-620-14537-4}}&lt;/ref&gt;

PAC het aktief georganiseer om die opkoms na die betoging te verhoog, pamflette versprei en persoonlik verskyn om mense aan te spoor om nie werk toe te gaan op die dag van die betoging nie. Baie van die burgerlikes teenwoordig het vrywillig bygewoon om die betoging te ondersteun, maar daar is bewyse dat die PAC ook dwangmiddels gebruik het om die skare daarheen te lok, insluitend die sny van telefoonlyne na Sharpeville, en die voorkoming van busbestuurders om hul roetes te ry.&lt;ref name=&quot;com&quot;&gt;Truth and Reconciliation Commission of South Africa Report, Volume 3, Chapter 6 (PDF). 28 Oktober 1998. bl. 531–537. Besoek 30 Oktober 2014&lt;/ref&gt; {{rp|p.534}}

Teen 10:00 het 'n groot skare saamgedrom, en die atmosfeer was aanvanklik rustig en feestelik. Minder as 20 polisiebeamptes was aan die begin van die betoging in die stasie teenwoordig. Later het die skare tot ongeveer 20 000 gegroei &lt;ref name=&quot;TimeArticle&quot;/&gt; en die bui is beskryf as &quot;lelik&quot;,&lt;ref name=&quot;TimeArticle&quot;/&gt; wat veroorsaak het dat ongeveer 130 polisieversterkings, ondersteun deur vier Saracen pantserpersoneeldraers, na die toneel gestuur is. Die polisie was met vuurwapens gewapen, insluitend [[Sten]]-masjiengewere en Lee–Enfield-gewere. Daar was geen bewyse dat enigiemand in die byeenkoms met enigiets anders as klippe gewapen was nie.&lt;ref name=&quot;TimeArticle&quot;/&gt;

[[F-86 Sabre]]-stralers en [[North American T-6 Texan|Harvard-opleidingsvliegtuie]] het laag oor die skade gevlieg in 'n poging om hulle op te breek. Die betogers het gereageer deur klippe te gooi (drie polisiemanne is getref) en die polisieversperrings te storm. Polisiebeamptes het probeer om [[traangas]] te gebruik om hierdie vooruitgang af te weer, maar dit was ondoeltreffend, en die polisie het teruggeval op die gebruik van hul knuppels.&lt;ref name=&quot;vaque1989&quot;/&gt; Omstreeks 13:00 het die polisie probeer om 'n betoger te arresteer, en die skare het vorentoe gestroom.&lt;ref name=&quot;TimeArticle&quot;/&gt; Die polisie het kort daarna begin skiet.&lt;ref name=&quot;TimeArticle&quot;/&gt;

===Dood- en beseringsgetal===
Die amptelike syfer is dat 69 mense dood is, waaronder 8 vroue en 10 kinders, en 180 beseer is, insluitend 31 vroue en 19 kinders. Die polisie het baie in die rug geskiet toe hulle omgedraai het om te vlug, wat veroorsaak het dat sommige verlam is.&lt;ref name=&quot;Reeves&quot;/&gt;

Slagoffers is saam begrawe tydens 'n seremonie wat deur geestelikes uitgevoer is. Philip Finkie Molefe, verantwoordelik vir die stigting van die eerste Assemblies of God-kerk in die Vaal, was onder die geestelikes wat die diens gehou het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iol.co.za/the-star/news/influential-religious-leader-with-70-years-in-ministry-to-be-laid-to-rest-6f825bfe-f601-4f39-a5c4-8fef2c43fc88|title=Influential religious leader with 70-years in ministry to be laid to rest|first=Gift|last=Tlou|date=4 Augustus 2020|work=The Star}}&lt;/ref&gt;

===Voorwendsel vir die skietvoorval===
Polisieverslae in 1960 het beweer dat jong en onervare polisiebeamptes paniekerig geraak het en spontaan losgebrand het, wat 'n kettingreaksie veroorsaak het wat sowat veertig sekondes geduur het. Dit is waarskynlik dat die polisie vinnig geskiet het, want twee maande voor die slagting is nege konstabels aangerand en vermoor, waarvan sommige se binnegoed uitgesny was, tydens 'n klopjag by [[Cato Manor]].&lt;ref name=&quot;vaque1989&quot;/&gt; Min van die polisiemanne wat teenwoordig was, het opleiding in openbare orde ontvang. Sommige van hulle was vir meer as vier-en-twintig uur aan diens sonder 'n breek.&lt;ref name=&quot;vaque1989&quot;/&gt; Luitenant-kolonel Pienaar, die bevelvoerder van die polisieversterkings by Sharpeville, het 'n bietjie insig gegee oor die ingesteldheid van diegene in die polisiemag, wat in sy verklaring gesê het dat &quot;die inboorling-mentaliteit hulle nie toelaat om vir 'n vreedsame betoging bymekaar te kom nie. Vir hulle om bymekaar te kom beteken geweld.”&lt;ref name=&quot;Reeves&quot;&gt;{{cite web | last=Reeves | first=Rt. Reverend Ambrose | title=The Sharpeville Massacre – A watershed in South Africa | publisher=sahistory.org.za | url=http://www.sahistory.org.za/pages/library-resources/articles_papers/1960-sharpeville-massacre-rev-ambrose.html | access-date=15 Julie 2007 | archive-url=https://web.archive.org/web/20130624221322/http://www.sahistory.org.za/topic/sharpeville-massacre-watershed-south-africa-reverend-ambrose-reeves | archive-date=24 Junie 2013 | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Hy het ook ontken dat hy enige bevel gegee het om te vuur en het gesê dat hy dit nie sou gedoen het nie.

Ander getuienis wat aan die [[Waarheid-en-versoeningskommissie]] gegee is &quot;die getuienis van Kommissie-deponente openbaar 'n mate van oorleg in die besluit om by Sharpeville te vuur, was meer as die gevolg was van onervare en bang polisiebeamptes wat paniekering geword het.”&lt;ref name=&quot;com&quot; /&gt;{{rp|p.538}}

==Reaksie== 
Die herrie onder Suid-Afrika se swart bevolking was onmiddellik, en die volgende week het betogings, protesoptogte, stakings en onluste regoor die land plaasgevind. Op 30 Maart 1960 het die regering 'n noodtoestand afgekondig en meer as 18 000 mense aangehou, insluitend prominente anti-apartheidsaktiviste wat bekend gestaan het as lede van die Congress Alliance insluitend [[Nelson Mandela]] en sommige wat steeds in die Verraadverhoor verstrengel was.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite journal|last1=Humphrey|first1=Tyler|last2=Fourie|first2=Bernardus G.|last3=Duncan|first3=Patrick|date=1960|title=Sharpeville and After|journal=Africa Today|volume=7|issue=3|pages=5–8|jstor=4184088}}&lt;/ref&gt;

Baie Blanke Suid-Afrikaners was ook verskrik oor die slagting. Die digter Duncan Livingstone, 'n Skotse immigrant van die eiland Mull wat in [[Pretoria]] gewoon het, het in reaksie op die Bloedbad die [[Skots-Gaelies]]e gedig ''Bean Dubh a' Caoidh a Fir a Chaidh a Marbhadh leis a' Phoileas'' geskryf (&quot;'n Swart vrou treur oor haar man vermoor deur die polisie&quot;).&lt;ref&gt;Ronald Black (1999), ''An Tuil: Anthology of 20th Century Scottish Gaelic Verse'', pages 74-79, 728.&lt;/ref&gt;

'n Storm van internasionale protes het gevolg op die Sharpeville-skietery, insluitend simpatieke betogings in baie lande&lt;ref&gt;&quot;Outside South Africa there were widespread reactions to Sharpeville in many countries which in many cases led to positive action against South Africa&quot;.—{{cite web |last1=Reeves |first1=Ambrose |title=The Sharpeville Massacre - A watershed in South Africa |url=http://www.anc.org.za/ancdocs/history/misc/shareve.html |publisher=United Nations Unit on Apartheid |access-date=3 Januarie 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070401154120/http:/www.anc.org.za/ancdocs/history/misc/shareve.html |archive-date=1 April 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;E.g., &quot;[O]onmiddellik na die Sharpeville-slagting in Suid-Afrika het meer as 1000 studente in [[Sydney]] betoog teen die apartheidstelsel.&quot;.—{{cite journal |last1=Barcan |first1=Alan |title=Student activists at Sydney University 1960‐1967: a problem of interpretation |journal=History of Education Review |date=24 June 2007 |volume=36 |issue=1 |pages=61–79 |doi=10.1108/08198691200700005|hdl=1959.13/34876 }}&lt;/ref&gt; en veroordeling deur die [[Verenigde Nasies]]. Op 1 April 1960 het die Verenigde Nasies se Veiligheidsraad Resolusie 134 aanvaar. Sharpeville was 'n keerpunt in Suid-Afrika se geskiedenis; die land het homself toenemend geïsoleer in die internasionale gemeenskap bevind. Die voorval het ook 'n rol gespeel in Suid-Afrika se ontrekking uit die [[Statebond]] van Nasies in 1961.&lt;ref name=&quot;Dubow 2011&quot;&gt;{{cite journal |last1=Dubow |first1=Saul |title=Macmillan, Verwoerd and the 1960 'Wind of Change' Speech |journal=The Historical Journal |date=Desember 2011 |volume=54 |issue=4 |pages=1087–1114 |doi=10.1017/S0018246X11000409 |jstor=41349633|s2cid=145148670 |url=http://sro.sussex.ac.uk/id/eprint/19120/1/Macmillan-Dubow.pdf }}&lt;/ref&gt;

Die Sharpeville-slagting het daartoe bygedra dat die PAC en ANC as onwettige organisasies verbied is. Die slagting was een van die katalisators vir 'n verskuiwing van passiewe weerstand na gewapende weerstand deur hierdie organisasies. Die stigting van Poqo, die militêre vleuel van die PAC, en [[Umkhonto we Sizwe]], die militêre vleuel van die ANC, het kort daarna gevolg.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Joseph |first=Raymond |date=April 2018 |title=Naming history’s forgotten fighters: South Africa’s government is setting out to forget some of the alliance who fought against apartheid. Some of them remain in prison |url=http://dx.doi.org/10.1177/0306422018770119 |journal=Index on Censorship |volume=47 |issue=1 |pages=57–59 |doi=10.1177/0306422018770119 |issn=0306-4220}}&lt;/ref&gt;

Nie alle reaksies was negatief nie: gewikkel in sy teenkanting teen die Burgerregtebeweging, het die [[Mississippi]] Huis van Verteenwoordigers 'n resolusie gestem wat die Suid-Afrikaanse regering ondersteun &quot;vir sy standvastige beleid van segregasie en die [harde] nakoming van hul tradisies in die lig van oorweldigende eksterne agitasie.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://archives.chicagotribune.com/1960/04/15/page/14/article/what-they-commend-in-mississippi/index.html|title=What they commend in Mississippi|date=15 April 1960|work=Chicago Tribune|access-date=14 Augustus 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170720143751/http://archives.chicagotribune.com/1960/04/15/page/14/article/what-they-commend-in-mississippi/index.html|archive-date=2017-07-20|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://archive.org/stream/TheCitizensCouncilvol.5No.7-9April-june1960/19-apr60-jun60#page/n0/mode/2up|title=South Africa Praised|date=April 1960|work=The Citizens' Council|access-date=14 Augustus 2017|issue=7|volume=5|page=1}}&lt;/ref&gt;

== Herdenkings ==
Sedert 1994 word 21 Maart as [[Menseregtedag]] in Suid-Afrika herdenk.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.info.gov.za/acts/1994/a36-94.pdf |title=Public Holidays Act, Act No 36 of 1994 |publisher=Info.gov.za |date=2012-09-18 |access-date=2014-04-17}}&lt;/ref&gt; 

Sharpeville was die terrein wat president Nelson Mandela gekies het vir die ondertekening van die [[Grondwet van Suid-Afrika]] op 10 Desember 1996.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.sahistory.org.za/dated-event/mandela-signs-sa-constitution-law|title=Mandela signs SA Constitution into law|date=10 December 1996|work=South African History Online|language=en|access-date=3 May 2019}}&lt;/ref&gt; 

In 1998 het die [[Waarheid-en-versoeningskommissie]] (WVK) bevind dat die polisie-aksies &quot;growwe menseregteskendings daarstel deurdat buitensporige geweld onnodig gebruik is om 'n samekoms van ongewapende mense te stop.&quot;.&lt;ref name=&quot;com&quot; /&gt;{{rp|p.537}} 

Op 21 Maart 2002, die 42ste herdenking van die slagting, is 'n gedenkteken deur oudpresident Nelson Mandela geopen as deel van die Sharpeville Menseregte-gebied.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://able.wiki.up.ac.za/index.php/Sharpeville_Memorial,_Theunis_Kruger_Street,_Dicksonville,_Sharpville |title=Sharpeville Memorial, Theunis Kruger Street, Dicksonville, Sharpville – ABLEWiki |publisher=Able.wiki.up.ac.za |access-date=2014-04-17 |archive-date=2013-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224125839/http://able.wiki.up.ac.za/index.php/Sharpeville_Memorial,_Theunis_Kruger_Street,_Dicksonville,_Sharpville |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

== Leesstof ==
''Sharpeville: An Apartheid Massacre and its Consequences,'' Tom Lodge, Oxford University Press, 2011. Moontlik beskikbaar op Google Books.

== Sien ook ==
* [[Marikana-slagting]]
* [[Bulhoek-opstand]]
* [[Koegas-gruwels]]
* [[Langeberg-rebellie]]
* [[1922-staking]]


{{Waarheid-en-versoeningskommissie}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Apartheid]]
[[Kategorie:Gauteng]]
[[Kategorie:Onluste in Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>maowfb174ufg34mz5pyhw2zufjzufy6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Siberië</title>
    <ns>0</ns>
    <id>43508</id>
    <revision>
      <id>2912457</id>
      <parentid>2881428</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:05:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45040" sha1="npf87r1a4xd29h1lvdo1x0yphkaubsf" xml:space="preserve">{| width=152 cellpadding=0 cellspacing=1 style=&quot;float:right&quot;
|-
| [[Lêer:Topographic30deg N60E60.png|100px|N60-90, E60-90]]
| [[Lêer:Topographic30deg N60E90.png|100px|N60-90, E90-120]]
| [[Lêer:Topographic30deg N60E120.png|100px|N60-90, E120-150]]
|-
| [[Lêer:Topographic30deg N30E60.png|100px|N30-60, E60-90]]
| [[Lêer:Topographic30deg N30E90.png|100px|N30-60, E90-120]]
| [[Lêer:Topographic30deg N30E120.png|100px|N30-60, E120-150]]
|-
| colspan=4 align=center| &lt;small&gt;Die uitgestrekte Siberië beslaan feitlik die hele Noord-Asië. &lt;br /&gt;{{Koördinate|60|0|N|105|0|O|aansig=titel}}&lt;/small&gt;
|}

'''Siberië''' ([[Russies]]: Сиби́рь, ''Sibir'') beslaan die grootste deel van [[Asië|Asiatiese]] [[Rusland]]. Dis ’n uitgestrekte, [[mineraal]]ryke en grootliks ysbedekte gebied wat feitlik oor die hele Noord-Asië strek en reeds vanaf die [[16de eeu]] deel van die [[Russiese Ryk]] was.

Dit sluit ’n groot deel van die [[Eurasië|Eurasiese]] [[steppe]] in en strek ooswaarts van die [[Oeralgebergte]] tot by die skeiding tussen die opvanggebiede van die [[Stille Oseaan]] en die [[Noordelike Yssee]], en suidwaarts van die Noordelike Yssee tot by die heuwels van Noordsentraal-[[Kasakstan]] en die nasionale grense van [[Mongolië]] en [[China]].&lt;ref name=&quot;slov&quot;&gt;[http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00070/76500.htm?text=%D0%A1%D0%B8%D0%B1%D0%B8%D1%80%D1%8C&amp;encid=bse&amp;stpar3=1.1 Die Groot Sowjet-ensiklopedie]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (in Russies). URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt;

Opgrawings getuig van gesofistikeerde nomadiese beskawings wat reeds voor die Christelike era aan die oewers van al die Siberiese mere gewoon het. Tans beslaan dit sowat 77% van Rusland se grondgebied (13,1 miljoen vk. km), maar bevat slegs 25% van die land se bevolking (38 miljoen mense na wie in Russies as Sibirjakke verwys word). Die meeste van hulle woon in die suide, al langs die [[Transsiberiese Spoorlyn]] wat [[Moskou]] in die weste met [[Wladiwostok]] in die ooste verbind. Die grootste stad is [[Nowosibirsk]], wat met sy 1,5 miljoen inwoners ook die derde grootste stad in Rusland is.

Die streek is buite Rusland veral bekend weens die groot aantal [[Konsentrasiekamp|strafkampe]], bekend as die [[Goelag]], wat hoofsaaklik in die [[Sowjetunie|Sowjet]]-tyd daar opgerig is. Hulle was later so algemeen dat die naam &quot;Siberië&quot; sinoniem geraak het met verbanning en gedwonge arbeid.

Die belangrikste geografiese streke is die Wes-Siberiese Vlakte, ’n laagliggende, moerasagtige gebied waar grasvlaktes plek-plek voorkom, en die Sentraal-Siberiese Plato, ’n grootliks [[vulkaan|vulkaniese]] gebied met veral [[naaldwoude]]. Die klimaat is subarkties – die jaarlikse gemiddelde temperatuur is sowat 0°C, met die gemiddelde in Januarie -15°C en in Julie 20°C.

[[Lêer:Flag of Siberia dark.svg|duimnael|150px|Historiese vlag van Siberië.]]
[[Lêer:Siberian coat of arms.JPG|duimnael|150px|Historiese wapen van Siberië.]]

== Oorsprong van die naam ==
Volgens sommige bronne&lt;ref&gt;[http://www.siberiantigernaturals.com/healingoils.htm Helende olies van Siberië] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081018193336/http://www.siberiantigernaturals.com/healingoils.htm |date=18 Oktober 2008 }}. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; het die naam ontstaan uit die [[Turks]]e woord vir &quot;slapende land.&quot; Ander meen dat dit die stamnaam was van die Sibilla, antieke Turkse nomades wat later deur die [[Siberiese Tartare]] opgeneem is, of dat dit verband hou met die Sabir-volk.

Die moderne gebruik van die naam verskyn in [[Russies]] sedert die verowering van die [[Siberiese Khanaat]].

== Grense en administratiewe verdeling ==
[[Lêer:Siberia-FederalSubjects.svg|duimnael|270px|
&lt;span style=&quot;margin:0px; padding-bottom:1px; font-size:90%; display:block;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;border:#CC0000; background-color:#CC0000; color:#CC0000;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;border:#FF4000; background-color:#FF4000; color:#FF4000;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;border:#FF9933; background-color:#FF9933; color:#FF9933;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;1. Historiese Siberië&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;margin:0px; padding-bottom:1px; font-size:90%; display:block;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;border:#CC0000; background-color:#CC0000; color:#CC0000;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;border:#FF4000; background-color:#FF4000; color:#FF4000;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;2. Geografiese Russiese Siberië&lt;/span&gt;
&lt;span style=&quot;margin:0px; padding-bottom:1px; font-size:90%; display:block;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;border:#CC0000; background-color:#CC0000; color:#CC0000;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&amp;nbsp;3. Siberiese Federale Distrik&lt;/span&gt;]]

Die term &quot;Siberië&quot; het ’n baie lang geskiedenis en die betekenis daarvan het deur die jare geleidelik verander (sien kaart regs).

# Die historiese definisie van Siberië is die hele deel van Rusland oos van die [[Oeralgebergte]], insluitend die [[Russiese Verre-Ooste]]. Volgens hierdie definisie strek Siberië van die Oeralgebergte tot aan die kus van die [[Stille Oseaan]], en van die [[Noordelike Yssee]] tot aan die grens van Russiese Sentraal-Asië en die nasionale grense van [[Mongolië]] en China.&lt;ref&gt;[http://slovari.yandex.ru/dict/brokminor/article/36/36372.html?text=%D0%A1%D0%B8%D0%B1%D0%B8%D1%80%D1%8C Die Brockhaus en Efron-Ensiklopediese Woordeboek] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200414063206/http://slovari.yandex.ru/dict/brokminor/article/36/36372.html?text=%D0%A1%D0%B8%D0%B1%D0%B8%D1%80%D1%8C |date=14 April 2020 }} (in Russies). URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt;
# Sowjet-bronne&lt;ref name=&quot;slov&quot; /&gt; en moderne Russiese bronne&lt;ref&gt;[http://slovari.yandex.ru/dict/geography/article/geo/geo3/geo-4313.htm Woordeboek van Moderne Geografiese Name]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (in Russies). URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; definieer Siberië gewoonlik as ’n streek wat van die Oerals ooswaarts strek tot by die skeiding tussen die opvanggebiede van die Stille Oseaan en Noordelike Yssee, en van die Noordelike Yssee suidwaarts tot by die heuwels van Noordsentraal-Kasakstan en die nasionale grense van Mongolië en China.
# Ander bronne gebruik ’n effens breër definisie vir die huidige Siberië wat ooreenstem met die historiese definisie&lt;ref&gt;[http://www.britannica.com/eb/article-9067598/Siberia Siberia—Britannica se aanlyn-ensiklopedie]. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; – of soms ’n effens nouer definisie wat ooreenstem met die grense van die [[Siberiese Federale Distrik]].&lt;ref&gt;[http://www.questia.com/read/117045680?title=Siberia Siberia–The Columbia Encyclopedia, Sesde uitgawe]{{Dooie skakel|date=Oktober 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; In Russies word die naam Siberië egter nooit gebruik as plaasvervanger van die Siberiese Federale Distrik nie.

Siberië se belangrikste stede sluit in: [[Barnaoel]], [[Irkoetsk]], [[Kemerowo]], [[Krasnojarsk]], [[Nowokoeznetsk]], [[Nowosibirsk]], [[Omsk]], [[Tomsk]] en [[Tjoemen]].
[[Lêer:Siberian Cities Map2.png|400px|duimnael|Kaart van die belangrikste stede in Siberië.]]
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+[[Deelgebiede van Rusland|Federale deelgebiede]] van Siberië
|-
! Deelgebied
! Hoofstad
|-
|colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;|'''Oeral- Federale Distrik'''
|-
|Chanti-Mansi- Outonome Okroeg
|Chanti-Mansijsk
|-
|Koergan-oblast
|Koergan
|-
|Tjoemen-oblast
|Tjoemen
|-
|Jamalo-Nenets- Outonome Okroeg
|Salechard
|-
|colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;|'''Siberiese Federale Distrik'''
|-
|Altai-krai
|Barnaoel
|-
|Altai-republiek
|Gorno-Altaisk
|-
|Boerjatië
|Oelan-Oede
|-
|Tsjita-oblast
|Tsjita
|-
|Irkoetsk-oblast
|Irkoetsk
|-
|Chakassië
|Abakan
|-
|Kemerowo-oblast
|Kemerowo
|-
|Krasnojarsk-krai
|Krasnojarsk
|-
|Nowosibirsk-oblast
|Nowosibirsk
|-
|Omsk-oblast
|Omsk
|-
|Tomsk-oblast
|Tomsk
|-
|Tiwa
|Kizil
|-
|colspan=&quot;2&quot; align=&quot;center&quot;| '''Verre-Oosterse Federale Distrik'''
|-
|Sacha (Jakoetië)
|Jakoetsk
|}

== Demografie ==
[[Lêer:Novosibirsk Sovetskaya 1A.jpg|duimnael|250px|Nowosibirsk, Siberië se grootste stad.]]
[[Lêer:Kap Deschnjow 3 2014-08-17.jpg|duimnael|250px|Die verlate nedersetting Naukan by Kaap Dezjnjof, die mees oostelike punt van die Russiese Federasie. Die Dezjnjof-monument (in die middel van die foto) dien ook as vuurtoring]]
[[Lêer:Siberian Cities Graph Afrikaans.png|duimnael|links|250px|Demografiese ontwikkeling van die nege grootste Siberiese stede.]]
Siberië het 38&amp;nbsp;miljoen inwoners (2005-sensus) en ’n bevolkingsdightheid van sowat drie mense per vierkante kilometer. Die oblaste met die digste bevolkings is Tsjeljabinsk en Kemerowo, met 41 en 30 mense per vierkante meter onderskeidelik. Die Korjak-okroeg het ’n bevolkingsdigtheid van minder as 0,1 mens per vierkante meter.

Die meeste inwoners is [[Russe]] en gerussifiseerde [[Oekraïners]], maar in sekere streke soos [[Tiwa]] is die [[Slawiërs|Slawiese]] bevolking so laag as 20%.

[[Mongoolse tale|Mongoolse]] en [[Turkse volke]] soos [[Boerjatië|Boerjate]], [[Jakoetië|Jakoete]], [[Tiwa|Tiwiniërs]] en [[Siberiese Tartare]]&lt;ref&gt;Volgens die 2002-sensus was daar 500&amp;nbsp;000 [[Siberiese Tartare|Tartare in Siberië]], maar 300&amp;nbsp;000 van hulle is Wolga-Tartare wat in die koloniasietydperk in Siberië gaan bly het.[http://newasp.omskreg.ru/hist/fotatlas/rezumeen.htm] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20020227012304/http://newasp.omskreg.ru/hist/fotatlas/rezumeen.htm |date=27 Februarie 2002 }}&lt;/ref&gt; het oorspronklik in Siberië gewoon en afstammelinge van dié volke woon steeds daar.&lt;ref&gt;[http://www.hunmagyar.org/turan/ssib.html Etnografiese kaart van Siberië]. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; Die sowat 445&amp;nbsp;000 Boerjate is die grootste minderheidsgroep.&lt;ref&gt;[http://www.unhcr.org/refworld/topic,463af2212,49709eae2,49749cc4c,0.html Minderhede in Rusland – Boerjate]. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; Ander etniese groepe sluit in Kets, Evenks, Tsjoektsji's, Korjakke en Joekagirs. Amptelik woon daar 40&amp;nbsp;000 [[Chinese]] in die Russiese Verre-Ooste, maar daar word geglo dat die getal veel hoër is.&lt;ref&gt;[http://www.atimes.com/atimes/Central_Asia/HE27Ag01.html ''The Chinese are coming … to Russia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090308052906/http://www.atimes.com/atimes/Central_Asia/HE27Ag01.html |date= 8 Maart 2009 }}. Asia Times. 27 Mei 2006. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt;

Sowat 70% van Siberië se bewoners woon in klein woonstelle in die stede. Op die platteland woon mense in eenvoudige, maar ruimer houthuise. [[Nowosibirsk]], met ’n bevolking van sowat 1,5 miljoen, is die grootste stad in die streek en die derde grootste stad in Rusland naas [[Moskou]] en [[Sint Petersburg]]. Ander Siberiese stede met meer as ’n miljoen inwoners is [[Jekaterinburg]] (1,3&amp;nbsp;miljoen), [[Omsk]] (1,1&amp;nbsp;miljoen) en [[Tsjeljabinsk]] (1,07&amp;nbsp;miljoen).

[[Tobolsk]], [[Tomsk]], [[Krasnojarsk]] en [[Irkoetsk]] is ouer, historiese stede.

=== Godsdiens ===
Verskeie gelowe word in Siberië beoefen, onder andere [[Russies-Ortodokse Kerk|Oos-Ortodoksie]], [[Islam]], [[Tibet]]taanse [[Boeddhisme]] en ander [[Christendom|Christelike]] gelowe.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20010208072455/http://www.russianembassy.org/RUSSIA/religion.htm Webwerf van die Russiese ambassade&amp;nbsp;— ''Godsdiens in Rusland'']. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; Daar is ook sowat 70&amp;nbsp;000 [[Jode]].&lt;ref&gt;[http://www.fjc.ru/news/newsArticle.asp?AID=136974 ''Planting Jewish roots in Siberia''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090827113526/http://www.fjc.ru/news/newsArticle.asp?AID=136974 |date=27 Augustus 2009 }}. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt;

Plaaslike gelowe dateer uit honderde jare gelede. Die groot, uitgestrekte gebied het baie verskillende plaaslike gode, soos Ak Ana, Anapel, Boegadi Moesoen, Kara Khan, Khaltesj-Anki, Kini'je, Koe'oerkil, Nga, Noe'tenoet, Noemi-Torem, Noemi-Turum, Pon, Poegoe, Todote, Toko'joto, Tomam, Xaja Iccita en Zonget. Plekke met heilige gebiede sluit in Olchon, ’n eiland in die [[Baikalmeer]].

== Geskiedenis ==
: ''Hoofartikel: [[Geskiedenis van Siberië]]''
=== Vroeë bevolkings ===
Gesofistikeerde nomadiese beskawings, soos die Jenisiane en Samojede, het al voor die [[Christendom|Christelike]] era in Sentraal-Siberië gewoon. Opgrawings getuig van digte bevolkings aan die oewers van al die Siberiese mere. Veral die Samojede het talle artifakte van [[brons]], [[silwer]] en [[goud]] agtergelaat. In Suid-Siberië kan Indo-Irannese invloede teruggespoor word tot 2300–1000 v.C. Tussen die 7de en 3de eeu v.C. het die [[Skitiërs]] in die Altai-streek gefloreer.

Die stigting van die Xiongnu-ryk in die 3de eeu v.C. het baie mense gedwing om uit te wyk na die noordelike grense van die groot Sentraal-Siberiese Plato. Verskeie Turkse stamme soos die Chakas en Oeighoer het noordweswaarts gemigreer en die plaaslike Oegriërs onderdruk. Hulle was vertroud met [[yster]] en het by hul onderdane geleer hoe om bronsitems te maak waarop hulle hulle hoogs artistieke stempel afgedruk het. Van dié ornamente kan gesien word in die versamelings van die [[Hermitage]] in [[Sint Petersburg]].

Teen 1206 het [[Djengis Khan]] van [[Mongolië]] die hele Suid-Siberië verower. In 1207 het sy oudste seun, [[Djotsji]], nog volke soos die Oirats, Barga, Chakas, [[Boerjatië|Boerjate]], [[Tiwa|Tiwiërs]] en [[Kirgisië]]rs onderwerp. Later het Wes-Siberië in die hande van die [[Goue Horde]] geval. Die afstammelinge van [[Orda Khan]], die oudste seun van Djotsji, het regstreeks oor dié gebied regeer.

=== Siberiese khanaat ===
: ''Hoofartikel: [[Siberiese Khanaat]].''
Die outonome Siberiese Khanaat is in die [[14de eeu]] gestig toe die Mongoolse Huis van Djotsji begin verbrokkel het. Rusland se uitbreiding weswaarts het die khanaat in die [[16de eeu]] begin ondermyn. Eerstens het groepe [[Kosakke]] na die gebied begin trek agter die pels van [[sabeldier]]e, [[jakkals]]e en [[hermelyn]]e aan. Tweedens het die Russiese leër hul forte al hoe meer oos gebou. Plaaslike volke wat hulle aan die Russiese Ryk onderwerp het, is deur die Russe teen nomadiese invallers vanuit die suide beskerm. In ruil daarvoor het die plaaslike inwoners belasting (''jasak'') betaal in die vorm van pelse.

Die Beleg van Kazan deur die [[Russe]] in 1552 het die destydse Mongoolse leier, khan Jadigar, aangespoor om vriendskaplike betrekkinge met [[Moskou]] aan te knoop. Hy is egter ná jare van oorlog deur [[Koetsjoem]] verslaan, wat toe khan geword het.

=== Russiese verowering ===
[[Lêer:Surikov Pokoreniye Sibiri Yermakom.jpg|duimnael|links|300px|''Jermak se Verowering van Siberië'', deur Wasili Soerikof.]]
Oor die volgende twee dekades het [[Rusland]] die khanaat geleidelik verower. In omstreeks 1577 het die Stroganof-familie van handelaars wat die Oeralstreek gekoloniseer het, die Kosakleier [[Jermak]] gevra om hul land teen khan Koetsjoem te beskerm. Jermak het Siberië in 1581 met 1&amp;nbsp;636 man binnegetrek, al met die Tagil- en Toera-rivier langs.

Die volgende jaar het hulle Isker, Koetsjoem se tuiste, verower. Koetsjoem het na die steppe gevlug en sy gebied aan Jermak afgestaan. Dié het Siberië volgens die destydse tradisie aan [[Iwan IV van Rusland|tsaar Iwan die Verskriklike]] oorhandig en so die guns van die tsaar gewen.

In 1585 het Koetsjoem Jermak skielik in die middel van die nag aangeval en die meeste van sy mense vermoor. Jermak is gewond en het probeer om oor die Wagai-rivier te swem, maar het verdrink.

Rusland moes heeltemal uit Siberië onttrek, maar danksy Jermak se verkenning van die riviere het hulle die hele gebied ’n paar jaar later terugverower.

=== Ontdekkingsreise in Siberië ===
: ''Hoofartikel: [[Ontdekkingsreisigers in Siberië]].''
[[Lêer:Siberia topo144.png|350px|duimnael|Kaart van Siberië.]]
Vanaf die [[17de eeu]] het talle Russe na Siberië gereis en voorheen onbekende gebiede en riviere ontdek. Hulle het ook die [[fauna]] en [[flora]] nagevors en hul bevindings gepubliseer.

==== 17de eeu ====
[[Demid Pjanda]] was ’n pelsjagter wat van 1620 tot 1624 altesaam 8&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km voorheen onbekende Siberiese riviere ontdek het, onder andere die [[Lena-rivier]]. Hy was ook die eerste Rus wat [[Sacha|Jakoetië]] en [[Boerjatië]] bereik het. [[Iwan Moskwitin]] was die eerste Rus wat die [[Stille Oseaan]] bereik het. Hy het ook die [[See van Ochotsk]] en die Sjantar-eilande ontdek. In 1643 het [[Wassili Pojarkof]] en 133 man Jakoetië verken. Hy was die eerste Rus wat die [[Amoer-rivier]] bereik het. [[Jerofei Chabarof]] was in 1649 tot 1650 die tweede Rus wat die Amoer verken het ná Pojarkof. Later het hy met die Amoer afgeseil en Atsjansk, die voorloper van die huidige [[Chabarofsk]], gestig.

[[Koerbat Iwanof]] het in 1642 die eerste bekende kaart van die [[Russiese Verre-Ooste]] geteken en die [[Baikalmeer]] ontdek.&lt;ref&gt;[http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_biography/43700/%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 Akademiese woordeboeke en ensiklopedieë] (in Russies). URL besoek op 17 Desember 2009.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.sbaikal.ru/rus/region/history.html Noord-Baikal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130603060444/http://www.sbaikal.ru/rus/region/history.html |date= 3 Junie 2013 }} (in Russies). URL besoek op 17 Desember 2009.&lt;/ref&gt; Aan die einde van die eeu het [[Wladimir Atlasof]] die eerste permanente Russiese nedersettings op die [[Kamtsjatka-skiereiland]] gestig en die gebied se natuur en inwoners beskryf.&lt;ref&gt;[http://www.kamlib.ru/resourses/atlasov.htm Russiese historici oor Wladimir Atlasof] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120827162609/http://www.kamlib.ru/resourses/atlasov.htm |date=27 Augustus 2012 }} deur N.W. Tolkatsjewa (in Russies). URL besoek op 17 Desember 2009.&lt;/ref&gt;

==== 18de eeu ====
[[Johann Gmelin|Johann Georg Gmelin]] het verskeie reise deur Siberië onderneem en in die proses meer as 34&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km afgelê. Hy het ontdek dat die [[Kaspiese See]] onder die seevlak lê. Hy het ook twee groot werke oor sy reise in Siberië gepubliseer en meer as 500 voorheen onbekende plantsoorte beskryf.&lt;ref&gt;[http://dic.academic.ru/dic.nsf/brokgauz_efron/30144 Gmelin-familie] (in Russies). URL besoek op 17 Desember 2009.&lt;/ref&gt; [[Stepan Krasjeninnikof]] het ná sy reise in Siberië die eerste volledige beskrywing van Kamtsjatka gegee en ook die plante en diere van die streek beskryf.

[[Danila Antsiferof]] was een van die eerste Russe wat die [[Koeril-eilande]] besoek en hulle beskryf het.&lt;ref&gt;[http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00003/72700.htm?text=%D0%94%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B0%20%D0%90%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%BE%D0%B2&amp;encid=bse&amp;stpar3=1.1 Die Groot Sowjet-ensiklopedie]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (in Russies). URL besoek op 17 Desember 2009.&lt;/ref&gt; In 1772 het [[Johann Georgi|Johann Gottlieb Georgi]] verskeie soorte fauna en flora van Siberië beskryf en in 1776–1780 het hy die eerste omvattende werk oor die [[inheemse volke]] geskryf.

==== 19de eeu ====
{||- bgcolor=&quot;#cccccc&quot; style=&quot;float:right; border:1px solid white;&quot;
!|
!|
|-
| [[Lêer:Jan Czerski.jpg|duimnael|senter|112px|Iwan Tsjerski]]||[[Lêer:VK Arsenyev.jpg|duimnael|senter|110px|Wladimir Arsenjef]]
|-
|}
[[Alexander von Bunge]] het in 1825–1829 die flora van Siberië en die Altaigebergte nagevors en in 1835 die [[Wolga-rivier|Wolga]]-[[steppe]] en die Strachan-streek.&lt;ref&gt;''Александр Андреевич Бунге'' - А.К. Сытин ; отв. ред. Р.В. Камелин. — М. : Наука, 2006. — {{ISBN|5-02-035310-8}}&lt;/ref&gt; In 1848 het [[Gennadi Newelskoi]] ’n ekspedisie na die Russiese Verre-Ooste gelei waar hy onder meer die Sachalin-gebied verken het. Hy was ’n sleutelfiguur in die Russiese kolonialisasie van die streek. In 1886 het [[Wladimir Obroetsjef]] na Siberië gereis en ná ’n halfeeu in die streek sy bevindings saamgevat in die uitgebreide ''Die Geologie van Siberië''.

[[Iwan Tsjerski]] is na Transbaikalië verban vir sy deelname aan ’n opstand van 1863 tot 1865 in die [[Pools-Litause Gemenebes]] teen Rusland. Hy het verskeie streke verken en beskryf, die ontstaan van die Baikalmeer verduidelik en die eerste kaart van sy kus geteken.&lt;ref name=&quot;Rfe&quot;&gt;John J. Stephan, ''The Russian Far East: A History'', Stanford University Press, 1994, {{ISBN|0-8047-2701-5}}, [http://books.google.com/books?id=Jce4rBWjG5wC&amp;pg=PA315&amp;dq=Jan+Czerski&amp;lr=&amp;as_brr=3&amp;sig=6jZjgslYNUd-_RISjdN4fIcE6lI Google Print, p.315]&lt;/ref&gt; [[Wladimir Arsenjef]] (1872–1930) het sowat 60 werke geskryf oor die geografie, dierelewe en etnografie van die Siberiese streke waardeur hy gereis het.

Ondanks dié ontdekkingsreise het Siberië ’n ylbevolkte gebied gebly waaroor min buite Rusland geskryf is. Die Russe wat aan die einde van die 19de eeu in Siberië gaan woon het, was jagters wat van Sentraal-Rusland weggevlug het op soek na vryheid, voortvlugtige misdadigers en [[Ougelowiges]].

=== Vooruitgang en industrialisasie ===
Die eerste groot verandering in Siberië was die [[Transsiberiese Spoorlyn]] wat in [[1891]] tot [[1916]] gebou is. Dit het Siberië nouer verbind met die vinnig industrialiserende Rusland van [[Nikolaas II van Rusland|tsaar Nikolaas II]]. Tussen 1801 en 1914 het ’n geskatte 7&amp;nbsp;miljoen setlaars van [[Europa|Europese]] Rusland na Siberië getrek, van wie 85% in die kwarteeu voor die [[Eerste Wêreldoorlog]].&lt;ref&gt;[http://www.jstor.org/pss/1848991 ''The Great Siberian Migration: Government and Peasant in Resettlement from Emancipation to the First World War'']. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt;

Siberië is vol natuurlike hulpbronne en in die [[20ste eeu]] is dit in ’n groot mate ontgin. Nywerheidsdorpe het regdeur die streek ontstaan.&lt;ref&gt;Fiona Hill, [http://www.theglobalist.com/printStoryId.aspx?StoryId=3727 Russia&amp;nbsp;— ''Coming in from the Cold?''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110715022142/http://www.theglobalist.com/printStoryId.aspx?StoryId=3727 |date=15 Julie 2011 }}, The Globalist, 23 Februarie 2004. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt;

Rusland, en later die [[Sowjetunie]], het ’n groot aantal [[Konsentrasiekamp|strafkampe]], bekend as die [[Goelag]], in Siberië opgerig. Hulle was later so algemeen dat die naam &quot;Siberië&quot; sinoniem geraak het met verbanning en gedwonge arbeid. Die Sowjet-owerheid het miljoene mense, soms hele volke,&lt;ref&gt;[http://www.faqs.org/minorities/USSR/Deported-Nationalities.html Verbanne volke]. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.siteground206.com/~anneappl/wordpress/wp-content/uploads/2008/11/gulag_ahistory_introduction.pdf Anne Applebaum – ''Gulag: A History'', inleiding]. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; na Sentraal-[[Asië]] en Siberië verban. Meer as 18&amp;nbsp;miljoen mense was tussen 1929 en 1953 in die Goelag, terwyl nog 6&amp;nbsp;miljoen na ander afgeleë dele van die Sowjetunie verban is.&lt;ref&gt;[http://www.nytimes.com/2003/05/11/books/review/11MINERT.html ''Gulag: The Other Killing Machine'']. The New York Times. 11 Mei 2003. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt;

=== Die Toengoeska-voorval ===
: ''Hoofartikel: [[Toengoeska-voorval]]''
[[Lêer:Tunguska Ereignis-1.jpg|duimnael|links|180px|Bome verskroei in die Toengoeska-voorval.]]
Die Toengoeska-voorval, of Toengoeska-ontploffing, was ’n kragtige ontploffing op 30 Junie 1908 om ongeveer 07:14 plaaslike tyd naby die [[Toengoeskarivier]] (nou in die [[Krasnojarsk-krai]]). Die oorsaak van die voorval is steeds omstrede. Daar word egter algemeen aanvaar dat dit veroorsaak is deur die ontploffing van ’n groot [[meteoor]] of ’n stuk van ’n [[komeet]] sowat 5–10&amp;nbsp;km bo die aardoppervlak.

Hoewel dit waarskynlik die grootste botsing met die aarde was in menseheugenis,&lt;ref&gt;[http://antwrp.gsfc.nasa.gov/apod/ap071114.html ''Tunguska: The Largest Recent Impact Event'']. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; kon soortgelyke botsings in afgeleë oseaangebiede onopgemerk plaasgevind het voor die uitvinding van wêreldwye satelliet-moniteringstelsels in die 1960's en 1970's. Omdat die voorval in so ’n verafgeleë gebied plaasgevind het, was daar min verlies aan menselewens of skade aan eiendom, en is dit eers ’n paar jaar later behoorlik ondersoek.

Die eerste aangetekende ekspedisie het 13 jaar later plaasgevind. In 1921 het die Russiese [[delfstofkunde|delfstofkundige]] Leonid Koelik op die toneel aangekom as deel van ’n ondersoek van die Russiese Wetenskapakademie. Hy het van plaaslike inwoners se vertellings afgelei dat die voorval veroorsaak is deur ’n reuse-meteoorbotsing. Hy het die Sowjetregering oorreed om ’n ekspedisie na die gebied te stuur om moontlike meteooryster te versamel vir die Sowjetnywerheid.

Dié ekspedisie het in 1927 in die gebied aangeland. Tot hul verbasing was daar geen [[krater]] nie, maar net ’n gebied van sowat 50&amp;nbsp;km breed met verskroeide bome.

== Geografie en geologie ==
[[Lêer:Lakebaikalwinter.jpg|duimnael|200px|Die [[Baikalmeer]], wat in die winter met ys bedek is.]]
[[Lêer:Vasyugan.jpg|duimnael|200px|Die vlaktes van Wes-Siberië met die Wasjoeganrivier.]]
Met ’n oppervlakte van sowat 14&amp;nbsp;miljoen vk. km beslaan Siberië sowat 77% van die totale oppervlakte van Rusland en amper 10% van die aarde se grondoppervlakte. Belangrike geografiese streke sluit in die Wes-Siberiese Vlakte en die Sentraal-Siberiese Plato.

Die '''Wes-Siberiese Vlakte''' bestaan uit hoofsaaklik slik en is besonder laag geleë, in so ’n mate dat ’n styging van 50 meter in die seevlak sal meebring dat die hele gebied tussen die [[Noordelike Yssee]] en [[Nowosibirsk]] oorspoel word. Die grond is baie nat en moerasagtig en meestal turfagtig. Die boomlose noordelike deel bestaan uit [[ysgrond]], grond wat permanent bevrore is. In die suide, waar ysgrond in ’n groot mate afwesig is, het ryk graslande, wat ’n uitbreiding van die Kasakse [[Steppe]] is, die oorspronklike plantegroei gevorm (dis tans byna uitgeroei).

Die '''Sentraal-Siberiese Plato''' is ’n uiters antieke aardkors wat sowat 500&amp;nbsp;miljoen jaar gelede ’n aparte [[kontinent]] was. Dit is buitengewoon ryk aan [[mineraal|minerale]] en bevat groot hoeveelhede [[goud]] en [[diamant]]e, asook [[nikkel]], [[lood]], [[steenkool]] en [[sink]]. ’n Groot deel van die streek bestaan uit die [[Siberiese Trappe]], ’n groot [[vulkaan|vulkaniese]] gebied. Uitbarstings het min of meer ooreengestem met die [[Perm (tydperk)|Perm]], die tyd van die grootste uitwissing van lewensvorme op aarde, en is een van die moontlike redes dat die meeste diere van dié tydperk gesterf het. Dit is een van die grootste bekende vulkaniese uitbarstings in die laaste 500 miljoen jaar van die aarde se bestaan en het sowat 'n miljoen jaar geduur.

Feitlik die hele streek lê onder buitengewoon diep ysgrond en ondanks die warm somers is die enigste bome wat hier kan groei, die bladwisselende Siberiese lorkeboom (''Larix sibirica'') met sy vlak wortelstelsel. Buiten in die verre noordweste bestaan die gebied hoofsaaklik uit [[taiga]].

Oos- en Sentraal-[[Sacha]] bestaan uit verskeie noord-suid-bergreekse van verskillende ouderdomme. Die berge is tot amper 3&amp;nbsp;000 meter hoog, maar hoër as ’n paar honderd meter is daar feitlik geen plantegroei nie. In die laerliggende gebiede is daar verskeie valleie wat met lorkewoude bedek is, behalwe in die verre noorde, waar die [[toendra]] voorkom. Die grond is hier hoofsaaklik ysgrond en behalwe by riviere is die aktiewe laag, waar plantegroei kan voorkom, minder as ’n meter diep.

Die hoogste punt in Siberië is die aktiewe [[vulkaan]] Kljoetsjefskaja Sopka op die [[Kamtsjatka-skiereiland]].  Dit is 4&amp;nbsp;649 meter hoog.

Russiese navorsers waarsku dat Wes-Siberië begin ontdooi het weens [[aardverwarming]]. Die bevrore turfmoerasse in hierdie streek bevat dalk biljoene ton [[metaan]]gas, wat in die atmosfeer vrygestel kan word. Metaan is ’n kweekhuisgas wat 22 keer kragtiger is as [[koolstofdioksied]].&lt;ref&gt;Ian Sample [http://www.guardian.co.uk/environment/2005/aug/11/science.climatechange1 ''Warming hits tipping point'']. ''The Guardian'', 11 Aug 2005. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; In 2008 het ’n navorsingspan van die Amerikaanse Geofisiese Vereniging vlakke van metaan in die Siberiese Noordpoolstreek gemeet wat tot 100 keer hoër as normaal was.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.independent.co.uk/environment/climate-change/exclusive-the-methane-time-bomb-938932.html |title=Exclusive: The methane time bomb |last=Connor |first=Steve |date=23 September 2008 |publisher=The Independent |access-date=13 Desember 2009 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200509031421/https://www.independent.co.uk/environment/climate-change/exclusive-the-methane-time-bomb-938932.html |archive-date=9 Mei 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;N. Shakhova, I. Semiletov, A. Salyuk, D. Kosmach, en N. Bel’cheva (2007), [http://www.cosis.net/abstracts/EGU2007/01071/EGU2007-J-01071.pdf?PHPSESSID=e Methane release on the Arctic East Siberian shelf], ''Geophysical Research Abstracts'', '''9''', 01071.URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt;

=== Klimaat ===
{| style=&quot;width: 800px;&quot;
|[[Lêer:Russia vegetation.png]]
|-
{{legend0|#c0c0c0| Poolwoestyn }}
{{legend0|#9fd6c9| Toendra }}
{{legend0|#a7bddb| Alpynse toendra }}
{{legend0|#006d64| Taiga }}
{{legend0|#3c9798| Bergwoude }}&lt;br /&gt;
{{legend0|#a4e05d| Gematigde breëblaarwoude }}
{{legend0|#f7ec6f| Gematigde steppe }}
{{legend0|#9b8447| Droë steppe }}
|-
|''Die plantegroei in Siberië is hoofsaaklik [[taiga]], met ’n [[toendra]]-gordel aan die noordgrens, &lt;br /&gt;en gematigde breëblaar- en gemengde woude in die suide.''
|}
Siberië se klimaat wissel drasties. Aan die noordkus, noord van die [[Noordpool|Noordpoolsirkel]], is daar ’n baie kort somer (van omtrent ’n maand). Feitlik die hele Siberiese bevolking woon in die suide, al langs die [[Transsiberiese Spoorlyn]]. Die klimaat is subarkties – die jaarlikse gemiddelde temperatuur is sowat 0°C, met die gemiddelde in Januarie -15°C en in Julie 20°C.&lt;ref&gt;[http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=043692&amp;refer= Historiese weer van Nowosibirsk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060316092350/http://www.weatherbase.com/weather/weather.php3?s=043692&amp;refer= |date=16 Maart 2006 }}. weatherbase.com. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; Met ’n betroubare groeiseisoen, baie sonskyn en buitengewoon vrugbare swart grond – wat in Russies чернозём (''tsjernozjom'') genoem word – kan landbou in Suid-Siberië vooruitstrewend wees, soos in die vroeë [[20ste eeu]] bewys is.

Die suidwestewinde van Suid-Siberië bring warm lug van Sentraal-Asië en die Midde-Ooste. Die klimaat in Wes-Siberië (Omsk, Nowosibirsk) is verskeie grade hoër as in die ooste (Irkoetsk, Tsjita). Met die laagste gemete temperatuur van -71,2°C is [[Oimjakon]] in die [[Sacha|Republiek van Sacha (Jakoetië)]] die koudste plek op aarde. Maar in ander streke kan dit tot 38°C word. Sacha is in die algemeen die koudste Siberiese streek en die laagste temperature word in die stroomgebied van die [[Jana-rivier]] gemeet. Die ysgrond daar is tot 1&amp;nbsp;493 meter diep.

Reënval in Siberië is oor die algemeen laag, met meer as 500&amp;nbsp;mm per jaar slegs in Kamtsjatka, waar vogtige winde van die [[See van Ochotsk]] af waai, en in die grootste deel van [[Primorski-krai|Primorje]] in die suide, waar moesoninvloede swaar neerslae in die somer kan veroorsaak. Hoewel dit koud is, val min sneeu, veral in die oostelike binneland.

{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;1&quot;
|+Weerbesonderhede van Nowosibirsk, Siberië se grootste stad
|-
!  &amp;nbsp;Maand &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Jan &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Feb &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Mrt &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Apr &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Mei &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Jun &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Jul &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Aug &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Sep &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Okt &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Nov &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Des &amp;nbsp;
!  &amp;nbsp;Jaar &amp;nbsp;
|-
| &amp;nbsp;'''Hoogste gemiddelde (°C)''' &amp;nbsp;
| -12,2
| -10,3
| -2,6
| 8,1
| 17,5
| 24,0
| 25,7
| 22,2
| 16,6
| 6,8
| -2,9
| -8,9
| 7,0
|-
| &amp;nbsp;'''Daaglikse gemiddelde (°C)'''&amp;nbsp;
| -16,2
| -14,7
| -7,2
| 3,2
| 11,6
| 18,2
| 20,2
| 17,0
| 11,5
| 3,4
| -6,0
| -12,7
| 2,4
|-
| &amp;nbsp;'''Laagste gemiddelde (°C)'''&amp;nbsp;
| -20,1
| -19,1
| -11,8
| -1,7
| 5,6
| 12,3
| 14,7
| 11,7
| 6,4
| 0,0
| -9,1
| -16,4
| -2,3
|-
| &amp;nbsp;'''Reënval (mm)'''&amp;nbsp;
| 19
| 14
| 15
| 24
| 36
| 58
| 72
| 66
| 44
| 38
| 32
| 24
| 442
|}
&lt;small&gt;Bron:&lt;/small&gt; &lt;ref name=&quot;Гидрометцентр России&quot;&gt;{{cite web |url=http://meteoinfo.ru/NovosibirskClimat |title=Гидрометцентр России |access-date=13 Desember 2009 |language=Russies |archive-url=https://web.archive.org/web/20100114004501/http://meteoinfo.ru/novosibirskclimat |archive-date=14 Januarie 2010 |url-status=dead |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;

=== Mere en riviere ===
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:3; column-count:3;&quot;&gt;
* Anabarrivier
* Angararivier
* Indigirkarivier
* Irtisjrivier
* Kolimarivier
* Baikalmeer
* Lenarivier
* Laer-Toengoeskarivier
* Nowosibirskdam
* Obrivier
* Popigairivier
* Klip-Toengoeskarivier
* Bo-Angararivier
* Oefs Nuur
* Janarivier
* Jeniseirivier
&lt;/div&gt;

=== Bergreekse ===
&lt;div style=&quot;-moz-column-count:3; column-count:3;&quot;&gt;
* Altaigebergte
* Anadirbergreeks
* Baikalgebergte
* Tsjamar-Daban
* Tsjerskibergreeks
* Dzjoegdzjoergebergte
* Gidangebergte
* Korjakgebergte
* Sajangebergte
* Tannoe-Ola-gebergte
* Oeralgebergte
* Werchojanskgebergte
* Jablonoigebergte
&lt;/div&gt;

=== Graslande ===
* Oekok-plato&amp;nbsp;–&amp;nbsp;deel van ’n [[UNESCO]]-[[Wêrelderfenisgebied]]&lt;ref&gt;{{cite web
|url=http://www.pacificenvironment.org/article.php?list=type&amp;type=83
|title=Altai: Saving the Pearl of Siberia
|publisher=
|accessdate=13 Desember 2009
|archive-date=22 Maart 2007
|archive-url=https://web.archive.org/web/20070322160629/http://www.pacificenvironment.org/article.php?list=type&amp;type=83
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

== Dierelewe ==
[[Lêer:Amur Tiger Panthera tigris altaica Cub Walking 1500px.jpg|upright|duimnael|130px|Die Siberiese tier.]]
[[Lêer:Streifenhoernchen.jpg|duimnael|130px|Die Siberiese eekhorinkie.]]
[[Lêer:Mustela erminea upright.jpg|duimnael|130px|Die hermelyn.]]
[[Lêer:Ursus thibetanus 3 (Wroclaw zoo).JPG|duimnael|130px|Die Asiatiese swartbeer.]]
Die uitgestrekte Siberië het ’n omvattende en uiteenlopende dierelewe. Baie spesies se dik pels, veral hul winterpels, is gesog vir mode-items. ’n Paar van die wilde diersoorte is:
* Die [[Siberiese tier]] (''Panthera tigris altaica''), wat vroeër deur die hele Wes- en Sentraal-[[Asië]] aangetref is, maar nou beperk is tot die Amoer-Oessoeri-streek van Primorski-krai in die Verre-Oos-Siberië, waar dit beskerm word.
* Die [[Baikal-rob]] (''Pusa sibirica''), wat inheems is aan die [[Baikalmeer]]. Dis die kleinste robspesie en hulle lewe die langste van alle robbe (tot 56&amp;nbsp;jaar vir wyfies).
* Die [[ysbeer]] (''Ursus maritimus''), wat hoofsaaklik in die Noordpoolsirkel voorkom. Dit is die grootste [[karnivoor]] wat op land aangetref word. ’n Volwasse mannetjie weeg omtrent 350 tot 680&amp;nbsp;kg&lt;ref name=&quot;Animal&quot;&gt;{{cite book |last=Kindersley |first= Dorling |year=2001,2005 |title=Animal |location=New York City |publisher=DK Publishing |isbn=0-7894-7764-5}}&lt;/ref&gt; en wyfies die helfte soveel. Dit is nou verwant aan die [[bruinbeer]], maar is aangepas vir uiters koue temperature en om oor sneeu en ys te beweeg. Dit kan net van see-ys af jag en bring dus ’n groot deel van die jaar op die bevrore see deur. Hulle dryf soms ver van hul habitat op die see-ys en van hulle is al tot by die [[Koeril-eilande]] en die [[See van Ochotsk]] gesien.
* Die [[Amoer-luiperd]] (''Panthera pardus orientalis''), wat voorkom in die [[Russiese Verre-Ooste]], asook in die bergagtige gebiede van die [[taiga]] en gematigde woude. Dis een van die skaarsste katsoorte in die wêreld en net sowat 30 tot 45 van hulle is in die natuur oor.&lt;ref&gt;http://www.amur-leopard.org/ URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt;
* Die [[Siberiese vlieënde eekhoring]] (''Pteromys volans''), wat van Wes-[[Finland]] en die [[Baltiese lande]] tot aan die kus van die [[Stille Oseaan]] aangetref word. Dis die enigste spesie vlieënde eekhorings wat in [[Europa]] voorkom.
* Die [[Siberiese muskushert]] (''Moschus moschiferus''), wat in die bergwoude van Noordoos-Asië voorkom, veral in die taiga van Suid-Siberië. Dit jag snags en migreer net oor kort afstande. Volwasse diere is klein en weeg van 7 tot 17&amp;nbsp;kg. Dit word gejag vir sy muskusklier, wat tot honderdduisende rande per kilogram kan haal, en is ’n bedreigde spesie.
* Die [[Siberiese eekhorinkie]] (''Tamias sibiricus''), wat aangetref word in woude van Rusland tot in China, [[Korea]] en Noord-Japan, is die enigste lid van die genus ''Tamias'' wat buite [[Noord-Amerika]] aangetref word. Dit is 18 tot 25&amp;nbsp;cm lank, waarvan sy stert ’n derde uitmaak.
* Die [[Siberiese bergwesel]] (''Mustela sibirica''), waarvan die hare gebruik word vir verfkwasse. Dit is bekend daarvoor dat dit snags boere se hoenders vang, vir sy slegte reuk en vir die bygeloof dat dit ’n wandelende gees is wat mense se siel kan steel.
* Die [[Kamtsjatka-bruinbeer]] (''Ursus arctos beringianus''), wat voorkom in Kamtsjatka, die [[Koeril-eilande]], wes van die See van Ochotsk en op die Sjantar-eilande. Dit is nou verwant aan die bruinbere van [[Alaska]]. Kamtsjatka-bruinbere is van die mees gesogte diere om in Rusland te jag en kliënte betaal duisende rande om een te kan skiet.
* Die [[Oos-Siberiese bruinbeer]] (''Ursus arctos collaris''), ’n subspesie van die bruinbeer wat voorkom in van Oos-Siberië tot die [[Lena-rivier]] en Kolima, en oor die algemeen regoor [[Jakoetië]] en die Altaigebergte.
* Die [[wasbeerhond]] (''Nyctereutes procyonoides''), ’n lid van die Canidae-familie (wat [[hond]]e, [[Wolf|wolwe]] en [[jakkals]]e insluit), wat inheems aan Oos-Asië is. Dit het sy naam gekry vanweë sy ooreenkoms met die wasbeer (''Procyon lotor''), maar is nie naby daaraan verwant nie. Die wasbeerhond kom veral in woude voor in China, Korea, Japan en Noordoos-Rusland. Die gemiddelde volwasse dier is sowat 65&amp;nbsp;cm lank en wyfies skenk die lewe aan 15 kleintjies of meer op ’n slag.
* Die [[sabeldier]] of '''sabel''' (''Martes zibellina''), wat van die Oeralgebergte af dwarsdeur Siberië voorkom, asook in Noord-Mongolië, China en Japan. Dis histories gejag vir sy duur pels, wat vandag nog ’n luukse-item is en kan wissel van lig- tot [[donkerbruin]]. Pelse word vandag hoofsaaklik verkry van diere in aanhouding.
* Die [[Eurasiese rooikat]] (''Lynx lynx''), wat die grootste rooikatspesie is en van 81 tot 129&amp;nbsp;cm lank kan word. Dit het ’n grys tot rooi pels met swart kolle. Sowat 90% kom in Siberië voor en die res in China en [[Turkye]].
* Die [[hermelyn]] (''Mustela erminea'') word aangetref regdeur die Arktiese streek in Europa, Asië en Noord-Amerika. Dit is lank en skraal gebou en is uiters vinnig. Dit is ook ’n sterk swemmer wat dikwels op eilande aangetref word. Sy pels is baie gesog.
* Die [[Asiatiese swartbeer]] (''Ursus thibetanus''), ’n beer van gemiddelde grootte wat voorkom in dele van Suid-Asië, Noordoos-China, Japan en die Russiese Verre-Ooste. Dit word geklassifiseer as ’n kwesbare spesie.

== Ekonomie ==
Siberië is buitengewoon ryk aan [[mineraal|minerale]] en bevat erts van byna alle waardevolle [[metaal|metale]]. Dit het van die wêreld se grootste neerslae van [[nikkel]], [[goud]], [[lood]], [[steenkool]], [[diamant]]e, [[silwer]] en [[sink]], asook groot, onontginde [[olie]]- en [[gas|natuurlike gasbronne]]. Die meeste hiervan kom voor in die koue en verafgeleë oostelike deel van die streek, met die gevolg dat dit moeilik en duur is om dit te ontgin.

Landbou word geweldig beperk deur die kort groeiseisoen in die grootste deel van die streek. In die suidweste, waar die swart grond vrugbaar en die klimaat meer gematig is, word [[koring]], [[gort]], [[rog]] en [[aartappel]]s verbou en word daar met [[skape]] en [[bees]]te geboer.

Elders, waar voedselproduksie laag is weens die swak gehalte van die grond – hoofsaaklik [[podsol]] – en die kort groeiseisoen, word groot troppe [[rendier]]e aangehou. Siberië het die wêreld se grootste woude en [[hout]] bly een van die streek se vernaamste inkomstebronne. Die [[See van Ochotsk]] is ryk aan [[vis]] en 10% van die wêreld se [[visvang|vis word hier gevang]]. Vangste het egter afgeneem sedert die verbrokkeling van die [[Sowjetunie]].

== Vervoer ==
=== Per pad ===
Die '''Baikal-snelweg''' is ’n federale snelweg wat opgedeel is in die M51, M53 en M55 en verbind [[Tsjeljabinsk]] met [[Tsjita]]. Dit is deel van die Transsiberiese Snelweg, ’n netwerk paaie wat reg oor Rusland loop, en van die AH6-roete van die Asiatiese Snelwegnetwerk.

Die snelweg bestaan uit die volgende dele:
* M51: Tsjeljabinsk-[[Koergan]]-Isjim-[[Omsk]]-[[Nowosibirsk]], 1&amp;nbsp;528 km
* M53: Nowosibirsk-[[Tomsk]]-[[Kemerowo]]-[[Krasnojarsk]]-[[Irkoetsk]], 1&amp;nbsp;860 km
* M55: Irkoetsk-[[Oelan-Oede]]-Tsjita, 1&amp;nbsp;113 km

Van Tsjita loop die '''Amoer-snelweg''', die M58 (2&amp;nbsp;100&amp;nbsp;km), tot by [[Chabarofsk]] en van daar die '''Oessoeri-snelweg''', die M60 (760&amp;nbsp;km), tot by [[Wladiwostok]].

=== Per spoor ===
[[Lêer:Prokudin-Gorskii-25.jpg|duimnael|links|180px|Die [[Transsiberiese Spoorlyn]] oor die Kamarivier naby [[Perm]] in [[1912]].]]
Baie stede, soos [[Petropawlofsk-Kamtsjatski]], kan nie per pad bereik word van ander Russiese of Asiatiese stede nie. Die beste manier om verafgeleë streke te verken is per reis op die [[Transsiberiese Spoorlyn]] ([[Russies]]: Транссибирская магистраль, ''Transsibirskaja magistral'', of Транссиб, ''Transsib''). Die trein ry tussen [[Moskou]] in die weste en [[Wladiwostok]] in die ooste en verbind Europese Rusland met die [[Russiese Verre-Ooste]].

Die spoorlyn is 9&amp;nbsp;259&amp;nbsp;km lank, strek oor sewe [[tydsone]]s en die trein ry ’n paar dae lank van die een punt na die ander.&lt;ref&gt;[http://www.poezda.net/en/web GOS-spoorlynrooster] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090727140551/http://www.poezda.net/en/web |date=27 Julie 2009 }}, roete No. 002, Moskou-Wladiwostok. URL besoek op 13 Desember 2009.&lt;/ref&gt; Dit het tweedeklas-kompartemente met vier slaapbanke, eersteklas-kompartemente met twee slaapbanke en ’n eetwa.

Die Transsiberiese Spoorlyn het vier roetes:
* Van die belangrikste plekke aan die '''hoofroete''' is (van wes na oos): Jaroslawl, Jekaterinburg, Omsk, Nowosibirsk, Krasnojarsk, Irkoetsk, Oelan-Oede, Tsjita en Chabarofsk.
* Die '''Chinees-Oosterse Spoorlyn''' verbind Rusland met China en verskaf ’n korter roete na Wladiwostok. Dit volg die roete van die Transsiberiese lyn tot by Tarskaja (sowat 1&amp;nbsp;000&amp;nbsp;km oos van die Baikalmeer). Van daar af loop dit suidoos na China en uiteindelik na [[Beijing]] voor dit net voor Wladiwostok weer by die hoofroete aansluit.
* Die '''Transmongoolse Spoorlyn''' volg die hoofroete tot by Oelan-Oede aan die Baikalmeer. Van daar af loop dit suid na Oelaan-Baatar en uiteindelik suidoos na Beijing.
* In 1991 is ’n vierde roete geopen wat verder noord loop. Dis bekend as die '''Baikal-Amoer-hooflyn''' en breek weg van die Transsiberiese lyn by Taisjet, ’n paar honderd kilometer wes van die Baikalmeer. Daarna loop dit noord van die meer verby, oor die [[Amoer-rivier]] by Komsomolsk-na-Amoere (noord van Chabarofsk) tot by die [[Stille Oseaan]].

=== Per lug en water ===
Stede wat nie aan die spoorlyn of snelweg lê nie, kan [[vliegtuig|per lug]] bereik word.

Die Siberiese riviere was die hoofvervoerstelsel voor die 1730's, toe met die bou van paaie begin is. Die riviere was ook belangrik in die verkenning van Siberië deur ontdekkingsreisigers en die kolonialisasie van die uitgestrekte gebied deur Rusland. Die waterweë word steeds gebruik, maar veral vir vervoer tussen noord en suid asook na en van die Transsiberiese Spoorlyn. Hulle is egter vir groot dele van die jaar gevries en maak ’n klein en onbeduidende deel van die gebied se vervoerstelsel uit.

== Sien ook ==
* [[Nieu-Siberiese Eilande]]
* [[Geskiedenis van Siberië]]

== Verwysings ==
: ''Hierdie artikel is merendeels vertaal vanaf die Engelse Wikipedia-artikel [[:en:Siberia]]''
{{Verwysings|3}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Siberia|Siberië}}
* [http://en.wikivoyage.org/wiki/Siberia Siberiese reisgids] van Wikivoyage
* [http://www.siberianexpedition.ca/ Siberian Expedition] – webwerf deur Benjamin Isitt
* [http://www.trans-siberia.com/ Trans-Siberia] – Transsiberiese Spoorlyn
* [http://www.workingdogweb.com/Siberia.htm Siberia's Land &amp; Cultures] – talle artikels oor Siberië
* [http://www.pbase.com/dimitrisokolenko/siberia Siberia] – foto's deur William Sokolenko

{{Voorbladster}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Gebiede van Asië]]
[[Kategorie:Siberië| ]]</text>
      <sha1>npf87r1a4xd29h1lvdo1x0yphkaubsf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Slag van Bloedrivier</title>
    <ns>1</ns>
    <id>44092</id>
    <revision>
      <id>2912415</id>
      <parentid>2236029</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T13:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Desimale koördinate by liggings */ nuwe afdeling</comment>
      <origin>2912415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1650" sha1="az6i3ld5vrbkxoq8dz0tdagi0b0qttv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}
Daar is geen stawende getuienis dat die eed wel afgele is nie. Meerderheid van die tipe verhale is sonder stawende getuienis aan die lig gebring om Afrikanerisme te bevorder gedurende die apartheidsjare.{{paraaf|41.13.226.55}}

::As dit 'n mite is, is dit lank voor apartheid amptelike beleid geword het, &quot;uitgedink&quot;. Trouens, skaars ses maande ná die slag. &quot;Op 13 Junie 1839 skrywe adv. C.J. Brand aan (Andries) Pretorius dat hy 'n intekenlys geopen het 'tot bydragen van die opbouwen des tempels, welke gy den Heere hebt belooft.'&quot; (Die Olivier, ds. P.J., ''Ons gemeentelike feesalbum'', N.G. Kerk-uitgewers, Kaapstad en Pretoria, 1952.)
Terloops, teken asseblief jou bydraes met vier tildes (~).{{paraaf|Morne}}

:::Watter soort stawende getuienis sou jy graag wou sien?[[Gebruiker:Graaf|Graaf]] ([[Gebruikerbespreking:Graaf|kontak]]) 14:47, 16 Desember 2009 (UTC)

== Desimale koördinate by liggings ==

Gemeenskap, kan iemand wat slimmer as ek is asb weer na die koördinate kyk. Sien [[https://af.wikipedia.org/wiki/Slag_van_Bloedrivier#Liggings Liggings]]. Iets wat soos hierdie lyk is verwarrend: -28.436033,31.267480 Ons kinders word van grade, minute en sekondes geleer, nie hierdie desimale (vermoed ek) gedoente nie. Groete. [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:01, 17 Junie 2026 (UTC)
:Gedoen, en stem saam dat die desimale 'n verwarrende kortpad is. [[Gebruiker:JMK|JMK]] ([[Gebruikerbespreking:JMK|kontak]]) 09:18, 18 Junie 2026 (UTC)
:: Dankie! Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 09:20, 18 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>az6i3ld5vrbkxoq8dz0tdagi0b0qttv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bloemhof</title>
    <ns>0</ns>
    <id>49511</id>
    <revision>
      <id>2912603</id>
      <parentid>2851562</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:15:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 3 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2912603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4372" sha1="ia7402xhpr4rwkjzuaal329y951p1vz" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Suid-Afrikaanse dorp
| naam                    = Bloemhof
| inheemse_naam           = 
| ander_naam              = 
| nedersetting_tipe       = [[Dorp]]
| beeld_stadsilhoeët      = Station Bloemhof.JPG
| beeldbyskrif            = Bloemhofstasie
| latd  = 27 |latm  = 39 |lats  = 0
| longd = 25 |longm = 35 |longs = 24
| provinsie               = Noordwes
| distrik                 = Dr Ruth Segomotsi Mompati
| munisipaliteit          = Lekwa-Teemane
| stigtingsdatum          = [[1864]]
| regeringstipe           = 
| leier_party             = 
| leiertitel              = 
| leiernaam               = 
| hoogte_m                = 
| oppervlakvoetnotas      = &lt;ref name=census2011&gt;Som van die hoofplekke [http://census2011.adrianfrith.com/place/673002 Bloemhof] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131206191010/http://census2011.adrianfrith.com/place/673002 |date= 6 Desember 2013 }}, [http://census2011.adrianfrith.com/place/673004 Boitumelong] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131206191733/http://census2011.adrianfrith.com/place/673004 |date= 6 Desember 2013 }} en [http://census2011.adrianfrith.com/place/673003 Coverndale] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131206191604/http://census2011.adrianfrith.com/place/673003 |date= 6 Desember 2013 }} tydens die 2011-Sensus.&lt;/ref&gt;
| oppervlak_totaal_km2    = 50.9
| bevolking_totaal        = 27904
| bevolking_soos_op       = 2011
| bevolkingvoetnotas      = &lt;ref name=census2011 /&gt;
| demografie1_voetnotas   = &lt;ref name=census2011 /&gt;
| persent_swart           = 83.9%
| persent_kleurling       = 9.5%
| persent_asiër           = 0.7%
| persent_wit             = 5.5%
| persent_ander           = 0.4%
| demografie2_voetnotas   = &lt;ref name=census2011 /&gt;
| demografie2_titel1      = [[Tswana]]
| demografie2_info1       = 65.4%
| demografie2_titel2      = [[Afrikaans]]
| demografie2_info2       = 14.6%
| demografie2_titel3      = [[Sotho]]
| demografie2_info3       = 7.2%
| demografie2_titel4      = [[Xhosa]]
| demografie2_info4       = 6.6%
| demografie2_titel5      = Ander
| demografie2_info5       = 6.3%
| poskode                 = 2660
| poskode2                = 2660
| skakelkode              = 053
| sensuskode              = 
| webwerf                 = http://www.bloemhof.co.za/
}}

: ''Hierdie artikel behandel die landelike dorp. Vir die skool, sien [[Hoër Meisieskool Bloemhof]].''

'''Bloemhof''' is 'n landelike [[dorp]] met gesamentlik 27 904 inwoners op die oewer van die [[Vaalrivier]] in die [[Noordwes]]-provinsie in [[Suid-Afrika]].

== Geskiedenis ==
Die dorp is in [[1864]] gestig nadat [[diamant]]e in die area ontdek is. Die dorp is op John Barclay se plaas, Klipfontein, uitgelê. Barclay was 'n oorlewende van die [[HMS Birkenhead]] wat in [[1852]] by Danger Point gestrand het. Die plek is Bloemhof genoem na aanleiding van die pragtige tuine wat deur Barclay se dogter aangeplant is. Die dorp is in [[1865]] opgemeet en in [[1869]] geproklameer.

[[Lêer:Bloemhofkerk.jpg|duimnael|links|220px|Die [[NG gemeente Bloemhof|NG moederkerk Bloemhof]] is deur die argitek [[Gerard Moerdijk]] ontwerp.]]
== Distrik ==
Die distrik is 1 733&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; groot. Die belangrikste bedrywighede is [[mielies]] en beesboerdery. Tussen Bloemhof en [[Christiana]] is daar verskeie soutpanne waar [[tafelsout|sout]] geoes word.

Die [[Bloemhofdam]] is een van die [[Lys van grootste damme in Suid-Afrika|grootste damme in Suid-Afrika]]. Die [[N12 (Suid-Afrika)|N12]] nasionale pad gaan deur Bloemhof.

Die sanger [[Bles Bridges]] is in 2000 in 'n padongeluk naby die dorp oorlede.

== Skole ==
* [[Hoërskool Bloemhof]]

== Toeristeaantreklikhede ==
* Die Bloemhofdamnatuurreservaat
* Sandveld-natuurreservaat
* [[SA Lombard-wildreservaat]]

== Sien ook ==
* [[Gereformeerde kerk Bloemhof]]
* [[Lys van dorpe in Suid-Afrika]]
* [[NG gemeente Bloemhof]]

== Verwysings ==
* [[Op Pad in Suid-Afrika]]. [[B.P.J. Erasmus]]. 1995. {{ISBN|1-86842-026-4}}
{{Verwysings}}

{{Geografiese ligging
|Centre    = Bloemhof
|North     = [[Wolmaransstad]]
|Northwest = [[Schweizer-Reneke]]
|Northeast = [[Bothaville]]
|East      = 
|Southeast = [[Hoopstad]]{{spaces|30}}[[Welkom]]
|South     = [[Hertzogville]]
|Southwest = [[Christiana]]
|West      = [[Taung]]
}}

{{Suid-Afrikaanse distriksmunisipaliteit navbox|DC39}}

[[Kategorie:Nedersettings in Noordwes]]</text>
      <sha1>ia7402xhpr4rwkjzuaal329y951p1vz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bevolkingsafname</title>
    <ns>0</ns>
    <id>51204</id>
    <revision>
      <id>2912567</id>
      <parentid>2734652</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T01:14:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2912567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24222" sha1="pqfqqqt0o2py5v7qt9xt5oh4lo40es0" xml:space="preserve">[[Lêer:Депопуляция.png|duimnael|Lande met 'n bevolkingsafname word in rooi aangedui.]]

'''Bevolkingsafname''' kan verwys na die algemene afname in [[bevolking]] van enige organisme, maar in hierdie artikel word daar uitsluitlik op die bevolkingsafname van die [[mens]] toegespits. Dit is ’n bewoording wat gewoonlik gebruik word om ’n groot vermindering van die menslike bevolking te omskryf.&lt;ref&gt;[http://www.m-w.com/dictionary/depopulation Depopulate] – Webster's Online Dictionary&lt;/ref&gt; Dit kan ingespan word om te verwys na ’n langtermyn neiging van bevolkingspreiding, soos stedelike agteruitgang of landelike ontvolking, maar dit word ook algemeen gebruik om ’n groot vermindering van bevolking weens geweld, siekte of ander rampe na te verwys.&lt;ref&gt;[http://www.yourdictionary.com/depopulate Depopulate] – yourdictionary.com.&lt;/ref&gt;

Bevolkingsafname beteken ''die vermindering met verloop van tyd van 'n betrokke gebied se volkstelling'', wat ook bekend staan as '''ontvolking'''. Dit kan weens verskeie redes veroorsaak word; onder meer sluit dit ondervervangingsvrugbaarheidskoerse (waar die vrugbaarheidskoers te laag is om ’n gebied se bevolking in die toekoms mee te vervang), beperkte immigrasie, grootskaalse landverhuising, siekte, hongersnood en [[oorlog]] in. Die geskiedenis is vol voorbeelde van grootskaalse ontvolking. Vele oorloë, byvoorbeeld, het gepaardgegaan met aansienlike ontvolking. Voor die 20ste eeu was die meeste bevolkingsafname toe te skryf aan siekte, hongersnood en/of emigrasie. Die [[Swart Dood]] in Europa, die verspreiding van ouwêreldse siektes na die Amerikas, die tsetsevliegindringing van die Waterbergmassief in Suid-Afrika en die [[Groot Ierse Hongersnood]] het almal gewigtige bevolkingsafname tot gevolg gehad.
Tans het die Vigspandemie grootliks bygedra tot die afname in die bevolking van party Afrikalande. Minder dikwels sal bevolkingsafname deur volksmoord of massa-uitwissing teweeggebring word; ’n voorbeeld hiervan was onder meer in die 1970’s toe die bevolking van [[Kambodja]] onder ’n tydperk van massa-teregstellings, wat deur Khmer Rouge uitgevoer is, gebuk gegaan het.

Gedurende Imperialisme het Europeërs wat na nuwe vastelande getrek het, nie slegs oorlogswapens saamgebring wat grootskeepse verwoesting kon saai nie, maar ook aansteeklike siektes, soos [[pokke]], waarteen die [[inheemse volke]] geen weerstand kon bied nie.
Hierdie faktore, veral laasgenoemde, het partykeer ’n verwoestende uitwerking op die plaaslike inwoners gehad. &lt;br /&gt;
Hier volg enkele geskiedkundige voorbeelde van groot ontvolking wat regoor vastelande gewoed het:
* Die Plaag van Justinianus in Europa en die Midde-Ooste;&lt;ref&gt;[http://home.vicnet.net.au/~ozideas/poprus.htm Population crises and cycles in history] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110405081151/http://home.vicnet.net.au/~ozideas/poprus.htm |date= 5 April 2011 }}. A review of the book ''Population Crises and Population cycles'' by Claire Russell and W.M.S. Russell.&lt;/ref&gt;
* Die Swart Dood in Europa, Asië en die Midde-Ooste gedurende die Middeleeue;
* Die impak van die Arabiese en Europese slawehandel op die Afrika-vasteland;
* Die impak van Europese kolonialisme en die gepaardgaande aansteeklike siektes wat in die Amerikas en Australië versprei is.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.millersville.edu/~columbus/papers/goodling.html |title=Stacy Goodling, &quot;Effects of European Diseases on the Inhabitants of the New World&quot; |access-date=10 November 2010 |archive-date=10 Mei 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080510163413/http://www.millersville.edu/~columbus/papers/goodling.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Party voorbeelde van ontvolking binne groot gebiede is hoofsaaklik deur oorlog aangevuur, soos:
* Die Mongoolse verowerings van Sjina, Rusland en die Midde-Ooste;
* Timoer Lenk se militêre veldtogte in die Midde- en Nabye-Ooste;
* Die Dertigjarige Oorlog in Europa;

Hongersnood speel ook dikwels ’n rol met die ontvolking van ’n streek, hetsy as gevolg van oorlog, veranderende klimaatstoestande, menslike onbevoegdheid, ensovoorts.&lt;br /&gt;
Volgens 2002 se verslae deur die Verenigde Nasies se Bevolkingsafdeling &lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.un.org/esa/population/publications/wpp2002/WPP2002-HIGHLIGHTSrev1.PDF| format=PDF| title= World Population Prospects – The 2002 Revision| publisher=United Nations Population Division}}&lt;/ref&gt; en die Verenigde State se Sensusburo,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.census.gov/ipc/www/wp02.html |title=Global Population Profile: 2002 |publisher=US Census Bureau |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110623164356/http://www.census.gov/ipc/www/wp02.html |archive-date=23 Junie 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; vind bevolkingsafname vandag in party streke plaas.
Volgens die VN word ondervervangingsvrugbaarheid verwag in 75% van die ontwikkelde lande teen 2050. Die VS Sensusburo noem dat 74 miljoen mense wat tot die wêreldbevolking in 2002 gevoeg is, minder is as die hoë 87 miljoen mense wat tussen 1989 tot 1990 gebore is. Die jaarlikse groeikoers was 1,2 persent, wat gedaal het van die hoë 2,2 persent in 1963–1964.&lt;br /&gt;
“Sensusburo-vooruitskattings dui op ’n afplatting in bevolkingsgroei wat in die nabye toekoms sal voortduur,” het die Buro op sy bevindinge van melding gemaak. “Sensusburo se vooruitskattings dui daarop dat die vrugbaarheidskoers in baie lande sal afneem, onder die vervangingsvlak voor 2050... In 1990 het die wêreldbevolking se vroue gemiddeld aan 3,3 kinders oor hul lewensduur geboorte geskenk; teen 2002 was die gemiddelde 2,6 en teen 2009 het dit op 2,5 te staan gekom. Dit is nouliks bokant die wêreldwye vervangingsvrugbaarheidskoers van 2,33. Hierdie daling het gepaardgegaan met ’n afname in die wêreld se bevolkingsgroeikoers en die werklike jaarlikse bevolkingstoename.” &lt;br /&gt;
Soms word die woord '''onderbevolking''' gebesig in die konteks van ’n spesifieke ekonomiese stelsel. Dit verwys nie na drakrag nie (en staan ook nie oorbevolking teen nie), wat te make het met die totale moontlike bevolking wat deur beskikbare voedsel, water, sanitasie en ander infrastruktuur onderhou word. “Onderbevolking” word gewoonlik omskryf as ’n toestand waarbinne ’n land se bevolking só gedaal het dat dit nie meer die huidige ekonomiese stelsel kan volhou nie. Dus het die vakwoord niks met die biologiese aspekte van drakrag mee uit te waai nie, maar is ’n ekonomiese term wat veronderstel dat die oordragpaaiementskemas van party ontwikkelde lande kan vou indien die bevolking verby ’n sekere punt gedaal het. ’n Voorbeeld hiervan kan wees wanneer afgetredenes deur ’n sosiale sekuriteitstelsel ondersteun word, wat nie spaargeld belê nie, en dan ’n skielike emigasiebeweging ontstaan. In hierdie geval word ’n swaar finansiële las op die jonger geslag se skouers gelaai wat moontlik nie daartoe in staat sal wees om die oorgrote meerderheid ouer geslagte te onderhou nie.

== Gevallestudies van Spesifieke Lande ==
Vandag is landverhuising en die ondervervangingsvrugbaarheidkoers die hoofoorsake wat aan enige plaaslike bevolkingsafname gekoppel kan word. ’n Sekere aantal lande ondergaan vandag ’n bevolkingsafname, wat vanaf Noord-Asië (Japan) strek, regdeur tot Oos-Europa deur Rusland. Dit sluit Kazakstan, Oekraïne, Wit-Rusland, Moldowa, Estland, Letland, Litoue, Georgië, Armenië, Bosnië, Kroasië, Slowenië, Duitsland, Hongarye en nou ook Italië in. Lande wat vinnig besig is om ’n bevolkingsafname te nader (wat tans stadige groeikoers toon), sluit Griekeland, Spanje, Kuba, Uruguay, Denemarke, Finland, Oostenryk en Lesotho in. &lt;br /&gt;
Die bevolkings van die voormalige Sowjetrepublieke se daling is weens gesondheidskwessies en ’n lae vervangingsvrugbaarheidskoers, sowel as deur landverhuising van etniese Russe terug Rusland toe. Die uitsondering op die reël is daardie voormalige Sowjetrepublieke met ’n bevolking waarvan die meerderheid Moslems is (Oesbekistan, Turkmenistan, Tajikistan, Kirgisië, Aserbeidjan), waar hoë geboortesyfers tradisioneel voorkom.

Oos-Europa het ’n groot gedeelte van sy bevolking afgestaan tydens die massamigrasie na [[Wes-Europa]]. In Oos-Europa en Rusland het die geboortesyfer gedaal na die val van die Sowjetunie en sterftesyfers het oor die algemeen gestyg. Tesame beslaan hierdie lande oor die 21 000 000 km² en is die tuiste vir oor die 400 miljoen mense (minder as ses persent van die wêreldbevolking), maar sou hierdie neiging egter voortduur, sal meer van die ontwikkelde en sommige van die ontwikkelende lande dieselfde paadjie loop.

Baie lande in Wes-Europa (en die EU as geheel) sou ’n bevolkingsafname getoon het, was dit nie vir internasionale migrasie nie. Die totale bevolking van die Europa, as ''vasteland'', (insluitend Rusland en ander lande wat nie aan die EU verbonde is nie) het alreeds sy hoogtepunt in die jaar 2000 bereik en is tans besig om te daal.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.populationpress.org/publication/2004-1-myers.html |title=argiefkopie |access-date=10 November 2010 |archive-date=14 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090914043746/http://www.populationpress.org/publication/2004-1-myers.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;  Die totale Japannese bevolking het sedert 2005 begin daal; Japan se geval kan toegeskryf word aan die lae vrugbaarheidskoerse en ’n baie lae immigrasiekoers.

Vigs speel ’n rol in bevolkingsafname. Die beskikbare data dui egter daarop dat, selfs met ’n hoë vigssterftesyfer, die vrugbaarheidskoerse in Afrikalande steeds hoog genoeg is sodat die neiging tot oorbevolking voortduur.&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.prb.org/pdf06/06WorldDataSheet.pdf| format=PDF| title=2006 World Population Datasheet| publisher=Population Reference Bureau| access-date=10 November 2010| archive-date= 5 Februarie 2012| archive-url=https://web.archive.org/web/20120205132321/http://www.prb.org/pdf06/06WorldDataSheet.pdf| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Tabel:1 Bevolkingsafname in Persentasie per Land (uit verskeie bronne)
!Land
!Jaar
!Bevolking
!Koers van natuurlike afname&lt;br /&gt;persentasiegewys&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.prb.org/pdf07/07WPDS_Eng.pdf |title=2007 World Population Data Sheet |access-date=10 November 2010 |archive-date=21 Maart 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080321222528/http://www.prb.org/pdf07/07WPDS_Eng.pdf |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
!Hoofrede vir Afname
|-
|{{Vlagland|Armenië}}
|2009
| 2 967 004
|0,03
|landverhuising
|-
|{{Vlagland|Wit-Rusland}}
|2009
|9 648 533
|0,378
|afname van geboortes en lewensverwagting
|-
|{{Vlagland|Bulgarye}}
|2009
|7 704 687
|0,79
|afname van geboortes en lewensverwagting
|-
|{{Vlagland|Kroasië}}
|2009
|4 489 409
|0,052
|afname van geboortes
|-
|{{Vlagland|Tsjeggiese Republiek}}
|2009
|10 211 904
|0,094
|afname van geboortes
|-
|{{Vlagland|Estland}}
|2009
|1 299 371
|0,632
|afname van geboortes
|-
|{{Vlagland|Georgië}}
|2009
|4 615 807
|0,325
|landverhuising
|-
|{{Vlagland|Duitsland}}
|2009
|82 329 758
|0,053
|afname van geboortes
|-
|{{Vlagland|Italië}}
|2009
|58 126 212
|0,047&lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html CIA World Factbook--Italy] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709111211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/it.html |date= 9 Julie 2017 }} [[CIA World Factbook]] Besoek op 6 Oktober 2009&lt;/ref&gt;
|afname van geboortes
|-
|{{Vlagland|Hongarye}}
|2009
|10 031 000
|0,257
|afname van geboortes en lewensverwagting
|-
|{{Vlagland|Japan}}
|2009
|127 078 679
|0,191&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html |title=CIA World Factbook -- Japan |work=CIA World Factbook |access-date=6 Oktober 2009 |language=haw |archive-url=https://web.archive.org/web/20200430091623/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ja.html |archive-date=30 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|afname van geboortes
|-
|{{Vlagland|Letland}}
|2009
|2 231 503
|0,614
|afname van geboortes en lewensverwagting
|-
|{{Vlagland|Litaue}}
|2009
|3 555 179
|0,279
|afname van geboortes en lewensverwagting
|-
|{{Vlagland|Mikronesië}}
|2009
|111 000
|0,238
|landverhuising
|-
|{{Vlagland|Moldowa}}
|2009
|4 320 748
|0,079
|afname van geboortes en lewensverwagting
|-
|{{Vlagland|Montenegro}}
|2009
|672 180
|0,851
|
|-
|{{Vlagland|Pole}}
|2009
|38 482 919
|0,047
|afname van geboortes
|-
|{{Vlagland|Roemenië}}
|2009
|22 215 421
|0,147
|afname van geboortes
|-
|{{Vlagland|Rusland}}
|2009
|141 927 297
|0,177
|afname van lewensverwagting
|-
|{{Vlagland|Slowenië}}
|2009
|2 005 692
|0,113
|
|-
|{{Vlagland|Swaziland}}
|2009
|1 123 913
|0,459
|MIV/vigs
|-
|{{Vlagland|Trinidad en Tobago}}
|2009
|1 229 953
|0,102
|landverhuising
|-
|{{Vlagland|Oekraïne}}
|2009
|45 700 395
|0,632
|afname van geboortes en lewensverwagting
|-
|{{Vlagland|Zimbabwe}}
|2008
|12 521 000
|0,787
|MIV/vigs en landverhuising
|}

== Ekonomiese Gevolge ==
Die uitwerking van ’n kwynende bevolking kan teenspoedig op ’n ekonomie inwerk wat veral op die jonger geslagte gesteun het. Kwynende bevolkings wat die ekonomie steun kan lei tot [[deflasie]], wat uiteenlopende gevolge kan hê. Rusland, wat se ekonomie skielik gegroei het (8,1% in 2007), selfs al is sy bevolking aan die afneem, het egter tans ’n hoë inflasiekoers (12% sedert 2007).&lt;ref&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150703195129/https://www.cia.gov/Library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html |date= 3 Julie 2015 }} CIA World Factbook--Russia [CIA World Factbook&amp;#93;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210101182845/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/rs.html |date= 1 Januarie 2021 }} Besoek op 14 November 2008&lt;/ref&gt; ’n Landbou- of mynbou-ekonomie se algemene lewensstandaard vir ’n dalende bevolking, ten minste wat betref materiële eiendom, sal ’n stygende neiging toon soos die hoeveelheid grond en hulpbronne per persoon sal meer word.
Vir ’n nywerheidsekonomie is dit ’n ander saak. Dit kan juis die ekonomie teenwerk wat voortgebou het op die verbande, skuld en aftreepaaiemente wat oorspronklik belastinginvordering verhoog het uit die voortdurende uitbreiding van die bevolkingsbasis (bv. daar sal minder belastingbetalers wees indien ’n bevolkingsafname sal opduik).&lt;br /&gt;
Hoe dit ook sal sy, die lewensstandaard loop nie noodwendig hand aan hand  met lewensgehalte nie, wat juis kan toeneem weens die daling in die getal mense omrede daar minder besoedeling en verbruik sal wees van natuurlike hulpbronne, asook ’n verligting van maatskaplike druk en oorbenutting van hulpbronne wat kenmerkend is van oorbevolking. Daar kan ook verminderde druk op infrastruktuur, onderwys en ander dienste wees.&lt;br /&gt;
Die tydperk net ná die Swart Dood, byvoorbeeld, was een van groot vooruitgang, want mense het somme geld uit verskeie familielede geërf. Hierdie gebeurtenis kan egter nie met die hedendaagse geleidelike bevolkingsafname vergelyk word nie, omrede dit binne ’n kort tydsduur plaasgevind het en opgevolg is met bevolkingsaanwas.
Voorspellings rakende die ''netto'' ekonomiese (en ander) uitwerkings deur ’n stadige en deurlopende bevolkingsafname (bv. as gevolg van ’n lae vrugbaarheidskoers) is hoofsaaklik teoreties van aard omrede so ’n verskynsel redelik nuut en ongekend is.
’n Bevolkingsafname deur ’n lae vrugbaarheidskoers sal ook uitloop tot ’n verouderde bevolking, wat probleme vir ’n gemeenskap kan oplewer. Dit kan die lewensgehalte van die jongmense negatief beïnvloed, omrede hulle onder ’n stygende maatskaplike en ekonomiese druk verkeer in die sin dat hulle die per-kapita opbrengs moet vermeerder om sodoende ’n duur infrastruktuur en intensiewe sorg vir die oudstes onder die bevolking te onderhou, pleks daarvan om vir die ouere en toekomstige gesinne te beplan, wat hierdeur dus verder die vermeerdering van die bevolking in die wiele sal ry.&lt;br /&gt;
Die dekadelange ekonomiese handelslapte van Japan en Duitsland gedurende die 1990’s en die vroeë 2000’s word dikwels toegeskryf aan hierdie demografiese vraagstukke, hoewel daar natuurlik ook etlike ander oorsake was. Die ergste wat ’n land kan oorkom is die toestand waar die bevolkingsgetal tot só ’n lae vlak daal dat dit nie eens meer die huidige maatskaplike welsyn en ekonomiese stelsel kan onderskraag nie, wat meer waarskynlik sal gebeur indien ’n skielike afname, in plaas van ’n geleidelik een, geskied. Die ekonomie van beide Japan en Duitsland het herstel getoon om en by die tydstip toe die bevolkings net begin daal het (2003–2006). Met ander woorde, beide die totale Bruto Binnelandse Produk en BBP per kapita het in beide lande skielik vinniger begin styg as vóór 2005. Rusland se ekonomie het ook ’n skielike groei vanaf 1999 begin toon, selfs al het sy bevolking sedert 1992–1993 begin kwyn (die afname het nou verstadig).&lt;ref&gt;Nicholas Eberstadt. 2005. &quot;Russia, the Sick Man of Europe&quot;. Public Interest, Winter 2005 [http://findarticles.com/p/articles/mi_m0377/is_158/ai_n8680968]&lt;/ref&gt;
Daarby het vele Oos-Europese lande ’n soortgelyke effek as dié in Rusland ervaar. Sulke hernieude groei bevraagteken nou die algemene siening of ekonomiese groei afhanklik is van bevolkingsaanwas en of ekonomiese groei sonder ’n bevolkingsafname onmoontlik is. Dit kan egter beredeneer word dat hernieude ekonomiese groei ''ondanks'' ’n bevolkingsafname wat plaasvind, eerder ''as gevolg daarvan'', en dat die ekonomiese groei in hierdie lande selfs groter sou gewees het indien daar nie ’n afname in die hoeveelheid mense gebeur het nie. Rusland het byvoorbeeld sodanig heel welvarend geword deur fossielbrandstof, soos olie, te verkoop, wat nou duur is, en boonop het die ekonomie uitgebrei uit ’n eens lae voetpunt weens die ekonomiese krisis van die laat 1990’s. Hoewel Japan en Duitsland ietwat kop opgetel het nadat hulle ’n deflasie-insinking en stagnering oor die afgelope dekade ondergaan het, lyk hierdie ekonomiese herstel maar redelik flouerig. Beide lande het die wêreldwye insinking tussen 2008–2009 beleef, maar herstel nou weereens , en is een van die heel eerste lande wat ’n herstel getoon het.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.nytimes.com/2009/08/18/business/global/18inside.html |work=The New York Times |title=Japan Could Defy the Skeptics |first=Alan |last=Wheatley |date=18 Augustus 2009 |access-date=27 Maart 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20191009112729/https://www.nytimes.com/2009/08/18/business/global/18inside.html |archive-date=9 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://business.timesonline.co.uk/tol/business/economics/article6794291.ece |work=The Times |location=London |title=France and Germany emerge from recession |first1=Grainne |last1=Gilmore |first2=Dominic |last2=Walsh |date=13 Augustus 2009 |access-date=27 Maart 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20110612174141/http://business.timesonline.co.uk/tol/business/economics/article6794291.ece |archive-date=12 Junie 2011 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;
Binne ’n land met ’n afwaartse neiging van ’n bevolkingsgetal is die groei van die BBP per kapita hoër as die groeikoers van die BBP self. Japan het byvoorbeeld ’n hoër groeikoers per kapita as die Verenigde State van Amerika, terwyl die VSA se BBP-groeikoers hoër as Japan s’n is.&lt;ref&gt;[http://www.economist.com/finance/PrinterFriendly.cfm?story_id=10852462 Economist.com Grossly distorted picture]&lt;/ref&gt; Selfs wanneer die BBP-groeikoers nul of negatief is, sal die BBP-groeikoers per kapita aanhou styg indien die bevolking vinniger daal as die BBP.

’n Vermindering van die hoeveelheid mense binne ’n land of streek (ongeag die oorsaak) kan ook ’n tekort aan mannekrag veroorsaak, wat ’n aantal positiewe en negatiewe uitwerkings kan besorg. Terwyl party arbeidsintensiewe sektore van die ekonomie benadeel kan word indien die tekort te veel raak, kan ander ondernemings voldoende deur toenemende uitkontraktering en/of outomatisering vergoed word.
Aanvanklik kan die koers van die deelname in arbeid (wat in baie lande laag is) ook verhoog word om tydelik die tekort te fnuik.
Aan die een kant bring hierdie tekort ’n arbeidersaanvraag, wat positief kan wees omrede dit die werkloosheidsyfer laat daal en hoë werklone teweegbring. Aan die ander kant weer, bring ’n groot bevolking mee, soos dié in lande van Sjina en Indië, dat daar ’n oortollige hoeveelheid werknemers sal wees, wat weer lae lone tot gevolg het.

== Nasionale pogings om bevolkingsafname te stuit ==
Wladimir Poetin, die voormalige Russiese president, het die parlement beweeg om ’n tienjaarplan deur te voer wat die skerp daling van Rusland se bevolking sal stuit, deur grotendeels geldelike aansporings en toelae te bied om vroue aan te moedig om kinders te verwek. Australië bied tans ’n $5 000-aansporingsbonus vir elke baba, met bykomende tweeweeklikse uitbetalings, ’n gratis inentingskema, asook ’n onlangse voorgestelde betaling vir alle kindersorgkostes vir moeders wat wil werk.&lt;br /&gt;
Europese lande, soos Frankryk, Italië, Duitsland en Pole het ’n soortgelyke kombinasie van bonusse en maandelikse uitbetalings aan gesinne gebied. Sekere Japannese gebiede wat ’n beduidende bevolkingsafname in die gesig staar, bied ook toelae aan. Jamatsoeri, ’n dorp sowat 7 000 km noord van Tokio, bied ouers $4 600 aan vir elke geboorte van ’n kind en $460 per jaar oor ’n tydsbestek van 10 jaar. Die Republiek van Singapoer het veral ’n kwistige plan: $3 000 vir die eersteling, $9 000 in kontant en spaargeld vir die tweede kind, sowel as $18 000 vir die derde en vierde kind.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.nytimes.com/2006/05/11/world/europe/11russia.html |title=Putin Urges Plan to Reverse Slide in the Birth Rate |publisher=New York Times |author=C. J. Chivers |date=11 Mei 2006 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190824133801/https://www.nytimes.com/2006/05/11/world/europe/11russia.html |archive-date=24 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die doeltreffendheid van hierdie staatsbeleid word tans beredeneer.&lt;br /&gt;
Betaalde kraamverlof (vir beide moeder en vader) kan ook as aansporing dien. In Swede is ouers byvoorbeeld op 16 maande gedeelde betaalde kraamverlof, per kind, geregtig. Die koste word tussen beide die werknemer en die Staat verdeel.

== Pogings om bevolkingsafname aan te moedig ==
Party organisasies&lt;ref&gt;http://www.npg.org/ Negative Population Growth&lt;/ref&gt; is ten gunste van bevolkingsafname. Dit word beskou aan die lig van wêreldwye oorbevolking, die uitbuiting van skaars hulpbronne en die bedreiging van klimaatsverandering. Hierdie teorie begunstig die konsep van ’n ''optimum bevolking''.

== Alternatiewe konsep rakende vaardighede ==
Partymaal word die konsep ''bevolkingsafname'' gebruik waar daar aansienlike wegtrek van vakmanne uit ’n sekere gebied voorkom. In so ’n geval het die regering byvoorbeeld sy beloning of waarde aan sekere vaardighede (soos die wetenskap, geneeskunde en ingenieurswese) opgeskort, met die gevolg dat daar ’n daling in sekere ekonomiese sektore, soos gesondheidsorg of tegnologiese ontwikkeling, voortkom. So ’n gevallestudie kan sedert 1990 by Italië en Rusland bespeur word.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.pop.org/ Population Research Institute]
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/3560433.stm BBC Report 2004: World population growth 'falling']
* [http://www.un.org/News/Press/docs/2003/pop850.doc.htm 2002 Revision of the official United Nations population estimates and projections]
* [http://www.foreignaffairs.org/20040501faessay83307/phillip-longman/the-global-baby-bust.html The Global Baby Bust] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081012044927/http://www.foreignaffairs.org/20040501faessay83307/phillip-longman/the-global-baby-bust.html |date=12 Oktober 2008 }}

[[Kategorie:Sosiologie]]</text>
      <sha1>pqfqqqt0o2py5v7qt9xt5oh4lo40es0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skotse predikante in die NG Kerk</title>
    <ns>0</ns>
    <id>52517</id>
    <revision>
      <id>2912624</id>
      <parentid>2823178</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:10:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12202" sha1="2d01y481viw0zqvyb0acaixh4rqm0z7" xml:space="preserve">Die '''Skotse predikante in die NG Kerk''' was altesaam 25 predikante van die Skotse Presbiteriaanse Kerk wat van 1818 tot 1836 en weer van 1862 tot 1867 na [[Suid-Afrika]] gekom het, aanvanklik om die tekort aan predikante in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] te help aanvul en veral die koloniale regering se verengelsingsbeleid stukrag te gee, maar later om die sogenaamde liberale neigings onder predikante wat in [[Nederland]] opgelei is, teë te werk.

== Eerste sendelinge ==
Die eerste Skotse predikante wat in die NG Kerk gearbei het, was sendelinge van die [[Londense Sendinggenootskap]] wat in 1818 na die land gekom het. Dr. [[George Thom]] was superintendent van die genootskap en het agtereenvolgens in die gemeentes op [[Caledon]] en [[Tulbagh]] gearbei. Ds. [[John Evans]] was van 1818 tot 1823 die eerste leraar van die [[NG gemeente Cradock]], toe hy daar oorlede is. Die derde van die eerste sendelinge was ds. [[John Taylor]], wat volgens goewerneursproklamasie op [[27 November]] [[1818]] as eerste leraar van die [[NG gemeente Beaufort-Wes]] aangestel is. In 1824 het die regering hom na die [[NG gemeente Cradock]] verplaas om wyle ds. Evans te vervang, waar hy 36 jaar later op [[21 Mei]] [[1860]] in die amp oorlede is.

== Predikante in Skotland gewerf ==
Goewerneur lord [[Charles Somerset]] vaardig dr. Thom in 1820 af om in [[Skotland]] na predikante vir die NG Kerk te gaan soek ten einde te voorsien in die groot behoefte aan predikante vir nuwe of vakante gemeentes. Sedert die stigting van die gemeentes [[NG gemeente Kaapstad|Kaapstad]] ([[1665]]), [[Stellenbosch]] ([[1686]]) en die [[NG gemeente Paarl|Paarl]] ([[1691]]) het daar meer as 'n halfeeu verloop voor [[Tulbagh]] ([[1743]]) en [[Malmesbury|Swartland]] ([[1745]]) gestig is. Daarna volg [[Graaff-Reinet]] eers in [[1792]] en [[Swellendam]] in [[1798]], sodat die Britte met hulle bewindsoorname slegs sewe gemeentes in die Kaap aangetref het.

Ná die stigting van die volgende gemeente, [[Caledon]] in [[1811]], volg nuwe gemeentes egter flink op mekaar: [[George]] ([[1813]]), [[NG gemeente Uitenhage|Uitenhage]] ([[1817]]), [[NG gemeente Cradock|Cradock]] ([[1818]]), [[NG gemeente Beaufort-Wes|Beaufort-Wes]] en [[NG gemeente Somerset-Wes|Somerset-Wes]] (albei[[1819]]). Ná dr. Thom se reus, kom [[Worcester]] ([[1821]]), [[NG gemeente Somerset-Oos|Somerset-Oos]] ([[1825]]), [[NG gemeente Durbanville|Durbanville]], [[NG gemeente Clanwilliam|Clanwilliam]], [[NG gemeente Colesberg|Colesberg]] (al drie in [[1826]]), [[Glen Lynden]] ([[1827]]), [[NG gemeente Wynberg|Wynberg]] ([[1829]]), [[NG gemeente Albanie|Albanie]] ([[1831]]), [[NG gemeente Stockenström|Stockenström]] ([[1832]]) en [[Piketberg]] ([[1833]]) aan die beurt. Tydens die eerste 158 ná die volksplanting deur kommandeur [[Jan van Riebeeck]] is dus net sewe gemeentes gestig, maar in die daaropvolgende 22 jaar 'n volle 16. Gedurende die 22-jaar-tydperk ná die stigting van die volgende gemeente, is nog 46 gemeentes afgestig.

Daar was ten tyde van dr. Thom se reis na [[Skotland]] juis 'n groot tekort aan predikante. Dit was dringend noodsaaklik om veral in die buitedistrikte gemeentes te stig en so die Kerk se beskawende invloed daarheen uit te brei. Die tekort aan predikant sou redelik maklik uit [[Nederland]] aangevul kon word, maar die Britse owerheid het verkies om predikante van die Skotse Presbiteriaanse Kerk na [[Suid-Afrika]] te bring. Die Skotse Kerk het groot ooreenkomste met die Calvinistiese NG Kerk vertoon, maar boweal was die voornemende predikante almal Engelssprekend en sou dit die verengelsing, wat Somerset reeds in 1812 begin het, aanhelp. Die [[Kweekskool]] wat predikante vir die NG Kerk kon oplei, is eers in 1859 gestig (toe daar reeds 80 gemeentes bestaan het), en weinig Afrikaners het destyds na Europa gegaan om hulle as leraar te bekwaam. 

Tot en met 1820 het daar slegs agt Afrikanerpredikante in die Kerk gedien, naamlik ds. [[Petrus van der Spuy]](1746), Christiaan Fleck (1781), Petrus Johannes van der Spuy (1786), [[Michiel Christiaan Vos]] (1794), Jacobus Scholtz (1811), [[Tobias Johannes Herhold]] (1811), [[Jan Christiaan Berrangé]] (1815) en Cornelis Mol (1817).

Dr. Thom beraam in oorleg met graaf Bathurst, indertydse Britse koloniale sekretaris (na wie [[Bathurst, Suid-Afrika|Bathurst]] in die [[Oos-Kaap]] genoem is), 'n plan om proponente van die Kerk van Skotland te oortuig om die leraarsamp in die NG Kerk te aanvaar, nadat hulle eers vir 'n ruk die Hollandse taal in [[Nederland]] sou gaan aanleer. Kommissies is in [[Aberdeen, Skotland|Aberdeen]] en [[Glasgow]] gestig om proponente te werf en, skryf eerw. A. Dreyer in 1924 &quot;het moet erkend worden, dat Dr. Thom zeer gelukkig was in zijn keuze van de eerste kandidaten voor Zuid-Afrika&quot;.&lt;ref name=&quot;dreyer&quot;&gt;Dreyer, eerw. A. 1932. ''Jaarboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1933''. Kaapstad: Jaarboek-Kommissie van die Raad van die Kerke.&lt;/ref&gt;

== Eerste ses proponente ==
Die kommissie van Aberdeen stuur di. [[Andrew Murray sr.]], [[Colin Fraser]] en [[George Morgan]], wat onderskeidelik in die gemeentes [[NG gemeente Graaff-Reinet|Graaff-Reinet]], [[NG gemeente Beaufort-Wes|Beaufort-Wes]] en [[NG gemeente Somerset-Oos|Somerset-Oos]] geplaas word. Die kommissie van [[Glasgow]] stuur di. [[Henry Sutherland]], [[Alexander Smith]] en [[William Ritchie Thompson]], wie se eerste gemeentes onderskeidelik [[Worcester]], [[NG gemeente Uitenhage|Uitenhage]] en [[NG gemeente Stockenström|Stockenström]] (eers as sendeling en van die gemeente se stigting in 1832 af as leraar) was.

[[Beeld:James Edgar grafsteen.JPG|duimnael|regs|160px|Ds. [[James Edgar]] (1789-1848) was 18 jaar lank tot aan sy dood predikant van die [[NG gemeente Somerset-Wes]]. Hy is langs die dorp se eerste NG kerkgebou begrawe.]]

== Nog 'n sewetal (1828 - 1836) ==
Hierna kom nog van tyd tot tyd tot in 1836 'n sewetal predikante uit Skotland aan, toe daar genoeg inheemse Afrikanerpredikante was om aan die behoefte te voldoen. Teen 1837 het Skotse predikante nietemin reeds die helfte van die Kaaps Sinode uitgemaak. Die sewe wat mettertyd oorgekom het, was in 1828 di. [[James Edgar]], eers leraar op [[NG gemeente Durbanville|Durban(ville)]] en later 18 jaar lank leraar van die [[NG gemeente Somerset-Wes]] en John Cassie op [[Caledon]]. In 1829 kom ds. [[John Pears]], eers professor aan die [[Suid-Afrikaanse Kollege]] in [[Kaapstad]], voorloper van die [[Universiteit van Kaapstad]], en later leraar op [[Somerset-Oos]]. In 1831 keer dr. [[William Robertson]] na [[Suid-Afrika]] terug nadat hy hom in Aberdeen en Utrecht as leraar gaan bekwaam het. Hy het oorspronklik in 1822 op dieselfde skip as ds. [[Andrew Murray sr.]] na die Kaap gekom nadat albei op [[Graaff-Reinet]] aangestel is, die een as onderwyser, die ander as leraar. Robertson het egter na vyf jaar besluit om te keer na Europa om ook predikant te word. Hy keer na die Kaap terug om [[Clanwilliam]] se eerste NG predikant te word, daarna 38 jaar lank op [[Swellendam]] as leraar te arbei en uiteindelik van 1872 tot '76 in die [[NG gemeente Kaapstad]]. In 1833 kom ds. Alexander Welsh na [[Suid-Afrika]] as leraar van [[Glen Lynden]], in 1834 ds. [[Robert Shand]] as leraar van [[Tulbagh]] en laastens in 1836 ds. [[Thomas Reid]] as eerste leraar van die [[NG gemeente Colesberg]]. Hy bedank egter in 1852 vanweë toenemende onaangenaamhede tussen hom en sy gemeente.

== Laaste nege (1862 - 1867) ==
Dr. [[William Robertson]] is op die Kaapse Sinodes van 1842 en 1852 tot moderator verkies. Soveel vertroue stel die ander Kaapse predikante in hom dat hy in 1860 op 'n geseënde konferensie op [[Worcester]] as afgevaardigde gekies word om in [[Holland]] en [[Skotland]] na &quot;vrome en regsinnige predikante en onderwysers te gaan soek, ten einde die geledere van ons Kerk teen die dreigende aanvalle van die liberalisme te versterk&quot;.&lt;ref name=&quot;dreyer&quot; /&gt; Buiten ds. [[Gilles van de Wall]] wat Robertson in Holland werf, kom deur sy toedoen in 1862 nog sewe Skotse predikante na [[Suid-Afrika]]: di. [[Andrew McGregor]] ([[NG gemeente Robertson|Robertson]]), Dugald McMillan ([[NG gemeente Harrismith|Harrismith]]), [[John McCarter]] ([[NG gemeente Weenen|Weenen]]), Thomas McCarter ([[NG gemeente Calvinia|Calvinia]]), Thomas Gray ([[NG gemeente Aberdeen|Aberdeen]]), William Cormack ([[NG gemeente Burgersdorp|Burgersdorp]]) en [[David Ross]] ([[NG gemeente Lady Grey|Lady Grey]]). Die laaste twee was di. [[Richard Craig]] ([[NG gemeente Weenen|Weenen]]) en James Turnbull ([[NG gemeente Greytown|Greytown]]).

== Beskouing ==
Natuurlik kon die 25 predikante nie almal ewe goed by die plaaslike omstandighede aanpas nie. Enkele het dan ook na hulle vaderland teruggekeer, ander weer het lewenslank gesukkel met die vreemde taal waarin hulle hul nooit heeltemal tuis gevoel het nie. Maar daar was ook onder hulle diegene wat hulle dadelik aangetrokke gevoel het deur die vroomheid, vriendelikheid en hartlikheid van die Afrikaans-Hollandse bevolking, wat die volk se lief en leed gedeel het en wat deur puriteinse nougesetheid, die getrouheid van hulle herderlike arbeid en hul godsalige lewenswyse 'n geseënde invloed op die ontwikkeling van die lidmate se godsdienstige lewe uitgeoefen het.

== Fotogalery ==
&lt;gallery mode=packed heights=190px&gt;
Lêer:George Morgan.jpg|Ds. [[George Morgan]], in 1825 in diens getree, tot 1841 leraar van [[NG gemeente Somerset-Oos|Somerset-Oos]].
Lêer:James Turnbull.jpg|Ds. James Turnbull, in 1867 in diens getree, was die laaste van die Skotse predikante wat na [[Suid-Afrika]] gekom het.
Beeld:John Pears.jpg|Ds. [[John Pears]], in 1829 op [[Glen Lynden]] ontvang, na wie die [[NG gemeente Pearston]] genoem is.
Lêer:Robert Shand.jpg|Ds. [[Robert Shand]], in 1834 in diens getree, leraar van [[Tulbagh]] tot 1871.
Beeld:George Thom.jpg|Dr. [[George Thom]], superintendent van die [[Londense Sendinggenootskap]] wat die eerste predikante in [[Skotland]] gaan werf het.
Beeld:Andrew Murray sr.jpg|Ds. [[Andrew Murray sr.]], in 1822 in diens getree. [[Murraysburg]] is na hom genoem.
Lêer:Alexander Smith.jpg|Ds. [[Alexander Smith]], in 1822 in diens getree, na wie die [[NG gemeente Alexandria]] en die Oos-Kaapse dorp [[Alexandria, Oos-Kaap|Alexandria]] genoem is.
Lêer:Henry Sutherland.jpg|Ds. [[Henry Sutherland]], in 1824 in diens getree, na wie [[Sutherland]] genoem is.
Lêer:Colin Fraser.jpg|Ds. [[Colin Fraser]], in 1824 in diens getree, na wie [[Fraserburg]] genoem is. Hy was 38 jaar lank die tweede leraar van die [[NG gemeente Beaufort-Wes]].
Lêer:Andrew McGregor.jpg|Ds. [[Andrew McGregor]], in 1862 in diens getree, na wie [[McGregor]] genoem is.   
Lêer:David Ross.jpg|Ds. [[David Ross]], in 1863 in diens getree, na wie die NG gemeente [[Rossville]] genoem is.
Beeld:Ds Dugald McMillan.jpg|Ds. [[Dugald McMillan]] was die eerste leraar van die [[NG gemeente Harrismith]] (1862-'74), waarna hy na [[Skotland]] terugkeer en daar sterf in 1904.
Beeld:Ds John McCarter.jpg|Ds. John McCarter was [[NG gemeente Weenen]] se eerste leraar en het die gemeente gedien van 1862 tot 1866.
Beeld:Ds Richard Craig.jpg|Ds. Richard Craig, van 1868 tot 1883, toe hy emeriteer, [[NG gemeente Weenen|Weenen]] se tweede leraar. Dit was sy enigste gemeente. Hy is oorlede op [[25 November]] [[1890]].
&lt;/gallery&gt;

== Bronne ==
* [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1924. ''Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924''. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.
* [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1932. ''Jaarboek van die Nederduits-Gereformeerde Kerke in Suid-Afrika vir die jaar 1933'', Kaapstad: Jaarboek-Kommissie van die Raad van die Kerke.
*Hofmeyr, George (hoofred.), 2002. ''NG Kerk 350''. Wellington: Lux Verbi.BM.
* [[Phil Olivier|Olivier, ds. P.L.]] (samesteller), 1952. ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers.
* McDonald, Elsa: Ons Skotse erfenis. In: Suid-Afrikaanse Panorama. Jaargang 34, nr. 2, Februarie 1989. ISSN 0491-4783

== Verwysings ==
{{Verwysings|30em}}

[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk| ]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante| ]]</text>
      <sha1>2d01y481viw0zqvyb0acaixh4rqm0z7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sondagstem</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56090</id>
    <revision>
      <id>2912524</id>
      <parentid>2429364</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:38:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5685" sha1="76p0aeoq0qykkfvcczo4q7uhsy4eny6" xml:space="preserve">[[Lêer:Sondagstem 1 Oktober 1967.jpg|duimnael|regs|240px|''Sondagstem'' se TV-verhaal, ''Dr. Marius Hugo'', uitgestal in 'n vertoonkas in die [[Uilhuis]]-museum op [[Nieu-Bethesda]].]]

[[Beeld:Weekblaaie-sirkulasie.jpg|duimnael|400px|Sirkulasie van Afrikaanse weekblaaie voor en tydens die persstryd.]]

'''''Sondagstem''''' was 'n kortstondige Sondagkoerant wat in [[Johannesburg]] uitgegee is en was die laaste vername [[Afrikaans]]e koerant wat die destydse opposisie van die [[Nasionale Party]] in die [[Volksraad]], die [[Verenigde Party]], ondersteun het. ''[[Landstem]]'' is eers twee jaar ná ''Sondagstem'' se sluiting by die [[Nasionale Party|NP]]-gesinde ''[[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek]]'' ingelyf, maar hoewel dit as 'n [[Verenigde Party|SAP-koerant]] beskou is, was dit in werklikheid apolities.

== Ontstaan ==
''Sondagstem'' is in 1958 in [[Johannesburg]] begin as die [[Verenigde Party]] se teenvoeter in die Noorde vir die [[Nasionale Party|NP]]-gesinde ''[[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek en Sondagnuus]]'', wat tot 1962 uitgegee is deur [[Dagbreekpers Beperk]] en van 1 Julie daardie jaar deur die [[Afrikaanse Pers (1962) Beperk]]. In 1965 het drie [[Johannesburg]]se koerante, die ''[[Sunday Times]]'', ''[[Sunday Express]]'' en ''Sondagstem'' tot die Kaapse mark toegetree. Kort daarna volg ook ''[[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek en Sondagnuus]]''.&lt;ref name=&quot;beuk&quot;&gt;*Beukes, W.D. (Red.) 1992. Oor grense heen: op pad na 'n nasionale pers 1948–1990. Kaapstad: Nasionale Boekhandel&lt;/ref&gt; Op [[4 Junie]] [[1965]] besluit die [[Naspers|Nasionale Pers]] om op sy beurt vanuit [[Kaapstad]] tot die Sondagmark in [[Transvaal]] toe te tree en stig [[Die Beeld]], wat op [[31 Oktober]] [[1965]] die eerste keer verskyn.

Ondanks geldelike probleme&lt;ref&gt;[http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1991/01/31/7/5.html ''Beeld'', 31 Januarie 1991]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; kon ''Sondagstem'' 'n sirkulasie van 94&amp;nbsp;000 teen 1962 bereik&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.american-buddha.com/rise.reich12.htm |title=The Rise of the South African Reich |access-date=16 Julie 2011 |archive-date=23 Junie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130623221106/http://www.american-buddha.com/rise.reich12.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; en van 115&amp;nbsp;105 teen die eerste ses maande van 1965. Met sy toetrede tot die Kaapse mark, bereik ''Sondagstem'' vir die ses maande tot Desember 1965 'n sirkulasie van 138&amp;nbsp;694, amper 24&amp;nbsp;000 meer as in die voorafgaande ses maande. Met die stigting van ''[[Die Beeld]]'', waarvan Schalk Pienaar redakteur was, kom die verbete wedywering, in wese 'n stryd tussen die noordelike en suidelike faksies van die [[Nasionale Party]], in volle swang.&lt;ref name=&quot;died&quot;&gt;*Diederichs, Pedro Deon: Nismark vir die Afrikaanse koerant in 'n meertalige samelewing, doktorale proefskrif. Tshwane Universiteit vir Tegnologie, Maart 2007.&lt;/ref&gt;

== Sluiting ==
Die [[Independent Newspapers|Argus-groep]] het ''Sondagstem'' in 1959 oorgeneem, maar weens die ongekende wedywering in die Afrikaanse Sondagmark besluit die Argusgroep op [[16 November]] [[1967]] dat die uitgawe van [[3 Desember]] [[1967]] die laaste sou wees.&lt;ref&gt;[http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1991/01/31/7/5.html ''Beeld'', 31 Januarie 1991]{{Dooie skakel|date=Augustus 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;died&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;beuk&quot; /&gt; Die Argusmaatskappy besluit egter op Vrydag 24 November die uitgawe van die daaropvolgende Sondag sou die laaste wees. Intussen het die [[Afrikaanse Pers (1962) Beperk]] ''[[Landstem]]'' uitgekoop en van Sondag [[17 Desember]] [[1967]] word die ander laaste, vername Afrikaanse weekblad wat nié die [[Nasionale Party]] ondersteun het nie, by ''[[Dagbreek (Sondagkoerant)|Dagbreek en Sondagnuus]]'' ingelyf. Brian Bunting skryf in 1969: &quot;Die gevolg van dié veranderinge is dat nie 'n enkele Afrikaanse koerant van enige aansien in Suid-Afrika vandag deur die opposisie beheer word nie; die Nasionaliste het algehele oorheersing op dié gebied bereik.&lt;ref&gt;*Bunting, Brian. 1969. ''The Rise of the South African Reich''. S.p.: Penguin Africa Library.&lt;/ref&gt;&quot;

''Dagbreek en Landstem'' en ''[[Die Beeld]]'' het alles in die stryd gewerp om ''Sondagstem'' se lesers te lok en die groot trekpleister was strokiesverhale. ''[[Die Beeld]]'' het Willie van Rensburg, skepper van die Dr. Marius Hugo-vervolgverhaal oorreed om dit by hulle voort te sit. ''[[Die Beeld]]'' se sirkulasie spring van 226&amp;nbsp;000 op 26 November tot 305&amp;nbsp;000 op 3 Desember, die eerste Sondag met ''Sondagstem'' se fotoverhaal. ''[[Die Beeld]]'' se gemiddelde sirkulasie vir die laaste helfte van 1967 was 197&amp;nbsp;029, maar vir die eerste helfte van 1968 was dit 289&amp;nbsp;297. Ondanks hierdie skitterende styging was ''Dagbreek en Landstem'' steeds voor in die stryd om die Sondagmark met 'n sirkulasie van 324&amp;nbsp;082. Al het albei die oorblywende Sondagkoerante se sirkulasie ongekende hoogtes bereik, het die wedywering [[Naspers]] en die [[Afrikaanse Pers (1962) Beperk|Afrikaanse Pers]] 'n fortuin gekos.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2001/02/11/2/19.html ''Rapport'' berig oor oudverslaggewer Gielie de Kock se dood]
* [http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2003/09/01/B2/2~1/02.html ''Beeld'' berig oor sportredakteur Wolfie Wolfaardt se dood]
* [http://mg.co.za/article/2004-03-29-veteran-journalist-and-author-dies ''Mail &amp; Guardian'' oor verslaggewer Hans Strydom se dood]

== Sien ook ==
* [[Hans Strydom (verslaggewer)|Hans Strydom]]

[[Kategorie:Suid-Afrikaanse koerante]]</text>
      <sha1>76p0aeoq0qykkfvcczo4q7uhsy4eny6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sheila Cussons</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58273</id>
    <revision>
      <id>2912452</id>
      <parentid>2855423</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:03:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40301" sha1="k2msb5xvrlq3zu6uaz7slc1jdo1heq7" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Outeur
| naam             = Sheila Cussons
| bynaam           = 
| beeld            =
| beeldbeskrywing  = 
| onderskrif       = 
| geboortenaam     = 
| geboortedatum    = {{Geboortedatum|1922|8|9}}
| geboorteplek     = Matawië, [[Piketberg]]
| dood_datum       = {{SDEO|1922|8|9|2004|11|25}}
| sterfteplek      = [[Vredehoek]], [[Kaapstad]]
| ouers            = 
| titel            = 
| nasionaliteit    = [[Suid-Afrika]]
| beroep           = Skilderes, digteres, skryfster
| bekend           = Digbundels
| salaris          = 
| termyn           = 
| voorganger       = 
| opvolger         = 
| eerbewyse        = [[Hertzogprys]], e.a.
| genre            = 
| bekende_werke    = ''Plektrum''
| party            = 
| godsdiens        = 
| huweliksmaat     = C.J.M. Nienaber&lt;br /&gt;Juan de Saladrigas
| kinders          = Jordi en Jaime
| webblad          = 
| handtekening     = 
}}

'''Sheila Cussons''' (1922–2004)&lt;ref&gt;https://www.geni.com/people/Sheila-Cussons/6000000029681049040&lt;/ref&gt; was 'n [[Afrikaans]]e [[digter]] en [[skilder]]. Benewens haar talent as skilderes en beeldende kunstenares, was sy een van die belangrikste digters in Afrikaans.&lt;ref name=&quot;HAT Taal-en-feitegids&quot;&gt;HAT Taal-en-feitegids, Pearson, Desember 2013, {{ISBN|978-1-77578-243-8}}&lt;/ref&gt; Vir haar debuutbundel, ''Plektrum'' (1970), is sy met die [[Ingrid Jonkerprys]], [[Eugène Maraisprys]] en die [[WA Hofmeyrprys]] bekroon. Daarna het nog tien ander bundels en meer pryse gevolg, onder andere die [[Central News Agency-prys vir Letterkunde|CNA-prys vir Letterkunde]] (1981) en die [[Louis Luytprys]] (1982). In 1983 is die gesiene Hertzogprys vir poësie vir haar hele [[oeuvre]] toegeken. Sy het 11 digbundels in haar leeftyd laat verskyn.

Cussons is by die [[Morawiese kerk|Morawiese sendingstasie]] naby [[Piketberg]], [[Suid-Afrika]], gebore. As student behaal sy 'n BA graad in skone kunste by die [[Universiteit van Natal]] in [[Pietermaritzburg]]. Die digter [[D.J. Opperman]] was haar vroeë mentor, en het haar beïnvloed om in Afrikaans te skryf eerder as Engels. Tydens haar huwelik met [[C.J.M. Nienaber]] het hulle in [[Amsterdam]] gewoon. Ná haar egskeiding, en 'n verblyf in [[Londen]], het sy na Suid-Afrika teruggekeer. In 'n tweede huwelik, met Joan de Saladrigas, het sy na [[Barcelona]] verhuis. Twee seuns is uit die huwelik gebore. Sy keer na 21 jaar na Suid-Afrika terug, waar Joan haar by geleentheid besoek. Sy het 'n langdurende korrespondensie met [[N.P. van Wyk Louw]] gevoer, wat hulle wedersyds as opbouend vir hul werk beskou het. Nietemin het sy haarself altyd in die eerste instansie as 'n [[beeldende kuns]]tenares gesien, en as digteres daarnaas. Na 'n dekade lange verblyf in Nazareth Huis, 'n Katolieke inrigting in [[Vredehoek]], sterf sy daar in 2004 op die ouderdom van 82.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;News24.com: http://www.news24.com/Entertainment/SouthAfrica/Sheila-Cussons-dies-20041126 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120717080736/http://www.news24.com/Entertainment/SouthAfrica/Sheila-Cussons-dies-20041126 |date=17 Julie 2012 }}&lt;/ref&gt;

== Lewe en werk ==
Sheila Cussons is op [[9 Augustus]] [[1922]] op die sendingstasie [[Morawië]] naby [[Piketberg]] gebore as een van drie kinders. Sy het ’n broer, André, en ’n suster, Maureen. Haar vader is van Ierse afkoms en haar moeder, ’n verpleegster, is Afrikaans. As spoorwegamptenaar word haar vader baie keer verplaas, wat meebring dat sy op verskeie dorpe en stede dwarsdeur die land grootword en altesaam dertien skole bywoon. Sy bly onder andere op [[Witrivier]], [[Modderfontein]], [[Beaufort-Wes]], [[Port Elizabeth]] (twee kere) en [[Pretoria]].&lt;ref&gt;http://www.oulitnet.co.za/seminaar/cussons.asp&lt;/ref&gt; In 1938 slaag sy matriek aan die [[Afrikaanse Hoër Meisieskool]] in Pretoria, die eerste keer dat sy in Afrikaans onderrig kry. Vanaf 1939 studeer sy met ’n beurs in die Skone Kunste aan die Natalse Universiteitskollege in [[Pietermaritzburg]], waar sy in 1942 die B.A.-graad in Skone Kunste met lof behaal en die Goue Medalje van die Fakulteit verower. Die jaar daarna verwerf sy die Hoër Onderwysdiploma met dubbele onderskeiding. In 1943 tree sy in die huwelik met die letterkundige en skrywer C.J.M. (Stoffel) Nienaber. Sy is eers vir ’n kort rukkie waarnemende dosent in Kuns aan die [[Natalse Universiteitskollege]], maar aanvaar dan ’n betrekking later in 1943 as lektrise in Kuns aan die Tegniese Kollege in Pietermaritzburg, ’n pos wat sy tot 1946 beklee. Hierna is sy na [[Worcester]] waar sy tydelik verbonde is aan die Hugo Naudé-kunssentrum, met Jean Welz as hoof. In [[Johannesburg]], [[Kaapstad]] en Pretoria hou sy ook enkele kunsuitstallings in hierdie periode, wat ook beeldende kuns insluit. Sy is deel van ’n besonder nou vriendekring Afrikaners in Pietermaritzburg in Natal, wat die Nienabers (Gawie en Stoffel), Jan Scannell, Flip Grobler en [[D.J. Opperman]] insluit. Opperman neem haar onder sy vlerke en moedig haar aan om uitsluitlik in Afrikaans te skryf, maar eers te reis sodat die verryking van hierdie belewenis neerslag kan vind in haar werk. Opperman neem dan ook sewe van haar gedigte op in die bundel “''Stiebeuel''”, wat hy in 1946 saam met F.J. le Roux opstel.

=== Lewe in Europa ===
[[Beeld:Sheila Cussons, jonk.jpg|duimnael|links|200px|Sheila Cussons voor die ongeluk waarin haar gesig weens brandwonde geskend is.]]

Cussons skryf haarself in vir ’n M.A.-graad, maar staak haar studies toe sy in Maart 1947 na Londen vertrek, waar sy aan die Camberwell School of Arts and Crafts studeer en joernalistieke bydraes vir ''[[Die Burger]]'' en die [[BBC]] lewer. Sy gee ook vir ’n rukkie Afrikaanse klasse aan Engelse emigrante. Later sluit haar man by haar aan. Daarna gaan hulle na [[Amsterdam]] waar sy verdere onderrig in die grafiese kunste ontvang. Hier werk sy vanaf 1948 tot 1955 met talle onderbrekings by Radio Nederland in Hilversum, waar sy help met veral Afrikaanse programme. Vir ’n ruk beklee sy ook ’n pos by die Suid-Afrikaanse ambassade in Den Haag. Sy leer ken ’n hele aantal later leidende letterkundiges ([[Merwe Scholtz]], [[T.T. Cloete]], Ernst Lindenberg, F.I.J. van Rensburg en [[Elize Botha]]) en woon [[N.P. van Wyk Louw|Van Wyk Louw]] se lesings oor die Afrikaanse literatuur by. Sy en Van Wyk Louw begin met ’n ernstige verhouding in die tyd wat Louw se vrou nog nie by hom aangesluit het nie en Stoffel Nienaber per skip terug is Suid-Afrika toe vir sy vader se begrafnis. In Augustus 1950 skei sy van Stoffel Nienaber. Haar verhouding met Louw duur etlike jare op ’n aan-en-af basis, hoewel hy nie van sy vrou skei nie. In die loop van 1953 ontmoet sy die Spanjaard Juan de Saladigras wanneer hy by die Spaanse diens van Radio Hilversum begin werk en ’n verhouding ontstaan later tussen hulle. In 1955 besoek sy Suid-Afrika nadat haar twintigjarige broer André op 21 Maart 1955 in ’n woonstel in Kaapstad deur ’n swanger 21-jarige vrou doodgeskiet is sowat twee weke nadat hy die verhouding verbreek het. Die vrou word later onskuldig bevind aan moord. Sheila spandeer meer as ’n jaar in Suid-Afrika en vertrek eers op 28 Desember 1956 per skip terug na [[Europa]], waar sy op 17 Januarie 1957 in Amsterdam aankom. Tydens haar besoek illustreer sy self haar kinderverhaal, “''Dawie Dagster en die Eenoogkinders''”, wat egter verlore raak. Terug in Europa gaan sy op 16 Mei 1957 formeel tot die [[Rooms-Katolieke Kerk|Rooms-Katolieke]] geloof oor en laat haar eerste huwelik in die oë van die kerk ongeldig verklaar. In Junie 1956 trou sy met Juan de Saladrigas.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nb.co.za/authors/434 |title=argiefkopie |access-date=12 September 2016 |archive-date= 5 April 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160405040921/http://nb.co.za/authors/434 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Hulle vestig hulle in Estartit, ’n kusdorp in die provinsie van [[Barcelona]] in [[Spanje]].&lt;ref&gt;http://www.esaach.org.za/index.php?title=Cussons,_Sheila{{Dooie skakel|date=Januarie 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Later verhuis hulle na Canet in [[Katalonië]] en dan na Barcelona in die huis Immaculada wat sy self ontwerp. Twee seuns, Jordi en Jaime, word uit hierdie huwelik gebore.

=== Verminking ===
In 1974 doen sy ernstige brandwonde op na ’n ontploffing van ’n gasstoof in haar vakansiehuis op die [[Costa Brava]] op Estartit. Sy word drie dae na die ongeluk eers deur haar seun gevind en moet ’n reeks veloorplantings en amputasies ondergaan (drie vingers aan elke hand en haar regterbeen bo die knie word afgesit). Sy bring ’n periode van twee jaar in die hospitaal deur en moet onder andere weer van vooraf leer skryf en met die kunsbeen leer loop. Na haar herstel sit sy haar werk as digter en skilder voort. Sy word deur die [[Suid-Afrikaanse Uitsaaikorporasie]] uitgenooi om in 1979 die boekeveiling van die Afrikaanse radiodiens by te woon en bring sodoende haar eerste besoek in tien jaar aan Suid-Afrika. In hierdie jaar stuur sy ook haar jongste seun, Jaime, na Suid-Afrika met die opdrag om ’n ruk hier te woon en werk.&lt;ref&gt;http://johanndelange.blogspot.co.za/2010/05/sheila-cussons-fabrieksgeheime.html&lt;/ref&gt;

=== Terugkeer na Suid-Afrika ===
Sedert 1982 is sy van haar man vervreem en woon sy in die St. Martini- woonstelgebou in Tuine in Kaapstad. Vanaf 1983 tree sy vir twee jaar as leidster op by die “letterkundige laboratorium” van die [[Universiteit Stellenbosch|Universiteit van Stellenbosch]] en is sy dikwels gasspreker by die [[Universiteit van die Wes-Kaap]]. Haar werk in hierdie tyd word veral gekenmerk deur die deurleefde religieuse aard daarvan. ’n Spesiale dokumentêre program oor haar lewe en werk word in 1984 gemaak en oor televisie uitgesaai. Weens slaaploosheid kry haar gesondheid weer ’n knak en sy verlaat in Desember 1985 tydelik die land om in Spanje te herstel en by te wees by die geboorte van haar eerste kleinkind, waarna sy in 1986 weer terugkeer na Kaapstad. In die vier maande voor haar vertrek na Spanje woon sy aan huis van die digter Phil du Plessis. Benewens haar skryfwerk is sy regdeur haar lewe ook kunstenaar wat aanhou met skilder en teken. Vanaf 1997 tot met haar dood word sy in die Katolieke inrigting Nazareth House in Vredehoek, Kaapstad, versorg. Sy is op [[25 November]] [[2004]] in Nazareth House oorlede.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Skryfwerk ==

=== Poësie ===
Op sesjarige ouderdom verskyn haar eerste kinderversies in ''[[Die Jongspan]]'' en in die [[Afrikaanse Taal- en Kultuurvereniging|ATKV]] se amptelike tydskrif. Kort daarna begin sy om haar eie stories en versies te illustreer. Aanvanklik skryf sy beide Engelse en Afrikaanse gedigte. Haar eerste werk verskyn reeds in 1937 in ''Die Taalgenoot'', waarna sy sporadies publiseer in ''Jaarboek van die Afrikaanse Skrywerskring'', [[Huisgenoot|''Die Huisgenoot'']], ''Naweek'', ''NUSAS'' en later ook in Engels en Afrikaans in onder andere ''Standpunte'', ''Tydskrif vir Letterkunde'' en ''Ensovoort''.&lt;ref&gt;http://www.sahistory.org.za/people/sheila-cussons&lt;/ref&gt; Hoewel van haar gedigte in 1946 in ''Stiebeuel'' opgeneem word, wy sy haar aanvanklik meer toe op haar skilderkuns as skryfwerk.&lt;ref&gt;Louw, W.E.G. “Van die stiebeuel in die saal” “Standpunte” Jaargang 2, no. 1, 1946&lt;/ref&gt; [[W.E.G. Louw]] beskou haar gedigte in ''Stiebeuel'' as die “gaafste en suiwerste” in die bundel. In dieselfde jaar trek sy ook die aandag met haar illustrasies vir C.J.M. Nienaber se novelle ''Keerweer''. Hierna hou sy aan met dig en skryf veral baie gedigte tydens haar verblyf in Nederland in die vroeë vyftigerjare. Reeds in 1954 het sy ’n digbundel gereed vir publikasie, getitel ''Dekade 1943–1953'', wat sy aan Nasionale Boekhandel voorlê vir publikasie. Eindelik besluit sy om dit op Opperman se aanbeveling terug te hou en geen van hierdie gedigte word in haar debuutbundel opgeneem nie. Engelse vertalings van sommige van hierdie gedigte verskyn in 1968 in ''The Penguin book of South African verse''.

In 1970, vier en twintig jaar na ''Stiebeuel'', maak sy ’n indrukwekkende debuut met ''Plektrum''. In die bundel word ’n hele paar van die temas wat regdeur haar [[oeuvre]] voorkom, reeds aan die bod gebring: die religieuse en soeke na betekenis; die spel van kosmiese kragte as beeldbron en projeksie vir religieuse en persoonlike ervaring; en die openbaring van die metafisiese en die skilderkuns as stimulus vir kreatiwiteit en bron vir haar digkuns.&lt;ref&gt;Brink, André P. “Voorlopige Rapport” Human &amp; Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 1976&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Coetzee, A.J. “Standpunte” Nuwe reeks 100, April 1972&lt;/ref&gt; ''Plektrum'' word in 1971 met die [[Ingrid Jonkerprys|Ingrid Jonker-prys]] en die [[Eugène Maraisprys|Eugène Marais-prys]] en in 1972 met die [[W.A. Hofmeyr-prys]] bekroon.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.oulitnet.co.za/poesie/sheila_cussons.asp |title=argiefkopie |access-date=12 September 2016 |archive-date= 9 Junie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170609122435/http://www.oulitnet.co.za/poesie/sheila_cussons.asp |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Cussons se grootste digterlike&lt;ref&gt;Brink, André P. Rapport, 9 Julie 1978&lt;/ref&gt; uitsette word egter eers gelewer ná haar ongeluk, wanneer sy in bietjie meer as tien jaar tien digbundels die lig laat sien. Sy erken in ’n onderhoud met ’n koerant dat die twee jaar wat sy in die hospitaal deurgebring het en die pyn wat sy moes deurmaak, eintlik ’n tyd van geboorte vir haar was.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Brink, André P. ''Tweede Voorlopige Rapport''. Human &amp; Rousseau Kaapstad Pretoria Johannesburg Eerste uitgawe 1980&lt;/ref&gt; Vir die eerste keer het dinge losgekom uit haar verlede wat sy kon verwoord en het sy besef dat pyn ’n mens se bestaan voltooi, aangesien dit daardeur is wat mens die vreugde werklik kan ken en waardeer. Ook het sy nou ware menseliefde ontdek en ’n groter insig gekry in die menslike psige. ''Die swart kombuis''&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;Cloete, T.T. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 17 no. 3, Augustus 1979&lt;/ref&gt; is die eerste van die bundels na haar ongeluk en openbaar haar vermoë om die heiligheid wat in die alledaagse skuil te sien en te verwoord.&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot;&gt;Cloete, T.T. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 19 no. 3, September 1979&lt;/ref&gt; God word gesien as ’n soort magneet wat die mens nadertrek, maar dan wyk sodat die mens nog nader kan kom, altyd nader, sodat die mistiek wat verwoord word, is soos wat ’n gelouterde mens dit belewe.&lt;ref&gt;Lindenberg, Ernst. Die Transvaler, 29 Julie 1978&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Scholtz, Merwe. Die teken as teiken. Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe 1978&lt;/ref&gt;

In ''Verf en vlam''&lt;ref&gt;Brink, André P. Rapport. 5 November 1978&lt;/ref&gt; gebruik die spreker meermale skilders en ander figure wat ’n moeilike lewe gehad het om inspraak te maak op die eie lewe en werk en lyding. ''Laatmiddagson oor die siënna-bruin vloer'' verwoord die heiligheid van die aarde.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt;  Dit word bereik deur ’n mistieke belewing van die brandende, gloeiende son, en deur ’n verband te trek met kunstenaars soos Daumier, Van Gogh, Goya en Da Vinci wat hierdie wêreld en sy mense geskilder het.&lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot; /&gt; Die vlammende vuur van die Goddelike word telkens terug gevind in die verf van die aardse, soos die titel van die bundel reeds aandui.&lt;ref name=&quot;ReferenceC&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Roodt, P.H. Die Transvaler. 6 Januarie 1979&lt;/ref&gt;

''Die skitterende wond'' en ''Die sagte sprong'' word gelyktydig uitgegee en staan weer sterk in die teken van die uitgryp na die mistieke ekstase van die eenwording met Christus. ''Die skitterende wond'' &lt;ref&gt;Brink, André P. Rapport. 19 Augustus 1979&lt;/ref&gt; se paradoksale titel dui reeds daarop dat ’n mens dikwels deur die ervaring van pyn tot nuwe perspektiewe kan kom en sluit aan by die teenstelling van lig en donker in “verf en vlam”.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt; Die beeld wat deur die titel opgeroep word, is ontleen aan Thomas van Aquinas.&lt;ref&gt;http://www.literator.org.za/index.php/literator/article/viewFile/994/1166&lt;/ref&gt; Na sý voorbeeld is hier ’n erkenning dat geloof en rede beide as kenbronne van die waarheid aanvaar kan word.&lt;ref name=&quot;cloete&quot;&gt;Cloete T.T. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 18 no. 1, Februarie 1980&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 20 no. 2, Junie 1980&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Steenberg, D.H. Die Transvaler, 1 Desember 1979&lt;/ref&gt;

In ''Die sagte sprong'' &lt;ref&gt;Brink, André P. Rapport, 19 Augustus 1979&lt;/ref&gt; word hoofsaaklik oor aardse dinge (soos boom, vuur, wind, ’n snytjie brood, ’n koekie seep) besin, wat lei tot insigte oor onder meer die reddingsplan van God en die mistieke eenwording.&lt;ref name=&quot;cloete&quot; /&gt; In die titelgedig word verklaar dat skielike insig vergelyk kan word met ’n sagte sprong.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot; /&gt; Die klem val in hierdie bundel op die vervulling in die mistieke, selfs in alledaagse dinge.&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 20 no. 2, Junie 1980&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Steenberg, D.H. Die Transvaler. 1 Desember 1979&lt;/ref&gt;

''Die somerjood''&lt;ref&gt;Brink, André P. Standpunte. Nuwe reeks 154, Augustus 1981&lt;/ref&gt; sluit aan by die tematiek van die vorige bundels maar is in ligter trant,&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 21 no. 2, Junie 1981&lt;/ref&gt; waar benewens die religieuse en mistieke veral verse is oor skilders en skilderye, met sterk aksent op kleur.&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 19 no. 2, Mei 1981&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Grové. A.P. Beeld. 18 Augustus 1980&lt;/ref&gt; ''Die somerjood'' is in 1981 op die kortlys vir die toekenning van die Louis Luyt-prys.

''Die woedende brood''&lt;ref&gt;Brink, André P. Standpunte. Nuwe reeks 161, Oktober 1982&lt;/ref&gt; se dualistiese titel verwys na die woede van God oor die val van die mens en die brood as lewensgewende simbool, sodat ondergang en redding, oordeel en genade teenoor mekaar geplaas word. Hierdie vernuftige gebruik van die teenstelling of paradoks sorg vir hoogtepunte in verskeie verse.&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 22 no. 2, Junie 1982&lt;/ref&gt; Die bundel staan weer in die teken van die religieuse en ondersoek onder andere die verskynsel van mirakels. In wese word die mens en alles hier getransfigureer en kom dit tot rus en word dit eindelik opgeneem in God, met die element van vuur wat weereens simbool word van hierdie opname.&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 20 no. 3, Augustus 1982&lt;/ref&gt; Die titelgedig is ’n hoogtepunt met sy beelding van die gewone, daaglikse brood wat die hardwerkende arbeiders na kan uitsien en wat hulle aan die lewe hou.&lt;ref&gt;Johl, Ronel. Die Transvaler. 7 September 1981&lt;/ref&gt; ''Die woedende brood'' ontvang in 1981 die C.N.A.-prys en in 1982 die W.A. Hofmeyr-prys en die Louis Luyt-prys.

In ''Omtoorvuur'' word ’n keuse van haar gedigte gemaak en word verskeie ongepubliseerde gedigte ook ingesluit, waarvan sommige uit die veertigerjare dateer. Haar eie tekeninge illustreer die bundel.&lt;ref&gt;Brink, André P. Rapport. 22 Augustus 1982&lt;/ref&gt;

''Verwikkelde lyn''&lt;ref&gt;Brink, André P. Rapport. 5 Junie 1983&lt;/ref&gt; sit die ietwat ligter aanslag van ''Die somerjood'' voort en hier gaan dit minder oor God as verterende vuur en meer oor God as Lig en Vriend.&lt;ref&gt;Nienaber-Luitingh, M. Standpunte. Nuwe reeks 169, Februarie 1984&lt;/ref&gt; Die gedigte slaag daarin om gewone dinge en verskynsels te transfigureer na die mistieke en huiwer selfs nie om plat,&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 22 no. 4, November 1984&lt;/ref&gt; aardse dinge in hierdie verband te gebruik nie. Hierdie bundel het nog grootliks die Mediterreense wêreld van Spanje as agtergrond.&lt;ref&gt;Gilfillan, F.R. Die Burger. 5 Mei 1983&lt;/ref&gt;

Die Hertzogprys vir poësie word in 1983 aan haar toegeken vir al haar werk ''(Plektrum,'' ''Die swart kombuis,'' ''Verf en vlam,'' ''Die skitterende wond,'' ''Die sagte sprong,'' ''Die somerjood,'' ''Die woedende brood'' en ''Verwikkelde lyn'').

''Membraan''&lt;ref&gt;Brink, André P. Rapport. 5 Augustus 1984&lt;/ref&gt; sit steeds die passievolle gesprek met God voort en die bundel, wat haar eerste bundel is wat in sy geheel in Kaapstad geskryf is,&lt;ref&gt;De Villiers, D.W. Die Burger. 26 Julie 1984&lt;/ref&gt; bevat ook beskrywings van die plaaslike natuurskoon en die aard van haar lewe terug in haar vaderland.&lt;ref&gt;Cloete, T.T. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 23 no. 2, Mei 1985&lt;/ref&gt;

Sy vertaal van haar gedigte self in Engels en dit word in 1985 uitgegee as ''Poems''.

''Die heilige modder'' &lt;ref&gt;Grové, A.P. Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 30 no. 3, September 1990&lt;/ref&gt; word doelbewus in meer toeganklike vorm geskryf met formulerings wat eenvoudiger is, hoewel die tematiek nie veel verandering ondergaan nie. Die bundel word oorheers deur gedigte met religieuse besinning.&lt;ref&gt;Lindenberg, Ernst. Rapport. 21 Augustus 1988&lt;/ref&gt;

Haar oeuvre word afgesluit met  ''Die knetterende woord'', waarin sy vir een van die min meertalige bundels in Afrikaans sorg. Die meeste verse is in Afrikaans, sommiges is in Engels en [[Spaans]] (met Afrikaanse vertalings) en in die gedig ''Pour un jeune homme gai'' vloei Afrikaans en Frans ineen. Die religieuse oorheers weer in hierdie bundel, wat ook verskeie kunsteoretiese gedigte bevat. ''Sarai'' beskryf die vrou van Abraham en ''Triomf'' het die feitlik osmotiese versmelting van poësie met God as tema. ''Palimpses 1 – Die vraag'' kom tot die gevolgtrekking dat Lucifer se val deur selfliefde veroorsaak is, maar die kwelvraag oor waar en hoe hierdie selfverheerliking ontstaan het, bly. Ook die aardse en vleeslike word beskryf, soos in ''Ouer non'', wat worstel met die aantreklikheid van ’n jong man.&lt;ref&gt;Van Zyl, Wium “Rapport” 2 Desember 1990&lt;/ref&gt; In 1991 word die W.A. Hofmeyr-prys toegeken aan ''Die knetterende woord'' en hierdie bundel word in 1990 ook genomineer vir die Rapportprys.

''’n Engel in my kop''&lt;ref&gt;Hambidge, Joan. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 35 no. 4 en Jaargang 36 no. 1, November 1997/Februarie 1998&lt;/ref&gt; is ’n keuse uit haar religieuse gedigte,&lt;ref&gt;Malan, Lucas. Rapport, 28 September 1997&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Viljoen, Louise. Insig, Desember 1997&lt;/ref&gt; terwyl  ''Die asem wat ekstase is'' ’n keur uit haar nie-religieuse verse is.&lt;ref&gt;Grové, A.P. Beeld. 26 Junie 2000&lt;/ref&gt; Na haar dood word meer as honderd voorheen ongepubliseerde gedigte van haar ontdek, wat 36 verse insluit wat oorspronklik weggelaat is ten tye van die publikasie van ''Die skitterende wond''. In hierdie gedigte kom naas ander perspektiewe ook ’n voorheen feitlik onbekende faset van haar digkuns, naamlik haar politieke stem, na vore en is navorsers getref deur die visioenêre insigte wat hierin verwoord word. [[Petra Müller]] is so beïndruk deur die ongepubliseerde gedigte wat uit ''Die skitterende wond'' weggelaat is, dat sy aanvanklik meen dat dit ’n eie afsonderlike publikasie regverdig. Met die samestelling van haar ''Versamelde gedigte'' word hierdie ongepubliseerde verse almal oorweeg vir opname. Benewens die 36 verse weggelaat uit ''Die skitterende wond'' is daar ook ses gedigte wat bedoel was vir ''Die swart kombuis'', nege vir ''Verf en vlam'', agt vir ''Die sagte sprong'' en een vir ''Die somerjood''.&lt;ref&gt;Brink, André P. By, 4 November 2006&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Hambidge, Joan: http://joanhambidge.blogspot.co.za/2013/02/sheila-cussons-versamelde-gedigte-2006.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;De Lange, Johann. Rapport, 26 November 2006&lt;/ref&gt; Altesaam 46 voorheen ongepubliseerde verse is gevind, asook een wat in die tydskrif ''Ensovoort'' verskyn het en nie gebundel is nie. Daar is ook die verse in haar eerste manuskrip, ''Dekade 1943–1953'' en ’n aantal verse wat sy tot kort voor haar dood geskryf het. Altesame 143 gedigte is dus gevind wat nie in bundels verskyn het nie en hieruit het Petra Müller en George Louw eindelik 72 gekeur vir opname in hierdie bundel, met die res wat beskou is as onafgewerk. Al haar gedigte, ook die onvoltooides, lê ter insae vir bona fide-navorsers by die [[Nasionale Afrikaanse Letterkundige Museum en Navorsingsentrum]] (NALN) in Bloemfontein en in die Dokumentasiesentrum van die Universiteit van Stellenbosch se J.S. Gericke Biblioteek.

Van haar gedigte word in verskeie versamelbundels opgeneem, insluitende ''Groot verseboek'', ''Die Afrikaanse poësie in ’n duisend en enkele gedigte'', ''Digters en digkuns'', ''Faune'', ''Die dye trek die dye aan'', ''Woordpaljas'', ''Afrikaanse natuurpoësie'', ''Miskien sal ek die wingerd prys'', ''Kraaines'', ''Liggaamlose taal'', ''Verse vir Opperman'', ''Majesteit, die kat'', ''My Afrikaanse verseboek'', ''Die goue vreugde'', ''Voorspraak'' en ''Die mooiste Afrikaanse liefdesgedigte''. In 2020 word agt van haar gedigte in ''Vers en vrou'' opgeneem.&lt;ref&gt;De Wet, K. (samest.) “Vers &amp; vrou” 2020 Kaapstad: Human &amp; Rousseau&lt;/ref&gt;

Gerrit Komrij vertaal van haar verse in Nederlands&lt;ref&gt;Aucamp, Hennie. Rapport, 16 September 2007&lt;/ref&gt; en publiseer dit in 2007 onder die titel ''De schitterende wond''.

=== Prosa ===
Die kortverhale wat in ''Gestaltes 1947''&lt;ref&gt;Brink, André P. “Rapport” 22 Augustus 1982&lt;/ref&gt; verskyn is reeds in die veertigerjare geskryf en dit is jammer dat dit nie toe reeds gepubliseer is nie, want dit sou ongetwyfeld ’n nuwe geluid in daardie tyd se prosa gewees het, lank voor die [[Sestigers]]. In hierdie werk gee sy op liriese wyse uiting aan die geesteswêreld van die fantasieryke kind, wat met verwondering kennis neem van die wêreld en veral sy natuur en veelvuldige bewoners, werklik en verbeeld.&lt;ref&gt;Smuts, J.P. Die Burger, 16 September 1982&lt;/ref&gt; So gee sy gestalte aan haar innerlike, met die eindelik besef dat werklik onthou onmoontlik is en dat die mens deel vorm van die groot onthou, slegs een klein bewussyn in die groot geheue. Hierdie prosa gee aanduiding van Cussons se kreatiewe gebruik van die sintuie en verbeelding, wat met poëtiese taal weergegee word.&lt;ref&gt;Smuts, J.P. Burgerband. Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe 1985&lt;/ref&gt; [[Hennie Aucamp]] neem drie fragmente van hierdie werk op in die versamelbundel ''Blommetjie gedenk aan my'' en identifiseer dit as uit die manuskrip ''Tot dusver: ’n jeugrelaas'', die oorspronklike titel. Ook uit ''Gestaltes 1947'' neem Aucamp fragmente op in ''Vuurslag'', sy versamelbundel van kort-kortverhale. In ''Standpunte'' van Augustus 1970 publiseer Cussons die kort skets ''Veo, veo'' oor die lewe op die Spaanse platteland. Sy vertaal Jorge Luis Borges se kortverhale uit Spaans in Afrikaans as ''Die vorm van die swaard en ander verhale''.&lt;ref&gt;Aucamp, Hennie. Die Transvaler, 29 Maart 1982&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Visagie, Andries. Tydskrif vir Letterkunde, Jaargang 35 no. 2, Mei 1998&lt;/ref&gt;

== Toekennings en eerbewyse ==
Amanda Botha voer in 1983 in die program ''Vrouerubriek'' in die Afrikaanse Diens van Radio Suid-Afrika ’n reeks geselsies met haar oor haar werk en in 1984 word ’n dokumentêre program oor haar lewe en werk verfilm om oor televisie uitgesaai te word. In 1983 word ’n spesiale tentoonstelling van haar kunswerke tot haar eer deur die Suid-Afrikaanse Kunsvereniging in Kaapstad gehou. ’n Dokumentêre program oor haar lewe en werk word in 1984 gemaak en oor televisie gebeeldsaai. Die [[Universiteit van Natal]] in 1992 en die [[Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Hoër Onderwys]] in 1996 ken eredoktorate aan haar toe vir haar bydrae tot die Afrikaanse letterkunde. Sy word ook verskeie kere vereer deur spesiale opvoerings van haar werk. In 1998 word die multimedia-produksie ''Cussons se kombuis'', geskep deur Charles Fourie, op die planke gebring by die [[Klein Karoo Nasionale Kunstefees]]; in 2000 word die produksie ''Heilige modder'' onder regie van Gerben Kamper met teks deur Marc Hosten in Bloemfontein aangebied; in 2002 word haar skilder- en woordkuns by die [[Woordfees]] op Stellenbosch gevier en in 2002 word daar by die ''Volksblad'' Kunstefees in Bloemfontein ’n huldigingsprogram vir haar aangebied. Sy ontvang in 2008 postuum ’n Suid-Afrikaanse Letterkundetoekenning, geborg deur die Departement van Kuns en Kultuur, vir haar lewensbydrae tot die Suid-Afrikaanse letterkunde.

=== Toekennings&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://whoswho.co.za/sheila-cussons-2676 |title=argiefkopie |access-date=12 September 2016 |archive-date= 8 November 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151108065908/http://whoswho.co.za/sheila-cussons-2676 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar
!Toekenning
!Vir
|-
|1971
|Ingrid Jonker-prys
Eugène Marais-prys

WA Hofmeyr-prys
|''Plektrum''
''Plektrum''

''Plektrum''
|-
|1982
|CNA-prys
|''Die woedende brood''
|-
|1983
|Hertzog-prys vir poësie
|''Haar hele oeuvre''
|-
|1991
|WA Hofmeyr-prys
|''Die knetterende woord''
|}

== Publikasies ==

=== Digbundels ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar
!Titel van publikasie
|-
|1970
|''Plektrum''
|-
|1978
|''Die swart kombuis''
''Verf en vlam''
|-
|1979
|''Die skitterende wond''
''Die sagte sprong''
|-
|1980
|''Die somerjood''
|-
|1981
|''Die woedende brood''
|-
|1982
|''Omtoorvuur'' (Versameling uit eerste 6 bundels)
|-
|1983
|''Verwikkelde lyn''
|-
|1984
|''Membraan''
|-
|1985
|''Poems: a selection'' (Versameling)
|-
|1988
|''Die heilige modder''
|-
|1990
|''Die knetterende woord''
|-
|1997
|''’n Engel deur my kop'' (Saamgestel deur Amanda Botha)
|-
|2000
|''Die asem wat ekstase is'' (Saamgestel deur Amanda Botha)
|-
|2006
|''Versamelde gedigte'' (Versameling)
|}

=== Fiksie ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar
!Titel van publikasie
|-
|1982
|''Gestaltes 1947''
|}

=== As vertaler ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar
!Titel van publikasie
|-
|1981
|''Die vorm van die swaard en ander kortverhale'' (Cussons se vertaligs van kort stories deur Jorge Luis Borges)
|}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=cause_dir_news_item&amp;cause_id=1270&amp;news_id=62516&amp;cat_id=667 Sheila Cussons (1922–2004), Erika Terblanche, Litnet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526183046/http://www.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=cause_dir_news_item&amp;cause_id=1270&amp;news_id=62516&amp;cat_id=667 |date=26 Mei 2011 }}
* [http://www.oulitnet.co.za/seminaar/cussons.asp Die kunstenaarskap van Sheila Cussons, Amanda Botha, Litnet]
* [http://users.telenet.be/gaston.d.haese/sheila_cussons.html Sheila Cussons gedigte, Poëzieweb]
* [http://www.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=cause_dir_news_item&amp;cause_id=1270&amp;news_id=62516&amp;cat_id=667 Sheila Cussons (1922–2004) Sanlam ATKV LitNet Afrikaanse Album] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526183046/http://www.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=cause_dir_news_item&amp;cause_id=1270&amp;news_id=62516&amp;cat_id=667 |date=26 Mei 2011 }}
* [http://www.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=print_article&amp;news_id=17797&amp;cause_id=1270 Sheila Cussons: Die lyf as landskap] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110526182947/http://www.litnet.co.za/cgi-bin/giga.cgi?cmd=print_article&amp;news_id=17797&amp;cause_id=1270 |date=26 Mei 2011 }}

== Bronne ==

=== Boeke ===
* Askes, H. en Landman, J.N. (samestellers) ''Voorspraak''. Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe Tiende druk 1994
* Beukes, W.D. (red.) ''Boekewêreld: Die Nasionale Pers in die uitgewersbedryf tot 1990''. Nasionale Boekhandel Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe eerste druk 1992
* Botha, Elize en Pretorius, Réna (reds.) ''Samehang en sin''. Tafelberg-Uitgewers Kaapstad Eerste druk 1983
* Britz, E.C.; Kannemeyer, J.C. en Pheiffer, R.H. (reds.) ''Skanse teen de tyd''. Tafelberg-Uitgewers BeperkKaapstad 1978
* Cloete, T.T. (red.) ''Die Afrikaanse literatuur sedert sestig.'' Nasou Beperk Eerste uitgawe 1980
* Cloete, T.T. ''Faune.'' Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Derde druk 1971
* Cussons, Sheila ''Versamelde gedigte.'' Tafelberg-Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe 2006
* Gilfillan, F.R. ''Geel grammofoon''. Tafelberg Uitgewers Bpk. Kaapstad Eerste uitgawe 1985
* Grové, A.P. ''Letterkundige sakwoordeboek vir Afrikaans''. Nasou Beperk Vyfde uitgawe Eerste druk1988
* Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 1''. Academica, Pretoria en Kaapstad Tweede druk 1984
* Kannemeyer, J.C. ''Geskiedenis van die Afrikaanse literatuur 2.'' Academica, Pretoria, Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe Eerste druk 1983
* Kannemeyer, J.C. (red.) ''Kraaines''. Human &amp; Rousseau Kaapstad en Johannesburg Eerste uitgawe 1988
* Kannemeyer, J.C. ''Verse vir die vraestel''. Tafelberg-Uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998
* Kannemeyer, J.C. ''Die Afrikaanse literatuur 1652–2004''. Human &amp; Rousseau Kaapstad en Pretoria Eerste uitgawe 2005
* Lindenberg, E. (red.) ''Inleiding tot die Afrikaanse letterkunde.'' Academica Pretoria en Kaapstad Vierde uitgawe Eerste druk 1973
* Nienaber, P.J. en Lategan, F.V. ''Afrikaanse natuurpoësie''. Afrikaanse Pers-Boekhandel Derde druk 1952
* Nienaber, P.J., Roodt, P.H. en Snyman, N.J. (samestellers) ''Digters en digkuns''. Perskor-Uitgewers Kaapstad Vyfde uitgawe Sewende druk 2007
* Nienaber, P.J. et al. ''Perspektief en Profie''l. Afrikaanse Pers-Boekhandel Johannesburg Derde hersiene uitgawe 1969
* Pheiffer, R.H. ''Woordpaljas''. Human &amp; Rousseau Kaapstad en Johannesburg Derde uitgawe Derde druk 1993
* Spies, Lina. Ontmoetings. Tafelberg-Uitgewers Beperk Kaapstad Eerste uitgawe 1979
* Steyn, J.C. Van Wyk Louw: ''’n Lewensverhaal Deel I''. Tafelberg-uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998
* Steyn, J.C. Van Wyk Louw: ''’n Lewensverhaal Deel II''. Tafelberg-uitgewers Beperk Eerste uitgawe 1998
* Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel 2''. J.L. van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1999
* Van Zyl, Wium. ''Sheila Cussons (1922-).'' in Van Coller, H.P. (red.) ''Perspektief en Profiel Deel 1.'' J.L.van Schaik-Uitgewers Pretoria Eerste uitgawe 1998

=== Vakkundige artikels ===
*Janse van Rensburg, Carine. 2012. Die mistieke dimensie en kontemplatiewe aard van die kreatiewe daad by Sheila Cussons. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe.''
*Janse van Rensburg, Carine. 2020. Kunstenaar en skepping- Sheila Cussons en die problematiek van die kunstenaar. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe.''
*Kuschke, Gudrun. 1983. Verandering en vernuwing by Sheila Cussons poetiese uiting van die Christelike etos II. ''Tydskrif vir Letterkunde.''
*Mulder-Stagger, Roelien. 1983. Sheila Cussons - Emily Bronte. ''Tydskrif vir Letterkunde.''
*Steenberg, DH. 1980. Nuwe bundels van Sheila Cussons- sprankelende poësie. ''Literator.''
*Steenberg, DH. 1981. Verwoorde Voleinding- Ode van Rose en Rook (Sheila Cussons). ''Literator.''
*T'Sjoen, Yves. 2012. Sheila Cussons en Wilma Stockenström in de Nederlandse literatuur. Aanzetten voor een receptiestudie. ''Tydskrif vir Nederlands en Afrikaans.''
*Van der Berg, Elizabeth. 2021. Die mistieke soos dit neerslag vind in ''Christ of the burnt men'' van Sheila Cussons. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe.''

=== Tydskrifte en koerante ===
* Anoniem. ''Sheila Cussons (82) sterf''. Beeld, 26 November 2004
* Botha, Amanda. ''Sheila Cussons terug in SA.'' Die Transvaler, 16 Junie 1982
* Botha, Amanda. ''Sheila Cussons''. Kakkerlak. Uitgawe 7, 2007
* Botha, Amanda. ''Sheila Cussons se vreugde, verdriet.'' Rapport, 15 Desember 1985
* Botha, Amanda. ''Boekeseks: Sheila Cussons antwoord''. Insig, Januarie 1999
* Botha, Amanda. ’''n Natalse vriendekring wat ver gereik het''. Boekewêreld, 17 November 1999
* Botha, Amanda. ''Afrikaans is geseënd.'' Rapport, 11 Augustus 2002
* Botha, Amanda. Sheila se seuns. Insig, Januarie/Februarie 2005
* Botha, Amanda. ''’Verlore’ Cussons-verse ontdek''. Insig, Junie 2006
* Botha, Amanda. ''Om die blik op die deur te hou.'' By, 23 Februarie 2013
* Botha, Elize. ''W.A. Hofmeyr-prys vir 1982.'' Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 20 no. 1, Februarie 1982
* Breytenbach, Kerneels. ''Ontmoeting met ’n ‘klein mirakel''’. Kalender, 26 April 1982
* Bruwer, Johan. ''Alledaagse vensters op ’n ander wêreld''. Rapport, 19 Augustus 1979
* Bruwer, Johan. ''Prys vir Sheila ’n stimulans''. Rapport, 28 Maart 1982
* Bruwer, Johan. ''Nou sit Cussons se engeltjie op hurke en speel.'' Rapport, 26 Junie 1983
* De Villiers, D.W. ''Christus as die avontuur van vuur''. Standpunte. Nuwe reeks 160, Augustus 1982
* De Villiers, D.W. ''Vuur as suiweraar by Sheila Cussons''. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 20 no. 4, November 1982
* Du Plessis, Bertie. ''Cussons dig ’n venster oop op die ewigheid.'' Die Burger, 13 April 1991
* Du Toit, Tania. ''So onthou ek Sheila Cussons (1922–2004).'' Kakkerlak. Uitgawe 1, 2004
* Engelbrecht, Theunis. ''Cussons het duiselend uitgereik na die Onsêbare''. Rapport, 28 November 2004
* Fryer, Charles. ''Cussons bly uitreik na die Onsêbare.'' Die Burger, 8 Augustus 1992
* Galloway, Francis. ''Die rigting van die wandeling in Sheila Cussons se ‘Antieke wandeling''’. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 20 no. 4, November 1982
* Gouws, Tom. ''As die tjalie so argloos, listig sak…''Insig, Oktober 1990
* Kannemeyer, J.C. ''Cussons ‘aangemoedig, nie teruggehou''’. Plus, 20 Augustus 2002
* Kuschke, Gudrun. ''Verandering en vernuwing by Sheila Cussons: Poëtiese uiting van die Christelike etos I''. Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 20 no. 4, November 1982
* Kuschke, Gudrun. ''Verandering en vernuwing by Sheila Cussons: Poëtiese uiting van die Christelikeetos II.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 21 no. 1, Februarie 1983
* Lategan, Herman. ''Drie digters onthou ek nou tesame.'' By, 9 April 2011
* Le Roux, André. ''Sheila Cussons.'' Die Burger, 11 Junie 1988
* McCreath, Anita. ''Slegs ’n geval van agtergrond: Drie gedigte se gemene deler.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 35 no. 2, Mei 1998
* Mulder-Stagger, Roelien. ''Sheila Cussons – Emily Brontë.'' Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 21 no. 2, Mei 1983
* Nienaber, C.J.M. ''In Deum transiit? Net nog nie''. Standpunte. Nuwe reeks 160, Augustus 1982
* Pieterse, H.J. ''Pen en penseel: Die rol van die skilderkuns in die poësie van Sheila Cussons.'' Tydskrif vir Geesteswetenskappe. Jaargang 28 no. 3, September 1988
* Scholtz, Merwe. ''Verruk en verras''. Die Burger, 18 Oktober 1983
* Smith, Francois. ''Mistieke blom van die aarde''. Plus, 17 Augustus 2002
* Snyman, N.J. Libelli: ''[[Abélard]] en Heloïse''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 32 no. 2, Mei 1994
* Spangenberg, D.F. ''By die toekenning van die Louis Luyt-prys vir letterkunde aan Sheila Cussons.'' Tydskrif vir Letterkunde. Nuwe reeks 20 no. 2, Mei 1982
* Spies, Lina. ''Kluitbeklam na die lig''. Beeld, 27 November 2004
* Van Deventer, Susanne. ''Vier voorgeskrewe gedigte uit ‘Senior keur''’.Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 32 no. 1, Februarie 1994
* Van Heerden, Ernst. ''Kilroy was hier''. Insig, Oktober 1988
* Van Zyl, Wium. ''Van jokjakarta’ tot ‘Die ballade van die onwaarskynlike seun’''. Tydskrif vir Letterkunde. Jaargang 28 no. 3, Augustus 1990
* Van Zyl, Wium. Digter van ’n ewige jeug. Rapport, 11 Augustus 2002
* Vorster, Roelof. ''Sheila nie spyt oor ramp.'' Rapport, 8 Augustus 1982
* Wessels, Lydia. ''Gedigte vir dié wat nog kom''. Insig, Junie 1988

=== Internet ===
* Du Plessis, Bertie Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1991/04/4/2/13.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110529063042/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/1991/04/4/2/13.html |date=29 Mei 2011 }}
* Du Plessis, Bertie Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/04/13/7/1.html
* Engelbrecht, Theunis Rapport: http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2004/11/28/R1/37/05.html
* Rapport: http://152.111.1.87/argief/berigte/rapport/2002/08/11/13/14.html
* Smith, Francois Die Burger: http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/08/17/2/20.html
* Spies, Lina Beeld: http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2004/11/27/B5/08/02.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110703112630/http://152.111.1.88/argief/berigte/beeld/2004/11/27/B5/08/02.html |date= 3 Julie 2011 }}
* Volksblad: http://152.111.11.6/argief/berigte/volksblad/2004/11/26/VX/2Ak/02.html

=== Verwysings ===
{{Verwysings|2}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Cussons, Sheila}}
[[Kategorie:Afrikaanse digters]]
[[Kategorie:Afrikaanse skrywers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1922]]
[[Kategorie:Sterftes in 2004]]
[[Kategorie:Afrikaners]]</text>
      <sha1>k2msb5xvrlq3zu6uaz7slc1jdo1heq7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spookplekke in Suid-Afrika</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62012</id>
    <revision>
      <id>2912641</id>
      <parentid>2886175</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:31:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16359" sha1="ewz1xo4i74t2ytjsdgtm2zklrxt78g6" xml:space="preserve">Hier volg 'n lys van beweerde [[spook]]plekke in [[Suid-Afrika]].

== Wes-Kaap ==
* [[Kaapstad]]
: Ferryman's Tavern in die [[Victoria &amp; Alfred Waterfront]], die Duitse Lutherse kerk, die Little Theatre, die Goeie Hoop-seminarium, Tokai, Kasteel de Goede Hoop, Percy's Tavern, Distrik Ses, Groote Schuurhospitaal, Plumstead-begraafplaas.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2005/05/13/BJ/02k/03.html |title=argiefkopie |access-date=10 Februarie 2012 |archive-date=20 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220112900/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2005/05/13/BJ/02k/03.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Ook Missionvale &lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2012/01/27/KS/6/oosspook.html&lt;/ref&gt;)
: Seepunt – 'n lang wit man met 'n swart pak klere het een aand in 'n taxi geklim, maar nooit weer uitgeklim nie.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/05/14/KS/19/03.html&lt;/ref&gt;
: [[Antjie Somers]] het in 1840 sy/haar eerste verskyning gemaak; Antjie het intussen uitgewyk na Kuilsrivier, Stellenbosch en Worcester. Elsa Cloete, die geheimsinnige glimlaggende dame bewandel ook die Kaap.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/03/21/4/31.html |title=argiefkopie |access-date= 5 Mei 2012 |archive-date=20 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220112840/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/03/21/4/31.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

* [[Albertinia]]-[[Mosselbaai]]-pad. 'n Spookmotor by die Coopersylyn kom teen ongeveer halftien die aand verlangs uit die plaaslande aangery. Dan verskyn dit skielik met verblindende skerp ligte in die rigting van aankomende voertuie. Voordat 'n &quot;botsing&quot; kan plaasvind, verdwyn dit. Die eerste rapportering hiervan was in die 1920's.&lt;ref&gt;''Dwalers'', saamgestel deur Lindeque de Beer. 1997. J.P. van der Walt en Seun (Edms.) Bpk. Bl. 100 – 103&lt;/ref&gt;

* [[Bredasdorp]] – By 'n koshuis is gesien hoe 'n rooikopvrou op 'n stoel sit, waarna sy op 'n tafel geklim het. Sy het aan 'n meisie met 'n skor stem gesê: &quot;Ek het jou kom haal... ek gaan jou doodmaak.&quot; &lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1997/03/21/1/5.html&lt;/ref&gt;

* [[Calitzdorp]] – Gert Swanepoel, berugte massamoordenaar, het eens daar rondgeloop.&lt;ref nae=&quot;grob50&quot;&gt;''Boerewysheid'', Grobbelaar, P.W. et al. 1977. Goodwood: Tafelberg Uitgewers. ''Historiese Spoke'' Bl. 50&lt;/ref&gt;

* [[Clanwilliam]]; [[C. Louis Leipoldt]] is in die Pakhuisberge naby Clanwilliam begrawe; en na bewering is diere van sy teenwoordigheid bewus.&lt;ref name=&quot;grob50&quot; /&gt;

* [[George]], in [[Fancourt]], Blanco, spook Ernest Montagu White, die seun van Henry Fancourt White wat die eerste huis op die landgoed in 1848 gebou het. Ernest het homself en al sy gaste per ongeluk met wilde sampioene vergiftig.&lt;ref&gt;''Dwalers'', saamgestel deur Lindeque de Beer. 1997. J.P. van der Walt en Seun (Edms.) Bpk. Bl. 211 – 215&lt;/ref&gt;

: In George se ou begraafplaas in Memomriumstraat is daar gerugte van &quot;onaardse geluide&quot;.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2009/07/23/SK/14,15/TU_jackiespoke_23julie.html&lt;/ref&gt;

* [[Heidelberg, Wes-Kaap]] – Ertjiesvlei – Twee klerekaste slaan binne-in aan die brand, al die klere brand uit, maar nie die kas nie. Kontant brand ook uit. Al die ruite van die huis is stukkend gegooi. Die koskas raak ook aan die brand. Die matte asook die beddens ontvlam.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1993/05/18/13/12.html |title=argiefkopie |access-date= 4 Mei 2012 |archive-date=20 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220113009/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1993/05/18/13/12.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

: In 'n plaaswerkershuis op die plaas Agterertjiesvlei gebeur soortgelyke poltergeesaktiwiteite. In 1995 is die sewende gesin verjaag.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1995/01/07/11/9.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1995/01/09/7/7.html |title=argiefkopie |access-date= 4 Mei 2012 |archive-date=20 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220112935/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1995/01/09/7/7.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

* [[Knysna]]-bosse

* [[L'Agulhas]] se ingang word bewaak deur Spookdraai. Volgens oorlewering het 'n skip in die baai gestrand en die enigste oorlewende, 'n mooi jong vrou met uitsonderlike mooi, slanke hande, het op die strand uitgespoel. Sy het haar weg na 'n grot in die berge gevind en is later daar oorlede. Haar gees het nie tot ruste gekom nie. Met haar warme, vriendelike persoonlikheid besoek sy steeds partykeer nabygeleë gastehuise. 'n Grusamer verhaal is dié van 'n man wat in 'n ongeluk onthoof is – sy koplose liggaam dwaal glo by die Spookdraai-omgewing rond.

* [[Ladismith]] – Op die plaas Bridot het 'n lang donker Britse offisier een aand onverwags by mense in 'n motor geklim. Na bewering het hy by 'n hek gewag toe rowers hom vermoor het.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2009/07/23/SK/14,15/TU_jackiespoke_23julie.html&lt;/ref&gt;

* [[McGregor]] – Poltergeesaktiwiteit binne 'n huis. Vensters word stukkend gegooi, voetstappe word op die dak gehoor, breekgoed word gebreek, telefoon se prop word uitgepluk, sinkhokkie is uitgebrand. Die telefoon is in die gang af gegooi. As uit die stoof is geneem en verby die dominee gegooi.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/05/24/9/6.html |title=argiefkopie |access-date= 4 Mei 2012 |archive-date=20 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220113013/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/05/24/9/6.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/05/27/8/2.html&lt;/ref&gt;

* [[Oudtshoorn]] – Tussen Klaarstroom en Meiringspoort loop 'n afgestorwe ou smous wat probeer om 'n saamrygeleentheid te kry. Hy verdwyn dan skielik.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/10/05/3/1.html&lt;/ref&gt;
: In die [[C.P. Nel-museum]] se kloktoring, wat vir die publiek gesluit is, is 'n meisie gesien van tussen vyf en ses jaar oud. Daar is ook 'n huilende vrou op die pastoriestoep en 'n man wat op Sondae houtkap.&lt;ref&gt;houtkap.http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2002/11/08/DB/8LDN/01.html&lt;/ref&gt;

* [[Uniondale]] Maria (Ria) Roux het op 12 April 1968 by Potjiesberg verongeluk, toe sy saam met haar verloofde (Korporaal Michiel Pretorius) deurnag op pad was om reëlings te tref vir 'n komende troue. Pretorius is beseer. Die ryloperspook vra motoriste om haar by Porterstraat 2 af te laai – wat die motoriste verkeerdelik dink in Uniondale self is; haar ouers het in Riversdal gebly. In 1987 het 'n groep parapsigoloë en Uniondalers na bewering vir Ria tot ruste gebring.&lt;ref&gt;''Dwalers'', saamgestel deur Lindeque de Beer. 1997. J.P. van der Walt en Seun (Edms.) Bpk. Bl. 103 – 108&lt;/ref&gt;Sy is laas in Mei 1994 gesien.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1994/05/21/1/3.html&lt;/ref&gt;Sy is ook op Goeie Vrydag, 1980 ervaar.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/07/23/KS/16/03.html&lt;/ref&gt;
: Daar is ook 'n tweede spookmeisie, dié van Anita Erasmus (* 1958 te Klipplaat), wat op 30 Oktober 1978 naby die Barandas-afdraai verongeluk het. Sy is op slag dood toe haar kop op 'n randsteen te lande gekom het. Soos Roux was Erasmus ook verloof – aan Frikkie Wagenaar van Bloemfontein. Tydens die ongeluk met die voertuig was Frikkie en haar geliefde hondjie, Terry, ongedeerd.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/07/23/KS/16/02.html&lt;/ref&gt;
: Mense voer aan dat daar selfs meer is. Sedert 1928 word vertel van 'n meisie, geklee in die uniform van 'n verpleegster, wat langs die pad aan verbygangers verskyn het. Ook 'n helderwit bal (''orb'') of 'n blink staaf wat skielik uit die lug val.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1987/04/17/2/16.html |title=argiefkopie |access-date= 5 Mei 2012 |archive-date=20 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220112848/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1987/04/17/2/16.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

* [[Potberg]], [[De Hoop-Natuurreservaat]]. Pieter Cloete van Plaas De Hoop het sy bruid met 'n enorme [[oester]] by hul huweliksonthaal verras. Die bruid het tevergeefs probeer om die oester af te sluk – sy het voor al die gaste verstik. 'n Ander bewering is dat die bruid oorlede is omrede die oester onwetend tydens [[rooigety]] uit die see gehaal is. Pieter was so verbysterd deur die tragedie dat hy 'n geweer teen sy kop gedruk en die sneller getrek het. Die koeël het dwarsdeur sy kop gegaan en in die plafon vasgeslaan. 'n Groot gat is in die voordeur van die voormalige Kaap-Hollandse plaasopstal gelaat, en die [[skulp]] van die oester is bokant die plaashuisdeur vasgemessel. Mev. Cloete se spook loop glo snags rond – veral tydens laaggety wanneer die tyd reg is om oesters te versamel. Mnr. Cloete spook in die omte van die toeriste-oornagplek.

* [[Puntjie]] – aan die mond van die [[Breederivier]] tussen Heidelberg en Riversdal is daar 'n plaashuis waar die gees van 'n rustelose Romeinse soldaat rondloop, met helm en al. 'n Ander een lui weer dat die korrekte weergawe by die [[Duiwenhoksrivier]] afspeel, waar 'n Engelse soldaat in diens as 'n kneg was. Die gehuil van 'n vrou kan langs die rivier gehoor word en die soldaat het gereeld in en om die huis gemarsjeer in uniform, helm en geweer.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/05/09/10/6.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/06/01/22/5.html |title=argiefkopie |access-date= 4 Mei 2012 |archive-date=20 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220112904/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1989/06/01/22/5.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

* [[Riversdal]]  ''Lamhandjie'', 'n swart plaaswerker, is deur 'n motor doodgery. Sy een been het toe in dié van 'n perd verander – met hoefyster en al. Sy een hand was lam. Sy ingewande het op die allervreeslikste wyse agter hom aangesleep so ver hy geloop het.&lt;ref&gt;''Boerewysheid'', Grobbelaar, P.W. et al. 1977. Goodwood: Tafelberg Uitgewers. ''Historiese Spoke'' Bl. 49&lt;/ref&gt;

: Huishoudelike ware word uit die niet na 'n gesin gegooi, klere en gordyne raak spontaan aan die brand, uitgestrooide kos lê op die grond en motorruite breek onverklaarbaar. Die vrou is in die motor met 'n mes gesteek. Dit was toe goëlery/vloek wat op die huis geplaas is.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/03/16/10/1.html&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1991/03/23/9/4.html&lt;/ref&gt;

* [[Somerset-Wes]] 'n Sogenaamde &quot;Bloubaard en Witkeil&quot;, twee &quot;makabere, grusame, allesverterende spoke wat skrikaanjaende ellende onder die kinders gesaai het&quot;.&lt;ref&gt;''Boerewysheid'', Grobbelaar, P.W. et al. 1977. Goodwood: Tafelberg Uitgewers. ''Historiese Spoke'' Bl. 49&lt;/ref&gt;

* [[Swellendam]] ([[Drostdymuseum]] en die eerste verdieping van die pienk Museumadministrasiegebou)

* [[Tradouwpas]] – Die Nederlandse student Marlene Konings is in die agterkop geskiet en in Desember 2003 in die pad gelos. Motoriste sien 'n vrou wat langs die pad hulp soek, maar dan verdwyn.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2009/07/23/SK/14,15/TU_jackiespoke_23julie.html&lt;/ref&gt;

* [[Worcester]] – In Gielaan 3 het die Bohling-egpaar onverklaarbare ingebrande grasspore gevind wat in die middel van die tuin opeindig, ver van enige muur.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1988/11/30/10/2.html&lt;/ref&gt;

* [[Matroosberg]], Hexriviervallei – [[Eliza Meiring]] is na oorlewering op 'n hoë rotspunt te sien.
* Horrelhans, ''die spook van [[Waenhuiskrans]]'', het ook in die geweste rondgeswerf.&lt;ref&gt;''Horrelhans van Waenhuiskrans'' (J.F. Spies):
&lt;br /&gt;
In die grot van Waenhuiskrans&lt;br /&gt;
woon die spook, ou Horrelhans.&lt;br /&gt;
Vroeër het hy rondgedwaal,&lt;br /&gt;
rookgoed op die strand kom haal.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Soe! Die ou kon vreeslik stook - &lt;br /&gt;
hy het glad geskryf met rook:&lt;br /&gt;
Bangmaakstories teen die lug&lt;br /&gt;
om die kinders te laat vlug.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Nooit het hy gepraat, die spook.&lt;br /&gt;
Mense sê hy sprak geen sprook!&lt;br /&gt;
Niemand wóú ook met hom praat,&lt;br /&gt;
liewer hom met rus gelaat.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Maar tabak moes almal bring&lt;br /&gt;
- daarop het hy aangedring -&lt;br /&gt;
sodat hy kon rook en skryf&lt;br /&gt;
vir plesier en tydverdryf.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Laatnag het ou Horrelhans&lt;br /&gt;
hinke-pink teruggedans&lt;br /&gt;
en weer in die grot gebly&lt;br /&gt;
tot die eerste laaggety.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Dan was alles weer van voor&lt;br /&gt;
op 'n haar nét so oor!&lt;br /&gt;
Kinders het gebeef van vrees&lt;br /&gt;
as hul horrelstories lees.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Ma's en pa's was sonder raad:&lt;br /&gt;
iemand moes met Horrel praat,&lt;br /&gt;
hom tog vra om weg te bly,&lt;br /&gt;
op te hou met spokery.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Toe verskyn Johan de Kock&lt;br /&gt;
sê hy sal die spook gaan skok,&lt;br /&gt;
dan met hom die saak bespreek&lt;br /&gt;
en hom in die pad gaan steek.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
In die maanlig daardie nag,&lt;br /&gt;
wyl die dorp in spanning wag,&lt;br /&gt;
is ou Horrel voorgelê:&lt;br /&gt;
&quot;Hallo!&quot; het Johan gesê.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Toe hy hom die hand wou reik,&lt;br /&gt;
het die ou teruggewyk,&lt;br /&gt;
want 'n mens wat práát en gróét,&lt;br /&gt;
breek die kwaaiste spook se moed!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&quot;Tatta!&quot; het hy hees gesê,&lt;br /&gt;
rookgoed op die strand laat lê,&lt;br /&gt;
ylings in die grot verdwyn,&lt;br /&gt;
toe nooit weer op land verskyn.&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Niks was daar meer om te vrees -&lt;br /&gt;
Waenhuiskransers vier toe fees.&lt;br /&gt;
Jaap de Wet het vleis gebraai&lt;br /&gt;
tot die eerste hanekraai!&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
(Uit: ''Goue fluit my storie is uit'' (Tafelberg)).&lt;/ref&gt;

== Vrystaat ==
[[Bloemfontein]] – Koplose spook sonder hande of voete is in 'n huurhuis ervaar.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1993/12/28/3/12.html&lt;/ref&gt;

== Oos-Kaap ==
[[Graaff-Reinet]] – In die landdroskantoor het dit saans gespook; dit het opgehou toe beendere opgegrawe is.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/1997/07/19/3/26.html&lt;/ref&gt;

== Gauteng ==
* Rothdene, [[Meyerton]]. - Hoofpyn en lyfseer word ervaar by die Terreblanche-gesin, plastiekwasgoedmandjie slaan spontaan aan die brand, deure word oopgemaak, daar is 'n gepeuter in die yskas. Ligte sal sonder rede doodgaan, maar die volgende oggend weer reg wees.&lt;ref&gt;http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/04/09/KS/08/01.html&lt;/ref&gt; Daar is vasgestel dat drie spoke en twee tokkelosse almal in een huis bly. 'n Afgetrede professor in patologie en kenner van die bonatuurlike het hulle oorreed om hul dood te aanvaar. Een van die spoke was 'n jong seun wat in die straat in 'n motorfietsongeluk betrokke was. Die professor het gesê die tokkelosse is spesiaal geskep om die huishouding te verpes. Hulle kan nie lees nie en daarom het die oop Bybel geen uitwerking nie. Na twee weke van stilte is die tokkelosse terug: gloeilampies ontplof sonder rede, waterpype bars, die huis oorspoel en die mikrogolfoond en ander elektriese apparate gaan vanself aan. Dit is 'n vloek wat deur die tweede vrou van Terreblanche se vader laat plaas is om die erfplot te bekom. Die ding val egter nie vir die gesinshoof aan as hy slaap nie.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/03/05/KS/19/02.html |title=argiefkopie |access-date= 5 Mei 2012 |archive-date=20 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220112944/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/03/05/KS/19/02.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/08/13/KS/11/03.html |title=argiefkopie |access-date= 5 Mei 2012 |archive-date=20 Februarie 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220112835/http://152.111.1.87/argief/berigte/dieburger/2004/08/13/KS/11/03.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Bronne ==
* Green, Lawrence G.: World of Ghosts. In: A decent fellow doesn't work. Experiences of an easy-going traveller in search of pleasure, interesting people and places inside and outside Southern Africa - with a little wisdom gathered on the way. Kaapstad: Howard Timmins, 1982. {{ISBN|0-86978-241-X}}
*van Waart, Sue: Swartberg en sy mense. Pretoria: J.P. van der Walt, 1989. {{ISBN|0-7993-1472-2}}

{{Verwysings}}

[[Kategorie:Bonatuurlike]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse lyste]]</text>
      <sha1>ewz1xo4i74t2ytjsdgtm2zklrxt78g6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Breinvliesontsteking</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63057</id>
    <revision>
      <id>2912504</id>
      <parentid>2293093</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T19:01:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rooiratel</username>
        <id>90342</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2912504</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9692" sha1="f5ub3hmhwoy2epfbxq9aj6mo8ycqpu9" xml:space="preserve">{{Mediese vrywaringsnota}}
{{Inligtingskas siekte
|naam = Breinvliesontsteking
|beeld = Meninges-en.svg
|beeldgrootte = 260px
|onderskrif = Ontsteking van die sentrale senustelsel.
 | DiseasesDB     = 22543
 | ICD10          = {{ICD10|G|00||g|00}}–{{ICD10|G|03||g|00}}
 | ICD9           = {{ICD9|320}}–{{ICD9|322}}
 | MedlinePlus    = 000680
 | eMedicineSubj  = med
 | eMedicineTopic = 2613
 | eMedicine_mult = {{eMedicine2|emerg|309}} {{eMedicine2|emerg|390}}
 | MeshID         = D008581
}}

'''Breinvliesontsteking''' (''meningitis'') is die [[inflammasie|ontsteking]] van die lagies weefsel wat om die [[brein]] en ruggraat voorkom. Daar word tussen twee soorte onderskei: virale en bakteriologiese breinvliesontsteking. Dit ontstaan weens verspreiding van 'n infeksie. Die siekte staan ook bekend as harsing-en-rugmurgvliesontsteking, harsingvliesontsteking, rugmurgvliesontsteking en nekkramp.

== Voorkoms ==
[[Lêer:Meningitis world map - DALY - WHO2004.svg|duimnael|400px|Ongeskiktheids-aangepaste lewensjaar vir breinvliesontsteking per 100&amp;nbsp;000 inwoners in 2004:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.who.int/entity/healthinfo/statistics/bodgbddeathdalyestimates.xls |title=Mortality and Burden of Disease Estimates for WHO Member States in 2002 |format=xls |publisher=[[Wêreldgesondheidsorganisasie]] (WHO) |year=2002 |accessdate= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130116174540/http://www.who.int/healthinfo/statistics/bodgbddeathdalyestimates.xls |archivedate=16 Januarie 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
{{columns-list|4|
{{sleutel|#b3b3b3|Geen data}}
{{sleutel|#ffff65|&lt;10}}
{{sleutel|#fff200|10–25}}
{{sleutel|#ffdc00|25–50}}
{{sleutel|#ffc600|50–75}}
{{sleutel|#ffb000|75–100}}
{{sleutel|#ff9a00|100–200}}
{{sleutel|#ff8400|200–300}}
{{sleutel|#ff6e00|300–400}}
{{sleutel|#ff5800|400–500}}
{{sleutel|#ff4200|500–750}}
{{sleutel|#ff2c00|750–1000}}
{{sleutel|#cb0000|&gt;1000}}}}]]
[[Lêer:Meningitis-Epidemics-World-Map.png|duimnael|400px|Gebiede waar breinvliesontsteking baie voorkom:
{{sleutel|#FF0000|Meningitis-gordel}}
{{sleutel|#E08040|Epidemiese sones}}
{{sleutel|#C0C0C0|slegs sporadiese gevalle}}]]
[[Lêer:Meningitis world map-Deaths per million persons-WHO2012.svg|duimnael|400px|Sterftes weens breinvliesontsteking per miljoen persone in 2012:
{{columns-list|4|
{{sleutel|#ffff20|0–2}}
{{sleutel|#ffe820|3–3}}
{{sleutel|#ffd820|4–6}}
{{sleutel|#ffc020|7–9}}
{{sleutel|#ffa020|10–20}}
{{sleutel|#ff9a20|21–31}}
{{sleutel|#f08015|32–61}}
{{sleutel|#e06815|62–153}}
{{sleutel|#d85010|154–308}}
{{sleutel|#d02010|309–734}}}}]]
Voorheen het die meeste gevalle voorgekom by kinders tot ouderdom 5 jaar. Heersende kinder-inentingsprogramme het meegebring dat gevalle van meningitis merendeels in jong persone tussen 15 tot 24 voorkom. Ouer volwassenes ervaar ook ‘n groter insidensie.

== Risiko-faktore ==
'n Aantal risiko-faktore dra by tot die ontwikkeling van meningitis:
* Ouderdom
* Gemeenskaps-verblyf
* Swangerskap
* Werk met diere
* Blootgestelde immuniteit

== Oorsake ==
Meningitis ontstaan uit virusinfeksie, maar mag ook weens bakteriële infeksie ontstaan. Minder algemeen, is dat 'n fungus die siekte meebring.

Bakteriële infeksie is die skadelikste en identifisering van die bron van die infeksie is belangrik om 'n behandelingsplan daarteen te ontwikkel.

=== Bakteriële meningitis ===
Bakteriologiese-breinvliesontsteking, daarteenoor, is lewensgevaarlik en kan tot die dood lei as dit nie vinnig behandel word nie. Hierdie soort breinvliesontsteking is hoogs aansteeklik en kan oorgedra word deur met selfs klein druppels van iemand (met breinvliesontsteking) se liggaamsvloeistowwe in aanraking te kom. Dit kan versprei deur iemand te soen, 'n nies, hoes, eetgerei, of deur sigarette te deel. Akute bakteriële meningitis ontwikkel gewoonlik wanneer bakterieë die bloedstroom binnedring en migreer na die brein en rugmurg. Oorinfeksie en sinus-infeksie en selfs 'n kopbeenfraktuur kan egter meebring dat bakterieë die meninges direk binnedring en meningitis aanbring.

* Tipes bakterie:
** ''Streptococcus pneumoniae'' (pneumococcus)
** ''Neisseria meningitides'' (meninigococcus)
** ''Haemophilus influenzae'' (haemophilus)
** ''Listeria monocytogenes'' (listeria)

==== Simptome ====
Nie alle simptome kom noodwendig gelyktydig by elke pasiënt voor nie:
* Naarheid en braking.
* Erge hoofpyn en hoe koors 39+
* Stywe nek (kom minder voor by jonger kinders). Die ken kan nie aan die bors raak nie vanweë die stywe nek.
* Ligsensitiwiteit van die oë (kom minder voor by jonger kinders).
* Baie slaperig.
* Lighoofdigheid of verwarring.
* Uitslag enige plek op die liggaam (kom nie by alle gevalle voor nie).
* Sametrekkings / stuiptrekkings.

==== Behandeling ====
As gevolg van die gevaar wat die siekte inhou is dit uiters belangrik om dadelik mediese hulp te kry. Behandeling kan effektief wees as dit in die vroeë stadium van die siekte toegepas word. Hoe vroeër die pasiënt geïdentifiseer word hoe beter is die kans op volkome herstel.

=== Virale meningitis ===
Virus-verwante breinvliesontsteking veroorsaak baie ongerief, maar is in die meeste gevalle nie lewensgevaarlik nie. Mense wat opdoen herstel ook vinnig sonder veel nagevolge. Dit is glad nie aansteeklik nie en kan nie oorgedra word deur een persoon na 'n ander nie.

Virale meningitis is gewoonlik 'n matige toestand en klaar binne 10 dae op. Enterovirale virusse wat maaggriep veroorsaak bring in die [[VSA]] die meeste gevalle van virale meningitis mee.

Tekens en simptome in hierdie gevalle is seer keel, gewrigpyne en erge hoofpyn. Virusse sirkuleer gedurende somer en vroeë herfs.

=== Chroniese meninigitis ===
Volgehoue meningitis kom voor wanneer stadig-groeiende organismes die kritieke areas van die meninges binnedring. Hierdie toestand ontwikkel oor 'n tydperk van tot 4 weke. Dit is 'n skaars vorm van meningitis.

Die tekens en simptome stem ooreen met akute meningitis.

=== Fungale meningitis ===
Fungale meningitis is seldsaam.

== Simptome van meningitis ==
Aanvanklike tekens en simptome stem ooreen met griepsimptome en word maklik daarmee verwar. Simptome ontwikkel oor ‘n kort periode van tot 2 dae en sluit die volgende in:

· Hoë koors · Skerp hoofpyn · Braking of naarheid met gepaardgaande hoofpyn · Verwardheid, of verminderde konsentrasievermoë. By jong kinders mag 'n onvermoë om oogkontak te maak waargeneem word · Toeval · Lomerigheid, of traagheid om wakker te word uit slaap · Stywe nek · Ligsensitiwiteit · Gebrek aan belangstelling in voedsel en drank · 'n Veluitslag kom voor in die geval van virus- of meningococcus meningitis.

Vroeë tekens en simptome wat aanduidend is van infeksie sluit in: pyn in bene, koue hande en voete en abnormal-bleek velkleur. Dit dui nie noodwendig op 'n toestand van mengitis nie.

By vroeggeborenes en kleuters mag die volgende tekens waargeneem word: konstante huil, ongewone slaperigheid of geirriteerd, swak eetlus. Soms mag die sagte area op 'n kleuter se kop uitbult. 'n Laat teken mag spasmaties wees, wat 'n uiterste hiperekstensie van die liggaam meebring (opisthotonos).

Indien 'n bakteriële meningitis opgedoen is, bestaan die gevaar van permanente breinskade. Daarbenewens kan die dood binne enkele dae intree. Dit is noodsaaklik om die siekte onmiddellik te behandel.

== Potensiële komplikasies ==
Ernstige gesondheidskomplikasies mag opgedoen word. Sonder behandeling ontstaan risiko's, gelykstaande aan toeval, permanente neurologiese skade, insluitende gehoorverlies, verlies van spraak, leergestremdheid, gedragsprobleme, breinskade en selfs verlamming. Nie-neurologiese komplikasies sluit in versaking van die niere en byniere.

Bakeriële infeksie van die sentrale senuweestelsel is snel en mag binne enkele dae lei tot skok en dood.

== Geneeskundige evaluasie ==
Enige teken of simptoom wat dui op meningitis moet onder doktersbehandeling geplaas word. Herstel en beheer oor komplikasies word bevorder indien behandeling vroeg genoeg kan begin. Aansteeklikheid van die siekte moet oorweeg word, na gelang van die graad van meningitis wat die rondte doen.

* Klassifikasie
* Eerstevlak toetsing
* Lumbaal-punksie
* CT
* MRI

== Behandeling ==
: Behandel koors en spierpyne
: Antibiotikum (binne-aarse toediening vir snelwerking)
: Behandel druk op brein weens swelling
: Behandeling teen toeval

== Voorkoming van Meningitis ==
Uitskakeling van aansteeklike infeksies. Verspreiding vind plaas deur [[hoes]], [[nies]], [[soen]] en self gemeenskaplike gebruik van eetgerei, 'n tandeborsel of 'n sigaret.

Persoonlike higiëne is noodsaaklik om blootstelling aan infeksiegeleiers uit te skakel. In hierdie opsig moet hande gereeld gewas word voor etes en na gebruik van die toilet, na blootstelling aan 'n publieke omgewing en kontak met diere.

Handhaaf en bou die immuunstelsel deur voldoende rus (slaap), gereelde oefening, [[gesonde dieet]] met vars [[vrugte]], [[groente]] en volgraan.

Swanger vroue moet verseker dat vleis goed gaar is en skakel kaas wat van ongepasteuriseerde melk vervaardig is, uit.

=== Immunisering ===
Sommige vorme van meningitis kan voorkom word deur immunisering:
Jong kinders volg 'n inentingsprogram vanaf ouderdom 2 jaar
Sommige programme is gerig op kinders tussen ouderdom 11 – 12, op ouderdom 15 jaar en studente wat in slaapsale gehuisves word.
Daar bestaan 'n inentingsprogram om kinders tussen 2 – 5 jaar en ouer kinders en volwassenes teen die longkokkus-bakterie te beskerm.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|Meningitis}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Aansteeklike siektes]]
[[Kategorie:Immuunstelsel]]</text>
      <sha1>f5ub3hmhwoy2epfbxq9aj6mo8ycqpu9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shapley-superswerm</title>
    <ns>0</ns>
    <id>66426</id>
    <revision>
      <id>2912448</id>
      <parentid>2429050</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:53:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2179" sha1="4sdutg93ksf37v3r4ej8w0l09cb0l1f" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Shapley-[[superswerm]]
|kleur = #CEDAF2
|beeld = 
|beeld_wydte = 250px
|beeld_onderskrif = 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1 = Sterrebeeld
|1 = [[Sentour (sterrebeeld)|Sentour]]
|opskrif2 = Regte klimming
|2 = 13&lt;sup&gt;h&lt;/sup&gt; 25&lt;sup&gt;m&lt;/sup&gt;&lt;ref name=&quot;eso&quot;&gt;http://www.eso.org/sci/publications/messenger/archive/no.124-jun06/messenger-no124-30-31.pdf&lt;/ref&gt;
|opskrif3 = Deklinasie
|3 = -30º 0' 0&quot;&lt;ref name=&quot;eso&quot; /&gt;
|opskrif4 = Afstand
|4 = 200 miljoen [[parsek]] (625 miljoen [[ligjare]])
|opskrif5 = 
|5 = 
|opskrif6 = 
|6 = 
|opskrif7 = Ander name
|7 = Shapley-konsentrasie, SCl 124
}}

Die '''Shapley-superswerm''' of '''Shapley-konsentrasie''' ('''SCl&amp;nbsp;124''') is die grootste versameling [[sterrestelsel]]s in ons nabye heelal (tot 700&amp;nbsp;miljoen [[ligjare]] van die [[Aarde]] af). Dit word deur die [[swaartekrag]] van sy [[sterrestelsel]]s bymekaargehou in plaas daarvan om saam met die heelal uit te dy. Dit kom voor as ’n duidelike konsentrasie van sterrestelsels in die [[sterrebeeld]] [[Sentour (sterrebeeld)|Sentour]] en is 650&amp;nbsp;miljoen ligjare van die Aarde af ([[Rooiverskuiwing|z]]=0,046).

Daar is deesdae hernude belangstelling in die Shapley-superswerm omdat dit baie naby lê aan die rigting waarin die [[Plaaslike Groep]] sterrestelsels (insluitende ons [[Melkweg]]) beweeg teen ’n snelheid van sowat 600&amp;nbsp;km/s. Dit laat baie [[sterrekundige]]s vermoed dat dit een van die hoofredes is vir ons sterrestelsel se vreemde beweging – die [[Groot Aantrekker]] is dalk ’n ander rede.

Die superswerm is genoem na die [[VSA|Amerikaanse]] sterrekundige [[Harlow Shapley]].

== Verwysings ==
: ''[[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Shapley Supercluster|Engelse Wikipedia]]''
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.atlasoftheuniverse.com/superc/shapley.html An atlas of the Universe]
* [http://www.ira.cnr.it/~tventuri/shapley.html The Shapley Concentration] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070326003801/http://www.ira.cnr.it/~tventuri/shapley.html |date=26 Maart 2007 }}

[[Kategorie:Sentour (sterrebeeld)]]
[[Kategorie:Superswerms]]</text>
      <sha1>4sdutg93ksf37v3r4ej8w0l09cb0l1f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jan Scholtz</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77295</id>
    <revision>
      <id>2912508</id>
      <parentid>1912172</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T19:53:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Morne</username>
        <id>672</id>
      </contributor>
      <origin>2912508</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5517" sha1="5icdiyrxnkt1vl7z9j5ec4wcb56onqz" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam             = Jan Scholtz
| Beeld            = 
| Beeldbeskrywing  = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif  = 
| Geboortenaam     = Hendrik Jan Scholtz
| Alias            = 
| Geboortedatum    = [[20 Oktober]] [[1938]]
| Geboorteplek     = [[Kempton Park]]
| Nasionaliteit    = [[Suid-Afrika]]
| Sterftedatum     = {{SDEO|1938|10|20|2015|6|20|df=yes}}
| Sterfteplek      = [[Johannesburg]]
| Beroep           = Regisseur, vervaardiger, draaiboekskrywer
| Aktiewe jare     = 
| Noemenswaardige rolprente ={{nowrap|'n Sondag in September}}&lt;br /&gt;Die Winter van 14 Julie&lt;br /&gt;Die Eensame Vlug&lt;br /&gt;Herfsland&lt;br /&gt;Kiepie en Kandas&lt;br /&gt;April 1980&lt;br /&gt;Skelms&lt;br /&gt;Diamant en die Dief&lt;br /&gt;The Emissary&lt;br /&gt;Paradise Road
| Webwerf          = 
| imdb             = 1082294
| Toekennings      =
}}

'''Jan Scholtz''' ([[20 Oktober]] [[1938]] – [[20 Junie]] [[2015]]) was 'n Suid-Afrikaanse draaiboekskrywer, regisseur en vervaardiger van rolprente en verskeie TV-reekse. Hy was die skrywer en/of regisseur van 20 vollengte rolprente. Hy is in 2015 in [[Johannesburg]] aan [[longontsteking]] oorlede.

Hendrik Jan Scholtz is op 20 Oktober 1938 op Kempton Park gebore. Sy pa het op die Spoorweë gewerk en die gesin het gedurende sy kinderjare op onder meer Noupoort, [[Witbank]] en [[Boksburg]] gewoon. Hy het in 1956 met ’n eersteklasmatriek aan die Hoërskool Voortrekker in Boksburg geslaag.

Van 1957 tot 1959 studeer hy aan die Potchefstroomse Universiteit vir CHO, waar hy ’n B.A.-graad met Duits en kunsgeskiedenis as hoofvakke behaal. In 1960 verwerf hy ook ’n Hoër Onderwysdiploma. Tussen 1961 en 1965 was hy onderwyser in Duits en Engels aan die Hoërskool Linden. Daarna was hy kortliks organiseerder van die ATKV voordat hy in 1967 by die SAUK as radiojoernalis aangesluit het. Hy was onder meer parlementêre verslaggewer en redakteur van nuuskommentaar.

Sy skryfloopbaan het in 1966 begin met die jeugverhaal Skefie van 13A. ’n Jaar later verskyn sy eerste roman vir volwassenes, Man sonder Skaduwee. Daarna volg verskeie jeug- en avontuurverhale, waaronder Kode van die Haai, Die Aanslag op Stalingrad en Wrak by Skua. Vanaf 1969 het hy ook radioverhale geskryf, met reekse soos Die Somer van die Oujaar, Snip en Rissiepit, Kwikstertjie en Môre, Môre wat gewild onder luisteraars was.

In 1973 is hy deur die SAUK aangestel as die eerste regisseur vir Suid-Afrikaanse televisie. Die volgende jaar het hy die korporasie verlaat om hom voltyds op skryfwerk, rolprente en televisieproduksies toe te lê. Hy stig Kasteel Films in 1974 en later Scholtz Films.

Scholtz was as skrywer, regisseur of vervaardiger betrokke by meer as twintig vollengte-rolprente. Onder die bekendstes was Diamant en die Dief, Die Winter van 14 Julie, Ter wille van Christine, ’n Beeld vir Jeannie, Die Eensame Vlug, Herfsland, Kiepie en Kandas en The Emissary. Sommige van sy rolprente het destyds botsings met sensuurbeamptes veroorsaak.

Hy het ook ’n belangrike rol in die ontwikkeling van Afrikaanse televisie gespeel. Hy het die eerste Afrikaanse televisiereeks, Keertyd, geskryf en geregisseer. Daarna volg reekse soos Gazette, Sterretjie, Skoppensboer, Cul de Sac, Binnekring, Sonkring, Triptiek, Die Laksman, Die Vierde Kabinet, Arsenaal en Song vir Katryn. Hy het ook bygedra tot die sepie Egoli: Plek van Goud.

Benewens sy beroepsloopbaan het Scholtz ’n groot belangstelling in tuinmaak gehad en oor jare heen honderde bome op sy eiendom buite Johannesburg geplant. In 1983 is hy met Michelle getroud, wat hy tydens die verfilming van Sterretjie ontmoet het. Hulle het tweelingseuns, Carl en Maynard, gehad. Uit ’n vorige huwelik het hy ’n seun, François, en ’n dogter, Ingrid, gehad.

Tydens sy loopbaan het hy talle toekennings ontvang, waaronder Rapport-Oscars, Artes-toekennings, ATKV-eerbewyse en erepennings van die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns. Sy loopbaan het die Afrikaanse radio-, televisie- en rolprentbedryf van die 1960's tot die vroeë 2000's oorspan.

== Filmografie ==
As draaiboekskrywer:
* [[Song vir Katryn]] 2, 2005 (TV-reeks)
* Song vir Katryn, 2003 (TV-reeks)
* [[Triptiek]], 1993 (TV-reeks) 
* Die Sonkring, 1991 (TV-reeks)
* ''The Emissary'', 1989
* ''Paradise Road'', 1988
* [[Dada en die Flower]], 1986
* ''Magic Is Alive, My Friends'', 1985
* [[Die Eensame Vlug]], 1979
* [[Wat Jy Saai]], 1979
* [[Diamant en die Dief]], 1978
* [['n Beeld vir Jeannie]], 1976
* [[Springbok (rolprent)|Springbok]], 1976
* [[Daar Kom Tant Alie]], 1976
* [[Ter wille van Christine]], 1975
* [[Liefste Veertjie]], 1975
* [[Kwikstertjie]], 1974
* [[Môre, Môre]], 1973
* [[Snip en Rissiepit]], 1973

As regisseur:
* Song vir Katryn 2, 2005 (TV-reeks)
* Triptiek, 1993 (TV-reeks)
* ''The Emissary'', 1989
* ''Paradise Road'', 1988
* Dada en die Flower, 1986
* Magic Is Alive, My Friends, 1985
* [[Kiepie en Kandas]], 1980
* Die Eensame Vlug, 1979
* Herfsland, 1979
* [[Skelms]], 1979
* Diamant en die Dief, 1978
* [[Die Winter van 14 Julie]], 1977
* [['n Sondag in September]], 1976

As vervaardiger:
* Triptiek, 1993 (TV-reeks)
* ''The Emissary'', 1989
* ''Paradise Road'', 1988
* Dada en die Flower, 1986
* April '80, 1980
* 'n Beeld vir Jeannie, 1976 (mede-vervaardiger)
* 'n Sondag in September, 1976

{{DEFAULTSORT:Scholtz, Jan}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprentregisseurs]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse rolprentvervaardigers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1938]]
[[Kategorie:Sterftes in 2015]]</text>
      <sha1>5icdiyrxnkt1vl7z9j5ec4wcb56onqz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stefanus Jacobus Perold</title>
    <ns>0</ns>
    <id>84306</id>
    <revision>
      <id>2912646</id>
      <parentid>2405290</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:34:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25864" sha1="3m8wduktyg9zsucnoj2xkd0on7fipv4" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Predikant
| Naam                      = Stefanus Jacobus Perold
| Beeld                     = Ds SJ Perold ouer.jpg
| Beeldbeskrywing           = Ds. Stefanus Jacobus Perold
| Beeldonderskrif           = Ds. Stefanus Jacobus Perold
| Geboortenaam              = Stefanus Jacobus Perold
| Geboortedatum             = [[10 Junie]] [[1864]]
| Geboorteplek              = 
| Sterftedatum              = [[13 Maart]] [[1940]]
| Sterfteplek               = [[Plooysburg|Duplooysburg]]
| Kerkverband               = [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|Nederduits Gereformeerd]]
| Gemeente                  = [[NG gemeente Dutoitspan|Dutoitspan]], [[NG gemeente Franschhoek|Franschhoek]], [[NG gemeente Murraysburg|Murraysburg]], [[NG gemeente Jacobsdal|Jacobsdal]], [[NG gemeente Philippolis|Philippolis]], [[NG gemeente Heilbron|Heilbron]] (twee maal), [[NG gemeente Robertson|Robertson]] en [[NG gemeente Plooysburg|Duplooysburg]]
| Jare aktief               = 1893–1936
| Kweekskool                = [[Kweekskool]], [[Stellenbosch]]
| Sendingwerk               = 
}}

Ds. '''Stefanus Jacobus Perold''' ([[10 Junie]] [[1864]] – [[Plooysburg|Duplooysburg]], [[13 Maart]] [[1940]]) was ’n predikant in agt verskillende gemeentes van die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]] in twee van die latere vier provinsies.

Ds. Perold in 1892 gelegitimeer. Eers is hy in 1893 as hulpprediker na die [[NG gemeente Oudtshoorn]] georden, waarna hy in 1893 in sy eerste vaste werkkring, die [[NG gemeente Dutoitspan]] ([[Kimberley]]), bevestig is. Ná [[NG gemeente Franschhoek|Franschhoek]], waarheen hy ná slegs 'n twee jaar lange dienstyd op Kimberley 'n beroep moes aanneem weens sy vrou se gesondheid, en Murraysburg, het hy ook nog die gemeentes [[NG gemeente Jacobsdal|Jacobsdal]], [[NG gemeente Philippolis|Philippolis]], Heilbron, [[NG gemeente Robertson|Robertson]] en [[NG gemeente Plooysburg|Duplooysburg]] bedien.

Ds. Perold is op [[26 September]] [[1892]] in die huwelik bevestig met mej. Aletta Gertruida de Kock, wat hom getrou bygestaan het gedurende al die jare van sy bediening.

== Dutoitspan ==
[[Beeld:Ou NG kerk Dutoitspan.jpg|duimnael|links|310px|Die [[NG gemeente Dutoitspan]] se sinkkerkie is op [[1 Desember]] [[1881]] ingewy. Dit het 81 jaar diens in die gemeente gedoen: van 1 Desember 1881 tot Julie 1940 as kerk en van 1940 as kerksaal, waarna dit gesloop is.]]

Binne vier maande ná die vertrek van ds. [[Abraham Kriel]], het die [[NG gemeente Dutoitspan]] verneem dat prop. Perold, tydelike hulpprediker op Oudtshoorn, die beroep na Dutoitspan aangeneem het. Op Vrydagoggend [[30 Junie]] [[1893]] het ’n groot aantal gemeentelede op die Beaconsfield-stasie bymekaargekom om die jong leraar en sy eggenote te verwelkom. Alles in die natuur was nat en mooi, want dit het die vorige aand baie gereën. Ná die gebruiklike bekendstelling is almal na die Mission Hall. Ds. [[John Daniel Kestell|J.D. Kestell]], die konsulent, het daar 'n gebed gedoen en daarna 'n kort welkomswoord tot hulle gerig. Namens die kerkraad het die skriba toe 'n adres aan hulle voorgelees. Die gemeentelike verwelkoming het die Vrydagaand in die Beaconsfield-stadsaal plaasgevind. Op die &quot;tea meeting,&quot; te midde van die gemeente, vriende, ds. J.D. Kestell en ander besoekende predikante, het die burgemeester, namens die plaaslike stadsraad, ds. en mev. Perold baie hartlik verwelkom. 'n Aantal dames het gesorg vir 'n paar lieflike musieknommers.

Met die bevestiging, op Saterdagaand [[2 Julie]], het ds. P.J. Perold, die nuwe predikant se broer, van Warrenton die bevestigingsrede gelewer. Die volgende dag, Sondag, het die jong leraar 'n treffende intreerede na aanleiding van [[Hebreërs|Heb.]] 10:7 gehou: &quot;Kyk, ek kom om U wil, 0 God, te doen.&quot; Hy het dit baie duidelik gestel dat hy gekom het om te dien, solank die diens na die Wil van God is. In geen ander sin kon hy die dienaar van die gemeente wees nie. Almal teenwoordig was dankbaar dat die vakature so gou weer gevul is. Op sy eerste kerkraadsvervadering het hy in sy toespraak voor die kerkraadslede dit beklemtoon: &quot;Dat wy ons van den Heere geroepen gevoelen moeten om Gods werk te doen.&quot; Daarna is al die belangrike boeke van die gemeente, soos die &quot;wette en bepalinge&quot;, notules, registers en dokumente deur die kerkraad vir veilige bewaring aan ds. Perold toevertrou.

Behalwe sy gewone gemeentelike werk wat hy met toewyding verrig het, is die volgende belangrike besluite deur die kerkraad geneem is: In die toekoms sou daar twee tafels met die Nagmaalsviering wees, een vir dames. Verder sou daar in die vervolg twee maal per jaar katkisasie en aanneming gehou word; eenmaal elke ses weke sou hy 'n diens op [[Plooysburg|Duplooysburg]] gaan hou; en een diens per maand, op 'n Sondagaand, sou in Engels gehou word. Verder is daar herstelwerk aan die [[pastorie]] goedgekeur; drinkwatertenks is voorsien; die preekstoel sou verander word en 'n nuwe musiekinstrument is uit Europa bestel. Die publieke skool, onder die bekwame leiding van die skoolhoof, mnr. R. Keating en sy vier assistente, is nog in die skoolgebou van die kerkraad gehuisves. Die leraar en sy kerkraad het opregte belangstelling in die vordering van die leerlinge getoon en jaarliks die is deur 15 onderwysers onderrig. Ook die twee jongeliede-verenigings in Dutoitspan en [[Plooysburg|Duplooysburg]] het nog die belangstelling van die jong mense geprikkel.

Vroeg in 1895 het ds. Perold beroepe na Sutherland en [[NG gemeente Franschhoek|Franschhoek]] ontvang. Tot groot teleurstelling van die gemeente besluit hy om na Franschhoek te gaan. Op 14 April, tydens 'n groot Nagmaal, word van [[Plooysburg|Duplooysburg]] afskeid geneem. Die opkoms was buitengewoon groot omdat die band tussen [[Plooysburg|Duplooysburg]] en die leraar &quot;innig en nou was&quot;. Ná afloop van die diens is 'n adres en 'n beurs aan hom alleen aangebied, want weens siekte kon mev. Perold nie teenwoordig wees nie. In sy antwoord wat baie gevoelvol was, het hy almal baie hartlik bedank. Sy afskeidspreek in Dutoitspan is op Sondag [[21 April]] gehou oor Fil. 4:9: &quot;Hetgeen gy ook geleerd en ontvangen en gehoord hebt, doet dat, en de God des Vredes zal met uw zyn.&quot; Op daardie en die daarop volgende dae het hulle ook van die Sondagskole, die sendinggemeentes en die konsulentgemeente, [[NG gemeente Kimberley|Kimberley]], afskeid geneem.

Die gemeentelike afskeid het in die stadsaal van Kimberley in die vorm van 'n &quot;tea meeting&quot; plaasgevind. In die teenwoordigheid van die burgemeester, vriende en leraars van naburige gemeentes is adresse en beurse deur die kerkraad en C.J.V. aan beide ds. en mev. Perold aangebied. In sy bedanking het hy verklaar dat hy altyd tot lof van die gemeente sou praat. Persoonlike omstandighede, waaronder die siekte van sy eggenote, was die enigste oorsaak waarom hy die gemeente so gou verlaat het. Iets wat hy nooit sou vergeet nie, was dat in die skaarstyd daar ruim £40 in beurse aan hul geskenk is. Op 'n gekombineerde kerkraadsvergadering gehou op Woensdagoggend [[24 April]] [[1895]] het hy sy akte van demissie ontvang. Die bande sou egter nooit losgemaak word nie, want die gemeente het hulle liefgehad en seënwense het hom en sy huisgesin vergesel. Nadat hulle eers 'n paar dae by sy broer, ds. P.J. Perold, op Warrenton gekuier het, het hulle op Donderdag [[9 Mei]] na die [[Boland]] vertrek.

== Franschhoek ==
[[Beeld:NG kerk Franschhoek 2012.jpg|duimnael|links|270px|[[Franschhoek]] se vergrote NG kerkgebou is op [[3 Augustus]] [[1883]] in gebruik geneem, 12 jaar voor ds. Perold se koms.]]

Ds. Perold is op [[16 Mei]] [[1895]] in die [[NG gemeente Franschhoek]] bevestig ná ’n vakature van ses maande. Die aand voor die dag van die plegtige bevestiging is daar 'n konferensie met die gemeente gehou oor die onderwerp: “De gemeente des Heeren.” By die geleentheid sowel as by die bevestiging was 'n hele aantal predikante teenwoordig. Hulle was di. M.C. Botha, die konsulent, [[J.H. Neethling]], [[August Daniël Lückhoff|A. D. Lückhoff]], Malherbe, De Beer, F.X. Roome en prof. De Vos van die [[Kweekskool]]. Laasgenoemde het die bevestigingsrede uitgespreek na aanleiding van [[2 Korintiërs]] 2:16: “Dezen wel een reuk des doods ten dode; maar genen een reuk des levens ten leven. En wie is tot deze dingen bekwaam?” Ds. Perold se intreepreek het gegaan oor die woorde : “Zie ik kom om uwen wil te doen, o God.”
Op [[6 Oktober]] [[1895]] is die nuwe preekstoel ingewy wat 'n kosbare geskenk is van die heer Gideon Hugo en sy eggenote. By geleentheid van die inwyding was prof. Marais die feesredenaar.

Ds. Perold was 'n geestelike man en vir hom moes gelowiges hulle meer aan geestelike werk in die gemeente wy, want dit sou vir die geestelike lewe bevorderlik wees. Met die oog op die aankweking van die geestelike lewe het ds. Perold ook 'n weeklikse samekoms by die pastorie in die lewe geroep waarheen elkeen wat daartoe lus gehad het, kon kom om deel te neem aan die onderlinge lees en bespreking van Gods Woord asook om saam te bid. Daar was ook geleentheid dat mense hul geestelike ondervindinge kon meedeel. Daar is nooit by mense aangedring om die byeenkomste by te woon nie en die gemiddelde opkoms was van 12 tot 15. Die samekomste was egter van groot waarde vir diegene wat daarvan gebruik gemaak het. Dit wil voorkom asof die samekomste later uitgebrei is en vir jong mense toeganklik gemaak is, want in 1898 word meegedeel dat daar elke Maandagaand in die pastorie 'n Bybellesing gehou word en dat die bloeiende samekoms veral baie jongmense getrek het. Benewens hierdie byeenkoms was daar nog die weeklikse gemeentebiduur, die sustersbiduur elke Dinsdag, die biduur vir jongmense elke Donderdag en dan ook 'n biduur vir seuns elke Sondag.

Ná 'n driejarige verblyf op [[Franschhoek]] het ds. Perold ’n beroep na Murraysburg aangeneem en op 28 Augustus 1898 afskeid geneem met 'n rede oor 2 Korintiërs 13:13: “De genade van den Heere Jezus Christus, en de liefde van God, en de gemeenschap des Heiligen Geestes, zij met u allen. Amen.” Gedurende die laaste week van ds. Perold se verblyf in die gemeente is daar vanaf Woensdag elke aand dienste gehou.

Ds. Perold het in die kort tyd van drie jaar veel vir die gemeente gedoen en daar is swaar van hom en mev. Perold afskeid geneem.

== Murraysburg ==
[[Beeld:Ou NG kerk Murraysburg.jpg|duimnael|regs|270px|Daar was tydens ds. Perold se dienstyd op Murraysburg dikwels sprake van die vergroting van die kerkgebou, maar dis eers ná sy vertrek uitgevoer.]]

Nadat ds. J.H. van Wyk van die [[NG gemeente Murraysburg]] afskeid geneem het, is die volgende predikante agtereenvolgens beroep: di. [[Johannes van Heerden|J.P. van Heerden]]([[NG gemeente Richmond|Richmond]]), C.D. Bam ([[NG gemeente Fairesmith|Fauresmith]]), [[Abraham Faure Louw|A.F. Louw]] ([[NG gemeente Graaff-Reinet|Graaff-Reinet]]), C.D. Bam (vir die tweede maal) en S.J. Perold (Franschhoek).

Ds. Perold het die beroep aangeneem en met sy aankoms is hy op die gebruiklike wyse te Blaauwpoort ontmoet waar ds. [[Johannes van Heerden|J.P. van Heerden]], die konsulent, 'n welkomsadres namens die gemeente voorgelees het. In die dorp was daar ereboë met die woorde: “Welkom en Brengt ons de oude tijding” daarop. By die pastorie het ander liggame adresse aangebied. Die bevestiging het op [[12 Oktober]] [[1898]] plaasgevind, maar ‘’[[Kerkbode|De Kerkbode]]’’ het behalwe die kennisgewing, geen ander berig oor die plegtigheid nie.

=== Die Murrayburgse kerkgebou ===
Die vergroting van die kerkgebou waarvoor daar in ds. Van Wyk se tyd al planne beraam is, het nou ná ds. Perold se koms weer aandag geniet. Aan die begin van 1899 het ’n gemeentevergadering eenparig besluit om die Kerkraad te versoek om 'n argitek en 'n orrelbouer te laat kom van wie die nodige inligting ingewin kon word omtrent die moontlikheid om die kerk “inwendig&quot; te vergroot, as ook wat die koste sal wees om die orrel af te breek, te herstel en weer op te bou.

In April van dieselfde jaar is daar egter weer 'n gemeente-vergadering gehou waarop besluit is om die vergroting van die kerk uit te stel tot wanneer die boufonds “door jaarlijksche dankfeesten, als ook door speciaal gevraagde kollecten door een commissie van kerkraadswege benoemd, zoodanig versterkt zal zijn&quot; dat met die gewenste veranderinge 'n aanvang gemaak kon word. Ten opsigte van die orrel is besluit om die ou orrel aan te hou en slegs herstelwerk te laat aanbring tot tyd en wyl die vergroting van die kerkgebou voltooi sal wees.

=== Die Driejarige Oorlog ===
[[Beeld:Ds SJ perold jonk.jpg|duimnael|links|200px|Ds. Perold as jong predikant.]]

Weens die [[Tweede Vryheidsoorlog|Anglo-Boereoorlog]] wat nog in 1899 uitgebreek het, is alle planne in verband met die vergroting van die kerk in die wiele gery. Op Murraysburg self het die oorlog groot ontwrigting gebring. Die Engelse militêre reëls het bepaal dat 'n dorp uit eie beweging ten minste 25 “Town Guards” moes oplewer voordat van militêre kant 75 soldate verskaf word om die dorpsverdediging tot die erkende minimum van 'n honderdtal te bring. Op Murraysburg kon daar egter nie 25 man gevind word nie, met die gevolg dat die dorp onbeskerm gebly het, en die Burgerkommando's kon vry heen en weer deurtrek. En so is daar geskryf: “Hierdie dorp sal in ons geskiedenis die erenaam van ‘rebeldorp' behou omrede daar nooit 'n ‘Defence Force' kon opgerig word nie.&quot;

Die toestand op Murraysburg het sodanig ontwikkel dat daar van [[8 Oktober]] [[1900]] tot [[21 Julie]] [[1902]] geen kerkraadsvergaderinge gehou is nie. Ds. Perold het ook in Julie 1901 uit die gemeente vertrek. Daar was naderhand geen kos in die dorp te kry nie. By geleentheid toe lt.kol. Douglas op die dorp was, het hy bevel gegee dat feitlik alles “the shape of food and clothing” vernietig moes word. En D.C. Theron en Faure moes in 1902 na Richmond gaan om reëlings met die militêre te tref om kosvoorrade na Murraysburg te stuur.

Ds. Perold het met sy familie na die [[Paarl]] gegaan en daar was diegene wat sy vertrek uit die gemeente nie in 'n goeie lig gesien het nie. Deur middel van ‘’[[Kerkbode|De Kerkbode]]’’ egter “wenscht hij aan B.B. Leeraren en allen die dit lezen de verzekering te geven dat hij zijne beproefde gemeente niet vrijwillig en uit lief deloosheid en zorgeloosheid – zooals, tot zijne bittere droefenis, sommigen zonder den 1Wnsten grond denken — heef t verlaten, maar wel omdat het hem door militairen op vriendelijke wijze werd aangezegd dat hij gaan moet.&quot; Later het hy in die kamp op [[Kimberley]] gaan werk.

Ná 'n afwesigheid van nege maande het ds. Perold op [[12 April]] [[1902]] teruggekeer. En van dié terugkeer het iemand geskryf: “Tot blijdschap van allen die om den vrede van Jerusalem bidden, mogen wij zeggen dat de ontmoeting tusschen leeraar en gemeente zeer hartelijk is geweest.&quot; Hy is oorlaai met liefdeblyke in geld en goed. Die gereelde arbeid in die gemeente kon nou weer sy voortgang neem, maar ds. Perold moes nog gedurende 1902 met twee maande siekteverlof gaan.

=== Kerkgebou vergroot ===
[[Beeld:Kerkraad Murraysburg 1899.jpg|duimnael|regs|320px|Murraysburg se kerkraad in 1899. Ds. Perold sit in die middel.]]

Nadat ds. Perold sy werk hervat het, is die vergroting van die kerkgebou weer te berde gebring en dit blyk dat daar elke keer maar weer van vooraf begin moes word. Diaken B. van der Merwe deel mee dat hy met Delbridge, die boumeester, gespreek het oor die vernuwing van die kerk en dat Delbridge dit nodig ag om oor te kom om 'n juiste beraming van die koste te kan maak. Die kerkraad het dit goedgekeur om die boumeester dadelik te ontbied en besluit ook nog om 'n gemeentevergadering op [[30 Mei]] [[1903]] te belê om van die gemeente te verneem of die kerk vereers net opgeknap sal word en of daar meteens met die vernuwing 'n aanvang gemaak sal word. D.J. Herholdt wat jare lank kassier van die gemeente was, het in dié tyd op die punt gestaan om na [[Graaff-Reinet]] te vertrek en waar hy nog 'n tak van sy saak te Murraysburg aangehou het, het hy aan die hand gedoen dat die kassierswerk deur M. Herholdt gedoen sal word, maar dat hy self die verantwoordelikheid sal dra. Dit is so aanvaar, maar later is dit verander.

Op die vergadering waartydens die kerkraad van Herholdt se vertrek kennis geneem het, het Herholdt daarop gewys dat die geld van die kerk sedert 1888 met £1 500 gestyg het en in 1903 die som van £4 912.15.0 (insluitende £287.15.0 agterstallige huur) beloop het. Die boufonds was op [[30 Junie]] [[1903]] £1 864.4.1 met £381.2.6 uitstaande. Van die uitstaande inskrywings was, volgens die kassier, £192 goed, £106.15. twyfelagtig en 02.7.6 sleg. Die vergroting van die kerk kon maar nie finaliteit bereik nie. Dit is nie duidelik of die voorgestelde gemeentevergadering op 30 Mei gehou is nie, maar in Augustus word daar weer besluit om 'n gemeentevergadering te hou waarop die Kerkraad 'n beredeneerde voorstel aan die gemeente sou voorlê. Die vergadering is na alle waarskynlikheid ook nie gehou nie, want toe die saak van die vergroting van die kerk in Oktober ter sprake gebring is, het die Kerkraad besluit om, as gevolg van die aanhoudende droogte, eers daarmee te wag tot beter tye aanbreek.

Hierdie uitstel het meegebring dat ds. Perold ook nie die vergroting van die kerk gedurende sy bediening sou sien nie. Gedurende 1904 het hy 'n beroep na Jacobsdal aangeneem en op [[30 Oktober]] van die gemeente afskeid geneem. Gedurende die week voor sy afskeid het ds. Perold van die Dinsdag elke aand 'n diens in die kerk gehou en op die Saterdagaand was ds. J. F. Koch van die [[NG gemeente Loxton]] ook behulpsaam. Die naweek tydens die afskeid was ds. [[Pieter Gerhardus Jacobus Meiring|P.G.J. Meiring]] van [[NG gemeente Graaff-Reinet|Graaff-Reinet]] ook teenwoordig. Ds. Perold se afskeidswoorde het gegaan oor Luk. 17:10; “Alzo ook gij, wanneer gij zult gedaan hebben al hetgeen u bevolen is, zo zegt: Wij zijn onnutte dienstknechten; want wij hebben maar gedaan, hetgeen wij schuldig waren te doen.” Dit was 'n swaar afskeid en iemand het destyds geskryf : “Murraysburg, onze Ring, de Kerk dezer Kolonie zullen ds. Perold missen.”

== Philippolis ==
[[Beeld:NG kerk Philippolis 1917.jpg|duimnael|links|230px|Die [[NG gemeente Philippolis|NG kerk op Philippolis]], hier afgeneem sowat 10 jaar ná ds. Perold se vertrek uit die gemeente.]]

Nadat ds. [[Colin McKenzie Fraser|Colin Fraser jr.]] die tuig neergelê het, was die [[NG gemeente Philippolis|gemeente Philippolis]] baie gelukkig om gou weer 'n leraar te kry. Op [[5 Julie]] [[1907]], onder die voorsitterskap van die konsulent, ds. C.H. Jooste van Trompsburg. is ds. Perold van Jacobsdal teen 'n salaris van £525 per jaar beroep. Pas twee maande later staan hy in sy nuwe gemeente nadat hy [[NG gemeente Dutoitspan|Dutoitspan]], [[NG gemeente Franschhoek|Franschhoek]], [[NG gemeente Murraysburg|Murraysburg]] en Jacobsdal bedien het.

Vanuit die staanspoor het ds. Perold in sy geestelike bearbeiding op Philippolis getoon watter hoë eise hy aan sy kerkraad gestel het. In sy eerste kerkraadsvergadering het hy gemeld dat hy daarvan bewus was dat 'n “broederband hem en al de leden onderling aan elkeen verbinden”. Hy het dus op 'n volkome vertroue tussen hom en sy kerkraad staatgemaak. Hieraan moet die seën op sy werk toegeskryf word. Hy het ook 'n beroep op elke kerkraadslid gedoen om in vergaderings openhartig te wees en mekaar se sienswyses te respekteer. Die kerklike amp van die ouderling en die diaken het hy bo alles gestel. Dit moes hul onverdeelde aandag en beste kragte geniet, want die werk van die Here was vir hom hoog verhewe en moes nie afgeskeep word nie.

Om die gemeente in 'n groter mate geestelik te verryk het die kerkraad op sy aandrang besluit om elke Saterdagaand “een weeklikschen dienst — Bijbellezing met gebeden” in te voer. “Hierdie pragtige besluit het onder die seënende hand van die Allerhoogste seer sekerlik sy vrugte afgewerp, want dit was by byeenkomste soos hierdie waar die voorbidding uitsluitlik aan die uitbreiding van Gods koninkryk gewy was,” skryf J.A. Bosch. .” &lt;ref name=&quot;bosch&quot;&gt;{{af}} Bosch, J.A. 1962. ''Eeufeesgedenkboek van die N.G. gemeente Philippolis, 1862–1962''. Philippolis: Eeufeesreëlingskomitee.&lt;/ref&gt;

'n Belangrike mylpaal in die bediening van ds. Perold was die bepaling in verband met die kerkraadslede se ampsdrag. Daar is besluit dat hul in die vervolg nie net behoorlik in swart geklee moes wees nie, maar ook “hooge hoeden zullen dragen. Niemand zal anders gekleed in de consistorie mogen verschijnen.”

Dit was ook in hierdie tyd dat die vervoer van die leraar, wanneer hy huisbesoek gedoen het, talle interessante besprekings uitgelok het. Omdat die aanhou van die leraar se karperde met hoë onkoste gepaardgegaan het en die kerkkas dit in dié tyd allermins kon bekostig, het ds. Perold aangebied dat die kar en perde verkoop word. Wanneer hy huisbesoek doen, sou gemeentelede hom van plaas tot plaas vervoer. Die Kerkraad was nie met hierdie grootmoedige besluit van die leraar gediend nie. Hulle het besef dat sy arbeid in die gemeente met groter opoffering en moeite gepaard sou gaan. Op grond hiervan is besluit om tot die koop van “eene motorcar” oor te gaan waarvan die voorsitter self die brandstof moes voorsien. Omdat die finansiële sake van die gemeente op dié stadium glad nie na wens was nie, het ds. Perold gevra dat die saak vir 'n onbepaalde tyd uitgestel word. In die tussentyd het hy nog van sy ou kerkkar en perde gebruik gemaak tot die kerkraad aan die einde van 1913 in staat was om vir hom 'n splinternuwe &quot;Fordmotor&quot; aan te koop. Hoe die vervoerkoste van die leraar in toekomstige jare gestyg of gedaal het, het die geskiedenis nie opgeklaar nie. As 'n eerste paaiement op die nuwe motorkar van die leraar kon dadelik £105 afbetaal word. Dit was die bedrag wat vir die ou kar en perde ontvang is.

Te vinnig het die nege geseënde bedieningsjare van ds. Perold verbygegaan. Dit was in elke opsig jare van geestelike groei en bestendiging, alhoewel dit ten tye van sy vertrek duidelik geword het dat die nawerkinge van die Rebellie ook in hierdie gemeente waarneembaar was. In Januarie 1916 het hy 'n beroep na die [[NG gemeente Heilbron|gemeente Heilbron]], sy derde Vrystaatse gemeente agtereenvolgens, aanvaar en is die hegte vriendskapsband tussen hierdie gewilde herderspaar en die gemeente van Philippolis losgeknoop. Ook hy, soos sy voorganger, ds. Fraser, is deur die kerkraad getrou moreel en finansieel bygestaan. Selfs ná sy vertrek na Heilbron het hy nog 'n groot bedrag aan die gemeente van Philippolis geskuld wat later deur die gemeente van Heilbron aangesuiwer is.

== Waardering ==
[[Beeld:Ds Stefanus Perold.jpg|duimnael|regs|200px|Ds. Perold was die geliefde leraar van agt gemeente, waarvan Heilbron twee maal.]]
In sy tweede gemeente, [[NG gemeente Franschhoek|Franschhoek]], se honderdjarige gedenkboek is van hom getuig: “As innig vrome man het hy die geestelike belange van sy gemeentes op die hart gedra en oral was hy en sy gade geliefd.” J.A. Bosch skryf in Philoppolis se ''Eeufeesgedenkboek'' oor ds. Perold se geaarheid en bedieningstyl: “Hy was 'n man met 'n minsame geaardheid, beskeie, opreg, waardig en liefdevol. Hy was 'n uitstekende prediker en sy boodskappe is gekenmerk deur diepe erns en vurige ywer. Die toehoorder het altyd die gevoel gehad dat sy prediking sielsdeursoekend was. Hy het die vermoë gehad om elkeen te voer tot die diepte van skuldbesef, berou en oorgawe aan die Saligmaker, Jesus Christus.” &lt;ref name=&quot;bosch&quot; /&gt; En in Murraysburg se honderdjarige gedenkboek getuig die skrywer: &quot;As 'n innig vrome man het hy die geestelike belange van sy gemeentes op sy hart gedra.&quot;

Toe ds. Perold in 1936 sy emeritaat aanvaar , kon hy op 'n bediening in nege gemeentes van die NG Kerk terugkyk. Sy laaste gemeente was [[NG gemeente Plooysburg|Duplooysburg]], waar hy leraar was van 1930 tot hy sy emeritaat aanvaar het in 1936.  Op [[13 Maart]] [[1940]] is hy op Blouboshoek, [[Plooysburg]], in sy ses-en-sewentigste jaar oorlede.

Die nege gemeentes waarin ds. Perold gedien het, was agtereenvolgens:
* 1893: [[NG gemeente Oudtshoorn|Oudtshoorn]] (hulpprediker)
* 1893–1895: [[NG gemeente Dutoitspan|Dutoitspan]]
* 1895–1898: [[NG gemeente Franschhoek|Franschhoek]]
* 1898–1904: [[NG gemeente Murraysburg|Murraysburg]]
* 1904–1907: [[NG gemeente Jacobsdal|Jacobsdal]]
* 1907–1916: [[NG gemeente Philippolis|Philippolis]]
* 1916–1918: [[NG gemeente Heilbron|Heilbron]]
* 1918–1919: [[NG gemeente Robertson|Robertson]]
* 1919–1930: [[NG gemeente Heilbron|Heilbron]]
* 1930–1936: [[NG gemeente Plooysburg|Duplooysburg]]

== Bronne ==
* {{af}} Bosch, J.A. 1962. ''Eeufeesgedenkboek van die N.G. gemeente Philippolis, 1862–1962''. Philippolis: Eeufeesreëlingskomitee.
* {{af}} Gous, H.G. 1972. ''Die N.G. Kerk Dutoitspan-Gemeente Beaconsfield-Kimberley 1872–1972''. Kimberley: Die kerkraad, Dutoitspan.
* {{af}} [[J.A.S. Oberholster|Oberholster, ds. J.A.S.]] 1945. ''Eeufees-Gedenkboek Franschhoek. 'n Oorsig van die Geskiedenis van die Gemeente, 1845–1945''. Franschhoek: NG Kerkraad.
* {{af}} [[J.A.S. Oberholster|Oberholster, ds. J.A.S.]] 1955. ''Murraysburg honderd jaar oud, 1855–1955''. Murraysburg: NG Kerkraad.
* {{af}} [[Phil Olivier|Olivier, ds. P.L.]] (samesteller), ''[[Ons gemeentelike feesalbum]]''. Kaapstad en Pretoria: N.G. Kerk-uitgewers, 1952.
* {{af}} Van Lill, ds. Gert. 1995. ''Ned. Geref. Kerk Franschhoek 1845–1995''. Franschhoek: Kerkraad.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{DEFAULTSORT:Perold, Stefanus Jacobus}}
[[Kategorie:Predikante van die Nederduitse Gereformeerde Kerk]]
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse predikante]]
[[Kategorie:Geboortes in 1864]]
[[Kategorie:Sterftes in 1940]]</text>
      <sha1>3m8wduktyg9zsucnoj2xkd0on7fipv4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sebastian Bieniek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>85713</id>
    <revision>
      <id>2912435</id>
      <parentid>2851430</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:37:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6532" sha1="ggqpefs1zr8z6xtfgcnhiovmtajc793" xml:space="preserve">{{Gaan taal na}}
[[Lêer:‪Sebastian Bieniek Pressekonferenz 10th Shanghai International Film Festival 2007.jpg‬|regs|duimnael|Sebastian Bieniek (middel) 2007, 10de Shanghai Internasionale Filmfees]]
'''Sebastian Bieniek''' (gebore in Czarnowasy, [[Pole]], 30 Maart [[1975]]&lt;ref&gt;https://www.sebastianbieniek.com/sebastian-bieniek&lt;/ref&gt; – 9 Februarie 2022&lt;ref&gt;https://www.sebastianbieniek.com/death&lt;/ref&gt;) is ‘n Duitse filmdirekteur, kunsskilder, fotograaf en skrywer.

== Loopbaan ==
Op die ouderdom van 13, twee maande voor die val van die [[Berlynse Muur]], het Sebastian tesame met sy ma en twee ouer susters vanuit Pole na [[Wes-Duitsland]] gevlug.

Na ‘n onstuimige skoolloopbaan, verlaat hy vroeg die skool en word onder andere as ‘n bouhandlanger opgelei. Naas sy werk skilder hy steeds.

Sy eerste skilderye begin hy in 1994 om in die dorp van Celle uit te stal. Hoofsaaklik hou hy homself besig met studies oor tendense in kunsgeskiedenis soos [[ekspressionisme]], [[impressionisme]], [[kubisme]] asook [[surrealisme]] selfs met 'n effense neiging tot [[minimalisme]]. Dit is sigbaar in sy selfportret „Möchtegernselbstportrait“ van 1995. Gedurende hierdie tyd word Sebastian Bieniek in die BBK (Federale Vereniging van Kunstenaars &quot;Bundesverband Bildender Künstler&quot;) aanvaar as die jongste lid van hierdie Nedersaksiese vereniging en begin om ook in ander stede uit te stal.&lt;ref name=&quot;b1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.b1en1ek.com/sebastian-bieniek/detailed-vita |title=argiefkopie |access-date=2017-03-08 |archive-date=2017-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170312034542/https://www.b1en1ek.com/sebastian-bieniek/detailed-vita/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

In 1996 begin hy te studeer aan die Freie Kunst Hochschulde vir Beeldende Kuns in [[Brunswyk]] onder Prof. Horst Gläsker. Hy eksperimenteer onder andere met grootskaalse abstrakte werke. Hier skep ook sy eerste uitvoerende kunswerk genaamd &quot;sponsored by&quot;.

Na ‘n uitgebreide reis deur Indië verhuis hy na Berlyn in 1998 woon saam met die Japannese kunstenaar Chiharu Shiota waar hulle ‘n [[werkswinkel]] deel. Tydens hierdie tyd begin hy ook aan die Universiteit van beeldende kunste in Berlyn te studeer onder leiding van Prof. Katharina Sieverding. In hierdie tyd neem hy deel aan ‘n aantal nasionale en internasionale uitstallings.

In 1999 sorg die kunstenaar vir ‘n opslag met sy werk &quot;hand without a body&quot; tydens die „III Kunstefees van die jong eksperimentele Kuns“ in Berlyn

Vanaf 2002 begin hy om regie aan die Duitse Film en Televisie Akademie in Berlyn te studeer. In 2007 stig hy TENLETTERS-film produksie huis. In 2007 produseer hy sy eerste film &quot;Die Spieler&quot;

Sedert 2008 verf Sebastian Bieniek weer. Hy skilder in reekse wat uit drie tot meer as dertig skilderye bestaan. Elke onderskeie reeks word gekenmerk deur 'n spesifieke tema of konsep.

Onder die mees algemene reeks was: Bärenreihe (2009), My Facebook Fans (2009), Some Times (2010), Homeland Security (2012) en Brush Rotations (2013).

Bieniek publiseer in 2011 sy eerste boek met die titel REALFAKE. Die boek handel oor groepvorming in die sosiale netwerke (veral Facebook) en bied 'n paar teorieë aan wat die basis van episodes uit die lewe van die kunstenaar en waarnemings in die konteks van Facebook verduidelik. Die boek word beskou as 'n belangrike werkstuk met betrekking tot die sosiale web en kuns.&lt;ref name=&quot;b1&quot; /&gt;

In 2013 word Bieniek wêreldbekend met sy foto reeks genaamd &quot;Double Faced&quot;. Die reeks word aanvanklik primêr deur middel van Sosiale netwerke versprei.&lt;ref name=&quot;b1&quot; /&gt;

== Solo-uitstallings ==
2011
&quot;Neue Bilder&quot; Galerie am Prater, Berlin (Deutschland)
&quot;This &amp; That&quot; zeitgenössische Galerie, Berlin (Deutschland)
&quot;The Cattle Market&quot;, Art House Pona (Georgien)

2010
&quot;PUBLIKUMSMAGNET VIRALKUNST&quot;&quot;, Galerie im Regierungsviertel, Berlin (Deutschland)
&quot;Wie man in Berlin glücklich werden kann&quot; OZM, Raum für Kunst, Hamburg (Deutschland)
2009
&quot;Der Bär ist los&quot; Galerie ZeitZone, Berlin (Deutschland)

2002
&quot;Dejavu&quot; Galerie 35, Berlin (Deutschland)
1999
&quot;Natural Born Sugareaters&quot; Kunsthaus Tacheles, Berlin (Deutschland)

1998
&quot;Mein Atem&quot;, Museum der Charite Berlin (Deutschland)

1996
&quot;Paintings&quot; Rathausgalerie, Münster (Deutschland)

1994
&quot;Celler Loch&quot;, Celle (Deutschland)

== Boeke ==
2011: REALFAKE. Tenletters Verlag, Berlyn 2011 {{ISBN|978-3-942835-35-0}}

== Films ==
2002: Zero
2003: Nix mit Schuhen
2003: Entschuldigung Laterne
2003: Anamnesia
2004: Sand
2005: Zucker
2006: Gerade aus
2007: Die Spieler
2008: Silvester Home Run

== Uitvoerende kunswerke ==
1999
Hand without a body, III Festival der jungen experimentellen Kunst, Berlin (Deutschland)
In front of the distance, Sophiensaele, Berlin (Deutschland)
Born to be bulette, Kunsthaus Tacheles, Berlin (Deutschland)

2009
Burqua, Art Forum Berlin

2010
Publikumsmagnet Viralkunst, Galerie im Regierungsviertel (Berlin)
Nichts', Weihnachtsmarkt am Alexa (Berlin)

2011
It's Toasted', Berlin
Viehmarkt Pona', Pona (Georgien)
Einwicklung', Köln (während der Sendung &quot;Es geht um mein Leben!&quot; moderiert von Pierre M. Krause zum Thema &quot;Moderne Kunst&quot; (ARD))

== Aanhalings ==
&quot;'n mens hoef nie te kan skilder om te kan skilder nie.&quot; (&quot;Man muss nicht malen können, um malen zu können.&quot;)
(11.10.2012, Notaboek)&lt;ref&gt;https://www.sebastianbieniek.com/quotes&lt;/ref&gt;

&quot;Kultuur is ‘n skiete. &quot; (&quot;Kultur ist eine Krankheit.&quot;)
(05.10.2012, Notaboek)&lt;ref&gt;https://www.sebastianbieniek.com/quotes&lt;/ref&gt;

&quot;Die mens is die enigste lewende wese wat ‘n voëlhok benodig om vry te voel.&quot; (&quot;Der Mensch ist das einzige Lebewesen, das einen Käfig braucht um sich frei zu fühlen.&quot;)
(26.09.2012, Notaboek)&lt;ref&gt;https://www.sebastianbieniek.com/quotes&lt;/ref&gt;

&quot;Die internet het almal mooi gemaak.&quot; (&quot;Internet made everbody beautiful.&quot;)
(26.09.2012, Notaboek)&lt;ref&gt;https://www.sebastianbieniek.com/quotes&lt;/ref&gt;

&quot;Die vinnigste naelloper is die eensaamste.&quot; (&quot;Der schnellste Läufer ist der einsamste.&quot;)
(09.09.2009, Notaboek)&lt;ref&gt;https://www.sebastianbieniek.com/quotes&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne Skakels ==
{{Commonskat|Sebastian Bieniek}}
* [https://www.sebastianbieniek.com Amptelike webwerf met Sebastian Bieniek Kunswerke]
* [https://www.bieniek.at/books REALFAKE. Boek geskryf deur Sebastian Bieniek] 
* [https://www.bieniek.at/film Amptelike webwerf met Sebastian Bieniek Films]

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Bieniek, Sebastian}}
[[Kategorie:Duitse skilders|Bieniek, Sebastian]]
[[Kategorie:Geboortes in 1975]]
[[Kategorie:Sterftes in 2022]]</text>
      <sha1>ggqpefs1zr8z6xtfgcnhiovmtajc793</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Betelgeuse</title>
    <ns>0</ns>
    <id>99030</id>
    <revision>
      <id>2912568</id>
      <parentid>2911416</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T06:21:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Beter foto's */ Spelfoutjie....</comment>
      <origin>2912568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="82682" sha1="52p16ae3ylxjdmnbu22jdjciw0xea8e" xml:space="preserve">{{Inligtingskas ster
| naam= Betelgeuse
| beeld= Position Alpha Ori.png
| onderskrif= Betelgeuse word met ’n pienk pyl aangedui (soos gesien uit die [[Noordelike Halfrond]]; in die [[Suidelike Halfrond]] is die Jagter onderstebo in die lug).
| sterrebeeld= [[Jagter (sterrebeeld)|Jagter]]
| bayernaam= Alpha Orionis, α Ori
| spektraaltipe= M1-M2 Ia-ab&lt;ref name=mk&gt;{{cite journal |last1=Keenan |first1=Philip C. |last2=McNeil |first2=Raymond C. |title=The Perkins catalog of revised MK types for the cooler stars |journal=Astrophysical Journal Supplement Series |volume=71 |pages=245 |year=1989 |bibcode=1989ApJS...71..245K |doi=10.1086/191373|s2cid=123149047 }}&lt;/ref&gt;
| soort = [[Superreus]]
| RK= {{RK|05|55|10.3053}}
| Dek= {{Dek|+07|24|25.426}}
| magnitude= 
| skynmagnitude= 0,5&lt;ref name=&quot;NICOLET&quot; /&gt; 0-{{nowrap|1,6&lt;ref name=vsx&gt;{{cite web |title=Alpha Orionis |url=https://www.aavso.org/vsx/index.php?view=detail.top&amp;oid=24710 |website=Variable Star Index |access-date=2020-02-20}}&lt;/ref&gt;}}
| U-B = 2,06&lt;ref name=&quot;NICOLET&quot; /&gt;
| massa= 14&lt;ref name=Neuhauser2022/&gt;-19&lt;ref name=joyce2020/&gt;
| radius= ~640&lt;ref name=&quot;mittag&quot;/&gt;-{{val|764|116|-62}}&lt;ref name=joyce2020/&gt;
| ligsterkte= ~65 000&lt;ref name=&quot;mittag&quot;/&gt;-87 100&lt;ref name=joyce2020/&gt;
| ouderdom= 8&lt;ref name=dolan2016&gt;{{cite journal |doi=10.3847/0004-637X/819/1/7 |arxiv=1406.3143v2 |title=Evolutionary Tracks for Betelgeuse |journal=The Astrophysical Journal |volume=819 |issue=1 |pages=7 |year=2017 |last1=Dolan |first1=Michelle M. |last2=Mathews |first2=Grant J. |last3=Lam |first3=Doan Duc |last4=Lan |first4=Nguyen Quynh |last5=Herczeg |first5=Gregory J. |last6=Dearborn |first6=David S.P. |bibcode = 2016ApJ...819....7D |s2cid=37913442 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;-14 miljoen&lt;ref name=Neuhauser2022/&gt;
| temperatuur= {{val|3600}}&lt;ref name=joyce2020/&gt;-{{val|3800}}&lt;ref name=Neuhauser2022/&gt;
| afstand= {{val|408}}-{{val|548}}
| veranderlik= [[Veranderlike ster#Halfreëlmatige veranderlikes|Halfreëlmatige veranderlike]]
| veelvoudig= 
| planete= 
| name= 58&amp;nbsp;Ori, HR&amp;nbsp;2061, BD+7° 1055, [[Henry Draper-katalogus|HD]]&amp;nbsp;39801, FK5&amp;nbsp;224, [[Hipparcos|HIP]]&amp;nbsp;27989, SAO&amp;nbsp;113271, GC&amp;nbsp;7451, CCDM&amp;nbsp;J05552+0724AP, AAVSO&amp;nbsp;0549+07
}}

'''Betelgeuse''' ({{IFA|ˈbiːtəldʒuːz}}), ook bekend onder sy [[Bayer-naam]], '''Alpha Orionis''' of '''α Ori''', is gewoonlik die 10de helderste [[ster]] in die naglug en naas [[Rigel]] die helderste in die [[sterrebeeld]] [[Jagter (sterrebeeld)|Jagter]] (Orion). Dié rooi ster is ’n [[Veranderlike ster#Halfreëlmatige veranderlikes|halfreëlmatige veranderlike ster]] waarvan die [[skynbare magnitude]] wissel tussen 0 en 1,6, die grootste wisseling van enige ster van die 1ste magnitude. 

Betelgeuse is die helderste ster in die naglug by [[Infrarooi#Verdeling|naby-infrarooigolflengtes]] en het 'n [[radius]] van tussen 640 en 764&amp;nbsp;[[sonradius]]se.&lt;ref name=mittag&gt;{{cite journal |last1=Mittag |first1=M. |last2=Schröder |first2=K.-P. |last3=Perdelwitz |first3=V. |last4=Jack |first4=D. |last5=Schmitt |first5=J.H.M.M. |date=2023-01-01 |title=Chromospheric activity and photospheric variation of {{nobr|{{mvar|α}} Ori}} during the great dimming event in 2020 |bibcode=2023A&amp;A...669A...9M |journal=Astronomy and Astrophysics |volume=669 |pages=A9 |doi=10.1051/0004-6361/202244924 |issn=0004-6361|arxiv=2211.04967 }}&lt;/ref&gt; As dit in die middel van die [[Sonnestelsel]] geleë was, sou sy oppervlak tot anderkant die [[asteroïedgordel]] gestrek het en sou dit [[Mercurius]], [[Venus]], [[Aarde]] en [[Mars]] verswelg het.

[[Beeld:Orion Head to Toe.jpg|duimnael|links|180px|Betelgeuse se posisie (links bo, in die [[Noordelike Halfrond]]) in vergelyking met dié van die digte [[newel]]s van die [[Orionkompleks|Orion-molekulêrewolkkompleks]] en die [[Jagter se Gordel]] (foto: Rogelio Bernal Andreo).]]
Berekenings van Betelgeuse se massa wissel van net onder 10 tot 'n bietjie meer as 20&amp;nbsp;[[sonmassa]]s. Sy [[Magnitude|absolute magnitude]] is sowat {{nowrap|-6}}. Die ster is minder as 10&amp;nbsp;miljoen jaar oud en het vinnig ontwikkel vanweë sy groot massa. Sy [[Sterevolusie|evolusie]] sal na verwagting in 'n [[supernova]] eindig, waarskynlik binne 100&amp;nbsp;000 jaar. Wanneer Betelgeuse ontplof, sal dit langer as drie maande so helder soos die [[Maan|halfmaan]] skyn, maar die lewe op Aarde sal nie geraak word nie. 

Die dwaalster is gewerp uit sy ontstaanplek in die [[Orion OB1|Orion OB1-assosiasie]], wat die sterre in die [[Jagter se Gordel]] insluit, en beweeg teen tot {{val|30|u=km/s}} deur die [[interstellêre medium]].  Dit skep 'n [[boegskok]] van meer as vier ligjare breed. Dit word ook omring deur 'n ingewikkelde, asimmetriese omhulsel van rofweg 250&amp;nbsp;keer die grootte van die ster, wat veroorsaak word deur massaverlies van die ster self. Betelgeuse is een van die hoekpunte van die [[Suidelike Halfrond]] se [[Somerdriehoek]] en is in die middel van ons [[Somerseshoek]] geleë.

Van Oktober&amp;nbsp;2019 af het Betelgeuse merkbaar begin verdof en teen middel Februarie&amp;nbsp;2020 het sy helderheid met 'n faktor van sowat 3 afgeneem, van magnitude 0,5 tot 1,7. Daarna het dit tot 'n meer normale helderheidsomvang teruggekeer en in April 2023 sy hoogste sigbare magnitude van 0 bereik. Infrarooiwaarnemings het geen aansienlike verandering in helderheid oor die afgelope 50 jaar bespeur nie, en daarom word geglo die verdowwing was te wyte aan 'n verandering in die verstrooiing van [[Ruimtestof|stof]] en [[gas]] om die ster, eerder as 'n fundamentele verandering. 'n Studie met die [[Hubble-ruimteteleskoop]] het aangedui verduisterende stof is geskep deur 'n oppervlakmassauitwerping miljoene kilometers van die ster af, en dit het die verdowwing veroorsaak.

Hoewel dit nie bevestig is nie, is daar bewyse dat Betelgeuse 'n [[dubbelster]] kan wees. Die metgeselster, Betelgeuse B of Siwarha, sal baie kleiner en dowwer as die rooisuperreus wees en wentel vermoedelik op 'n afstand van net 'n paar keer die grootte van Betelgeuse om die ster.

==Waarnemingsgeskiedenis==
Betelgeuse en sy rooi kleur is al sedert die oudheid bekend. Die klassieke sterrekundige [[Ptolemeus]] het sy kleur as ὑπόκιρρος (''hypókirrhos'') beskryf:  &quot;min of meer oranje-taan&quot;). Dié term is later deur 'n vertaler van die [[Persië|Persiese]] sterrekundige Ulugh Beg se sterkatalogus, ''Zij-i Sultani'', as &quot;rubedo&quot; vertaal. Dit is [[Latyn]] vir &quot;bloesendheid&quot;. In die 19de eeu, voor die moderne stelsels van [[sterreklassifikasie]], het die [[Italië|Italiaanse]] sterrekundige Angelo Secchi die ster ingesluit as een van die prototipes vir sy Klas&amp;nbsp;III-sterre (oranje tot rooi).&lt;ref&gt;
{{cite conference
 | last=Brück | first=H. A.
 | date=11–15 July 1978
 | title=P. Angelo Secchi, S.J. 1818–1878
 | conference=Spectral Classification of the Future
 | editor1-last=McCarthy | editor1-first=M.F. 
 | editor2-last=Philip | editor2-first=A.G.D.
 | editor3-last=Coyne | editor3-first=G.V. 
 | book-title=Proceedings of the IAU Colloquium&amp;nbsp;47
 | pages=7–20
 | publication-date=1979
 | location=Vatican City, IT
 | bibcode=1979RA......9....7B
}}&lt;/ref&gt; 

Drie eeue voor Ptolemeus het [[China|Chinese]] sterrekundiges Betelgeuse egter as geel beskou. As dit korrek is, kan dit beteken Betelgeuse was in dié tyd in 'n [[Superreus|geelsuperreusfase]].&lt;ref name=Neuhauser2022&gt;{{Cite journal |last1=Neuhäuser |first1=R |last2=Torres |first2=G |last3=Mugrauer |first3=M |last4=Neuhäuser |first4=D L |last5=Chapman |first5=J |last6=Luge |first6=D |last7=Cosci |first7=M |date=October 2022 |title=Colour evolution of Betelgeuse and Antares over two millennia, derived from historical records, as a new constraint on mass and age |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=516 |issue=1 |pages=693–719 |bibcode=2022MNRAS.516..693N |doi=10.1093/mnras/stac1969 |issn=0035-8711 |doi-access=free |arxiv=2207.04702 |hdl-access=free |hdl=10278/5003332}}&lt;/ref&gt; Dit is 'n geloofwaardige moontlikheid as huidige navorsing oor die ster se ingewikkelde sirkumstellêre omgewing in ag gneem word.&lt;ref name=LEVESQUE1/&gt;

[[Beeld:John Herschel 1846 (cropped).png|thumb|links|170px| [[John Herschel|Sir&amp;nbsp;John Herschel]].]]
===Moderne ontdekkings===
[[Aborigines|Aboriginegroepe]] in [[Suid-Australië]] vertel al lank verhale oor Betelgeuse se wisselende helderheid.&lt;ref&gt;
{{cite news
 |last1=Boutsalis |first1=Kelly
 |date=10 August 2020
 |title=Teaching indigenous star stories
 |website=The Walrus
 |url=https://thewalrus.ca/space-teaching-indigenous-star-stories/
 |access-date=6 July 2021
}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
{{cite journal
 |last1=Hamacher |first1=Duane W.
 |year=2018
 |title=Observations of red-giant variable stars by Aboriginal Australians
 |journal=The Australian Journal of Anthropology
 |volume=29 |page=89
 |doi=10.1111/taja.12257 |arxiv=1709.04634
 |s2cid=119453488 |bibcode=2018AuJAn..29...89H
}}
&lt;/ref&gt; In 1836 het [[John Herschel|sir John Herschel]] in ''Outlines of Astronomy'' dié wisselende helderheid beskryf. Van 1836 tot 1840 het hy aansienlike veranderings in magnitude opgemerk toe Betelgeuse in Oktober 1837 helderder as [[Rigel]] geskyn het, en weer in November 1839.&lt;ref name=wilk99/&gt; 

'n Kalm tydperk van 10 jaar het gevolg, en in 1849 het Herschel nog 'n kort veranderlikheidsiklus opgemerk wat in 1852 'n hoogtepunt bereik het. 

Dié wisselvalligheid kan verduidelik hoekom [[Johann Bayer]] die aanwysing &quot;alpha&quot; aan die ster gegee het met die publikasie van sy ''Uranometria'' in 1603, want sy [[ligsterkte]] was waarskynlik net so groot soos dié van die gewoonlik helderder Rigel (&quot;beta&quot;).&lt;ref name=&quot;100greatest&quot;&gt;
{{cite book
 | last=Kaler |first= James B.
 | year=2002
 | title=The Hundred Greatest Stars
 | publisher=Copernicus Books
 | location=New York, NY
 | isbn=978-0-387-95436-3
 | page=33
}}
&lt;/ref&gt;

===Beter foto's===
[[Beeld:Betelgeuse pulsating UV (HST).jpg|thumb|200px|Ultravioletfoto's van Hubble uit 1998-'99 wat die asimmetriese pulserings wys, met ooreenstemmende spektraallynprofiele.]]

In die 1970's het beter foto's moontlik geraak toe 'n metode ontdek is om dofheid uit te skakel. Dit het die optiese resolusie van grondgebaseerde [[Teleskoop|teleskope]] verbeter en daartoe gelei dat Betelgeuse se fotosfeer met presisie gemeet kon word.&lt;ref name=LABEYRIE1970&gt;
{{cite journal
 | last=Labeyrie |first=A. 
 | date=May 1970
 | title=Attainment of diffraction-limited resolution in large telescopes by Fourier analysing speckle patterns in star images
 | journal=Astronomy and Astrophysics
 | volume=6 | page=85
 | bibcode=1970A&amp;A.....6...85L
}}
&lt;/ref&gt; Met verbeterings in infrarooiteleskopie het astrofisici die ingewikkelde sirkumstellêre omhulsels om die superreus begin navors,&lt;ref name=SUTTON1977&gt;
{{cite journal
 | last1=Sutton |first1=E.C. | last2=Storey |first2=J.W.V.
 | last3=Betz |first3=A.L. | last4=Townes |first4=C.H.
 | last5=Spears |first5=D.L.
 | year=1977
 | title=Spatial heterodyne tnterferometry of VY&amp;nbsp;Canis Majoris, Alpha Orionis, Alpha Scorpii, and R&amp;nbsp;Leonis at 11&amp;nbsp;microns
 | journal=Astrophysical Journal Letters
 | volume=217 | pages=L97–L100
 | doi=10.1086/182547 | bibcode=1977ApJ...217L..97S
| doi-access=free
 }}
&lt;/ref&gt; en hulle het die teenwoordigheid van groot gasborrels begin vermoed wat vanweë [[konveksie]] ontstaan.&lt;ref name=BOESGAARD1975&gt;
{{cite journal
 | last1=Boesgaard |first1=A.M.
 | last2=Magnan |first2=C.
 | date=June 1975
 | title=The circumstellar shell of alpha Orionis from a study of the Fe&amp;nbsp;II emission lines
 | journal=Astrophysical Journal
 | volume=198 | issue=1 | pages=369–371, 373–378
 | doi=10.1086/153612 | bibcode=1975ApJ...198..369B
}}
&lt;/ref&gt; Deurbrake in die besigtiging van Betelgeuse se [[sigbare lig|sigbarelig-]] en infrarooifoto's het egter eers in die laat 1980's en vroeë 1990's 'n werklikheid geword. Helder kolle is aan Betelgeuse se fotosfeer ontdek.&lt;ref name=BERNAT2008&gt;
{{cite web
 | last=Bernat |first=David
 | year=2008
 | title=Aperture masking interferometry
 | website=Ask an Astronomer
 | publisher=Cornell University
 | series=Astronomy department
 | url=http://astro.cornell.edu/~dbernat/apm.html#
 | access-date=15 October 2012
}}
&lt;/ref&gt; Dit was die eerste optiese en infrarooifoto's van 'n stellêre skyf buiten die [[Son]]. Die helder kolle het 'n teorie van dekades tevore bevestig dat enorme konveksieselle die ster se oppervlak oorheers.&lt;ref name=TUTHILL&gt;
{{cite journal
 | last1=Tuthill | first1=P.G.
 | last2=Haniff | first2=C.A.
 | last3=Baldwin | first3=J.E.
 | date=March 1997
 | title=Hotspots on late-type supergiants
 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
 | volume=285 | issue=3 | pages=529–39
 | bibcode=1997MNRAS.285..529T
 | doi=10.1093/mnras/285.3.529 | doi-access=free
}}
&lt;/ref&gt;

===In die 2000's===
In 'n studie wat in Desember 2000 gepubliseer is, is die ster se deursnee geraam op {{val|55.2|0.5|ul=mas}} (milliboogsekondes).&lt;ref name=WEINER&gt;
{{cite journal
 | last1=Weiner | first1 = J. | last2=Danchi | first2=W.C.
 | last3=Hale | first3=D.D.S. | last4=McMahon | first4=J.
 | last5=Townes | first5=C.H. | last6=Monnier | first6=J.D.
 | last7=Tuthill | first7=P.G.
 | date=December 2000
 | title=Precision measurements of the diameters of {{nobr|{{mvar|α}} Orionis}} and ο&amp;nbsp;Ceti at 11&amp;nbsp;microns
 | journal=The Astrophysical Journal
 | volume=544 | issue=2 | pages=1097–1100
 | bibcode=2000ApJ...544.1097W
 | doi=10.1086/317264 | doi-access=free
}}
&lt;/ref&gt; In die tyd van die publikasie was die geraamde [[parallaks]] van die [[Hipparcos]]-sending {{val|7.63|1.64|u=mas}}, wat 'n geraamde radius van {{val|3.6|ul=AE}} gee. Volgens 'n infrarooi-interferometriese studie wat in 2009 gepubliseer is, is aangekondig die ster het met 15% gekrimp sedert 1993 sonder 'n aansienlike verdowwing in magnitude.&lt;ref name=UCBERKELEY2009&gt;
{{cite press release
 | last=Sanders | first=Robert
 | date=9 June 2009
 | title=Red giant star Betelgeuse mysteriously shrinking
 | website=UC Berkeley News
 | publisher=UC Berkeley
 | url=http://www.berkeley.edu/news/media/releases/2009/06/09_betelim.shtml
 | access-date=18 April 2010
}}
&lt;/ref&gt;

Benewens oor die ster se deursnee, is vrae gestel oor die ingewikkelde dinamika van Betelgeuse se uitgebreide atmosfeer. Die massa waaruit [[sterrestelsel]]s bestaan, word herwin as sterre wat ontstaan en verwoes word, en rooi superreuse is groot bydraers, en tog bly die proses waardeur massa tot niet gaan 'n misterie.&lt;ref name=BERNAT&gt;
{{cite journal
 | last=Bernat | first=Andrew P.
 | year=1977
 | title=The circumstellar shells and mass-loss rates of four M&amp;nbsp;supergiants
 | journal=Astrophysical Journal
 | volume=213 | pages=756–66
 | bibcode=1977ApJ...213..756B | doi=10.1086/155205
 | s2cid=121146305
 }}
&lt;/ref&gt; Nuwe interferometriese metodes kan egter dié probleem help oplos. Foto's wat in Julie 2009 met die [[Baie Groot Teleskoop]] geneem en deur die [[Europese Suidelike Sterrewag]] (ESO) uitgereik is, het 'n groot pluim gas gewys wat tot 30&amp;nbsp;AE van die ster af in die omringende atmosfeer strek.&lt;ref name=KERVELLA2009&gt;
{{cite journal
 | last1=Kervella | first1=P. | last2=Verhoelst | first2=T.
 | last3=Ridgway | first3=S.T. | last4=Perrin | first4=G.
 | last5=Lacour | first5=S. | last6=Cami | first6=J.
 | last7=Haubois | first7=X.
 | date=September 2009
 | title=The close circumstellar environment of Betelgeuse. Adaptive optics spectro-imaging in the near-IR with VLT/NACO
 | journal=Astronomy and Astrophysics
 | volume=504 | issue=1 | pages=115–25
 | bibcode=2009A&amp;A...504..115K | s2cid=14278046
 | doi=10.1051/0004-6361/200912521 |arxiv = 0907.1843
}}
&lt;/ref&gt;

Dié massauitwerping was so ver as [[Neptunus]] van die Son af, en is een van baie gebeure in Betelgeuse se omringende atmosfeer. Sterrekundiges het minstens ses omhulsels om die ster geïdentifiseer. Deur die geheim van massaverlies in die laat stadiums van 'n ster se evolusie op te los kan die faktore onthul word wat die ontploffende eindes van dié sterreuse versnel.&lt;ref name=&quot;UCBERKELEY2009&quot; /&gt;

===Verdowwing (2019-'20)===
Betelgeuse is 'n pulserende, [[Veranderlike ster#Halfreëlmatige veranderlikes|halfreëlmatige veranderlike ster]] en is onderworpe aan meervoudige siklusse van afnemende helderheid vanweë veranderings in sy grootte en temperatuur.&lt;ref name=dolan2016/&gt; Ander moontlike oorsake wat teen laat in 2019 genoem is, is 'n uitbarsting van gas of stof, of wisselings in die ster se oppervlakhelderheid.&lt;ref name=earthsky&gt;
{{cite web
 |first=Deborah |last=Byrd
 |date=2019-12-23 
 |title=Betelgeuse is 'fainting' but (probably) not about to explode
 |website=Earth &amp; Sky
 |url=https://earthsky.org/space/betelgeuse-fainting-probably-not-about-to-explode
 |access-date=2020-01-04 |df=dmy-all
}}
&lt;/ref&gt;

Teen Augustus&amp;nbsp;2020 het uitgebreide studies op lang termyn, veral met [[ultraviolet]]waarnemings deur Hubble, aan die lig gebring die onverwagte verdowwing wat die ster in 2019 ondergaan het, is moontlik veroorsaak deur 'n enorme hoeveelheid superwarm material wat in die ruimte in geskiet is. Die materiaal het afgekoel en 'n stofwolk gevorm wat die sterlig van 'n kwart van Betelgeuse se oppervlak geblokkeer het. 

[[Beeld:Eso2003c.jpg|thumb|300px|'n Vergelyking van foto's van Betelgeuse in Januarie&amp;nbsp;2019 en Desember&amp;nbsp;2019 wat die verandering in helderheid en vorm wys.]]
Hubble het in September, Oktober en November 2019 tekens van digte, verhitte materiaal afgeneem wat deur die ster se atmosfeer beweeg voordat verskeie teleskope die merkbaarder verdowwing in Desember en die eerste paar maande van 2020 waargeneem het.&lt;ref name=NYT-20200814&gt;
{{cite news
 |last=Overbye |first=Dennis 
 |date=14 August 2020
 |title=This star looked like it would explode. Maybe it just sneezed
 |newspaper=The New York Times
 |url=https://www.nytimes.com/2020/08/14/science/betelgeuse-star-supernova.html
 |access-date=15 August 2020
}}
&lt;/ref&gt;

Teen Januarie&amp;nbsp;2020 het Betelgeuse met 'n faktor van 2,5 verdof, van magnitude 0,5 tot 1,5. Dit was in Februarie nog dowwer, met 'n rekordminimum van 1,614. Die ster was die &quot;dofste en koelste&quot; wat dit nog was in die 25&amp;nbsp;jaar van die studie, en daar was ook 'n afname in radius.&lt;ref name=AT-20200201&gt;
{{cite news
 |last1=Guinan |first1=Edward F.
 |last2=Wasatonic |first2=Richard J.
 |date=1 February 2020
 |title=Betelgeuse Updates – 1 February 2020; 23:20 UT
 |id=ATel #13439
 |website=The Astronomer's Telegram
 |url=http://www.astronomerstelegram.org/?read=13439
 |access-date=2 February 2020
}}
&lt;/ref&gt;

Die tydskrif ''Astronomy'' het dit as 'n &quot;bisarre verdowwing&quot; beskryf,&lt;ref name = Dec2019-AstroMag&gt;
{{cite news
 |first = Erika K. |last = Carlson
 |date = 27 December 2019
 |title = Betelguese's bizarre dimming has astronomers scratching their heads
 |magazine = Astronomy
 |url = http://www.astronomy.com/news/2019/12/betelgueses-bizarre-dimming-has-astronomers-scratching-their-heads
 |access-date = 28 December 2019
}}
&lt;/ref&gt; en daar is bespiegel dat 'n [[supernova]] ophande kan wees.&lt;ref&gt;
{{cite news
 |last=Griffin |first=Andrew
 |date= 29 December 2019
 |title=Betelgeuse: Star is behaving strangely and could be about to explode into a supernova, say astronomers
 |newspaper=The Independent
 |url=https://www.independent.co.uk/life-style/gadgets-and-tech/news/betelgeuse-star-night-sky-supernova-explosion-a9263626.html
 |access-date=2019-12-30 |df=dmy-all
}}
&lt;/ref&gt; Dit het Betelgeuse laat uitsak van een van die 10 helderste sterre tot dowwer as 20ste,&lt;ref name=AT-20191223/&gt; merkbaar dowwer as die nabyliggende [[Aldebaran]].&lt;ref name=earthsky/&gt; 

Teen 17&amp;nbsp;Februarie 2020 het Betelgeuse se helderheid vir 10 dae konstant gebly en dit het gelyk of die ster weer verhelder.&lt;ref&gt;
{{cite news
 |first=Bruce |last=Dorminey
 |date=17 February 2020
 |title=Betelgeuse has finally stopped dimming, says astronomer
 |magazine=Forbes  |url=https://www.forbes.com/sites/brucedorminey/2020/02/17/betelgeuse-has-finally-stopped-dimming-says-astronomer/#80156477945b
 |access-date=19 February 2020
}}
&lt;/ref&gt; Op 22&amp;nbsp;Februarie het Betelgeuse dalk heeltemal opgehou verdof.&lt;ref name=AT-20200222&gt;
{{cite news
 |last1=Guinan |first1=Edward |last2=Wasatonic |first2=Richard
 |last3=Calderwood |first3=Thomas |last4=Carona |first4=Donald
 |date=22 February 2020
 |title=The fall and rise in brightness of Betelgeuse
 |id=ATel #13512
 |website=The Astronomer's Telegram
 |url=http://www.astronomerstelegram.org/?read=13512
 |access-date=22 February 2020
}}
&lt;/ref&gt; Op 24&amp;nbsp;Februarie 2020 is geen aansienlike verandering oor die afgelope 50 jaar in die infrarooi waargeneem nie. Dit het gelyk of 'n naderende kerninploffing onwaarskynlik is.&lt;ref name=AT-20200224&gt;
{{cite news
 |last1=Gehrz |first1=R.D.
 |display-authors=etal
 |date=24 February 2020
 |title=Betelgeuse remains steadfast in the infrared
 |website=The Astronomer's Telegram
 |id=ATel #13518 
 |url=http://www.astronomerstelegram.org/?read=13518
 |access-date=24 February 2020
}}
&lt;/ref&gt;

Op dieselfde dag het nog studies daarop gedui dat verduisterende sirkumstellêre stof met groot korrels die waarskynlikste oorsaak van die verdowwing kan wees.&lt;ref name=EA-20200306&gt;{{cite press release
 |title=Dimming Betelgeuse likely isn't cold, just dusty, new study shows
 |date=6 March 2020
 |publisher=University of Washington
 |website=EurekAlert!
 |url=https://www.eurekalert.org/pub_releases/2020-03/uow-dbl030520.php
 |access-date=6 March 2020
 |archive-date=28 February 2021
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210228020242/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2020-03/uow-dbl030520.php
 |url-status=dead
 |archivedate=28 Februarie 2021
 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210228020242/https://www.eurekalert.org/pub_releases/2020-03/uow-dbl030520.php
 }}&lt;/ref&gt; 'n Ander studie sluit 'n aansienlike bydrae deur stofabsorpsie uit en sê die moontlike oorsaak is groot stervlekke.&lt;ref&gt;
{{cite journal
 |last1=Dharmawardena |first1=Thavisha E. |last2=Mairs |first2=Steve
 |last3=Scicluna |first3=Peter |last4=Bell |first4=Graham
 |last5=McDonald |first5=Iain |last6=Menten |first6=Karl
 |last7=Weiss |first7=Axel |last8=Zijlstra |first8=Albert
 |date=2020-06-29 |df=dmy-all
 |title=Betelgeuse fainter in the submillimeter too: An analysis of JCMT and APEX monitoring during the recent optical minimum
 |journal=The Astrophysical Journal
 |volume=897 |issue=1 |page=L9
 |doi=10.3847/2041-8213/ab9ca6 |issn=2041-8213
 |arxiv=2006.09409 |bibcode=2020ApJ...897L...9D
 |s2cid=219721417
|doi-access=free }}
&lt;/ref&gt;

In opvolgstudies, wat op 31&amp;nbsp;Maart 2020 in ''The Astronomer's Telegram'' gepubliseer is, is bevind daar is 'n vinnige toename in Betelgeuse se helderheid.&lt;ref name=AT-20200331&gt;
{{cite news
 |last=Sigismondi |first=Costantino
 |date=31 March 2020
 |title=Rapid rising of Betelgeuse's luminosity
 |id=ATel #13601 
 |website=The Astronomer's Telegram
 |url=http://www.astronomerstelegram.org/?read=13601
 |access-date=1 April 2020
}}
&lt;/ref&gt;

Betelgeuse kan feitlik glad nie tussen Mei en Augustus van die grond af waargeneem word nie omdat dit dan te naby aan die Son is. Net voor sy [[Konjunksie (sterrekunde)|konjunksie]] van 2020 met die Son was Betelgeuse se magnitude 0,4. Volgens waarnemings met die STEREO-A-ruimtetuig in Junie en Julie&amp;nbsp;2020 het die ster weer met 0,5 verdof sedert die laaste grondgebaseerde waarnemings in April. Dit is verbasend, aangesien 'n maksimum vir Augustus/September&amp;nbsp;2020 verwag is. Die volgende minimum sou omstreeks April&amp;nbsp;2021 gewees het. Dit is egter bekend dat Betelgeuse se helderheid onreëlmatig wissel, en dit maak voorspellings moeilik.&lt;ref&gt;
{{cite news
 |last1=Dupree |first1=Andrea
 |last2=Guinan |first2=Edward 
 |last3=Thompson |first3=William T. 
 |collaboration=STEREO/SECCHI/HI consortium
 |date=28 July 2020
 |title=Photometry of Betelgeuse with the STEREO Mission while in the glare of the Sun from Earth
 |id=ATel #13901 
 |website=Astronomer's Telegram
 |url=http://astronomerstelegram.org/?read=13901
 |access-date=28 July 2020
}}
&lt;/ref&gt;

Op 30&amp;nbsp;Augustus 2020 het sterrekundiges berig 'n tweede stofwolk is uit die ster waargeneem, en daar was 'n aansienlike gepaardgaande verdowwing van die ster.&lt;ref name=AT-20200830&gt;
{{cite news 
 |last1=Sigismondi |first1=Costantino
 |display-authors=etal
 |date=30 August 2020
 |title=Second dust cloud on Betelgeuse
 |website=The Astronomer's Telegram
 |id=ATel #13982
 |url=http://www.astronomerstelegram.org/?read=13982
 |access-date=31 August 2020
}}
&lt;/ref&gt; In Junie 2021 is die stof verduidelik aan die hand van 'n koel kol in sy fotosfeer.&lt;ref&gt;
{{cite journal
 |last1=Montargès |first1=M.
 |last2=Cannon    |first2=E.
 |last3=Lagadec   |first3=E.
 |display-authors=etal
 |date=16 June 2021
 |title=A dusty veil shading Betelgeuse during its Great Dimming
 |journal=Nature
 |volume=594 |issue=7863 |pages=365–368
 |doi=10.1038/s41586-021-03546-8 |pmid=34135524
 |arxiv=2201.10551 |bibcode=2021Natur.594..365M
 |s2cid=235460928
}}
&lt;/ref&gt; In Augustus het 'n tweede, onafhanklike groep dié resultate bevestig.&lt;ref&gt;
{{cite journal
 |last1=Alexeeva |first1=Sofya |last2=Zhao |first2=Gang
 |last3=Gao |first3=Dong-Yang |last4=Du |first4=Junju
 |last5=Li |first5=Aigen |last6=Li |first6=Kai
 |last7=Hu |first7=Shaoming
 |date=2021-08-05 |df=dmy-all
 |title=Spectroscopic evidence for a large spot on the dimming Betelgeuse
 |journal=Nature Communications
 |volume=12 |issue=1 |page=4719
 |doi=10.1038/s41467-021-25018-3 |doi-access=free
 |pmid=34354072 |pmc=8342547 |arxiv=2108.03472
 |bibcode=2021NatCo..12.4719A |issn=2041-1723 |language=en
}}
&lt;/ref&gt; Die stof was vermoedelik vanweë die verkoeling van gas wat die ster uitgeskiet het. 'n Studie in Augustus 2022&lt;ref&gt;
{{cite journal
 |last1=Dupree    |first1=Andrea K.   |last2=Strassmeier |first2=Klaus G.
 |last3=Calderwood |first3=Thomas     |last4=Granzer     |first4=Thomas
 |last5=Weber     |first5=Michael     |last6=Kravchenko  |first6=Kateryna
 |last7=Matthews  |first7=Lynn D.     |last8=Montarges   |first8=Miguel
 |last9=Tappin    |first9=James       |last10=Thompson   |first10=William T.
 |display-authors=6
 |date=2022-08-02 |df=dmy-all
 |title=The great dimming of Betelgeuse: A surface mass ejection and its consequences
 |journal=The Astrophysical Journal
 |volume=936 |issue=1 |page=18
 |doi=10.3847/1538-4357/ac7853 |arxiv=2208.01676
 |bibcode=2022ApJ...936...18D |s2cid=251280168
|doi-access=free }}
&lt;/ref&gt; met Hubble het vorige navorsing bevestig en dui daarop dat die stof geskep kon gewees het deur 'n massauitwerping van die oppervlak af – asook dat die verdowwing 'n korttermynminimum kon gewees het wat saamgeval het met 'n langtermynminimum, en dit het 'n groot minimum veroorsaak (siklusse van onderskeidelik 416 en 2&amp;nbsp;010 dae), 'n meganisme wat die eerste keer deur die sterrekundige L.&amp;nbsp;Goldberg voorgestel is.&lt;ref&gt;
{{cite journal
 |last=Goldberg |first=L.
 |date=May 1984
 |title=The variability of alpha Orionis
 |journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific
 |language=en
 |volume=96 |pages=366
 |doi=10.1086/131347 |bibcode=1984PASP...96..366G
 |s2cid=121926262 |issn=0004-6280
|doi-access=free
 }}
&lt;/ref&gt;

In April&amp;nbsp;2023 het sterrekundiges berig die ster het 'n maksimum van 0 in sy skynbare magnitude bereik.&lt;ref name=AT-20230422&gt;
{{cite news
 |last1=Sigismondi |first1=Constantino
 |display-authors=etal
 |date=22 April 2023
 |title=Monitoring Betelgeuse at its brightest
 |id=Atel #16001
 |website=The Astronomer's Telegram
 |url=https://www.astronomerstelegram.org/?read=16001
 |access-date=22 April 2023
}}
&lt;/ref&gt;

====Mediaverslaggewing====
Weens misverstande oor berigte in 2009 oor die ster se &quot;verkleining&quot; was Betelgeuse daarna dikwels die onderwerp van rilstories en gerugte dat dit binne 'n jaar gaan ontplof en oor die gevolge daarvan.&lt;ref&gt;
{{cite news
 | last=Connelly | first=Claire
 | date=19 January 2011
 | title=Tatooine's twin suns – coming to a planet near you just as soon as Betelgeuse explodes
 | website=News.com.au
 | url=http://www.news.com.au/technology/sci-tech/tatooines-twin-suns-coming-to-a-planet-near-you-just-as-soon-as-betelgeuse-explodes/story-fn5fsgyc-1225991009247
 | access-date=14 September 2012 | url-status=dead
 | archive-url=https://web.archive.org/web/20120922083805/http://www.news.com.au/technology/sci-tech/tatooines-twin-suns-coming-to-a-planet-near-you-just-as-soon-as-betelgeuse-explodes/story-fn5fsgyc-1225991009247
 | archive-date=22 September 2012 | df=dmy-all
}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web
 | last=Plait
 | first=Phil
 | date=1 June 2010
 | title=Is Betelgeuse about to blow?
 | website=Bad Astronomy
 | publisher=Discovery
 | url=http://blogs.discovermagazine.com/badastronomy/2010/06/01/is-betelgeuse-about-to-blow/
 | access-date=14 September 2012
 | archive-date=21 April 2011
 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110421003143/http://blogs.discovermagazine.com/badastronomy/2010/06/01/is-betelgeuse-about-to-blow/
 | url-status=dead
 }}&lt;/ref&gt; Dit is egter onwaarskynlik dat Betelgeuse 'n [[gammaflits]] sal skep en dit is te ver dat sy [[X-strale]], ultravioletstraling of materiaal wat weggeskiet gaan word, 'n noemenswaardige uitwerking op die [[Aarde]] sal hê.&lt;ref name=dolan2016/&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Betz |first=Eric |date=2020-02-14 |title=When Betelgeuse goes supernova, what will it look like from Earth? |url=https://www.astronomy.com/science/when-betelgeuse-goes-supernova-what-will-it-look-like-from-earth/ |access-date=2023-06-15 |website=Astronomy Magazine |language=en-US}}&lt;/ref&gt;

Ná die ster se verdowwwing in Desember&amp;nbsp;2019&lt;ref name=AT-20191208&gt;{{cite news |last1=Guinan |first1=Edward F.|last2=Wasatonic |first2=Richard J. |last3=Calderwood |first3=Thomas J. |title=ATel #13341 – The fainting of the nearby red supergiant Betelgeuse |url=http://www.astronomerstelegram.org/?read=13341 |date=8 December 2019 |work=The Astronomer's Telegram |access-date=27 December 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=AT-20191223/&gt; was daar weer eens berigte in wetenskaplike en hoofstroommedia dat die ster op die punt is om as 'n supernova te ontplof, al dui wetenskapike navorsing daarop dat 'n supernova waarskynlik eers oor sowat 100&amp;nbsp;000 jaar sal voorkom.&lt;ref name=Sep2014-Slate&gt;
{{cite magazine
 |first = Phil |last = Plait 
 |date = 8 September 2014
 |title = When will Betelgeuse explode?
 |magazine = Slate 
 |url = https://slate.com/technology/2014/09/betelgeuse-astronomers-give-it-100000-years-before-it-explodes.html
 |access-date = 28 December 2019
}}
&lt;/ref&gt; 

Selfs bekende media, soos ''The Washington Post'',&lt;ref name = Dec2019-WaPo&gt;
{{cite news
 |first = Sarah |last = Kaplan
 |date = 27 December 2019
 |title = Is Betelgeuse, one of the sky's brightest stars, on the brink of a supernova?
 |newspaper = The Washington Post
 |url = https://www.washingtonpost.com/science/2019/12/27/is-betelgeuse-one-skys-brightest-stars-brink-supernova/
 |access-date = 28 December 2019
}}&lt;/ref&gt; ''ABC News'' in [[Australië]]&lt;ref name = Dec2019-ABC&gt;
{{cite news
 |first = Kelsie |last = Iorio
 |date = 27 December 2019
 |title = Is Betelgeuse, the red giant star in the constellation Orion, going to explode?
 |website = ABC News
 |place = Australië
 |access-date = 28 December 2019
 |url = https://www.abc.net.au/news/2019-12-27/is-betelgeuse-about-to-explode3f/11828624
}}
&lt;/ref&gt; en [[CNN]]&lt;ref name=Dec2019-CNN&gt;
{{cite news
 |first = Ryan |last = Prior
 |date = 26 December 2019
 |title = A giant red star is acting weird and scientists think it may be about to explode
 |website = CNN
 |url = https://edition.cnn.com/2019/12/26/world/betelgeuse-may-explode-scn-trnd/index.html
 |access-date = 28 December 2019
}}&lt;/ref&gt; het 'n wanindruk met hulle nuusdekking geskep. Dennis Overbye van ''The New York Times'' het gesê 'n supernova is nog lank nie ophande nie, maar &quot;sterrekundiges het pret deur daaroor te dink.&quot;&lt;ref name=NYT-20200109&gt;
{{cite news
 |last=Overbye |first=Dennis 
 |date=9 January 2020
 |title=Just a fainting spell? Or is Betelgeuse about to blow? – A familiar star in the constellation Orion has dimmed noticeably since October. Astronomers wonder if its explosive finale is imminent
 |newspaper=The New York Times
 |url=https://www.nytimes.com/2020/01/09/science/astronomy-supernova-betelgeuse.html
 |access-date=12 January 2020
}}&lt;/ref&gt;

==Waarneming==
[[Beeld:Betelgeuse_(star).jpg|thumb|240px|Betelgeuse van naby gesien.]]
Danksy sy besonderse oranjerooi kleur en posisie in die sterrebeeld Jagter is dit maklik om Betelgeuse met die blote oog te vind. Dit is een van drie sterre wat die [[Suidelike Halfrond]] se [[Somerdriehoek]]-[[asterisme]] vorm, en dit lê in die middel van ons [[Somerseshoek]]. In die Suidelike Halfrond kan Betelgeuse in Junie vir 'n kort ruk ná sonsondergang aan die westelike horison gesien word, en 'n paar maande later voor sonsopkoms aan die oostelike horison. Tussen middel September en middel Maart (op sy beste in middel Desember) kan dit uit feitlik elke bewoonde gebied in die wêreld gesien word, buiten [[Antarktika]] by [[Breedtegraad|breedtegrade]] suid van 82°.  

Betelgeuse is 'n [[veranderlike ster]] waarvan die [[skynbare magnitude]] wissel tussen 0 en 1,6.&lt;ref name=vsx/&gt; Daar is rukke wanneer dit helderder as Rigel word en die sesde helderste ster in die naglug is, en soms is dit selfs helderder as [[Capella]]. Op sy dofste kan dit dowwer as [[Deneb]] en [[Beta Crucis]] wees (albei self effens veranderlik), en dan is dit die 20ste helderste ster.&lt;ref name=BURNHAM/&gt;

Betelgeuse se fotosfeer het 'n uitgebreide atmosfeer, wat sterk [[emissielyn]]e eerder as absorpsielyne toon, 'n verskynsel wat voorkom wanneer 'n ster omring word deur 'n dik gasomhulsel (eerder as geïoniseerd). Dié uitgebreide, gasagtige atmosfeer beweeg na en weg van Betelgeuse, na gelang van die fluktuasies in die fotosfeer. Betelgeuse is die helderste [[Infrarooi#Verdeling_van_die_infrarooiband|naby-infrarooi]]-bron in die lug, met 'n J-band-magnitude van -2,99;&lt;ref name=&quot;2MASS-brightest&quot;&gt;{{cite press release |date=7 September 2009 |title=Very bright stars in the 2MASS Point Source Catalog (PSC) |publisher=The Two Micron All Sky Survey at IPAC |last1=Cutri |first1=R. |last2=Skrutskie |first2=M. |url=http://www.ipac.caltech.edu/2mass/releases/allsky/doc/sec1_6b.html#satr1|access-date=28 December 2011}}&lt;/ref&gt; net sowat 13% van die ster se stralingsenergie word as [[sigbare lig]] uitgestraal. As die menslike oog sensitief was vir straling by alle golflengtes, sou Betelgeuse die helderste ster in die naglug gewees het.&lt;ref name=&quot;BURNHAM&quot; /&gt;

===Veranderlikheid===
[[Beeld:Betelgeuse.jpg|thumb|240px|Die sterrebeeld Jagter in die Noordelike Halfrond, met Betelgeuse teen sy normale magnitude (links) en tydens sy diep minimum vroeg in 2020 (regs).]]

Betelgeuse word geklassifiseer as 'n [[Veranderlike ster#Halfreëlmatige veranderlikes|halfreëlmatige veranderlike ster]], wat beteken daar is 'n mate van reëlmatigheid in die helderheidswisselings, maar die ligsterktes kan wissel, siklusse kan verskillende lengtes hê en daar kan tydperke van geen wisselings of onreëlmatigheid wees. Dit word in die subgroep SRc geplaas; dit is pulserende rooi superreuse van sowat die eerste magnitude met tydperke van tiene tot honderde dae.&lt;ref name=gcvs/&gt;

Betelgeuse het gewoonlik net klein helderheidsveranderings van sowat 0,5, maar by sy uiterstes kan dit 'n skynbare magnitude van tot 0 hê, of dit kan so dof soos 1,6 wees. Betelgeuse word in die [[General Catalogue of Variable Stars]] gelys met 'n moontlike tydperk van 2&amp;nbsp;335 dae.&lt;ref name=gcvs/&gt; Meer gedetailleerde ontledings het 'n hooftydperk van sowat 400 dae gewys, 'n kort tydperk van 185 dae&lt;ref name=joyce2020/&gt; en 'n langer sekondêre tydperk van sowat 2&amp;nbsp;100 dae.&lt;ref name=montarges2016&gt;{{cite journal|bibcode=2016A&amp;A...588A.130M|arxiv=1602.05108|title=The close circumstellar environment of Betelgeuse. IV. VLTI/PIONIER interferometric monitoring of the photosphere|journal=Astronomy &amp; Astrophysics|volume=588|pages=A130|last1=Montargès|first1=M.|last2=Kervella|first2=P.|last3=Perrin|first3=G.|last4=Chiavassa|first4=A.|last5=Le Bouquin|first5=J.-B.|last6=Aurière|first6=M.|last7=López Ariste|first7=A.|last8=Mathias|first8=P.|last9=Ridgway|first9=S. T.|last10=Lacour|first10=S.|last11=Haubois|first11=X.|last12=Berger|first12=J.-P.|year=2016|doi=10.1051/0004-6361/201527028|s2cid=53404211}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=kiss&gt;{{cite journal|bibcode=2006MNRAS.372.1721K|arxiv=astro-ph/0608438|title=Variability in red supergiant stars: Pulsations, long secondary periods and convection noise|journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society|volume=372|issue=4|pages=1721–1734|last1=Kiss|first1=L. L.|last2=Szabó|first2=Gy. M.|last3=Bedding|first3=T. R.|year=2006|doi=10.1111/j.1365-2966.2006.10973.x|doi-access=free |s2cid=5203133}}&lt;/ref&gt; 

Die radiale pulserings van rooi superreuse wys tydperke van 'n paar honderd dae is tipies.&lt;ref name=guo&gt;{{cite journal|bibcode=2002ApJ...565..559G|title=Evolution and Pulsation of Red Supergiants at Different Metallicities|journal=The Astrophysical Journal|volume=565|issue=1|pages=559–570|last1=Guo|first1=J. H.|last2=Li|first2=Y.|year=2002|doi=10.1086/324295|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; [[Absorpsielyn|Lyne]] in Betelgeuse se spektrum toon [[Doppler-verskuiwing]]s wat dui op [[Radiale snelheid|radiale snelhede]] wat rofweg in ooreenstemming met die helderheidswisselings verander. Dit demonstreer die aard van die pulserings in grootte, hoewel ooreenstemmende temperatuur- en spektrale wisselings nie duidelik gesien word nie.&lt;ref name=goldberg&gt;{{cite journal|bibcode=1984PASP...96..366G|title=The variability of alpha Orionis|journal=Astronomical Society of the Pacific|volume=96|pages=366|last1=Goldberg|first1=L.|year=1984|doi=10.1086/131347|doi-access=free}}&lt;/ref&gt; Wisselings in Betelgeuse se deursnee is ook al regstreeks gemeet.&lt;ref name=RAVI1/&gt;

Die bron van die lang sekondêre tydperke is onbekend, maar dit kan nie aan die hand van radiale pulserings verduidelik word nie.&lt;ref name=kiss/&gt; Interferometriese waarnemings van Betelgeuse het warmkolle getoon wat vermoedelik geskep word deur massiewe konveksieselle. Hulle is 'n aansienlike breukdeel van die deursnee van die ster en straal elk 5-10% van die ster se totale lig uit.&lt;ref name=HAUBOIS/&gt;&lt;ref name=montarges2016/&gt; Een teorie om lang sekondêre tydperke te verduidelik is dat hulle veroorsaak word deur die evolusie van sulke selle gekombineer met die ster se rotasie.&lt;ref name=kiss/&gt; Ander teorieë sluit in naby-interaksies van dubbelmetgeselle, chromosferiese magnetiese aktiwiteit wat massaverlies beïnvloed of nieradiale pulserings.&lt;ref name=wood&gt;{{cite journal|bibcode=2004ApJ...604..800W|title=Long Secondary Periods in Pulsating Asymptotic Giant Branch Stars: An Investigation of their Origin|journal=The Astrophysical Journal|volume=604|issue=2|pages=800|last1=Wood|first1=P. R.|last2=Olivier|first2=E. A.|last3=Kawaler|first3=S. D.|year=2004|doi=10.1086/382123|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

==Fisiese eienskappe==
[[Beeld:Star-sizes.jpg|thumb|380px|(Julie 2008, verouderd). Die relatiewe groottes van die [[planete]] in die [[Sonnestelsel]] en verskeie sterre, insuitende Betelgeuse:
{{ordelys
| [[Mercurius]] &lt; [[Mars]] &lt; [[Venus]] &lt; [[Aarde]]
| [[Aarde]] &lt; [[Neptunus]] &lt; [[Uranus]] &lt; [[Saturnus]] &lt; [[Jupiter]]
| [[Jupiter]] &lt; Wolf 359 &lt; [[Son]] &lt; [[Sirius]]
| [[Sirius]] &lt; [[Pollux]] &lt; [[Arcturus]] &lt; [[Aldebaran]]
| [[Aldebaran]] &lt; [[Rigel]] &lt; [[Antares]] &lt; '''Betelgeuse'''
| '''Betelgeuse''' &lt; Mu Cephei &lt; VV Cephei A &lt; [[VY Canis Majoris]]
}}
]]

Betelgeuse is 'n baie groot, helder maar koel ster met die klassifikasie M1-2 Ia-ab- [[Superreus|rooi superreus]]. Die letter &quot;M&quot; beteken dit is 'n rooi ster van [[Sterreklassifikasie#Klas M|klas M]] en dus het dit 'n relatief lae fotosferiese temperatuur; die &quot;Ia-ab&quot;-ligsterkteklas dui aan dit is 'n normale superreus met 'n gemiddelde ligsterkte, met eienskappe tussen dié van 'n normale en 'n helder superreus. Sedert 1943 dien Betelgeuse se spektrum as een van die stabiele ankerpunte waarvolgens ander sterre geklassifiseer word.&lt;ref name=baas25_1319&gt;{{cite journal |last=Garrison |first=R.F. |year=1993 |title=Anchor points for the MK&amp;nbsp;system of spectral classification |journal=Bulletin of the American Astronomical Society|volume=25 |page=1319 |bibcode=1993AAS...183.1710G |url=http://www.astro.utoronto.ca/~garrison/mkstds.html |access-date=4 February 2012 |archive-date=25 June 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190625094716/http://www.astro.utoronto.ca/~garrison/mkstds.html }}&lt;/ref&gt;

Onsekerheid oor die ster se [[Effektiewe temperatuur|oppervlaktemperatuur]], [[deursnee]] en [[afstand]] maak dit moeilik om 'n presiese meting van sy ligsterkte te kry, maar navorsing uit 2012 noem 'n ligsterkte van sowat {{val|126000|ul=lson}}, as die afstand aanvaar word as {{val|200|ul=parsek}} (652&amp;nbsp;ligjare).&lt;ref name=lebertre&gt;{{cite journal |bibcode=2012MNRAS.422.3433L |arxiv=1203.0255 |title=Discovery of a detached H I gas shell surrounding {{nobr|{{mvar|α}} Orionis}} |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=422 |issue=4 |pages=3433 |last1=Le Bertre |first1=T. |last2=Matthews |first2=L. D.| last3=Gérard| first3=E.| last4=Libert| first4=Y. |year=2012 |doi=10.1111/j.1365-2966.2012.20853.x |doi-access=free |s2cid=54005037}}&lt;/ref&gt; Studies sedert 2001 noem 'n effektiewe temperatuur van tussen 3&amp;nbsp;250 en 3&amp;nbsp;690&amp;nbsp;[[Kelvin|K]]. Waardes buite dié omvang is voorheen berig, en die variasies is vermoedelik korrek in die lig van die pulserings in die atmosfeer.&lt;ref name=dolan2016/&gt; 

Die ster se rotasie is stadig. Die mees onlangse snelheid wat aangeteken is, was {{val|5.45|u=km/s}}&lt;ref name=kervella2018/&gt; – baie stadiger as [[Antares]], met sy rotasiesnelheid van {{val|20|u=km/s}}.&lt;ref name=&quot;HR1&quot;&gt;{{cite web |title=Bright Star Catalogue, 5th Revised Ed. (Hoffleit+, 1991) |work=[[VizieR]] |publisher=[[Centre de Données astronomiques de Strasbourg]] |url=http://vizier.u-strasbg.fr/viz-bin/VizieR-S?HR%206134|access-date=7 September 2012}}&lt;/ref&gt; Die rotasieperiode hang af van Betelgeuse se grootte en oriëntasie teenoor die Aarde, maar daar is bereken die ster draai elke 36 jaar om sy eie [[Draaias|as]] en lê teen 'n hellingshoek van sowat 60° met die Aarde.&lt;ref name=kervella2018/&gt;

In 2004 het sterrekundiges deur middel van rekenaarsimulasies gespekuleer dat Betelgeuse, al het hy nie roteer nie, grootskaalse magnetiese aktiwiteit in sy uitgebreide atmosfeer sou ondergaan het, 'n faktor waardeur selfs matig sterk velde 'n betekenisvolle invloed kan hê op die ster se stof, wind en massaverlies.&lt;ref name=DORCH&gt;
{{cite journal
 | last=Dorch |first=S.B.F.
 | year=2004
 | title=Magnetic activity in late-type giant stars: Numerical MHD simulations of non-linear dynamo action in Betelgeuse
 | journal=Astronomy &amp; Astrophysics
 | volume= 423  | issue=3  | pages=1101–07
 | doi=10.1051/0004-6361:20040435
 | bibcode=2004A&amp;A...423.1101D|arxiv = astro-ph/0403321 | s2cid=16240922
 | url=http://www.astro.ku.dk/~dorch/paper/copies/Dorch2004.pdf
}}
&lt;/ref&gt;

'n Reeks spektropolarimetriese waarnemings wat in 2010 gedoen is, het die teenwoordigheid van 'n swak magneetveld op Betelgeuse se oppervlak bespeur, wat daarop dui dat die reusagtige konveksiebewegings van superreuse 'n kleinskaalse dinamo-effek kan ontketen.&lt;ref name=&quot;A&amp;A516&quot;&gt;
{{cite journal
 | last1=Aurière | first1=M. | last2=Donati | first2=J.-F.
 | last3=Konstantinova-Antova | first3=R. | last4=Perrin | first4=G.
 | last5=Petit | first5=P. | last6=Roudier | first6=T.
 | title=The magnetic field of Betelgeuse : A local dynamo from giant convection Cells?
 | year=2010
 | journal=Astronomy &amp; Astrophysics
 | volume=516  | page=L2
 | arxiv=1005.4845  | bibcode=2010A&amp;A...516L...2A
 | doi=10.1051/0004-6361/201014925
|s2cid=54943572 }}&lt;/ref&gt;

===Massa===
Betelgeuse het sover bekend geen wentelmetgeselle nie en sy [[massa]] kan dus nie met dié direkte metode bereken word nie. Moderne ramings van die ster se massa deur teoretiese modellering het waardes gegee van 9,5 tot {{val|21|ul=mson}},&lt;ref name=NEILSON2011&gt;
{{cite conference
 | last1=Neilson | first1=H.R.
 | last2=Lester | first2=J. B.
 | last3=Haubois | first3=X.
 | date=December 2011
 | title=Weighing Betelgeuse: Measuring the mass of {{nobr|{{mvar|α}} Orionis}} from stellar limb-darkening
 | journal=Astronomical Society of the Pacific
 | volume=451  | page = 117
 | conference=9th Pacific Rim Conference on Stellar Astrophysics. Proceedings of a conference held at Lijiang, China in 14–20 April 2011. ASP Conference Series
 | arxiv = 1109.4562
 | bibcode = 2011ASPC..451..117N
}}
&lt;/ref&gt; met waardes van 5-30 sonmassas uit ouer studies.&lt;ref name=POSSON&gt;
{{cite arXiv
 |last1=Posson-Brown |first1=Jennifer       |last2=Kashyap |first2=Vinay L.
 |last3=Pease        |first3=Deron O.       |last4=Drake   |first4=Jeremy J.
 |year=2006
 |title=Dark supergiant: Chandra's limits on X-rays from Betelgeuse
 |eprint=astro-ph/0606387
}}
&lt;/ref&gt;

===Beweging===
[[Beeld:Orion OB1 &amp; 25 Ori Group.png|thumb|200px|'n Kaart van die [[Orion OB1|Orion OB1-assosiasie]], wat die blou superreuse van die [[Jagter se Gordel]] en die [[Orionnewel]] bevat. Betelgeuse is vermoedelik 'n dwaalster wat uit dié assosiasie gewerp is.]]

Die [[kinematika]] van Betelgeuse is ingewikkeld. Die ouderdom van klas&amp;nbsp;M-superreuse met 'n aanvanklike massa van {{val|20|u=mson}} is rofweg 10&amp;nbsp;miljoen jaar.&lt;ref name=HARPER/&gt;&lt;ref name=MAEDER&gt;
{{cite conference
 | last1 = Maeder  | first1 = André
 | last2 = Meynet  | first2 = Georges
 | year = 2003
 | title = The role of rotation and mass loss in the evolution of massive stars
 | conference = IAU Symposium
 | volume = 212  | page = 267
 | bibcode = 2003IAUS..212..267M
}}
&lt;/ref&gt;

As begin word by sy huidige posisie en beweging, sal 'n terugwerking in tyd Betelgeuse amper 1&amp;nbsp;000 ligjare verder van die galaktiese sentrum af plaas: 'n onwaarskynlike ligging, aangesien daar geen [[stervorming]]streek daar is nie. Dit lyk ook nie of Betelgeuse se teruggewerkte baan hom laat kruis met die Orion-OB1-assosiasie of die veel jonger Orionnewelswerm (ONS, ook bekend as Ori OB1d) nie. Die naaste afstand van Betelgeuse aan die ONS is tussen 1&amp;nbsp;269 en 1&amp;nbsp;350 ligjare. Dus was Betelgeuse se beweging nie altyd dieselfde as nou nie en het dit die een of ander tyd sy beweging verander, moontlik vanweë 'n supernova wat naby hom ontplof het.&lt;ref name=HARPER/&gt;&lt;ref name=REYNOLDS1&gt;{{cite journal |doi=10.1086/157028 |bibcode=1979ApJ...229..942R |title=Optical evidence for a very large, expanding shell associated with the I Orion&amp;nbsp;OB association, Barnard's loop, and the high galactic latitude H-alpha filaments in Eridanus |journal=The Astrophysical Journal |volume=229 |pages=942 |year=1979 |last1=Reynolds |first1=R.J. |last2=Ogden |first2=P.M. }}&lt;/ref&gt; 

Die waarskynlikste stervormingscenario vir Betelgeuse is dat dit 'n dwaalster is wat aanvanklik in die Orion-OB1-assosiasie ontstaan het, en dat dit sowat 10-12&amp;nbsp;miljoen jaar oud is. Dit het vinnig ontwikkel vanweë sy groot massa.&lt;ref name=&quot;HARPER&quot; /&gt; H. Bouy en J. Alves het in 2015 voorgestel dit was eerder lid van die pas ontdekte Taurion-OB-assosiasie.&lt;ref name=Buoy2015&gt;{{cite journal |title=Cosmography of OB stars in the solar neighbourhood |last1=Bouy |first1=H. |last2=Alves |first2=J. |journal=Astronomy &amp; Astrophysics |volume=584 |id=A26 |pages=13 |date=December 2015 |doi=10.1051/0004-6361/201527058 |bibcode=2015A&amp;A...584A..26B |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

===Sirkumstellêre dinamika===
[[Beeld:ESO-Betelgeuse.jpg|thumb|links|200px|'n Foto van die [[ESO]] se [[Baie Groot Teleskoop]] wat die stellêre skyf en 'n uitgebreide atmosfeer wys, met 'n voorheen onbekende pluim van omringende gas.]]

In die laat fase van [[sterevolusie]] toon swaar sterre soos Betelgeuse 'n groot mate van massaverlies, moontlik tot 1&amp;nbsp;sonmassa elke 10&amp;nbsp;000 jaar. Dit lei tot 'n ingewikkelde sirkumstellêre omgewing wat voortdurend fluktueer. In 'n verslag in 2009 is die massaverlies van sterre genoem die &quot;sleutel tot die begrip van die evolusie van die heelal van die vroegste kosmologiese tye tot die huidige epog, en van planeetvorming en die vorming van lewe self&quot;.&lt;ref name=RIDGEWAY&gt;
{{cite journal
 | last1=Ridgway       | first1=Stephen        | last2=Aufdenberg | first2=Jason
 | last3=Creech-Eakman | first3=Michelle       | last4=Elias      | first4=Nicholas
 | last5=Howell        | first5=Steve          | last6=Hutter     | first6=Don
 | last7=Karovska      | first7=Margarita      | last8=Ragland    | first8=Sam
 | last9=Wishnow       | first9=Ed
 | display-authors=6
 | year=2009
 | title=Quantifying stellar mass loss with high angular resolution imaging
 | journal=Astronomy &amp; Astrophysics
 | volume=247 | page=247
 | bibcode=2009astro2010S.247R
 |arxiv = 0902.3008
}}
&lt;/ref&gt;

Die fisiese meganisme word egter nie goed verstaan nie.&lt;ref name=KERVELLA2011/&gt; Toe Martin Schwarzschild die eerste keer sy teorie van groot konveksieselle voorgestel het, het hy geredeneer dit word waarskynlik veroorsaak deur massaverlies in ontwikkelde superreuse soos Betelgeuse.&lt;ref name=SCHWARZSCHILD1975/&gt; Onlangse navorsing het met dié hipotese saamgestem, maar daar is nog onsekerheid oor die struktuur van die sterre se konveksie, die meganisme van hulle massaverlies, die manier waarop stof in hulle uitgebreide atmosfeer ontstaan en die toestande wat hulle dramatiese einde in 'n [[Supernova#Tipe_II|tipe II-supernova]] verhaas.&lt;ref name=KERVELLA2011/&gt; 

[[Beeld:Betelgeuse Plume eso0927d.jpg|thumb|200px|'n Kunstenaarsvoorstelling van die [[ESO]] wat Betelgeuse wys met 'n reuseborrel wat op sy oppervlak kook en 'n pluim gas wat tot ses keer sy fotosferiese radius, of rofweg die [[wentelbaan]] van [[Neptunus]], ver uitgewerp word.]]
In 2001 het Graham Harper 'n sterwind van 0,03&amp;nbsp;somassa elke 10&amp;nbsp;000 jaar voorspel,&lt;ref name=HARPER2001&gt;
{{cite journal
 | last1=Harper | first1=Graham M.
 | last2=Brown  | first2=Alexander
 | last3=Lim    | first3=Jeremy
 | date=April 2001
 | title=A spatially resolved, semiempirical model for the extended atmosphere of {{nobr|{{mvar|α}} Orionis}} (M2 Iab)
 | journal=The Astrophysical Journal
 | volume=551  | issue=2  | pages=1073–98
 | doi=10.1086/320215
 | bibcode=2001ApJ...551.1073H|s2cid=120271858 | doi-access=free
 }}&lt;/ref&gt; maar navorsing sedert 2009 het bewyse gelewer van episodiese massaverlies wat enige totale syfer vir Betelgeuse onseker maak.&lt;ref name=OHNAKA2009/&gt; Huidige waarnemings dui daarop dat 'n ster soos Betelgeuse dalk 'n deel van sy bestaan as 'n rooi superreus deurbring, maar dan terug oor die [[Hertzsprung-Russell-diagram]] beweeg, weer deur 'n kort fase as 'n geel superreus gaan en dan as 'n blou superreus of [[Wolf-Rayetster]] ontplof.&lt;ref name=LEVESQUE1&gt;
{{cite conference
 | last=Levesque |first=E.M.
 | date=June 2010
 | title=The physical properties of red supergiants
 | publisher=Astronomical Society of the Pacific
 | conference = Hot and Cool: Bridging gaps in massive star evolution
 | series = ASP Conference Series
 | volume = 425   | page = 103
 | bibcode = 2010ASPC..425..103L | arxiv = 0911.4720
}}
&lt;/ref&gt;

Sterrekundiges is dalk naby 'n oplossing vir die geheim. Hulle het 'n groot pluim gas opgemerk wat tot ses keer Betelgeuse se fotosferiese radius ver uitgewerp word. Dit wys Betelgeuse werp nie materie ewe veel in alle rigtings uit nie.&lt;ref name=&quot;KERVELLA2009&quot; /&gt; Die teenwoordigheid van die pluim dui daarop dat die sferiese simmetrie van die ster se fotosfeer, wat dikwels in infrarooi gesien word, nie in sy onmiddellike omgewing behou word nie. Asimmetrie op die sterskyf is by verskillende golflengtes aangeteken. Die twee meganismes wat so 'n asimmetriese massaverlies kan veroorsaak, is grootskaalse konveksieselle of polêre massaverlies, moontlik vanweë rotasie.&lt;ref name=KERVELLA2009/&gt; Beter ondersoeke het gewys gas in die superreus se uitgebreide atmosfeer beweeg kragtig op en af, en skep borrels so groot soos die superreus self. Dit het die span laat glo sulke opstotings veroorsaak die reusepluimuitwerping wat Kervella waargeneem het.&lt;ref name=OHNAKA2009&gt;
{{cite journal
 | last1=Ohnaka  | first1=K.      | last2=Hofmann  | first2=K.-H.
 | last3=Benisty | first3=M.      | last4=Chelli   | first4=A.
 | last5=Driebe  | first5=T.      | last6=Millour  | first6=F.
 | last7=Petrov  | first7=R.      | last8=Schertl  | first8=D.
 | last9=Stee    | first9=Ph.
 | display-authors=6
 | year=2009
 | title=Spatially resolving the inhomogeneous structure of the dynamical atmosphere of Betelgeuse with VLTI/AMBER
 | journal = Astronomy &amp; Astrophysics
 | volume= 503 | issue=1 | pages=183–195
 | bibcode=2009A&amp;A...503..183O
 | doi=10.1051/0004-6361/200912247
 | doi-access=free
 | arxiv = 0906.4792 | s2cid=17850433
}}
&lt;/ref&gt;

====Asimmetriese omhulsels====
Benewens die fotosfeer is nog ses komponente van Betelgeuse se atmosfeer geïdentifiseer. Hulle is 'n molekulêre omgewing, andersins bekend as die MOLsfeer, 'n gasagtige omhulsel, 'n chromosfeer, 'n stofomgewing en twee buitenste omhulsels (S1 en S2) wat uit [[koolstofmonoksied]] (CO) bestaan. Sommige van dié elemente is asimmetries terwyl ander oorvleuel.&lt;ref name=HAUBOIS/&gt;

[[Beeld:ESO Paranal Platform.jpg|thumb|links|220px|Die buitekant van die [[ESO]] se [[Baie Groot Teleskoop]] (BGT) in Paranal, [[Chili]].]]
By sowat 0,45 sterradiusse (~2-3&amp;nbsp;[[AE]]) bo die fotosfeer kan 'n molekulêre laag of omgewing, bekend as die MOLsfeer, lê. Studies wys dit bestaan uit [[waterdamp]] en koolstofmonoksied en het 'n effektiewe temperatuur van sowat 1&amp;nbsp;500 tot 500&amp;nbsp;K.&lt;ref name=HAUBOIS/&gt;&lt;ref name=TSUJI&gt;
{{cite journal
 | last=Tsuji | first=T.
 | year=2000
 | title=Water on the early M&amp;nbsp;supergiant stars {{nobr|{{mvar|α}} Orionis}} and {{nobr|{{mvar|μ}} Cephei}}
 | journal=The Astrophysical Journal
 | volume=538 | issue=2 | pages=801–07
 | bibcode=2000ApJ...538..801T
 | doi=10.1086/309185 | doi-access=free
}}
&lt;/ref&gt;
Waterdamp is in die 1960's die eerste keer in die superreus se spektrum bespeur, maar dit is dekades lank geïgnoreer. Die MOLsfeer kan molekules van silikonmonoksied (SiO) en [[aluminiumoksied]] (Al&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;O&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;) bevat, wat die vorming van stofdeeltjies verduidelik.
[[Beeld:Eso-paranal-16.jpg|thumb|links|220px|'n Binneste uitsig op een van die vier 8,2 m-eenheidteleskope by die BGT.]]

Nog 'n koel streek, die asimmetriese gasagtige omhulsel, strek vir verskeie radiusse (~1040&amp;nbsp;AE) van die fotosfeer af. Dit is verryk met [[suurstof]] en veral [[stikstof]] relatief tot koolstof. Hierdie verbindingsafwykings word waarskynlik veroorsaak deur kontaminasie deur [[CNO-siklus|CNO]]-geprosesseerde materiaal van binne Betelgeuse.&lt;ref name=HAUBOIS/&gt;&lt;ref name=LAMBERT&gt;
{{cite journal
 | last1=Lambert | first1=D.L.      | last2=Brown   | first2=J.A.
 | last3=Hinkle  | first3=K.H.      | last4=Johnson | first4=H.R.
 | year=1984
 | title=Carbon, nitrogen, and oxygen abundances in Betelgeuse
 | journal=Astrophysical Journal
 | volume=284 | pages=223–37
 | bibcode=1984ApJ...284..223L
 | doi=10.1086/162401
}}&lt;/ref&gt;

Foto's deur [[Radioteleskoop|radioteleskope]] wat in 1998 geneem is, bevestig dat Betelgeuse 'n baie ingewikkelde atmosfeer het,&lt;ref name=NRAO/&gt; met 'n temperatuur van sowat 3&amp;nbsp;450&amp;nbsp;K, soortgelyk aan dié wat op die ster se oppervlak gemeet is, maar baie laer as dié van omringende gas in dieselfde streek.&lt;ref name=NRAO&gt;
{{cite press release
 |first=Dave |last=Finley
 |date=8 April 1998
 |title=VLA shows &quot;boiling&quot; in atmosphere of Betelgeuse
 |publisher=National Radio Astronomy Observatory
 |url=http://www.nrao.edu/pr/1998/betel/
 |access-date=7 September 2010
}}
&lt;/ref&gt;&lt;ref name=LIM&gt;
{{cite journal
 | title=Large Convection Cells as the Source of Betelgeuse's Extended Atmosphere
 | last1=Lim    | first1=Jeremy        | last2=Carilli | first2=Chris L.
 | last3=White  | first3=Stephen M.    | last4=Beasley | first4=Anthony J.
 | last5=Marson | first5=Ralph G.
 | year=1998
 | journal=Nature
 | volume=392  | issue=6676  | pages=575–577
 | bibcode=1998Natur.392..575L
 | doi=10.1038/33352
 |s2cid=4431516
}}
&lt;/ref&gt; Die foto's wys ook dié gas met 'n laer temperatuur raak al hoe koeler namate dit na buite versprei. Hoewel dit onverwags is, is dit die grootste bestanddeel van Betelgeuse se atmosfeer. &quot;Dit verander ons basiese begrip van rooi superreuse se atmosfeeer,&quot; verduidelik die spanleier, Jeremy Lim. &quot;In plaas daarvan dat die ster se atmosfeer eenvormig uitsit vanweë gas wat naby sy oppervlak tot hoë temperature verhit word, lyk dit nou of verskeie reusekonveksieselle die gas van sy oppervlak af tot in sy atmosfeer aandryf.&quot;&lt;ref name=NRAO/&gt; 

Die chromosfeer is regstreeks in ultraviolet deur Hubble afgeneem. Die foto's het ook 'n helder streek in die suidwestelike kwadrant van die skyf gewys.&lt;ref name=LOBEL2004/&gt; Die gemiddelde radius van die chromosfeer was in 1996 sowat 2,2&amp;nbsp;keer dié van die optiese skyf (~10&amp;nbsp;AE) en het 'n temperatuur van nie meer nie as 5&amp;nbsp;500&amp;nbsp;K.&lt;ref name=HAUBOIS/&gt;&lt;ref name=DUPREE&gt;
{{cite journal
 | last1=Dupree    |first1=Andrea K.
 | last2=Gilliland |first2=Ronald L.
 | date=December 1995
 | title=HST direct image of Betelgeuse
 | journal=Bulletin of the American Astronomical Society
 | volume=27  | page=1328
 | bibcode=1995AAS...187.3201D
}}
&lt;/ref&gt;

In 2004 het waarnemings met Hubble se hoëpresisie-spektrometer die bestaan uitgewys van warm chromosferiese [[plasma]] minstens 1&amp;nbsp;[[boogsekonde]] van die ster af. Op 'n afstand van 642,5&amp;nbsp;ligjare kan die grootte van die chromosfeer tot 200&amp;nbsp;AE wees.&lt;ref name=LOBEL2004&gt;
{{cite conference
 | last1=Lobel    |first1=A.          | last2=Aufdenberg |first2=J.
 | last3=Dupree   |first3=A.K.        | last4=Kurucz     |first4=R.L.
 | last5=Stefanik |first5=R.P.        | last6=Torres     |first6=G.
 | year=2004
 | title=Spatially resolved STIS spectroscopy of Betelgeuse's outer atmosphere
 | conference=219th Symposium of the IAU
 | page= 641
 | bibcode=2004IAUS..219..641L
 | volume=219
 | doi=10.1017/s0074180900182671
 | s2cid=15868906
 |arxiv = astro-ph/0312076
 | quote=
}}
&lt;/ref&gt;
Die waarnemings het onteenseglik gedemonstreer die warm chromosferiese plasma oorvleuel met koel gas in Betelgeuse se gasagtige omhulsel, sowel as met die stof in die omhulsels van sy sirkumstellêre skyf.&lt;ref name=&quot;HAUBOIS&quot; /&gt;&lt;ref name=LOBEL2004/&gt;

[[Beeld:Nebula around Betelgeuse.jpg|thumb|220px|Dié [[infrarooi]]foto deur die Baie Groot Teleskoop wys ingewikkelde omhulsels van gas en stof om Betelgeuse. Die [[:Beeld:Nebula and betelgeuse VLT.jpg|klein rooi sirkeltjie]] in die middel is die grootte van die fotosfeer.]]

Die eerste bewering van 'n stofomhulsel om Betelgeuse is in 1977 gemaak toe opgemerk is stofomhulsels om ou sterre straal groot hoeveelhede bestraling uit benewens dié uit die fotosfeer. Met interferometrie is tot die gevolgtrekking gekom dat die rooi superreus die meeste van sy oormaat bestraling uitstraal van 'n posisie buite 12 sterradiusse, of rofweg die afstand van die [[Kuipergordel]] by 50-60&amp;nbsp;AE.&lt;ref name=&quot;SUTTON1977&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;HAUBOIS&quot;/&gt; Sedertdien was daar studies van dié stofomhulsels by verskillende golflengtes, met beduidend verskillende resultate. Studies van die 1990's het geraam die binneste radius van die stofomhulsel is enigiets van 0,5-1&amp;nbsp;boogsekonde, of 100-200&amp;nbsp;AE.&lt;ref name=SKINNER&gt;
{{cite journal
 | last1=Skinner |first1=C.J.        | last2=Dougherty | first2=S.M.
 | last3=Meixner | first3=M.         | last4=Bode      | first4=M.F.
 | last5=Davis   | first5=R.J.       | last6=Drake     | first6=S.A.
 | last7=Arens   | first7=J.F.       | last8=Jernigan  | first8=J.G.
 | display-authors=6
 | year=1997
 | title=Circumstellar environments – V. The asymmetric chromosphere and dust shell of Alpha&amp;nbsp;Orionis
 | journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
 | volume=288 | issue=2 | pages=295–306
 | bibcode=1997MNRAS.288..295S
 | doi=10.1093/mnras/288.2.295 | doi-access=free
}}
&lt;/ref&gt;

Dié studies het daarop gewys dat die stofomgewing om Betelgeuse nie staties is nie. In 1994 is berig die ster ondergaan sporadiese, dekades lange stofproduksie, gevolg deur onaktiwiteit. In 1997 is aansienlike veranderings in die stofomhulsel se vorm binne 'n jaar bespeur, wat suggereer die omhulsel word asimmetries verlig deur 'n sterstralingsveld wat sterk beïnvloed word deur die bestaan van fotosferiese warmkolle.&lt;ref name=&quot;SKINNER&quot; /&gt; 

Hoewel die presiese grootte van die twee buitenste CO-omhulsels moeilik is om te bepaal, dui voorlopige ramings daarop dat die een omhulsel sowat 1,5-4&amp;nbsp;boogsekondes ver strek en die ander een tot 7&amp;nbsp;boogsekondes.&lt;ref name=HARPER2009&gt;
{{cite journal
 | last1=Harper |first1=Graham M.  | last2=Carpenter  | first2=Kenneth G.
 | last3=Ryde | first3=Nils  | last4=Smith | first4=Nathan
 | last5=Brown | first5=Joanna  | last6=Brown  | first6=Alexander
 | last7=Hinkle | first7=Kenneth H. | last8=Stempels | first8=Eric
 | display-authors=6
  | year=2009
| title=UV, IR, and mm studies of CO surrounding the red supergiant {{nobr|{{mvar|α}} Orionis}} (M2 Iab)
 | journal=AIP Conference Proceedings
 | volume= 1094
 | pages=868–871
 | doi=10.1063/1.3099254
 | bibcode=2009AIPC.1094..868H
}}
&lt;/ref&gt;

As 'n mens aanneem [[Jupiter]] se wentelbaan van 5,5&amp;nbsp;AE is die ster se radius, sou die binneste omhulsel rofweg 50-150 sterradiusse (~300-800&amp;nbsp;AE) ver gestrek het en die buitenste een tot 250 sterradiusse ver (~1 400&amp;nbsp;AE). Die Son se [[Heliosfeer|heliopouse]] word op sowat 100&amp;nbsp;AE geraam, en die grootte van dié buitenste omhulsel sou dus amper 14 keer dié van die Sonnestelsel gewees het.

====Supersoniese boegskok====
Betelgeuse beweeg teen sowat {{val|30|u=km/s}} deur die interstellêre medium en skep 'n [[boegskok]].&lt;ref name=MOHAMED1/&gt;&lt;ref name=LAMERS1999&gt;
{{cite book
 | last1=Lamers |first1=Henny J.G.L.M.
 | last2=Cassinelli |first2=Joseph P.
 | name-list-style=amp
 | date=June 1999
 | title=Introduction to Stellar Winds
 | publisher=Cambridge University Press
 | location=Cambridge, UK
 | isbn=978-0-521-59565-0
 | bibcode=1999isw..book.....L
}}
&lt;/ref&gt;
Die skok word nie deur die ster geskep nie, maar deur sy kragtige [[sterwind]] terwyl dit groot hoeveelhede gas in die interstellêre medium uitwerp teen 'n snelheid van {{val|17|u=km/s}}. Dit verhit die materiaal om die ster en maak dit sigbaar in infrarooilig.&lt;ref name=ESA3&gt;
{{cite press release
 |title=Akari Infrared Space Telescope: Latest science highlights
 |publisher=European Space Agency |url=http://www.esa.int/Our_Activities/Space_Science/Akari_infrared_space_telescope_latest_science_highlights
 |date=19 November 2008
 |access-date=25 June 2012
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110217144724/http://www.esa.int/esaSC/SEMCJT4DHNF_index_1.html
 |archive-date= 17 February 2011}}&lt;/ref&gt; Omdat Betelgeuse so helder is, is die boegskok in 1997 die eerste keer afgeneem. Die [[komeet]]agtige struktuur is na raming minstens 3,3 ligjare breed, as die afstand 643&amp;nbsp;ligjare is.&lt;ref name=NORIEGA1&gt;
{{cite journal
 | last1=Noriega-Crespo | first1=Alberto   | last2=van Buren | first2=Dave
 | last3=Cao        | first3=Yu            | last4=Dgani     | first4=Ruth
 | year=1997
 | title=A parsec-size bow shock around Betelgeuse
 | journal=Astronomical Journal
 | volume=114  | pages=837–40
 | bibcode=1997AJ....114..837N
 | doi=10.1086/118517  | doi-access=free
}}
&lt;/ref&gt;

Hidrodinamiese simulasies van die boegskok wat in 2012 gedoen is, dui aan dit is baie jonk – minder as 30&amp;nbsp;000 jaar oud. Daar kan twee redes hiervoor wees: dat Betelgeuse eers onlangs in 'n deel van die interstellêre medium met verskillende eienskappe inbeweeg het, of dat die ster 'n groot transformasie ondergaan en sy sterwind verander het.&lt;ref name=ASTROBITES1&gt;
{{cite web
 |last=Newton |first=Elizabeth
 |date=26 April 2012
 |title=This star lives in exciting times, or, how did Betelgeuse make that funny shape?
 |website=Astrobites (astrobites.com)
 |url=http://astrobites.com/2012/04/26/this-star-lives-in-exciting-times-or-how-did-betelgeuse-make-that-funny-shape/
 |access-date=25 June 2012  |url-status=dead
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120430035007/http://astrobites.com/2012/04/26/this-star-lives-in-exciting-times-or-how-did-betelgeuse-make-that-funny-shape/
 |archive-date=30 April 2012
}}
&lt;/ref&gt;

'n Verslag van 2012 het voorgestel dié verskynsel word veroorsaak deur Betelgeuse se verandering van 'n blou in 'n rooi superreus. Daar is bewyse dat 'n ster soos Betelgeuse in die laat stadiums van evolusie &quot;vinnige veranderings op die H-R-diagram kan ondergaan van rooi in blou of omgekeer, met meegaande vinnige veranderings in sy sterwind en boegskok&quot;.&lt;ref name=&quot;MOHAMED1&quot;&gt;{{cite journal
 | last1=Mohamed |first1=S.
 | last2=Mackey |first2=J.
 | last3=Langer |first3=N.
 | year=2012
 | title=3D simulations of Betelgeuse's bow shock
 | journal=Astronomy &amp; Astrophysics
 | volume= 541  | page=A1
 | bibcode=2012A&amp;A...541A...1M
 | doi=10.1051/0004-6361/201118002
 | arxiv=1109.1555  | s2cid=118435586
}}
&lt;/ref&gt;

==Sterfases==
{{HR-diagram}}
Betelgeuse is 'n rooi superreus wat uit 'n [[Sterreklassifikasie#Klas O|klas O-hoofreeksster]] ontwikkel het. Nadat die [[waterstof]] in sy kern op was, het dit tot 'n blou superreus ontwikkel en daarna tot sy huidige rooisuperreusvorm.&lt;ref name=&quot;vanloon&quot; /&gt; Sy kern sal eindelik inplof en 'n [[supernova]] veroorsaak, waarna sy kern as 'n kompakte [[Supernova-oorblyfsel|oorblyfsel]] sal voortbestaan. Die besonderhede hang af van sy presiese aanvanklike massa en ander fisiese eienskappe van hom as hoofreeksster, wat nie goed bekend is nie.

===Hoofreeksster===
[[Beeld:Betelgeuse supernova.png|thumb|240px|links||[[Celestia]] se voorstelling van die Jagter soos dit kan lyk as Betelgeuse as 'n supernova ontplof. Die Jagter se Gordel is in die middel van die foto.]]
Dit is moeilik om te bepaal wat Betelgeuse se presiese eienskappe as [[hoofreeksster]] was. Sy massa word egter geraam op sowat 10-{{val|20|ul=mson}}, terwyl moderne modelle dit raam op 15-{{val|20|u=mson}}. Sy chemiese samestelling was waarskynlik sowat 70% [[waterstof]], 28% [[helium]] en 2,4% [[Metaal (sterrekunde)|swaarder elemente]] – dus met 'n metaalinhoud van effens meer as die Son, maar andersins soortgelyk. 

Die rotasiesnelheid moet ook in ag geneem word. 'n Ster van 15 sonmassas sal binne 11,5-15&amp;nbsp;miljoen jaar die rooisuperreusfase bereik. Vinnig roterende sterre neem die langste.&lt;ref name=meynet/&gt; 'n Stadig roterende ster van 20 sonmassas sal net 8,1&amp;nbsp;miljoen jaar neem,&lt;ref name=vanloon/&gt; en dit is na raming Betelgeuse se eienskappe.

Die tyd totdat Betelgeuse ontplof, hang af van die voorspelde aanvanklike toestande en van die geraamde tyd wat dit reeds 'n rooi superreus is. Die beste raming vir Betelgeuse is oor sowat 100&amp;nbsp;000 jaar.&lt;ref name=dolan2016/&gt;&lt;ref name=meynet/&gt; 

As Betelgeuse as 'n tipe&amp;nbsp;II-P-supernova ontplof, sal sy [[skynbare magnitude]] 'n hoogtepunt van -8 tot -12 bereik.&lt;ref&gt;
{{cite journal
 |last1=Goldberg |first1=Jared A.
 |last2=Bauer |first2=Evan B.
 |last3=Howell |first3=D. Andrew
 |year=2020
 |title=Apparent magnitude of Betelgeuse as a type II-P supernova
 |journal=Research Notes of the AAS
 |volume=4 |issue=3 |pages=35
 |doi=10.3847/2515-5172/ab7c68
 |bibcode=2020RNAAS...4...35G |s2cid=216398511
|doi-access=free
 }}
&lt;/ref&gt; Dit sal maklik bedags gesien kan word. Dit sal twee tot drie maande lank baie helder wees en dan vinnig verdof.&lt;ref name=wheeler&gt;
{{cite book
 | last=Wheeler | first=J. Craig
 | year=2007
 | title=Cosmic Catastrophes: Exploding stars, black holes, and mapping the universe
 | publisher=Cambridge University Press
 | location=Cambridge, UK
 | edition=2nd
 | isbn=978-0-521-85714-7
 | pages=115–117
 | url=https://www.cambridge.org/core/books/cosmic-catastrophes/E68477687EFB37E52EBE00246AC203FC
 | doi=10.1017/CBO9780511536625.007
 | url-access=limited
}}
&lt;/ref&gt;

==Moontlike metgeselster==
Betelgeuse is altyd as ’n enkelster beskou. In studies wat in 1985 en 1986 gepubliseer is, het ’n span onder leiding van Margarita Karovska egter polarisasiedata van 1968 tot 1983 ontleed, wat op die bestaan van twee begeleidende sterre gedui het. Die nader een het ’n wentelperiode van ongeveer 2,1 jaar gehad. Deur gebruik te maak van spikkelinterferometrie het die span tot die gevolgtrekking gekom dat dit 9&amp;nbsp;[[AE]] van die hoofster geleë was, ’n baan wat dit moontlik binne die ster se [[chromosfeer]] sou plaas. Die meer verafgeleë metgesel is gevind op 77&amp;nbsp;AE van die hoofster af.&lt;ref name=KAROVSKA1&gt;{{cite journal |last1=Karovska |first1=M. |last2=Noyes |first2=R.W. |last3=Roddier |first3=F. |last4=Nisenson |first4=P. |last5=Stachnik |first5=R.V. |title=On a Possible Close Companion to αOri |year=1985 |journal=Bulletin of the American Astronomical Society |volume=17 |page=598 |bibcode=1985BAAS...17..598K }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=KAROVSKA2&gt;{{cite journal |last1=Karovska |first1=M. |last2=Nisenson |first2=P. |last3=Noyes |first3=R. |title=On the alpha Orionis triple system |year=1986 |journal=Astrophysical Journal |volume=308 |pages=675–685 |doi=10.1086/164497 |bibcode=1986ApJ...308..260K }}&lt;/ref&gt; 

[[Beeld:Siwarha star artist concept.jpg|thumb|260px|'n Kunstenaar se voorstelling van die ster Siwarha wat na aan Betelgeuse om hom wentel.]]
In ander studies is geen bewyse van dié metgeselle gevind nie of is hulle bestaan weerspreek,&lt;ref name=WILSON2&gt;{{cite journal |last1=Wilson |first1=R.W. |last2=Baldwin |first2=J.E. |last3=Buscher |first3=D.F. |last4=Warner |first4=P.J. |title=High-resolution imaging of Betelgeuse and Mira |year=1992 |journal=Monthly Notices of the Royal Astronomical Society |volume=257 |issue=3 |pages=369–376 |bibcode=1992MNRAS.257..369W |doi=10.1093/mnras/257.3.369 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt; maar die moontlikheid dat ’n nabye metgesel tot die algehele vloei bydra, is nooit volledig uitgesluit nie.&lt;ref name=HAUBOIS/&gt; In die 2000’s en 2010’s het tegnologiese vooruitgang vir die eerste keer hoëresolusie-interferometrie van Betelgeuse en sy omgewing moontlik gemaak, maar in dié pogings is geen metgeselle opgespoor nie.&lt;ref name=KERVELLA2009/&gt;&lt;ref name=montarges2016/&gt;

In 2024 het twee studies bewyse van ’n metgeselster gevind. Een studie het bevind dat ’n ster of kompakte voorwerp van {{val|1.17|0.07|ul=mson}} wat nog nie direk waargeneem is nie, op ’n afstand van {{val|8.60|0.33|u=AE}} die waarskynlikste verklaring sou wees vir Betelgeuse se 2&amp;nbsp;170-dae- sekondêre periodisiteit, wisselende radiale snelheid, en lae variasie in [[effektiewe temperatuur]].&lt;ref name=Goldberg2024&gt;
{{cite journal |last1=Goldberg |first1=Jared A. |last2=Joyce |first2=Meridith |last3=Molnár |first3=László |title=A Buddy for Betelgeuse: Binarity as the Origin of the Long Secondary Period in α Orionis |date=November 2024 |journal=The Astrophysical Journal |language=en |volume=977 |issue=1 |pages=35 |doi=10.3847/1538-4357/ad87f4 |doi-access=free |arxiv=2408.09089 |bibcode=2024ApJ...977...35G |issn=0004-637X }}&lt;/ref&gt; ’n Tweede studie, uitgevoer deur ’n ander groep navorsers, het waarnemingsdata oor ’n eeu bestudeer en ook ’n nabye stermetgesel voorgestel, moontlik ligter en dowwer as die Son, met ’n wentelperiode van 5,78 jaar. Dit sal na verwagting binne 10&amp;nbsp;000 jaar deur Betelgeuse verswelg word.&lt;ref name=MacLeod2024&gt;{{cite journal |last1=MacLeod |first1=Morgan |last2=Blunt |first2=Sarah |last3=De Rosa |first3=Robert J. |last4=Dupree |first4=Andrea K. |last5=Granzer |first5=Thomas |last6=Harper |first6=Graham M. |last7=Huang |first7=Caroline D. |last8=Leiner |first8=Emily M. |last9=Loeb |first9=Abraham |last10=Nielsen |first10=Eric L. |last11=Strassmeier |first11=Klaus G. |last12=Wang |first12=Jason J. |last13=Weber |first13=Michael |display-authors=6 |title=Radial Velocity and Astrometric Evidence for a Close Companion to Betelgeuse |year=2024 |journal=The Astrophysical Journal |volume=978 |issue=1 |page=50 |doi=10.3847/1538-4357/ad93c8 |doi-access=free |bibcode=2025ApJ...978...50M |arxiv=2409.11332 }}&lt;/ref&gt; 

In Mei 2025 het studies gebaseer op [[ultraviolet|UV]]- en [[X-straal]]-waarnemings die moontlikheid uitgesluit dat die metgesel ’n kompakte ster is, en voorgestel dat dit waarskynlik ’n jong stervoorwerp met 'n klein massa is.&lt;ref name=Goldberg2025&gt;{{Cite journal |last1=Goldberg |first1=Jared A. |last2=O'Grady |first2=Anna J.G. |last3=Joyce |first3=Meridith |last4=Johnson |first4=Christian I. |last5=Molnár |first5=László |last6=Dupree |first6=Andrea |last7=O'Connor |first7=Brendan |last8=Drout |first8=Maria R. |last9=Moe |first9=Maxwell |display-authors=6 |title=Betelgeuse, Betelgeuse, Betelgeuse, Betel-buddy? Constraints on the dynamical companion to $α$ Orionis from HST |journal=The Astrophysical Journal |date=2025-05-23 |volume=994 |issue=1 |page=101 |doi=10.3847/1538-4357/ae0c0c |doi-access=free |df=dmy-all |arxiv=2505.18375 |bibcode=2025ApJ...994..101G }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Grady2025&gt;{{cite journal |last1=O'Grady |first1=Anna J.G. |last2=O'Connor |first2=Brendan |last3=Goldberg |first3=Jared A. |last4=Joyce |first4=Meridith |last5=Molnár |first5=László |last6=Johnson |first6=Christian I. |last7=Hare |first7=Jeremy |last8=Breivik |first8=Katelyn |last9=Drout |first9=Maria R. |last10=Moe |first10=Maxwell |last11=Calamida |first11=Annalisa |display-authors=6 |title=Betelgeuse's Buddy: X-Ray Constraints on the Nature of $α$ Ori B |journal=The Astrophysical Journal |year=2025 |volume=992 |issue=1 |page=107 |doi=10.3847/1538-4357/adff83 |doi-access=free |arxiv=2505.18376 |bibcode=2025ApJ...992..107O }}&lt;/ref&gt; 

’n Moontlike direkte opsporing met 'n instrument van die [[Geministerrewag|Gemini-Noord-sterrewag]] in [[Hawaii]] is in Julie 2025 aangekondig, gebaseer op waarnemings wat in 2020 en 2024 gemaak is. In die 2020-data is geen teken van 'n metgesel gevind nie (soos voorspel is omdat dit toe direk in lyn met Betelgeuse self was). Die 2024-waarnemings het gedui op 'n moontlike metgesel. Dit is sowat 6 [[skynbare magnitude|magnitudes]] dowwer as Betelgeuse by 466&amp;nbsp;[[nanometer|nm]]. Die waarnemings dui daarop die metgesel is 1,6 [[sonmassa]]s, wat groter is as wat verwag is, en waarskynlik ’n jong [[sterreklassifikasie|F-tipe]] [[voorhoofreeksster]].&lt;ref name=Howell2025/&gt;{{rp|10}} Dit is nie 'n bevestigde opsporing nie, maar stem grotendeels ooreen met vorige voorspellings.&lt;ref name=Howell2025&gt;{{cite journal |last1=Howell |first1=Steve B. |last2=Ciardi |first2=David R. |display-authors=etal |title=The Probable Direct-imaging Detection of the Stellar Companion to Betelgeuse |date=July 2025 |journal=The Astrophysical Journal Letters |volume= 988 |issue= 2 |pages= L47 |doi= 10.3847/2041-8213/adeaaf |doi-access=free |arxiv=2507.15749 |bibcode=2025ApJ...988L..47H }}&lt;/ref&gt; Aangesien die naam Betelgeuse “die hand van al-Jawzā’” beteken, het die skrywers die naam '''Siwarha''' vir die waarskynlike metgeselster voorgestel, wat “haar armband” in Arabies beteken.&lt;ref name=Howell2025/&gt; Dié naam word sedert 22&amp;nbsp;September 2025 amptelik deur die [[IAU]] se werkgroep oor stername erken.&lt;ref name=&quot;IAU-CSN-new&quot;&gt;{{cite web |title=IAU Catalog of Star Names |url=https://exopla.net/star-names/modern-iau-star-names/ |access-date=23 September 2025}}&lt;/ref&gt;

Verdere bewyse vir ’n metgesel kom uit [[spektroskopie]]se waarnemings wat in Januarie 2026 gepubliseer is. Beide die absorpsie deur omringende stof en die chromosferiese uitvloei het variasies getoon wat ooreenstem met ’n voorspelde [[Oorgang (sterrekunde)|oorgang]] van Siwarha voor Betelgeuse.&lt;ref name=Dupree2026&gt;{{Cite journal |last=Dupree |first=Andrea K. |last2=Cristofari |first2=Paul I. |last3=MacLeod |first3=Morgan |last4=Kravchenko |first4=Kateryna |title=Betelgeuse: Detection of the Expanding Wake of the Companion Star |date=2026-01-01 |arxiv=2601.00470 |journal=The Astrophysical Journal}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3
|verwysings=

&lt;ref name=&quot;NICOLET&quot;&gt;
 {{cite journal |last=Nicolet |first=B. |title=Catalogue of Homogeneous Data in the UBV Photoelectric Photometric System |journal=Astronomy &amp; Astrophysics |volume=34 |pages=1–49 |year=1978 |bibcode=1978A&amp;AS...34....1N}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=joyce2020&gt;{{cite journal |doi=10.3847/1538-4357/abb8db |title=Standing on the Shoulders of Giants: New Mass and Distance Estimates for Betelgeuse through Combined Evolutionary, Asteroseismic, and Hydrodynamic Simulations with MESA |year=2020 |last1=Joyce |first1=Meridith |last2=Leung |first2=Shing-Chi |last3=Molnár |first3=László |last4=Ireland |first4=Michael |last5=Kobayashi |first5=Chiaki |last6=Nomoto |first6=Ken'Ichi |journal=The Astrophysical Journal |volume=902 |issue=1 |page=63 |arxiv=2006.09837 |bibcode=2020ApJ...902...63J |s2cid=221507952 |doi-access=free }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;wilk99&quot;&gt;{{cite journal|last=Wilk|first=Stephen R.|year=1999|title=Further Mythological Evidence for Ancient Knowledge of Variable Stars|journal= The Journal of the American Association of Variable Star Observers|volume=27|issue=2|pages=171–74|bibcode=1999JAVSO..27..171W}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=AT-20191223&gt;{{cite news
 |last1=Guinan |first1=Edward F.
 |last2=Wasatonic |first2=Richard J.
 |last3=Calderwood |first3=Thomas J.
 |date=23 December 2019
 |title=Updates on the &quot;fainting&quot; of Betelgeuse
 |website=The Astronomer's Telegram
 |id=ATel #13365
 |url=http://www.astronomerstelegram.org/?read=13365
 |access-date=27 December 2019
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=BURNHAM&gt;
{{cite book
 | first=Robert jr. | last=Burnham
 | year=1978
 | title=Burnham's Celestial Handbook: An observer's guide to the universe beyond the Solar system
 | volume=2
 | publisher=Courier Dover Publications
 | location=New York, NY
 | isbn=978-0-486-23568-4
 | url=https://archive.org/details/burnhamscelestia02robe
 | url-access=registration
 | page=[https://archive.org/details/burnhamscelestia02robe/page/1290 1290]
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=gcvs&gt;
 {{cite journal
 |last1=Samus |first1=N.N.
 |last2=Durlevich |first2=O.V.
 |display-authors=etal
 |year=2009
 |title=VizieR Online Data Catalog: General Catalogue of Variable Stars (Samus+ 2007–2013)
 |journal=VizieR On-Line Data Catalog: B/gcvs
 |volume=1 |pages=1
 |bibcode=2009yCat....102025S
 }} Originally published in {{bibcode|2009yCat....102025S}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=RAVI1&gt;
{{cite journal
 | last1=Ravi | first1=V. | last2=Wishnow | first2=E.
 | last3=Lockwood | first3=S. | last4=Townes | first4=C.
 | date=December 2011
 | title=The many faces of Betelgeuse
 | journal=Publications of the Astronomical Society of the Pacific
 | volume=448 | page=1025
 | bibcode=2011ASPC..448.1025R | arxiv = 1012.0377
}}
&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=HAUBOIS&gt;
{{cite journal
 | last1=Haubois  | first1=X.        | last2=Perrin    | first2=G.
 | last3=Lacour   | first3=S.        | last4=Verhoelst | first4=T.
 | last5=Meimon   | first5=S.        | last6=Mugnier   | first6=L.
 | last7=Thiébaut | first7=E.        | last8=Berger    | first8=J.P.
 | last9=Ridgway  | first9=S.T.
 | display-authors=6
 | year=2009
 | title=Imaging the spotty surface of Betelgeuse in the H&amp;nbsp;band
 | journal=Astronomy &amp; Astrophysics
 | volume=508 | issue=2  | pages=923–32
 | arxiv = 0910.4167 | s2cid=118593802
 | bibcode=2009A&amp;A...508..923H
 | doi=10.1051/0004-6361/200912927
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=kervella2018&gt;
{{cite journal
 |bibcode=2018A&amp;A...609A..67K
 |title=The close circumstellar environment of Betelgeuse. V. Rotation velocity and molecular envelope properties from ALMA
 |last1=Kervella |first1=Pierre
 |last2=Decin |first2=Leen
 |last3=Richards |first3=Anita M.S.
 |last4=Harper |first4=Graham M.
 |last5=McDonald |first5=Iain
 |last6=O'Gorman |first6=Eamon
 |last7=Montargès |first7=Miguel
 |last8=Homan |first8=Ward
 |last9=Ohnaka |first9=Keiichi
 |journal=Astronomy and Astrophysics
 |volume=609 |pages=A67 |year=2018
 |arxiv=1711.07983 |doi=10.1051/0004-6361/201731761
 |s2cid=54670700
 }}&lt;/ref&gt; 
&lt;ref name=&quot;HARPER&quot;&gt;
{{cite journal
 | last1=Harper |first1=Graham M.
 | last2=Brown  |first2=Alexander
 | last3=Guinan |first3=Edward F.
 | title=A new VLA-Hipparcos distance to Betelgeuse and its implications
 | journal=The Astronomical Journal
 | date=April 2008
 | volume=135 | issue=4 | pages=1430–40
 | bibcode=2008AJ....135.1430H
 | doi=10.1088/0004-6256/135/4/1430 | doi-access=free
 }}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=&quot;KERVELLA2011&quot;&gt;{{cite journal|doi=10.1051/0004-6361/201116962|title=The close circumstellar environment of Betelgeuse|journal=Astronomy &amp; Astrophysics |volume=531 |pages=A117 |year=2011 |last1=Kervella |first1=P. |last2=Perrin |first2=G. |last3=Chiavassa |first3=A. |last4=Ridgway |first4=S. T. |last5=Cami |first5=J. |last6=Haubois |first6=X. |last7=Verhoelst |first7=T.|arxiv=1106.5041|s2cid=119190969}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=SCHWARZSCHILD1975&gt;
{{cite journal
 | last=Schwarzschild | first=M.
 | year=1975
 | title=On the scale of photospheric convection in red giants and supergiants
 | journal=Astrophysical Journal
 | volume=195 | issue=1 | pages=137–44
 | bibcode=1975ApJ...195..137S | doi=10.1086/153313
| doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=vanloon&gt;{{cite journal |bibcode=2013EAS....60..307V |title=Betelgeuse and the Red Supergiants |journal=Betelgeuse Workshop 2012 |editor-first=P. |editor-last=Kervella |volume=60 |pages=307–316 |last1=Van Loon |first1=J. Th. |year=2013 |doi=10.1051/eas/1360036 |arxiv=1303.0321 |citeseerx=10.1.1.759.580 |s2cid=118626509}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref name=meynet&gt;{{cite conference |title=The past and future evolution of a star like Betelgeuse |book-title=Betelgeuse Workshop 2012 |editor=P. Kervella |volume=60 |pages=17–28 |last1=Meynet |first1=G. |last2=Haemmerlé |first2=L. |last3=Ekström |first3=S. |last4=Georgy |first4=C. |last5=Groh |first5=J. |last6=Maeder |first6=A. |year=2013 |bibcode=2013EAS....60...17M |arxiv=1303.1339 |doi=10.1051/eas/1360002 |citeseerx=10.1.1.759.5862 |s2cid=119111572}}&lt;/ref&gt;
}}

==Skakels==
{{Lug3|05|55|10.3053|+|07|24|25.426|600}}
* [http://www.mrao.cam.ac.uk/telescopes/coast/betel.html Oppervlakbeelde van Betelgeuse met COAST en die WHT]
* [http://www.ipac.caltech.edu/outreach/Edu/Regions/irregions.html Foto's op die webtuiste van die Infrared Processing and Analysis Center (IPAC)] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120529/http://www.ipac.caltech.edu/Outreach/Edu/Regions/irregions.html |date=29 Mei 2012 }}
{{Commons-kategorie inlyn|Betelgeuse}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Betelgeuse}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Bayer-voorwerpe]]
[[Kategorie:Jagter (sterrebeeld)]]
[[Kategorie:Sterre met eiename]]
[[Kategorie:Flamsteed-voorwerpe]]
[[Kategorie:Henry Draper-voorwerpe]]
[[Kategorie:M-tipe superreuse]]
[[Kategorie:Dubbelsterre]]</text>
      <sha1>52p16ae3ylxjdmnbu22jdjciw0xea8e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bradley Cooper</title>
    <ns>0</ns>
    <id>102193</id>
    <revision>
      <id>2912529</id>
      <parentid>2810302</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:58:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Filmografie */</comment>
      <origin>2912529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6900" sha1="gpewvb3zj73ee17b53f0cyffqprmsay" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Bradley Cooper
| Beeld                     = BradleyCooperBFI240124 (9 of 15) (53485714469) (cropped).jpg
| Beeldbeskrywing           = 
| Beeldonderskrif           = Cooper in 2024
| Geboortenaam              = Bradley Charles Cooper
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1975|1|5}}
| Geboorteplek              = [[Philadelphia]], [[Pennsilvanië]] ([[VSA]])
| Nasionaliteit             = Amerikaans
| Sterftedatum              = 
| Sterfteplek               = 
| Lewensmaat                = [[Jennifer Esposito]] 2006-2007
| Beroep                    = Akteur
| Aktiewe jare              = 1999–present
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| imdb                      = 177896
| Toekennings               = 
}}

'''Bradley Cooper''' (gebore op [[5 Januarie]] [[1975]] in [[Philadelphia]], [[Pennsilvanië]]) is 'n [[Amerika]]anse akteur. Hy is veral bekend vir sy rolle in die films ''The Hangover'' (2009), ''The A-Team'' (2010), ''Wedding Crashers'' (2005) en ''Limitless'' (2011). In 2011 is hy as People magazine se aantreklikste man aangewys.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Bradley Cooper Is ''People''{{'}}s Sexiest Man Alive!|url=http://www.people.com/people/package/article/0,,20315920_20545580,00.html|work=People|accessdate=18 November 2011|first=Alexis|last=Chiu|first2=Charlotte|last2=Triggs|date=16 November 2011}}&lt;/ref&gt;

== Persoonlike lewe ==
Cooper se vroeë jare in die vermaaklikbedryf was met probleme ondervind. Toe sy rol in die tweede seisoen van ''Alias'' gedemoveer is na 'n baie klein deel, wou hy ophou werk in die vermaaklikbedryf.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.hollywoodreporter.com/news/american-hustle-star-bradley-cooper-666231 |title=Bradley Cooper Wanted to 'Kill Myself' While Filming 'Alias' |date=Desember 17, 2013 |work=The Hollywood Reporter |access-date=Augustus 21, 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200415094404/https://www.hollywoodreporter.com/news/american-hustle-star-bradley-cooper-666231 |archive-date=15 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sy middelverslawing en twyfel oor sy loopbaan het gedagtes van selfmoord veroorsaak.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.inquisitr.com/1065256/bradley-cooper-suicide-actor-wanted-to-kill-himself-because-of-early-career-doubt/#Qr93JmW5QWZtiqMK.99 |title=Bradley Cooper Suicide: Actor Wanted To 'Kill Himself' Because of Early Career Doubt |first=Gregory |last=Wakeman |date=Desember 17, 2013 |publisher=Inquisitr |access-date=Januarie 10, 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20190811035314/https://www.inquisitr.com/1065256/bradley-cooper-suicide-actor-wanted-to-kill-himself-because-of-early-career-doubt/ |archive-date=11 Augustus 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Cooper het sedert 2004 ophou alkohol drink en het gesê dat dit sy lewe sou verwoes het.&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://www.independent.ie/woman/celeb-news/cooper-booze-would-have-ruined-me-29849280.html |title=Cooper: Booze would have ruined me |date=Desember 18, 2013 |work=Irish Independent |access-date=Desember 18, 2013 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20131219030534/http://www.independent.ie/woman/celeb-news/cooper-booze-would-have-ruined-me-29849280.html |archive-date=19 Desember 2013 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In Oktober 2006 is Cooper verloof met aktrise [[Jennifer Esposito]]. Hulle is later in Desember getroud. In Mei 2007 het Esposito aansoek gedoen vir 'n egskeiding wat in November afgehandel was.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.people.com/people/article/0,,20037538,00.html |title=Jennifer Esposito, Bradley Cooper Split |first=Emily |last=Fromm |work=People |date=Mei 2, 2007 |access-date=Julie 16, 2010 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303184810/http://www.people.com/people/article/0,,20037538,00.html |archive-date=3 Maart 2016 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 

Twee jaar na die dood van sy pa van longkanker in 2011, het hy met sy ma na Los Angeles verhuis.&lt;ref name=&quot;LATM2&quot;&gt;{{cite news|url=http://articles.latimes.com/2013/apr/16/entertainment/la-et-mg-bradley-cooper-mom-details-20130416 |title=Bradley Cooper explains why he lives with his mom |date=April 16, 2013 |work=Los Angeles Times |last1=Saad |first1=Nardine |accessdate=Augustus 25, 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160910134401/http://articles.latimes.com/2013/apr/16/entertainment/la-et-mg-bradley-cooper-mom-details-20130416 |archivedate=September 10, 2016 |df= }}&lt;/ref&gt;

== Filmografie ==
* 2001: ''Wet Hot American Summer'' – Ben
* 2002: ''My Little Eye'' – Travis Patterson
* 2002: ''Bending All the Rules'' – Jeff
* 2003: ''The Last Cowboy'' – Morgan Murphy
* 2004: ''I Want to Marry Ryan Banks'' – Todd Doherty
* 2005: ''Wedding Crashers'' – Zachary &quot;Sack&quot; Lodge
* 2006: ''Failure to Launch'' – Demo
* 2007: ''The Comebacks'' – Cowboy
* 2008: ''The Midnight Meat Train'' – Trash
* 2008: ''The Rocker'' – Trash Grice
* 2008: ''Yes Man'' – Peter
* 2008: ''Older than America'' – Luke
* 2009: ''He's Just Not That Into You'' – Ben
* 2009: ''The Hangover'' – Philip &quot;Phil&quot; Wenneck
* 2009: ''All About Steve'' – Steve Gunders
* 2009: ''New York, I Love You'' – Gus Cooper
* 2009: ''Case 39'' – Douglas J. Ames
* 2010: ''Valentine's Day'' – Holden Bristow
* 2010: ''The A-Team'' – Templeton Arthur &quot;The Faceman&quot; Peck
* 2010: ''Brother's Justice'' – Bradley Cooper/Dwight Sage
* 2011: ''Limitless'' – Edward &quot;Eddie&quot; Morra
* 2011: ''The Hangover Part II'' – Philip &quot;Phil&quot; Wenneck
* 2012: ''Hit and Run'' – Alex Dimitri
* 2012: ''Silver Linings Playbook'' – Patrick &quot;Pat&quot; Solatano, Jr.
* 2012: ''The Words'' – Rory Jansen
* 2013: ''The Place Beyond the Pines'' – Avery Cross
* 2013: ''The Hangover Part III'' – Philip &quot;Phil&quot; Wenneck
* 2013: ''American Hustle'' – Richard &quot;Richie&quot; DiMaso
* 2014: ''Guardians of the Galaxy'' – Rocket
* 2014: ''Serena'' – George Pemperton
* 2014: ''American Sniper'' – Chris Kyle
* 2015: ''Aloha'' – Brian Gilcrest
* 2016: ''10 Cloverfield Lane'' – Ben
* 2016: ''War Dogs''
* 2017: ''Guardians of the Galaxy Vol. 2'' – Rocket
* 2018: ''[[Avengers: Infinity War]]'' – Rocket
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]'' – Jackson Maine
* 2018: ''The Mule'' – Colin Bates

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* {{Commonskat-inlyn|Bradley Cooper}}
* [http://www.boxofficemojo.com/people/chart/?view=Actor&amp;id=bradleycooper.htm Bradley Cooper] by [[Box Office Mojo]]

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Cooper, Bradley}}
[[Kategorie:Geboortes in 1975]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse rolprentvervaardigers]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>gpewvb3zj73ee17b53f0cyffqprmsay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sophia Gray</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104340</id>
    <revision>
      <id>2912633</id>
      <parentid>2830743</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:22:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21049" sha1="5thaxac96tk5uw1ipfezv3lf1anaf13" xml:space="preserve">[[Beeld:Sophia Gray.jpg|duimnael|regs|200px|Sophia Gray.]]

'''Sophia (Sophy) Gray''' (Easington, [[Yorkshire]], [[Engeland]], [[5 Januarie]] [[1814]] – [[Bishopscourt]], [[Kaapstad]], [[Kaapkolonie]], [[27 April]] [[1871]]) was ’n Suid-Afrikaanse argitek, kunstenaar, Anglikaanse sekretaresse en boekhouer van Britse herkoms wat verantwoordelik was vir die ontwerp van minstens 35 Anglikaanse kerke in Suid-Afrika, hoewel geen van haar planne behoue gebly het nie.&lt;ref name=&quot;artef&quot;&gt; {{en}} [http://artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=643&amp;countadd=1 Haar lewensverhaal op die argitektuurwebtuiste Artefacts.co.za]. URL besoek op 13 Oktober 2015.&lt;/ref&gt;

As eggenote van die Kaap se eerste Anglikaanse biskop, [[Robert Gray]], het sy die bisdom, wat gestrek het tot in die [[Oranje-Vrystaat]] en [[Natal]] en selfs tot op [[Tristan da Cunha]] en [[St. Helena]], help vestig, sy geldsake gereël en sy kerke, skole en ander geboue ontwerp of bestaande ontwerpe by plaaslike omstandighede aangepas. Sy was ook verantwoordelik vir die organisasie van sinodes, vergadering en amptelike geleenthede en het noukeurig rekord daarvan gehou. Sonder haar voortdurende raad en praktiese bystand sou biskop Gray nie sy monumentale taak kon bemeester nie.&lt;ref&gt; {{en}} Gutsche, Thelma in Potgieter, D.J. (hoofred.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]'' volume 5. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd.&lt;/ref&gt; Met haar en haar man se koms na die Kaap die Goeie Hoop was daar net 10 Anglikaanse kerke, maar onder hul bekwame leiding het dit binne 25 jaar tot 63 vermeerder.

== Herkoms en lewe in Engeland ==
Sophia Gray was die vyfde kind van die landheer Robert Wharton Myddleton van Durham en Yorkshire en sy tweede vrou, Elizabeth Sophia Pococke. Sy en haar twee suster het grootgeword in ’n begaafde gesin wat landgoedere in North Riding en Durham besit het. Hulle was wel belese en reeds van ’n vroeë ouderdom bedrewe ruiters, eienskappe wat hul vriendskap met die jong eerw. [[Robert Gray]] aangewakker het.  

Ná ’n ses maande lange verlowing is Sophia op [[6 September]] [[1836]] getroud met eerw. Gray, rektor van Whitworth, Durham. Hul huwelik het haar ’n voorsmakie van hul lewe saam gegee toe Sophia en Robert te perd besoek afgelê het aan familie-eiendom in twee counties. Uit dié huwelik is een seun en vier dogters gebore, van wie een, Sophia Louis ([[21 September]] [[1837]] – [[4 November]] [[1869]]) getrou het met eerw. Edward Glover, die eerste hoof van die Zonnebloem-kollege in [[Kaapstad]] en later aartsdeken van [[George]].  

Eerw. Gray het in November 1845 predikant in die stadsgemeente Stockton-on-Tees geword en onder aandag van die biskop van [[Durham]] gekom vanweë sy werk in belang van die Society for the Propagation of the Gospel in Foreign Parts. As sekretaris van die plaaslike tak is hy trou bygestaan deur sy vrou, wat ondanks haar gebrek aan ’n streng godsdienstige agtergrond, haar eie belange ondergeskik gestel het aan haar man s’n sodat sy hom sy gemeentewerk en pligte kon help.

In 1846 het Sophia by haar man aangedring om die beroep na die bisdom aan die Kaap die Goeie Hoop te aanvaar nadat hy op 'n kortlys van drie geplaas is om nuwe koloniale bisdomme tot stand te bring. So het die gesin op [[20 Desember]] [[1847]] aan boord van die ''Persia'' na die Kaap vertrek, waar hulle op [[24 Februarie]] [[1848]] aangekom het. Omdat hulle gewoond was aan die hoë lewenspeil wat biskoppe destyds geniet het, onder meer ’n episkopale paleis, het die Grays na die Kaap verhuis met ’n klein geselskap bediendes, meubels en selfs ’n episkopale koets. Sy aanstelling aan die Kaap was grootliks te danke aan die vrygewigheid van die filantropiese miljoenêres Angela Burdett-Coutts, wat geld geskenk het vir die koloniale bisdom.

== Aan die Kaap ==
[[Beeld:St Peter-kerk, Cradock.jpg|duimnael|regs|270px|Die Anglikaanse kerk St. Peter op [[Cradock]], opgerig in 1857.]]

[[Beeld:Uniondale Anglikaanse kerk All Saints.jpg|duimnael|270px|links|Die Anglikaanse kerk All Saints in [[Uniondale]] se hoofstraat.]]

[[Beeld:Anglikaanse kerk St Jude Oudsthoorn.jpg|duimnael|regs|270px|Die Anglikaanse kerk St Jude, [[Oudtshoorn]].]]

[[Beeld:Belvidere Anglikaanse kerk Holy Trinity Knysna.jpg|duimnael|links|270px|Die [[Belvidere Holy Trinity-kerk]], [[Knysna]].]]

Kort ná hul aankoms het Sophia op Protea (Boschheuwel), Claremont, die biskoplike woning in ’n huurhuis ingerig en haar aan die geestelike, finansiële en administratiewe pligte van die Kaapstadse bisdom gewy. Sy het ook onderrig in die Sondagskool gegee en ’n aandskool vir bruin mense op die landgoed gereël. Uit die skooltjie wat sy op die landgoed begin het vir die opvoeding van haar eie en vriende en bure se kinders, het die spog- privaat seunskool Biskoppe mettertyd ontstaan. 

Reeds in Engeland het sy baie belanggestel in die Gotiese argitektuur. Die Grays het planne en skets uit Engeland met hulle saamgebring van kerkboukuns wat geskik sou wees dat Sophia Gray dit kon aanpas by plaaslike omstandighede en die beskeie behoeftes van nuwe gemeentes. Hoewel sy geen formele opleiding in die argitektuur gehad het nie,&lt;ref&gt; {{af}} Martin, D. in [[Frits Gaum|Gaum, dr. Fits]] (hoofred.) 2008. ''Christelike Kernensiklopedie''. Wellington: Lux Verbi.BM en Bybelkor.&lt;/ref&gt; kon sy in Suid-Afrika haar belangstelling in kerkargitektuur prakties toepas in die ontwerp van kapelle, kerke en pastorieë. Daar was waarskynlik meer as 50 sulke geboue, waarvan baie vandag nog bestaan en wat van 1848 af opgerig is as deel van die Anglikaanse Kerk se omvangryke gemeente-uitbreidingsprogram onder leiding van biskop Gray. Van haar mees tipiese, tydlose Gotiese kerke is dié op [[Caledon]], [[Knysna]], die St. Mark-katedraal in [[George]], [[Pietermaritzburg]] se Anglikaanse [[katedraal]] en die St. Saviour-kerk in Claremont, [[Kaapstad]], wat sedertdien ingrypend verander is. Verreweg die meeste van haar kerke was in die Gotiese herlewingstyl, gekopieer en aangepas van ontwerpe van Engelse kerke. Dié kerke is dikwels opgerig met gedresseerde klip en was soortgelyk aan die kerke van die middel 19de-eeuse Engeland. Hoewel sy vir die kerke se ontwerp verantwoordelik was, het sy blykbaar die tegniese vaardighede kortgekom om die planne self te teken en het sy die hulp van G. Evans, 'n siviele ingenieur, hierin gehad, ten minste in sommige gevalle.&lt;ref name=&quot;artef&quot; /&gt;

Wanneer sy af en toe wel kon ontspan, het sy potlood- en waterverfsketse gemaak van argitektoniese belang. Meer as 150 daarvan kan nog nagespoor word. Sy het ’n aangebore tekentalent gehad en landskappe duidelik en presies geskets. Lewenslank het sy sketse gemaak waar sy ook al gereis het en so ’n aanskoulike rekord van haar reise gehou.

In September 1849 het sy haar eggenoot so ver as [[Plettenbergbaai]] op huisbesoek vergesel en, afgesien van sy toer van nege maande in 1850 en sy reis na [[Tristan da Cunha]], daarna elke huisbesoek in die uitgebreide bisdom meegemaak. Sy was ’n bedrewe ruiter en het haar man selfs tot in die [[Oranje-Vrystaat]] en [[Natal]] vergesel. Sy het die bouers bestraf waar nodig, tegniese probleme uitgestryk en, indien nodig, die raad van die landmeter-generaal, Charles Bell, ingewin. Hoewel sy tydens hierdie reise baie ontberings moes verduur, het sy 'n intieme kennis van sowel die land as die administrasie van die Anglikaanse Kerk opgedoen, en haar eggenoot voortdurend van raad bedien. In haar lywige brieweboek kom 'n mens talle van die destyds bekende en kleurryke persoonlikhede teë, byvoorbeeld [[John Montagu]], [[David Livingstone]], lady Grey en die Xhosa-profetes Nonquase.

Op sy toer in 1850 na die buitedistrikte het biskop Gray van sy vrou se kerkplanne met hom saamgeneem vir die kerke wat hy op die afgeleë dorpe in die vooruitsig gestel het en talle briewe aan haar geskryf waarin hy haar ingelig het oor die probleme met plaaslike boukomitees. 

Toe Protea in 1851 aangekoop en tot Bishop's Court verdoop is, het sy die landgoed van 120 ha as 'n lonende onderneming bestuur. Tydens haar man se biskoplike besoeke aan Brittanje het sy toere beplan en gehelp om geld vir die bisdom in te samel; aan die Kaap het sy die Sinode georganiseer en die tertafellegging van verslae en statistiek asook die notules van vergaderings gehanteer. Hierdie bedrywighede het haar vanselfsprekend verhinder om aan die sosiale lewe deel te neem, alhoewel sy alom bekend was as 'n knap gasvrou. Sy het ook noukeurig boekgehou van al die sake wat met die bisdom verband gehou het en self tyd ingeruim om haar man aan die slaap te lees.

Haar doelgerigte ondersteuning van haar eggenoot se beleidsrigtings (wat sy sterk beïnvloed het) het hom in staat gestel om talle moeilikhede te oorbrug, byvoorbeeld die geval van die geskil oor biskop [[John William Colenso|J.W. Colenso]], en sy het Gray oor die algemeen gehelp om die Church of the Province of South Africa te konsolideer.

== Waardering ==
Sophia Gray was lank, met 'n pragtige gelaatskleur en 'n welige bos rooibruin hare. Sy was ook buitengewoon alsydig en kon praktiese probleme doeltreffend hanteer. Met haar dood is haar onontbeerlike bydrae wyd erken. Sy word herdenk deur die kloktoring en 'n muurtablet in die St. Saviour-kerk, Claremont, wat sy ontwerp het en in wie se [[begraafplaas]] sy en haar man ter ruste gelê is, maar ook die episkopale paleis by Bishopscourt wat deur haar toedoen tot stand gekom het.

== Individuele kerke ==
=== St. George-kerk, Knysna ===
[[Beeld:Anglikaanse kerk St George, Knysna.jpg|duimnael|links|270px|Die Anglikaanse kerk St. George, [[Knysna]].]]

John Rex het die hoeksteen van dié kerk in 1849 gelê. Dis gebou op grond wat sy vader, [[George Rex]], die stigter van Knysna, geskenk het. Bouwerk het in 1850 begin en was gegrond op ’n plan wat Sophia Gray aangepas het by die plaaslike gemeente se behoeftes. Dis so ontwerp dat die basiese kerk later vergroot kon word namate die lidmate toegeneem het. Dit het toe nie gebeur nie omdat ’n nuwe kerk in 1919 gebou is, maar die oue behoue gebly het. Dis ingewy op [[30 Oktober]] [[1855]].&lt;ref&gt; {{en}} [http://artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=4388 Besonderhede en foto's op die argitektuurwebtuiste Artefacts.co.za]. URL besoek op 13 Oktober 2015.&lt;/ref&gt;

=== All Saints, Somerset-Oos ===
[[Beeld:All Saints Church, Somerset East 1854.JPG|duimnael|regs|270px|Die All Saints-kerk, [[Somerset-Oos]] (1854).]]
Tydens sy reise deur die Oostelike Provinsie in 1848 het biskop Gray besoek aan [[Somerset-Oos|Somerset]] gebring. Die tekort aan predikante het hom ontstel, want op sy reis van sowat 1&amp;nbsp;500&amp;nbsp;km deur die destydse [[Kaapkolonie]] het hy net een van sy kerk se predikante teëgekom. Hy het toe gereël dat 20 Anglikaanse predikante uit Engeland emigreer en omdat hy geglo het dat daar genoegsame Engelse setlaars in die kolonie was, het hy ook onderneem om die gebied van 'n geskikte rektor te voorsien. Sowat sewe jaar later, in 1855, is die klein Anglikaanse kerk (volgens Sophia Gray se plan) en die Anglikaanse kerkhof (in Pauletstraat) ingewy. Die kanselruimte en die konsistorie is in 1883 by die oorspronklike gebou aangebou. Die All Saints-kerk het pragtige gedenkventers. Belanghebbendes probeer om dit tot nasionale gedenkwaardigheid verklaar te kry.

=== St. Saviour, Claremont ===
Die behoefte aan 'n gemeentelike kerk vir Claremont, waarbinne die biskopwoning Protea (die ou Boschheuwel wat later Bishopscourt geword het) geval het, het geruim tyd reeds bestaan toe Sophie Gray die plan vir die kerk opgetrek het. 'n Geskikte perseel is uitgesoek en die grond geskenk deur ene Rice Jones. Die fondamente is gegrawe en die bouwerk kon in September 1850 begin. Die oorspronklike St. Saviour-kerk was net groot genoeg om 40 tot 50 kerkgangers te huisves. Gray het die Engelse argitek Willliam Butterfield (1814–1900) geken en een van sy standaardplanne gebruik. Die boukoste het sowat £625 beloop. Die stene het gekom uit 'n groef sowat 15 km vanaf die kerk, wat indertyd beskryf is as &quot;'n baie fraai Gotiese Episkopale kerkie&quot;. Sophie Gray het amper elke dag van Protea af na Claremont gestap of gery om die bouwerk te inspekteer en teen [[13 November]] [[1850]] het die bouwerk genoegsaam gevorder sodat die hoeksteen gelê kon word. St. Saviour is ingewy tydens Paasfees 1854.

Ná die koms van die spoorlyn het die woonbuurte van Claremont aansienlik ontwikkel en is besluit om die kerk te vergroot as 'n huldeblyk aan Sophy en Robert Gray wat onderskeidelik in 1871 en 1872 enkele maande ná mekaar oorlede is. Butterfield het weer die plan voorsien en het die twee plaaslike argitekte, Adolphus Ackermann en Thwaites, van breedvoerige raad bedien. Die aanbouings het die kloktoring ingesluit en biskop het die inwyding op [[22 Oktober]] [[1880]] waargeneem. Aan die einde van die 19de eeu het die kerk weer ontoereikend geword vir die immergroeiende gemeente. Die biskoplike argitek sir [[Herbert Baker]] het die plan vir die tweede vergroting van St. Saviour voorsien, wat die sloping van Gray se oorspronklike gebou behels het sodat die kerk herbou kon word volgens sy ontwerp. Sy plan is uitgevoer en amper niks van die oorspronklike kerkie het oorgebly nie. Die nuwe St. Saviour-kerk is ingewy op [[17 April]] [[1904]].

=== St. Mark-katedraal, George ===
[[Beeld:St Mark-katedraal George.jpg|duimnael|links|270px|Die St. Mark-katedraal in [[George]] is in die vroeë 1900's aansienlik vergroot en verander.]]
Sophy Gray het die hoeksteen van die kerk wat sy self beplan het op [[23 Oktober]] [[1849]] in gietende reën gelê. Haar model was die vroeë Engelse kerk in Littlemore, [[Oxfordshire]]. Skotse messelaars, wat biskop Gray spesiaal vir die oprigting van nuwe kerke na die Kaap laat kom het, was verantwoordelik vir die bouwerk, onder andere Alexander Bern, Alexander en Colin Lawrence en die bedrewe skrynwerker William Page. Aanvanklik het die St. Mark-kerk net uit 'n basies ontwerp bestaan. Met die inwyding in 1850 het biskop Gray opgemerk: &quot;Dis verblydend om te sien hoe ons ou Engelse kerke in hierdie land herhaal word.&quot; Eers in 1911 het St. Mark die status van 'n katedraal verkry en tydens die vroeë 20ste eeu is talle verbouings en veranderings deur F.K. Kendall, 'n vennoot in die argiteksfirma van sir [[Herbert Baker]], die biskoplike argitekte, uitgevoer.

=== St. Augustine-kerk, Fraserburg ===
[[Beeld:Afrikaanse Protestantse kerk Fraserburg Sophia Gray.jpg|duimnael|regs|270px|Die Afrikaanse Protestantse kerk, [[Fraserburg]], in 1870 opgerig as die Anglikaanse kerk St. Augustine volgens Gray se plan.]]
Die Engelssprekende bevolking van die [[Karoo]]dorp [[Fraserburg]] was altyd betreklik klein, maar reeds in die eerste twee dekades van die dorp se bestaan het hulle hul eie Anglikaanse gemeente tot stand gebring. Die kerkie is in 1870 opgerig deur Adam Jacobus Jacobs en is dus een van Sophy Gray se laaste ontwerpe en ook een van dié wat nie in later jare vergroot is nie. 'n Jaar op twee later het biskop Gray self die kerkie ingewy. Op [[27 September]] [[1963]] het ''[[Die Burger]]'' as volg berig oor die moontlik sloping van die kerkie. &quot;Hierdie kerkie van St. Augustinus staan langs een van Fraserburg se strate wat verbreed moet word. Presies die helfte van die gebou staan in die pad. Die gemeente bestaan al langer as 'n eeu sedeer die dae toe die Korannas nog in dié geweste geswerf het. Die gemeente het ook sendingwerk onder hulle gedoen. Op Fraserburg was vroeë so 'n groot Engelse gemeenskap dat die kerk in 1870 gebou is. ou is net vier lidmate oor. Die gemeente is van Beaufort-Wes af bedien. Die dominee het te perd gery en langs die pad huisbesoek gedoen. As die straat verbreed word, sal die geboutjie gesloop moet word en die gemeente het nie geld om 'n nuwe kerk te bou nie.&quot; 

Dié moontlike sloping is afgeweer, maar nadat die gemeente ophou bestaan het, het die [[Afrikaanse Protestantse Kerk]] die gebou oorgeneem en in 'n stadium sowat 80 lidmate gehad, wat teen 2014 teruggesak het tot net sowat 30, hoewel hulle nog gereeld in die kerkie bymekaarkom vir eredienste.

== Kerke deur haar ontwerp ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+
! Kerk!!Plek!!Jaar!!Ligging
|-
| St Paul-kerk || Eersterivier, [[Kaapstad]] || 1848 ||
|-
| St James-kerk || [[Graaff-Reinet]] || 1848 || {{coord|-32.25090|24.53671|display=inline}}
|-
| St Paul-kerk || [[Rondebosch]], [[Kaapstad]] || 1849 || {{coord|-33.962111|18.469283|display=inline}}
|-
| St George-kerk || [[Knysna]] || 1849 || {{coord|-34.03536|23.05027|display=inline}}
|-
| Skoolkapel || [[Beaufort-Wes]] || 1849 ||
|-
| Christ-kerk || [[Colesberg]] || 1849 ||
|-
| St Mark-kerk || [[George]] || 1849 || {{coord|-33.95771|22.45844|display=inline}}
|-
| Holy Trinity-kerk|| [[Caledon]] || 1850 ||
|-
| St Saviour-kerk || [[Claremont]] [[Kaapstad]] || 1850 || {{coord|-33.983850|18.464919|display=inline}}
|-
| [[Belvidere Holy Trinity-kerk|Holy Trinity-kerk]] || Belvidere, [[Knysna]] || 1851 ||
|-
| St Peter-kerk || [[Pietermaritzburg]] || 1851 ||
|-
| Christ-kerk || [[Swellendam]] || 1852 ||
|-
| Christ-kerk|| [[Beaufort-Wes]] || 1852 ||
|-
| St James the Great-kerk || [[Worcester]] || 1852 || {{coord|-33.64579|19.44524|display=inline}}
|-
| St John the Baptist-kerk || Plaas Louvain, Schoonberg naby [[Herold]] || 1853 || {{coord|-33.811265| 22.645788|display=inline}}
|-
| All Saints-kerk || [[Somerset-Oos]] || 1854 ||
|-
| St Paul-kerk || Noordeinde, [[Port Elizabeth]] || 1854 ||
|-
| St Matthew-kerk || [[Riversdal]] || 1854 ||
|-
| Skoolkapel || [[Mosselbaai]] || 1855 ||
|-
| Nuweland-kapel || [[Nuweland]], [[Kaapstad]] || 1856 ||
|-
| Armstrong-gedenkkerk || [[St. Andrew-kollege]], [[Grahamstad]] || 1856 ||
|-
| St Peter-kerk || [[Cradock]] || 1857 ||
|-
| Church of St Mary the Virgin || Woodstock, [[Kaapstad]] || 1859 ||
|-
| All Saints-kerk || [[Bredasdorp]] || 1859 ||
|-
| St Andrew-kapel || [[Ceres]] || 1860 ||
|-
| St Jude-kerk || [[Oudtshoorn]] || 1860 ||
|-
| Constantia-kapel || [[Kaapstad]] || 1860 ||
|-
| All Saints-kapel || [[Durbanville]] || 1860 ||
|-
| St Mary-kerk || [[Robertson]] || 1861 ||
|-
| St Thomas-sendingstasie || [[Rondebosch]], [[Kaapstad]] || 1864 ||
|-
| St John-kerk || [[Clanwilliam]] || 1864 ||
|-
| St Mark-kapel || Distrik Ses, [[Kaapstad]] || 1865 ||
|-
| St Patrick-kerk|| [[Umzinto]] [[KwaZulu-Natal]] || 1868 ||
|-
| St Augustine-kapel || [[Fraserburg]] || 1869 || {{coord|-31.916598| 21.513118|display=inline}}
|-
| St Luke-sendingkerk || [[Swellendam]] || 1869 ||
|-
| St John-kerk || [[Victoria-Wes]] || 1869 ||
|-
| All Saints-kerk || [[Uniondale]] || 1869 ||
|-
| St Mildred-kapel || [[Montagu]] || 1870 ||
|-
| St Peter-kerk || [[Plettenbergbaai]] || 1879 ||
|-
| St Matthew-kerk || [[Willowmore]] || 1880 ||
|}

== Galery ==
&lt;gallery mode=packed&gt;
Holy Trinity Church, Caledon.JPG|Holy Trinity-kerk, Caledon (1850).
St Luke's Mission Church.JPG|St Luke-sendingkerk, Swellendam (1869).
St Jude Church.JPG|St Jude-kerk, Oudtshoorn (1860).
St George's Church, Knysna 1849.JPG|St George-kerk, Knysna (1849).
St John's Church, Victoria West 1869.JPG|St John-kerk, Victoria-Wes (1869).
School Chapel, Beaufort West 1849.JPG|Skoolkapel, Beaufort-Wes (1849).
Beeld:George Anglican Cathedral00.jpg|Die Anglikaanse katedraal St. Mark in George (1849).
Beeld:St Mark-katedraal, George.jpg|Die St. Mark-katedraal in [[George]] nadat dit vroeg in die 20ste eeu aansienlik vergroot en verander is.
Beeld:Christ Church, Colesberg.jpg|Die Christ Church op [[Colesberg]] (1849).
Lêer:BelvidereHolyTrinityKerk.JPG|Die vooraansig van die [[Belvidere Holy Trinity-kerk]], [[Knysna]].
Lêer:Belvedere Chapel in South Africa.jpg|Belvidere se Holy Trinity-kerk.
&lt;/gallery&gt;

== Bronne ==
* {{af}} Kotzé, D.A. 1951. ''Die Gemeente Fraserburg. 'n Eeufees-gedenkboek (1851-1951)''. Fraserburg: NG Kerkraad.
* {{af}} Langham-Carter, R.R. in Beyers, C.J. (hoofred.) 1981. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'' deel IV. Durban en Pretoria: Butterworth &amp; Kie (SA) (Edms.) Bpk. 
* {{en}} Picton-Seymour, Désirée. 1989. ''Historical Buildings in South Africa''. Cape Town: Struikhof Publishers.
* {{en}} Gutsche, Thelma in Potgieter, D.J. (hoofred.) 1972. ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]'' volume 5. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery Ltd.
* {{af}} Martin, D. in [[Frits Gaum|Gaum, dr. Fits]] (hoofred.) 2008. ''Christelike Kernensiklopedie''. Wellington: Lux Verbi.BM en Bybelkor.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* {{en}} [http://stsaviours.weebly.com/history.html Die geskiedenis van die St. Saviour-kerk met 'n volledige beskrywing van die veranderinge met die jare]. URL besoek op 13 Oktober 2015.
* {{en}} [http://artefacts.co.za/main/Buildings/archframes.php?archid=643&amp;countadd=1 Haar lewensverhaal op die argitektuurwebtuiste Artefacts.co.za]. URL besoek op 13 Oktober 2015.

{{Normdata}}

[[Kategorie:Suid-Afrikaanse argitekte]]

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Gray, Sophia}}
[[Kategorie:Geboortes in 1814]]
[[Kategorie:Sterftes in 1871]]</text>
      <sha1>5thaxac96tk5uw1ipfezv3lf1anaf13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stephanus Hofmeyr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>104557</id>
    <revision>
      <id>2912647</id>
      <parentid>2610112</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:35:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37105" sha1="71y1zmi8hswx26b3qmvc6kxmlwou6ts" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Predikant
| Naam                      = Stephanus Johannes Gerhardus Hofmeyr
| Beeld                     = Stephanus Hofmeyr jonk.jpg
| Beeldbeskrywing           = Eerw. Stephanus Hofmeyr as jong sendeling
| Beeldonderskrif           = Eerw. Stephanus Hofmeyr
| Geboortenaam              = Stephanus Johannes Gerhardus Hofmeyr
| Geboortedatum             = [[3 Junie]] [[1839]]
| Geboorteplek              = [[Kaapstad]], [[Kaapkolonie]]
| Sterftedatum              = [[26 Julie]] [[1905]]
| Sterfteplek               = Kranspoort, Soutpansberg, [[Transvaal]]
| Kerkverband               = [[Nederduitse Gereformeerde Kerk|Nederduits Gereformeerd]]
| Gemeente                  = 
| Jare aktief               = 1864–1905
| Kweekskool                = 
| Sendingwerk               = Soutpansberg
}}

Eerw. '''Stephanus Johannes Gerhardus Hofmeyr''' ([[Kaapstad]], [[3 Junie]] [[1839]] – Kranspoort, Soutpansberg, [[26 Julie]] [[1905]]) was ’n beroemde 19de-eeuse sendeling in die [[Nederduitse Gereformeerde Kerk]], die eerste Afrikaanssprekende buitelandse sendeling en een van die mees toegewyde sendelinge van dié kerkverband.&lt;ref name=&quot;hofmeyr&quot;&gt; {{af}} {{en}} Hofmeyr, W. Lou(w); Hofmeyr, Nico J.; Hofmeyr, S.M.; Hofmeyr, George S.; Hofmeyr, Johannes W. (samestellers). 1987. ''Die Hofmeyrs: 'n Familiegeskiedenis''. Lynnwoodrif en Bloemfontein: Die Samestellers.&lt;/ref&gt;

In sy werkie ''Baanbrekers onder die Suiderkruis'', &quot;biografiese sketse van enige voortreflike voorlopers op sendinggebied in Suid-Afrika&quot;, sluit prof. [[G.B.A. Gerdener]] net een Afrikaner in, naamlik Stephanus Hofmeyr. Hy noem die hoofstuk oor hom &quot;'n Stuk brandhout uit die vuur geruk&quot; en skryf: &quot;Altyd as ons die merkwaardige loopbaan van Stephanus Hofmeyr in oëskou neem en sy treffende bekeringsgeskiedenis lees, dink ons onwillekeurig aan hierdie woorde van Sagaria. Maar dan sien ons hom ook later as die ligtende fakkel in die heidenwêreld, besig om die lig van die evangelie in Afrika te help versprei. In die donker dele van Noord-Transvaal het hy 40 jaar lank deur Gods genade die fakkel van die evangelie omhoog gehou en 'n fondament gelê waarop die Transvaalse Kerk, wat intussen die werk oorgeneem het, vandag (1940) met vrug kan voortbou.&quot;&lt;ref&gt; {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.&lt;/ref&gt;

== Herkoms ==
[[Beeld:Dr JH Hofmeyr.jpg|links|170px|duimnael|Eerw. Hofmeyr se vader, adv. Jan Hendrik Hofmeyr, was magistraat op [[Bredasdorp]].]]
Hofmeyr stam af van ’n merkwaardige familie. Sy vader was adv. Jan Hendrik Hofmeyr ([[11 September]] [[1796]] – [[12 Oktober]] [[1877]]), magistraat op [[Bredasdorp]], en sy moeder Anna Marthina Neethling ([[28 Januarie]] [[1801]] – [[9 September]] [[1885]]). Sy oupa aan vaderskant, ook Jan Hendrik Hofmeyr ([[23 Junie]] [[1759]] – [[20 Januarie]] [[1838]]), was die oudste seun van die Hofmeyr-stamvader in Suid-Afrika, Johan Heinrich, Jan Hinrick of Jan Hendrik Hofmeier, Hoffmeyer of Hofmeyr ([[17 Maart]] [[1721]] – [[4 Julie]] [[1908]]). Stephanus was die derde jongste van die nege (volgens ’n ander bron 11) kinders van Jan Hendrik en Anna Hofmeyr, ’n tante van ds. [[J.H. Neethling]] van die [[NG gemeente Stellenbosch|moedergemeente Stellenbosch]]. Sy moeder was, volgens iemand wat haar goed geken het, &quot;een edelaardige vrouw, zonder het te zoeken of mogelik zelfs te denken al de dagen haars levens links en rechts hulp en troost verspreidden&quot;.&lt;ref&gt; {{nl}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1924. ''Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924''. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.&lt;/ref&gt;

Kleintyd het sy Hofmeyr-grootmoeder, Elisabeth Margaretha de Waal ([[3 Mei]] [[1761]] – [[25 Junie]] [[1846]]), wat volgehou het dat hy eendag ’n groot voorbidder sou word, gesê: &quot;Fansie is de lieve Heere Jezus sijn kindje en lieve Jezus is in Fansie sijn hartje.&quot;&lt;ref name=&quot;hofmeyr&quot; /&gt; Maar volgens sy eie mededeling was hy ’n wilde en ongehoorsame kind. Op Bredasdorp, waar hy deels grootgeword het, het hy nie eintlik gedeug nie. Van sy onbeteuelde  jeug het hy self gesê: &quot;Er was eens een jongeling die God niet vreesde. Vrolik en onbedachtsaam holde hij den breeden weg des verderfs af, die eindigt in de hel.&quot; Elders het hy gesê (deur prof. [[G.B.A. Gerdener]] uit die Hollands vertaal): &quot;Van my kindsheid af het die Here aan my siel gearbei. Ek wis dat ek onbekeerd was. Dit is my gedurig voorgehou, want ek was die wildste, ongehoorsaamste, ondeundste onder die kinders in die huis. As daar ooit 'n ernstige boek of traktaatjie was, dan was dit net vir my geskik. As 'n leraar ernstig gepreek het, veral oor die hel en verdoemenis, dan was die vraag van elkeen na die kerk: Stephanus, het jy goed geluister?&quot;&lt;ref&gt; {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.&lt;/ref&gt;

== Skool en bekering ==
[[Beeld:Eerw en mev Stephanus Hofmeyr as jong getroudes.jpg|duimnael|links|300px|Eerw. en mev. Hofmeyr as pasgetroudes.]]
[[Beeld:Publieke kantore, Bredasdorp, 1870.jpg|duimnael|regs|270px|Die &quot;Publieke Kantore&quot; op [[Bredasdorp]], afgeneem in 1870. Dit het moontlik ook die magistraatskantoor gehuisves waar Hofmeyr omstreeks 1853 as klerk gewerk het.]]

Hofmeyr het sy vroegste onderwys deels aan die skool [[Tot Nut van 't Algemeen]] in Kaapstad ontvang. Hy was buitengewoon skrander op skool, maar van sy tiende jaar af het die huisgesin in armoedige omstandighede verkeer (die beskikbare bronne sê nie hoe dit gebeur het nie; trouens net prof. Gerdener noem hierdie feit) sodat Hofmeyr sy onderrig tuis van een van sy susters moes ontvang. Hy moes in dié tyd ook ander werk doen om die wolf van die deur af weg te hou. Veral koeie oppas, messe slyp, lepels en vurke skuur en stryk was van die take wat hy van jongs af gedurig moes verrig. Hy het blykbaar, toe dit weer beter met sy gesin gaan, sy skoolkursus voltooi en toe lesse aan die Zuid-Afrikaansche Athenaeum ([[Suid-Afrikaanse Kollege]]) gevolg. Later sou hy sê: &quot;Onder dr. Adamson het ek meer vergeet as geleer. Later, onder dr. [[Langham Dale|Dale]], het ek goed begin leer: Latyn, Grieks, skeikunde. Maar, o, die wildheid en ondeundheid! Geen kattekwaad te bedink of ek was daarin.&quot;&lt;ref&gt; {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.&lt;/ref&gt; 

Op sestienjarige leeftyd het hy die skool verlaat om op te tree as waarnemende klerk van sy vader, wat as magistraat op Bredasdorp aangestel is. In 1858, toe hy min of meer 19 jaar oud was, het hy by 'n agent en afslaer in Kaapstad gaan werk, maar dié vroeë werkperiode was minder geslaagd. Sy ouers het dit toe die beste beskou om hom na ’n oom aan moederskant, &quot;oom Hendrik&quot;, te stuur sodat hy die boerdery op dié se eensame en afgeleë plaas, Remhoogte, sowat  vyf uur te perd van [[Prins Albert]] af. Volgens eerw. [[Andries Dreyer]] was Hofmeyr toe nog ’n &quot;wêreldling wat graag te koop geloop het met sy vervreemding van God deur alles te spot wat goddelik was&quot;.&lt;ref&gt; {{nl}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1924. ''Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924''. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.&lt;/ref&gt;

In die jaar 1862 het sy oom ’n biduur in die omgewing ingestel. Daarheen moes hy na ’n naburige plaas te perd ry en sy jong susterskind het die perd na hom gebring. Toe hy die perd bestyg, vra hy Stephanus of hy dan nie saamkom nie. Hy het sy oom se uitnodiging vriendelik van die hand gewys, maar die ruiter was net enkele treë weg toe, so skryf eerw. Dreyer, &quot;deur die Gees van die Here Stephanus se antwoord (aan sy oom) hom die eerste blik in die sondigheid van sy eie hart gee. Sy hart is gebreek en hy moes, toe hy in sy kamer kom, kniel en bely: 'O God, ek is ’n sondaar!'&quot; Van toe af was dit nooit weer nodig om hom te vra of hy saamgaan na ’n biduur nie. Hy het die siel van die bidgeselskap geword en, begaaf met ’n aangename stem, het hy altyd voorgegaan by die sang. En mettertyd het in hom ’n seldsame gawe ontwikkel om te bid en oor die [[Bybel]] te praat sodat selfs ’n klein kind dit kon verstaan. 

Volgens ’n ander weergawe van sy inkeer het hy &quot;in April 1862 by die stookketel in die wynkelder tot 'n kragdadige bekering (gekom) en ontstaan by hom die begeerte om as sendeling onder die heidene te gaan werk&quot;.&lt;ref&gt; {{af}} Maree, W.L. in De Kock, W.J. (hoofred.) 1968. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'', deel I. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk.&lt;/ref&gt; Prof. [[G.B.A. Gerdener]] skryf as volg: &quot;Tussen drie en vier jaar het hy geskommel tussen hoop en vrees, die prooi van diepe onsekerheid, totdat in Maart 1862 die lig op sy lewenspad geval het soos weleer op die Damakuspad, waar 'n Saulus herskep is tot die groot apostel Paulus. So was dit daar by die brandewynsketel op Remhoogte waar die lig op sy siel geval het en hy die nuwe ingestap het.&quot;&lt;ref&gt; {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.&lt;/ref&gt;

== Opleiding en roeping ==
[[Beeld:Ds JH Neethling.jpg|regs|duimnael|180px|Ds.  [[J.H. Neethling]] van die [[NG gemeente Stellenbosch|Stellenbosse moedergemeente]], was eerw. Hofmeyr se swaer en jare lank voorsitter van die Kaapse Kerk se Sendingkommissie.]]

Omstreeks 1863 gaan Hofmeyr na die [[Stellenbosch|Stellenbosse]] [[Kweekskool]] om hom as predikant te bekwaam sodat hy sendingwerk kon gaan doen. Hy kon egter nie sy voorgenome kursus voltooi nie omdat, volgens eerw. Dreyer in sy ''Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924'', &quot;sijn hoofd te zwak was&quot;&lt;ref&gt; {{nl}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1924. ''Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924''. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.&lt;/ref&gt; of in sy ''Historisch Album van De Nederduitsche Gereformeerde Kerk in Zuid Afrika'' &quot;omdat het hem aan de noodige lichaamskrachten ontbrak&quot;.&lt;ref&gt; {{nl}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1910. ''Historisch Album van De Nederduitsche Gereformeerde Kerk in Zuid Afrika''. Kaapstad: Cape Times Beperkt.&lt;/ref&gt; Prof. [[G.B.A. Gerdener]] skryf oor die skielike beëindiging van Hofmeyr se studie: &quot;Dog sy hoof het hom reeds die volgende jaar (nadat hy Kweekskool toe is) belet om sy studies voort te sit...&quot;&lt;ref&gt; {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.&lt;/ref&gt;

Nadat Hofmeyr sy godsdiens-onderwyseksamen in 1863 afgelê het, gaan werk hy met groot seën onder wit en bruin op [[Franschhoek]]. Sy begeerte om onder die verre heidene te gaan werk en die evangelie aan hulle te kondig, was egter so sterk dat hy skaars ses maande daar was toe hy aan sy neef ds. [[J.H. Neethling]] skryf en verklaar dat hy gereed is om te gaan, selfs al is dit dan na die Zambezi. Ds. Neethling het geantwoord: &quot;Mev. MacKidd is oorlede. Br. MacKidd vra hulp. Is jy gewillig om daarheen te gaan.&quot; Ds. [[Alexander MacKidd]] was ’n sendeling in die Soutpansberg-gebied. Vir Stephanus Hofmeyr was dit gebedsverhoring. ’n Paar maande later is hy in die NG kerk op [[Stellenbosch]] plegtig afgevaardig na die sendingveld. Volgens ’n ander weergawe het die Sendingkommissie van die Kaapse Kerk hom genader om ds. MacKidd by te staan.&quot;&lt;ref name=&quot;hofmeyr&quot; /&gt; Dit kan ook wees dat ds. Neethling die kommissie versoek het om Hofmeyr te vra om na Soutpansberg te gaan aangesien hy sekretaris van die Buitelandse Sendingkommissie was. Nietemin was hy die eerste Afrikanerseun was sy dienste tot beskikking van die sogenaamde Buitelandse Sending van die Kaapse Kerk te stel; &quot;buitelands&quot; omdat dié kerk indertyd tot die [[Kaapkolonie]] beperk was.

== Na die sendingveld ==
[[Beeld:Ds Alexander MacKidd.jpg|duimnael|links|180px|Ds. [[Alexander MacKidd]], die NG Kerk se eerste buitelandse sendeling, het die aanvoorwerk in Soutpansberg gedoen.]]

Vier dae nadat hy op [[21 November]] [[1864]] in die Stellenbosse kerk vir die sending afgesonder is, vertrek Hofmeyr en ’n bruin helper per eselkar na die noorde. Hulle het die sendingstasie Goedgedacht van ds. [[Alexander MacKidd]] in die Soutpansberg op [[6 Februarie]] [[1865]] bereik. Dié stasie is aangelê aan die voet van Soutpansberg naby die ou [[Schoemansdal]] op grond wat ’n boer geskenk het.&lt;ref name=&quot;hofmeyr&quot; /&gt; Ds. MacKidd het aan die begin van 1863 'n versoek deur bemiddeling van ene Cornelis Lottering van kaptein Michael Buys (of De Buys, 'n seun van [[Coenraad de Buys]]) ontvang om na Soutpansberg te kom om hom en sy kinders en hul onderhoriges te onderrig. Hy het daarheen gegaan vergesel van sy eggenote, wat hom reeds in 1864 ontval het, 'n slagoffer van die koors. Omdat hy hom toe bitter eensaam gevoel het, vra hy ondersteuning waarna die Sendingkommissie die jeugdige Hofmeyr na hom gestuur het. Oor sy aankoms op die sendingstasie, het eerw. Hofmeyr later geskryf: &quot;Ik kwam op de statie Goedgedacht op 6 Februarie 1865. Broeder MacKidd was juist in de school. Hij was zo verblijd, toen hij vernam, wie ik was, dat hij mij om de hals viel en kuste, weenende.&quot;&lt;ref&gt; {{nl}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1924. ''Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924''. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.&lt;/ref&gt; Hoewel MacKidd nog diep bedroef was ná sy vrou se dood, het Hofmeyr hom steeds ywerig aan die werk aangetref. Van sy bevindinge tydens sy aankoms het hy verder geskryf (uit die Hollands vertaal): &quot;Ek het geen enkele bekeerde daar gevind nie, nog minder ’n onderwyser of evangelis en geen ander sendeling buiten br. MacKidd nie. Hy het egter die fondament goed en heg gelê. Hy was in die volste sin van die woord ’n man van gebed, en het ook die mense op die stasie leer bid. Sonder die gebed word niks onderneem nie, en die mense gaan soggens vroeg of ná afloop van die skool veld toe om daar agter die bosse en struike te bid.&quot;&lt;ref&gt; {{nl}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1924. ''Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924''. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.&lt;/ref&gt; 

Skaars ’n maand ná hul koms na die sendingstasie breek ’n kwaai malaria-epidemie (eerw. Dreyer noem dit &quot;de geele koorts&quot;) uit. Jan Zerf, die bruin man wat saam van die [[Kaapkolonie]] af gekom het, het eerste siek geword en daarna Stephanus Hofmeyr. Op sekere dae het ds. MacKidd na hom gekom en sou hy sê: &quot;Broer, Jan Zerf was ernstig siek, maar is nou beter; ook jy sal weldra beter word, en dan sal ek siek word, en die Here sal my wegneem.&quot; Hierdie profesie is letterlik vervul toe MacKidd die koors kry, hom op sy bed gaan neerlê en kort daarna (op [[30 April]] [[1865]]) in sy slaap sterf. Hierdie verlies was ’n gevoelige slag vir die jong sendeling en ’n beproewing vir die sending, maar Hofmeyr het hom voorgeneem om te bly omdat hy geglo het die Here het hom daarheen gebring; daarom sou hy liewer daar wou sterf as om terug te gaan Kolonie toe. Oor MacKidd se dood het hy later geskryf: &quot;Hij was niet lang in de zending. Hij heeft niet veel gedaan, maar wat hij deed was goed. Niemand zou het fondament beter gelegd hebben. Ook de blanken, die hem kenden, droegen hem achting toe. Hij sprak veel met hen over geestelike dingen en bad ook met hen, en ik weet, dat hij met innig medelijden over hun herderloze en geesteloze toestand sprak. Twee blanken, die kort na zijn aankomst, met sjambokken gekomen waren om hem weg te slaan, werden door zijn woorden en lieve omgang zo getroffen, dat zij met geheel andere gezindheden naar huis terugkeerden. Een van hen zei later aan mij, toen ik Zoutpansberg inging: 'Meneer Hofmeyr, als u 'n man is als Meneer MacKidd, dan is ek bly.'&lt;ref&gt; {{nl}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1924. ''Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924''. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.&lt;/ref&gt;

Die volgende jaar neem onrus onder die inboorlinge in die Soutpansberg so 'n omvang aan dat Hofmeyr verplig is om saam met die Buysvolk, onder wie hy in die eerste plek sy sendingwerk verrig het, suidwaarts te verskuif na die plaas Noem-noem-draai, wat hy gekoop het en wat later die sendingstasie Bethesda geword het. Op Noem-noem-draai het Hofmeyr die eerste vrugte van sy sendingarbeid gesien, want daar het Paulus de Klerk, wat eers as Stuurman bekend was, die eerste swart man geword wat gedoop is, ná ’n kragtige bekering. Hofmeyr het hom jare later, op die Transvaalse Sinode van 1881, aanbeveel as eerste evangelis van Jakkalsdans naby [[Pretoria]], die NG Kerk in Transvaal se eerste sendingpos.&lt;ref name=&quot;hofmeyr&quot; /&gt;

== Huwelik en gesinslewe ==
[[Beeld:Eerw Stephanus Hofmeyr en sy eggenote op gevorderde leeftyd.jpg|duimnael|regs|300px|Eerw. en mev. Hofmeyr op gevorderde leeftyd.]]
[[Beeld:Ererol Pietersburgse konsentrasiekampbegraafplaas.jpg|links|300px|duimnael|Eerw. en mev. Hofmeyr het hul oudste seun, Jan, in die [[Pietersburg-konsentrasiekamp|Pietersburgse konsentrasiekamp]] aan die dood afgestaan. Sy naam is van die 537 op die ererol in die kampbegraafplaas.]]
[[Beeld:Eerw Stephanus en mev Hofmeyr by hul seun Christoffel.jpg|duimnael|regs|220px|Eerw. en mev. Hofmeyr by hul derde seun, Christoffel, 'n boer en lid van die Transvaalse Provinsiale Raad.]]
In April 1866 het Hofmeyr per ossewa Kaap toe gereis. Hy is in dieselfde jaar, op [[10 Oktober]], as sendeling toegelaat en ses dae daarna op [[Wynberg]] georden, waar ds. [[Philip Eduard Faure|P.E. Faure]] toe leraar van die [[NG gemeente Wynberg|plaaslike NG gemeente]] was. Twee maande later, op [[11 Desember]] [[1866]], tree hy op Stellenbosch in die huwelik met sy niggie Anna Catharina (Cato) Neethling ([[14 Julie]] [[1842]] – [[19 Februarie]] [[1933]]), ’n jonger suster van ds. Neethling. Sy sou amper 40 jaar vir hom ’n troue en liefhebbende eggenote wees tot die Here hom in Julie 1905 weggeroep het. Daarna het sy hom met 27 jaar oorleef en is langs hom op Kranspoort begrawe. Ses kinders is uit dié huwelik gebore. Die oudste, Jan (1868–1901), was ’n boer, maar is oorlede in die [[Pietersburg-konsentrasiekamp|Pietersburgse konsentrasiekamp]]. (Sy naam verskyn daar op die ererol by nr. 467 uit 537: &quot;John Hofmeyer ([[sic]])van Goedgedacht, Rhenosterpoort, ouderdom 33 jaar, sterf 10 Okt 1901.&quot;) Die tweede, Hendrik (1870–1961), het ’n sendeling geword. Die derde, Christoffel (1871–1956), was ’n boer en lid van die Transvaalse Provinsiale Raad vir Pietersburg.  Die enigste dogter, Engela ([[1 Augustus]] [[1874]] – [[23 Julie]] [[1905]], net drie dae voor haar vader) is op [[12 Oktober]] [[1893]] getroud met ds. [[John Daneel]], wat op in Januarie 1892 na Soutpansberg vertrek het, waar sy eerste werkkring by Molepo, naby [[Polokwane|Pietersburg]], was. In 1898 het hy verhuis na Kranspoort om sy bejaarde skoonvader te gaan help. Albei die jongste van die ses Hofmeyr-kinders is kleintyd oorlede: Stephanus, gebore in 1876 op Goedgedacht, is oorlede op Kranspoort toe hy drie en ’n half jaar oud was, en Pieter, gebore in 1882 op Kranspoort en daar oorlede toe hy vier en ’n half maande oud was.&lt;ref name=&quot;hofmeyr&quot; /&gt;

== Insameling in die Kaap ==
Eerw. Hofmeyr se besoek aan die Kaap moes ook dien om sy gesondheid op te knap, aangesien hy deur ’n aanval van geelkoors erg verswak was. Hofmeyr was reeds destyds die sendeling van die kinders van die Kaapse Kerk en het hulle gedurig  toegespreek tydens hierdie besoek en hulle ook voor en ná die tyd deur ’n brief op die hoogte gehou uit die sendingveld. Ds. Neethling, sy swaer, was destyds en nog baie lank daarna Sendingsekretaris en het ook sy deel gedoen om die kinders op te wek om iets vir die besoekende sendeling te doen. In sy oproep het hy twee dinge genoem wat elke kind kon doen, selfs die kleinste en armste, naamlik &quot;bid&quot; en &quot;gee&quot;. In verband met laasgenoemde is ’n beroep op die kinders gedoen om te help om ’n wa en ’n span osse asook ses of agt esels te koop. Voorts is ’n beroep gedoen op die kinders om by te dra vir &quot;gemaakte en ongemaakte klederen voor de heiden-kinderen hetzij in de vorm van stof of geld&quot;. Dié beroepe het gunstig afgeloop en so het die sendeling en sy eggenote genoeg gekry om hulle van die nodige te voorsien.

== Terug na die sendingveld ==
[[Beeld:Ds JW Daneel.jpg|duimnael|links |180px|Ds. [[John Daneel]], eerw. Hofmeyr se skoonseun, het in 1898 na Kranspoort gekom om sy bejaarde skoonpa by te staan.]]
[[Beeld:Ds SP Helm.jpg|duimnael|regs|180px|Ds. Samuel Helm het net twee jaar en agt maande in die [[NG gemeente Britstown]] gearbei toe hy 'n beroep aanneem van die Buitelandse Sendingkommissie om as helper van eerw. Hofmeyr na die Soutpansbergsending te gaan. Nadat hy 10 jaar lank in die sendingveld gewerk het, is ds. Helm in 1898 weens swak gesondheid genoodsaak om terug te keer na die [[Kaapkolonie]] en arbei 'n rukkie as hulpprediker van die [[NG gemeente Beaufort-Wes]] voordat hy op [[7 April]] [[1900]] leraar van die gemeente [[NG gemeente Mthatha|Umtata]] word.]]
[[Beeld:Eerw en mev AA Louw, Morgenster.jpg|duimnael|links|270px|Ds. [[Andrew Louw|Andrew]] en mev. Louw van Morgenster. Eerw. Hofmeyr se jare lange gebede is verhoor toe ds. Louw in 1891 na [[Rhodesië]] gaan om dié sendingstasie te begin.]]

Nadat Hofmeyr en sy vrou nog ’n wyle in die Kaap vertoef het, het hulle in Februarie 1867 die lang reis terug Soutpansberg toe aangedurf, waar hulle einde Oktober aangekom het. Op Bethesda het eerw. Hofmeyr die eerste vrugte van sy sendingarbeid gesien en was daar geleenthede om die werk onder die plaaslike inboorlinge uit te brei. Omstreeks dié tyd het hy oor se ervarings die brosjure ''Mededeelingen aangaande het zendingwerk der Nederduitsch Geref. Kerk aan de Zoutpansbergen'' (Kaapstad, 1867). 

Einde 1870 keer hy en sy gesin met die Buyse terug na die oorspronklike stasie Goedgedacht. Daar het die sendingwerk bestendig gevorder en het eerw. Hofmeyr van 1875 tot '76 die groot godsdienstige opwekking beleef wat blywende indrukke op alles rasse gelaat het, veral op die swart mense en in mindere mate op die wit mense. Dit het as kinderbiduur begin en eerw. Hofmeyr het dit as volg beskryf (prof. Gerdener se vertaling uit die [[Nederlands]]): &quot;Die bidure is daeliks propvol. Daar is ’n groot beweging onder die gelowiges en ook onder die onbekeerdes. Vanmiddag het ’n towerdokter die Heiland gevind. Saans het niemand lus om die bedehuis te verlaat nie. Ons is later verplig om die kerse uit te doof om die mense uit die kerk te kry. Hulle gaan dan nie huis toe nie maar die veld in, sodat ek hulle verlede nag om kwart oor een nog hoor sing het.&quot;&lt;ref&gt; {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.&lt;/ref&gt;

Tydens die [[Eerste Vryheidsoorlog|Eerste Anglo-Boereoorlog]] het die bewoners van die sendingstasie bevel gekry om na die Boerelaer te gaan. Die Buyse moes help vee oppas, terwyl eerw. Hofmeyr dienste vir die mense in die laer gehou het. Oor sy ervaringe in hierdie tyd het hy 'n tot nog toe ongepubliseerde relaas geskryf. 

In 1885 was die getal lidmate in eerw. Hofmeyr se werkkring 347 en die gemiddelde opkoms op Sonde 750. Sy werk het hy gedoen ondanks moeite van ’n swak been en ’n swakker hart. Volgens oorlewering het hy nogtans sy werk blymoedig en getrou voortgesit en, selfs nadat hulle ’n eie leraar gekry het, sy invloed ook onder sy volksgenote laat geld, byvoorbeeld op Dingaansfeeste en kerklike byeenkomste waar, so skryf prof. Gerdener, &quot;sy eerwaardige gestalte en volle baard altyd graag gesien is&quot;.&lt;ref&gt; {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.&lt;/ref&gt; Hy was meermale aanwesig op Sinodes en het eenmaal, selfs al wat hy nooit ’n geordende predikant nie, as moderator opgetree. Van sy sendingarbeid het hy die hele Kerk deurgaans goed op die hoogte gehou.

Omstreeks dié tyd het eerw. Hofmeyr ’n groot teleurstelling beleef toe die Buyse die stasie verlaat en hulle ’n klein entjie daarvandaan gaan vestig het. Hierdie nuwe nedersetting het hy Mara genoem na aanleiding van Eksodus 15:23 (&quot;Toe hulle by Mara aankom, kon hulle nie die water drink nie, omdat dit bitter was. Daarom het hulle die plek Mara genoem.&quot;) omdat dié ervaring vir hom ’n bitter beker was om te drink. So het dit sedertdien bekendgestaan. Selfs die Kaapse Kerk het deur middel van ’n deputasie probeer om die Buyse van hul besluit te laat afsien, maar vergeefs. Ds. [[J.H. Neethling]], altyd ’n groot sendingvriend en veral van die Soutpansbergse werk, het die sendingstasie destyds ’n tweede maal besoek en hom as volg daaroor uitgelaat (uit die Nederlands vertaal): &quot;Dit is my indruk dat die werk van br. Hofmeyr baie diep spore afgedruk het, ja diep vore in die heidenhart getrek het.&quot; &lt;ref&gt; {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.&lt;/ref&gt;

In 1887 het eerw. Hofmeyr die vreugde gesmaak van ’n besoek van ds. S.P. Helm, vir wie hy kort daarna as sy helper kon verwelkom. In November 1887 het hy sy tweede en laaste reis na die [[Kaapkolonie]] onderneem. Kort ná sy terugkeer in Junie 1889 is die sendingstasie van Goedgedacht na die aangrensende plaas Kranspoort verskuif. Sy lewe in die sendingveld gedurende die eerste dekades beskryf hy in ''Twintig jaren in Zoutpansberg'' (Kaapstad, 1890). Hy het ’n groot deel van die destydse Noord-Transvaal per ossewa deurreis om op talle plekke buiteposte te stig en in stand te hou. Sy groot teleurstelling was dat hy so selde wit sendelinge kon kry om hom te help en die werk verder uit te bou. 

Eerw. Hofmeyr kan die &quot;vader&quot; van die [[Masjonaland]]se sending van die NG Kerk genoem word. &lt;ref&gt; {{af}} Maree, W.L. in De Kock, W.J. (hoofred.) 1968. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'', deel I. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk.&lt;/ref&gt; Kort ná sy aankoms in Soutpansberg in 1865 het hy hom vir sendingwerk onder die Vakaranga in die oostelike deel van wat later [[Rhodesië]] sou word, begin beywer en later het hy elke jaar 'n groepie evangeliste, wat hy self opgelei het, daarheen gestuur. Omstreeks 1890 of '91 kon eerw. Hofmeyr eerw. (later ds.) [[Andrew Louw|A.A. Louw]], die baanbreker van die NG Kerk in [[Masjonaland]], verwelkom by sy deurtrek na sy bestemming onder die Banyani. Vir dié volk het eerw. Hofmeyr meermale hartstogtelik gepleit by die Sendingkommissie en daarop gewys dat hy en andere &quot;soos honde lê en huil by die deur van Banyaniland, dog nie toegelaat word om te gaan nie&quot;.&lt;ref&gt; {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.&lt;/ref&gt; 

In September 1891, toe eerw. Louw oor die Krokodilrivier reis om die sendingstasie Morgenster naby die Zimbabwe-ruïne te gaan stig, het ds. Helm die stasie Molepo of Bethel beset, waar in later jare eerw. Hendrik Hofmeyr, eerw. Stephanus Hofmeyr se seun wat sendeling geword het, gestaan het, terwyl ds. [[John Daneel|J.W. Daneel]], eerw. se enigste skoonseun, op Goedverwacht begin werk het.

== Bearbeiding van lidmate van die moederkerk ==
[[Beeld:Eerw Stephanus Hofmeyr.jpg|duimnael|links|180px|Eerw. Hofmeyr word deur sommige die vader van die [[NG gemeente Pietersburg]] genoem.]]
Die blankes in die geweste waar eerw. Hofmeyr sendeling was, is destyds nog baie swak bearbei en so het hy ook aan hulle onskatbare dienste bewys nadat die Sendingkommissie hom in 1871 toegelaat het om die versoek te voldoen van die [[NG gemeente Pietersburg|NG gemeente Soutpansberg]], wat hulle nie met die [[Nederduitsch Hervormde Kerk|Hervormde Kerk]] kon of wou verenig het nie, om hulle te bearbei tot die gemeente eindelik hul eie leraar sou kon beroep. Hoewel hy nie die status van 'n predikant gehad het nie (hy het trouens nie eens sy sendingkursus voltooi nie), het hy in die Transvaalse NG Kerk ’n belangrike rol gespeel en tydens die sinodesitting van 1875 op [[Middelburg, Mpumalanga|Middelburg]], het hy selfs tydelik die voorsitterstoel ingeneem. 

Eerw. Hofmeyr se leidende posisie in die NG Kerk het hom met die lidmate van die [[Nederduitsch Hervormde Kerk|Hervormde Kerk]] in botsing gebring, met die gevolg dat hy 'n omstrede figuur in die Transvaalse kerkgeskiedenis geword het. Die Hervormde Kerk het in 1876 al formeel daarteen beswaar dat eerw. Hofmeyr onder blankes dienste hou en die sakramente bedien, maar die NG Kerk het sy optrede goedgekeur. Die vraag of sendelinge dieselfde bevoegdhede in 'n verenigde kerk sou hê, was een van die geskilpunte in die verenigingsonderhandelinge van 1885 tussen die NG en die Hervormde Kerk in Transvaal. Daarby het die lidmate van die NG Kerk in Soutpansberg op hul beurt geweier om die Hervormde predikant ds. L.G.F. Biccard as hul leraar te aanvaar, met die gevolg dat 'n versoening tussen die twee groepe in Soutpansberg nie bewerkstellig kon word nie. Die spanning tussen dié twee groepe was trouens een van die faktore wat die kerkvereniging laat misluk.&lt;ref&gt; {{af}} Maree, W.L. in De Kock, W.J. (hoofred.) 1968. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'', deel I. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk.&lt;/ref&gt;

Sowat 16 jaar sou eerw. Hofmeyr vir dié gemeente verantwoordelik wees. Daarna kon hy hom, volgens die wens van die Sendingkommissie, uitsluitlik aan sy eie werk onder die onbekeerde inboorlinge wy. Prof. [[G.B.A. Gerdener|Gerdener]] sê eerw. Hofmeyr het sy werk in die moedergemeente &quot;met soveel takt en welwillendheid gedoen dat hy alle teëstand teen die sending lanksamerhand weggeruim het, sodat tot vandag (1940) toe meer as een in die noordelike Transvaal met dank terugdink aan die toewyding en opoffering van Stephanus Hofmeyr&quot;.&lt;ref&gt; {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.&lt;/ref&gt;

== Laaste jare ==
[[Beeld:Engela Hofmeyr Daneel.jpg|duimnael|180px|Eerw. Hofmeyr se enigste dogter, Engela, het op [[12 Oktober]] [[1893]] met ds. [[John Daneel]] getrou wat na Soutpansberg gekom het sodat hy geleidelik Hofmeyr se werk kon oorneem, van 1892 op Goedgedacht en van 1898 op Kranspoort, waar eerw. Hofmeyr en sy vrou gewoon het.]]

Tydens die [[Tweede Vryheidsoorlog]] is eerw. Hofmeyr, wat toe reeds swak en sieklik was, deur die Britse militêre owerheid na Pietersburg verwyder. Reeds voor dié tyd het hy geleidelik sy werksaamhede begin oordra aan sy skoonseun, ds. [[John Daneel|J.W. Daneel]], wat in 1892 na Soutpansberg gekom het. In die [[Pietersburg-konsentrasiekamp|Pieterersburgse konsentrasiekamp]] is sy oudste seun, Jan, op [[10 Oktober]] [[1901]] in die ouderdom van 31 jaar oorlede. Eerw. Hofmeyr se liggaam het in sy laaste lewensjare hoe langer hoe meer verswak. Hiervan was menige koorsaanval die oorsaak en hewige pyn en ontbering die noodlottige gevolge, aldus prof. Gerdener. Ná die oorlog het hy en sy vrou teruggekeer na Kranspoort waar eerw. Hofmeyr in 1905 oorlede is aan longontsteking nadat hy net drie dae siek was, blykbaar vanaf die dag ná sy dogter se dood op [[23 Julie]]. Hy is begrawe aan die voet van die berg onder sy mense, soos hy na die inboorlinge verwys het.

== Waardering ==
[[Lêer:Robert Moffat.jpg|duimnael|links|180px|Dr. [[Robert Moffat]] het gesê eerw. Stephanus Hofmeyr is so 'n uitmuntende sendeling, hy maak die [[Londense Sendinggenootskap]] jaloers.]]

Eerw. [[Andries Dreyer]] skryf dr. [[Robert Moffat]] van die [[Londense Sendinggenootskap]] het op ’n keer, toe iemand wat niks van die NG Kerk se sending geweet het nie, hom vra waarom die NG Kerk dan nie sendingwerk doen nie, geantwoord: &quot;Mens, hoe kan jy so praat? Ek kon hulle nooit besoek nie, maar ek het van hulle gehoor. Nie heel ver van my af nie, het ’n sendeling van die kerk – broer Gonin – gewerk en ek hoor geen einde van sy lof nie, en in Soutpansberg werk ’n ander, die dierbare broer Hofmeyr – wat ons van hom hoor, verwek by ons jaloersheid.&quot;&lt;ref&gt; {{nl}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1924. ''Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924''. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.&lt;/ref&gt; In ’n ander werk skryf Dreyer oor eerw. Hofmeyr (uit die Hollands vertaal): &quot;Hy het ’n mooi, helder stem besit en het baie graag gesin, nie net Hollandse en Engelse liedere nie, maar ook inboorlingliedere, wat hy self gedig en vir die mense geleer het. Niemand weet presiese hoeveel mense onder eerw. Hofmeyr se prediking tot bekering gekom het nie; daardie getal is in die hemel opgeskryf. Nog in sy lewe kon hy 30 evangeliste tel wat hy self opgelei het om die werk van die evangelieverkondiging voort te sit. Hy rus van sy arbeid en sy werk volg hom na. Solank as Boer of Swart mens in Suid-Afrika bestaan, sal die naam van Stefanus Hofmeyr (sic) bly voortbestaan.&quot;&lt;ref&gt; {{nl}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1910. ''Historisch Album van De Nederduitsche Gereformeerde Kerk in Zuid Afrika''. Kaapstad: Cape Times Beperkt.&lt;/ref&gt;  

W.L. Maree sê van dié eerste Afrikaner wat sendeling buite die [[Kaapkolonie]] geword het: &quot;Hy was in baie opsigte 'n ideale sendeling: ywerig, geduldig, moedig, opgewek en vroom. Die gevoelselement het 'n belangrike rol in sy godsdiens gespeel. Die swak gesondheid wat hom baie jare gestrem het, demp nooit sy ywer en geesdrif nie.&quot;&lt;ref&gt; {{af}} Maree, W.L. in De Kock, W.J. (hoofred.) 1968. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'', deel I. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk.&lt;/ref&gt;  Die Kaapse Kerk se Algemene Sendingkommissie het ná sy dood van hom gesê (uit die Hollands vertaal): &quot;Hy was vriendelik van inbors, ferm van karakter, wys van beleid en maak op blankes sowel as heidene die indruk dat hy ’n man van God was.&quot;&lt;ref name=&quot;hofmeyr&quot; /&gt; 

In sy werk ''Great South African Christians'' skryf Horton Davies die grootste eer wat die Hofmeyr geslag toekom, is dat uit hul geledere die eerste Afrikanersendeling voortgekom het, &quot;honoured alike by the Afrikaner and the African&quot;, wat waarskynlik nie heeltemal waar is nie, want gevoel het by sy godsdiens ’n groot rol gespeel; hieroor het lidmate van die [[Nederduitsch Hervormde Kerk|Hervormde Kerk]] hom uitgekryt vir &quot;’n sieklike dweper&quot;. Maar hieroor het hy geen kwade gevoelens gekoester nie en liewer vir die Hervormdes gebid.&lt;ref name=&quot;hofmeyr&quot; /&gt;

Prof [[G.B.A. Gerdener]] skryf eerw. Hofmeyr was ’n man van gebed en van daad wat &quot;jaloers was vir die eer van sy Meester en wat vir hom met onverdeelde ywer en toewyding aan die eer van die Meester toegewy het. Hy was kinderlik van gemoed: geen wonder dat hy by uitnemendheid die sendeling van die kinderskaar en die Sondagskool was nie! Juis in sy kinderlike eenvoud en geloof het sy krag gelê. Sy predikant sowel as sy persoonlike gesprekke tot laat in die nag het die stempel van ’n vrome godgewyde gemoed gedra.&quot; &lt;ref&gt; {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.&lt;/ref&gt;

== Bronne ==
* {{af}} [[G.B.A. Gerdener|Gerdener, prof. G.B.A.]] 1941. ''Baanbrekers onder die Suiderkruis''. Stellenbosch: Die Christen-Studentevereniging van Suid-Afrika.
* {{nl}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1910. ''Historisch Album van De Nederduitsche Gereformeerde Kerk in Zuid Afrika''. Kaapstad: Cape Times Beperkt.
* {{nl}} [[Andries Dreyer|Dreyer, eerw. A.]] 1924. ''Eeuwfeest-Album van de Nederduits Gereformeerde-Kerk in Zuid-Afrika 1824 - 1924''. Kaapstad: Publikatie-kommissie van de Z.A. Bijbelvereniging.
* {{af}} {{en}} Hofmeyr, W. Lou(w); Hofmeyr, Nico J.; Hofmeyr, S.M.; Hofmeyr, George S.; Hofmeyr, Johannes W. (samestellers). 1987. ''Die Hofmeyrs: 'n Familiegeskiedenis''. Lynnwoodrif en Bloemfontein: Die Samestellers.
* {{af}} Maree, W.L. in De Kock, W.J. (hoofred.) 1968. ''[[Suid-Afrikaanse Biografiese Woordeboek]]'', deel I. Kaapstad: Nasionale Boekhandel Beperk.

== Verwysings ==
&lt;div style=&quot;font-size:90%;&quot;&gt;
{{Verwysings|3}}
&lt;/div&gt;

== Eksterne skakels ==
* {{af}} [http://gendata.co.za/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=48:3-junie-geboortedag-van-stephanus-hofmeyr-in-1839&amp;catid=19:vandag-in-die-geskiedenis&amp;Itemid=74 Biografiese aantekeninge oor eerw. Stephanus Hofmeyr asook Coenraad de Buys]. URL besoek op 24 Oktober 2015.

{{DEFAULTSORT:Hofmeyr, Stephanus}}
[[Kategorie:Suid-Afrikaanse sendelinge]]
[[Kategorie:Geboortes in 1839]]
[[Kategorie:Sterftes in 1905]]</text>
      <sha1>71y1zmi8hswx26b3qmvc6kxmlwou6ts</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stalinisme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107267</id>
    <revision>
      <id>2912642</id>
      <parentid>2901338</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:32:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13494" sha1="e4q8dgnmkyxz0qxq2q9fw5mbrxs8699" xml:space="preserve">[[Lêer:Stalin Image.jpg|duimnael|Foto van Josef Stalin, 1937]]
{{Kantbalk Stalinisme}}
'''Stalinisme''' is die regeringstyl en verwante beleide wat deur [[Josef Stalin]] geïmplementeer is. Die Stalinistiese beleid in die [[Sowjetunie]] het die volgende ingesluit:
* Staatsterreur
* Snelle industralisering
* Die teorie van sosialisme in een land
* ’n Gesentraliseerde staat
* Kollektivisering van die landbou
* Kultus van persoonlikheid
* Die ondergeskiktheid van belange van buitelandse kommunistiese partye tot die Kommuniste Party van die [[Sowjetunie]]— wat deur Stalinisme as die toonaangewendste baanbrekerparty van die kommunistiese rewolusie van sy tyd beskou is&lt;ref name=&quot;B. Bottomore. 1991. Pp. 54&quot;&gt;T. B. Bottomore.&lt;/ref&gt;

Stalinisme het klassekonflik aangeblaas, en het staatsgeweld gebruik om gemeenskappe op ’n gewelddadige wyse te suiwer van beweerde ondersteuners van die burgerstand ([[bourgeoisie]]). Die burgerstand is deur Stalinisme as ’n bedreiging beskou vir die kommunistiese rewolusie. Dit het aansienlik baie politieke geweld ontketen en die vervolging van mense tot gevolg gehad.&lt;ref name=&quot;kot&quot;&gt;Stephen Kotkin.&lt;/ref&gt; Dit was nie net mense van die burgerstand wat hieronder gely het nie, maar ook mense uit die werkersklas wat beskuldig is van teenrewolusionêre simpatieë.&lt;ref&gt;Jeffrey Rossman.&lt;/ref&gt;

Die Stalinistiese industrialisering is ontwerp om die ontwikkeling na [[kommunisme]] te bespoedig en klem is daarop gelê dat snelle industrialisering noodsaaklik is omdat die land, in vergelyking met ander lande, ekonomies agter was. Daarom is die industrialisering van Rusland as uiters noodsaaklik beskou om die binnelandse sowel as die buitelandse vyande van kommunisme te beveg.&lt;ref name=&quot;kot&quot; /&gt; Die snelle industrialisering het gepaard gegaan met die reuse-kollektivisering van die landbou en vinnige verstedeliking.&lt;ref name=&quot;Stephen Kotkin 1997. Pp. 70-79&quot;&gt;Stephen Kotkin.&lt;/ref&gt; Die vinnige pas waarteen die verstedeliking plaasgevind het, het baie klein dorpies in nywerheidstede laat ontpop.&lt;ref name=&quot;Stephen Kotkin 1997. Pp. 70-79&quot;&gt;Stephen Kotkin.&lt;/ref&gt; Ten einde die ontwikkeling van die industrialisering te bespoedig het Stalin pragmaties te werk gegaan en Russiese sakeondernemings met groot Amerikaanse privaatmaatskappye, soos die [[Ford-motormaatskappy|Ford-motorvervaardiger]], laat saamwerk. Onder die wakende oog van die staat het hierdie projekte in die 1920's en 1930's die basis van die Sowjet-ekonomie gelê.&lt;ref name=&quot;LTC Roy E Peterson 2011. Pp. 94&quot;&gt;LTC Roy E Peterson.&lt;/ref&gt;  Met die afhandeling van die Amerikaanse private ondernemings se betrokkenheid het die Sowjet-staatsondernemings oorgeneem.&lt;ref name=&quot;LTC Roy E Peterson 2011. Pp. 94&quot;&gt;LTC Roy E Peterson.&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Marcha PC(AP).jpg|duimnael|300x300px|Die Chileense Kommunistiese Party (Aksie Proletariaat) afgeneem tydens ’n [[Meidag]] (Internasionale Werkersdag)-optog in Santiago met foto's van Marx, Engels, Lenin en Stalin op die baniere.]]

== Geskiedenis ==
Stalinisme was die periode toe Stalin as leier van die [[Sowjetunie]] gedien het terwyl hy die amp van hoofsekretaris van die Sentrale Komitee van die Kommuniste Party beklee het, van 1922 tot en met sy dood in 1953.

== Stalinistiese beleid ==
[[Lêer:Lenin and stalin crop.jpg|links|duimnael|’n Gemanipuleerde foto om voor te gee dat Wladimir Lenin in die vroeë 1920's saam met Stalin is.&lt;ref&gt;Gilbert, Felix; Large, David Clay (2008).&lt;/ref&gt;]]
[[Lêer:Stalin birthday2.jpg|links|duimnael|Lede van die Chinese Kommuniste Party vier Stalin se verjaarsdag in 1949.]]
[[Lêer:Stalin in London.jpg|links|duimnael|Kommuniste in ’n parade in Londen met ’n plakkaat van Stalin.]]
Stalinisme word gewoonlik beskou as ’n styl van regering en ’n ideologie. Stalin self het daarop aanspraak gemaak dat hy ’n navolger van die idees van [[Wladimir Lenin]] en [[Karl Marx]] is, en hieruit aangedui dat sy beleid maar net ’n styl van regering is. Sommige kritici sê egter dat baie van sy beleide en sieninge afgewyk het van Lenin en Marx s'n.

Van 1917 tot 1924 het Lenin, [[Leon Trotsky]] en Stalin dikwels ’n verenigde front voorgehou, maar hulle het tog duidelike ideologiese verskille gehad. In teenstelling met Trotsky het Stalin die rol van die werkers in ontwikkelde kapitalistiese lande herbeklemtoon. Hy het byvoorbeeld die Amerikaanse werkersklas as ’n &quot;gebourgeoisifiseerde&quot; arbeidsaristokrasie beskryf.

Waar die tradisionele kommuniste geglo het die staat sal stelselmatig &quot;wegkwyn&quot; namate die instelling van sosialisme klasseverskille verminder, het Stalin geargumenteer dat die staat eers sterk moet staan voordat dit wegkwyn. Stalin se siening was dat teenrewolusionêre elemente sal probeer om die oorgang na algehele kommunisme te ontspoor, en die staat moet dus sterk genoeg wees om dit af te weer. Om dié rede is die kommunistiese regimes, wat deur Stalin beïnvloed is, wyd as [[totalitarisme]] beskryf.

=== Suiwerings en teregstellings ===
Stalin, as hoof van die Politburo van die Sentrale Komitee van die Kommuniste Party van die Sowjetunie het sy byna totale mag in die 1930's gekonsolideer met ’n [[Groot Suiwering]] van die party en daarop aanspraak gemaak dat alle &quot;opportuniste&quot;  en &quot;teenrewolusionêre infiltreerders&quot; geskors is.&lt;ref name=&quot;Figes&quot;&gt;Figes, Orlando ''The Whisperers: Private Life in Stalin's Russia'', 2007, {{ISBN|0-8050-7461-9}}&lt;/ref&gt; Diegene wat in die suiwering geteiken is, is dikwels uit die party geskors, maar daar was baie wat swaarder gestraf is – dit het gewissel van verbanning na die [[Goelag]] tot teregstellings wat uitgevoer is na verhore deur [[NKVD-troika]]s.&lt;ref name=&quot;Figes&quot;&gt;Figes, Orlando ''The Whisperers: Private Life in Stalin's Russia'', 2007, {{ISBN|0-8050-7461-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kershaw, Ian and Lewin, Moshe (1997) ''Stalinism and Nazism: Dictatorships in Comparison'', Cambridge University Press {{ISBN|0-521-56521-9}}, p. 300&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Kuper, Leo (1982) ''Genocide: Its Political Use in the Twentieth Century'', Yale University Press, {{ISBN|0-300-03120-3}}&lt;/ref&gt;

In die 1930's het Stalin skynbaar baie bekommerd geraak oor die groeiende gewildheid van sy [[Leningrad]]-partybaas, Sergei Kirof. Tydens die 1935-partykongres, waar nuwe lede vir die Sentrale Komitee gekies is, het Kirof net drie nee-stemme gekry, die minste van al die kandidate, terwyl Stalin meer as honderd nee-stemme ontvang het.&lt;ref&gt;The exact number of negative votes is unknown.&lt;/ref&gt; Na die sluipmoord op Kirof, wat waarskynlik deur Stalin gereël is, het hy ’n omvattende stelsel opgestel om opposisielede by die moord te betrek, insluitende Trotsky, Kamenef en Zinowijef. Die ondersoeke is uitgebrei en die verhore het toegeneem. Stalin het ’n nuwe wet uitgevaardig teen &quot;terroriste-organisasies en terreurdade&quot; waar die ondersoeke in minder as tien dae gefinaliseer moes word en wat sonder aanklaers, verdedigingsprokureurs of appélle afgehandel moes word. Die uiteinde van elke verhoor was dat die beskuldigdes gevonnis en &quot;baie vinnig&quot; tereggestel is.

Hierna is soortgelyke verhore gehou wat bekend gestaan het as die [[Moskouverhore]], maar dit is ook regdeur die land uitgevoer.{{Sfn|Tucker|1992|p = 456}} Die geringste verskoning is dikwels gebruik om iemand as ’n &quot;vyand van die volk&quot; te brandmerk. Sulke beskuldigings het ’n siklus van openbare vervolging en misbruik ontketen, wat gelei het tot die ondervraging, marteling en deportasie van dié wat nie dood is nie. Die Russiese woord ''troika'' het ’n nuwe betekenis gekry:
* ’n Vinnige, vereenvoudigde verhoor deur ’n komitee van drie mense van die NKVD – die NKVD-troikas. Die [[NKVD]] was Stalin se gevreesde geheime polisie.
* Vonnisse is binne 24 uur voltrek.{{Sfn|Overy|2004|p = 182}} Stalin se persoonlik uitgesoekte laksman, Wasili Blochin, het die hoëprofielteregstellings in dié tyd uitgevoer.
&lt;ref&gt;Snyder, Timothy.&lt;/ref&gt; Talle militêre leiers is vir hoogverraad gevonnis en ’n reuse-suiwering van [[Rooi Leër]]-offisiere het hierop gevolg.&lt;ref&gt;The scale of Stalin's purge of Red Army officers was exceptional—90% of all generals and 80% of all colonels were killed.&lt;/ref&gt; Oor die onderdrukking van so baie voormalige top-rewolusionêre en partylede het Trotsky gesê dat ’n &quot;rivier van bloed&quot; Stalin se regime van dié van Lenin skei.&lt;ref&gt;Tucker, Robert C. (1999) ''Stalinism: Essays in Historical Interpretation, '', American Council of Learned Societies Planning Group on Comparative Communist Studies, Transaction Publishers, {{ISBN|0-7658-0483-2}}, p. 5&lt;/ref&gt; In Augustus 1940 is Trotsky in [[Meksiko]] vermoor waar hy sedert Januarie 1937 as ’n uitgewekene gebly het. Met sy dood het Stalin die laaste lid van sy voormalige partyleierskap uitgewis.{{Sfn|Overy|2004|p = 338}}

Met die uitsondering van Wladimir Miljoetin, wat in 1937 in die tronk dood is en Stalin self, was al die lede van Lenin se oorspronklike kabinet dood. Dié wat nie aan natuurlike oorsake dood is nie, is tereggestel.

In die lig van onthullings uit die Russiese argiewe, skat geskiedkundiges dat byna 700&amp;nbsp;000 mense tereggestel is tydens Stalin se terreurveldtogte.&lt;ref&gt;McLoughlin, Barry and McDermott, Kevin, ed. (2002).&lt;/ref&gt; Die meeste was doodgewone Sowjetburgers soos werkers, kleinboere, tuisteskeppers, onderwysers, priesters, musikante, soldate, pensioentrekkers, ballerinas en bedelaars.&lt;ref&gt;Kuromiya, Hiroaki (2007) ''The Voices of the Dead: Stalin's Great Terror in the 1930s.''&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;McLoughlin, Barry and McDermott, Kevin, ed. (2002).&lt;/ref&gt; Baie van die slagoffers is op ’n hoop in massagrafte gegooi.&lt;ref&gt;Snyder, Timothy (2010) ''Bloodlands: Europe Between Hitler and Stalin.''&lt;/ref&gt;

Stalin self het 357 lyste in 1937 en 1938 onderteken wat 40&amp;nbsp;000 van sy mense se dood beteken het. Sowat 90% van die slagoffers is doodgeskiet.&lt;ref name=&quot;Ellman&quot;&gt;Ellman, Michael (2007).&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kuromiya pg2&quot;&gt;Kuromiya, Hiroaki (2007) ''The Voices of the Dead: Stalin's Great Terror in the 1930s.''&lt;/ref&gt;

=== Deportasies ===

Kort voor, gedurende en net na die [[Tweede Wêreldoorlog]] het Stalin ’n reeks deportasies beveel wat die etniese landkaart van die Sowjetunie erg beÏnvloed het. Daar word geraam dat tussen 1941 en 1949 byna 3,3&amp;nbsp;miljoen mense{{Sfn|Boobbyer|2000|p = 130}}&lt;ref&gt;Pohl, Otto, ''Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949'', {{ISBN|0-313-30921-3}}&lt;/ref&gt;  na [[Siberië]] en die Sentraal-Asiatiese republieke verskuif is. Na raming is tot 43% van dié mense aan siektes en honger dood.&lt;ref&gt;[http://www.hawaii.edu/powerkills/USSR.TAB1B.GIF &quot;Soviet Transit, Camp, and Deportation Death Rates&quot;].&lt;/ref&gt;

== Nalatenskap ==
[[Lêer:Yalta Conference 1945 Churchill, Stalin, Roosevelt.jpg|regs|duimnael|300x300px|Die &quot;Groot Drie&quot; Geallieerde leiers gedurende die [[Tweede Wêreldoorlog]] op die [[Jalta]]-konferensie. Die Britse eerste minister, [[Winston Churchill]], Amerika se president [[Franklin D. Roosevelt]] en Stalin. Februarie 1945.]]

Na Stalin se dood in 1953 het sy opvolger, [[Nikita Chroesjtsjof]], sy beleidsrigtings verwerp.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Nog naslaanwerk ==
* ''[http://marxists.org/reference/archive/stalin/works/1951/economic-problems/index.htm Economic Problems of Socialism in the USSR]'', written in 1951
* Vincent Barnett, &quot;Understanding Stalinism: The 'Orwellian Discrepancy' and the 'Rational Choice Dictator',&quot; Europe-Asia Studies, vol. 58, no. 3, May 2006 ([http://www.ingentaconnect.com/content/routledg/ceas/2006/00000058/00000003/art00007;jsessionid=a8qf1bz1bwax.henrietta online abstract]).
* Alan Bullock, ''[[Adolf Hitler|Hitler]] and Stalin: Parallel Lives'', Goldmann
* Isaac Deutscher, ''Stalin: A Political Biography'', Dietz, 1990
* Philip Ingram, ''Russia and the USSR 1905–1991'', Cambridge University Press, Cambridge, 1997
* Lankov, Andrei N., ''Crisis in North Korea: The Failure of De-Stalinization, 1956''. Honolulu: Hawaii University Press (2004)
* Boris Souvarine, ''[http://www.marxists.org/history/etol/writers/souvar/works/stalin/index.htm Stalin: A Critical Survey of Bolshevism]'', Alliance Book, 1939
* Robert Service, ''Lenin: A Biography'', Belknap Press, 2002, {{ISBN|0-330-49139-3}}
* Robert Service. ''Stalin: A Biography'', Belknap Press, 2005 {{ISBN|0-674-01697-1}}
* Vladimir Tismăneanu (2003). ''Stalinism for all seasons: a political history of Romanian Communism''. Berkeley: University of California Press. {{ISBN|0-520-23747-1}}
* Allan Todd, ''The European Dictatorships: Hitler, Stalin, Mussolini'', Cambridge University Press, Cambridge, 2003
* John Traynor, ''Challenging History: Europe 1890–1990'', Nelson Thornes Ltd, Cheltenham, 2002
* C.L.R. James. ''State Capitalism and World Revolution''. Chicago: Charles H. Kerr Publishing Co., 1950.

== Eksterne skakels ==
* Stalin, Joseph V. [http://www.marxists.org/reference/archive/stalin/index.htm Stalin Reference Archive] at [http://www.marxists.org/ Marxists Internet Archive]. Retrieved May 11, 2005.
* [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/RUSstalin.htm ''Joseph Stalin''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070523090917/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/RUSstalin.htm |date=23 Mei 2007 }} on Spartacus Schoolnet
* [http://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/stalin_joseph.shtml Joseph Stalin] by the [[BBC]]
* [http://www.havanatimes.org/?p=25327 Basic Economic Precepts of Stalinist Socialism] by Pedro Campos, ''Havana Times'', June 21, 2010

{{Sowjetunie}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Stalinisme| ]]
[[Kategorie:Kommunisme]]
[[Kategorie:Marxisme]]</text>
      <sha1>e4q8dgnmkyxz0qxq2q9fw5mbrxs8699</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sosiale-netwerk-analise</title>
    <ns>0</ns>
    <id>109432</id>
    <revision>
      <id>2912635</id>
      <parentid>2910203</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:24:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7117" sha1="3nxckm5jl4w5w9p00lm62dbpmn4fnqs" xml:space="preserve">[[Lêer:Kencf0618FacebookNetwork.jpg|duimnael|Diagram wat vriendskapsbande tussen 'n stel Facebook-gebruikers aantoon.]]

'''Sosiale-netwerk-analise''' (SNA) is die sosiologiese been van die [[netwerkteorie]], wat 'n benaderingswyse tot [[komplekse stelsels]] binne die stelsel- of [[stelselteorie]] is en ook as die [[grafiekteorie]] bekendstaan. Die oogmerk van SNA is die ontleding van sosiale netwerke, byvoorbeeld vriendskapsnetwerke of professionele samewerkingsnetwerke.

SNA het veral ontwikkel uit die werke van [[Jacob Moreno]], wie se ''Who shall survive?'' (1934)&lt;ref name=&quot;moreno&quot;&gt;Moreno, Jacob L. 1934. Who shall survive? Washington, DC: Nervous and Mental Disease Publishing Company&lt;/ref&gt; &quot;''a signal event in the history of social network analysis''&quot; was.&lt;ref&gt;Freeman, L. C. 2004. The development of Social Network Analysis. A study in the sociology of science. Vacouver: Empirical Press&lt;/ref&gt; Freeman&lt;ref&gt;Freeman, L. C. 2004. The development of Social Network Analysis. A study in the sociology of science. Vacouver: Empirical Press&lt;/ref&gt; merk egter op dat SNA se wortels kompleks is en teruggevoer kan word na die werke van onder andere Almack,&lt;ref&gt;Almack, J. C. 1922. The influence of intelligence on the selection of associates. School and Society 16:529- 530&lt;/ref&gt; Wellman,&lt;ref&gt;Wellman, B. 1926. The school child’s choice of companions. Journal of Educational Research, 14:126-132&lt;/ref&gt; Chevaleva-Janovskaja,&lt;ref&gt;Chevaleva-Janovskaja, E. 1927. Groupements spontanés d’enfants à l’age préscolaire. Archiv es de Psychologie, 20:219-223&lt;/ref&gt; Bott,&lt;ref&gt;Bott, H. 1928. Observation of play activities in a nursery school. Genetic Psychology Monographs, 4:44-88&lt;/ref&gt; Hubbard&lt;ref&gt;Hubbard, R. M. 1929. A method of studying spontaneous group formation. In Thomas, D. S. (ed.). 1929. Some new techniques for studying social behavior, New York: Teachers College, Columbia University, Child Development Monographs&lt;/ref&gt; en Hagman&lt;ref&gt;Hagman, E. P. 1933. The companionships of preschool children. University of Iowa Studies in Child Welfare, 7:10-69&lt;/ref&gt; (kyk ook Borgatti et al.&lt;ref&gt;Borgatti, S. P., Mehra, A., Brass, D. J., &amp; Labianca, G. 2009. Network Analysis in the Social Sciences. Science, 323:892-895&lt;/ref&gt; en Prell&lt;ref&gt;Prell, C. 2012. Social Network Analysis. History, theory and methodology. London: Sage&lt;/ref&gt;). Moreno het sy benaderingswyse ''sosiometrie'' genoem, iets wat die grafiese uitbeelding van sosiale netwerke deur middel van sogenaamde sosiogramme ingesluit het. Hy voer aan dat hierdie tegniek &quot;''enquire into the evolution and organization of groups and the position of individuals within them''&quot;.&lt;ref name=&quot;moreno&quot; /&gt; Sosiometrie word algemeen as ’n belangrike voorloper van die netwerkteorie aanvaar.&lt;ref&gt;Prell, C. 2012. Social Network Analysis. History, theory and methodology. London: Sage&lt;/ref&gt; ’n Ander seminale teoretikus in terme van die netwerkteorie, naamlik [[Kurt Lewin]], het die menslike beweegruimte as ’n &quot;veld&quot; beskou (en het ’n direkte invloed op die latere [[Pierre Bourdieu]] uitgeoefen). Lewin&lt;ref&gt;Lewin, K. 1939. Field Theory and experiment in social psychology: Concepts and methods. American Journal of Sociology, 44(6), 868-896&lt;/ref&gt; skryf: &quot;''Whether or not a certain type of behavior occurs depends not on the presence or absence of one fact or of a number of facts as viewed in isolation but upon the constellation (structure and forces) of the specific field as a whole. The ‘meaning’ of the single fact depends upon its position in the field; or, to say the same in more dynamical terms, the different parts of a field are mutually interdependent.''&quot;

Dit was egter eers in die 1960’s en 1970’s dat SNA as ’n selfstandige spesialisveld binne die sosiologie as vakgebied ontwikkel het, veral aan Harvard se Departement Sosiologie onder Harrison White, waar hy byvoorbeeld in samewerking met Barry Wellman, [[Stanley Milgram]] en [[Mark Granovetter]] was. Sedertdien is SNA op ’n groot verskeidenheid terreine toegepas; trouens, Freeman&lt;ref&gt;Freeman, L. C. 2004. The development of Social Network Analysis. A study in the sociology of science. Vacouver: Empirical Press&lt;/ref&gt; skryf dat SNA gekenmerk word deur sy wye verskeidenheid van toepassings. Die netwerkteorie word binne die [[sosiologie]], [[letterkunde]], [[sielkunde]], [[antropologie]], [[opvoedkunde]] en vele ander terreiene toegepas.

== Studies binne die netwerkteorie in Afrikaans ==
* Senekal, Burgert A. 2012. Die Afrikaanse literêre stelsel: ’n Eksperimentele benadering met behulp van Sosialenetwerk-analise (SNA). ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe'', 9(3): 614-638.
* Senekal, Burgert A. 2013. ’n Netwerkontleding van karakterverhoudinge in Etienne van Heerden se Toorberg, ''Literator'' 34(1).
* Senekal, Burgert A. 2013. Die gebruik van die netwerkteorie binne 'n stelselteoretiese benadering tot die Afrikaanse letterkunde: 'n Teorie-oorsig, ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 53(4), 668-682.
* Senekal, Burgert A. 2013. 'n Netwerkontleding van die Afrikaanse poësienetwerk vanaf 2000 tot 2012, ''Stilet'', 25(2), 99-124.
* Senekal, Burgert A. 2013.’n Ontleding van Hertzogpryswenners se uitgeweryprofiele in terme van die Afrikaanse literêre netwerk en met behulp van Sosiale-netwerk-analise (SNA), ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe'', 10(3), 362-387.
* Senekal, Burgert A. 2014. Die intellektuele struktuur van die Afrikaanse letterkunde: ’n Verwysingsontleding van artikels in die Afrikaanse letterkunde met behulp van netwerkanalise. ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe'' 11(2):597-619.
* Senekal, Burgert A. 2014. Olga Kirsch se posisie in die Afrikaanse literêre stelsel (1900–1978), ''Werkwinkel'' 9(2), 9-36.
* Senekal, Burgert A. 2015. André P. Brink se posisie in die Afrikaanse literêre stelsel van die 1960’s, ''Tydskrif vir Letterkunde'', 52(1), 57-72.
* Senekal, Burgert A. Die kwantifisering en toepassing van modulariteit in die Afrikaanse filmbedryf (1994–2014) as 'n komplekse netwerk, ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie'', 34(1).
* Senekal, Burgert A. Eentaligheid, integrasie en assosiasiegerigtheid in sosiale netwerke: 'n Literatuuroorsig, ''Tydskrif vir Geesteswetenskappe'', 55(3), 356-372.
* Senekal, Burgert A. 'n Veelvlakkige netwerkontleding van die Afrikaanse filmbedryf en filmakteurnetwerk (1994–2014), ''LitNet Akademies Geesteswetenskappe'', 12(2).
* Van Staden, C.J. &amp; Mentz, E. 2014. Strategieë om die implementering van die Suid-Afrikaanse professionele leergemeenskapmodel te bevorder, ''Suid-Afrikaanse Tydskrif vir Natuurwetenskap en Tegnologie'' 33(1).
* Van Staden, C.J. 2011. ''Sosiale netwerk analise as metode om die deurlopende professionele ontwikkeling van wiskundeonderwysers van 'n sekondêre skool te bevorder''. Ongepubliseerde PhD-proefskrif: Universiteit van Johannesburg.
* Van Staden, C.J. 2016. Ontleding van sosiogramme as metode om die doeltreffendheid van genetwerkte leer in 'n skoolgebaseerde wiskundevakgroep te ondersoek. LitNet Akademies, 13(3):672–718.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:Sosiologie]]</text>
      <sha1>3nxckm5jl4w5w9p00lm62dbpmn4fnqs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Canon EF-lenspassing</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114838</id>
    <revision>
      <id>2912657</id>
      <parentid>2848025</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T11:06:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>maak beelde kleiner</comment>
      <origin>2912657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3958" sha1="fepr1iwghxh6xu8mc9gjdprnipw5udg" xml:space="preserve">[[Lêer:Canon_EF_Nomenclature-af.jpg|duimnael|280px|links|'n EF-lens se verskillende kontroles en funksies]]

Sedert 1987 is die '''EF lenspassing''' die standaard-lenspassing van die [[Canon EOS]]-familie van film- en digitale SLR kameras. EF staan vir &quot;Electro-Focus&quot;: outomatiese fokus op EF lense word hanteer deur 'n toegewyde elektriese motortjie wat in die lens ingebou is. Meganies, is dit 'n bajonet-stylpassing, en al die kommunikasie tussen die [[kamera]] en die [[lens]] vind plaas deur middel van elektriese kontakte; daar is geen meganiese hefbome of knoppies nie.

Canon het die EF-S lenspassing in 2003 vrygestel, 'n afgeleide van die EF wat slegs bedoel is vir digitale EOS-kameras met 'n [[APS-C]] sensor. EF-lense kan gemonteer word op die EF-S kasse, maar EF-S lense kan nie op EF-kasse gemonteer word nie, in teenstelling met Nikonlense wat aan al die Nikonkasse gemonteer kan word. In Oktober 2012 het Canon die EF-M lenspassing vrygestel, 'n afgeleide uitsluitlik ontwerp vir spieëllose verwisselbare lenskameras (MILCs) met APS-C sensors. EF en EF-S lense kan gemonteer word op EF-M kasse via die opsionele passtuk genaamd EF-EOS M.&lt;ref name=&quot;EOS M press release&quot;&gt;{{Cite press release|url=http://www.usa.canon.com/cusa/consumer/news_events/press_releases?pageKeyCode=pressreldetail&amp;docId=0901e024805d7bdb|title=Put Your Creativity Into Motion With The New EOS M Digital Camera|publisher=Canon U.S.A., Inc.|date=23 Julie 2012|accessdate=23 Julie 2012|archivedate=22 September 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120922081807/http://www.usa.canon.com/cusa/consumer/news_events/press_releases?pageKeyCode=pressreldetail&amp;docId=0901e024805d7bdb}}&lt;/ref&gt;

Canon beweer hy het sy 100-miljoenste EF-reeks verwisselbare lens (insluitend vir kameras van ander maatskappye) vir EOS-kameras op 22 April 2014 geproduseer,&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.photographybay.com/2014/04/30/canon-surpasses-100-million-ef-lenses-produced/ |title=Canon surpasses 100 million EF Lenses produced |author=Eric Reagan |work=Photography Bay |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20171129074135/http://www.photographybay.com/2014/04/30/canon-surpasses-100-million-ef-lenses-produced/ |archive-date=29 November 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en sy 120-miljoenste EF-lens op 26 Augustus 2016.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://global.canon/en/news/2016/20160908.html |title=Canon surpasses 120 million EF Lenses produced |access-date=13 Oktober 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20171129074139/http://global.canon/en/news/2016/20160908.html |archive-date=29 November 2017 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die EF-reeks sluit meer as negentig lense in. Die EF-reeks beskik oor fokuspunte van 8 tot 1200&amp;nbsp;mm. Die EF-M lenspassing is in twee lense beskikbaar, 'n 22&amp;nbsp;mm eerste en 'n 18–55&amp;nbsp;mm zoemlens.&lt;ref name=&quot;EOS M press release&quot;/&gt; Meeste EF-lense sluit spesiale funksies in, soos Canon se ultrasoniese motor (USM), 'n beeldstabiliseringstelsel (IS), diffraksie-optika (DO) en, veral vir die L-reekslense, fluoriet en asferiese lenselemente.

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
Lêer:Canon EF lens mount.jpg|Die elektroniese kontakpunte (goud oorgeblaas) van 'n EF-lenspassing.
Lêer:Canon EF camera mount.jpg|Die EF-lenspassing van 'n Canon EOS 50
Lêer:Canon EF IMG 0067.JPG|Elektronika van 'n EF-S lens
&lt;/gallery&gt;

== Sien ook ==

*[[Canon EF-S 10–22mm lens]]
*[[Canon EF-S 60mm f/2.8 Makro USM lens]]
*[[Canon EF 100–400mm lens]]
*[[Canon EF 16–35mm lens]]
*[[Canon EF 17–40mm lens]]
*[[Canon EF 180mm f/3.5L Makro USM lens]]
*[[Canon EF 200–400mm lens]]
*[[Canon EF 35–350mm lens]]
*[[Canon EF 400mm lens]]
*[[Canon EF 500mm lens]]
*[[Canon EF 50mm lens]]
*[[Canon EF 600mm lens]]
*[[Canon EF 75–300mm lens]]
*[[Canon EF 800mm lens]]
== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{en-vertaal|Canon EF lens mount}}

[[Kategorie:Canon-lense]]
[[Kategorie:Fotografiese toerusting]]</text>
      <sha1>fepr1iwghxh6xu8mc9gjdprnipw5udg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sinchromisme</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115097</id>
    <revision>
      <id>2912474</id>
      <parentid>2675433</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:36:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912474</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9329" sha1="9g6t4y3v9stve56ze314lhnpyl33bhn" xml:space="preserve">[[Lêer:Morgan Russell - Synchromy - Google Art Project.jpg|duimnael|Morgan Russell ''Synchromy'', 1914, olie op bord, Museum of Fine Arts (Houston)]]

'''Sinchromisme''' is 'n [[kunsbeweging]] wat in 1912 deur die [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] [[kunstenaar]]s Stanton MacDonald-Wright (1890–1973) en Morgan Russell (1886–1953) gestig is. Hul abstrakte &quot;sinchromieë,&quot; gebaseer op 'n benadering tot skilder waarvolgens kleur aan musiek gelykgestel word, was van die eerste abstrakte skilderye in Amerikaanse kuns. Al was die beweging van korte duur en het dit nie baie aanhangers getrek nie, was Sinchromisme die eerste Amerikaanse avant-garde kunsbeweging wat internasionale aandag ontvang het.&lt;ref&gt;Roberts, Norma J. (ed.&lt;/ref&gt; Een van die inherente probleme in die beskrywing van Sinchromisme as 'n samehangende styl, hou verband met die feit dat sommige Sinchromistiese werke suiwer abstrak was terwyl ander herkenbare inhoud bevat het.

== Teorie en styl ==
Sinchromisme is op die idee gebaseer dat [[kleur]] en [[klank]] soortgelyke verskynsels is. Hulle het gemeen dat die kleure in 'n [[Skilderkuns|skildery]] op die dieselfde harmonieuse manier georganiseer kan word as wat [[Musieknoot|note]] deur 'n [[komponis]] in 'n [[simfonie]] gerangskik word.&lt;ref&gt;Hughes, p. 345.&lt;/ref&gt; Macdonald-Wright en Russell het geglo dat deur in kleurskale te skilder, hul visuele werk dieselfde komplekse sensasies as [[musiek]] sou uitlok. Soos Macdonald-Wright gesê het: &quot;Sinchromisme beteken eenvoudig 'met kleur' soos wat simfonie beteken 'met klank.'&quot;&lt;ref&gt;[http://www.artnet.com/galleries/exhibitions.asp?gid=118305&amp;cid=238999 &quot;Stanton Macdonald-Wright: Modern Synchromism&quot;]. ''artnet—The Art World Online''.&lt;/ref&gt; Die verskynsel van die &quot;hoor&quot; van 'n kleur of die afparing van twee of meer sintuie--sinestesia—was ook sentraal in die werk van Wassily Kandinsky wat op ongeveer op dieselfde tydstip in Europa besig was om sy eie sinestetiese skilderye, of &quot;komposisies&quot; te ontwikkel.

Die [[Abstrakte kuns|abstrakte]] &quot;sinchromieë&quot; is op kleurskale gebaseer en word deur ritmiese kleurvorms met stygende en dalende skakerings gekenmerk. Die werke het gewoonlik 'n sentrale draaikolk wat in komplekse [[Harmonie|kleurharmonieë]] ontplof. Die Sinchromiste het die gebruik van atmosferiese perspektief of lyn vermy, en uitsluitlik van kleur en fatsoen gebruik gemaak om vorm uit te druk. Macdonald-Wright en Russell was twee van 'n groep avant-garde kunstenaars wat in die tydperk net voor die eerste Wêreldoorlog gewerk het. Hulle het geglo dat realisme in die beeldende kunste lankal uitgedien was en, ten einde sinvol in die moderne wêreld te wees, die skilderkuns alle bande met ouer idees oor perspektief en met literêre of anekdotiese inhoud moes verbreek.

Die vroegste Sinchromistiese werke het ooreenkomste met [[Fauvisme|Fauvistiese]] skilderye getoon. Verder het die veelkleurige vorms van Sinchromistiese skilderye ook vaagweg aan die [[Orphisme (kuns)|Orphistiese]] werke van Robert en Sonia Delaunay herinner.&lt;ref&gt;Hughes, p. 348 and South, pp. 43, 55-56.&lt;/ref&gt; MacDonald-Wright het egter daarop aangedring dat Sinchromisme 'n unieke kunsvorm was en &quot;niks met Orphisme te doen het... Enigiemand wat die eerste katalogus van Sinchromisme gelees het … sal besef dat ons met Orphisme die draak steek.&quot; Wat presies die Sinchromiste aan Orphisme verskuldig is, bly 'n bron van debat tussen kunshistorici. Dit was duideliker dat hulle benadering iets aan Kubisme te danke was. Die Sinchromiste het van die Kubiste se gebreekte vlakke gebruik gemaak, maar hulle oordadig gekleurde areas was soms, soos die kunshistorikus Abraham Davidson beskryf, &quot;soos dwarrelende mis, waarvan die druppels versamel het om gedeeltes van 'n beurende torso te vorm... Om enigiets soortgelyk in Amerikaanse skilderkuns te vind, sal 'n mens vir die kleurvelde op doek van Jules Olitski in die 1960's moet wag.&quot;&lt;ref&gt;Davidson, p. 124.&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
Sinchromisme is deur Stanton MacDonald-Wright en Morgan Russell ontwikkel terwyl hulle gedurende die vroeë 1910's in Parys studeer het.&lt;ref&gt;Will South's ''Color, Myth, and Music: Stanton Macdonald-Wright and Synchromism'' is the principal book-length study of the movement and its history.&lt;/ref&gt; Vanaf 1911 tot 1913 het hulle by die Kanadese skilder Percyval Tudor-Hart klas geloop. Dié se kleurteorie het eienskappe van kleur met eienskappe van musiek verbind, soos [[Toonhoogte|toon]] met skakering en intensiteit met [[Versadiging (kleurteorie)|versadiging]].&lt;ref&gt;South, pp. 30-35.&lt;/ref&gt; Nog 'n invloed was die skilderye van die [[Impressionisme|Impressioniste]], Cézanne en Matisse, wat baie meer klem op kleur as op tekening geplaas het.&lt;ref&gt;South, p. 21.&lt;/ref&gt; Russell het term &quot;Sinchromisme&quot; in 1912  geskep in 'n doelbewuste poging om die verband tussen skilder en musiek oor te dra.

Die eerste Sinchromistiese skildery, Russell se ''Synchromy in Green,'' is in 1913 by die [[Parys|Paris]] Salon des Indépendants uitgestal. Later daardie jaar is die eerste Sinchromistiese uitstalling deur Macdonald-Wright en Russell in München gehou.&lt;ref&gt;South, p. 43.&lt;/ref&gt; Uitstallings in Parys (Oktober 1913) en New York (Maart 1914) het gevolg. Macdonald-Wright het in 1914 na die Verenigde State toe teruggekeer, maar hy en Russell het steeds afsonderlik voortgegaan om abstrakte sinchromieë te skilder.&lt;ref name=&quot;r94&quot;&gt;Roberts, p. 94.&lt;/ref&gt; Alhoewel Sinchromisme se invloed tot in die 1920's onder kunstenaars sigbaar was, was die suiwer abstrakte tydperk daarvan van korte duur.&lt;ref name=&quot;r94&quot; /&gt; Baie sinchromieë van die laat 1910's en 1920's bevat verteenwoordigende elemente. Macdonald-Wright en Russell het egter nooit die vlak van kritiese of kommersiële sukses bereik waarop hulle gehoop het toe hulle Sinchromism aan die Verenigde State bekend gestel het nie. Dit was eers ná Russell se dood en laat in Macdonald-Wright se lewe dat hulle hoogs oorspronklike prestasies van museums en kundiges erkenning ontvang het. Ander Amerikaanse skilders wat met Sinchromisme geëksperimenteer het, sluit in Thomas Hart Benton, Andrew Dasburg, Patrick Henry Bruce, en Albert Henry Krehbiel.&lt;ref&gt;Donald T. Ryan, Jr., ''Albert Henry Khrebiel (1873–1945): American Impressionist, Muralist, and Art Educatior'' (Krehbiel Corporation, 2001).&lt;/ref&gt;

Die vroegste breedvoerige bespreking van Sinchromisme het in die boek'' Modern Painting: Its Tendency and Meaning ''(1915) deur Willard Huntington Wright verskyn. Wright was 'n literêre redakteur en kunskritikus en die broer van Stanton Macdonald-Wright. Laasgenoemde het in die stilligheid saam aan die boek geskryf. Dit het 'n oorsig oor die groot moderne kunsbewegings, van Manet tot Kubisme, gebied, Cézanne se werk (destyds relatief onbekend in die Verenigde State) besing, die &quot;mindere Modernes&quot; soos Kandinsky en die Futuriste (en natuurlik die Orphiste) afgekraak, en 'n naderende era voorspel waar verteenwoordigende kuns deur kleurabstraksie vervang sal word. Sinchromisme word in die boek as die hoogtepunt in die evolusie van modernisme voorgehou. Willard Huntington Wright het nooit erken dat hy oor sy eie broer se werk geskryf het nie.&lt;ref&gt;Loughery, pp. 94-97.&lt;/ref&gt;

Drie ander uitgebreide besprekings van Sinchromisme kan gevind word in Gail Levin se katalogus wat 'n groot rondreisende uitstalling vergesel het wat in 1978 deur die Whitney Museum of American Art georganiseer is, ''Synchromism and American Color Abstraction, 1910–1925;'' in Marilyn Kushner se katalogus vir 'n 1990 retrospektiewe Morgan Russell-uitstalling by die Montclair Museum; en in ''Color, Myth and Music: Stanton Macdonald-Wright and Synchromism'' deur Will South, 'n katalogusbiografie wat saam met 'n drie-museumuitstalling van die kunstenaar se werk in 2001 gepubliseer is. Levin en South is die twee kunshistorici wat die meeste gedoen het om vakkundige en openbare aandag op Sinchromisme te vestig, 'n beweging wat soms net 'n klein spasie in twintigste eeuse kunsgeskiedenishandboeke opgeneem het.

&lt;!--
== Sien ook ==
* Sinestesia
--&gt;
== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Bronne ==
* Brown, Milton.  ''American Painting from the Armory Show to the Depression.''  Princeton: Princeton University Press, 1955.
* Davidson, Abraham A.  ''Early American Modernist Painting, 1910–1935.''  New York: DaCapo, 1994.
* Kushner, Marilyn.  ''Morgan Russell.''  New York: Hudson Hills Press, 1990.
* Hughes, Robert.  ''American Visions: The Epic History of Art in America.''  New York: Knopf, 1997.
* Hunter, Sam.  ''Modern American Painting and Sculpture.''  New York: Dell, 1959.
* Levin, Gail.  ''Synchromism and American Color Abstraction, 1910–1925.''  New York: George Braziller, 1978.
* Loughery, John.  ''Alias S.S. Van Dine.''  New York: Scribners, 1992.
* South, Will.  ''Color, Myth, and Music: Stanton Macdonald-Wright and Synchromism.'' Raleigh: North Carolina Museum of Art, 2001.
* ''[http://www.hollistaggart.com/exhibitions/synchromism-morgan-russell-and-stanton-macdonald-wright Synchromism: Morgan Russell and Stanton Macdonald-Wright].''  New York: Hollis Taggart Galleries, 1999.
* Wright, Willard Huntington Wright.  ''Modern Painting: Its Tendency and Meaning.''  New York: John Lane &amp; Co., 1915.

{{Normdata}}
[[Kategorie:Kunsbewegings]]
[[Kategorie:Modernisme]]</text>
      <sha1>9g6t4y3v9stve56ze314lhnpyl33bhn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stamselterapie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115376</id>
    <revision>
      <id>2912643</id>
      <parentid>2730461</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:32:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14020" sha1="ohei6iab8o8ysbgbnc9tyfq531rgdpu" xml:space="preserve">'''Stamselterapie''' is die gebruik van [[stamsel]]le om 'n [[siekte]] te behandel of om 'n toestand te voorkom.

[[Beenmurgoorplanting]] is die mees algemene Stamselterapie wat gebruik word, maar terapie wat afkomstig is van [[naelstring-bloed]] word ook gebruik. Navorsing is onderweg om verskeie bronne vir stamselle te ontwikkel en om stamsel behandelings aan te wend vir  [[neuro-degeneratiewe siektes]] en toestande soos [[Suikersiekte|diabetes]], [[hartsiekte]]s en ander toestande.

Stamselterapie het omstrede geword weens sekere ontwikkelings soos die vermoë van wetenskaplikes om [[embrionale stamselle]] te isoleer en te kweek; om stamselle te skep deur die gebruik van [[somatiese selkern oordrag]] en die gebruik van tegnieke om [[pluripotente stamselle]] te skep. Hierdie omstredenheid hou dikwels verband met [[aborsie politiekery]] en [[menslike kloning]]. Die pogings om behandelings te bemark wat gebaseer is op die [[oorplanting]] van gestoorde naelstring-bloed is ook omstrede.

[[Lêer:Umbilicalcord.jpg|duimnael|153x153px|Stamselle kan uit naelstring-bloed onttrek word.]]

== Mediese aanwendinge ==
Vir meer as 30 jaar word beenmurg gebruik om kanker te behandel in pasiënte met toestande soos [[leukemie]] en [[limfoom]]; dit is die enigste vorm van die stamselterapie wat algemeen beoefen word.&lt;ref&gt;Ian Murnaghan for Explore Stem Cells.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NCI&quot;&gt;[http://www.cancer.gov/cancertopics/factsheet/Therapy/bone-marrow-transplant Bone Marrow Transplantation and Peripheral Blood Stem Cell Transplantation] In National Cancer Institute Fact Sheet web site.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pmid18721775&quot;&gt;Karanes C, Nelson GO, Chitphakdithai P, Agura E, Ballen KK, Bolan CD, Porter DL, Uberti JP, King RJ, Confer DL (2008).&lt;/ref&gt;  Dit word beoog om met stamsel oorplantings die  newe-effekte van konvensionele chemoterapie strategieë  teen te werk. 'n Skenker se gesonde beenmurg veroorsaak die herinvoer van funksionele stamselle om die selle te vervang wat verlore gegaan het in die gasheer se liggaam tydens [[chemoterapie]] behandeling. Die oorgeplante selle genereer 'n immuun reaksie wat help om kankerselle dood te maak; hierdie proses kan egter te ver gaan en aanleiding gee tot [[transplantaat-versus-gasheer-siekte]] (TVGS), die mees ernstige newe-effek van hierdie behandeling.&lt;ref&gt;Malard F, Mohty M (2014).&lt;/ref&gt;

Die ''FDA'' het vyf hematopoietische stamsel produkte goedgekeur, wat afkomstig is van naelstring-bloed, vir die behandeling van bloed- en immunologiese siektes.&lt;ref&gt;Rosemann A (Dec 2014).&lt;/ref&gt;

In 2014 het die [[Europese Medisyne Agentskap]] goedkeuring verleen om [[Holoclar]] Stamselterapie in die [[Europese Unie]] te gebruik. Holoclar word gebruik vir mense met ernstige limbal stamsel tekort weens brandwonde in die oë.&lt;ref name=&quot;ema&quot;&gt;European Medicines Agency.&lt;/ref&gt;

== Navorsing ==
[[Lêer:Stem cell treatments.svg|duimnael|Siektes en toestande waar stamsel-behandeling ontluikend en belowend is.]]
Stamselle word vir 'n aantal redes bestudeer. Die molekules en eksosome wat stamselle vrystel word ook bestudeer in 'n poging om medikasie te vervaardig.&lt;ref&gt;Maguire, G (12 May 2016).&lt;/ref&gt;

=== Neuro-degenerasie ===
Navorsing is gedoen oor die uitwerking van stamselle op dierlike modelle van [[brein degenerasie]] soos in [[Parkinson se siekte|Parkinson]] se siekte, [[Amiotrofiese laterale sklerose]] en [[Alzheimersiekte|Alzheimer se siekte]].&lt;ref name=&quot;NIH&quot;&gt;{{Cite web |url=http://stemcells.nih.gov/info/basics/pages/basics6.aspx |title=Cell Basics: What are the potential uses of human stem cells and the obstacles that must be overcome before these potential uses will be realized? |access-date=18 Oktober 2016 |archive-date=24 Februarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170224060453/https://stemcells.nih.gov/info/basics/pages/basics6.aspx |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.sciencedaily.com/releases/2009/07/090720190726.htm Neural Stem Cells May Rescue Memory In Advanced Alzheimer's, Mouse Study Suggests]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Vastag B (April 2001).&lt;/ref&gt; Daar is voorlopige studies wat verband hou met [[veelvuldige sklerose]].&lt;ref&gt;Rebeiro P, Moore J. The role of autologous haemopoietic stem cell transplantation in the treatment of autoimmune disorders.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.nationalmssociety.org/About-the-Society/News/Results-Reported-from-Case-Studies-of-Stem-Cell-Tr &quot;Results Reported from Case Studies of Stem Cell Transplantation in People with Relapsing and Progressive MS&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220421193740/https://www.nationalmssociety.org/About-the-Society/News/Results-Reported-from-Case-Studies-of-Stem-Cell-Tr |date=21 April 2022 }}.&lt;/ref&gt;

Farmakologiese aktivering van endogene neurale stamselle word gerapporteer om neurobeskerming en herstel van gedrag te weeg te brin in volwasse rot modelle van neurologiese versteuring.&lt;ref&gt;Androutsellis-Theotokis A, Leker RR, Soldner F,  et al.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Androutsellis-Theotokis A, Rueger MA, Park DM,  et al.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Androutsellis-Theotokis A, Rueger MA, Mkhikian H, Korb E, McKay RD (2008).&lt;/ref&gt;

=== Brein en rugmurg beserings ===
Beroerte en [[traumatiese breinbesering]]s lei daartoe dat  selle afsterf – dit word gekenmerk deur 'n verlies van neurone en oligodendrosiete in die brein. Tydens 'n klein kliniese proefneming in Skotland in 2013 is stamselle in beroerte pasiënte se breine ingespuit.&lt;ref&gt;Ghosh, Pallab (27 May 2013 ) [http://www.bbc.co.uk/news/health-22646103 Stroke patients see signs of recovery in stem cell trial] BBC News health, Retrieved 27 May 2013&lt;/ref&gt;

Kliniese en diere-studies is gedoen op die gebruik van stamselle in gevalle van rugmurgbeserings.&lt;ref&gt;Kang KS, Kim SW, Oh YH,  et al. (2005).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Team co-headed by researchers at Chosun University, Seoul National University and the [http://www.seoulcord.co.kr/bin/main.asp Seoul Cord Blood Bank] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070501082210/http://www.seoulcord.co.kr/bin/main.asp |date= 1 Mei 2007 }} (SCB) [http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/china/1477865/Umbilical-cord-cells-allow-paralysed-woman-to-walk.html Umbilical cord cells 'allow paralysed woman to walk'] By Roger Highfield, Science Editor.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Cummings BJ, Uchida N, Tamaki SJ,  et al.&lt;/ref&gt;

=== Hart ===
Stamselterapie vir die behandeling van miokardiale infarksie maak gewoonlik gebruik van outologiese beenmurg stamselle, alhoewel ander  vorme van volwasse stamselle kan gebruik word, soos stamselle wat afkomstig is uit vertweefsel.&lt;ref&gt;Paul A.; Srivastava S.; Chen G.; Shum-Tim D.; Prakash S. &quot;Functional Assessment of Adipose Stem Cells for Xenotransplantation Using Myocardial Infarction Immunocompetent Models: Comparison with Bone Marrow Stem Cells&quot;.&lt;/ref&gt; Volwassene stamsel-terapie vir die behandeling van hartsiektes was teen 2007 kommersieel beskikbaar in minstens vyf kontinente.{{Feit|datum=Desember 2012}}

In 2013 het die baanbrekerswerk verslae van kragtige positiewe effekte van lichaamseigen beenmurg stamselle op ventrikulêre funksie was gevind om te bevat &quot;honderde&quot; van die teenstrydighede.&lt;ref name=&quot;Dusseldorf Stem Cell Mystery&quot;&gt;Francis, Darrel P (Oct 2013).&lt;/ref&gt; Kritici verslag wat van 48 verslae daar blyk te wees net vyf onderliggende proewe, en dat in baie gevalle of hulle is ewekansige of bloot waarneming accepter-versus-rejecter, was tussen teenstrydige verslae van die dieselfde verhoor. 'n paar van die verslae van identiese basislyn eienskappe en finale resultate, aangebied in twee publikasies as, onderskeidelik, 'n 578 pasiënt ewekansige verhoor en as 'n 391 pasiënt eksperimentele studie. Ander verslae nodig is (onmoontlik) negatiewe standaard afwykings in die deelversamelings van die pasiënte, of vervat fraksionele pasiënte, negatiewe NYHA klasse. Algehele daar is baie meer pasiënte gepubliseer as met die ontvangs van stamselle in die proewe, as die getal van die stamselle verwerk in die hospitaal se laboratorium gedurende daardie tyd. 'n universiteit ondersoek, gesluit in 2012 sonder verslagdoening, is heropen in Julie 2013.&lt;ref name=&quot;Strauer SZ&quot;&gt;Berndt, Christina.&lt;/ref&gt;

Een van die mees belowende voordele van stamsel-terapie is die potensiaal wat die regenerasie van hartweefsel het om weefselverlies om te keer, wat onderliggend  is aan die ontwikkeling van hartversaking na die hartbesering.&lt;ref&gt;Haider, HKh; Ashraf, M (June 2005).&lt;/ref&gt;

=== Vorming van bloedselle ===
Volwasse menslike [[rooibloedsel]]le kan  ''[[ex vivo]]'' gegenereer word deur die hematopoietische stamselle  wat die voorlopers is van rooibloed selle. In hierdie proses word hematopoietische stamselle saam met stromale selle gegroei, met die gevolg dat 'n omgewing geskep wat beenmurg naboots, die natuurlike terrein waar rooibloed selle groei.  Verdere navorsing oor hierdie tegniek hou potensiële voordele in vir geenterapie, bloedoortapping en topikale medisyne.

=== Ontbrekende tande ===
Wetenskaplikes aan die [[Londonse King's College]] het in 2004 'n manier gevind om 'n volledige tand in 'n muis te kweek&lt;ref&gt;Archer, Graeme.&lt;/ref&gt; en was in staat om tande (losstaande) in die laboratorium te groei danksy bio-tegnologie. Navorsers is vol vertroue dat tandregenerasie tegnologie gebruik kan word om lewendige tande in menslike pasiënte te groei.

Teoreties kan stamselle uit die pasiënt geneem word en in die laboratorium aangehelp word tot 'n tandknoppie wat binne drie weke 'n nuwe tand sal word nadat dit in die tandvleis ingeplant is.&lt;ref name=&quot;ang&quot;&gt;Anglin, Ian.&lt;/ref&gt;

=== Kogleêre haar sel hergroei ===
Heller het sukses aangemeld met die hergroei van kogleêre haar selle met die gebruik van [[Embryonic stem cell|embrionale stamselle]].&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7003 |title=Gene therapy is first deafness 'cure' – health – 14 February 2005 – New Scientist |access-date=18 Oktober 2016 |archive-date=14 September 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080914114532/http://www.newscientist.com/article.ns?id=dn7003 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

=== Blindheid en verswakte gesigskerpte ===
The Lancet het in Januarie 2012 'n studie gepubliseer deur Steven Schwartz van  [[University of California, Los Angeles|UCLA]] se Jules Stein Ooginstituut, waarin verslag gedoen word oor twee vroue wat blind geword het van makulêre degenerasie en die dramatiese verbeterings in hul visie na retinale inspuitings menslike embrioniese stamselle aan hulle toegedien is.&lt;ref&gt;[http://www.cnn.com/2012/01/23/health/stem-cell-research-breakthrough/index.htm &quot;Embryonic stem cells improve sight of legally blind women&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200414010115/http://www.cnn.com/2012/01/23/health/stem-cell-research-breakthrough/index.htm |date=14 April 2020 }}.&lt;/ref&gt;

In Junie 2015 het die  ''Stem Cell Ophthalmology Treatment Study'' (''SCOTS''), die grootste volwasse stamsel studie in oftalmologie (www.clinicaltrials.gov NCT # 01920867) hul aanvanklike resultate gepubliseer oor 'n pasiënt met optiese senuwee siekte wat verbeter het  van 20/2000 tot 20/40 nadat behandeling toegepas is met beenmurg afkomstig van stamselle.&lt;ref&gt;Weiss JN, Levy S, Malkin A. Stem Cell Ophthalmology Treatment Study (SCOTS) for retinal and optic nerve diseases: a preliminary report.&lt;/ref&gt;

=== Pankreatiese beta-selle ===
Diabetiese pasiënte verloor die funksie van [[insulien]]-produserende [[Beta cell|beta-selle]] in die pankreas.&lt;ref&gt;Saki N, Jalalifar MA, Soleimani M, Hajizamani S, Rahim F (2013).&lt;/ref&gt; In onlangse eksperimente kon wetenskaplikes embrioniese stamselle in die laboratorium laat verander na beta-selle. Dit is dus in teorie moontlik dat indien die beta-selle suksesvol oorgeplant word, dat dit die abnormale selle in 'n diabetiese pasient kan vervang.&lt;ref&gt;Goldstein, Ron (2007).&lt;/ref&gt;

=== Oorplanting ===
Menslike embrionale stamselle kan gekweek word in sel- kultuur en gestimuleer word om insulien-produserende selle te vorm wat oorgeplant kan word in die pasiënt.

=== Wondgenesing ===
Stamselle kan ook gebruik word om die groei van menslike weefsel te stimuleer. In  volwassenes word beseerde weefsel dikwels vervang deur [[Granulation tissue|litteken weefsel]], wat gekenmerk word in die vel deur ongewone kollageen struktuur, verlies van haarfollikels en onreëlmatige vaskulêre struktuur.&lt;ref name=&quot;Gurtner&quot;&gt;Gurtner GC, Callaghan MJ, Longaker MT (2007).&lt;/ref&gt; 'n Moontlike metode om weefselregenerasie in volwassenes te veroorsaak, is deur volwasse stamsel &quot;saad&quot; binne-in 'n weefselbed in 'n wond te plaas  sodat die stamselle differensiasie in die weefselbed selle kan stimuleer. Hierdie metode ontlok 'n regeneratiewe reaksie wat meer ooreenstem met fetale wondgenesing as met volwasse litteken vorming.&lt;ref name=&quot;Gurtner&quot;&gt;Gurtner GC, Callaghan MJ, Longaker MT (2007).&lt;/ref&gt;

=== Onvrugbaarheid ===
Menslike embrioniese stamselle word gestimuleer om [[Spermsel|Spermatosoon]]-agtige selle te vorm, maar dit  is nog steeds effens beskadig of misvormd.&lt;ref&gt;Ledford H (7 July 2009).&lt;/ref&gt; Die potensiaal is daar dat dit  [[asoöspermie]] kan behandel.

Teoreties kan stamselle uit die pasiënt geneem word en in die laboratorium aangehelp word tot 'n tandknoppie wat binne drie weke 'n nuwe tand sal word nadat dit in die tandvleis ingeplant is.&lt;ref name=&quot;ang&quot; /&gt;

== Embrioniese stamsel omstredenheid ==
Daar is wydverspreide omstredenheid oor die gebruik van menslike [[embrioniese stamselle]]. Hierdie omstredenheid fokus hoofsaaklik op die tegnieke wat gebruik word om nuwe embrioniese [[stamsel lyne]] af te lei, wat dikwels vereis dat die [[blastosist]] vernietig word. Teenkanting ten opsigte van gebruik van menslike embrioniese stamselle in navorsing is dikwels gebaseer op filosofiese, morele of godsdienstige besware.&lt;ref name=&quot;Mlsna&quot;&gt;Mlsna, Lucas J. (2010).&lt;/ref&gt; Daar is ander stamsel navorsing wat nie die vernietiging van 'n menslike embrio behels nie; sodanige navorsing behels volwasse stamselle, amniotiese stamselle en geïnduseerde pluripotente stamselle.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

[[Kategorie:Geneeskunde]]</text>
      <sha1>ohei6iab8o8ysbgbnc9tyfq531rgdpu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hauts-de-France</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115814</id>
    <revision>
      <id>2912447</id>
      <parentid>1893342</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:53:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Trauenbaum</username>
        <id>58938</id>
      </contributor>
      <comment>Bo- in plaas van Opper-: dit verwys na posisie op die kaart, nie na hoogte nie.</comment>
      <origin>2912447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="984" sha1="3n8csgsnvks31l1wyugov57vkowxvxy" xml:space="preserve">{{Régions van Frankryk
|région= &lt;span style=&quot;font-size:1.4em;&quot;&gt;Hauts-de-France&lt;/span&gt;
|Hoofstad= [[Lille]]
|Bevolking=5&amp;nbsp;973&amp;nbsp;098
|DatumBev= [[2012]]
|Bevolkingsdigtheid=190
|Oppervlakte=31&amp;nbsp;813
|Arrondissements=26
|Kantons=145
|Munisipaliteite=3835
|President=Xavier Bertrand&lt;br /&gt;(Les Républicains)
|Départements=[[Aisne]]&lt;br /&gt;[[Nord]]&lt;br /&gt;[[Oise]]&lt;br /&gt;[[Pas-de-Calais]]&lt;br /&gt;[[Somme (département)|Somme]]
|Ligging=[[Lêer:Hauts-de-France region locator map.svg|250px]]
}}

'''Hauts-de-France''' &lt;ref&gt;{{af}} Bo-Frankryk&lt;/ref&gt; is 'n [[Franse geweste|Franse gewes]] ([[Frans]]: ''région'') in die noorde van [[Frankryk]] wat uit die ou geweste van [[Nord-Pas-de-Calais]] en [[Pikardië]] bestaan. Die gewes Hauts-de-France bestaan sedert 2016.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn}}
* {{fr}} [http://www.regionhautsdefrance.fr/ Amptelike webwerf]

{{Saadjie}}
{{Région van Frankryk}}

[[Kategorie:Hauts-de-France| ]]</text>
      <sha1>3n8csgsnvks31l1wyugov57vkowxvxy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stapelvoedsel</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115923</id>
    <revision>
      <id>2912644</id>
      <parentid>2730462</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10834" sha1="jdksbgau15tmypov1vqg99sv2rzs79q" xml:space="preserve">{{gaan taal na}}
[[Lêer:Speltkorrels.jpg|duimnael|215x215px|Spelt, 'n soort koring en 'n geskiedkundig belangrike stapelvoedsel.]]
[[Lêer:Various types of potatoes for sale.jpg#file|regs|duimnael|215x215px|Verskillende soorte aartappels.]]

'n '''Stapelvoedsel''' is 'n soort [[voedsel|kos]] wat daagliks in sulke hoeveelhede geëet word dat dit 'n oorheersende deel van 'n standaarddieet vir bepaalde mense uitmaak, 'n groot deel van hul energiebehoeftes verskaf en gewoonlik 'n beduidende deel van die inname van ander voedingstowwe uitmaak. Die stapelvoedsel van 'n spesifieke gemeenskap kan so gereeld geëet word as elke dag of elke ete, en die meeste mense leef op 'n dieet wat gegrond is op 'n klein aantal stapels.&lt;ref name=&quot;vn&quot;&gt;Verenigde Nasies se Voedsel en Landbouorganisasie: Landbou en Verbruikerbeskerming.&lt;/ref&gt;

Stapelvoedsels verskil van plek tot plek, maar is gewoonlik goedkoop en geredelik beskikbare kosse wat een of meer van die drie organiese makrovoedingstowwe bevat wat nodig is vir oorlewing en gesondheid: [[Koolhidraat|koolhidrate]], [[Proteïen|proteïne]] en [[vet]]te. Tipiese voorbeelde van stapelvoedsels is onder meer knolle en wortels; en graan, peulplante en ander sade. Vroeë landboubeskawings het waarde geheg aan die kos wat hulle as stapels ontwikkel het, want behalwe dat dit die nodige voedingstowwe verskaf het, was hulle oor die algemeen geskik om vir lang tydperke geberg te word sonder om te bederf. Sulke kos wat nie bederf nie is die enigste moontlike stapels tydens seisoene van tekort, soos droë seisoene of verwagte koue winters, met die oes wat teen daardie tyd geberg is. In oorvloedige seisoene kan 'n groter verskeidenheid van kosse beskikbaar wees.

Die meeste stapelvoedsels is afkomstig van [[graan]]soorte soos [[koring]], gort, rog, [[mielie]]s of [[rys]]; of styselagtige knolle of wortelgroente soos aartappels, [[patats]], [[taro]], [[araroet]] of kassawe.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.kew.org/ksheets/tubers.html |title=Staple foods — Root and Tuber Crops |access-date=27 Oktober 2016 |archive-date= 1 Februarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201070949/http://www.kew.org/ksheets/tubers.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Ander stapelvoedsels is onder meer peulvrugte, sago (afkomstig van die murg van die sagopalm) en vrugte (soos broodvrug en meelpiesang).&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.kew.org/ksheets/fruits.html |title=Staple Foods II -- Fruits |access-date=27 Oktober 2016 |archive-date= 1 Februarie 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090201071029/http://www.kew.org/ksheets/fruits.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Afhangend van die streek kan stapelvoedsel ook die volgende insluit: [[sorghum]], olyfolie, klapperolie en suiker.&lt;ref&gt;[http://www.afrol.com/archive/food_staples.htm &quot;African Food Staples&quot;].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.alloliveoil.com/ &quot;Olive Oil &amp; Health – All Olive Oil&quot;].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://time.com/2812756/how-sugar-went-from-a-condiment-to-a-diet-staple/ &quot;How Sugar Went From a Condiment to a Diet Staple&quot;].&lt;/ref&gt; Die meeste stapels is plantaardige materiaal, maar in sommige gemeenskappe is visvang die hoofbron van voedingstowwe.&lt;ref&gt;[http://www.msc.org/healthy-oceans/the-oceans-today/fish-as-food &quot;Fish as food&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131115061326/http://www.msc.org/healthy-oceans/the-oceans-today/fish-as-food/ |date=15 November 2013 }}.&lt;/ref&gt;

== Demografie ==
Van die meer as 50,000 eetbare plantspesies in die wêreld dra net 'n paar honderd beduidend by tot mense se kosvoorrade. Al is daar meer as 10,000 spesies in die graanfamilie, is net enkeles die afgelope 2,000 jaar verbou.

Die stapelvoedsel in verskillende dele van die wêreld hou verband met die weerpatrone, die plaaslike terrein, boerderybeperkinge, aangeleerde smaak en ekostelsels. Byvoorbeeld, die vername stapelvoedsel as energiebron in die gemiddelde Afrika-dieet is graan (45%), wortels en knolle (20%) en diereprodukte (7%). In Wes-Europa is hoofstapels in die gemiddelde dieet diereprodukte (33%), graan (26%) en wortels en knolle (4%).

Die meeste van die globale menslike bevolking leef op 'n dieet gegrond op een van die volgende stapels: [[rys]], [[graan]], [[mielies]], mannagras, [[sorghum]], wortels en knolle (aartappels, kassawe, jamswortel (patat) en [[taro]]) en diereprodukte soos vleis, melk, eiers, kaas en vis. Streekstapels sluit rog, sojabone, gars, hawer en tefgras in.

Net 15 gewasse verskaf 90% van die wêreld se voedselenergie-inname (vleis uitgesluit), met rys, mielies en koring wat twee derdes van menslike voedselverbuik uitmaak. Dié drie is die stapels van meer as 4 miljard mense,&lt;ref&gt;[http://www.fao.org/docrep/u8480e/U8480E01.htm &quot;Dimensions of Need: An atlas of food and agriculture&quot;].&lt;/ref&gt; en rys voed byna die helfte van die mensdom.

Wortels en knolle is belangrike stapels vir meer as 1 miljard mense in die ontwikkelende wêreld, wat sowat 40% is van die kos wat geëet word deur die helfte van die bevolking in Afrika suid van die Sahara. Wortels en knolle het baie [[koolhidraat|koolhidrate]], [[kalsium]] en [[vitamien C|vitamine C]], maar min [[proteïen|proteïne]]. Die kassawewortel (ook bekend as broodwortel) is 'n vername stapelvoedsel in die ontwikkelende wêreld, wat 'n basiese dieet verskaf aan sowat 500 miljoen mense.

Met ekonomiese ontwikkeling en vrye handel het baie lande verander van stapelvoedsels met 'n lae voedingswaarde na die met 'n hoër voedingswaarde, asook na die eet van meer vleis. Ondanks dié neiging is daar toenemende erkenning van die belangrikheid van tradisionele stapeloeste in voeding.{{feit|datum=Oktober 2016}}

Sommige kossoorte soos quinoa - 'n skyngraan wat oorspronklik van die [[Andes]] kom – was eeue terug ook 'n stapelvoedsel.&lt;ref&gt;E.A. Oelke;  et al.&lt;/ref&gt; Die saad van oca, ulluco en amarant is ander die kossoorte wat na bewering stapels was in die Andes se geskiedenis.&lt;ref&gt;Arbizu and Tapia (1994).&lt;/ref&gt;  Pemmikaan was 'n stapel van die Vlakte-[[Indiane]] van Noord-Amerika.&lt;ref&gt;John E. Foster.&lt;/ref&gt; In 2010 was die globale verbruik van &quot;spesialiteitgraansoorte&quot; soos quinoa baie min vergeleke met graansoorte soos rys, koring en mielies.
Hierdie graansoorte, wat eens gewild was maar vergete geraak het, word opnuut evalueer en heringestel.{{feit|datum=Oktober 2016}}

== Produksie ==
Die meeste stapelvoedsels word geproduseer met die gebruik van moderne en konvensionele boerderypraktyke. Die produksie van stapelvoedsel met die gebruik van [[Organiese landbou|organiese boederymetodes]] neem egter toe.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Tien stapels wat die wêreld voed (jaarlikse produksie)&lt;ref&gt;Allianz.&lt;/ref&gt;
! Wêreldbevolking &lt;br /&gt;
2012&lt;ref&gt;[http://faostat3.fao.org/browse/rankings/commodities_by_regions/E &quot;Food and Agricultural commodities production / Commodities by regions&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160616181355/http://faostat3.fao.org/browse/rankings/commodities_by_regions/E |date=16 Junie 2016 }}.&lt;/ref&gt;
! Gemiddelde jaarlikse opbrengs &lt;br /&gt;
2010
! colspan=&quot;2&quot; | Die wêreld se mees produktiewe lande&lt;ref&gt;Die syfers in dié kolom is lande se gemiddelde; streke se boerderyproduktiwiteit kan verskil van die land s'n, en party plase s'n kan selfs hoër wees.&lt;/ref&gt; &lt;br /&gt;
2012&lt;ref&gt;[http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor &quot;FAOSTAT: Production-Crops, 2010 data&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120619130038/http://faostat.fao.org/site/567/DesktopDefault.aspx?PageID=567#ancor |date=19 Junie 2012 }}.&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; |Die wêreld se lande wat die meeste produseer (2013)&lt;ref&gt;[http://faostat3.fao.org/browse/rankings/countries_by_commodity/E &quot;Food and Agricultural commodities production / Countries by commodity (2013 data)&quot;].&lt;/ref&gt;
|-
| Rangorde
| Oes
| (metrieke ton)
| (ton per hektaar)
| (ton per hektaar)
| Land
|(metrieke ton)
|Land
|-
| 1
| [[Mielie]]s
| 873 miljoen
| 5.1
| 25.9
| [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]
|354 miljoen
|[[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]
|-
| 2
| [[Rys]]
| 738 miljoen
| 4.3
| 9.5
| [[Egipte]]
|204 miljoen
|[[Volksrepubliek China|China]]
|-
| 3
| [[Koring]]
| 671 miljoen
| 3.1
| 8.9
| [[Nieu-Seeland]]
|122 miljoen
|[[Volksrepubliek China|China]]
|-
| 4
| [[Aartappel]]s
| 365 miljoen
| 17.2
| 45.4
| [[Nederland]]
|96 miljoen
|[[Volksrepubliek China|China]]
|-
| 5
| Kassawe
| 269 miljoen
| 12.5
| 34.8
| [[Indië]]
|47 miljoen
|[[Nigerië]]
|-
| 6
| Sojabone
| 241 miljoen
| 2.4
| 4.4
| [[Egipte]]
|91 miljoen
|[[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]
|-
| 7
| [[Patats]]
| 108 miljoen
| 13.5
| 33.3
| [[Senegal]]
|71 miljoen
|[[Volksrepubliek China|China]]
|-
| 8
| Jamswortel
| 59.5 miljoen
| 10.5
| 28.3
| [[Colombia]]
|36 miljoen
|[[Nigerië]]
|-
| 9
| Sorghum
| 57.0 miljoen
| 1.5
| 86.7
| [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]
|10 miljoen
|[[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]]
|-
| 10
| Plantain (meelpiesang)
| 37.2 miljoen
| 6.3
| 31.1
| [[El Salvador]]
|9 miljoen
|[[Uganda]]
|}

== Verfyning ==
Rys word gewoonlik as die volledige graan gekook en geëet, maar die meeste ander graansoorte word gemaal tot meel, wat gebruik word om [[brood]], pasta en pap en dik pap soos [[mieliepap]] mee te maak. Van fyngemaakte wortelgroente kan ook papgeregte gemaak word, insluitend poi en fufu. Van peulvrugte, veral keker-ertjies, en styselryke groente soos kannawortel kan ook meel gemaak word.{{feit|datum=Maart 2014}}

== Deel van gebalanseerde voeding ==
[[Lêer:YellowCorn.jpg|duimnael|[[Mielie]]s, die stapelvoedsel waarvan die meeste in die wêreld geproduseer word.]]
Hoewel dit voedsaam is, verskaf plantaardige stapels nie 'n volle verskeidenheid voedingstowwe nie, gevolglik moet ander kossoorte by die dieet gevoeg word om wanvoeding te keer. Die gebreksiekte pellagra word vereenselwig met 'n dieet wat hoofsaaklik uit mielies bestaan; die siekte [[Beri-beri|berrieberrie]] met 'n dieet van wit (verfynde) [[rys]].&lt;ref name=&quot;vn&quot; /&gt;

== Voorbeelde van stapelvoedsel ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Lêer:Boiled White rice.jpg|Gekookte wit [[rys]]
Lêer:Weißbrot-1.jpg|Brood wat van [[koring]]meel gemaak is
Lêer:Red Rajma BNC.jpg|Nierboontjies
Lêer:Amaranth und WW.jpg|Amarant- (links) en koringsade
Lêer:YosriUbiKayu.jpg|Kassawe
Lêer:SweetPotato.jpg|[[Patats]]
Lêer:Edamame - boild green soybeans.jpg|Edamame (groen sojabone)
Lêer:Pop sorghum and sorghum seeds 2011.jpg|Sorghumsade en springsorghum
Lêer:Yama imo.JPG|Japannese jamswortel
Lêer:Plantains.jpg|Plantain (meelwortels)
Lêer:Ulluco.jpg|Ulluco
Lêer:Oca.jpg|Oka
Lêer:Taro corms 2.jpg|[[Taro]]
Lêer:Pearl millet after combine harvesting.jpg|[[Manna]] 
Lêer:Quinoa y.JPG|Kwinoa
&lt;/gallery&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|Staple foods}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:Voedsel]]</text>
      <sha1>jdksbgau15tmypov1vqg99sv2rzs79q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seksualiteit in antieke Rome</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120101</id>
    <revision>
      <id>2912439</id>
      <parentid>2875125</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:43:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="178549" sha1="e8vq7as45k7db0aputpmytt6o56cc65" xml:space="preserve">[[Lêer:Pompeii - Casa del Fauno - Satyr and Nymph - MAN.jpg|duimnael|280px|’n [[Sater]] en [[nimf]], [[mitologie]]se simbole van [[seksualiteit]], op ’n [[mosaïek]] in ’n slaapkamer in [[Pompeji|Pompeii]].]]

Die opvattings oor '''seksualiteit in antieke Rome''', en in ’n breër sin die seksuele oortuigings en gedrag in [[antieke Rome]], is duidelik uit [[Romeinse Ryk|Romeinse]] [[kuns]], [[letterkunde]] en inskripsies en in ’n mindere mate uit Romeinse [[argeologie]]se oorblyfsels soos erotiese artifakte en [[argitektuur]]. Daar word soms aanvaar [[seks]] in antieke Rome het geen grense gehad nie;&lt;ref&gt;[[#Edwards|Edwards]], bl. 65.&lt;/ref&gt; Verstraete en Provençal meen egter dié siening was bloot ’n [[Christelik]]e vertolking: &quot;Die seksualiteit van die antieke Romeine is nog nooit sedert die opkoms van die Christendom in ’n goeie lig in die [[Weste]] gesien nie. In die moderne verbeelding en kultuur is dit sinoniem met seksuele losbandigheid en misbruike.&quot;&lt;ref&gt;Verstraete, Beert C. en Provencal, Vernon, reds. (2005) ''Same-Sex Desire and Love in Greco-Roman Antiquity and in the Classical Tradition''. Haworth Press. bl. 5&lt;/ref&gt;

Seksualiteit was egter nie uitgesluit van die ''mos maiorum'', die tradisionele sosiale norme wat die openbare, private en militêre lewe bepaal het, nie.&lt;ref&gt;Karl-J. Hölkeskamp, ''Reconstructing the Roman Republic: An Ancient Political Culture and Modern Research'' (Princeton University Press, 2010), ble. 17–18.&lt;/ref&gt; ''Pudor'', &quot;skaamte, beskeidenheid&quot;, was ’n belangrike faktor in gedrag&lt;ref&gt;[[#Langlands|Langlands]], bl. 17.&lt;/ref&gt; en ook regsbeperkings op sekere seksuele vergrype – in beide die [[Romeinse Republiek]] en die [[Romeinse Ryk]].&lt;ref&gt;[[#Langlands|Langlands]], bl. 20.&lt;/ref&gt; Romeinse sensors (openbare amptenare wat die sosiale rang van individue bepaal het) het die mag gehad om burgers uit hul amp te ontslaan weens seksuele wangedrag en hulle het dit soms gedoen.&lt;ref&gt;[[#Fantham|Fantham]], bl. 121&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 556. Under the Empire, the emperor assumed the powers of the censors (bl. 560).&lt;/ref&gt; Die middel-20ste-eeuse seksualiteitsteoretikus [[Michel Foucault]] het gereken seks in die Grieks-Romeinse wêreld is regeer deur terughouding en deur die kuns om seksuele plesier te bestuur.&lt;ref&gt;Michel Foucault, ''The History of Sexuality: The Care of the Self'' (New York: Vintage Books, 1988), vol. 3, bl. 239&lt;/ref&gt;

Die Romeinse gemeenskap was [[Patriargie|patriargaal]] en manlikheid was ’n vooropgestelde eienskap wat nodig was om jouself en ander met ’n laer status te beheer; nie net in [[oorlog]] en [[politiek]] nie, maar ook in seksuele verhoudings.&lt;ref&gt;[[#Cantarella|Cantarella]], bl. xii.&lt;/ref&gt; ''Virtus'' (deug) was ’n belangrike eienskap vir mans en die term was selfs verwant aan die woord vir man, ''vir''. Daarteenoor was ''pudicitia'' (iets soos nederige selfbeheersing) belangrik vir vroue.&lt;ref&gt;[[#Langlands|Langlands]], bl. 37–38.&lt;/ref&gt; Daar is van Romeinse vroue van die hoër klasse verwag om goed opgevoed te wees, ’n sterk karakter te hê en aktief daarna te streef om haar gesin se posisie in die gemeenskap te handhaaf.&lt;ref&gt;[[#Cantarella|Cantarella]], bl. xii–xiii.&lt;/ref&gt; Maar met enkele uitsonderings het net opgevoede mans se siening van seksualiteit eindelik bewaar gebly. Visuele kuns is deur mense uit ’n laer stand geskep, maar dit is aangepas by die smake van dié wat ryk genoeg was om dit te bekostig.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 9, 153ff.&lt;/ref&gt;

Sommige seksuele idees en dade in die antieke Romeinse kultuur verskil grootliks van dié in latere Westerse samelewings.&lt;ref&gt;[[#Langlands|Langlands]], bl. 31, let veral op na 55&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 11.&lt;/ref&gt; Die Romeinse godsdiens het seksualiteit voorgehou as voordelig vir die vooruitgang van die staat, en individue het soms privaat godsdienstige rituele of &quot;towerkrag&quot; ingespan om hul sekslewe of voortplantingsvermoëns te verbeter. [[Prostitusie]] was wettig en algemeen. &quot;[[Pornografie|Pornografiese]]&quot; skilderye het voorgekom onder die versamelings in fatsoenlike hoërklashuishoudings.&lt;ref&gt;[[#McGinn2004|McGinn (2004)]], bl. 164.&lt;/ref&gt; Dit is as natuurlik en alledaags beskou dat mans seksueel aangetrokke was tot tieners van albei geslagte, en seks met seuns was aanvaarbaar solank die seun nie ’n vrygebore Romein was nie. Mense het nie gedink in terme van &quot;[[homoseksualiteit]]&quot; en &quot;[[heteroseksualiteit]]&quot; nie en daar bestaan geen [[Latyn]]se woorde vir dié begrippe nie.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 304, citing Saara Lilja, ''Homosexuality in Republican and Augustan Rome'' (Societas Scientiarum Fennica, 1983), bl. 122.&lt;/ref&gt; Geen wenkbroue is gelig vir ’n man wat seks met vroue én seuns van ’n laer rang geniet het nie, solank sy gedrag geen swakhede of vergrype geopenbaar het of ingemeng het met die regte en voorregte van sy manlike gelykes nie. Hoewel neergesien is op verwyfdheid, veral in die politieke arena, is niks met iemand se manlikheid foutgevind as hy seks met manlike prostitute of slawe gehad het nie, solank hy die aktiewe posisie ingeneem het. [[Hiperseksualiteit]] by mans en vroue is egter moreel en medies veroordeel. Die morele kode vir vroue was strenger as vir mans&lt;ref name=n299&gt;[[#Nussbaum|Nussbaum]], bl. 299–300&lt;/ref&gt; en daar is min bewyse van seks tussen vroue. Hul seksualiteit is egter reg deur die Latynse letterkunde afwisselend gevier of veroordeel. In die algemeen het die Romeine meer buigsame geslagskategorieë gehad as die [[Antieke Griekeland|antieke Grieke]].&lt;ref name=h11&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 11.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Pompeii - Love Act on the Nile 2.jpg|duimnael|450px|Seks tussen drie mense op ’n boot, omring deur wilde diere; sekstonele op die [[Nyl]] het baiekeer die &quot;hondjiestyl&quot; uitgebeeld – dikwels, soos hier, gekombineer met [[Orale seks|fellatio]].&lt;ref name=&quot;international184&quot;&gt;Paul G.P. Meyboom en Miguel John Versluys, &quot;The Meaning of Dwarfs in Nilotic Scenes,&quot; in ''Nile into Tiber: Egypt in the Roman World. Proceedings of the IIIrd International Conference of Isis Studies, Leiden, Mei 11–14, 2005'' (Brill, 2007), bl. 184.&lt;/ref&gt;]]
[[Lêer:Clarke Ars Erotica 18.jpg|duimnael|240px|Sekstoneel tussen ’n man en vrou agter op ’n bronsspieël, c. 70–90 n.C.]]

== Erotiese letterkunde en kuns ==
Antieke letterkunde oor seksualiteit val hoofsaaklik in vier kategorieë: regsgeskrifte; mediese tekste; poësie en politieke verhandelings.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 9.&lt;/ref&gt; Uitdrukkingsvorme met ’n laer kulturele stempel – soos [[komedie]]s, [[satire]], skeldigte, liefdesgedigte, graffiti, towerspreuke en binneversiering – het idees oor seks beter uitgestippel as genres van beter gehalte soos [[tragedie]]s en [[Epiek|epiese gedigte]]. Inligting oor die Romeine se sekslewe is yl gesaai in historiografie, redenaarskuns, filosofie en geskrifte oor medisyne, landbou en ander tegniese onderwerpe.&lt;ref&gt;[[#Potter2009|Potter (2009)]], bl. 330.&lt;/ref&gt; In regsdokumente kan gesien word watter gedrag die Romeine wou beheer of verbied, sonder dat dit werklik weergee wat mense gedoen het of nie gedoen het nie.&lt;ref&gt;[[#Potter2009|Potter (2009)]], bl. 331.&lt;/ref&gt;

Groot Latynse skrywers wie se werk aansienlik bygedra het tot ’n begrip van Romeinse seksualiteit sluit in:
* die komiese dramaturg [[Plautus]] (oorl. 184&amp;nbsp;v.C.), wie se stories dikwels gedraai het om sekskomedie en jong geliefdes wat deur omstandighede uitmekaargehou is;
* die staatsman en moralis [[Cato die ouere]] (oorl. 149&amp;nbsp;v.C.), wat kykies gee op seksualiteit in ’n tyd wat latere Romeine beskou het as ’n tydperk van hoër morele standaarde;
* die digter [[Lucretius]] (oorl.&amp;nbsp;c. 55&amp;nbsp;v.C.), wat epikuristiese seksualiteit uitgebreid behandel in sy filosofiese werk ''De rerum natura'';
* [[Catullus]] (''[[floruit|fl.]]'' 50's v.C.), wie se gedigte ’n reeks erotiese ondervindings ondersoek na aan die einde van die Romeinse Republiek, van delikate romantisisme tot uiters obsene uitskellery;

[[Lêer:Roman mosaic- Love Scene - Centocelle - Rome - KHM - Vienna.jpg|duimnael|240px|’n Romantiese toneel op ’n mosaïek, Villa in Centocelle, [[Rome]], 20 v.C – 20 n.C.]]
* [[Cicero]] (oorl. 43&amp;nbsp;v.C.), met hoftoesprake waarin sy teenstanders se seksuele gedrag dikwels veroordeel is en briewe deurspek van skindernuus oor Rome se elite;
* die treurdigters [[Propertius]] en [[Tibullus]], wat sosiale gedrag verduidelik deur hul beskrywing van liefdesverhoudings met minnaresse;
* [[Ovidius]] (oorl. 17&amp;nbsp;n.C.), veral sy ''Amores'' (&quot;Liefdesake&quot;) en ''Ars Amatoria'' (&quot;Liefdeskuns&quot;), asook sy ''Metamorphoses'' (&quot;[[Metamorfoses]]&quot;), met heelwat oor seksualiteit en met die klem op [[verkragting]] deur die lens van [[mitologie]];
* die epigramdigter/skrywer [[Martialis]] (oorl.&amp;nbsp;c. 102/'04&amp;nbsp;n.C.), wie se waarnemings van die gemeenskap vol eksplisiete skeltaal is;
* die [[Satire|satirikus]] [[Juvenalis]] (oorl. vroeg 2de eeu n.C.), wat uitgevaar het teen die seksuele moraal van sy tyd.

Ovidius noem ’n aantal skrywers wat bekend was vir hul gewaagde materiaal wat intussen verlore gegaan het.&lt;ref&gt;Ovidius, ''Tristia'' 2.431ff.&lt;/ref&gt; Griekse sekshandboeke en &quot;onverbloemde pornografie&quot;&lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.2307/299915 |jstor=299915 |title=Propertius and Antony |journal=Journal of Roman Studies |volume=67 |pages=17–26 (20) |year=2012 |last1=Griffin |first1=Jasper }}&lt;/ref&gt; is onder die name van bekende ''heterai'' ([[Prostitusie|hoëklasprostitute]]) gepubliseer en in Rome versprei.

Erotiese kuns, veral soos dit bewaar gebly het in [[Pompeii]] en [[Herculaneum]], is ’n ryk maar dalk twyfelagtige bron; sommige beelde weerspreek seksuele voorkeure soos in letterkundige bronne uiteengesit en kon bedoel gewees het om mense te laat lag of konvensionele houdings uit te daag.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 3.&lt;/ref&gt; Alledaagse voorwerpe soos spieëls en bekers is dikwels met erotiese tonele versier; dit het gewissel van ’n &quot;elegante amoreuse flankeerdery&quot; tot eksplisiete sekstonele.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 108.&lt;/ref&gt; Erotiese skilderye is in die mees fatsoenlike huise van die adel aangetref, soos Ovidius sê:

&lt;blockquote&gt;
&quot;Net soos wat hoogwaardige figure van mans wat deur kunstenaars geskilder is, ons huise versier, net so is daar ’n klein skildery (''tabella'')&lt;ref&gt;Die ''tabella'' was ’n klein, draagbare skildery in teenstelling met ’n permanente muurskildery.&lt;/ref&gt; op die een of ander plek wat verskeie seksdade en {{nowrap|–posisies}} uitbeeld; nes [die mitologiese held] [[Alias die Grote|Alias]] sit met ’n uitdrukking wat sy woede uitbeeld en die barbaarse ma [Medea] se oë vol misdaad is, so maak Venus haar nat hare met haar vingers droog terwyl sy skaars deur die moederswater bedek word.&quot;&lt;ref&gt;Ovidius, ''Tristia'' 2, soos aangehaal in [[#Clarke|Clarke]], bl. 91–92.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

[[Lêer:Clarke Ars Erotica 04.jpg|duimnael|links|250px|Erotiese kuns teen die muur van ’n huis in Pompeii.]]
Die pornografiese ''tabella'' en die erotiese Venus is net twee van die beelde wat ’n kunskenner sou kon geniet.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 93.&lt;/ref&gt; ’n Reeks skilderye uit die openbare baddens van Pompeii wat in 1986 ontdek en in 1995 gepubliseer is, bevat erotiese tonele &quot;wat lyk of dit bedoel is om die kyker met verregaande seksuele kykstof te vermaak&quot;, onder meer ’n verskeidenheid seksposisies, orale seks, en groepseks met dade van mans met mans, vroue met vroue en mans met vroue.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 3 en 212 ff., aanhaling op bl. 216.&lt;/ref&gt;

Die dekor van ’n Romeinse slaapkamer kon heel letterlik die seksuele gebruik daarvan uitstippel: Die digter [[Horatius]] het na bewering ’n kamer vol spieëls gehad vir seks, sodat hy die dade tussen hom en die prostitute wat hy gehuur het van alle kante af kon bekyk.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 92.&lt;/ref&gt; Keiser [[Tiberius]] se slaapkamer was met &quot;die mees onkuise&quot; skilderye en beeldhouwerke versier en daar was sekshandboeke ingeval sy seksmaats enige leiding nodig gehad het.&lt;ref name=&quot;lovemaking92&quot;&gt;Suetonius, ''Life of Tiberius'' 44.2; [[#Clarke|Clarke]], bl. 92–93.&lt;/ref&gt;

In die [[2de eeu]] n.C. &quot;was daar ’n groot toename in Griekse en Latynse geskrifte oor seks,&quot; asook in romantiese boeke.&lt;ref name=&quot;p329&quot;&gt;[[#Potter2009|Potter (2009)]], bl. 329.&lt;/ref&gt; Maar hierna verdwyn openlike seksualiteit so te sê uit letterkunde, en seksonderwerpe word net in mediese en Christelike geskrifte aangetref. In die [[3de eeu]] het [[selibaat]] die ideaal van al hoe meer Christene geword en [[kerkvaders]] soos [[Tertullianus]] en [[Clemens van Alexandrië]] het selfs gedebatteer oor of seks in die huwelik geoorloof is ter wille van voortplanting.

== Seks, godsdiens en die staat ==
[[Lêer:Pompeii - Villa dei Misteri - Room 4.jpg|duimnael|240px|’n Man maak gereed vir die nagtelike offerande van ’n vark aan [[Priapus]], met [[Kupido]] as die varkwagter&lt;ref&gt;Anthony King, &quot;Mammals,&quot; in ''The Natural History of Pompeii'' (Cambridge University Press, 2002), bl. 444; John R. Clarke, ''The Houses of Roman Italy, 100 B.C.–A.D. 250: Ritual, Space and Decoration'' (University of California Press, 1991), bl. 97.&lt;/ref&gt; (muurskildering, Villa van die Geheimenisse, Pompeii).]]

Nes ander aspekte van die Romeine se lewe is seksualiteit deur godsdienstige tradisies ondersteun en gereguleer, van beide die openbare staatskultus en private godsdienspraktyke. Seksualiteit was ’n belangrike kategorie van Romeinse godsdienstige denke.&lt;ref&gt;[[#Staples|Staples]]&lt;/ref&gt; Mans en vroue wat mekaar aanvul, was uiters belangrik vir die Romeinse idee van gode. Die ''Dii Consentes'' was ’n raad van gode wat bestaan het uit pare mans en vroue; dit was in ’n mate die Romeinse weergawe van die Grieke se [[Olimpiese gode]].&lt;ref&gt;Celia E. Schultz, ''Women's Religious Activity in the Roman Republic'' (University of North Carolina Press, 2006), bl. 79–81; Michael Lipka, ''Roman Gods: A Conceptual Approach'' (Brill, 2009), bl. 141–142&lt;/ref&gt;

Die [[Vestaalse maagd]]e, die enigste priesterorde net vir vroue, het ’n eed van kuisheid afgelê wat hulle redelik onafhanklik van manlike beheer gemaak het; onder die godsdiensvoorwerpe wat hulle bewaak het, was ’n heilige [[fallus]].&lt;ref&gt;Mary Beard, J.A. North en S.R.F. Price, ''Religions of Rome: A History'' (Cambridge University Press, 1998), vol. 1, bl. 53; Robin Lorsch Wildfang, ''Rome's Vestal Virgins: A Study of Rome's Vestal Priestesses in the Late Republic and Early Empire'' (Routledge, 2006), bl. 20.&lt;/ref&gt; In teenstelling met die maagde is van mans wat in die verskillende priesterordes gedien het, verwag om te trou en gesinne te hê. Cicero het geglo die begeerte (''libido'') om voort te plant was die &quot;saadbedding van die republiek&quot;, want dit was die rede vir die belangrikste sosiale instelling, die huwelik. ’n Huwelik het kinders voortgebring en hulle weer ’n huis (''domus'') vir gesinseenheid, wat die boublok van die stedelike lewe was.&lt;ref&gt;Cicero, ''De officiis'' 1.17.54&lt;/ref&gt;

Baie Romeinse godsdiensfeeste het ’n element van seksualiteit bevat. Die [[Lupercalia]] in Februarie, wat tot in die [[5de eeu]] n.C. gevier is, het ’n argaïese vrugbaarheidsritueel ingesluit. Op die [[Floralia]] is kaal gedans. Op sekere godsdiensfeeste wat regdeur April gehou is, het prostitute deelgeneem of is hulle amptelik erken.

[[Lêer:Sulla Coin.jpg|duimnael|links|’n Denarius wat c. 84–83 v.C. deur Sulla uitgereik is met Venus, Kupido, trofeë en godsdienstige elemente.]]
Die verband tussen menslike voortplanting, algemene vooruitgang en die welstand van die staat is verteenwoordig deur die Romeinse kultus van [[Venus (mitologie)|Venus]], wat van haar Griekse eweknie, [[Afrodite]], verskil het deurdat sy ’n rol vertolk het as moeder van die Romeinse volk deur haar halfsterflike seun, [[Aeneas]]. Tydens die burgeroorlog van die 80's v.C. het [[Sulla]], wat op die punt was om sy eie land binne te val met die legioene onder sy bevel, ’n muntstuk uitgereik wat Venus uitbeeld as sy persoonlike beskermgodin en [[Kupido]] met ’n palmtak van oorwinning; op die agterkant pryk militêre trofeë en simbole van die [[augur]]s, die staatspriesters wat die wil van die gode vertolk het. Die ikonografie verbind gode van liefde en begeerte met militêre sukses en godsdienstige gesag; Sulla het die titel ''Epaphroditus'', &quot;Afrodite se eie,&quot; aangeneem voordat hy ’n diktator geword het.&lt;ref&gt;J. Rufus Fears, &quot;The Theology of Victory at Rome: Approaches and Problem,&quot; ''Aufstieg und Niedergang der römischen Welt'' II.17.2 (1981), bl. 791–795.&lt;/ref&gt;

Die ''[[fascinum]]'', ’n falliese gelukbringer, was alomteenwoordig in die Romeinse kultuur en het op alles verskyn van juweliersware en klokke tot windklokkies en lampe,&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 92.&lt;/ref&gt; selfs op gelukbringers wat kinders&lt;ref&gt;Martin Henig, ''Religion in Roman Britain'' (Londen: Batsford, 1984), bl. 185–186.&lt;/ref&gt; en seëvierende generaals moes beskerm. Volgens [[Plinius die ouere]] het die Vestaalse maagde ’n fascinum onder ’n generaal se strydwa gehang wanneer hy ’n oorwinning gevier het, om hom teen afguns te beskerm.&lt;ref&gt;''Natural History'' 28.4.7 (28.39)&lt;/ref&gt;

Kupido het begeerte ontlok; die ingevoerde god [[Priapus]] het wellus verteenwoordig; [[Mutunus Tutunus]] het seks in die huwelik bevorder. Die god [[Liber]] (&quot;die vry een&quot;) was in beheer van fisiologiese reaksies tydens seks. Wanneer ’n man die ''toga virilis'' (&quot;toga van viriliteit&quot;) aangetrek het, het Liber sy beskermgod geword; volgens die liefdesdigters het hy dan die onskuldige beskeidenheid (''pudor'') van die kleintyd agtergelaat en die seksuele vryheid (''libertas'') verkry om sy liefdestaak te begin.&lt;ref&gt;Sien Propertius 3.15.3–6; Ovidius, ''Fasti)'' 3.777–778; Michelle George, &quot;The 'Dark Side' of the Toga,&quot; in ''Roman Dress and the Fabrics of Roman Culture'' (University of Toronto Press, 2008), bl. 55. Robert E.A. Palmer, &quot;Mutinus Titinus: A Study in Etrusco-Roman Religion and Topography,&quot; in ''Roman Religion and Roman Empire: Five Essays'' (University of Pennsylvania Press, 1974), bl. 187–206&lt;/ref&gt; ’n Klomp gode het oor elke aspek van seks, bevrugting en geboorte toesig gehou.&lt;ref&gt;Robert Turcan, ''The Gods of Ancient Rome'' (Routledge, 2001; Jörg Rüpke, ''Religion in Republican Rome: Rationalization and Ritual Change'' (University of Pennsylvania Press, 2002), bl. 181–182.&lt;/ref&gt;

Klassieke [[mite]]s het dikwels seksuele temas gehad soos geslagsidentifikasie, owerspel, bloedskande en verkragting. In Romeinse kuns en letterkunde is die Hellenistiese behandeling van mitologiese figure voortgesit – hulle het seks op ’n menslik erotiese en soms humoristiese manier gehad, wat dikwels verskil het van die godsdienstige dimensie.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 46–47.&lt;/ref&gt;

=== Morele en wetsbegrippe ===
==== ''Castitas'' ====
Die Latynse woord ''castitas'' is ’n abstrakte [[selfstandige naamwoord]] wat dui op ’n &quot;morele en fisieke reinheid, gewoonlik in ’n spesifiek godsdienstige verband&quot;; dit hou soms, maar nie altyd nie, verband met seksuele kuisheid.&lt;ref name=&quot;langlands1&quot;&gt;[[#Langlands|Langlands]], bl. 30.&lt;/ref&gt; Die godin [[Ceres (mitologie)|Ceres]] was verteenwoordigend van beide rituele en seksuele ''castitas''; die fakkel wat op Romeinse troues ter ere van haar gedra is, is verbind met die bruid se reinheid. Ceres het ook moederskap verpersoonlik.&lt;ref&gt;Barbette Stanley Spaeth, ''The Roman Goddess Ceres'' (University of Texas Press, 1996), bl. 115–116&lt;/ref&gt; Die godin Vesta is ook met ''castitas'' verbind en was self ’n maagd; haar priesteresse, die Vestaalse maagde, het ’n eed afgelê om selibaat te bly.

==== ''Incestum'' ====
[[Lêer:Chief Vestal.jpg|duimnael|160px|’n Vestaalse maagd.]]

''Incestum'' (dit wat nie ''castitas'' is nie), is ’n daad wat godsdienstige reinheid skend,&lt;ref name=&quot;langlands1&quot; /&gt; dalk dieselfde as ''nefas'', godsdienstig ontoelaatbaar.&lt;ref&gt;H.H.J. Brouwer,'' Bona Dea: The Sources and a Description of the Cult'' (Brill, 1989), bl. 367–367, nota 319.&lt;/ref&gt; Die skending van ’n Vestaalse maagd se kuisheidseed was ''incestum''; sy en die man wat haar onrein gemaak het, kon regtens aangekla word, ongeag of die seks vrywillig of gedwonge was. ’n Vestaalse maagd se verlies van ''castitas'' het Rome se verbond met die gode (''pax deorum'') verbreek,&lt;ref&gt;Mueller, ''Roman Religion in Valerius Maximus'', bl. 51; Susanne William Rasmussen, ''Public Portents in Republican Rome'' («L'Erma» di Bretschneider, 2003), bl. 41.&lt;/ref&gt; en het gewoonlik gepaard gegaan met die waarneming van slegte voortekens (''prodigia''). Die vervolging van een van dié maagde het dikwels met politieke onrus saamgeval, en sommige aanklagte van ''incestum'' was skynbaar polities gemotiveer:&lt;ref&gt;Wildfang, ''Rome's Vestal Virgins'', bl. 82 ''et passim''.&lt;/ref&gt; Hoewel die [[Engels]]e woord ''incest'' van die Latynse woord afgelei is, was bloedskande net een vorm van die Romeinse ''incestum''.&lt;ref name=&quot;langlands1&quot; /&gt;

==== ''Stuprum'' ====
In Latynse regsterme is ''stuprum'' ongeoorloofde seks, wat vertaal kan word as &quot;kriminele losbandigheid&quot;&lt;ref&gt;Bruce W. Frier en Thomas A.&amp;nbsp;J. McGinn, ''A Casebook on Roman Family Law'' (Oxford University Press, 2004), bl. 38 en 52.&lt;/ref&gt; of &quot;seksmisdaad&quot;.&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 30.&lt;/ref&gt; Dit het verskeie seksuele oortredings ingesluit, onder meer ''incestum'', verkragting en owerspel. In die vroeë Rome was ''stuprum'' enige skandalige daad, nie noodwendig seksueel van aard nie. Dit het sy enger betekenis gekry teen die tyd van die komedieskrywer Plautus (c. 254–184&amp;nbsp;v.C.).&lt;ref name=&quot;attitudes118&quot;&gt;[[#Fantham|Fantham]], bl. 118.&lt;/ref&gt;

==== ''Raptus'' ====
Hoewel die Engelse woord ''rape'' van die Latynse werkwoord ''rapio, rapere, raptus'' kom, het ''raptus'' in die Romeinse reg &quot;ontvoering&quot; beteken.&lt;ref&gt;Diana C. Moses, &quot;Livy's Lucretia and the Validity of Coerced Consent in Roman Law,&quot; in ''Consent and Coercion to Sex and Marriage in Ancient and Medieval Societies'' (Dunbarton Oaks, 1993), bl. 50; Gillian Clark, ''Women in Late Antiquity: Pagan and Christian Life-styles'' (Oxford University Press, 1993), bl. 36.&lt;/ref&gt; Die &quot;ontvoering&quot; van ’n ongetroude meisie uit haar pa se huishouding het soms behels dat die paartjie weggeloop het om sonder haar pa se toestemming te trou. Toe wette oor geweld aan die einde van die republiek opgestel is, het ''raptus ad stuprum'' ontstaan as ’n term vir &quot;ontvoering met die doel om ’n seksmisdaad te pleeg&quot;.&lt;ref&gt;Moses, &quot;Livy's Lucretia,&quot; bl. 50–51.&lt;/ref&gt;

=== Heling en towerkuns ===
[[Lêer:Museo Nazionale Napoli Gabinetto Segreto Findings From Pompeji.jpg|duimnael|Votiewe offers uit Pompeii stel borste, penisse en ’n uterus voor.]]

Soms is goddelike hulp in privaat godsdiensrituele gevra om saam met mediese behandelings te help om vrugbaarheid aan te help of te voorkom, of om siektes van die voortplantingsorgane te heel. [[Votiewe offer]]s (''vota'') in die vorm van borste of penisse is by gesondheidsoorde ontdek.

’n Privaat ritueel kon onder sekere omstandighede as &quot;towerkrag&quot; beskou word; in die antieke tyd was daar nie ’n onderskeid nie.&lt;ref&gt;Hans Dieter Betz, ''The Greek Magical Papyri in Translation'' (University of Chicago Press, 1986, 1992), bl. xliff.&lt;/ref&gt; ’n ''Amatorium'' was ’n liefdesgelukbringer of {{nowrap|-drankie}},&lt;ref&gt;Matthew W. Dickie, ''Magic and Magicians in the Greco-Roman World'' (Routledge, 2003), bl. 16.&lt;/ref&gt; en daar was spreuke (''defixiones'') wat veronderstel was om ’n mens se seksuele toegeneentheid &quot;reg te stel&quot;.&lt;ref&gt;Dickie, ''Magic and Magicians'', bl. 36.&lt;/ref&gt; Die ''Papyri Graecae Magicae'', ’n versameling towertekste, bevat baie liefdespreuke en dit dui daarop dat daar in die Romeinse tyd ’n groot vraag na erotiese towerkrag was.&lt;ref&gt;Richard Gordon, &quot;Innovation and Authority in Graeco-Egyptian Magic,&quot; in ''Kykeon: Studies in Honour of H.&amp;nbsp;S. Versnel'' (Brill, 2002), bl. 72.&lt;/ref&gt; Canidia, ’n heks wat deur Horace beskryf is, het ’n towerspreuk uitgevoer met ’n vroulike afbeelding wat ’n kleiner manlike pop oorheers.&lt;ref&gt;Christopher A. Faraone, &quot;Agents and Victims: Constructions of Gender and Desire in Ancient Greek Love Magic,&quot; in ''The Sleep of Reason'', bl. 410.&lt;/ref&gt;

Stimuleerders en onderdrukkers van die geslagsdrang, voorbehoedmiddels en aborteermiddels kom voor in mediese handboeke en towerspreuktekste; dit is moeilik om towerdrankies van [[Aptekerswese|farmakologie]] te onderskei. In sy Boek 33 ''De medicamentis'', het die mediese skrywer Marcellus van Bordeaux meer as 70 behandelings versamel vir groeisels en letsels aan die [[penis]] en [[testikel]]s, testikels wat nie afgesak het nie, [[Impotensie|erektiele disfunksie]], die versameling van vloeistof om ’n testikel, hoe om ’n [[eunug]] van iemand te maak sonder chirurgie, hoe om ’n vrou se getrouheid te verseker en hoe om ’n man se seksdrang se verhoog of te verlaag. Van dié behandelings het vreemde rituele ingesluit:

&lt;blockquote&gt;
&quot;As jy ’n vrou het en jy wil nie hê ’n ander man moet haar ooit weer penetreer nie, doen die volgende: Sny die stert van ’n groen akkedis met jou linkerhand af en laat dit los terwyl dit nog lewe. Hou die stert toe in die palm van dieselfde hand totdat dit doodgaan en raak aan die vrou en haar geslagsdele wanneer jy omgang met haar het.&quot;&lt;ref&gt;Marcellus, ''De medicamentis'' 33.64.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;blockquote&gt;
&quot;Daar is ’n krui wat in [[Grieks]] ''nymphaea'' genoem word, in [[Latyn]] ''Hercules-klawer'' en in [[Gallies]] ''baditis''. As ’n seun die plant se wortel verpulp en tien dae agtereenvolgens saam met [[asyn]] drink, sal dit hom wonderbaarlik in ’n eunug verander.&quot;&lt;ref&gt;Marcellus, ''De medicamentis'' 33.64; compare Plinius die ouere, ''Natural History'' 25.75 (37).&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;
&lt;blockquote&gt;
&quot;As die testikel-are van ’n onvolgroeide seun vergroot, kloof ’n kersieboom middeldeur tot by die wortels, maar laat die boom regop staan sodat die seun deur die opening kan loop. Bind daarna weer die boom vas en seël dit met beesmis en ander kunsmis sodat die dele wat oopgekloof is, makliker weer kan saamgroei. Die spoed waarteen die boom weer saamgroei en sy letsel vorm, sal bepaal hoe vinnig die seun se geswelde are gesond word.&quot;&lt;ref&gt;Marcellus, ''De medicamentis'' 33.26.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Marcellus noem ook watter kruie gebruik kan word om [[menstruasie]] te bespoedig, of om die [[baarmoeder]] te reinig ná ’n geboorte of aborsie; hierdie kruie sluit moontlike aborteermiddels in en is moontlik daarvoor gebruik.&lt;ref&gt;Riddle, ''Contraception and Abortion from the Ancient World to the Renaissance'', bl. 91.&lt;/ref&gt; Ander bronne het raad soos om ’n mengsel van heuning en peper aan die penis te smeer om ’n [[ereksie]] te kry,&lt;ref&gt;Die ''Paignia'' van Democritus, PGM 7.167–186, aangehaal in James N. Davidson, &quot;Don't Try This at Home: Pliny's Salpe, Salpe's ''Paignia'' and Magic,&quot; ''Classical Quarterly'' 45.2 (1995), bl. 591.&lt;/ref&gt; of om ’n donkie se geslagsdele in olie te kook om ’n salf te maak.&lt;ref&gt;Plinius, ''Natuurgeskiedenis'' 28.262, soos aangehaal in Davidson, &quot;Don't Try This at Home,&quot; bl. 591.&lt;/ref&gt;

== Antieke teorieë ==
Seksualiteitsteorieë is opgestel deur en vir ’n opgevoede elite. Die mate waarin teoretisering oor seks werklik gedrag beïnvloed het, is debatteerbaar, selfs onder diegene wat hulle gesteur het aan die filosofiese en mediese geskrifte wat sulke menings gelug het. Hierdie elitistiese debatte was dikwels met opset krities teenoor tipiese gedrag, maar het nie noodwendig die algemene waardes van die gemeenskap uitgesluit nie.

=== Seksualiteit van die genotsoeker ===
Die vierde boek van Lucretius se ''De rerum natura'' bevat een van die mees uitgebreide aanhalings oor menslike seksualiteit in die Latynse letterkunde. [[William Butler Yeats|Yeats]] het dit in sy bespreking van John Dryden se vertaling &quot;die beste beskrywing van seksuele omgang ooit&quot; genoem.&lt;ref&gt;Stuart Gillespie en Philip Hardie, inleiding tot ''The Cambridge Companion to Lucretius'' (Cambridge University Press, 2007), bl. 12.&lt;/ref&gt; Lucretius het in die middel 1ste eeu v.C. gelewe. Sy didaktiese gedig ''De rerum natura'' is ’n voorstelling van [[Epikurus|epikuristiese]] filosofie binne die [[Ennius]]-tradisie van Latynse poësie. Epikurisme is beide materialisties en hedonies. Die hoofdoel van die lewe is genot, wat beskryf word as die afwesigheid van fisieke pyn en emosionele bekommernis.&lt;ref&gt;[[Epikurus]], ''Brief aan Menoeceus'' 131.&lt;/ref&gt; Die epikuris wil sy begeertes met so min passie en inspanning as moontlik bevredig. Begeertes word verdeel tussen dié wat beide natuurlik en noodsaaklik is, soos honger en dors; dié wat natuurlik maar nie noodsaaklik is nie, soos seks; en dié wat nie natuurlik of noodsaaklik is nie, soos om oor ander te heers en jouself te verheerlik.&lt;ref&gt;J.M. Rist, ''Epicurus: An Introduction'' (Cambridge University Press, 1972), bl. 116–119.&lt;/ref&gt; Dit is binne hierdie verband dat Lucretius sy ontleding van liefde en seksuele begeerte aanbied. Dit vorm ’n teenwig teen die erotiese etos van Catullus en het die liefdesdigters in [[Augustus Octavianus|Augustus]] se tyd beïnvloed.&lt;ref&gt;Philip Hardie, &quot;Lucretius and Later Latin Literature in Antiquity,&quot; in ''The Cambridge Companion to Lucretius'', bl. 121, nota 32.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Lucretius Rome.jpg|duimnael|links|160px|Titus Lucretius Carus.]]
Lucretius behandel manlike begeerte, vroulike seksuele plesier, erflikheid en onvrugbaarheid as aspekte van seksuele fisiologie. Volgens die epikuristiese siening spruit seksualiteit uit onpersoonlike fisieke oorsake, sonder goddelike of bonatuurlike invloed. Die begin van fisieke volwassenheid bring semen voort, en [[nat droom|nat drome]] kom voor namate seksuele instink ontwikkel.&lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'', 4.1030–57&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 62–63.&lt;/ref&gt; Sintuiglike waarneming, veral die sien van ’n mooi liggaam, bring mee dat semen tot in die geslagsdele en van daar na die voorwerp van begeerte vloei. Die swelling van die penis skep ’n begeerte om te [[Ejakulasie|ejakuleer]] en ’n afwagting van plesier. Die liggaam se reaksie op fisieke aantrekking is outomaties, en nie die karakter van die persoon wat begeer word of ’n mens se eie keuse is ’n faktor nie. Met ’n kombinasie van wetenskaplike objektiwiteit en ironiese humor beskryf Lucretius die menslike seksdrang as ''muta cupido'' (&quot;dom begeerte&quot;), en vergelyk die fisiologiese reaksie van ejakulasie met bloed wat uit ’n wond spuit.&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 63, 181–182.&lt;/ref&gt; Liefde (''amor'') is volgens hom bloot ’n ingewikkelde kulturele wanopvatting van ’n kliertoestand;&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 64.&lt;/ref&gt; die liefde bederf seksuele plesier net soos wat die lewe bederf word deur die vrees om te sterf.&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 65. Epikurus het geleer die siel is ’n dun laag atome wat by die dood in die kosmos versprei word; daar is dus geen lewe ná die dood nie en geen rede vir sterflinge om met vrese te lewe oor wat ná die dood gebeur nie.&lt;/ref&gt;

Lucretius het hoofsaaklik vir ’n manlike gehoor geskryf en het aangeneem liefde is ’n manlike passie wat óf op seuns óf op vroue gerig is.&lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'' 4.1053–1054&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 123.&lt;/ref&gt; Manlike begeerte word beskou as patologies, frustrerend en gewelddadig.&lt;ref name=&quot;lucretius65&quot;&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 65–66.&lt;/ref&gt;

Lucretius koppel dus ’n epikuristiese teenstrydigheid aan  seksualiteit, wat ’n mens se gemoedsrus bedreig as begeerte ’n vorm van onderworpenheid en foltering word,&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 67.&lt;/ref&gt; maar sy siening van vroulike seksualiteit is minder negatief.&lt;ref name=&quot;lucretius65&quot; /&gt; Terwyl mans aangedryf word deur onnatuurlike verwagtings van eensydige en desperate seks, reageer vroue met ’n suiwer dierlike instink op toenadering, en dit lei tot wedersydse bevrediging.&lt;ref name=&quot;lucretius66&quot;&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 66.&lt;/ref&gt; Die vergelyking met bronstige wyfies is nie as ’n belediging bedoel nie, maar om aan te dui begeerte is natuurlik en moenie as ’n foltering ervaar word nie.&lt;ref name=&quot;lucretius66&quot; /&gt;

Nadat Lucretius die seksdaad ontleed het, wend hy hom tot bevrugting en wat in moderne terme beskryf sal word as genetika. Mans en vroue vervaardig volgens hom albei genitale vloeistof, wat vermeng en lei tot geslaagde voortplanting. Die kind se eienskappe word gevorm deur die relatiewe verhoudings tussen die ma en pa se &quot;saad&quot;. ’n Kind wat meer soos die ma lyk, word gebore as die vroulike saad die manlike saad oorheers, en omgekeer. As nie die manlike of vroulike saad oorheersend is nie, sal die kind ewe veel eienskappe van albei ouers hê. Onvrugbaarheid kom voor wanneer die ouers se saad nie by mekaar pas nie; die rede vir onvrugbaarheid is fisiologies en rasioneel van aard en het niks met die gode te doen nie.&lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'' 4.1209–1277&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 67.&lt;/ref&gt;

Lucretius se doel is om onkunde uit die weg te ruim en die kennis daar te stel wat nodig is om ’n mens se sekslewe rasioneel te bestuur.&lt;ref name=&quot;lucretius68&quot;&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 68.&lt;/ref&gt; Hy onderskei tussen plesier en bevrugting as die doelwit van seks; albei is geregverdig, maar vereis verskillende benaderings.&lt;ref name=&quot;lucretius68&quot; /&gt; Hy beveel los seks aan as ’n manier om van seksuele spanning ontslae te raak sonder om obsessief te raak oor ’n enkele onderwerp van begeerte;&lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'' 4.1144ff.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 193.&lt;/ref&gt; ’n &quot;Venus&quot; wat op straat loop – ’n straatprostituut – moet as plaasvervanger gebruik word.&lt;ref&gt;Phebe Lowell Bowditch, ''Horace and the Gifty Economy of Patronage'' (University of California Press, 2001), bl. 215.&lt;/ref&gt; Seks sonder ’n verknogtheid met passie is ’n hoër vorm van plesier wat geen onsekerheid, waansin en geestelike ontwrigting tot gevolg het nie.&lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'' 4.1076ff.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 217.&lt;/ref&gt; Lucretius noem hierdie vorm van seksuele plesier ''venus'', in teenstelling met ''amor'' (passievolle liefde).&lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'' 4.1058, 1073, 1084&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 227.&lt;/ref&gt; Volgens hom is die beste seks dié tussen gelukkige diere of tussen gode.&lt;ref&gt;[[#Fredrick|Fredrick]], bl. 105.&lt;/ref&gt;

=== Stoïsynse seksuele moraliteit ===
Tydens die vroeë [[stoïsisme]] onder die Grieke is seks beskou as iets goeds, solank dit plaasvind tussen mense wat die beginsels van respek en vriendskap handhaaf; in die ideale gemeenskap behoort seks vrylik geniet te word, sonder die perke van die huwelik wat die lewensmaat as eiendom behandel.  Sommige Griekse stoïsyne het voorkeur gegee aan seksverhoudings tussen ’n ouer en jonger man.&lt;ref name=&quot;aurelius16&quot;&gt;{{cite book|editor-last=Richlin|editor-first=Amy|page=16|title=Marcus Aurelius in Love|url=https://books.google.com/books?id=rctbkYo30_MC|date=2008|publisher=University of Chicago Press|isbn=978-0-226-71302-1}}&lt;/ref&gt; Stoïsyne in die [[Romeinse Ryk]] het egter afgesien van die siening van mense as &quot;kommunaal seksuele diere&quot;&lt;ref&gt;[[#Gaca|Gaca]], bl. 89. Gaca (bl. 60)&lt;/ref&gt; en klem gelê op seks binne die huwelik,&lt;ref name=&quot;aurelius16&quot; /&gt; wat as ’n instelling gehelp het om sosiale orde te handhaaf.&lt;ref&gt;William Loader, ''Sexuality and the Jesus Tradition'' (Wm. B. Eerdmans, 2005), bl. 186.&lt;/ref&gt; Hoewel hulle sterk passies, insluitende seksuele begeerte, gewantrou het,&lt;ref&gt;Martha Nussbaum, ''The Therapy of Desire: Theory and Practice in Hellenistic Ethics'' (Princeton University Press, 1994, 2009), bl. 359–401.&lt;/ref&gt; was seksuele lewenskrag noodsaaklik vir voortplanting.

Romeinse stoïsyne soos [[Seneca die jongere|Seneca]] en [[Musonius Rufus]], wat albei aktief was sowat 100 jaar ná Lucretius, het klem gelê op &quot;geslagseenheid&quot; eerder as die verskil tussen die geslagte.&lt;ref&gt;Prudence Allen, ''The Concept of Woman: The Aristotelian Revolution, 750 BC–AD 1250'' (Eden Press, 1985), bl. 159.&lt;/ref&gt; Hoewel Musonius hoofsaaklik ’n stoïsyn was, het sy filosofie ook invloed getoon van [[plato]]nisme en [[Pythagoras|pithagoreïsme]].&lt;ref&gt;[[#Nussbaum|Nussbaum]], bl. 299.&lt;/ref&gt; Hy het die [[Aristoteles|aristoteliaanse tradisie]] verwerp wat [[geslagsdimorfie]] beskou het as ’n verskil tussen dié wat heers (mans) en dié oor wie geheers word (vroue), en geglo het vroue skiet biologies tekort. Volgens Musonius het geslagsdimorfie bloot bestaan om verskille te skep, en verskille het weer die begeerte na ’n komplementêre vriendskap geskep, dus ’n paartjie wat vir die res van hul lewe sal saambly ter wille van mekaar en hul kinders.&lt;ref name=&quot;n299&quot; /&gt; Die Romeinse ideaal vir die huwelik was ’n bondgenootskap van metgeselle wat saamwerk om kinders te kry en groot te maak, alledaagse take te bestuur, voorbeeldige lewens te lei en toegeneentheid te geniet. Musonius het dié ideaal gebruik om die stoïsynse siening te bevorder dat die kapasiteit vir deugsaamheid en selfbeheersing nie geslagspesifiek was nie.&lt;ref&gt;[[#Nussbaum|Nussbaum]], bl. 300.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Marcus Aurelius Metropolitan Museum.png|duimnael|180px|Marcus Aurelius het geskryf seks is &quot;die wrywing van ’n stuk ingewande en, ná ’n soort rukking, die uitskeiding van slym&quot;.]]
Beide Musonius en Seneca het die dubbele standaarde, kultureel én wetlik, gekritiseer wat mans groter seksuele vryheid as vroue gegee het.&lt;ref name=&quot;n299&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[[#Colish|Colish]], bl. 37–38.&lt;/ref&gt; Musonius het gesê mans word deur die gemeenskap verskoon as hulle hulle tot prostitute en slawe wend om hul seksuele aptyt te bevredig, hoewel sulke gedrag onder vroue nie toegelaat sou word nie. As mans dus glo hulle het gesag oor vroue omdat hulle groter selfbeheersing het, moet hulle hul seksdrang kan bestuur. Die argument is dus nie dat seksuele vryheid ’n menslike waarde is nie, maar dat mans en vroue albei seksuele selfbeheersing moet toepas.&lt;ref name=&quot;n299&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Gretchen Reydams-Schils, ''The Roman Stoics: Self, Responsibility, and Affection'' (University of Chicago Press, 2005), bl. 151.&lt;/ref&gt;

’n Man wat ’n prostituut besoek, skaad homself deur ’n gebrek aan selfbeheersing; volgens Musonius is disrespek vir sy vrou en haar verwagtings van getrouheid nie ter sake nie.&lt;ref&gt;[[#Nussbaum|Nussbaum]], bl. 307–308.&lt;/ref&gt; Net so behoort ’n man nie so selfsugtig te wees dat hy ’n slaaf vir seks uitbuit nie; haar reg om nie misbruik te word nie, behoort egter nie die rede te wees dat hy homself inhou nie.&lt;ref&gt;[[#Nussbaum|Nussbaum]], bl. 308.&lt;/ref&gt; Volgens Musonius moes seks selfs binne die huwelik gebruik word om toegeneentheid te wys en voort te plant, en nie vir &quot;blote plesier&quot; nie.&lt;ref&gt;&quot;Bare pleasure&quot; is ''psilên hêdonên''; [[#Nussbaum|Nussbaum]], bl. 309.&lt;/ref&gt;

Musonius het selfdegeslagverhoudings afgekeur omdat hulle nie voortplanting ten doel gehad het nie.&lt;ref name=n299&gt;[[#Nussbaum|Nussbaum]], bl. 299–300&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Reydams-Schils, ''The Roman Stoics'', bl. 152.&lt;/ref&gt; Seneca en [[Epiktetus]] het ook geglo voortplanting maak seks binne ’n huwelik aanvaarbaar,&lt;ref&gt;[[#Gaca|Gaca]], bl. 87.&lt;/ref&gt; en Seneca was sterk teen owerspel gekant.&lt;ref&gt;[[#Gaca|Gaca]], bl. 89.&lt;/ref&gt;

Hoewel Seneca nie hoofsaaklik ’n stoïsynse filosoof was nie, het hy baie by neopithagoreïsme geleen vir sy sienings van seksualiteit.&lt;ref name=&quot;fornication1&quot;&gt;[[#Gaca|Gaca]], bl. 111.&lt;/ref&gt; Neopithagoreïste het seks buite die huwelik as onwenslik beskou; [[selibaat]] was nie ’n ideaal nie, maar kuisheid binne die huwelik wel.&lt;ref&gt;Allen, ''The Concept of Woman'', bl. 147–148.&lt;/ref&gt; Vir Seneca was seksuele begeerte vir plesier (''libido'') ’n &quot;vernietigende mag (''exitium'') wat verraderlik in die ingewande lê&quot;; as dit nie beheer word nie, word dit ''cupiditas'', wellus. Die enigste regverdiging vir seks was voortplanting binne die huwelik.&lt;ref&gt;[[#Gaca|Gaca]], bl. 111&lt;/ref&gt; Hoewel ander stoïsyne potensiaal gesien het in skoonheid as ’n etiese stimulus, ’n manier om toegeneentheid en vriendskap binne seksuele verhoudings te ontlok en ontwikkel, wantrou Seneca die liefde van fisieke skoonheid as vernietigend vir gesonde rede tot op ’n punt van waansin.&lt;ref&gt;[[#Gaca|Gaca]], bl. 112&lt;/ref&gt; ’n Man mag nie ’n ander seksmaat as sy vrou te hê nie en ’n wyse man (''sapiens'') sal goeie oordeel (''iudicium'') toepas wanneer hy met sy vrou seks het, nie emosie (''affectus'') nie.&lt;ref name=&quot;fornication&quot;&gt;[[#Gaca|Gaca]], bl. 112.&lt;/ref&gt; Dit is ’n baie strenger siening as dié van ander stoïsyne, wat seks voorgestaan het as ’n manier om wedersydse toegeneentheid binne die huwelik te bevorder.&lt;ref name=&quot;fornication&quot; /&gt;

Die filosofiese siening van die liggaam as ’n lyk wat die siel ronddra,&lt;ref&gt;’n Siening van Epiktetus, soos aangehaal deur Marcus Aurelius, 4.41&lt;/ref&gt; kan lei tot ’n volkome minagting van seksualiteit: Die keiser en stoïsynse filosoof [[Marcus Aurelius]] het geskryf seksuele omgang is &quot;die wrywing van ’n stuk ingewande en, ná ’n soort rukking, die uitskeiding van slym&quot;.&lt;ref&gt;Marcus Aurelius, ''Meditations'' 6.13&lt;/ref&gt; Seneca het kwaai uitgevaar teen die perversiteit van ene Hostius Quadra, wat homself met geronde spieëls omring het sodat hy groepsekspartytjies kon dophou teen verwronge hoeke wat penisse groter laat lyk het.&lt;ref&gt;Seneca, ''Naturales quaestiones'' 1.16&lt;/ref&gt;

Hul seksuele sienings het Romeinse stoïsyne blootgestel aan beskuldigings van skynheiligheid: Juvenalis het gespot met mense wat ’n ruwe en manlike stoïsynse uiterlike voorhou, maar hulself in privaatheid te buite gaan.&lt;ref&gt;Juvenalis, ''Satire'' 2.8–10, 15–17, soos aangehaal in [[#Potter2009|Potter (2009)]], bl. 340&lt;/ref&gt; Daar is gereeld gespot dat stoïsyne nie net geneig is tot pederastie nie, maar hou van jong mans wat al baard het, in teenstelling met Romeinse seksgebruike.&lt;ref name=&quot;aurelius16&quot; /&gt; Martialis het herhaaldelik insinuasies gemaak oor mense wat uiterlik stoïsyns is, maar in privaatheid die passiewe homoseksuele rol geniet.&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 542, citing Martialis 1.24, 1.96, 2.36, 6.56, 7.58, 9.27 en 12.42.&lt;/ref&gt;

== Manlike seksualiteit ==
[[Lêer:Oil lamp with couple performing Sex at the Römisch-Germanisches Museum Cologne.jpg|duimnael|180px|Seks tussen ’n man en vrou op ’n olielamp (Römisch-Germanisches Museum).]]

In die tyd van die Romeinse Republiek was deel van die Romeinse burger se politieke vryheid (''libertas'') dat sy liggaam nie aan fisieke dwangpraktyke soos lyfstraf en seksuele uitbuiting blootgestel mag word nie.&lt;ref&gt;[[#McGinn1998|McGinn (1998)]], bl. 326.&lt;/ref&gt; ''Virtus'' (&quot;deug&quot;) was wat van ’n man ’n ware man (''vir'') gemaak het.&lt;ref&gt;Elaine Fantham, &quot;The Ambiguity of ''Virtus'' in Lucan's ''Civil War'' en Statius se ''Thebiad'',&quot; ''Arachnion'' 3&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.2307/301365 |jstor=301365 |title=Cicero and the Spectacle of Power |journal=The Journal of Roman Studies |volume=87 |pages=1–22 (9) |year=1997 |last1=Bell |first1=Andrew J. E. }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Edwin S. Ramage, “Aspects of Propaganda in the ''De bello gallico'': Caesar’s Virtues and Attributes,” ''Athenaeum'' 91 (2003) 331–372; Myles Anthony McDonnell, ''Roman manliness:'' virtus ''and the Roman Republic'' (Cambridge University Press, 2006) ''passim''; Rhiannon Evans, ''Utopia Antiqua: Readings of the Golden Age and Decline at Rome'' (Routledge, 2008), bl. 156–157.&lt;/ref&gt; Die Romeinse ideaal van manlikheid was om ’n aktiewe rol te speel, wat gelei het tot ’n begeerte om te oorheers, soos weerspieël in die hiërargie van die Romeinse patriargale gemeenskap.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 18.&lt;/ref&gt; Die &quot;oorwinningsmentaliteit&quot; was deel van ’n &quot;kultus van viriliteit&quot; wat onder meer vorm gegee het aan Romeinse homoseksuele praktyke.&lt;ref&gt;[[#Cantarella|Cantarella]], bl. xi&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;h11&quot; /&gt; In die laat 20ste en vroeë 21ste eeu het ’n klem op oorheersing geleerdes laat glo die uitdrukking van Romeinse manlike seksualiteit was ’n kwessie van &quot;penetreerder versus gepenetreerde&quot;; dus dat die regte manier vir ’n Romeinse man om seksuele bevrediging te kry was om sy maat te penetreer.&lt;ref&gt;{{cite book|ref=Langlands|author=Langlands, Rebecca|title=Sexual Morality in Ancient Rome|publisher=Cambridge University Press|year= 2006}}&lt;/ref&gt; As hy toegelaat het dat hy gepenetreer word, het dit sy vryheid as ’n vrye burger en sy seksuele integriteit bedreig.

Dit was sosiaal heeltemal aanvaarbaar dat ’n vrye Romeinse man seks met manlike én vroulike maats het, solank hy die dominerende rol speel.&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 225.&lt;/ref&gt; Aanvaarde voorwerpe van begeerte was vroue van enige sosiale of wetlike stand en manlike prostitute of slawe. Seks buite die huwelik was egter beperk tot slawe en prostitute of, minder algemeen, ’n bywyf. ’n Gebrek aan selfbeheersing, ook in ’n man se sekslewe, het daarop gedui dat hy nie in staat is om ander te bestuur nie;&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 67–68.&lt;/ref&gt; die genieting van &quot;lae sensuele plesier&quot; het dus die man se identiteit as ’n gekultiveerde mens bedreig.&lt;ref name=&quot;unspeakable&quot;&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 68.&lt;/ref&gt;

In die tyd van die Romeinse Ryk het vrese oor die verlies van politieke vryheid en die onderwerping van die burger aan die keiser gelei tot ’n merkbare toename in passiewe homoseksuele gedrag onder vrye mans, asook ’n toename in teregstellings en lyfstraf onder burgers.&lt;ref name=&quot;p329&quot; /&gt; Die verdwyning van republikeinse ideale van fisieke integriteit ter wille van ''libertas'' het bygedra tot en is weerspieël deur die seksuele vryheid en verval wat met die ryk verbind word.&lt;ref&gt;Dit is ’n tema reg deur Carlin A. Barton se ''The Sorrows of the Ancient Romans: The Gladiator and the Monster'' (Princeton University Press, 1993).&lt;/ref&gt;

=== Manlike naaktheid ===
[[Lêer:Stele warrior BM GR1905.10-23.1.jpg|duimnael|180px|’n Romeinse [[stele]] beeld ’n vegter uit en verheerlik die manlike vorm sonder naaktheid, 1ste eeu v.C.]]

Die digter Ennius (c. 239–169&amp;nbsp;v.C.) het verklaar die &quot;ontbloting van burgers se liggaam is die begin van openbare oneer (''flagitium''),&quot; ’n siening wat Cicero gedeel het en wat weer selfbeheersing oor die liggaam verbind het met burgerskap.&lt;ref&gt;Cicero, ''Tusculan Disputations'' 4.33.70&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 64 en 292, nota 12&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Younger|Younger]], bl. 134&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Simon Goldhill, inleiding tot ''Being Greek under Rome: Cultural Identity, the Second Sophistic and the Development of Empire'' (Cambridge University Press, 2001), bl. 2.&lt;/ref&gt; Die Romeine se houding teenoor naaktheid het verskil van dié van die Grieke, wat die manlike liggaam verheerlik het met naakte lywe in kuns en op plekke soos sportbyeenkomste. In teenstelling daarmee het die toga die liggaam van die seksueel bevoorregte Romeinse man gekenmerk.&lt;ref&gt;[[#Habinek|Habinek]], bl. 39.&lt;/ref&gt; Selfs wanneer Romeinse mans uitgetrek het om te oefen, het hulle hul sitvlakke en geslagsdele toegehou.

Naaktheid in die openbaar was smaakloos, selfs op tradisionele plekke. Cicero het die spot met [[Markus Antonius]] se waardigheid gedryf omdat hy halfkaal aan die Lupercalia-fees deelgeneem het, hoewel dit ’n vereiste vir deelname was.&lt;ref&gt;Julia Heskel, &quot;Cicero as Evidence for Attitudes to Dress in the Late Republic,&quot; in ''The World of Roman Costume'' (University of Wisconsin Press, 2001), bl. 138&lt;/ref&gt;&lt;ref name=bonfante&gt;{{cite journal|doi=10.2307/505328|jstor=505328|title=Nudity as a Costume in Classical Art|journal=American Journal of Archaeology|volume=93|issue=4|pages=543–570 |year=1989|last1=Bonfante|first1=Larissa}}&lt;/ref&gt; Naaktheid is een van die aspekte van hierdie godsdiensfees waaraan Ovidius aandag skenk in die ''Fasti'', sy lang gedig oor die Romeinse kalender.&lt;ref&gt;Ovidius, ''Fasti'' 2.283–380.&lt;/ref&gt; Augustus het tydens sy godsdiens-opwekkingsprogram probeer om die Lupercalia te verander deur onder meer die gebruik van naaktheid stop te sit ondanks die vrugbaarheidsaspek daarvan.&lt;ref&gt;Carole E. Newlands, ''Playing with Time: Ovid and the Fasti'' (Cornell University Press, 1995), bl. 59–60.&lt;/ref&gt;

Negatiewe verbintenis aan naaktheid het ingesluit nederlaag in oorloë, want gevangenes is kaal uitgetrek; en slawerny, want slawe wat te koop aangebied is, is dikwels naak vertoon. Die afkeer van naaktheid was dus eerder ’n kwessie van die behoud van waardigheid as die onderdrukking van onbehoorlike seksuele begeertes.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 69–70.&lt;/ref&gt;

Die invloed van Griekse kuns het egter daartoe gelei dat Romeinse mans en gode naak uitgebeeld is, ’n praktyk wat in die 2de eeu v.C. begin het. Toe standbeelde van kaal Romeinse generaals in die trant van Hellenistiese konings die eerste keer hul verskyning maak, was dit skokkend – nie net omdat dit die naakte manlike liggaam vertoon het nie, maar ook omdat die beelde begrippe van koninklikheid en goddelikheid opgeroep het wat in teenstelling was met die republikeinse ideale van burgerskap soos verpersoonlik deur die toga.&lt;ref&gt;Paul Zanker, ''The Power of Images in the Age of Augustus'' (University of Michigan Press, 1988), bl. 5ff.&lt;/ref&gt; Die god [[Mars (mitologie)|Mars]] is voorgestel as ’n volwasse man met ’n baard in die drag van ’n Romeinse generaal wanneer hy die waardige vader van die Romeinse volk uitgebeeld het, terwyl uitbeeldings van ’n jong, baardlose, naakte Mars onder invloed van die Griekse [[Ares]] was.

Een uitsondering wat openbare naaktheid betref, was die warmbaddens, hoewel houdings jeens kaal bad ook mettertyd verander het. In die 2de eeu v.C. het Cato verkies om nie in sy seun se teenwoordigheid te bad nie, en [[Plutarchus]] impliseer dat dit vir ouer Romeine van hierdie vroeë tye vernederend was om hul liggaam voor jonger mans te ontbloot.&lt;ref&gt;Plutarchus, ''Life of Cato'' 20.5&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 69–70&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Zanker, ''The Power of Images in the Age of Augustus'', bl. 6.&lt;/ref&gt; Later het mans en vroue egter selfs saam gebad.

=== Falliese seksualiteit ===
: ''Sien ook [[Fascinum]]''.
[[Lêer:Bronze ithyphallic figurine with a head of phalluses.jpg|duimnael|links|180px|’n Polifalliese koper-''tintinnabulum''; aan die punt van elke fallus was ’n ring waaraan ’n klokkie gehang het.]]

Romeinse seksualiteit soos dit in Latynse letterkunde voorkom, is al beskryf as &quot;fallosentries&quot;.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 84&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;David J. Mattingly, ''Imperialism, Power, and Identity: Experiencing the Roman Empire'' (Princeton University Press, 2011), bl. 106.&lt;/ref&gt; Die [[fallus]] was veronderstel om magte hê wat die [[bose oog]] en ander negatiewe bonatuurlike magte afweer. Dit is gebruik as ’n gelukbringer (''fascinum''), waarvan baie voorbeelde bewaar gebly het, veral in die vorm van windklokkies (''tintinnabula'').&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 215.&lt;/ref&gt; Sommige geleerdes het selfs die bouplan van die [[Forum Augustum]] as &quot;fallies&quot; beskryf – met sy twee halfsirkel-galerye as die testikels en lang voorhof as die skag van die fallus.&lt;ref&gt;[[Lêer:Foro de Augusto-planta.png|duimnael|100px|Bouplan van die Forum Augustum (in geel)]]Dominic Montserrat, &quot;Reading Gender in the Roman World,&quot; in ''Experiencing Rome: Culture, Identity, and Power in the Roman Empire'' (Routledge, 2000), bl. 168–170 (aanhaling op bl. 169)&lt;/ref&gt;

Die oorgroot fallus in Romeinse kuns is onder andere met die god Priapus vereenselwig. Dit was humoristies en grotesk of is gebruik vir magiese doeleindes.&lt;ref&gt;[[#Fredrick|Fredrick]], bl. 156.&lt;/ref&gt; Priapus, wat as [[Priapos]] op die Griekse dorp Lampsacus ontstaan het, was ’n vrugbaarheidsgod wie se standbeeld in tuine geplaas is om diewe weg te hou. Die gedigversameling bekend as ''Priapea'' handel oor falliese seksualiteit en bevat gedigte waarin Priapus self praat. In een dreig hy byvoorbeeld dat hy enige dief [[Anale seks|in die anus sal verkrag]]. Die wraak van Priapus kon [[impotensie]] of ’n [[Priapisme|voortdurende ereksie]] veroorsaak; een vervloeking van Priapus was dat ’n dief geen vrou of seun sal hê om sy ereksie weg te neem nie en dat dit sal bars.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 18.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Pompeya erótica6.jpg|duimnael|180px|Priapus weeg sy fallus op ’n skaal (Pompeii).]]
Daar is sowat 120 aangetekende Latynse terme en [[Metafoor|metafore]] vir die penis. In die grootste kategorie word die manlike geslagsdeel beskou as ’n instrument van aggressie, ’n wapen.&lt;ref&gt;Mattingly, ''Imperialism, Power, and Identity'', bl. 106.&lt;/ref&gt; Hierdie metaforiese tendens word geïllustreer deur koeëls waarop ’n prentjie van ’n fallus voorkom, of deur booddskappe wat die teiken verbind met ’n persoon wat seksueel verower word, bv. &quot;Ek soek [[Augustus Octavianus|Octavianus]] se gat.&quot;&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 21.&lt;/ref&gt;

Die mees algemene vloekwoord vir die penis is ''mentula''. Martialis het gereken dit hoort in hoflike Latyn, maar Cicero het nie eens die woord gebruik in ’n brief aan sy vriend Attikus waarin hy die aard van vloektaal bespreek nie;&lt;ref&gt;Cicero, ''Ad familiares'' 9.22&lt;/ref&gt; Catullus het dit gebruik as ’n skuilnaam vir die berugte Mamurra, [[Julius Caesar]] se vriend.&lt;ref&gt;Dit is die algemene woord vir penis in die poësie van Catullus (dit word agt keer gebruik); [[#Adams|Adams]], bl. 10–11.&lt;/ref&gt; ''Mentula'' verskyn dikwels in graffiti en in die ''Priapea'' (18 keer in graffiti in Pompeii). Hoewel dit nie ’n mooi woord was nie, is dit nie as skeltaal gebruik nie. Daarteenoor was ''verpa'' ’n &quot;emosievolle en beledigende&quot; woord vir die penis met die [[voorhuid]] teruggetrek vanweë ’n ereksie, [[besnydenis]] of oormatige seksuele aktiwiteit.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 13.&lt;/ref&gt; ''Virga'', sowel as ander woorde vir &quot;tak, stok, balk, paal&quot;, was ’n algemene metafoor,&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 14–17, 23, 28.&lt;/ref&gt; nes ''vomer'', &quot;ploeg&quot;.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 24.&lt;/ref&gt;

Daar is ook na die penis verwys as die &quot;aar&quot; ''(vena)'', &quot;stert&quot; (''penis'' of ''cauda'') of &quot;sening&quot; ''(nervus)''.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 35–38.&lt;/ref&gt; Die [[Afrikaans]]e woord &quot;penis&quot; kom van die Latynse woord wat oorspronklik &quot;stert&quot; beteken het, maar dikwels in gewaagde geselstaal gebruik is as ’n term vir die manlike geslagsorgaan. Later het ''penis'' die standaardwoord in hoflike Latyn geword.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 35–36.&lt;/ref&gt;

Die oënskynlike verband tussen die Latynse woorde ''testes'' (&quot;testikels&quot;) en ''testis'' (&quot;getuie&quot;; meervoud ''testes''), wat die oorsprong van die Engelse woord ''testify'' en ''testimony'' is,&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 67.&lt;/ref&gt; lê dalk in ’n argaïese ritueel. In sommige Mediterreense kulture is ’n eed afgelê op die manlike geslagsdele, wat gesimboliseer het &quot;valse getuienis bring ’n vloek oor nie net jouself nie, maar ook jou huis en nageslag&quot;.&lt;ref&gt;Joshua T. Katz, &quot;''Testimonia Ritus Italicus'': Male Genitalia, Solemn Declarations, and a New Latin Sound Law,&quot; ''Harvard Studies in Classical Philology'' 98 (1998) 183–217 (aanhaling op bl. 193).&lt;/ref&gt; Die vloekwoord vir &quot;testikel&quot; was ''coleus''.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 66.&lt;/ref&gt;

==== Kastrasie en besnydenis ====
Vir die Romeine was [[kastrasie]] en [[besnydenis]] ’n barbaarse verminking van die manlike geslagsdele.&lt;ref&gt;Juvenalis 14.103–104; Tacitus, ''Historia'' 5.5.1–2; Martialis 7.30.5, 7.35.3–4, 7.82.5–6, 11.94; Margaret Williams, &quot;Jews and Jewish Communities in the Roman Empire,&quot; in ''Experiencing Rome: Culture, Identity and Power in the Roman Empire'' (Routledge, 2000), bl. 325&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Smallwood|Smallwood]], bl. 431&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jack N. Lightstone, &quot;Roman Diaspora Judaism,&quot; in ''A Companion to Roman Religion'' (Blackwell, 2007), bl. 362.&lt;/ref&gt; Toe die kultus van die godin [[Kibele]] aan die einde van die 3de eeu v.C. in Rome ingevoer is, is die tradisie van [[eunug]]isme beperk tot buitelandse priesters (''Galli'') terwyl Romeinse burgers ''sodalities'' gestig het om volgens hul eie gebruike te aanbid.&lt;ref&gt;Eric Orlin, &quot;Urban Religion in the Middle and Late Republic&quot;, bl. 63–64, en John Scheid, &quot;Sacrifices for Gods and Ancestors&quot;, bl. 268, in ''A Companion to Roman Religion''.&lt;/ref&gt; Sommige geleerdes reken dat die [[Paulus van Tarsus|apostel Paulus]] se beroep op die [[Galasiërs]] om hulle nie te laat besny nie, moenie net verstaan word in terme van Joodse besnydenis nie, maar ook van die rituele kastrasie wat met Kibele verbind word (haar kultus was in Galasië gesentreer).&lt;ref&gt;Paulus van Tarsus, ''Galasiërs'' 4:21–5:1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.2307/3268109 |jstor=3268109 |title=Choose Your Mother, Choose Your Master: Galatians 4:21–5:1 in the Shadow of the Anatolian Mother of the Gods |journal=Journal of Biblical Literature |volume=118 |issue=4 |pages=661–683 (680–681)|year=1999 |last1=Elliott |first1=Susan M. }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;The Rhetorical Situation Revisited: Circumcision and Castration,&quot; in ''Cutting Too Close for Comfort: Paul’s Letter to the Galatians in Its Anatolian Cultic Context'' (T&amp;T Clark International, 2003) ''passim''.&lt;/ref&gt; Hoewel Grieks-Romeinse skrywers besnydenis beskou het as ’n tipies Joodse gebruik, het hulle geglo dit het in [[Antieke Egipte|Egipte]] ontstaan,&lt;ref&gt;Verskeie Grieks-Romeinse skrywers soos [[Strabo]], het gedink die Jode is van Egiptiese herkoms; dit was skynbaar hoe hulle die uittog uit Egipte verstaan het. [[#Schafer1997|Schafer (1997)]], bl. 93–94.&lt;/ref&gt; en het dit ook aangeteken onder volke wat hulle geïdentifiseer het as [[Arabiere]], [[Sirië]]rs, [[Fenisië]]rs, [[Kolchis|Kolchisiërs]] en [[Ethiopië]]rs.&lt;ref&gt;[[#Smallwood|Smallwood]], bl. 430&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Schafer1997|Schafer (1997)]], bl. 93–94.&lt;/ref&gt;

Party Romeine het manlike slawe as ''deliciae'' of ''delicati'' (&quot;speelgoed, plesier&quot;) aangehou; hulle was soms gekastreer in ’n poging om hulle die onmanlike voorkoms van hul jeug te laat behou. Keiser [[Nero]] het sy vrygemaakte slaaf [[Sporus]] laat kastreer en is op ’n openbare seremonie met hom getroud.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 251–252, aangehaal uit Suetonius, ''Life of Nero''.&lt;/ref&gt;

Teen die einde van die 1ste eeu n.C. het keisers [[Domitianus]] en [[Nerva]] ’n verbod op kastrasie geplaas te midde van ’n toenemende handel in enugslawe. [[Antoninus Pius]] het Jode&lt;ref&gt;[[#Schafer2003|Schäfer (2003)]], bl. 150&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Smallwood|Smallwood]], bl. 467.&lt;/ref&gt; en Egiptiese priesters&lt;ref&gt;[[#Smallwood|Smallwood]], bl. 470.&lt;/ref&gt; van die verbod kwytgeskeld. Kragtens die wet onder [[Konstantyn die Grote|Konstantyn]], die eerste Christelike keiser, is enige slawe vrygemaak wat kastrasie moes ondergaan; in 339&amp;nbsp;n.C. is die kastrasie van ’n slaaf met die dood gestraf.&lt;ref&gt;[[#Schafer2003|Schäfer (2003)]], bl. 185.&lt;/ref&gt;

’n Chirurgiese prosedure (epispasme) het bestaan om die [[voorhuid]] te herstel en die [[eikel]] van die penis te bedek &quot;ter wille van fatsoenlikheid&quot;.&lt;ref&gt;''Causa decoris'': Celsus, ''De medicina'' 7.25.1A&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Crowther&gt;{{cite journal|author=Crowther, Nigel B. |title=Nudity and Morality: Athletics in Italy|journal=Classical Journal|volume= 76|issue=2|year=1980|pages=119–123 |jstor=3297374 }}&lt;/ref&gt; Sommige Jode wat vergrieks of verromeins het, het dit ondergaan om hulle minder opvallend by die baddens of op speles te maak.&lt;ref&gt;[[#Schafer2003|Schäfer (2003)]], bl. 151.&lt;/ref&gt;

=== Regulering van semen ===
Daar is geglo ’n man word swak as hy te veel [[Ejakulasie|ejakuleer]]. Griekse mediese teorieë wat gebaseer was op die [[klassieke element]]e en die [[humor (medies)|humores]], het die beperking van die vervaardiging van [[semen]] aanbeveel deur middel van afkoelings-, uitdrogings- en sametrekkingsbehandelings – dit het ingesluit koue baddens en die vermyding van kos wat winderigheid veroorsaak.&lt;ref&gt;[[#Dugan|Dugan]], bl. 403–404.&lt;/ref&gt; In die 2de eeu n.C. het die mediese skrywer [[Galen]] verduidelik semen is ’n konkoksie van bloed (een van die humores) en ''pneuma'' (die &quot;lewensnoodsaaklike lug&quot; wat die organe nodig het om te werk) wat in die man se opgerolde seminale are gevorm het; die humor het vanweë hitte wit geword wanneer dit die [[testikel]]s binnegaan.&lt;ref&gt;[[#Dugan|Dugan]], bl. 404–405.&lt;/ref&gt; In sy verhandeling ''Oor Semen'' waarsku Galen oormatige seksuele aktiwiteit lei tot die verlies van ''pneuma'' en dus lewenskrag. Die gevolg is dat sommige mense &quot;al dood is van te veel plesier&quot;.&lt;ref&gt;Galen, ''De semine'' 1.16.30–32 (4.588 Kühn = De Lacy 1992, 138–41).&lt;/ref&gt;

’n Minder ernstige gevolg sou wees die verlies van ’n helder verstand, manlikheid en ’n sterk manlike stem,&lt;ref&gt;[[#Dugan|Dugan]], bl. 406.&lt;/ref&gt; ’n gevaar wat ook in die ''Priapea'' genoem word.&lt;ref&gt;Ann Ellis Hanson, &quot;The Restructuring of Female Physiology at Rome,&quot; in ''Les écoles médicales à Rome'' (Université de Nantes, 1991), bl. 267, ’n aanhaling uit ''Priapea'' 78 en ''Corpus Inscriptionum Latinarum'' 12.6721(5).&lt;/ref&gt; Daar is veral geglo seksuele aktiwiteit tas die stem aan; sangers en akteurs het spesiale bande gedra om hul penis te beskerm en so hul stem te bewaar,&lt;ref&gt;Martialis 6.82, Juvenalis 6.73, 379; J.P. Sullivan, ''Martial, the Unexpected Classic'' (Cambridge University Press, 1991), bl. 189&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Schafer1997|Schafer (1997)]], bl. 101&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Peter J. Ucko, &quot;Penis Sheaths: A Comparative Study,&quot; in ''Material Culture: Critical Concepts in the Social Sciences'' (Routledge, 2004), bl. 260.&lt;/ref&gt; en [[Quintilianus]] het voorgestel openbare sprekers wat ’n diep manlike stem wil ontwikkel, weerhou hulle van seks.&lt;ref&gt;Quintilianus, ''Institutio Oratoria'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Quintilian/Institutio_Oratoria/11C*.html#3.19 11.3.19.]&lt;/ref&gt; Dit was iets wat veral [[Catullus]] se vriend [[Calvus]], ’n avant-garde-digter en spreker uit die 1ste eeu v.C., gekwel het – hy het met loodplate aan geslaap om [[Nat droom|nat drome]] te voorkom. [[Plinius die ouere|Plinius]] het geskryf:

&lt;blockquote&gt;
&quot;Wanneer loodplate om die area van die lendene en niere gebind word, help verhinder die verkoelende aard daarvan aanvalle van seksuele begeerte en seksuele drome in ’n mens se slaap wat spontane stortings veroorsaak tot in so ’n mate dat dit ’n soort siekte word. Met hierdie plate het die spreker Calvus na berig word homself in toom gehou en sy liggaamskrag vir sy werk bewaar.&quot;&lt;ref&gt;Plinius, ''Natuurgeskiedenis'' 34.166.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Loodplate, [[bloedlating]] en die verwydering van liggaamshare is voorgeskryf vir drie seksuele aandoenings wat glo met [[nagtelike storting]]s verband gehou het: satiriase, of [[hiperseksualiteit]]; [[priapisme]], ’n chroniese [[ereksie]] wat nie met ’n begeerte na seks verband hou nie; en die onwillekeurige storting van semen (''seminis lapsus'' of ''seminis effusio'').&lt;ref&gt;Die Griekse woord vir laasgeoemde was ''gonorree''. [[#Dugan|Dugan]], bl. 403–404.&lt;/ref&gt;

=== Verwyfdheid en transvestisme ===
[[Lêer:Mosaico Trabajos Hércules (M.A.N. Madrid) 13.jpg|duimnael|Hercules en Omphale het mekaar se klere gedra (mosaïek uit Spanje, 3de eeu n.C.).]]

Verwyfdheid was ’n gewilde skelwoord in die Romeinse politiek, veral vir die ''populares'', die politici wat hulle vir die sake van die gewone mense beywer het en soms die &quot;demokratiese party&quot; van Rome genoem word, in teenstelling met die ''optimates'', ’n konserwatiewe elite van adellikes.&lt;ref&gt;[[#Edwards|Edwards]], bl. 63–64.&lt;/ref&gt; In die laaste jare van die republiek is die populariste [[Julius Caesar]], [[Markus Antonius]] en [[Clodius Pulcher]] beskou as verwyfd, oorversorgd en te mooi, en as mans wat dalk in seks met ander mans die passiewe rol sou kon inneem; terselfdertyd was hulle veronderstel om vrouejagters te wees met ongelooflike seksuele aantrekkingskrag.&lt;ref&gt;[[#Edwards|Edwards]], bl. 47.&lt;/ref&gt;

Dalk die berugste voorval van [[Kruiskleding|fopdossery]] in antieke Rome was in 62&amp;nbsp;v.C., toe Clodius Pulcher sy opwagting gemaak het by jaarlikse rituele van die Bona Dea, waar net vroue toegelaat is. Die rituele is by die senior magistraat se huis gehou, wat dié jaar Julius Caesar was; hy was aan die einde van sy termyn as magistraat en pas bevestig as ''Pontifex Maximus''. Clodius het hom as ’n vroulike musikant vermom om toegang te kry. Dié daad van Clodius, wat pas as ''quaestor'' (’n soort ondersoekende amptenaar) gekies is, was waarskynlik net voor sy 30ste verjaardag en word dikwels beskou as die laaste poets van ’n jong man. Die vroulike aard van die rituele was die onderwerp van vele gissings onder mans; hulle het gafantaseer oor hierdie &quot;partytjies met dronk lesbiërs&quot; en gedink dit sou pret wees om te sien.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]]&lt;/ref&gt;

Clodius se plan was glo om Caesar se vrou te verlei, maar sy manlike stem het hom weggegee voordat hy dit kon doen. Hy is daarna deur Cicero vervolg vir [[#Incestum|ontheiliging]] (''incestum'').&lt;ref&gt;W. Jeffrey Tatum, ''The Patrician Tribune: Publius Clodius Pulcher'' (University of North Carolina Press, 1999), bl. 62ff.&lt;/ref&gt; Weens die skandaal het Caesar dadelik van sy vrou geskei om sy eie reputasie te beskerm, en dit het aanleiding gegee tot ’n veel gebruikte uitdrukking: &quot;Caesar se vrou moet bo verdenking wees.&quot; Die voorval &quot;som die wanorde van die laaste jare van die republiek&quot; op.&lt;ref&gt;[[#Edwards|Edwards]], bl. 34&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;W. Jeffrey Tatum, ''Always I Am Caesar'' (Blackwell, 2008), bl. 109.&lt;/ref&gt;

Buiten dié politieke daad kom fopdossery in Romeinse letterkunde en kuns voor as ’n mitologiese neiging (soos in die storie van [[Herakles|Hercules]] en Omphale wat mekaar se klere dra en geslagsrolle omruil),&lt;ref&gt;Richard J. King, ''Desiring Rome: Male Subjectivity and Reading Ovid's Fasti'' (Ohio State University Press, 2006), bl. 185, 195, 200, 204.&lt;/ref&gt; as godsdiensklere en selde indien ooit as ’n [[Fetisjisme|fetisj]]. ’n Voorval van [[transvestisme]] is aangeteken in ’n regsaak, waar &quot; ’n sekere senator wat vroue-aanddrag gedra het&quot; dit in sy testament uitdeel.&lt;ref&gt;''Digest'' 34.2.33, soos aangehaal in [[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 540.&lt;/ref&gt; In ’n kamtige verhoor as ’n regsoefening gebruik [[Seneca die ouere]] die geval van ’n jong man wat deur ’n klomp mans verkrag is terwyl hy vrouedrag in die openbaar gedra het, maar die verduideliking vir sy klere is dat vriende hom uitgedaag het om dit te doen en nie dat hy gekies het om dit te dra weens ’n genderkrisis of vir erotiese plesier nie.&lt;ref name=&quot;homosexuality564&quot;&gt;Seneca die ouere, ''Controversia'' 5.6&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 564.&lt;/ref&gt;

Genderverwarring was ’n kenmerk van die godin Kibele se priesters wat as ''Galli'' bekend was; hul rituele klere het vrouedragitems ingesluit. Hulle word soms as ’n [[transgender]] priesterorde beskou, want van hulle is verwag om gekastreer te word in nabootsing van Kibele se man, Attis. Die ingewikkeldhede van genderidentiteit in die godsdiens van Kibele en die mite van Attis word deur Catullus ontgin in een van sy langste gedigte, ''Carmen'' 63.&lt;ref&gt;Stephen O. Murray, ''Homosexualities'' (University of Chicago Press, 2000), bl. 298–303; Mary R. Bachvarova, &quot;Sumerian ''Gala'' Priests and Eastern Mediterranean Returning Gods: Tragic Lamentation in Cross-Cultural Perspective,&quot; in ''Lament: Studies in the Ancient Mediterranean and Beyond'' (Oxford University Press, 2008), bl. 19, 33, 36.&lt;/ref&gt;

=== Seks tussen mans ===
Romeinse mans kon seks hê met ander mans van ’n laer stand sonder om as minder manlik beskou te word. Dié wat die passiewe rol ingeneem het, is egter as swak en verwyfd beskou. Beheer oor jou eie liggaam was ’n aspek van die burger se ''libertas'', of politieke vryheid. Die oorgawe van ’n mens se liggaam vir ander se plesier is as onderworpenheid beskou. Wette wat nie goed verstaan word nie, soos ''Lex Scantinia'', en verskeie dele van ''Lex Iulia'' het seks tussen vrye mans beperk omdat dit die man se status en onafhanklikheid as burger bedreig het.

Daar was soveel Latynse woorde vir mans buite die norm van manlikheid dat sommige geleerdes&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]]&lt;/ref&gt; glo daar was ’n homoseksuele subkultuur in Rome. Hoewel daar geen ekwivalent vir die term &quot;homoseksueel&quot; in Latyn is nie, onthul letterkundige bronne ’n gedragspatroon onder ’n minderheid vrye mans wat op selfdegeslagvoorkeur of {{nowrap|-oriëntasie}} dui.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 85.&lt;/ref&gt;

Homo-erotiese Latynse letterkunde sluit in die &quot;Juventius&quot;-gedigte van Catullus,&lt;ref&gt;Catullus, ''Carmina'' 24, 48, 81, 99.&lt;/ref&gt; treurdigte deur [[Tibullus]]&lt;ref&gt;Tibullus, Boek Een, treurdigte 4, 8 en 9.&lt;/ref&gt; en [[Propertius]],&lt;ref&gt;Propertius, 4.2.&lt;/ref&gt; die tweede ekloge van [[Vergilius]] en verskeie gedigte deur Horatius. Lucretius skryf oor die liefde vir seuns in ''De rerum natura'' (4.1052–1056). Hoewel [[Ovidius]] mitologiese behandelings van homo-erotika in ''Metamorfoses'' insluit,&lt;ref&gt;Soos in ''Metamorphoses'' 10.155ff.&lt;/ref&gt; verskil hy van ander Latynse liefdesdigters, en eintlik van Romeine in die algemeen, vanweë sy aggressief heteroseksuele standpunte. Die ''Satyricon'' van [[Petronius]] is so deurspek van die kultuur van seks tussen mans dat sy naam in 18de-eeuse Europese letterkundekringe ’n sinoniem vir homoseksualiteit geword het.&lt;ref&gt;Louis Crompton, ''Byron and Greek Love'' (Londen, 1998), bl. 93.&lt;/ref&gt;

Hoewel die Romeinse reg nie huwelike tussen mans erken het nie, het sommige manlike pare in die vroeë jare van die Romeinse Ryk tradisionele huwelikseremonies gehad. Die skrywers van die berigte spot met hulle; dit is nie bekend wat die deelnemers se gevoelens was nie. Suetonius berig keiser Nero het twee keer met mans getrou; een keer was hy die bruid en een keer die bruidegom.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 28&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Karen K. Hersh, ''The Roman Wedding: Ritual and Meaning in Antiquity'' (Cambridge University Press, 2010), bl. 36; Caroline Vout, ''Power and Eroticism in Imperial Rome'' (Cambridge University Press, 2007), bl. 151ff.&lt;/ref&gt;

Benewens stappe om die vryheid van burgers te beskerm, het vervolging vir homoseksualiteit as ’n algemene misdaad in die 3de eeu begin toe manlike prostitusie deur [[Philip die Arabier]] verbied is. Teen die einde van die 4de eeu was passiewe homoseksualiteit in die Christelike ryk strafbaar met die brandstapel.&lt;ref&gt;Michael Groneberg, &quot;Reasons for Homophobia: Three Types of Explanation,&quot; in ''Combatting Homophobia: Experiences and Analyses Pertinent to Education'' (LIT Verlag, 2011), bl. 193.&lt;/ref&gt; Onder [[Justinianus]] was alle selfdegeslagseks, passief of aktief, &quot;teen die natuur&quot; en strafbaar met die dood, ongeag wie betrokke was.&lt;ref&gt;Groneberg, &quot;Reasons for Homophobia,&quot; bl. 193.&lt;/ref&gt; Homoseksuele gedrag het die skuld gekry vir God se wraak ná ’n reeks rampe tussen omstreeks [[542]] en [[559]].&lt;ref&gt;Michael Brinkschröde, &quot;Christian Homophobia: Four Central Discourses,&quot; in ''Combatting Homophobia'', bl. 166.&lt;/ref&gt;

=== Verkragting van mans ===
Mans wat verkrag is, was vrygestel van die verlies aan sosiale of regstatus (''infamia'') waaraan mans onderworpe was wat prostitute geword of vrywillig die passiewe rol in seks ingeneem het.&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 558–559.&lt;/ref&gt; Soos die regsgeleerde Pomponius dit gestel het: Daar behoort geen stigma te kleef aan &quot;watter man ook al deur rowers of die vyand in oorlogstyd verkrag is&quot; nie.&lt;ref&gt;''Digest'' 3.1.1.6, soos aangehaal in [[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 559.&lt;/ref&gt; Mans was net so uitgelewer aan massaverkragting ná ’n militêre nederlaag as vroue.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 104–105.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Rape Hylas Massimo.jpg|duimnael|240px|Die mitologiese ontvoering en &quot;verkragting&quot; van [[Hylas]] deur die [[nimf]]e, basilika van Junius Bassus, 4de eeu n.C.]]
Die Romeinse reg was so vroeg as die 2de eeu v.C. gemoeid met die verkragting van ’n manlike burger toe uitspraak gelewer is in ’n saak waarby ’n man van selfdegeslagoriëntasie betrokke kon gewees het. Hoewel ’n man wat as prostituut gewerk het kragtens die reg nie verkrag kon word nie, is beslis selfs ’n man wat &quot;berug&quot; of &quot;twyfelagtig&quot; was, het dieselfde reg as ’n ander vrye man gehad dat sy liggaam nie aan verkragting blootgestel word nie.&lt;ref&gt;Toespraak ''De Re Floria'' deur Cato die ouere (frg. 57 Jordan = Aulus Gellius 9.12.7); bespreek in [[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 561.&lt;/ref&gt; Volgens ’n boek oor retoriek uit die vroeë 1ste eeu v.C. was die verkragting van ’n vrye man strafbaar met die dood.&lt;ref&gt;''Rhetorica ad Herennium'' 4.8.12&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 562.&lt;/ref&gt; Die ''Lex Julia de vi publica'',&lt;ref&gt;''Digest'' 48.6.3.4 en 48.6.5.2.&lt;/ref&gt; wat &quot;waarskynlik dateer uit die Romeinse diktatorskap van Julius Caesar&quot;, definieer verkragting as gedwonge seks &quot;met ’n seun, vrou of enigiemand&quot;; die verkragter sou tereggestel word, ’n seldsame straf in die Romeinse reg.&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 562–563.&lt;/ref&gt; Doodstraf het iemand in die gesig gestaar wat ’n vrye seun ontvoer het vir seksuele doeleindes, of wat die seun se chaperon omgekoop het vir die geleentheid.&lt;ref&gt;Paulus (juris), ''Digest'' 47.11.1.2&lt;/ref&gt; Agtelosige chaperons kon kragtens verskeie wette vervolg word en het die skuld gedra vir wat met die slagoffer gebeur het.&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 563.&lt;/ref&gt;

In sy versameling van 12 staaltjies wat handel oor ’n aanslag op kuisheid, gebruik die historikus [[Valerius Maximus]] net soveel manlike as vroulike slagoffers.&lt;ref&gt;Valerius Maximus 6.1&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 564.&lt;/ref&gt; In die reeds genoemde kamtige verhoor deur Seneca die ouere is ’n jong man of seun deur 10 mans van sy ouderdomsgroep verkrag. Hoewel die saak denkbeeldig was, het Seneca aangeneem die reg maak voorsiening vir die suksesvolle vervolging van die verkragters.&lt;ref name=&quot;homosexuality564&quot; /&gt; ’n Ander hipotetiese geval handel oor die uiterstes waartoe ’n verkragtingslagoffer sou kon gaan: Die vrye man wat verkrag is, pleeg selfmoord.&lt;ref&gt;Quintilian, ''Institutio oratoria'' 4.2.69–71&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 565.&lt;/ref&gt;

Die verkragting van ’n vrye man is een van die ergste misdade wat in Rome gepleeg kon word; dit was op dieselfde vlak as die verkragting van ’n vroulike maagd of om ’n tempel te beroof.&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 565.&lt;/ref&gt; Daar was egter ’n tradisie dat ’n man ’n ander man sou verkrag wat owerspel met sy vrou gepleeg het,&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 27, 76.&lt;/ref&gt; hoewel dit eerder ’n manier van wraak sou wees as iets wat algemeen gebeur het.&lt;ref&gt;[[#Edwards|Edwards]], bl. 55–56.&lt;/ref&gt; Die dreigement om ’n ander man anaal of oraal te verkrag is ’n tema van die skeldigkuns en kom veral voor in Catullus se berugte ''Carmen'' 16;&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 27–28, 43 (oor Martialis), 58.&lt;/ref&gt; dit was egter ’n vorm van manlike grootpratery.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 20&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 12&lt;/ref&gt;&lt;ref name=richlin1981&gt;{{cite journal|author=Richlin, Amy |title=The Meaning of ''irrumare'' in Catullus and Martial|journal=Classical Philology|volume= 76|issue=1|year=1981|pages=40–46|jstor=269544 }}&lt;/ref&gt;

=== Seks in die weermag ===
Van die Romeinse soldaat is, nes van ander respektabele vrye mans, verwag om selfbeheersing te hê in sake betreffende seks. Soldate wat aan owerspel skuldig bevind is, het ’n oneervolle ontslag gekry; reeds veroordeelde owerspelers is nie tot die weermag toegelaat nie. Streng bevelvoerders kon prostitute in die kampe verbied&lt;ref name=&quot;prostitution40&quot;&gt;[[#McGinn1998|McGinn (1998)]], bl. 40.&lt;/ref&gt; hoewel soldate, selfs wanneer hulle op pad iewers heen was, gewoonlik ’n gevolg gehad het wat prostitute kon insluit. Dit lyk of hul teenwoordigheid as vanselfsprekend aanvaar is en dit is hoofsaaklik genoem wanneer dit ’n probleem veroorsaak het.&lt;ref name=&quot;prostitution40&quot; /&gt; Toe Scipio Aemilianus byvoorbeeld in 133&amp;nbsp;v.C. na Numantia opruk, het hy kampvolgelinge verbied as ’n manier om dissipline te herstel.&lt;ref&gt;David Potter, &quot;The Roman Army and Navy,&quot; in ''The Cambridge Companion to the Roman Republic'', bl. 79.&lt;/ref&gt;

Miskien een van die vreemdste gebruike was die verbod op huwelike in die keiserlike weermag. In die vroeë tydperk het Rome ’n weermag van burgers gehad wat hul gesinne agtergelaat het om te gaan veg indien dit nodig was. Tydens die uitbreiding van die Middelrepubliek het Rome groot gebiede begin verower wat as provinsies verdedig moes word, en in die tyd van [[Gaius Marius]] (oorl. 86&amp;nbsp;v.C.) is die weermag geprofessionaliseer. Die verbod op huwelike is in Augustus (bewind 27 v.C. tot 14&amp;nbsp;n.C.) se tyd ingestel, moontlik om gesinne te ontmoedig om die weermag te volg en hulle minder mobiel te maak. Net mans van die regeringsklasse was van die verbod kwytgeskeld. Teen die 2de eeu n.C. het die stabiliteit van die ryk daartoe gelei dat die meeste eenhede in permanente forte gebly het, waar verhoudings met plaaslike vroue dikwels ontwikkel het. Hoewel dit regtens nie tot huwelike kon lei nie, is die waarde van die verhoudings in die verskaffing van emosionele steun aan die soldate erken. Nadat ’n soldaat die weermag verlaat het, kon die paartjie trou en enige kinders wat hulle dan reeds gehad het, is beskou as dié van burgers.&lt;ref&gt;Pat Southern, ''The Roman Army: A Social and Institutional History'' (Oxford University Press, 2006), bl. 144.&lt;/ref&gt; [[Septimius Severus]] het die verbod in 197&amp;nbsp;n.C. herroep.&lt;ref&gt;[[#Phang2001|Phang (2001)]], bl. 2.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Caesar venustrophy3b.jpg|duimnael|240px|Die agterkant van ’n denarius wat deur Julius Caesar uitgereik is; dit toon onder meer ’n naakte [[Gallië|Galliese]] gevangene en ’n vroulike verpersoonliking van die verslane Gallië.]]
Ander vorme van seksuele bevrediging tot die soldaat se beskikking was die gebruik van manlike slawe en oorlogsverkragting.&lt;ref&gt;[[#Phang2001|Phang (2001)]], bl. 3.&lt;/ref&gt; Swaar strawwe is opgelê vir homoseksuele dade tussen soldate, insluitende die doodstraf;&lt;ref name=&quot;prostitution40&quot; /&gt; dit is beskou as ’n oortreding van militêre dissipline. Polybius (2de eeu v.C.) het berig die straf vir selfdegeslagseks in die weermag was om met knuppels doodgeslaan te word (''fustuarium'').&lt;ref&gt;Polybius, ''The Histories'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Polybius/6*.html#37 6.37.9]&lt;/ref&gt; ’n Soldaat het nes ’n ander vrye man sy manlikheid behou deur nie toe te laat dat iemand sy liggaam vir seksuele doeleindes gebruik nie. Dit was in skrille kontras met die feit dat soldate die enigste burgers was wat lyfstraf kon kry, iets wat in die siviele lewe slegs vir slawe gegeld het. Seksuele integriteit het dus die soldaat sy status help behou, want hy het op ander gebiede ’n groot deel van sy burgerlike vryheid opgeoffer.&lt;ref&gt;[[#Phang2008|Phang (2008)]], bl. 93.&lt;/ref&gt; In oorlogstyd is verkragting verbind met nederlaag, nog ’n motief vir die soldaat om nie sy liggaam seksueel bloot te stel nie.&lt;ref&gt;[[#Phang2008|Phang (2008)]], bl. 94.&lt;/ref&gt;

’n Voorval wat deur Plutarchus vertel word in sy biografie van Marius illustreer die soldaat se reg om sy seksuele integriteit te behou. ’n Aantreklike jong rekruut met die naam Trebonius is oor ’n tydperk aanhoudend seksueel lastig geval deur ’n offisier wat toevallig Marius se nefie Gaius Luscius was. Een nag, nadat die rekruut sy seksuele integriteit verskeie kere moes verdedig, het Luscius hom na sy tent ontbied. Trebonius kon nie sy offisier se bevele verontagsaam nie en moes na sy tent gaan. Toe dié hom seksueel aanrand, het hy Luscius met sy swaard doodgemaak. Die doodstraf was gewoonlik die gevolg van ’n skuldigbevinding aan die moord op ’n offisier, maar toe die rekruut tydens sy verhoor getuies kon roep om te bewys hy moes hom verskeie kere teen Luscius se onwelkome aandag verdedig, het Marius hom nie net onskuldig bevind nie, maar ook ’n dekorasie vir dapperheid gegee.&lt;ref&gt;Plutarchus, ''Life of Marius'' 14.4–8.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Phang2008|Phang (2008)]], bl. 93–94&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Phang2001|Phang (2001)]], bl. 281&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Cantarella|Cantarella]], bl. 105–106.&lt;/ref&gt;

Romeinse historici noem ook ander gevalle waar Romeinse offisiere hul mag misbruik het om seks aan hul soldate op te dwing, met ernstige gevolge.&lt;ref&gt;[[#Phang2001|Phang (2001)]], bl. 280–282.&lt;/ref&gt; Die jongste offisiere, wat soms nog van die adolessente aantrekkingskrag oorgehou het waarvan die Romeine so gehou het in man-tot-manverhoudings, is aangeraai om hul manlike eienskappe te beklemtoon, soos om nie parfuum te dra of die hare in hul neusgate en onder hul arms te skeer nie.&lt;ref&gt;[[#Phang2008|Phang (2008)]], bl. 97, aanhaling uit Juvenalis, ''Satire'' 14.194–195.&lt;/ref&gt;

In oorlogstyd is die gewelddadige gebruik van gevangenes vir seks nie beskou as kriminele verkragting nie.&lt;ref&gt;[[#Phang2008|Phang (2008)]], bl. 244, 253–254.&lt;/ref&gt; Massaverkragting was een van die strafmaatreëls deur die veroweraars wanneer ’n stad met geweld ingeneem is,&lt;ref&gt;[[#Phang2008|Phang (2008)]], bl. 267–268.&lt;/ref&gt; maar as die beleg beëindig is deur diplomatieke onderhandelings, is die inwoners volgens gebruik nie gevange geneem of met geweld behandel nie. Massaverkragtings kon wel in sulke gevalle voorgekom het en is waarskynlik dikwels verswyg in bronne wat bewaar gebly het, maar dit was nie ’n doelbewuste strategie om die bevolking te oorheers nie.&lt;ref&gt;C.R. Whittaker, ''Rome and Its Frontiers: The Dynamics of Empire'' (Routledge, 2004), bl. 128–132.&lt;/ref&gt; ’n Etiese ideaal van seksuele selfbeheersing onder soldate was belangrik vir vrede nadat vyandelikhede gestaak is. In gebiede en provinsies waarmee Rome verdrae gesluit het, het swaarder strawwe op soldate gewag wat die plaaslike bevolking verkrag het as op burgerlikes.&lt;ref&gt;[[#Phang2008|Phang (2008)]], bl. 256, 261.&lt;/ref&gt; Sertorius, die goewerneur van Romeinse Spanje wie se beleide gerig was op respek en samewerking, het ’n hele kohort (militêre eenheid) laat teregstel nadat net een soldaat probeer het om ’n plaaslike vrou te verkrag.&lt;ref&gt;Appian, ''Bellum Civile'' 1.13.109&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Phang2008|Phang (2008)]], bl. 124 en 257.&lt;/ref&gt;

== Vroulike seksualiteit ==
Vanweë die Romeine se klem op die gesin was vroulike vrugbaarheid ’n grondslag vir sosiale orde en vooruitgang. Augustus het selfs spesiale toekennings gegee aan vrou wat drie kinders gehad het. Van vroulike burgers is egter verwag om net seks binne die huwelik te hê. Die beheer van vroulike seksualiteit is beskou as noodsaaklik vir die stabiliteit van die staat, soos vergestalt deur die maagdelikheid van die Vestale.&lt;ref&gt;Beth Severy, ''Augustus and the Family at the Birth of the Roman Empire'' (Routledge, 2003), bl. 39.&lt;/ref&gt; ’n Vestaalse maagd wat haar eed verbreek het, is lewend in ’n tombe begrawe in ’n ritueel wat ooreekomste met ’n Romeinse begrafnis getoon het; haar minnaar is tereggestel.&lt;ref&gt;Hans-Friedrich Mueller, ''Roman Religion in Valerius Maximus'' (Routledge, 2002), bl. 51.&lt;/ref&gt;

Baie Romeinse bronne het dit goedgekeur dat fatsoenlike vroue passie binne die huwelik toon.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 103.&lt;/ref&gt; Nes soos met mans, is vrye vroue wat egter hul liggaam op ’n seksuele manier vertoon het, soos prostitute en vermaakkunstenaars, of wat los seks gehad het, uitgesluit van wetlike beskerming en sosiale fatsoenlikheid.

=== Vroulike liggaam ===
[[Lêer:Tellus - Ara Pacis.jpg|duimnael|240px|Uitbeeldings van halfnaakte godinne toon Romeinse simboliek en ’n Griekse stylinvloed.]]

Die Romeinse houding teenoor vroulike naaktheid het verskil van, maar is beïnvloed deur dié van die Grieke, wat die naakte manlike liggaam geïdealiseer het terwyl fatsoenlike vroue met hul klere aan uitgebeeld is. Vroulike borste kon egter in Romeinse kuns gewys word as fatsoenlike maar genotvolle simbole van voeding, oorvloed en vrede.&lt;ref&gt;Cohen, &quot;Divesting the Female Breast,&quot; bl. 66; Cameron, ''The Last Pagans'', bl. 725&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bonfante&quot; /&gt; Uit erotiese kuns blyk vroue met klein borste en breë heupe het die ideale vrouefiguur gehad.&lt;ref&gt;Kelly Olson, &quot;The Appearance of the Young Roman Girl,&quot; in ''Roman Dress and the Fabrics of Roman Culture'' (University of Toronto Press, 2008), bl. 143&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 34.&lt;/ref&gt; Teen die 1ste eeu n.C. was daar in Romeinse kuns ’n breë belangstelling in die naakte vrouefiguur wat besig is met ’n verskeidenheid bedrywighede, onder meer seks.&lt;ref&gt;[[#Fredrick|Fredrick]], bl. 160.&lt;/ref&gt; In pornografie kon die borste van vroue wat as prostitute uitgeken kon word, bedek gewees het terwyl die res van die liggaam kaal was.

In die regte lewe, soos in die letterkunde beskryf, het prostitute soms kaal voor die ingang na hul bordeelkamertjies gestaan, of hulle het deursigtige syklere gedra. Slawe wat te koop was, is dikwels kaal vertoon sodat kopers hulle vir gebreke kon ondersoek en as teken dat hulle nie die reg het om beheer oor hul eie liggaam uit te oefen nie.&lt;ref&gt;Alastair J. L. Blanshard, ''Sex: Vice and Love from Antiquity to Modernity'' (Wiley-Blackwell, 2010), bl. 24&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Harper|Harper]], bl. 293–294.&lt;/ref&gt; Seneca die ouere beskryf ’n vrou wat te koop was as volg:

&lt;blockquote&gt;
&quot;Nakend het sy op die strand gestaan; elke deel van haar liggaam is ondersoek en betas. Wil jy die uitslag van die transaksie hoor? Die seerower het verkoop; die koppelaar het gekoop, sodat hy haar as ’n prostituut kan inspan.&quot;&lt;ref&gt;Seneca, ''Controversia'' 1.2.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

==== Vroulike geslagsdele ====
[[Lêer:Pompeii - House of Menander - Caldarium - Mosaic 1.jpg|duimnael|160px|links|’n Voorstelling van vroulike geslagsdele op ’n mosaïek.]]

Die &quot;algemene vloekwoord&quot; vir die vroulike geslagsdele was ''cunnus'', maar dit was dalk nie so vulgêr soos die Engelse woord ''cunt'' nie.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 80–81.&lt;/ref&gt; Martialis gebruik die woord meer as 30 keer, Catullus een keer en Horatius drie keer, maar net in sy vroeë werk; dit kom ook in die ''Priapea'' en graffiti voor.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 81.&lt;/ref&gt; ’n Woord wat vroue self gebruik het, is ''porcus'', &quot;vark&quot;, wat moontlik kom van die gebruik om ’n vark voor ’n troue aan die godin Ceres te offer.&lt;ref&gt;Varro, ''On Agriculture'' 2.4.9; Karen K. Hersch, ''The Roman Wedding: Ritual and Meaning in Antiquity'' (Cambridge University Press, 2010), bl. 122, 276; Barbette Stanley Spaeth, ''The Roman Goddess Ceres'' (University of Texas Press, 1996), bl. 17.&lt;/ref&gt; Metafore van landerye, tuine en vleie was algemeen, asook die term &quot;voor&quot; om aan te sluit by die man se &quot;ploeg&quot;.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 82–83.&lt;/ref&gt;

Hoewel vroue se geslagsdele dikwels voorkom in skel- en satiriese verse as voorwerpe van weersin, word selde in Latynse liefdesgedigte daarna verwys.&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. xvi, 26, 68–69, 109, 276 ''et passim''.&lt;/ref&gt; Ovidius, die mees heteroseksuele klassieke liefdesdigter, is die enigste een wat die gee van plesier deur die stimulering van die vroulike geslagsdele noem.&lt;ref&gt;Reg deur die ''Ars Amatoria''; Gibson, ''Ars Amatoria Book 3'', bl. 399.&lt;/ref&gt; Martialis skryf net neerhalend van die vroulike geslagsdele en beskryf een vrou se vagina as &quot;los … soos die stink slukderm van ’n pikkewyn&quot;.&lt;ref&gt;Martialis, ''Epigramme'' 11.21.1, 10.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 27.&lt;/ref&gt; Die vagina is dikwels met ’n seun se anus vergelyk as ’n plek om die fallus in te steek.&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 49, 67&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 21, 48, 116.&lt;/ref&gt;

Die funksie van die [[klitoris]] (''landica'') is &quot;goed verstaan&quot;.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 97.&lt;/ref&gt; In klassieke Latyn is ''landica'' ’n hoogs onwelvoeglike term wat in graffiti en die ''Priapea'' gebruik is; daar is gewoonlik met ’n metafoor na die klitoris verwys, soos Juvenalis se ''crista'' (&quot;kuif&quot;).&lt;ref&gt;Juvenal 6.422&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 98.&lt;/ref&gt; ’n Loodkoeël wat ontdek is, het die inskripsie bevat: &quot;Ek mik vir Fulvia se klitoris.&quot; (Fulvia was die vrou van Markus Antonius, wat troepe tydens die burgeroorloë van die 40's en 30's aangevoer het.)&lt;ref&gt;Hooper, ''The Priapus Poems'', bl. 135–136.&lt;/ref&gt;

Daar was nie in Latyn ’n standaardwoord vir [[Labia (geslagsdele)|labia]] nie;&lt;ref name=&quot;vocabulary99&quot;&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 99.&lt;/ref&gt; twee terme wat in mediese geskrifte voorkom, is ''orae'', &quot;kante&quot;,&lt;ref&gt;[[Aulus Cornelius Celsus|Celsus]] 2.7.15, 7.26.1C, 7.26.4, 7.28.1.&lt;/ref&gt; en ''pinnacula'', &quot;vlerkies&quot;.&lt;ref name=&quot;vocabulary99&quot; /&gt; Die eerste gebruik van die woord ''vulva'' kom in Varro se werk oor landbou voor (1ste eeu v.C.), waar dit verwys na die membraan om ’n fetus.&lt;ref&gt;Varro, ''On Agriculture'' 2.1.19&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 101.&lt;/ref&gt; In die vroeë tyd van die ryk het ''vulva'' &quot;baarmoeder&quot; beteken. Later het dit die betekenis van &quot;vroulike voortplantingsorgane&quot; gekry, of soms het dit net na die vagina verwys.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 103–105.&lt;/ref&gt;

==== Borste ====
[[Lêer:Satiro che abbraccia una menade, da pompei, casa di l. cecilio giocondo, 1-50 dc. ca, 110590.JPG|duimnael|240px|’n Muurskildering uit Pompeii.]]

Latynse woorde vir &quot;borste&quot; sluit in ''mammae'', ''papillae'' (meer spesifiek vir &quot;tepels&quot;) en ''ubera'' (as borste in hul kapasiteit om te voed; dit sluit die tiete en uier van diere in). ''Papillae'' was die verkose woord wanneer Catullus en Augustynse digters borste in ’n erotiese verband genoem het.&lt;ref&gt;Catullus, ''Carmina'' 40.12, 61.101, 64.65, 66.81.&lt;/ref&gt;

Die borste van ’n mooi vrou moes &quot;diskreet&quot; wees. Die ideale borste in Hellenistiese gedigte is vergelyk met [[appel]]s;&lt;ref&gt;Bv. Rufinus 5.60, 62&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 49, 52.&lt;/ref&gt; Martialis spot met groot borste.&lt;ref&gt;Martialis, ''Epigramme'' 1.100, 2.52, 14.66, 14.134, 14.149&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 54&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Craig A. Williams ''Epigrams: Martial'' (Oxford University Press, 2004), bl. 181.&lt;/ref&gt; Ou vroue wat stereotipies lelik en in elke opsig onbegeerlik was, is in kuns met groot borste uitgebeeld.&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 52, 68.&lt;/ref&gt; Op die verhoog, waar mans in vroueklere die vroulike rolle vertolk het, was die toevoeging van buitengewoon groot borste ’n manier om komies onaantreklike vroue uit te beeld.&lt;ref&gt;C.W. Marshall, ''The Stagecraft and Performance of Roman Comedy'' (Cambridge University Press, 2006), bl. 65.&lt;/ref&gt;

Terwyl die ideale borste dikwels in Griekse epigramme beskryf is,&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 55.&lt;/ref&gt; toon Latynse digters min belangstelling in hulle as voorwerpe om te troetel en bewonder.&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 38.&lt;/ref&gt; Hulle was meestal aspekte van ’n vrou se skoonheid of perfekte vorm, hoewel Ovidius graag aan hulle wou gevat het.&lt;ref&gt;Ovidius, ''Amores'' 1.5.20; Philodemus 12; Andrew Dalby, ''Empires of Pleasures: Luxury and Indulgence in the Roman World'' (Routledge, 2000), bl. 24, 64–65, 263.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Dryckeskärl, Skyfos 1, Nordisk familjebok.png|duimnael|140px|links|’n ''Mastos'', ’n borsvormige drinkbeker.]]
Borste is hoofsaaklik beskou as ’n embleem van voeding en moederskap.&lt;ref&gt;Larissa Bonfante, &quot;Nursing Mothers in Classical Art,&quot; in ''Naked Truths: Women, Sexuality, and Gender in Classical Art and Archaeology'' (Routledge, 1997, 2000), bl. 174ff., met baie voorbeelde.&lt;/ref&gt; ’n ''Mastos'' was ’n borsvormige drinkbeker en voorstellings van borste was onder die [[#Heling en towerkuns|votiewe offers]] wat by gode se altare ontdek is.&lt;ref&gt;Celia E. Schultz, ''Women's Religious Activity in the Roman Republic'' (University of North Carolina Press, 2006), bl. 54, 68, 101, 115&lt;/ref&gt; Die bekers kon ’n godsdienstige betekenis gehad het; die drink van borsmelk deur ’n volwassene wat oud is of besig is om dood te gaan, het moontlike hergeboorte in die hiernamaals gesimboliseer.&lt;ref&gt;Anthony Corbeill, ''Nature Embodied: Gesture in Ancient Rome'' (Princeton University Press, 2004), bl. 101–103&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Younger|Younger]], bl. 35–36&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Fritz Graf en Sarah Iles Johnston, ''Ritual Texts for the Afterlife: Orpheus and the Bacchic Gold Tablets'' (Routledge, 2007), bl. 128–129.&lt;/ref&gt; Plinius die ouere vertel van medisinale gebruike van borsmelk en beskou dit as een van die nuttigste kure, veral vir kwale van die oë en ore. Die draai van ’n bra om jou kop is beskou as ’n kuur vir hoofpyn.&lt;ref&gt;Plinius, ''Natuurgeskiedenis'' 28.73, 123&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 204–205.&lt;/ref&gt;

Om die borste te ontbloot was een van die gebare van vroue, veral moeders en verpleegsters, om te wys hulle rou of as ’n oproep om genade.&lt;ref&gt;Corbeill, ''Nature Embodied'', bl. 87 ''et passim''.&lt;/ref&gt; Servius het die ontbloting en slaan van borste in routyd vertolk as vir die voortbring van melk om die dooies mee te voed.&lt;ref&gt;Servius, nota aan ''Aeneid'' 5.78; Corbeill, ''Nature Embodied'', bl. 86–87.&lt;/ref&gt; In ’n tyd van ellende was dit ’n versoek dat hul rol as voeders gerespekteer word;&lt;ref&gt;Beth Cohen, &quot;Divesting the Female Breast of Clothes in Classical Sculpture,&quot; in ''Naked Truths: Women, Sexuality, and Gender in Classical Art and Archaeology'' (Routledge, 1997), bl. 69.&lt;/ref&gt; dit het ook toorkrag gehad om die bose af te weer.&lt;ref&gt;Claire L. Lyons en Ann Olga Koloski-Ostrow, introduction to ''Naked Truths'', bl. 10; Bonfante, &quot;Nursing Mothers,&quot; bl. 187–188&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bonfante&quot; /&gt;

Omdat vroue gewoonlik in kuns as ten volle geklee uitgebeeld is, kon ’n kaal bors dui op kwesbaarheid of erotiese beskikbaarheid – uit eie keuse, uit dwang of per ongeluk. Die ontbloting van een bors was ’n motief in klassieke Griekse beeldhouwerk, waar dit onder meer kon dui op verleiding, maar dikwels ook ’n teken was van dreigende geweld of ’n verkragting.&lt;ref&gt;Cohen, &quot;Divesting the Female Breast,&quot; bl. 68ff.&lt;/ref&gt;

Die erotiese mag van borste is nie heeltemal veronagsaam nie: ’n Griekse roman uit die tyd van die Romeinse Ryk vergelyk seks met ’n vrou en met ’n seun; die skrywer meen &quot;haar borste, wanneer hulle gestreel word, verskaf ’n eiesoortige plesier&quot;.&lt;ref&gt;Achilles Tatius, ''Leucippe en Clitophon'' 37.7; Lefkowitz en Fant, ''Women's Life in Greece and Rome'', bl. 182.&lt;/ref&gt; Propertius verbind die ontwikkeling van borste by meisies met die aanbreek van die ouderdom waarop hulle kan begin &quot;speel&quot;.&lt;ref&gt;Thomas Habinek, ''The World of Roman Song: From Ritualized Speech to Social Order'' (Johns Hopkins University Press, 2005), bl. 114.&lt;/ref&gt; Tibullus sê ’n vrou kan dalk net los klere dra sodat haar borste ontbloot word as sy gaan lê om te eet.&lt;ref&gt;Tibullus 1.6.18; Dalby, ''Empire of Pleasures'', bl. 263.&lt;/ref&gt; Volgens ’n Hellenistiese [[astrologie]]se tradisie word [[Seksposisie#Posisies sonder penetrasie|borsseks]] (met die penis tussen die vrou se borste) geniet deur mans wat onder die konjunksie van [[Venus (planeet)|Venus]], [[Mercurius (planeet)|Mercurius]] en [[Saturnus]] gebore is.&lt;ref&gt;[[#Younger|Younger]], bl. 20, aanhaling uit [[Manetho]] 4.312.&lt;/ref&gt;

=== Seks tussen vroue ===
[[Lêer:Pompeii - Terme Suburbane - Apodyterium - Scene V.jpg|duimnael|240px|’n Vroulike paartjie uit ’n reeks erotiese skilderye uit Pompeii.]]

Griekse woorde vir vroue wat seks met ander vroue verkies, sluit in ''hetairistria'' (&quot;hoëklasprostituut&quot; of &quot;metgesel&quot;), ''tribas'' en ''Lesbia''; Latynse woorde is onder meer die leenwoord ''tribas'', ''fricatrix'' (&quot;sy wat vryf&quot;) en ''virago'' (''vir'', &quot;man&quot;, plus ’n agtervoegsel wat die woord vroulik maak).&lt;ref&gt;Bernadette J. Brooten, ''Love between Women: Early Christian Responses to Female Homoeroticism'' (University of Chicago Press, 1996), bl. 4.&lt;/ref&gt; Verwysings na seks tussen vroue kom nie baie voor in die republikeinse tydperk nie. Ovidius, wat ’n heteroseksuele lewenstyl verkondig het, noem dit ’n &quot;begeerte wat niemand ken nie, grillig, nuut … geen wyfie in die diereryk begeer ’n ander wyfie nie&quot;.&lt;ref&gt;Ovidius, ''Metamorfoses'' 9.727, 733–4, soos aangehaal in [[#Potter2009|Potter (2009)]], bl. 346.&lt;/ref&gt;

In die keiserlike tydperk is daar baie meer bronne wat seks tussen vroue noem, in die vorm van onder meer liefdestowerspreuke, mediese geskrifte, tekste oor astrologie en die vertolking van drome.&lt;ref&gt;Brooten, ''Love between Women'', bl. 1.&lt;/ref&gt; ’n Vroeë verwysing na verhoudings tussen vroue as &quot;lesbiese liefde&quot; word aangetref in Lucianus (2de eeu n.C.): &quot;Hulle sê daar is sulke vroue op Lesbos, manlik, maar hulle wil dit nie prysgee vir mans nie. Hulle verkeer eerder met vroue, nes mans.&quot;&lt;ref&gt;Lucianus, ''Dialogues of the Courtesans'' 5.&lt;/ref&gt;

Omdat die Romeine gedink het die seksdaad vereis ’n aktiewe of dominante maat met ’n &quot;[[fallus]]&quot;, het manlike skrywers geglo dat gedurende lesbiese seks gebruik een van die vroue ’n [[Seksspeelding|dildo]] of het sy ’n besonder groot klitoris vir penetrasie, en dat sy die een sou wees wat plesier ondervind.&lt;ref&gt;Jonathan Walters, &quot;Invading the Roman Body: Manliness and Impenetrability in Roman Thought,&quot; bl. 30–31, en Pamela Gordon, &quot;The Lover's Voice in ''Heroides'' 15: Or, Why Is Sappho a Man?,&quot; bl. 283, albei in [[#Hallett|Hallett]]; [[#Fredrick|Fredrick]], bl. 168.&lt;/ref&gt; Martialis beskryf lesbiërs as vroue met ’n besonder groot seksuele aptyt wat beide vroue en seuns penetreer.&lt;ref&gt;Martialis 1.90 en 7.67, 50; [[#Potter2009|Potter (2009)]], bl. 347&lt;/ref&gt; Uitbeeldings van vroue wat seuns sodomiseer en soos mans eet en drink, kon in die tyd van die Romeinse Ryk kulturele vrese weerspieël het oor die groeiende onafhanklikheid van Romeinse vroue.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 228.&lt;/ref&gt;

=== Verkragting ===
[[Lêer:Sandro Botticelli 078.jpg|duimnael|240px|Botticelli se ''Dood van Lucretia'' (c. 1500). Volgens Romeinse oorlewering het Lucretia se verkragting en selfmoord gelei tot die omverwerping van die monargie en die stigting van die Romeinse Republiek.]]

==== Die mitologie van verkragting ====
Die verkragting van vroue is ’n omvattende tema in mites en legendes van die vroeë Rome. Die legendariese stigters, [[Romulus en Remus]], is gebore ná die verkragting van die Vestaalse maagd Rhea Silvia deur die god Mars.&lt;ref&gt;Livius 1.3.11–4.3.&lt;/ref&gt; Romulus en sy &quot;bende vrybuiters&quot; verander hul nedersetting, wat net uit mans bestaan, in ’n stad deur die verkragting van [[Sabyne|Sabynse]] maagde; dus deur hul bure, die Sabyne, se dogters te ontvoer om as vrou te neem. Die omverwerping van die Romeinse konings en die stigting van die republiek is bespoedig deur die verkragting van die gewilde [[Lucretia]] deur Sextus Tarquinius, die koning se seun. Die legende het die Romeine se siening gevorm van onbeheerste ''libido'' as ’n vorm van tirannie.&lt;ref&gt;[[#Kuttner|Kuttner]], bl. 348.&lt;/ref&gt;

==== Verkragting en die wet ====
Die Romeinse reg het verkragting as ’n misdaad erken.&lt;ref&gt;[[#Staples|Staples]], bl. 81.&lt;/ref&gt; Die slagoffer van omgang weens dwang of verpligting het geen skuld daaraan gehad nie, selfs al sou dit plaasvind onder omstandighede wat andersins onwettig vir ’n vrou was.&lt;ref&gt;[[#Staples|Staples]], bl. 82&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Gardner|Gardner]], bl. 118ff.&lt;/ref&gt;

Hoewel bronne uit die republikeinse tydperk dit duidelik stel verkragting is verkeerd en strafbaar, is die statuut waaronder iemand aangekla sou word onbekend tot met die aanvaarding van die ''Lex Iulia de vi publica'', wat waarskynlik dateer uit die diktatorskap van Julius Caesar in die 40's v.C.&lt;ref name=&quot;gardner118&quot;&gt;[[#Gardner|Gardner]], bl. 118.&lt;/ref&gt; Rome het geen staatsaanklaers gehad nie; enige burger met die nodige kennis en vermoë kon die rol van aanklaer vervul. Aangesien vrye vroue mense krimineel kon aankla in die republiek, sou hulle waarskynlik self die aanklaer kon wees. Anders kon dit haar pa, haar man of enigiemand anders wees.

Regtens kon net ’n burger met ’n goeie reputasie verkrag word. ’n Vrou was as prostituut of vermaakkunstenaar gewerk het, het haar sosiale status verloor en ’n ''infamis'' geword; deur haar liggaam aan die publiek beskikbaar te stel, het sy haar reg prysgegee om teen seksuele uitbuiting of fisieke geweld beskerm te word.&lt;ref name=g119&gt;[[#Gardner|Gardner]], bl. 119&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#McGinn1998|McGinn (1998)]], bl. 326.&lt;/ref&gt; Cicero verdedig ’n kliënt, wie se misdade die groepverkragting van ’n aktrise insluit, op grond daarvan dat mans ’n onbeperkte lisensie met kunstenaars het.&lt;ref&gt;Cicero, ''Pro Planco'' 30&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#McGinn1998|McGinn (1998)]], bl. 326&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Roy K. Olson, ''Ars Amatoria, Book 3'' (Cambridge University Press, 2003), bl. 386; J.P. Toner, ''Leisure and Ancient Rome'' (Blackwell, 1995), bl. 68.&lt;/ref&gt; Die verkragter van ’n slaaf kon net vervolg word onder die wet op die beskadiging van ’n eienaar se eiendom.&lt;ref name=&quot;prostitution314&quot;&gt;[[#McGinn1998|McGinn (1998)]], bl. 314&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;g119&quot; /&gt;

’n Pleit op ’n verkragtingsklag dat die vrou ingestem het tot seks, sou die man nie noodwendig vry daarvan laat afkom nie; hy sou steeds aangekla kon word onder die meer algemene seksuele aanklag [[#Stuprum|''stuprum'']] teen ’n burger, want mans se seksuele vryheid was beperk tot prostitute en slawe. As die verkragting van ’n getroude vrou nie bewys kon word nie, kon die man steeds van owerspel aangekla word. ’n Aanklag van ''stuprum'' of owerspel sou egter die vrou ook blootgestel het aan vervolging.&lt;ref name=&quot;gardner2&quot;&gt;[[#Gardner|Gardner]], bl. 120–121.&lt;/ref&gt; As ’n persoon vrygespreek is van verkragting, kon hy soos met enige ander saak die aanklaer daarna aankla van kwaadwillige vervolging.&lt;ref&gt;[[#Gardner|Gardner]], bl. 121.&lt;/ref&gt;

Houdings jeens verkragting het verander nadat die ryk [[Christendom|gekersten]] is. [[Augustinus van Hippo|Sint Augustinus]] het Lucretia se selfmoord vertolk as ’n moontlike erkenning dat sy die verkragter in die geheim aangemoedig het,&lt;ref&gt;[[#Staples|Staples]], bl. 164, aangehaal uit Norman Bryson, &quot;Two Narratives of Rape in the Visual Arts: Lucretia and the Sabine Women,&quot; in ''Rape'' (Blackwell, 1986), bl. 199.&lt;/ref&gt; en Christelike apologete het haar beskuldig van die sonde van &quot;onwillekeurige seksuele genot&quot;.&lt;ref&gt;[[#Staples|Staples]], bl. 164.&lt;/ref&gt; Die eerste Christelike keiser, [[Konstantyn die Grote|Konstantyn]], het verkragting herdefinieer as ’n openbare misdaad in plaas van ’n privaat saak.&lt;ref&gt;James A. Brundage, ''Law, Sex, and Christian Society in Medieval Europe'' (University of Chicago Press, 1987, 1990), bl. 107.&lt;/ref&gt;

Daar was nie ’n groot onderskeid tussen ’n ontvoering en weglopery nie, want albei was die aantasting van die ''paterfamilias'' se reg om toestemming vir sy dogter se troue te gee of te weerhou. Die woord ''raptus'' het dus na albei verwys. As die dogter ingestem het, moes sy volgens Konstantyn saam met die manlike ontvoerder gestraf word deur lewendig verbrand te word. As sy nie haar toestemming gegee het nie, kon sy steeds as ’n medepligtige beskou word &quot;op grond daarvan dat sy haarself kon gered het deur om hulp te skree&quot;.&lt;ref name=&quot;gardner120&quot;&gt;[[#Gardner|Gardner]], bl. 120.&lt;/ref&gt; As ’n medepligtige aan verkragting is sy wetlik onterf, ongeag die wense van haar familie.&lt;ref&gt;Charles Matson Odahl, ''Constantine and the Christian Empire'' (Routledge, 2004), bl. 179; Timothy David Barnes, ''Constantine and Eusebius'' (Harvard University Press, 1981), bl. 220; Gillian Clark, ''Women in Late Antiquity: Pagan and Christian Lifestyles'' (Oxford University Press, 1993), bl. 36–37.&lt;/ref&gt; Selfs al het sy en haar familie ingestem tot ’n huwelik as gevolg van die weglopery, was die huwelik amptelik onwettig.

== Seksualiteit en kinders ==
[[Lêer:Roman boy wearing bulla.jpg|duimnael|160px|links|’n Romeinse seun met ’n ''bulla'' (gelukbringer) wat ’n fallus bevat.]]

Beide manlike en vroulike vrygebore kinders het die ''toga praetexta'' gedra; dit was ’n pers omlynde kleed wat aangedui het die draer het &quot;onaantasbare&quot; status.&lt;ref&gt;Judith Lynn Sebesta, &quot;Women's Costume and Feminine Civic Morality in Augustan Rome,&quot; ''Gender &amp; History'' 9.3 (1997), bl. 532, en &quot;Symbolism in the Costume of the Roman Woman,&quot; bl. 47.&lt;/ref&gt; ’n Eed kon afgelê word op die &quot;heilige ''praetexta''&quot; en dit was ontoelaatbaar om vuil taal te gebruik voor iemand wat die ''praetexta'' dra.&lt;ref&gt;Festus 282–283&amp;nbsp;L = 245&amp;nbsp;M).&lt;/ref&gt; Cato die ouere het gesê voor sy seun probeer hy praat asof Vestaalse maagde teenwoordig is.&lt;ref&gt;Plutarch, ''Life of Cato'' 20.5&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 69.&lt;/ref&gt;

Vrye Romeinse seuns het ook ’n gelukbringer gedra wat die ''bulla'' genoem is. Dit het ’n [[fascinum]], ’n falliese voorwerp, bevat.&lt;ref&gt;Plinius, ''Natuurgeskiedenis'' 28.29; Varro, ''De lingua latina'' 7.97&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Habinek|Habinek]], bl. 166&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Judith Lynn Sebesta, &quot;Symbolism in the Costume of the Roman Woman,&quot; in ''The World of Roman Costume'' (University of Wisconsin Press, 2001), bl. 47.&lt;/ref&gt; Benewens die towerfunksie daarvan, sou die ''bulla'' ook ’n visuele waarskuwing wees dat die seun seksueel verbode terrein is.&lt;ref&gt;Plutarchus, ''Moralia'' 288a&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Habinek|Habinek]], bl. 39&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 545–546.&lt;/ref&gt; Die ekwivalent vir meisies was die ''lunula'', ’n gelukbringer met ’n halfmaan.&lt;ref&gt;Sebesta, &quot;Symbolism in the Costume of the Roman Woman,&quot; bl. 47, 51.&lt;/ref&gt;

Daar was wette wat vrygebore kinders teen sekspeste beskerm het,&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 563&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Paulus, ''Digest'' 47.11.1.2.&lt;/ref&gt; en die verkragting van ’n vrye seun was strafbaar met die dood.&lt;ref&gt;[[#Fantham|Fantham]], bl. 130&lt;/ref&gt; Fiktiewe vryheid was nie ’n verweer nie; Valerius Maximus berig ’n digterlike spoggery oor die verleiding van ’n vrygebore seun en maagd is in die hof gebruik om twyfel te werp op die morele gesag van ’n  aanklaer.&lt;ref&gt;Valerius Maximus 8.1 absol. 8, soos aangehaal in Kelly Olson, &quot;The Appearance of the Young Roman Girl,&quot; in ''Roman Dress and the Fabrics of Roman Culture'', bl. 142.&lt;/ref&gt; In sy veroordeling van die losbandigheid van Quintus Apronius het Cicero die ergste bewys genoem: Apronius het op ’n banket kaal gedans voor ’n seun wat nog jonk genoeg was om die ''praetexta'' te dra.&lt;ref&gt;Cicero, ''Verrine'' 3.23.&lt;/ref&gt; Hoewel kinders na sosiale byeenkomste geneem is om hulle die regte sosiale gedrag te leer, het Quintilianus ouers daarvan beskuldig dat hulle slegte rolmodelle is: Hulle paradeer hul minnaresse en manlike prostitute voor hul kinders en tree indiskreet op, en hulle dink dis oulik as hul kinders iets sê wat te volwasse vir hul ouderdom is. Quintilianus beskou dié wangedrag as ’n teken van algemene morele verval.&lt;ref&gt;Quintiltianus, ''Institution Oratoria'' 1.2.7–8; Matthew B. Roller, ''Dining Posture in Ancient Rome'' (Princeton University Press, 2006), bl. 160.&lt;/ref&gt; Op troues is seuns egter volgens gebruik toegelaat om te vloek en die bruidspaar met vuil grappies te peper, want humor en lag is beskou as bevorderlik vir vrugbaarheid.&lt;ref&gt;Robinson Ellis, ''A Commentary to Catullus'' (Oxford: Clarendon Press, 1876), bl. 180.&lt;/ref&gt;

Die beskerming het net gegeld vir vrygebore kinders; nie vir die kinders van slawe of dié wat in oorlogstyd gevange geneem is nie. Die sosiale aanvaarbaarheid van pederastie onder die Romeine van die hoër stand was geskoei op die uitbuiting van jong manlike slawe of prostitute.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Elizabeth Manwell, &quot;Gender and Masculinity,&quot; in ''A Companion to Catullus'' (Blackwell, 2007), bl. 118.&lt;/ref&gt;

=== Mondigwording ===
Adolessente van albei geslagte wat ritueel voorberei het om volwasse status te verkry het ’n ander toga, die ''tunica recta'', gedra.&lt;ref name=&quot;sebesta&quot;&gt;Sebesta, &quot;Women's Costume,&quot; bl. 533.&lt;/ref&gt; Die puberteitsritueel vir jong mans het ingesluit sy eerste skeer en om sy ''bulla'' af te haal.&lt;ref&gt;Persius 5.30–31.&lt;/ref&gt; Hy het die ''toga virilis'' (&quot;toga van manlikheid&quot;) aangetrek, is as ’n burger in die sensus opgeneem en het kort daarna met sy militêre diensplig begin.&lt;ref&gt;Larissa Bonfante, inleiding tot ''The World of Roman Costume'', bl. 7; Shelley Stone, &quot;The Toga: From National to Ceremonial Costume,&quot; in ''The World of Roman Costume'', bl. 41; Sebesta, &quot;Women's Costume,&quot; bl. 533.&lt;/ref&gt; Die seremonie is tradisioneel gehou op die ''Liberalia'', die fees ter ere van die god [[Liber]], wat beide politieke en seksuele vryheid verteenwoordig het. Ná sy mondigwording kon die jong man deelneem aan al die seksuele aktiwiteite wat toelaatbaar was vir ander Romeinse mans van dieselfde sosiale status.&lt;ref name=&quot;sebesta1&quot;&gt;Sebesta, &quot;Women's Costume,&quot; bl. 534.&lt;/ref&gt; Hy is dikwels deur ’n ervare prostituut ingelei in die kuns van heteroseksuele omgang.&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 533, aangehaal uit Martial 12.96.&lt;/ref&gt;

Van vroue is verwag om maagde te bly totdat hulle trou. Hoe hoër ’n vrou se sosiale stand, hoe vroeër het sy waarskynlik verloof geraak en getrou.&lt;ref&gt;Judith P. Hallett, ''Fathers and Daughters in Roman Society: Women and the Elite Family'' (Princeton University Press, 1984), 142; Beryl Rawson, &quot;The Roman Family in Italy&quot; (Oxford University Press, 1999), bl. 21.&lt;/ref&gt; Die gewone ouderdom vir meisies van ’n hoë stand om verloof te raak was 14, maar vir lede van die adel was dit 12. Troues is dikwels uitgestel totdat die meisie volwasse genoeg was. Die huwelikseremonie was gedeeltelik ’n mondigwording vir die bruid.&lt;ref&gt;Beryl Rawson, ''Children and Childhood in Roman Italy'' (Oxford University Press, 2003), bl. 48, 128.&lt;/ref&gt; Op die aand voor die troue sou die bruid haar hare vasbind met ’n geel haarnet wat sy geweef het. Die inperking van haar hare het gedui op die beperking van haar seksualiteit tot die huwelik. Die weef van die toga en haarnet was ’n aanduiding van haar vermoë om die moeder se posisie in die huishouding te vervul.&lt;ref&gt;Sebesta, &quot;Women's Costume,&quot; bl. 529, 534, 538.&lt;/ref&gt;

Op haar huweliksdag het sy haar rok omgord met die ''cingulum'', wat van die wol van ’n ooi gemaak is as teken van haar vrugbaarheid, en dit vasgebind met die &quot;knoop van Hercules&quot;, wat veronderstel was om moeilik los te maak.&lt;ref&gt;Sebesta, &quot;Women's Costume,&quot; bl. 534–535.&lt;/ref&gt; Die knoop het kuisheid in die huwelik gesimboliseer omdat net haar man dit kon losmaak. Die ''cingulum'' was ook ’n simbool van die man se gebondenheid aan sy vrou.&lt;ref&gt;Festus 55; Karen K. Hersch, ''The Roman Wedding: Ritual and Meaning in Antiquity'' (Cambridge University Press, 2010), bl. 101, 110, 211.&lt;/ref&gt; Die bruid het ook ’n sluier gedra wat aan die einde van die seremonie deur haar man opgelig is as simbool van die opoffering van haar maagdelikheid vir hom.&lt;ref&gt;Sebesta, &quot;Women's Costume,&quot; bl. 535.&lt;/ref&gt;

== Seks, die huwelik en die gemeenskap ==
=== Seks in die huwelik ===
Omdat mans sonder ernstige gevolge buite-egtelike seks kon hê, is aangeneem bevredigende seks binne die huwelik was nie ’n verwagting in Rome nie.&lt;ref&gt;Susan Dixon, ''The Roman Family'' (Johns Hopkins University Press, 1992), bl. 86–88.&lt;/ref&gt; Die regsgeleerde Ulpian het gesê dit is nie seksuele omgang wat ’n huwelik suksesvol maak nie, maar toegeneentheid.&lt;ref&gt;Bruce W. Frier en Thomas A.J. McGinn, ''A Casebook on Family Law'' (Oxford University Press, 2004), bl. 49.&lt;/ref&gt; Waarskuwings deur moraliste en filosowe teen ’n obsessie met seks binne die huwelik dui egter op die potensiaal van passie in die huwelik.&lt;ref&gt;Dixon, ''The Roman Family'', bl. 86–88.&lt;/ref&gt;

Seksuele intimiteit tussen getroudes was ’n privaat saak en is nie gewoonlik in geskrifte bespreek nie.&lt;ref&gt;James A. Brundage, ''Law, Sex, and Christian Society in Medieval Europe'' (University of Chicago Press, 1987, 1990), bl. 22.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Potter2009|Potter (2009)]], bl. 350.&lt;/ref&gt; ’n Uitsondering was die huweliksgedig, ’n poëtiese genre wat die huwelik gevier het. ’n Huweliksgesang deur Catullus prys byvoorbeeld die liefdesgodin Venus, want &quot;niks is moontlik sonder jou nie&quot;.&lt;ref&gt;Catullus, ''Carmen'' 61.&lt;/ref&gt; Ovidius, wie se liefdesgedigte vroeg in sy loopbaan gerig was op fiktiewe minnaresse, het tydens sy bannelingskap treurdigte geskryf waarin hy na sy vrou verlang.&lt;ref name=&quot;family87&quot;&gt;Dixon, ''The Roman Family'', bl. 87.&lt;/ref&gt; Onder die versamelde briewe van [[Plinius die jongere]] is een wat hy oor sy gevoelens vir sy vou geskryf het:

&lt;blockquote&gt;
’n Ongelooflike verlange na jou het my beetgepak. Die rede is eerstens my liefde, maar tweedens die feit dat ons nie daaraan gewoond is om van mekaar geskei te wees nie. Dis hoekom jou beeld die grootste deel van die nag by my spook; dis hoekom my voete my elke nou en dan vanself na jou kamer lei (die regte uitdrukking!) op tye wat ek gewoond is om jou te besoek; dis hoekom ek, kortliks gestel, my terugtrek, morbied en ontroosbaar, soos ’n uitgesluite minnaar van ’n ongasvrye deuropening.
&lt;/blockquote&gt;

{{multiple image
 | direction = vertical
 | width = 240
 | footer = 
 | image1 = Casa della Farnesina - Cubiculum D - Right wall - Left Side.jpg
 | alt1 = 
 | caption1 = Pasgetroudes wat deur ’n dienskneg bedien word; die vrou hou haar klere aan en stribbel teë (Casa della Farnesina, Rome, c. 19 v.C.).
 | image2 = Casa della Farnesina - Cubiculum D - Right wall - Right Side.jpg
 | alt2 = 
 | caption2 = Die tweede skildery beeld die vrou se nuwe seksuele houding uit.
 }}

Plinius gebruik die retoriek van liefdespoësie wat gewoonlik aan ’n verbode of onbereikbare minnares gerig is om sy verlange na sy vroue te verwoord.&lt;ref name=&quot;family87&quot; /&gt;

Hoewel dit vir ’n vrou ’n kwessie van trots was om net een keer te trou, het daar geen stigma aan ’n egskeiding gekleef  nie. ’n Tweede huwelik kort ná ’n egskeiding of die dood van ’n eggenoot was algemeen en dit is selfs van die elite verwag, want die huwelik is beskou as reg en natuurlik vir volwassenes.&lt;ref&gt;Susan Treggiari, ''Roman Marriage: 'Iusti Coniuges' from the Time of Cicero to the Time of Ulpian'' (Oxford University Press, 1991), bl. 258–259, 500–502 ''et passim''.&lt;/ref&gt; Hoewel van wewenaars verwag is om minstens 10 maande te wag voordat hulle weer trou, kon selfs ’n swanger vrou ’n nuwe man vat solank die vaderskap van die kind nie wetlik ’n kwessie was nie.&lt;ref&gt;Eva Cantarella, &quot;Marriage and Sexuality in Republican Rome: A Roman Conjugal Love Story,&quot; in ''The Sleep of Reason'', bl. 276.&lt;/ref&gt; Ná ’n eerste huwelik het vroue skynbaar ’n groter sê gehad in die reëlings vir ’n tweede huwelik. Terwyl kinders ’n primêre doel van ’n huwelik was, het sosiale en familiebande in ’n tweede huwelik groter aandag gekry, en dit kon persoonlike kameraadskap en seksuele plesier tussen ’n man en vrou insluit, soos aangedui deur die huwelik van vroue wat verby hul vrugbare jare was.&lt;ref&gt;Beryl Rawson, &quot;Finding Roman Women,&quot; in ''A Companion to the Roman Republic'' (Blackwell, 2010), bl. 338.&lt;/ref&gt;

Die [[Troje|Trojaanse]] koninklike paartjie Hector en Andromache het mitologiese rolmodelle vir seks in die huwelik geword. Latynse liefdesgedigte fokus op hul sekslewe eerder as op die tragiese einde van hul huwelik toe Achilles Hector doodmaak.&lt;ref&gt;Propertius, 2.22 B, 31–34 Heyworth; Ovidius, ''Amores'' 1.9.35–36, ''Ars Amatoria'' 2.709–710 en 3.107–110, ''Heroides'' 5.107; Barbara Graziosi en Johannes Haubold, ''Homer: Iliad Book VI'' (Cambridge University Press, 2010), bl. 52.&lt;/ref&gt; Hulle was bekend vir die vrou-bo-posisie, met ’n werkwoord wat impliseer die vrou &quot;ry&quot; die man soos ’n perd.&lt;ref&gt;Helen King, &quot;Sowing the Field: Greek and Roman Sexology,&quot; in ''Sexual Knowledge, Sexual Science: The History of Attitudes to Sexuality'' (Cambridge University Press, 1994), bl. 38.&lt;/ref&gt;

==== Die huweliksnag ====
’n Huweliksgedig deur Catullus&lt;ref&gt;Catullus, ''Carmen'' 61.&lt;/ref&gt; skilder ’n prentjie van die huweliksnag as ’n tyd van groot erotisisme, aangevuur deur humoristiese en ontugtige liedere deur die gaste. &quot;Kyk binne,&quot; raai die digter die bruid aan wat met ’n &quot;intieme vlam&quot; brand, &quot;na waar jou man lê, geheel en al beskikbaar vir jou&quot;. Die man word daaraan herinner dat die goeie Venus hom geseën het, want hy kan nou openlik begeer wat hy begeer en hoef dit nie meer weg te steek nie. Die paartjie word aangemoedig om hulself te geniet nes hulle wil; die doel is om gou kinders te hê.

Twee skilderye (sien regs) in ’n slaapkamer van die Casa della Farnesina, ’n gebou in [[Rome]] met pragtige muuskilderings, is al vertolk as &quot;die verhaal van die fatsoenlike bruid wat die onfatsoenlike minnares word – dalk om te voldoen aan ’n smerige manlike fantasie&quot;.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 99–104, quotation bl. 103–104.&lt;/ref&gt;

==== Getrouheid en owerspel ====
Uit sommige Romeinse geskrifte kan afgelei word ’n pasgetroude man kon sy seksverhoudings vir ’n ruk onderbreek en daarop fokus om ’n band met sy vrou te vorm met die oog daarop om ’n gesin te begin.&lt;ref&gt;Catullus 61.123; James L. Butrica, &quot;Some Myths and Anomalies in the Study of Roman Sexuality,&quot; in ''Same-Sex Desire and Love in Greco-Roman Antiquity'', bl. 218, 224.&lt;/ref&gt; Sommige Stoïsyne het geglo getrouheid in die huwelik was net so nodig vir mans as vir vroue. Regtens het die Romeinse man egter nie owerspel gepleeg as hy seks buite die huwelik gehad het nie, solank sy minnaar of minnares beskou is as seksueel beskikbaar; seksuele wangedrag (''stuprum'') was owerspel, afhangende van die vrou se status. Getroude of hubare vroue en jong manlike burgers was verbode terrein, maar seks met ’n prostituut of manlike slaaf was toelaatbaar.&lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.2307/284457 |jstor=284457 |title=Concubinage and the Lex Iulia on Adultery |journal=Transactions of the American Philological Association (1974–) |volume=121 |pages=335–375 (342)|year=1991 |last1=McGinn |first1=Thomas A. J. }}&lt;/ref&gt;

Vir ’n getroude vrou was geen ontrouheid toelaatbaar nie en daar is van hulle verwag om met hul eerste troue ’n maagd te wees.&lt;ref&gt;Judith P. Hallett, ''Fathers and Daughters in Roman Society: Women and the Elite Family'' (Princeton University Press, 1984), 142.&lt;/ref&gt; Volgens Cato (2de eeu v.C.) het ’n man ’n &quot;antieke reg&quot; gehad om sy vrou dood te maak as hy haar vang dat sy owerspel pleeg. As so ’n &quot;reg&quot; bestaan het, was dit egter ’n kwessie van gebruik en nie amptelik wet nie.&lt;ref&gt;Susan Dixon, ''The Roman Family'' (Johns Hopkins University Press, 1992), bl. 202.&lt;/ref&gt; In die republiek is owerspel beskou as ’n privaat saak wat binne ’n familie hanteer moes word, nie ’n ernstige saak wat op ’n hofsaak sou uitloop nie.&lt;ref&gt;[[#Cantarella|Cantarella]], bl. 104&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Edwards|Edwards]], bl. 34–35&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Nussbaum|Nussbaum]], bl. 305.&lt;/ref&gt; Owerspel was wel gronde vir 'n skeisaak.&lt;ref&gt;[[#Edwards|Edwards]], bl. 38.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Ares e Afrodite.JPG|duimnael|240px|Die mitologiese owerspel van Venus en Mars, hier saam met Kupido, was ’n gewilde onderwerp om te skilder.]]
Ná die val van die republiek het morele wette deel geword van die nuwe politieke orde onder Rome se eerste keiser, Augustus. Wette oor owerspel wat in 18&amp;nbsp;v.C. uitgevaardig is, was deel van sy program om die tradisionele sosiale norme te herstel terwyl hy ná die burgeroorloë sy politieke mag gekonsolideer en ’n strenger sosiale hiërargie opgestel het. Die ''Lex Iulia de adulteriis'' (&quot;Juliaanse Wet oor Dade van Owerspel&quot;) was daarop gerig om vroue te straf vir buite-egtelike verhoudings.&lt;ref&gt;P.E. Corbett, ''The Roman Law of Marriage'' (1930), soos aangehaal in [[#Edwards|Edwards]], bl. 35.&lt;/ref&gt; Persoonlike vrese oor owerspel word weerspieël in towerspreuke wat bedoel was om ’n ander persoon se erotiese aandag te behou.&lt;ref&gt;Matthew W. Dickie, ''Magic and Magicians in the Greco-Roman World'' (Routledge, 2003), bl. 36.&lt;/ref&gt; Daar was ook spreuke om ’n geliefde mee te ondervra oor getrouheid. Een papirus uit Romeinse Egipte oor towerkrag beveel aan dat die hart van ’n [[hoephoep]] op die vrou se geslagsdele geplaas word om opregte antwoorde te kry; volgens ’n ander moes die tong van ’n [[Hoender|hen]] op haar lippe of bors geplaas word, dan sal sy die naam bekend maak van die man wat sy bemin.&lt;ref&gt;Dickie, ''Magic and Magicians'', bl. 116.&lt;/ref&gt;

Geskrifte uit die laat republikeinse en vroeë keiserlike tydperk, veral deur [[Horatius]] en [[Juvenalis]], bevat verskeie beskrywings, of dalk fantasieë, oor hoe ’n man sy vrou se minnaar kan straf en aan vernedering onderwerp. Daarvolgens word die man gekastreer, geslaan, deur die man self of deur sy slawe verkrag, of word sy anus met ’n [[harder]] gepenetreer. Verwysings na sulke dade word nie in die briewe van Cicero of die geskiedenisgeskrifte van Tacitus aangetref nie en kan fiktiewe oordrywings wees.&lt;ref&gt;[[#Edwards|Edwards]], bl. 55–56.&lt;/ref&gt;

Ovidius spot met jaloerse mans en sê hulle het ’n gebrek aan beskaafdheid: &quot;Die man wat oormatig seergemaak word deur sy vrou se owerspelige verhoudings is ’n gomtor.&quot;&lt;ref&gt;[[#Edwards|Edwards]], bl. 56, uit Ovidius, ''Amores'' 3.4.37.&lt;/ref&gt; Ovidius se voorganger, Catullus, skryf gedigte waarin hy sy owerspelige verhouding met &quot;Lesbia&quot;, sy sosiale meerdere, vier. Die ontstaan van ’n laat-maar-gaanhouding as gevolg van verstedeliking kon gelei het tot Augustus se owerspelwet waarkragtens ’n man van sy owerspelige vrou moes skei en ’n amptelike klag teen haar moes lê, anders kon hy self aangekla word van koppelary.&lt;ref&gt;[[#Edwards|Edwards]], bl. 56.&lt;/ref&gt;

=== Verhoudings tussen slawe en eienaars ===
Seksualiteit was ’n belangrike aspek in die slawerny van antieke Rome.&lt;ref&gt;[[#Harper|Harper]], bl. 26.&lt;/ref&gt; Omdat slawe regtens as eiendom beskou is, kon ’n eienaar met hulle seks hê of hulle aan ander uithuur om seksueel te gebruik.&lt;ref&gt;[[#Fantham|Fantham]], bl. 118, 128.&lt;/ref&gt; Soos die Italiaanse klassikus Eva Cantarella dit reguit stel: &quot;Die Romeinse ''paterfamilias'' was ’n algehele meester … hy het mag gehad wat verhewe was bo enige beheer deur die gemeenskap en die staat. In so ’n situasie, hoekom op aarde sou hy hom daarvan weerhou om sy slawe te sodomiseer?&quot;&lt;ref&gt;[[#Cantarella|Cantarella]], bl. 99.&lt;/ref&gt; Hierdie manier van seksuele bevrediging was egter nie baie eroties nie; om jou eie slawe te gebruik, &quot;was een stappie verhewe bo [[masturbasie]]&quot;.&lt;ref&gt;[[#Parker|Parker]], bl. 286.&lt;/ref&gt; In sy beskrywing van die ideale maat in pederastie verkies Martialis ’n seun wat &quot;meer soos ’n vrygebore man optree as sy meester&quot;, dus iemand wat die verhouding kon omskep in ’n stimulerende spel van hofmakery.&lt;ref&gt;William Fitzgerald, ''Slavery and the Roman Literary Imagination'' (Cambridge University Press, 2000), bl. 47–48&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;h13&quot;&gt;Hubbard, Thomas K. (2003) ''Homosexuality in Greece and Rome: A Sourcebook of Basic Documents''. University of California Press. bl. 13. {{ISBN|978-0-520-23430-7}}.&lt;/ref&gt; In sy werk oor die vertolking van drome (c. 170&amp;nbsp;n.C.) het [[Artemidorus]] ’n simboliese siening van die seksuele waarde van slawe: Om te droom jy het seks met jou eie vroulike slaaf was ’n goeie ding, &quot;want slawe is die dromer se eiendom; as hulle dus plesier aan die dromer verskaf, beteken dit hy is in sy skik met sy eie besittings&quot;.&lt;ref&gt;Artemidorus, bl. 88.5–12 Pack&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Potter2009|Potter (2009)]], bl. 340.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Ithyphallic slave Louvre Myr332.jpg|duimnael|links|160px|Die groteske figuur van ’n slaaf met ’n oorgroot [[fallus]]: in Romeinse komedie is slawe dikwels uitgebeeld as oorbelustig.]]
’n Romein kon sy eie slawe vir seks uitbuit, maar kon nie sommer met enige slaaf seks hê nie, want die eienaar het die reg gehad om beheer oor sy eie besittings uit te oefen.&lt;ref name=&quot;bisexuality103&quot; /&gt; As iemand met ’n ander man se slaaf wou seks hê, kon hy oorreding of dreigemente gebruik.&lt;ref name=&quot;h13&quot; /&gt; ’n Slaaf kon nie ’n klag van verkragting teen ’n vrye man lê nie omdat slawe nie die regstatus gehad het wat ’n burger teen die uitbuiting van sy liggaam beskerm het nie. Die slaaf se eienaar kon egter die verkragter laat aankla kragtens die ''Lex Aquilia'', ’n wet op die beskadiging van eiendom.&lt;ref&gt;[[#McGinn1998|McGinn (1998)]], bl. 314.&lt;/ref&gt;

Slawe se seksualiteit is streng beheer. Hulle mag nie getrou het nie, maar kon saamwoon. ’n Eienaar het die heteroseksuele bedrywighede van sy manlike slawe beperk tot vroulike slawe in sy besit; kinders wat uit so ’n verbintenis gebore is, het tot sy rykdom bygedra.&lt;ref name=&quot;bisexuality103&quot; /&gt; In ’n tyd toe Rome se grootskaalse slaafgebaseerde ekonomie nog in sy kinderskoene was, het Cato dit goedgedink om sy slawe se sekslewe te monitor; hy het manlike slawe ’n fooi gevra om met hul vroulike medeslawe seks te hê.&lt;ref&gt;Plutarchus, ''Life of the Elder Cato'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Plutarch/Lives/Cato_Major*.html#21.2 21.2]; Sandra R. Joshel en Sheila Murnaghan, inleiding tot ''Women and Slaves in Greco-Roman Culture: Differential Equations'' (Routledge, 1998), bl. 11.&lt;/ref&gt;

As ’n eienaar uitgevind het sy manlike slaaf het ’n verhouding met ’n vrygebore vrou, moes hy hulle kragtens die wet drie keer waarsku om dit te beëindig. As die verhouding voortgeduur het, het hy die reg gehad om die vrye vrou as eiendom te neem.&lt;ref name=&quot;bisexuality103&quot;&gt;[[#Cantarella|Cantarella]], bl. 103.&lt;/ref&gt; Verwysings na vroue uit fatsoenlike families wat seks met ’n manlike slaaf het, kom nie baie voor nie. Dit is ’n aanduiding dat manlike skrywers hulle nie oor dié risiko bekommer het nie.&lt;ref&gt;[[#Parker|Parker]], bl. 281.&lt;/ref&gt;

Ondanks die beperkings op en beheer oor slawe se seksualiteit, word slawe dikwels in Romeinse kuns en letterkunde uitgebeeld as wellustig en voyeuristies.&lt;ref&gt;[[#Harper|Harper]], bl. 203–204.&lt;/ref&gt; Een van die temas wat Romeinse komedie van die Grieke s’n onderskei, is hul uitbeelding van die verhouding tussen slaaf en meester.&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 36–38.&lt;/ref&gt;

Vrygebore Romeine wat in slawerny beland het, was veronderstel om beskerm te wees teen seksuele uitbuiting, soos aangedui deur twee verskillende verhale wat deur antieke historici neergepen is.&lt;ref&gt;Livius 8.28; Dionysius van Halicarnassus 16.5; Valerius Maximus 6.1.9.&lt;/ref&gt; Voor die afskaffing van [[skuldslawerny]] in die 4de eeu v.C. was vrygebore Romeine soms genoodsaak om hulself of hul kinders as slawe te verkoop om hul skuld af te betaal. Volgens [[Livius]] is skuldslawerny (''nexum'') juis afgeskaf weens ’n poging deur die woekeraar Lucius Papirius om ’n vrygebore seun wat as sekuriteit vir sy pa se skuld gedien het, seksueel te misbruik. Die seun, Gaius Publilius, was besonder mooi en Papirius het daarop aangedring dat hy as skuldslaaf seksuele dienste lewer. Toe Publilius weier, het Papirius hom kaal laat uittrek en met ’n sweep laat slaan. Die seun het sy beserings in die straat aan mense gewys en hul woede het daartoe gelei dat die konsul die senaat moes byeenroep. Die politieke proses het eindelik gelei tot die ''Lex Poetelia Papiria'', wat ’n verbod geplaas het op die verkoop van skuldenaars as slawe en vereis het dat hul eiendom eerder as sekuriteit dien.

In ’n verhaal deur Valerius Maximus het dieselfde gebeur met die seun Titus Veturius, wie se eienaar, Publius Plotius, hom probeer verlei het. Nadat Plotius hom met ’n sweep laat slaan het, het Veturius by die konsuls gaan kla en het Plotius tronkstraf gekry.&lt;ref&gt;[[#Cantarella|Cantarella]], bl. 104–105&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 102–103; Forsythe, ''A Critical History of Early Rome'', bl. 313–314; Butrica, &quot;Some Myths and Anomalies in the Study of Roman Sexuality,&quot; bl. 214–215.&lt;/ref&gt;

=== Prostitusie ===
[[Lêer:Pompeii - Lupanar - Erotic Scene - MAN.jpg|duimnael|240px|’n Muurskildering uit ’n bordeel in Pompeii.]]

[[Prostitusie]] was reg deur die Romeinse Ryk wettig.&lt;ref&gt;[[#Potter2009|Potter (2009)]], bl. 350.&lt;/ref&gt; Die meeste prostitute was slawe of bevryde slawe. Hulle moes registreer. Ondanks wat na ’n duidelike onderskeid lyk, het die regsgeleerde Ulpianus gesê ’n vrou wat openlik promisku is, haal haarself die status van prostituut op die hals, al aanvaar sy geen geld nie.&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 76, aangehaal uit Ulpianus, ''Digest'' 23.2.43.3.&lt;/ref&gt; Die Augustynse wet oor owerspel het prostitute uitgesluit; hulle kon wettig met getroude mans seks hê. Dit het daartoe gelei dat sommige bekende sosiale vlinders hulle as prostitute laat registreer het om vervolging vir owerspel vry te spring.&lt;ref&gt;[[#Habinek|Habinek]], bl. 29.&lt;/ref&gt;

Verwarring oor ’n vrou se status het dikwels die storielyn in Romeinse komedies gekompliseer. So raak ’n jong man byvoorbeeld verlief op ’n prostituut wat nie ’n burger is nie, en hy wil graag met haar trou. Hy is oorstelp wanneer dit blyk sy is eintlik ’n vrygebore maagd. Hy kon met laasgenoemde trou, maar nie met eersgenoemde nie.&lt;ref&gt;[[#Langlands|Langlands]], bl. 205–206.&lt;/ref&gt; Prostitute verskyn ook in erotiese kuns in [[Pompeji|Pompeii]] en [[Herculaneum]], onder meer op die muurskilderings van bordele; hulle is dikwels nakend behalwe vir ’n bandjielose bra. Verskeie [[seksposisie]]s word uitgebeeld wat bots met sommige geleerdes se bewerings oor die voorkeure van Romeinse mans in heteroseksuele seksdade.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]]&lt;/ref&gt;

==== Plesier en eerloosheid ====
Prostitute was onder die mense wat in Rome as ''infames'' geklassifiseer is; hulle het min regsbeskerming gehad al was hulle tegnies nie slawe nie.&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 66.&lt;/ref&gt; ''Infamia'' was ’n regstatus wat jy nooit weer kon afskud nie; ’n prostituut was dus nie net ’n vrou wat prostitusie beoefen nie, maar ook een wat dit voorheen gedoen het, al het sy intussen opgehou.&lt;ref&gt;''Lex Iulia et Papia'', soos aangehaal in ''Women's Life in Greece and Rome: A Sourcebook in Translation'', reds. Mary R. Lefkowitz en Maureen B. Fant (Johns Hopkins University Press, 2005, 3de uitg.), bl. 118.&lt;/ref&gt;

In die Romeinse morele tradisie was plesier (''voluptas'') ’n twyfelagtige spel. Die Stoïsynse moralis Seneca sê die volgende oor plesier en deug (''virtus''):

&lt;blockquote&gt;
&quot;Deug sal jy kry in die tempel, in die forum, in die senaatshuis, voor die stadsmure, stowwerig en deur die son gebrand, haar hande grof; plesier sal jy meestal vind waar sy om die baddens en stoomkamers rondhang, vir die polisie wegkruip, op soek na donkerte, sag, oorverfyn, met ’n reuk van wyn en parfuum, bleek of andersins met grimering opgemaak soos ’n lyk.&quot;&lt;ref&gt;Seneca, ''De vita beata'' 7.3&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 84.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

[[Lêer:Retiarius stabs secutor (color).jpg|duimnael|240px|Juvenalis het gedink die ''retiarius'' (links), ’n gladiator wat geveg het met sy gesig en liggaam ontbloot, was verwyfd en geneig tot seksueel afwykende gedrag.&lt;ref&gt;Juvenalis, ''Satires'' 2 en 8; Michael Carter, &quot;(Un)Dressed to Kill: Viewing the ''Retiarius'',&quot; in ''Roman Dress and the Fabrics of Roman Culture'' (University of Toronto Press, 2008), bl. 120–121.&lt;/ref&gt;]]

Die teenstrydigheid in die Romeine se siening van fisieke plesier word weerspieël in die ''infamia'' van dié wie se liggame dit openlik verskaf het.&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 66–67.&lt;/ref&gt; In ’n tegniese sin was ''infamia'' die amptelike verlies van regstatus vir ’n vrygebore persoon weens wangedrag, insluitende seksuele wangedrag, maar die woord kon ook vir ’n slegte reputasie in die algemeen gebruik word.&lt;ref&gt;[[#McGinn1998|McGinn (1998)]], bl. 65ff.&lt;/ref&gt; ''Infamia'' was die &quot;onvermydelike gevolg&quot; van sekere loopbane – nie net prostitute en koppelaars nie, maar ook vermaakkunstenaars soos akteurs, dansers en gladiators:&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 67.&lt;/ref&gt; &quot;Hierdie figure was die voorwerp van ander mense se begeertes. Hulle het plesier aan ander verskaf. Hulle was besoedel deur blootstelling aan die openbare blik.&quot;&lt;ref name=&quot;unspeakable&quot; /&gt;

Mense wat as ''infames'' (enkelvoud: ''infamis'') geëtiketteer is, kon lyfstraf kry, iets wat andersins tot slawe beperk was.&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 73.&lt;/ref&gt; Die Romeinse burger se politieke vryheid het ingesluit dat sy liggaam nie onderwerp word aan fisieke uitbuiting of lyfstraf nie.&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 73–74.&lt;/ref&gt; Burgers wat egter gekies het om vemaakkunstenaars te word, het hul liggaam gebruik om ander mense openbare plesier te verskaf en was uitgesluit van hierdie fisieke beskerming; hulle kon geslaan of anders gewelddadig behandel word.&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 74–75.&lt;/ref&gt; Enige vrye man wat ’n gladiator geword het, het ’n eed afgelê dat hy bereid is om gebrandmerk, geslaan, onderwerp en moontlik met ’n swaard doodgemaak te word.&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 77.&lt;/ref&gt; Hulle is beide verheerlik en verag, en was veronderstel om ’n onweerstaanbare seksuele aantrekkingskrag vir vroue te hê.&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 77–78&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Michael Carter, &quot;(Un)Dressed to Kill: Viewing the ''Retiarius'',&quot; in ''Roman Dress and the Fabrics of Roman Culture'' (University of Toronto Press, 2008), bl. 114 ''et passim''.&lt;/ref&gt;

Akteurs was seksueel twyfelagtig, deels omdat hulle vroue kon naboots (vrouerolle is deur mans met maskers en in vroueklere vertolk).&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 80&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Juvenalis, ''Satire'' 3.95–97.&lt;/ref&gt; Beide mans en vroue het hulle aantreklik gevind. Die diktator [[Sulla]] het ’n lang verhouding met ’n akteur gehad;&lt;ref&gt;Plutarchus, ''Life of Sulla'' 3.3.&lt;/ref&gt; Maecenas, die kunsbeskermheer en {{nowrap|-raadgewer}} van Augustus, was verlief op ’n akteur met die naam Bathyllus,&lt;ref&gt;Tacitus, ''Annales'' 1.54.&lt;/ref&gt; en vroue van die keiserlike familie het na bewering verhoudings met akteurs gehad.&lt;ref&gt;Insluitende &quot;die vroue van Claudius en Domitianus&quot;: [[#Hallett|Hallett]], bl. 80.&lt;/ref&gt; Daar is algemeen aangeneem aktrises is prostitute.&lt;ref name=&quot;unspeakable1&quot;&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 81.&lt;/ref&gt;

’n Man wat die passiewe rol in anale seks geniet het of daarvan gehou het om orale seks te gee (dikwels beskryf as ’n ''cinaedus'') kon ook as ’n ''infamis'' geëtiketteer word, maar as hy ’n burger was, kon hy sy regstatus behou.&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], 550–551, 555ff.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 68.&lt;/ref&gt;

==== Privaat seksklubs ====
Volgens [[argeologie]]se vondste, veral in Pompeii en Herculaneum, en letterkundige bronne was daar skynbaar privaat &quot;seksklubs&quot; in sommige Romeinse huise (''domūs'').&lt;ref&gt;[[#McGinn2004|McGinn (2004)]], bl. 157–159.&lt;/ref&gt; Die meeste Romeine het in woonstelle (''insulae'') gewoon; die ''domūs'' was ’n groot, onafhanklike woning wat deur ’n taamlike ryk familie besit is en het in Rome ’n groot deel gevorm van die familie se sosiale identiteit. ’n Paar van hierdie huisies het kamers gehad wat met pornografie versier was, nie veel anders as dié wat in bordele ontdek is nie. In sommige gevalle het dié kamers ’n aparte buitedeur gehad vir gaste,&lt;ref&gt;[[#McGinn2004|McGinn (2004)]], bl. 157–158.&lt;/ref&gt; wat normaalweg die huis deur die hoofdeur sou binnekom en deur die atrium sou loop waar fatsoenlike voorwerpe uitgestal is.

Sommige meen&lt;ref&gt;[[#McGinn2004|McGinn (2004)]], bl. 158–159.&lt;/ref&gt; hierdie kamers is so versier dat dit die atmosfeer van ’n bordeel gehad het en is gebruik vir eksklusiewe sekspartytjies, soos die een wat die historikus Valerius Maximus beskryf (dit het in 52&amp;nbsp;v.C. plaasgevind met ’n konsul en volksverteenwoordigers as gaste):

&lt;blockquote&gt;
&quot;Net so berug is die partytjie wat vir Metellus Scipio gereël is terwyl hy konsul was en vir die volksverteenwoordigers – deur Gemellus, hul boodskapper. Hy was ’n vrygebore man, maar weens sy besigheid wat misluk het, moes hy noodgedwonge die rol van ’n dienskneg speel. Die gemeenskap het gebloos toe hy ’n hoerhuis in sy eie huis oopmaak en koppelaar speel vir Mucia en Flavia, die een noemenswaardig vanweë haar pa en die ander vanweë haar man, asook vir die aristokratiese seun Saturninus. Liggame in skaamtelose oorgawe, gereed om te kom vir ’n spel van dronk seks! ’n Banket nie tot eer van ’n konsul en volksverteenwoordigers nie, maar as ’n aanklag teen hulle!&quot;&lt;ref&gt;Valerius Maximus 9.1.8; [[#McGinn2004|McGinn (2004)]], bl. 159.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

Die bestaan van seksklubs kon die agtergrond gevorm het van laatrepublikeinse politieke smeerveldtogte teen openbare figure wie se partytjiegaste prostitute ingesluit het&lt;ref&gt;''In Verrem'' 2.3.6, 2.4.83, 2.5.81–82, 137; ''Post Reditum in Senatu'' 11, 14; ''Philippicae'' 2.15, 62–63, 69; [[#McGinn2004|McGinn (2004)]], bl. 163.&lt;/ref&gt; en van die berugte keiserlike hoerhuis wat [[Caligula]] op die [[Palatyn]] gestig het en waar hy getroude vroue en vrygebore jeugdiges geprostitueer het.&lt;ref&gt;[[#McGinn2004|McGinn (2004)]], bl. 159, 162.&lt;/ref&gt;

== Seksdade en -posisies ==
Sowat 90 [[seksposisie]]s in die antieke wêreld is aangeteken.&lt;ref name=&quot;international184&quot; /&gt; Beide Romeinse erotiese kuns en Latynse letterkunde (veral bekend is ’n deel uit Ovidius se ''Liefdeskuns''&lt;ref&gt;Ovidius, ''Ars Amatoria'' 3.771ff.&lt;/ref&gt;) beeld verskeie seksvorme (''concubitus varii'') en seksposisies (''figurae veneris'') uit. Die Latynse terme kom van Ovidius, uit sy beskrywing van die mees aristokratiese huishoudings wat erotiese skilderye as deel van hul kunsversamelings uitstal.&lt;ref&gt;Ovidius, ''Tristia'' 2.1.523&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 91–92.&lt;/ref&gt; Volgens [[Suetonius]] het Tiberius ’n groot versameling sekshandboeke en erotiese kuns gehad, insluitende ’n skildery van die mitologiese jagter Atalanta wat vir Meleager orale seks gee, ’n werk wat die keiser gereken het meer as ’n miljoen sestersies (’n Romeinse muntstuk) werd was.&lt;ref name=&quot;lovemaking92&quot; /&gt;

Seksuele afwisseling het Romeine gefassineer. Daar is geglo [[astrologie]] beïnvloed ’n mens se voorkeure en bedrywighede: Mense wat gebore is toe die son, maan en planete in sekere sterretekens was ([[Steenbok (sterreteken)|Steenbok]], [[Waterdraer (sterreteken)|Waterdraer]], [[Bul (sterreteken)|Bul]] of [[Kreef (sterreteken)|Kreef]]) was veronderstel om geneig te wees tot geheime onsedelikheid of &quot;onnatuurlike&quot; vorme van seks, of om ’n ''pathicus'' te wees (iemand wat van die passiewe rol in homoseksuele seks hou).&lt;ref&gt;Firmicus Maternus 5.2.4, 5.3.11 en 17, 5.6.8, 6.30.15; Vettius Valens 1.1, 2.16, 2.36 en 38.&lt;/ref&gt;

Lucretius het gemeen elke seksdaad het ’n ander doel. Prostitute gebruik sekere bewegings om hul kliënte te bevredig en swangerskap te voorkom. Vroue wat swanger wil raak, word afgeraai om te woes te beweeg tydens seks, want sulke bewegings &quot;stamp die ploegskaar uit die voor en laat die saad op die verkeerde plek beland&quot;.&lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'' 4.1268–1273&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 68.&lt;/ref&gt; Lucretius beveel die &quot;hondjiestyl&quot; aan vir paartjies wat swanger wil raak, want dit stem ooreen met die natuurlike seks van diere.&lt;ref&gt;Lucretius, ''De rerum natura'' 4.1263–1267&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Brown|Brown]], bl. 67–68.&lt;/ref&gt;

=== Seks tussen mans en vroue ===
[[Lêer:Sexual scene on pompeian mural 5.jpg|duimnael|240px|Die vrou-bo-posisie was ’n gunsteling in Romeinse kuns.&lt;ref&gt;[[#Fredrick|Fredrick]], bl. 159.&lt;/ref&gt;]]

Die basiese onwelvoeglike woord vir ’n man wat met ’n vrou seks het, was ''futuo'', &quot;ek naai&quot;. Hoewel dit nie in fatsoenlike letterkunde voorkom nie, was dit nie noodwendig beledigend of aggressief nie; dit is gebruik vir transaksies tussen ’n prostituut en haar kliënte en in liefdevolle of passievolle situasies om intimiteit aan te wakker.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 120–121.&lt;/ref&gt; Uit ’n toneelstuk deur Plautus blyk dit die aanleer van ’n erotiese woordeskat was dalk deel van ’n vrou se voorbereiding op seksualiteit in die huwelik: ’n Maagd verduidelik sy het nog nie die woorde geleer wat geskik is vir ’n huweliksnag nie.&lt;ref&gt;Plautus, frg. 68&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 121.&lt;/ref&gt; Die formidabele aristokratiese vrou Fulvia het ’n uitdaging aan Augustus gestel: ''Aut futue aut pugnemus'' (letterlik: &quot;Naai my of laat ons veg&quot;). Augustus het verkies om te veg.&lt;ref&gt;Martialis 11.20.7; [[#Adams|Adams]], bl. 121.&lt;/ref&gt; In graffiti in Pompeii is die woord deur mans en vroue gebruik om hul vaardigheid, bevrediging of beskikbaarheid te verklaar.

Thomas Habinek meen &quot;Ovidius het die kategorie heteroseksuele man uitgedink&quot;, want selfdegeslagseks was heel normaal vir ’n Romeinse man.&lt;ref&gt;[[#Habinek|Habinek]], bl. 31.&lt;/ref&gt; Ovidius het die Romeinse tradisie van pederastie verwerp en gesê hy put meer plesier daaruit om seks met ’n vrou te hê. Seksuele plesier moet wedersyds wees, het hy gesê,&lt;ref&gt;Ovidius, ''Ars Amatoria'' 2.681–684; [[#Edwards|Edwards]], bl. 7&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.2307/3051285 |jstor=3051285|title=The Warren Cup: Homoerotic Love and Symposial Rhetoric in Silver|journal=The Art Bulletin|volume=81|pages=21–52 (36)|year=1999|last1=Pollini|first1=John}}&lt;/ref&gt; en hy het mans aangeraai om nie die seksdaad te voltooi sonder dat die vrou ’n orgasme bereik nie. In een paragraaf beveel hy skynbaar ’n gesamentlike orgasme aan:

&lt;blockquote&gt;
&quot;Maar moenie jou dame in die steek laat deur groter seile in te span nie, en moenie dat sy jou voorspring nie; jaag saam na die eindstreep: Dit is wanneer plesier volkome is, wanneer man en vrou daar lê, ewe verslaan.&quot;&lt;ref&gt;Ovidius, ''Ars Amatoria'' 2.725–8; [[#Potter2009|Potter (2009)]], bl. 343.&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

==== ''Mulier equitans'' ====
&quot;Perdry&quot; was ’n algemene [[metafoor]] vir die seksdaad, veral wanneer die vrou bo was.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 165.&lt;/ref&gt; Die ''mulier equitans'' (&quot;vrou wat perdry&quot;) kom nie op Griekse geverfde potte voor nie, maar is gewild in Romeinse kuns. Ovidius beveel dit vir die klein vroutjie aan, omdat ’n lang vrou nie sal wil lyk asof sy bo die man uittroon nie.&lt;ref&gt;Ovidius, ''Ars Amatoria'' 3.777–778; Gibson, ''Ars Amatoria Book 3'', bl. 393.&lt;/ref&gt; Dit was blykbaar ’n gunsteling van die mitologiese paartjie Hector en Andromache, al was sy legendaries lank, en is grappenderwys &quot;die Hector-perd&quot; genoem.&lt;ref&gt;''Hectoreus equus'' (''Ars Amatoria'' 3.777–778); Meyboom en Versluys, &quot;The Meaning of Dwarfs in Nilotic Scenes,&quot; in ''Nile into Tiber'', bl. 188.&lt;/ref&gt; Een reliëf uit Romeinse Gallië wat die ''mulier equitans'' uitbeeld, sinspeel op die metafoor deur ’n galoppende perd in ’n raampie op die agtergrond te wys (sien eerste foto onder).&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 258.&lt;/ref&gt;

in Kuns wat die ''mulier equitans'' uitbeeld, sit die vrou gewoonlik so dat die kyker haar hele liggaam kan sien, dikwels met haar onthaarde geslagsdele beklemtoon. Die betekenis van dié posisie verskil van skrywer tot skrywer. Kenneth Dover het gedink dit toon die relatiewe seksuele bevryding van die Romeinse vrou.&lt;ref&gt;Kenneth Dover, ''Greek Homosexuality'' (Harvard University Press, 1978), bl. 107, soos aangehaal in [[#Fredrick|Fredrick]], bl. 159.&lt;/ref&gt; Uit die vrou se oogpunt kon dit aan haar ’n groter onafhanklikheid gegee het wat beweging betref en haar plesier verhoog het.&lt;ref&gt;Catherine Johns, ''Sex or Symbol? Erotic Images of Greece and Rome'' (Routledge, 1982), bl. 136–137, soos aangehaal in [[#Fredrick|Fredrick]], bl. 159.&lt;/ref&gt; Paul Veyne het egter geglo dit beteken die vrou moes die werk doen en die man dien, terwyl hy daar lê en sonder inspanning bevredig word.&lt;ref&gt;Paul Veyne, &quot;La famille et l'amour sous le haut-empire romain,&quot; ''Annales: Économies, sociétés, civilisations'' 33 (1978) 53–54, soos aangehaal in [[#Fredrick|Fredrick]], bl. 159.&lt;/ref&gt; Die posisie was dalk ’n gunsteling in kuns omdat die manlike én vroulike kyker daarvan gehou het: Dit het mans ’n onbelemmerde uitsig op die vrou se liggaam gegee, soos Ovidius voorgestel het, asook van die penis in die vagina; vroue het gehou van die visueel dominante vrou wat die aktiewe rol speel.&lt;ref&gt;[[#Fredrick|Fredrick]], bl. 159–160.&lt;/ref&gt;

’n Perdrymetafoor is ook gebruik vir die ''cinaedus'' wat bo &quot;ry&quot; in anale seks tussen mans,&lt;ref&gt;Petronius, ''Satyricon'' 24.4; ''Corpus Inscriptionum Latinarum'' 4.1825&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 165–166.&lt;/ref&gt; en minstens een keer vir lesbiërs wat &quot;beurte maak om perd te ry en te beweeg met die maan as getuie&quot;.&lt;ref&gt;Juvenal 6.311&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 166.&lt;/ref&gt;

&lt;gallery&gt;
Beeld:Clarke Ars Erotica 106.jpg|’n Reliëf met ’n inskripsie.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 258.froman&lt;/ref&gt;
Beeld:Pompeii - Casa del Ristorante 3.jpg|Casa del Ristorante, Pompeji.
Beeld:Roman oil lamp with an erotic theme Römisch Germanisches Museum Cologne.jpg|Uitbeelding op ’n olielamp.
&lt;/gallery&gt;

=== Anale seks ===
[[Lêer:Pompeii - Casa del Ristorante 2.jpg|duimnael|240px|Die &quot;leeuwyfie&quot;-posisie (Casa del Ristorante, Pompeii).]]

Die Latynse woord vir &quot;anaal penetreer&quot; is ''pedicare''. Die persoon wat gepenetreer is, was gewoonlik manlik, maar nie altyd nie. ''Pedicare'' is ’n lelike woord wat ook in ’n dreigement gebruik kan word, soos Catullus in ''Carmen'' 16, of in die algemeen soos in &quot;fok jou&quot;.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 123–124&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;richlin1981&quot; /&gt; Die herkoms van die woord is onseker, maar sommige glo dit is afgelei van die [[Grieks]]e ''paidika'', wat te doen het met pederastie.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 123.&lt;/ref&gt; Die basiese woord vir &quot;anus&quot; was ''culus''. Algemene metafore was ''ficus'' (&quot;vy&quot;) en ''anus'' (&quot;ring&quot;), wat as ’n fatsoenlike term beskou en algemeen in mediese geskrifte gebruik is.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 112–114.&lt;/ref&gt;

Mans wat die passiewe rol gespeel het, het dit &quot;soos ’n vrou gevat&quot;, maar wanneer ’n vrou anaal gepenetreer is, het sy &quot;die seun se rol gespeel&quot;.&lt;ref&gt;[[#Hallett|Hallett]], bl. 31.&lt;/ref&gt; Martialis glo anale seks is beter met seuns as met vroue; toe sy vrou sê sy laat hom anale seks toe sodat hy getrou aan haar kan bly, tart hy haar met die minderwaardigheid van haar anus in vergelyking met dié van ’n seun.&lt;ref&gt;Martialis 12.75 en 96, waar hy die &quot;vy&quot;-metafoor gebruik; [[#Williams|Williams]], bl. 27&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 41–42.&lt;/ref&gt;

Die ''figura veneris'', die posisie waarin die vrou vooroor buk om haar sitvlak te lig en wat &quot;die leeuwyfie&quot; genoem is, kon gewees het vir anale penetrasie, want seuns in Griekse kuns het dieselfde posisie ingeneem. Met ’n vrou is dit egter moeilik om in kuns te onderskei van ''a tergo'' (hondjiestyl). ''Culibonia'' (&quot;goeie anus&quot;) was ’n grappige term vir ’n prostituut met dié spesialiteit.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 110–111.&lt;/ref&gt; Een rede dat vroulike prostitute dit verkies het, was waarskynlik om swangerskap te vermy,&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 230.&lt;/ref&gt; want volgens letterkundige bronne is seuns daarvoor verkies.

=== ''Os impurum'' ===
''Os impurum'' (&quot;vuil mond&quot; of &quot;onreine mond&quot;) was ’n skelnaam vir mense wat [[orale seks]] verskaf het.&lt;ref&gt;Valentina Arena, &quot;Roman Oratorical Invective,&quot; in ''A Companion to Roman Rhetoric'' (Blackwell, 2010), bl. 156; Nancy Woman, ''Abusive Mouths in Classical Athens'' (Cambridge University Press, 2008), bl. 322.&lt;/ref&gt; &quot;Orale slegtheid&quot;&lt;ref name=&quot;abusive&quot;&gt;Woman, ''Abusive Mouths'', bl. 322.&lt;/ref&gt; was ’n gunstelingskelnaam vir Catullus,&lt;ref&gt;Catullus, ''Carmina'' 39, 78b, 97, 99; William Fitzgerald, ''Catullan Provocations: Lyric Poetry and the Drama of Position'' (University of California Press, 1995, 1999), bl. 262.&lt;/ref&gt; Horatius en Martialis.&lt;ref name=&quot;abusive&quot; /&gt; Om iemand daarvan te beskuldig dat hy of sy ’n ''os impurum'' het, was die grootste belediging.&lt;ref&gt;''A Companion to Catullus'' (Blackwell, 2011), [https://books.google.com/books?id=2buHe449NoAC&amp;pg=PT323&amp;dq=%22the+imputation+of+os+impurum%22&amp;hl=en&amp;ei=3SsoTtzdIeupsAKwqq07&amp;sa=X&amp;oi=book_result&amp;ct=result&amp;resnum=1&amp;ved=0CCkQ6AEwAA#v=onepage&amp;q=%22the%20imputation%20of%20os%20impurum%22&amp;f=false n.p.]&lt;/ref&gt;

[[Lêer:Pompeya erótica3.jpg|duimnael|180px|’n Muurskildering uit Pompeii wat cunnilingus uitbeeld.]]
Dit was tradisie in obsene komedies dat orale seks ’n slegte asem veroorsaak wat byna toksies is.&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 27&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Guillermo Galán Vioque, ''Martial, Book VII: A Commentary'' (Brill, 2002), bl. 495.&lt;/ref&gt; &quot;Hoere van die agterstrate&quot; is besmet deur die orale seks wat hulle gegee het; die feit dat die penis ook gebruik word om te urineer, het gemaak dat orale seks buitengewoon afstootlik was vir Catullus, wat gepraat het van &quot;die vuil spoeg van ’n bepiste hoer&quot;.&lt;ref&gt;Catullus, ''Carmen'' 99.10&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1983|Richlin (1983)]], bl. 27&lt;/ref&gt; Martialis spot dat ’n goeie parfuum in vissous (''garum'') verander wanneer dit geruik word deur ’n man wie se asem na orale seks ruik.&lt;ref&gt;Martialis, 7.94; Vioque, ''Martialis, Book VII'', bl. 495.&lt;/ref&gt; In nog ’n epigram van Martialis blaas ’n ''fellator'' op ’n warm koek om dit af te koel en verander dit in ontlasting.&lt;ref&gt;Martial, 3.17; Guillermo Galán Vioque, ''Martial, Book VII: A Commentary'', bl. 495.&lt;/ref&gt;

==== Cunnilingus en fellatio ====
Weens die stigma wat gekleef het aan die verskaffing van fisieke plesier, is ’n man wat aan ’n vrou orale seks gegee het, dikwels bespot. [[Seksposisie#Cunnilingus|Cunnilingus]] word in Romeinse kuns bloot as ’n wederkerige handeling uitgebeeld, wanneer die vrou haar man orale seks gee in ’n vorm van die [[Seksposisie#69-posisie|69-posisie]].&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 224.&lt;/ref&gt; In ’n muurskildering uit Pompeii (op die foto regs) word ’n unieke omruiling van rolle uitgebeeld: Die vrou wat cunnilingus kry, is lank, goed gebou en kaal, terwyl die man klein en ten volle geklee is. Hy is vooroor gebuig en het ’n angstige uitdrukking op sy gesig.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 223&lt;/ref&gt; Die situasie is so buitengewoon dat dit waarskynlik bedoel was om humoristies te wees.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 224–227.&lt;/ref&gt;

Daar is bewyse dat vroue manlike prostitute kon huur om cunnilingus te verskaf. Graffiti in Pompeii adverteer die pryse wat manlike prostitute vir cunnilingus gevra het: min of meer dieselfde as vir ’n fellatio deur ’n vroulike prostituut; die graffiti kon egter ook net bedoel gewees het as ’n belediging vir die mans wie se name genoem is.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 226.&lt;/ref&gt; Een graffito is dalk bedoel as ’n politieke smeerveldtog: &quot;Stem vir Isidore as ''aedile''; hy lek [[poes]] die lekkerste!&quot;&lt;ref&gt;''CIL'' 4.1383, by die ingang van ’n winkel in Pompeji; Antonio Varone, ''Erotica Pompeiana: Love Inscriptions on the Walls of Pompeii'' («L'Erma» di Bretschneider, 2002), bl. 81.&lt;/ref&gt;

Die Latynse werkwoord ''fellare'' is gewoonlik gebruik vir ’n vrou wat aan ’n man orale seks gee.&lt;ref name=&quot;richlin1981&quot; /&gt; Om ’n man daarvan te beskuldig dat hy ’n ander man ''fellare'', was waarskynlik die grootste belediging.&lt;ref&gt;[[#Fredrick|Fredrick]], bl. 162.&lt;/ref&gt; Dit was ook iets wat ’n mens sou gevra het van ’n ''infamis''&lt;ref name=&quot;richlin1981&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Catullus ''Carmina'' 58 en 59; en Martialis, ''Epigrams'' 4.84, 9.4, 9.67, en 12.55.&lt;/ref&gt; en nie iets wat ’n man in ’n fatsoenlike huishouding van sy vrou sou verwag nie.&lt;ref name=&quot;laughing161&quot;&gt;[[#Fredrick|Fredrick]], bl. 161.&lt;/ref&gt; Fellatio is beskou as ’n ietwat bespotlike voorkeur van ouer mans wat gesukkel het om ’n ereksie te behou,&lt;ref name=&quot;richlin1981&quot; /&gt; maar volgens graffiti is die dienste van ’n goeie ''fellatrix'' met geesdrif verwelkom.&lt;ref&gt;[[#Fredrick|Fredrick]], bl. 163.&lt;/ref&gt; Fellatio was in Romeinse kuns ’n redelik algemene onderwerp.&lt;ref name=&quot;laughing161&quot; /&gt;

==== ''Irrumatio'' ====
''Irrumatio'' was ’n gedwonge vorm van fellatio, feitlik altyd teenoor ’n ander man. Om iemand te dwing om orale seks op jou toe te pas is beskou as ’n bewys van jou viriliteit, iets om oor te spog, soos aangedui in die ''Priapeia'' en die gedigte van Catullus en Martialis. Dit was ook ’n dreigement van straf, veral vir owerspelers.&lt;ref name=&quot;richlin1981&quot; /&gt; Martialis raai ’n man aan wat reeds die ore en neus van sy vrou se minnaar afgesny het, om die vernedering af te handel deur die owerspeler se mond met orale verkragting te bevuil.&lt;ref&gt;Martialis, 2.47.4&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;richlin1981&quot; /&gt;

=== Groepseks ===
[[Lêer:Sexual scene on pompeian mural 2.jpg|duimnael|240px|Seks tussen drie mense uit Pompeii soos beskryf deur Catullus, gedig 56.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 233–234.&lt;/ref&gt;]]

[[Seksposisie#Groepseks|Groepseks]] kom voor in letterkunde, graffiti en kuns.&lt;ref&gt;Clark, ''Looking at Lovemaking'', bl. 233–234.&lt;/ref&gt; Suetonius vertel dat keiser Tiberius daarvan gehou het om na groepseks te kyk, en beskryf &quot;kettings&quot; wat deur seuns en meisies gevorm is:

&lt;blockquote&gt;
&quot;In sy vakansiehuis op Capri het hy ’n slaapkamer gehad wat die teater vir sy geheime losbandigheid was. Daar het hy van oral oor groepe manlike en vroulike prostitute vergader, asook uitvinders van verregaande koppulasies (wat hy ''spintriae'' genoem het); ineengestrengel het hulle ’n driedubbele ketting (''triplici serie connexi'') gevorm en hulself voor hom geprostitueer om sy kwynende begeerte te laat opvlam.&quot;&lt;ref&gt;Suetonius, ''Life of Tiberius'' 43, soos aangehaal in [[#Clarke|Clarke]], bl. 234.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

[[Lêer:Pompeii - Terme Suburbane - Apodyterium - Scene VII.jpg|duimnael|180px|Vier mense het seks in ’n bad in Pompeii.]]
In die meeste tonele van seks tussen drie mense word twee mans uitgebeeld wat ’n vrou penetreer. ’n Medalje uit Romeinse Gallië beeld twee mans uit wat op ’n bed lê, een links en een regs, met hul bene uitgestrek onder ’n vrou tussen hulle. Op ’n ander een word ’n vrou gewys wat op ’n man &quot;perdry&quot; terwyl hy agteroor lê en ’n man agter haar haar bene oopmaak om haar te penetreer. ’n Variasie wat veel minder voorkom, is een man wat ’n vrou van agter penetreer terwyl hy self anale seks van ’n man agter hom ontvang, ’n scenario wat gevind word in Catullus, ''Carmen'' 56, sowel as in kuns. Catullus maak dit duidelik dat hierdie posisie humoristies was,&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 234.&lt;/ref&gt; moontlik omdat die man in die middel ’n ''cinaedus'' kon wees, ’n man wat graag die ontvanger van anale seks was, maar ook beskou is as aanloklik vir vroue.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 234–235.&lt;/ref&gt;

Seks tussen vier mense word ook in Romeinse kuns aangetref, veral tussen twee mans en twee vroue en soms in selfdegeslagparings. Een voorbeeld van so ’n sekssituasie uit Pompeii demonstreer wat die Romeine as die superieure rol beskou het. ’n Vrou heel regs kniel langs ’n bed om aan ’n ander vrou, wat daarop lê, cunnilingus te gee; dié vrou gee weer orale seks aan ’n man wat oor haar kniel. Dié man word anaal gepenetreer deur ’n vierde persoon, wat as die &quot;veroweraar&quot; voorgestel word: Hy kry bevrediging sonder om dit aan iemand anders te gee, en hy kyk reguit vorentoe met ’n triomfantelike waai van die hand.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 255.&lt;/ref&gt;

’n Latynse epigram deur die Gallies-Romeinse digter Ausonius (4de eeu n.C.) is ’n raaisel wat staatmaak op kennis van die konfigurasies in groepseks:

&lt;blockquote&gt;&quot;Drie mans is saam in die bed: twee gee ongeoorloofde seks (''stuprum'') en twee ontvang ongeoorloofde seks.&quot;&lt;br /&gt;&quot;Is daar dan nie vier mans nie?&quot;&lt;br /&gt;&quot;Nee, die mans aan die buitekant tel elk as ’n enkele oortreding, maar die een in die middel gee en ontvang ongeoorloofde seks.&quot;&lt;ref&gt;Ausonius, ''Epigram'' 43 Green (39); Matthew Kuefler, ''The Manly Eunuch: Masculinity, Gender Ambiguity, and Christian Ideology in Late Antiquity'' (University of Chicago Press, 2001), bl. 92.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;

=== Masturbasie ===
Romeinse bronne gee min aandag aan [[masturbasie]].&lt;ref&gt;Richlin, &quot;Sexuality in the Roman Empire,&quot; bl. 351.&lt;/ref&gt; Martialis noem dit ’n paar keer in sy gedigte, maar beskou dit as ’n minderwaardige vorm van seksuele bevrediging wat deur slawe toegepas word. Hy erken egter dat hy self masturbeer wanneer ’n mooi slaweseun te duur is: &quot;My hand het my bevredig as ’n plaasvervanger vir [[Ganimedes (mitologie)|Ganimedes]]&quot;.&lt;ref&gt;Martialius, 2.43.14&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Williams|Williams]], bl. 270&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;J.P. Sullivan, ''Martial, the Unexpected Classic: A Literary and Historical Study'' (Cambridge University Press, 1991), bl. 190. Martialis beskryf hoe slawe agter die deur masturbeer terwyl hulle kyk hoe Andromache op Hector &quot;perdry&quot; (11.104.13–14).&lt;/ref&gt;

Masturbasie was lank, maar nie dikwels nie, ’n tema in Latynse satire; in een van die min oorblywende geskrifte van Lucilius, Rome se vroegste satiris, word gespot met ’n verpersoonlikte penis, Mutto, wie se meisie, Laeva (&quot;Linkshandige&quot;), sy &quot;trane&quot; afvee.&lt;ref&gt;Lucilius 307 en 959.&lt;/ref&gt; Die Romeine het verkies om met die linkerhand te masturbeer. ’n Graffito in Pompeii lui: &quot;Wanneer my bekommernisse my liggaam knel, stel ek my opgekropte vloeistof met my linkerhand vry.&quot;&lt;ref&gt;''Corpus Inscriptionum Latinarum'' 4.2066, soos aangehaal deur [[#Younger|Younger]], bl. 108.&lt;/ref&gt;

Die oorsprong van die Latynse werkwoord ''masturbari'' is onseker. Daar is al gereken dit is ’n samestelling van ''turbare'', &quot;oprui&quot;, en ''mas'', &quot;manlik&quot;, in ’n unieke gebruik vir &quot;penis&quot;.&lt;ref&gt;Joshua T. Katz, &quot;''Testimonia Ritus Italici'': Male Genitalia, Solemn Declarations, and a New Latin Sound Law,&quot; ''Harvard Studies in Classical Philology'' 98 (1998), bl. 210–213; Judith P. Hallett, &quot;Masturbator, mascarpio&quot;, ''Glotta'' 54 (1976) 292–308.&lt;/ref&gt; Een tradisionele siening is dat dit kom van ''man(u)-'', &quot;hand-,&quot; en ’n veranderde vorm van ''[[#Stuprum|stuprare]]'', &quot;om te besoedel, om ’n seksuele onreg te pleeg teenoor&quot;.&lt;ref&gt;[[#Adams|Adams]], bl. 208–211.&lt;/ref&gt; Calvert Watkins meen dit is afgelei van ’n Proto-Indo-Europese stam wat beteken &quot;murg, brein&quot;, omdat antieke mediese skrywers gedink het semen kom van die brein af deur die bene;&lt;ref&gt;Calvert Watkins, ''How to Kill a Dragon: Aspects of Indo-European Poetics'' (Oxford University Press, 1995), p 533ff.&lt;/ref&gt; as dit reg is, kon die woord ''turbare'' steeds ’n invloed gehad het op die vorming van die woord in Latyn.&lt;ref&gt;Katz, &quot;''Testimonia Ritus Italici'',&quot; bl. 212.&lt;/ref&gt;

=== Bestialiteit ===
[[Lêer:Linz Schlossmuseum - Leda.jpg|duimnael|240px|Leda en die swaan, ook met Kupido (4de-eeuse Romeinse reliëf).]]

Die mitologiese tradisie is vol seksdade tussen mens en dier, veral tussen sterflike vroue en gode wat as diere vermom is. [[Bestialiteit]] is veral ’n eienskap van seks met Jupiter (Gieks: [[Zeus]]), wat Leda as ’n swaan en Europa as ’n bul nader. Die [[Minotourus]] word gebore toe Pasiphaë so aangetrokke tot ’n bul voel dat sy haar as ’n koei vermom om met hom te paar. [[Sater]]s, bekend vir hul seksuele vraatsug, word dikwels met dierlike eienskappe uitgebeeld.

Kamma-bestialiteit is aangeteken as ’n vorm van seksuele rolspel in antieke Rome. [[Nero]] het glo ’n vorm van vasbinding met manlike én vroulike seksmaats geniet waarin hy diervelle aangetrek en hul geslagsdele aangeval het, nes veroordeelde gevangenes vasgebind en in die arena deur wilde diere aangeval is.&lt;ref&gt;Suetonius, ''Life of Nero'' [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Suetonius/12Caesars/Nero*.html#29 29]; Carlin A. Barton, ''The Sorrows of the Ancient Romans: The Gladiator and the Monster'' (Princeton University Press, 1993), bl. 68.&lt;/ref&gt; Die historikus Dio vertel hoe ’n prostituut haar as ’n luiperd voorgedoen het vir die bevrediging van ’n senator.&lt;ref&gt;Cassius Dio [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Cassius_Dio/76*.html#8 76.8.2]; Barton, ''The Sorrows of the Ancient Romans'', bl. 68.&lt;/ref&gt; Die akteur Bathyllus was bekend daarvoor dat hy ’n erotiese dans uitgevoer het geklee as Leda wat seks het met die swaan.&lt;ref&gt;Juvenalis, ''Satire'' 6.60ff.; Erik Gunderson, &quot;The Libidinal Rhetoric of Satire,&quot; in ''The Cambridge Companion to Roman Satire'' (Cambridge University Press, 2005), bl. 235; Blanshard, ''Sex: Vice and Love from Antiquity to Modernity'', bl. 40.&lt;/ref&gt; Bestialiteit is ook ’n tema van Apuleius se roman ''Metamorphoses'' (of ''Die Goue Donkie''), waarin die [[protagonis]], wat in ’n donkie verander is, begeer word deur ’n ryk vrou, nes Pasiphaë die bul begeer het.&lt;ref&gt;Apuleius, ''Die Goue Donkie'' 10.19–22; Barton, ''The Sorrows of the Ancient Romans'', bl. 68.&lt;/ref&gt;

Daar is aanduidings dat gewelddadige seksdade soos dit in mitologiese scenarios uitgebeeld is, in die arena nageboots is as straf vir gevangenes. Die digter Martialis loof ’n toneel vir sy getrouheid aan die mite oor Pasiphaë.&lt;ref&gt;Martialis, ''De spectaculis'' 5&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal| doi=10.2307/300280 | jstor=300280 | title=Fatal Charades: Roman Executions Staged as Mythological Enactments | journal=Journal of Roman Studies | volume=80 | pages=44 | year=2012 | last1=Coleman | first1=K. M. }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Paul Veyne, ''Foucault: His Thought, His Character'' (Polity Press, 2010.&lt;/ref&gt; Die manier waarop ’n seksdaad tussen ’n vrou en ’n bul nageboots sou word, is ’n kwessie van spekulasie; as &quot;Pasiphaë&quot; ’n veroordeelde misdadiger was wat gemartel en doodgemaak moes word, sou die bul opgewek gewees het deur &quot;die vaginale afskeiding van ’n koei op hitte&quot; aan die persoon te smeer.&lt;ref&gt;Coleman, &quot;Fatal Charades,&quot; bl. 64.&lt;/ref&gt; In Apuleius se roman moet ’n vroulike gevangene wat tot ''ad bestias'' gevonnis is, in die arena verskyn vir seks met die protagonis in sy dierlike vorm.&lt;ref&gt;Apuleius, ''Metamorphoses'' 10.29.34; Coleman, &quot;Fatal Charades,&quot; bl. 64.&lt;/ref&gt;

== Hermafroditisme en androgeniteit ==
[[Lêer:Satiro e Ermafrodito. Pompeii. National Archaeological Museum, Naples.jpg|duimnael|links|240px|Hermafroditos weer ’n sater af, Pompeii, c. 45–79 n.C.]]

In sy hoofstuk oor antropologie en menslike fisiologie in die ensiklopedie ''Natuurgeskiedenis'' sê Plinius &quot;daar is selfs diegene wat van albei geslagte gebore word en wat ons hermafrodiete noem, voorheen ''androgyni''&quot; (''andr-'', &quot;man,&quot; en ''gyn-'', &quot;vrou,&quot; uit [[Grieks]]).&lt;ref&gt;Plinius, ''Natuurgeskiedenis'' 7.34&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal|doi=10.1111/1468-0092.00024|title=Multiple births in Graeco-Roman antiquity|journal=Oxford Journal of Archaeology|volume=16|pages=49–63 (61)|year=1997|last1=Dasen|first1=Veronique}}&lt;/ref&gt; Die [[Sisilië|Sisiliaanse]] historikus [[Diodorus Siculus|Diodorus]] (laat 1ste eeu v.C.) het geskryf &quot;daar is sommige wat sê die geboorte van sulke wesens is wonderwerke en omdat dit selde gebeur, kondig hulle die toekoms aan, soms ten goede en soms ten kwade&quot;.&lt;ref&gt;Diodorus Siculus 4.6.5; Will Roscoe, &quot;Priests of the Goddess: Gender Transgression in Ancient Religion,&quot; in ''History of Religions'' 35.3 (1996), bl. 204.&lt;/ref&gt; [[Isidorus van Sevilla]] (c. 560–636) beskryf hermafrodiete onrealisties as &quot;mense wat die regterbors van ’n man en die linkerbors van ’n vrou het, en ná seks kan hulle kinders verwek én baar&quot;.&lt;ref&gt;Isidorus van Sevilla, ''Eytmologiae'' 11.3. 11.&lt;/ref&gt;

In die moderne wêreld het die woord &quot;hermafrodiet&quot; ’n negatiewe term geword vir mense wat met eienskappe van albei geslagte gebore word; in die oudheid was die liggaam van die sogenaamde hermafrodiet ’n belangrike bron van vrae oor geslagsidentiteit.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 49&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Taylor|Taylor]], bl. 78.&lt;/ref&gt; Die hermafrodiet verteenwoordig ’n &quot;oortreding van die sosiale grense, veral dié wat verband hou met die alledaagse lewe as mans en vroue&quot;.&lt;ref&gt;Roscoe, &quot;Priests of the Goddess,&quot; bl. 204.&lt;/ref&gt; In tradisionele Romeinse godsdiens het die geboorte van ’n hermafrodiet gedui op ’n ontwrigting van die ''pax deorum'', Rome se verdrag met die gode.&lt;ref&gt;Veit Rosenberger, &quot;Republican ''nobiles'': Controlling the ''Res Publica'',&quot; in ''A Companion to Roman Religion'' (Blackwell, 2007), bl. 295.&lt;/ref&gt; Livius beskryf ’n voorval in oorlogstyd toe die ontdekking van ’n vierjarige hermafrodiet gelei het tot ’n uitgebreide reeks &quot;regstellings&quot;: Die kind is in ’n kis toegemaak en in die see verdrink.&lt;ref&gt;Livius 27.11 (wat die term ''androgynus'' gebruik); Rosenberger, &quot;Republican ''nobiles'',&quot; bl. 297.&lt;/ref&gt; Dit is gevolg deur nog rituele. ’n Hermafrodiet wat in 133&amp;nbsp;v.C. ontdek is, is in die plaaslike rivier verdrink. Dit lyk of die oorgee van die hermafrodiet aan die waterelement die voorgeskrewe manier was om dit wat as ’n oortreding van die natuurlike orde beskou is, te herstel.&lt;ref&gt;Julius Obsequens 27a ''(androgynus)''; Rosenberger, &quot;Republican ''nobiles'',&quot; bl. 298.&lt;/ref&gt;

Plinius meen hoewel hermafrodiete eens as voorbodes beskou is, was hulle in sy tyd voorwerpe van genot; hulle was onder die menslike vreemdhede wat die rykes sou kon aanskaf op die &quot;monstermark&quot; in Rome, soos beskryf deur Plutarchus.&lt;ref&gt;Plutarchus, ''Moralia'' 520c; Dasen, &quot;Multiple Births in Graeco-Roman Antiquity,&quot; bl. 61.&lt;/ref&gt;

In die [[mitologie]] was [[Hermafroditos]] (Hermaphroditus vir die Romeine) die pragtige seun van [[Hermes]] (Mercurius) en [[Afrodite]] (Venus).&lt;ref&gt;Ovidius, ''Metamorfoses'' 4.287–88.&lt;/ref&gt; Ovidius het ’n invloedryke verhaal geskryf&lt;ref&gt;[[#Taylor|Taylor]], bl. 77&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 49.&lt;/ref&gt; oor hoe Hermafroditos androgeen geword het. Terwyl die jong man aan die vooraand van volwassenheid gestaan het, het hy die liefde verwerp, nes [[Narsisme|Narsissus]] gedoen het, en ook langs ’n poel water.&lt;ref&gt;[[#Taylor|Taylor]], bl. 78ff.&lt;/ref&gt; Dit is waar die waternimf Salmacis hom gesien en begeer het. Hy het haar verwerp en sy het gemaak of sy weggaan. Toe hy dink hy is alleen, het Hermafroditos uitgetrek om in haar water te bad. Sy het haarself op hom gewerp en gebid dat hulle nooit weer geskei word nie. Die gode het haar versoek toegestaan en daarna het Hermafroditos se liggaam beide manlike en vroulike eienskappe gehad. Ná die voorval het mans wat uit Salmacis se poel gedrink het, &quot;sag geword met die eienskappe van ’n ''impudicitia'' (die passiewe maat in man-tot-manseks)&quot;, volgens die leksikograaf Festus.&lt;ref&gt;Paulus ex Festo 439L&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Richlin1993|Richlin (1993)]], bl. 549.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:IAM 363T - Hermaphroditus statue.jpg|duimnael|140px|Afroditos.]]
Die mite van Hylas, die jong minnaar van Hercules wat deur waternimfe ontvoer is, vertel saam met dié van Hermafroditos en Narsissus van die gevare wat mooi jong mans in die gesig staar terwyl hulle op die drumpel van volwassenheid staan, met verskillende uiteindes.&lt;ref&gt;[[#Taylor|Taylor]], bl. 216, nota 46.&lt;/ref&gt;

Uitbeeldings van Hermafroditos was gewild onder die Romeine. Die dramatiese uitbeeldings het mense dikwels twee keer laat kyk of die tema van seksuele frustrasie uitgebeeld.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 50.&lt;/ref&gt; Hermafroditos was dikwels in die geselskap van ’n [[sater]], ’n figuur met dierlike seksualiteit wat daarvoor bekend was dat hulle dikwels met niksvermoedende of slapende slagoffers teen hul sin seks gehad het; die sater in tonele saam met Hermafroditos het gewoonlik ’n uitdrukking van verbasing of weersin op sy gesig, vir humoristiese effek. In ’n paar werke is Hermafroditos sterk genoeg om die sater af te weer, maar in ander lyk hy gewillig om seks te hê, selfs al stel die sater nie meer belang nie.&lt;ref&gt;[[#Clarke|Clarke]], bl. 50–55.&lt;/ref&gt;

Macrobius beskryf ’n manlike vorm van &quot;Venus&quot; (Afrodite) wat op [[Siprus]] aanbid is; sy het ’n baard en manlike geslagsdele gehad, maar vroueklere gedra. Die godheid se manlike aanbidders het vroueklere gedra en die vroue mansklere.&lt;ref&gt;Macrobius, ''Saturnalia'' 3.8.2.&lt;/ref&gt; Die Latynse digter Laevius het geskryf oor die aanbidding van die &quot;vertroetelende Venus&quot;, vroulik óf manlik.&lt;ref&gt;''Saturnalia'' 3.8.3.&lt;/ref&gt; Die figuur is soms &quot;Afroditos&quot; genoem. In verskeie voorbeelde van Griekse en Romeinse beeldhouwerk wat bewaar gebly het, word sy uitgebeeld met haar rok voor opgelig&lt;ref&gt;[[#Penner|Penner]], bl. 22.&lt;/ref&gt; om haar manlike eienskappe te vertoon, ’n houding wat tradisioneel die nodige towerkrag gehad het om die bose af te weer.&lt;ref&gt;Dominic Montserrat, &quot;Reading Gender in the Roman World,&quot; in ''Experiencing Rome: Culture, Identity, and Power in the Roman Empire'' (Routledge, 2000), bl. 172–173.&lt;/ref&gt;

== Seksuele verowering en imperialisme ==
[[Lêer:Iudaea capta reverse of Vespasian sestertius.jpg|duimnael|links|200px|’n Sestersie van Vespasianus wat die verowerde Judea uitbeeld.]]
[[Lêer:Carracci Achille et Briseis.jpg|duimnael|240px|’n Gravure geskoei op die oorspronklike ''Achilles en Briseis''.]]

In 55&amp;nbsp;v.C. het [[Pompeius]] sy teaterkompeks geopen wat aan Venus Victrix (&quot;Venus die Veroweraar&quot;) opgedra was. Dit het tot in die laat oudheid as verhoog gedien vir uitvoerende kunste, letterkunde, landskapontwerp, visuele kuns en argitektuur.&lt;ref&gt;[[#Kuttner|Kuttner]], bl. 343.&lt;/ref&gt; Die teater was in baie opsigte ’n permanente monument vir Pompeius se militêre oorwinnings ses jaar tevore. Onder die  uitstallings was galerye met portrette van vroulike skrywers en van hoëklasprostitute. In die algemeen is intellektualiteit en kultuur as vroulik en Hellenisties uitgebeeld, terwyl oorlog en politiek manlik en Romeins was.&lt;ref&gt;[[#Kuttner|Kuttner]], bl. 348–349.&lt;/ref&gt;

Standbeelde het 14 verowerde nasies verpersoonlik as vroue in etniese drag.&lt;ref&gt;[[#Kuttner|Kuttner]], bl. 354–346&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Penner|Penner]], bl. 122, 145.&lt;/ref&gt; Ander monumente reg deur die Romeinse Ryk, insluitende die Sebasteion by Afrodisias en die altaar van die Tempel van die Drie Galliës by Lugdunum (die moderne [[Lyon]], [[Frankryk]]), sowel as verskeie muntstukke, het verowerde gebiede en volke as vroue voorgestel: Die Romeinse militêre mag het &quot;vervroulikte&quot; nasies oorgeneem.&lt;ref&gt;[[#Penner|Penner]], bl. 134&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[#Potter2009|Potter (2009)]], bl. 353&lt;/ref&gt;

Hoewel die figure uit Pompeius se teater nie bewaar gebly het nie, het reliëfpanele van Afrodisias tonele ingesluit soos ’n naakte [[Claudius]] wat [[Britannia (provinsie)|Britannia]], met ’n ontblote regterbors, tot oorgawe dwing en Nero wat ’n dooie Armenia wegsleep, ’n komposisie wat die verowering van die [[Amasone (mitologie)|Amasones]] se Penthesilea deur Achilles voorstel.&lt;ref name=&quot;Lopez bl. 135&quot;&gt;[[#Penner|Penner]], bl. 135–138.&lt;/ref&gt; ’n Reeks muntstukke wat besonder goed gedokumenteer is, beeld ''Iudaea Capta'' uit, ’n vroulike verpersoonliking van die verowerde Judea as ’n gevangene. Die munte is uitgereik ná die vernietiging van die Joodse Tempel in 70&amp;nbsp;n.C.&lt;ref&gt;[[#Penner|Penner]], bl. 121.&lt;/ref&gt;

Seksuele oorwinning is ’n metafoor wat die Romeine dikwels vir imperialisme gebruik het,&lt;ref name=&quot;Lopez bl. 135&quot; /&gt; maar nie noodwendig vir Romeinse oorheersing nie. Horatius het dit uitstekend gestel toe hy gesê het die verowerde Griekeland het die Romeine verower. Die beeld van die Romeinse kultuur wat van binne gekoloniseer is deur ’n beskawing wat hulle verower het maar intellektueel en asteties as hul meerdere beskou het, kan uitgedruk word deur mites waarin ’n man ’n vrou verkrag, ontvoer of tot slaaf maak maar dan op haar verlief raak, soos uitgebeeld in die kunswerk ''Achilles en Briseis''.&lt;ref&gt;Alessandro Barchiesi, &quot;Roman Perspectives on the Greeks&quot;, in ''The Oxford Handbook of Hellenic Studies'' (Oxford University Press, 2009), bl. 104.&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
* [[Geskiedenis van erotiese afbeeldings]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Bronne ==
{{refbegin|3}}
* {{cite book|ref=Adams|author=Adams, J.N. |title=The Latin Sexual Vocabulary|publisher=Johns Hopkins University Press|year= 1982|isbn=978-0-8018-4106-4}}
* {{cite book|ref=Brown|author=Brown, Robert D. |title=Lucretius on Love and Sex|publisher=Brill|year= 1987}}
* {{cite book|ref=Cantarella|author=Cantarella, Eva|title=Bisexuality in the Ancient World|publisher=Yale University Press|year= 1992|isbn=978-0-300-04844-5}}
* {{cite book|ref=Clarke|author=Clarke, John R. |title=Looking at Lovemaking: Constructions of Sexuality in Roman Art 100 B.C.–A.D. 250|publisher=University of California Press|year= 1998}}
* {{cite book|ref=Colish|author=Colish, Marcia l. |title=The Stoic Tradition from Antiquity to the Early Middle Ages|url=https://books.google.com/books?id=JokeAAAAIAAJ|year=1985|publisher=BRILL|isbn=90-04-07267-5}}
* {{cite journal|ref=Dugan|doi=10.1086/449558|jstor=1215514 |title=Preventing Ciceronianism: C. Licinius Calvus' Regimens for Sexual and Oratorical Self-Mastery|journal=Classical Philology|volume=96|issue=4|pages=400–428|year=2001|last1=Dugan|first1=John}}
* {{cite book|ref=Edwards|author=Edwards, Catharine|title=The Politics of Immorality in Ancient Rome|publisher=Cambridge University Press|year=1993}}
* {{cite book|ref=Fantham|author=Fantham, Elaine|chapter=''Stuprum'': Public Attitudes and Penalties for Sexual Offences in Republican Rome|title=Roman Readings: Roman Response to Greek Literature from Plautus to Statius and Quintilian|publisher=Walter de Gruyter|year= 2011}}
* {{cite book|ref=Fredrick|editor-last=Fredrick|editor-first= David |title=The Roman Gaze: Vision, Power, and the Body|url=https://books.google.com/books?id=KmVd4I2qvhwC|date=3 October 2002|publisher=JHU Press|isbn=978-0-8018-6961-7}}
* {{cite book|ref=Gaca|author=Gaca, Kathy L. |title=The Making of Fornication: Eros, Ethics and Political Reform in Greek Philosophy and Early Christianity|publisher=University of California Press|year= 2003}}
* {{cite book|ref=Gardner|author=Gardner, Jane F. |title=Women in Roman Law and Society|publisher=Indiana University Press|year= 1991}}
* {{cite book|ref=Habinek|author1=Habinek, Thomas |author2=Schiesaro, Alessandro |title=The Roman Cultural Revolution|url=https://books.google.com/books?id=EAhxUkWffHAC|date=1997|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-58092-2}}
* {{cite book|ref=Hallett|editor-last1=Hallett|editor-first1= Judith P. |editor-last2=Skinner|editor-first2= Marilyn|title=Roman Sexualities|publisher=Princeton University Press|year= 1997}}
* {{cite journal|ref=Kuttner|doi=10.2307/284436|jstor=284436|title=Culture and History at Pompey's Museum|journal=Transactions of the American Philological Association (1974–)|volume=129|pages=343–373|year=1999|last1=Kuttner|first1=Ann L.}}
* {{cite book|ref=Langlands|author=Langlands, Rebecca|title=Sexual Morality in Ancient Rome|publisher=Cambridge University Press|year= 2006}}
* {{cite book|ref=McGinn1998|author=McGinn, Thomas A.J. |title=Prostitution, Sexuality and the Law in Ancient Rome|publisher=Oxford University Press|year= 1998}}
* {{cite book|ref=McGinn2004|author=McGinn, Thomas A. |title=The Economy of Prostitution in the Roman World|publisher=University of Michigan Press|year= 2004}}
* {{cite book|ref=McGinn, Thomas A.J.|title=The Economy of Prostitution in the Roman World|publisher=University of Michigan Press|year= 2004}}
* {{cite book|ref=Nussbaum|author=Nussbaum, Martha C. |chapter=The Incomplete Feminism of Musonius Rufus, Platonist, Stoic, and Roman|title=The Sleep of Reason: Erotic Experience and Sexual Ethics in Ancient Greece and Rome|publisher=University of Chicago Press|year= 2002}}
* {{cite book|ref=Parker|url=http://www.persee.fr/doc/girea_0000-0000_2007_act_29_1_1002|author=Parker, H.| title=Free Women and Male Slaves, or Mandingo meets the Roman Empire|isbn=2848671696|year=2007|publisher=Presses universitaires de Franche-Comté}}
* {{cite book|ref=Penner|editor-last1=Penner|editor-first1= Todd C. |editor-last2=Van der Stichele|editor-first2= Caroline |title=Mapping Gender in Ancient Religious Discourses|url=https://books.google.com/books?id=2udV9fAz1UkC|year=2007|publisher=BRILL|isbn=90-04-15447-7}}
* {{cite book|ref=Phang2001|author=Phang, Sara Elise|title=The Marriage of Roman Soldiers (13 B.C.–A.D. 235): Law and Family in the Imperial Army|publisher=Brill|year= 2001}}
* {{cite book|ref=Phang2008|author=Phang|title=Roman Military Service: Ideologies of Discipline in the Late Republic and Early Principate|publisher=Cambridge University Press|year= 2008}}
* {{cite book|ref=Potter2009|editor-last=Potter|editor-first= David S. |title=A Companion to the Roman Empire|url=https://books.google.com/books?id=g4ZmqsyC5kEC|date=2009|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-1-4051-9918-6}}
* {{cite book|ref=Richlin1983|author=Richlin, Amy|title=The Garden of Priapus: Sexuality and Aggression in Roman Humor|publisher=Oxford University Press|year= 1983}}
* {{cite journal|ref=Richlin1993| title=Not before Homosexuality: The Materiality of the ''cinaedus'' and the Roman Law against Love between Men | jstor=3704392|author=Richlin, Amy |journal=Journal of the History of Sexuality|volume= 3|issue=4 |year=1993|pages=523–573}}
* {{cite book|ref=Schafer1997|author=Schäfer, Peter |title=Judeophobia: Attitudes Toward the Jews in the Ancient World|url=https://books.google.com/books?id=5tP5nQEACAAJ|year=1997|publisher=Harvard University Press|isbn=978-0-674-48778-9}}
* {{cite book|ref=Schafer2003|author=Peter Schäfer|title=The History of the Jews in the Greco-Roman World: The Jews of Palestine from Alexander the Great to the Arab Conquest|url=https://books.google.com/books?id=-0aBAgAAQBAJ|date=2003|publisher=Routledge|isbn=1-134-40316-X}}
* {{cite book|ref=Smallwood|author=Smallwood, E. Mary |title=The Jews Under Roman Rule: From Pompey to Diocletian|url=https://books.google.com/books?id=FdQUAAAAIAAJ|year=1976|publisher=Brill Archive|isbn=90-04-04491-4}}
* {{cite book|ref=Staples|author=Staples, Ariadne |title=From Good Goddess to Vestal Virgins: Sex and Category in Roman Religion|url=https://books.google.com/books?id=cRS3E3u3HuAC|date=1998|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-415-13233-6}}
* {{cite book|ref=Taylor|author=Taylor, Rabun M. |title=The Moral Mirror of Roman Art|url=https://books.google.com/books?id=rCKm0OnZr0kC|date=2008|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-86612-5}}
* {{cite book|ref=Williams|author=Williams, Craig A. |title=Roman Homosexuality: Ideologies of Masculinity in Classical Antiquity|publisher=Oxford University Press|year= 1999}}
* {{cite book|ref=Younger|author=Younger, John G. |title=Sex in the Ancient World from A to Z|publisher=Routledge|year= 2005}}
{{refend}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www2.warwick.ac.uk/fac/arts/classics/students/modules/sex/bibliography &quot;Sex and Gender: Basic Bibliography&quot;], Warwick-universiteit
* {{Commons-kategorie inlyn|Ancient Roman erotic art}}
* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Sexuality in ancient Rome|Engelse Wikipedia]]

{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Romeinse Ryk]]
[[Kategorie:Seksualiteit]]</text>
      <sha1>e8vq7as45k7db0aputpmytt6o56cc65</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Veda</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120616</id>
    <revision>
      <id>2912525</id>
      <parentid>2881395</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:40:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22824" sha1="5xri9uwnqxxf1rih1ubotxa4piqbhww" xml:space="preserve">[[Lêer:Rigveda MS2097.jpg|duimnael|300px|’n ''Rigveda''-manuskrip in [[Devanagari]].]]

Die '''Vedas''' ([[Sanskrit]]: वेद ''veda'', &quot;kennis&quot;, verwant aan &quot;weet&quot;) is ’n groot hoeveelheid geskrifte met hul oorsprong op die [[Indiese subkontinent]]. Die manuskripte, in Sanskrit, is die oudste geskrifte van [[Hindoeïsme]].&lt;ref&gt;{{Harvnb|Radhakrishnan|Moore|1957|p=3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sanujit Ghose (2011). &quot;[http://www.ancient.eu.com/article/230/ Religious Developments in Ancient India]&quot; in ''Ancient History Encyclopedia''.&lt;/ref&gt; Hindoes beskou die Vedas as ''apauruṣeya'' (&quot;nie van ’n mens nie, bomenslik&quot;&lt;ref&gt;Vaman Shivaram Apte, [http://www.aa.tufs.ac.jp/~tjun/sktdic/ ''The Practical Sanskrit-English Dictionary'']&lt;/ref&gt; en &quot;onpersoonlik, anoniem&quot;).&lt;ref&gt;D Sharma, Classical Indian Philosophy: A Reader, Columbia University Press, ble. 196-197&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jan Westerhoff (2009), Nagarjuna's Madhyamaka: A Philosophical Introduction, Oxford University Press, {{ISBN|978-0-19-538496-3}}, ble. 290&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Warren Lee Todd (2013), The Ethics of Śaṅkara and Śāntideva: A Selfless Response to an Illusory World, {{ISBN|978-1-4094-6681-9}}, ble. 128&lt;/ref&gt;

Vedas word ook genoem ''śruti'' (&quot;wat gehoor word&quot;) letterkunde,&lt;ref&gt;{{Harvnb|Apte|1965|p=887}}&lt;/ref&gt; wat dit onderskei van ''smṛti'' (&quot;wat onthou word&quot;) godsdienstekste. Die Vedas word deur ortodokse Indiese teoloë beskou as onthullings wat deur antieke wysgeers gesien is ná intense meditasie, en teks wat sedert antieke tye versigtig bewaar word.&lt;ref&gt;Sheldon Pollock (2011), Boundaries, Dynamics and Construction of Traditions in South Asia (red.: Federico Squarcini), Anthem, {{ISBN|978-0-85728-430-3}}, ble. 41-58&lt;/ref&gt;&lt;ref name=scharfe&gt;Hartmut Scharfe (2002), Handbook of Oriental Studies, BRILL Academic, {{ISBN|978-9004125568}}, ble. 13-14&lt;/ref&gt; In die epiese Hindoegedig ''[[Mahabharata]]'' kry die god [[Brahma]] die lof vir die skepping van die Vedas.&lt;ref&gt;[https://books.google.com/books?id=8XO3Im3OMi8C&amp;pg=PA86&amp;dq=brahma+created+vedas&amp;hl=en&amp;sa=X&amp;ei=W_MZUt71GMXJrAecvoCoCg&amp;ved=0CC0Q6AEwAA#v=onepage&amp;q&amp;f=false Seer of the Fifth Veda: Kr̥ṣṇa Dvaipāyana Vyāsa in the Mahābhārata] Bruce M. Sullivan, Motilal Banarsidass, ble. 85-86&lt;/ref&gt; Volgens die [[Vediese religie|Vediese]] himnes self is hulle vernuftig deur ''rishi's'' (wysgeers) geskep ná geïnspireerde skeppingsvernuf, nes ’n timmerman ’n strydwa bou.&lt;ref name=&quot;scharfe&quot; /&gt;

Daar is vier Vedas: die ''Rigveda, Yajurveda, Samaveda'' en ''Atharvaveda''.&lt;ref name=&quot;gflood&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Bloomfield, M. The Atharvaveda and the Gopatha-Brahmana, (Grundriss der Indo-Arischen Philologie und Altertumskunde II.1.b.) Strassburg 1899; Gonda, J. A history of Indian literature: I.1 Vedic literature (Samhitas and Brahmanas); I.2 The Ritual Sutras. Wiesbaden 1975, 1977&lt;/ref&gt; Elk word onderverdeel in vier groot tekstipes – die Samhitas (mantras en seëngebede), Aranyakas (geskrifte oor rituele, seremonies en offerandes), Brahmanas (kommentaar op rituele, seremonies en offerandes) en Upanishads (teks wat meditasie, filosofie en spirituele kennis bespreek).&lt;ref name=gflood&gt;Gavin Flood (1996), An Introduction to Hinduism, Cambridge University Press, {{ISBN|978-0-521-43878-0}}, ble. 35-39&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Jan Gonda 1975&quot;&gt;Jan Gonda (1975), Vedic Literature: (Saṃhitās and Brāhmaṇas), Otto Harrassowitz Verlag, {{ISBN|978-3-447-01603-2}}&lt;/ref&gt; Sommige geleerdes voeg ’n vyfde kategorie by: die Upasanas (aanbidding).&lt;ref name=ab&gt;A Bhattacharya (2006), Hindu Dharma: Introduction to Scriptures and Theology, {{ISBN|978-0-595-38455-6}}, ble. 8-14&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Barbara A. Holdrege 1995 pages 351-357&quot;&gt;Barbara A. Holdrege (1995), Veda and Torah: Transcending the Textuality of Scripture, State University of New York Press, {{ISBN|978-0-7914-1640-2}}, ble. 351-357&lt;/ref&gt;

Die verskillende Indiese filosofieë en denominasies het verskillende sienings van die Vedas. Skole wat die geskrifte as hul skriftelike gesag beskou, word &quot;ortodoks&quot; ([[Āstika en nāstika|āstika]]) genoem.&lt;ref&gt;Elisa Freschi (2012), Duty, Language and Exegesis in Prabhakara Mimamsa, BRILL, {{ISBN|978-9004222601}}, bl. 62&lt;/ref&gt; Ander tradisies, soos die Lokayata, Carvaka, Ajivika, [[Boeddhisme]] en [[Djainisme]], vir wie die Vedas nie gesaghebbend is nie, word &quot;heterodoks&quot; of &quot;nie-ortodoks&quot; (nāstika) genoem.&lt;ref name=&quot;Flood 1996 82&quot;&gt;{{Harvnb|Flood|1996|p=82}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.britannica.com/topic/astika &quot;astika&quot;] en [http://www.britannica.com/topic/nastika &quot;nastika&quot;]. ''Encyclopædia Britannica Online'', 20 April 2016&lt;/ref&gt; Ondanks hul verskille, bespreek die verskillende Vedas dieselfde idees en begrippe.&lt;ref name=&quot;Flood 1996 82&quot; /&gt;

== Etimologie en gebruik ==
Die Sanskrit-woord ''véda'', &quot;kennis, wysheid&quot;,&lt;ref name=&quot;Monier&quot;&gt;{{Citation | publication-date=1851 | editor-last=Monier-Williams | editor-first=Monier | title=Dictionary, English and Sanskrit |location=Londen |publisher= Honourable East-India Company |url=http://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/scans/MWEScan/2013/web/index.php |oclc=5333096 }} (herdruk 2006 as {{ISBN|1-881338-58-4}})&lt;/ref&gt;  is afgelei van die stam ''*vid-'', &quot;om te weet&quot;. Dit is weer afgelei van die [[Indo-Europese tale|Proto-Indo-Europese]] stam ''*u̯eid-'', &quot;om te sien, te weet&quot;.&lt;ref name=&quot;Monier&quot; /&gt; Die [[selfstandige naamwoord]] is afgelei van die Proto-Indo-Europese ''*u̯eidos''.

Die Vedas word in dele van Suid-Indië ''Maṛai'' of ''Vaymoli'' genoem. Marai beteken letterlik &quot;verborge, ’n geheim&quot;.&lt;ref&gt;Vasudha Narayanan (1994), The Vernacular Veda: Revelation, Recitation, and Ritual, University of South Carolina Press, {{ISBN|978-0-87249-965-2}}, bl. 194&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;John Carman 1989 pages 259-261&quot;&gt;John Carman (1989), The Tamil Veda: Pillan's Interpretation of the Tiruvaymoli, University of Chicago Press, {{ISBN|978-0-226-09305-5}}, ble. 259-261&lt;/ref&gt;

== Ontstaan ==
[[Lêer:Map of Vedic India.png|duimnael|280px|links|’n Kaart van Noord-Indië tydens die Vediese tydperk.]]

Die oudste dele van die ''Rigveda'' het waarskynlik omstreeks [[1500 v.C.]] ontstaan en die ander drie ’n paar eeue later. Aanvanklik is hulle mondelings deur priesters oorgedra, maar omstreeks [[500 v.C.]] is hulle op skrif gestel. Die tyd in die Indiese geskiedenis waarin die Vedas ontstaan het, word die [[Vediese tydperk]] genoem.

Teksontledings wys die Vedas het nie net een skrywer gehad nie, maar is mondelings oorgedra in die vorm van himnes en verhale. Dit was die werk van spesiale lede van die [[Brahmaan|Brahmane]], die sogenaamde ''pandits'', om die verse uit hul kop te leer. Spesiale versvorme en ritmes het dié taak vergemaklik. Later is die tekste neergeskryf en saamgevoeg.

Die oudste van die vier Vedas is die ''Rigveda'', wat in die mees argaïese vorm van Sanskrit geskryf is. Dit het sy huidige vorm aan die einde van die 2de millennium v.C. gekry, maar bevat tekste en himnes wat nog verder terugstrek. Die ander Vedas is later neergeskryf, waarskynlik aan die begin van die 1ste millennium v.C.

Die Vedas is saamgestel deur families Brahmane wat in sekere rituele gespesialiseer het. Hieruit het verskillende Vediese skole (''charanas'') ontstaan, met elk sy eie hersiene weergawe (''shakha''). Die ''Yajurveda'' het verreweg die meeste ''shakhas''. Baie van hulle het in ’n sekere streek oorheers. Hierdeur kan die uitbreiding van die gebied van die [[Indo-Ariese tale|Indo-Ariërs]] gevolg word; die oudste tekste uit die vroeë Vediese tydperk het in die Punjabgebied ontstaan, waarna daar ’n beweging ooswaarts waargeneem kan word na die gebied van die Kuru's en Panchalas ten tyde van die middel van die Vediese tydperk, en na Kosala en Videha in die laat Vediese tydperk.

== Indeling ==
Al vier Vedas bevat ’n versameling ''Samhitas'' (mantras en seëngebede), ''Aranyakas'' (geskrifte oor rituele, seremonies en offerandes), ''Brahmanas'' (kommentaar op rituele, seremonies en offerandes) en/of ''Upanishads'' (teks wat meditasie, filosofie en spirituele kennis bespreek).&lt;ref name=gflood&gt;Gavin Flood (1996), An Introduction to Hinduism, Cambridge University Press, {{ISBN|978-0-521-43878-0}}, ble. 35-39&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Jan Gonda 1975&quot;&gt;Jan Gonda (1975), Vedic Literature: (Saṃhitās and Brāhmaṇas), Otto Harrassowitz Verlag, {{ISBN|978-3-447-01603-2}}&lt;/ref&gt; Sommige geleerdes voeg ’n vyfde kategorie by: die ''Upasanas'' (aanbidding).&lt;ref name=ab&gt;A Bhattacharya (2006), Hindu Dharma: Introduction to Scriptures and Theology, {{ISBN|978-0-595-38455-6}}, ble. 8-14&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Barbara A. Holdrege 1995 pages 351-357&quot;&gt;Barbara A. Holdrege (1995), Veda and Torah: Transcending the Textuality of Scripture, State University of New York Press, {{ISBN|978-0-7914-1640-2}}, ble. 351-357&lt;/ref&gt;

Die vier Vedas is:
* ''Rigveda'': die Veda van die Verse; kennis oor lofsange;&lt;ref name=&quot;Störig&quot;&gt;Hans Joachim Störig: 'Geschiedenis van de filosofie', Uitg. Het Spectrum BV, 1988&lt;/ref&gt; die basiese Veda met die himnes (lofsange) wat ook in die ander deels herbruik word
* ''Samaveda'': die Veda van die Liedere; kennis oor die sangvorm&lt;ref name=&quot;Störig&quot; /&gt;
* ''Yajurveda'': die Veda van die Offerspreuke; kennis oor die offerformules&lt;ref name=&quot;Störig&quot; /&gt;
* ''Atharvaveda'': die Veda van [[Atharvan]]; kennis oor towerformules;&lt;ref name=&quot;Störig&quot; /&gt; rituele

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;float:left; margin-right: 1em; margin-bottom: 1em; font-size: 95%; text-align:center;&quot;
|+ &lt;big&gt;Die Vedas&lt;/big&gt; &lt;ref&gt;Staal, J.F. (2008): ''Discovering the Vedas. Origins, Mantras, Rituals, Insights'', Penguin Books India, p. 80-81&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; |
! ''Shakha'' &lt;br /&gt;(weergawe)
! ''Samhita''
! ''Brahmana''
! ''Aranyaka''
! ''Upanishad''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; | ''Rigveda''
| ''Shakala''
| rowspan=&quot;2&quot; | ''Rigveda-Samhita''&lt;br /&gt;c. 1200 v.C.
| ''Aitareya-Brahmana''&lt;br /&gt;c. 800 v.C.
| ''Aitareya-Aranyaka''
| ''Aitareya-Upanishad''
|-
| ''Vaskala''
| ''Kausitaki-Brahmana'' of&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;br /&gt;''Sankhayana-Brahmana''&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;
| ''Kausitaki-Aranyaka'' of&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;br /&gt;''Sankhayana-Aranyaka''&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;
| ''Kausitaki-Upanishad''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; | ''Samaveda''
| ''Ranayaniya'' – ''Kauthuma''
| rowspan=&quot;2&quot; | ''Samaveda-Samhita''
| ''Pancavimsa-Brahmana''&lt;br /&gt;c. 800 v.C.&lt;br /&gt;''Sadvimsa-Brahmana''
| rowspan=&quot;2&quot; |
| ''Chandogya-Upanishad''
|-
| ''Jaiminiya'' of ''Talavakara''
| ''Jaiminiya-Brahmana''
| ''Kena-Upanishad''&lt;br /&gt;''Jaiminiya-Upanishad-Brahmana''
|-
! rowspan=&quot;4&quot; | ''Yajoerveda''
! rowspan=&quot;3&quot; | ''Krsna''&lt;br /&gt;(Swart)
| ''Taittiriya''
| ''Taittiriya-Samhita''&lt;br /&gt;c. 900 v.C.
| ''Taittiriya-Brahmana''
| ''Taittiriya-Aranyaka''
| ''Taittiriya-Upanishad''
|-
| ''Kathaka''
| ''Katha-Samhita''&lt;br /&gt;c. 900 v.C.
| ''Katha-Brahmana''
| ''Katha-Aranyaka''
| ''Katha-Upanishad''
|-
| ''Maitrayani''
| ''Maitrayani-Samhita''&lt;br /&gt;c. 900 v.C.
|
|
| ''Maitri-Upanishad''
|-
! ''Sukla''&lt;br /&gt;(Wit)
|
| ''Vajasaneyi-Samhita''&lt;br /&gt;c. 700 v.C.
| ''Satapatha-Brahmana''&lt;br /&gt;c. 700 v.C.
|
| ''Isa-Upanishad''&lt;br /&gt;''Brhadaranyaka-Upanishad''
|-
! rowspan=&quot;2&quot; colspan=&quot;2&quot; | ''Atharvaveda''
| ''Saunaka''&lt;br /&gt;''Paippalada''
| ''Atharvaveda-Samhita''&lt;br /&gt;c. 1000 v.C.
| ''Gopatha-Brahmana''
|
| ''Mundaka-Upanishad''&lt;br /&gt;''Mandukya-Upanishad''&lt;br /&gt;…
|}
{{Clear}}

== Inhoud ==
=== Rigveda ===
Die ''Rigveda-Samhita'' is die oudste bestaande [[Indo-Ariese tale|Indo-Ariese]] geskrif.&lt;ref name=&quot;avari77&quot;&gt;{{Harvnb|Avari|2007|p=77}}.&lt;/ref&gt;  Dit is ’n versameling van 1&amp;nbsp;028 Sanskrit lofsange en 10&amp;nbsp;600 verse wat in 10 boeke saamgevat is. Die lofsange is aan [[Godheid|godhede]] opgedra.&lt;ref name=&quot;avari77&quot; /&gt; Die boeke is oor verskeie eeue saamgestel – vanaf rofweg die tweede helfte van die 2de millennium v.C. (die vroeë Vediese tydperk) – deur digters van verskillende priestergroepe in die Punjabstreek van die noordwestelike Indiese subkontinent. Van die datums wat geraam word, is 1700-1100&amp;nbsp;v.C. (Max Müller) en 1450-1350&amp;nbsp;v.C. (Michael Witzel).&lt;ref name=&quot;avari77&quot; /&gt;

Die Rigveda is volgens duidelike riglyne saamgestel: Dit begin met ’n klein boek wat geadresseer is aan [[Agni]], [[Indra]] en ander gode, almal gerangskik volgens die afnemende getal himnes aan elke godheid; vir elke god is die volgorde van die himnes van die langste tot die kortste; tog neem die getal himnes per boek toe; eindelik is die digmaat ook sistematies gerangskik van jagati en tristubh tot anustubh en gayatri namate die teks aanloop.&lt;ref name=witzelthreefour&gt;Witzel, M., &quot;[http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/canon.pdf The Development of the Vedic Canon and its Schools : The Social and Political Milieu]&quot;, Harvard University, in {{Harvnb|Witzel|1997|pp=261–264}}&lt;/ref&gt;

{{Aanhalingskas
 |title = ''Nasadiya Sukta'' (&quot;Lofsang van Nie-ewigheid&quot;)
 | width = 30%
 | quote = Wie weet werklik?&lt;br /&gt;
Wie kan dit verkondig?&lt;br /&gt;
Waar, waar kom hierdie veelvuldige skepping vandaan?&lt;br /&gt;
Gode het later gekom, ná die ontstaan van hierdie heelal.

Wie weet dan hoe hierdie grootse skepping ontstaan het?&lt;br /&gt;
Of God se wil dit geskep het, en of Hy stil was;&lt;br /&gt;
Net die Oppersiener in die hoogste hemele weet,&lt;br /&gt;
Net Hy weet, of dalk nie eens Hy nie.
| source = '''– Rigveda 10.129.6-7''' &lt;ref name=nasadiyasukta&gt;Oorspronklike Sanskrit: [https://sa.wikisource.org/wiki/ऋग्वेद:_सूक्तं_१०.१२९ Rigveda 10.129]&lt;/ref&gt;
 |qalign = left
 | bgcolor = #FFFFF0
 | quoted = 1 }}

Wat inhoud betref, verander die aard van lofsange vir die gode in die vroeë boeke tot ''Nasadiya Sukta'', wat vrae vra soos &quot;Wat is die oorsprong van die heelal; ken die gode ooit die antwoord?&quot;&lt;ref name=&quot;nasadiyasukta&quot; /&gt; Ander vrae sluit in &quot;Wat is die waarde van welsyn in die gemeenskap?&quot;, &quot;Waar kruip die son snags weg?&quot; en &quot;Wat is die semen van die kosmiese perd?&quot;&lt;ref&gt;Mandala 10, Lofsang 117, Ralph T.H. Griffith (vertaler);&lt;br /&gt;C. Chatterjee (1995), [http://jhv.sagepub.com/content/1/1/3.short Values in the Indian Ethos: An Overview]{{Dooie skakel|date=Januarie 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Journal of Human Values, Vol 1, No 1, ble. 3-12&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Jan Gonda, A History of Indian Literature: Veda and Upanishads, Volume 1, Part 1, Otto Harrassowitz Verlag, {{ISBN|978-3-447-01603-2}}, ble. 134-135&lt;/ref&gt;

Daar is ooreenkomste tussen die mitologie, rituele en taalgebruik van die ''Rigveda'' en dié in antieke [[Sentraal-Asië]].&lt;ref&gt;Michael Witzel, [http://www.ling.upenn.edu/~rnoyer/courses/51/Witzel2002.pdf The Rigvedic religious system and its central Asian and Hindukush antecedents], in The Vedas – Texts, Language and Ritual, reds.: Griffiths en Houben (2004), Brill Academic, {{ISBN|978-9069801490}}, ble. 581-627&lt;/ref&gt;

=== Samaveda ===
Die ''Samaveda-Samhita'', van ''sāman'' (&quot;metriese himne, lofsang&quot;) bestaan uit 1&amp;nbsp;549 verse wat amper volledig uit die ''Rigveda'' gehaal is (buiten 75 mantras).&lt;ref name=&quot;Michaels 2004 51&quot;&gt;{{Harvnb|Michaels|2004|p=51}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=witzelsamaveda&gt;Witzel, M., &quot;[http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/canon.pdf The Development of the Vedic Canon and its Schools : The Social and Political Milieu]&quot; in {{Harvnb|Witzel|1997|pp=269–270}}&lt;/ref&gt; Dit bestaan uit twee hoofdele: Die eerste deel sluit vier melodieversamelings in en die tweede deel drie verseboeke.&lt;ref name=&quot;witzelsamaveda&quot; /&gt; Nes in die ''Rigveda'' begin die vroeë seksies gewoonlik met lofsange aan Agni en Indra, maar die inhoud verskuif daarna na die abstrakte. Hul digmaat verander ook in ’n afnemende volgorde.

In die ''Samaveda'' word sommige van die Rigveda-verse meer as een keer herhaal.&lt;ref&gt;M. Bloomfield, {{Google books|DigYAAAAYAAJ|Rig-veda Repetitions|page=402}}, ble. 402-464&lt;/ref&gt; Saam met die herhalings is daar altesaam 1&amp;nbsp;875 verse in die Samaveda-weergawe wat deur Griffith vertaal is.&lt;ref&gt;Ralph T.H. Griffith, ble. 491-99.&lt;/ref&gt; Twee groot weergawes het bewaar gebly: die ''Ranayaniya/Kauthuma'' en die ''Jaiminiya/Talavakara''. Die doel daarvan was liturgies van aard; hulle was die repertoire van die &quot;sangerpriesters&quot;.&lt;ref&gt;Annette Wilke and Oliver Moebus (2011), Sound and Communication: An Aesthetic Cultural History of Sanskrit Hinduism, Walter de Gruyter, {{ISBN|978-3-11-018159-3}}, bl. 381&lt;/ref&gt;

=== Yajurveda ===
Die ''Yajurveda-Samhita'' is ’n samestelling van rituele offerspreuke wat priesters opgesê het terwyl iemand rituele uitgevoer het.&lt;ref name=mwitzel76&gt;Michael Witzel (2003), &quot;Vedas and Upaniṣads&quot;, in The Blackwell Companion to Hinduism (red.: Gavin Flood), Blackwell, {{ISBN|0-631-21535-2}}, ble. 76-77&lt;/ref&gt; Die vroegste weergawes sluit sowat 1&amp;nbsp;875 verse in wat van dié in die ''Rigveda'' verskil, maar tog daarop geskoei is.&lt;ref&gt;Antonio de Nicholas (2003), Meditations Through the Rig Veda: Four-Dimensional Man, {{ISBN|978-0-595-26925-9}}, ble. 273-274&lt;/ref&gt; Anders as die ''Samaveda'', wat feitlik heeltemal op die ''Rigveda''-mantras gebaseer is, is die ''Yajurveda''-samhitas in prosavorm en verskil dit taalkundig van vroeëre Vediese geskrifte.&lt;ref&gt;Witzel, M., &quot;[http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/canon.pdf The Development of the Vedic Canon and its Schools : The Social and Political Milieu]&quot; in {{Harvnb|Witzel|1997|pp=270–271}}&lt;/ref&gt; Die ''Yajurveda'' is die hoofbron van inligting oor offerandes en verwante rituele in die Vediese tydperk.&lt;ref&gt;Witzel, M., &quot;[http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/canon.pdf The Development of the Vedic Canon and its Schools : The Social and Political Milieu]&quot; in {{Harvnb|Witzel|1997|pp=272–274}}&lt;/ref&gt;

Daar is twee groot groepe geskrifte in hierdie Veda: &quot;Swart&quot; (''Krishna'') en &quot;Wit&quot; (''Shukla''). Die term &quot;Swart&quot; dui op die &quot;ongeordende&quot; versameling verse, in teenstelling met die &quot;Wit&quot; (&quot;goed geordende&quot;) verse.&lt;ref name=pauldeussen217&gt;Paul Deussen, Sixty Upanishads of the Veda, Volume 1, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-8120814684}}, ble. 217-219&lt;/ref&gt; Die Wit ''Yajurveda'' skei die ''Samhita'' van die ''Brahmana'' (die ''Shatapatha-Brahmana''), terwyl die Swart ''Yajurveda'' die ''Samhita'' met ''Brahmana''-kommentaar afwissel.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Michaels|2004|p=52 Table 3}}&lt;/ref&gt;

=== Atharvaveda ===
Die Artharvaveda-Samhita is die teks van die digters Atharvan en Angiras. Dit bevat 760 lofsange, waarvan sowat 160 uit die ''Rigveda'' kom.&lt;ref name=&quot;Michaels 2004 56&quot;&gt;{{Harvnb|Michaels|2004|p=56}}.&lt;/ref&gt; Die meeste van die verse is metries, maar sommige daarvan is in prosavorm.&lt;ref name=&quot;Michaels 2004 56&quot; /&gt; Twee verskillende weergawes van die tekste – die Saunaka en die Paippalada – het bewaar gebly.&lt;ref name=&quot;Michaels 2004 56&quot; /&gt;&lt;ref name=fritsstaal136&gt;Frits Staal (2009), Discovering the Vedas: Origins, Mantras, Rituals, Insights, Penguin, {{ISBN|978-0-14-309986-4}}, ble. 136-137&lt;/ref&gt; Die Atharvaveda is nie in die Vediese tydperk as ’n Veda erken nie, maar eers in die laat 1ste millennium v.C.&lt;ref&gt;Frits Staal (2009), Discovering the Vedas: Origins, Mantras, Rituals, Insights, Penguin, {{ISBN|978-0-14-309986-4}}, bl. 135&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Alex Wayman (1997), Untying the Knots in Buddhism, Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-8120813212}}, ble. 52-53&lt;/ref&gt; Dit is laaste saamgestel,&lt;ref&gt;{{Harvnb|Zaehner|1966|p=vii}}.&lt;/ref&gt; moontlik omstreeks 900&amp;nbsp;v.C., hoewel van die inhoud uit die tydperk van die Rigveda of vroeër kan kom.&lt;ref&gt;{{Harvnb|Flood|1996|p=37}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Michaels 2004 56&quot; /&gt;

Die Atharvaveda word soms die &quot;Veda van Towerformules&quot; genoem,&lt;ref name=lauriepatton38&gt;Laurie Patton (2004), Veda and Upanishad, in ''The Hindu World'' (reds.: Sushil Mittal en Gene Thursby), Routledge, {{ISBN|0-415-21527-7}}, bl. 38&lt;/ref&gt; ’n naam wat deur ander geleerdes as verkeerd beskou word.&lt;ref name=jangonda277&gt;Jan Gonda (1975), Vedic Literature: Saṃhitās and Brāhmaṇas, Vol 1, Fasc. 1, Otto Harrassowitz Verlag, {{ISBN|978-3-447-01603-2}}, ble. 277-280&lt;/ref&gt; Die ''Samhita''-deel verteenwoordig waarskynlik ’n tradisie van die 2de millennium v.C. om magies-godsdienstige rites te gebruik vir bygelowige angs, towerspreuke om siektes te genees wat glo deur demone veroorsaak is, en kruie- en ander natuurdrankies as medisyne.&lt;ref&gt;Kenneth Zysk (2012), Understanding Mantras (red.: Harvey Alper), Motilal Banarsidass, {{ISBN|978-8120807464}}, ble. 123-129&lt;/ref&gt; Baie van die boeke is gewy aan  rituele sonder toorkrag, soos filosofiese gissings en [[teosofie]].&lt;ref name=&quot;jangonda277&quot; /&gt;

Die ''Atharvaveda'' is ’n belangrike inligtingsbron oor die Vediese kultuur en die gebruike, gelowe, aspirasies en frustrasies van die alledaagse Vediese lewe en ook van konings en regerings. Dit sluit ook lofsange in oor die [[huwelik]] en [[verassing]] en vra vrae oor die betekenis van ’n ritueel.&lt;ref&gt;Witzel, M., &quot;[http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/canon.pdf The Development of the Vedic Canon and its Schools : The Social and Political Milieu]&quot; in {{Harvnb|Witzel|1997|pp=275–276}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

=== Ander bronne ===
{{refbegin|2}}
* {{citation |last=Apte |first=Vaman Shivram |authorlink= |coauthors= |title=The Practical Sanskrit Dictionary |year=1965 | edition=4th revised &amp; enlarged |publisher=Motilal Banarsidass |location=Delhi |isbn=81-208-0567-4 }}.
* {{citation |last=Avari |first=Burjor |authorlink= |coauthors= |title=India: The Ancient Past|year=2007 |publisher=Routledge|location=London |isbn= 978-0-415-35616-9}}
* {{Citation | last =Michaels | first =Axel | year=2004 | title =Hinduism: Past and Present | publisher =Princeton University Press | isbn =0-691-08953-1}}
* {{Citation | editor-last=Radhakrishnan | editor-first=Sarvepalli | editor-link=Sarvepalli Radhakrishnan | editor2-last=Moore | editor2-first=Charles A. | title=A Sourcebook in Indian Philosophy | year=1957 | edition=12th Princeton Paperback | publisher=Princeton University Press | isbn=0-691-01958-4}}
* {{citation |last=Witzel |first=Michael (red.)| title=Inside the Texts, Beyond the Texts. New Approaches to the Study of the Vedas |year=1997 |series=Harvard Oriental Series, Opera Minora vol. 2|publisher=Harvard University Press|location = Cambridge}}
* {{citation |last=Zaehner |first=R. C. |coauthors= |title=Hindu Scriptures|year=1966 |publisher=Everyman's Library|location=London |isbn= }}
{{refend}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.jstor.org/stable/592303 &quot;Sketch of the Historical Grammar of the Rig and Atharva Vedas&quot;], deur Edward Vernon Arnold, ''Journal of the American Oriental Society''
* [http://www.people.fas.harvard.edu/~witzel/Veda.in.Nepal.pdf &quot;On the History and the Present State of Vedic Tradition in Nepal&quot;], deur Michael Witzel
* [http://www.sacred-texts.com/hin/index.htm#vedas Die Vedas by sacred-texts.com]
* {{Commons-kategorie inlyn|Vedas}}
* {{Wikt-inlyn|Veda}}
* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Vedas|Engelse Wikipedia]]

{{Normdata}}

[[Kategorie:Hindoegeskrifte]]
[[Kategorie:Vediese tydperk]]</text>
      <sha1>5xri9uwnqxxf1rih1ubotxa4piqbhww</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Amptelike webwerf</title>
    <ns>828</ns>
    <id>122967</id>
    <revision>
      <id>2912556</id>
      <parentid>1565699</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T23:35:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>nuu</comment>
      <origin>2912556</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="3945" sha1="bkpxgop6ltes5zkh155v1r7apeiaz5r" xml:space="preserve">local makeUrl = require('Module:URL')._url

local p = {}

-- Wrapper for pcall which returns nil on failure.
local function quickPcall(func)
	local success, result = pcall(func)
	if success then
		return result
	end
end

-- Gets the rank for a Wikidata property table. Returns 1, 0 or -1, in
-- order of rank.
local function getRank(prop)
	local rank = prop.rank
	if rank == 'preferred' then
		return 1
	elseif rank == 'normal' then
		return 0
	elseif rank == 'deprecated' then
		return -1
	else
		-- No rank or undefined rank is treated as &quot;normal&quot;.
		return 0
	end
end

-- Finds whether a Wikidata property is qualified as being in English.
local function isEnglish(prop)
	local ret = quickPcall(function ()
		for i, lang in ipairs(prop.qualifiers.P2439) do
			if lang.datavalue.value['numeric-id'] == 1860 then
				return true
			end
		end
		return false
	end)
	return ret == true
end

-- Fetches the official website URL from Wikidata.
local fetchWikidataUrl
fetchWikidataUrl = function()
	-- Get objects for all official sites on Wikidata.
	local websites = quickPcall(function ()
		return mw.wikibase.getEntityObject().claims.P856
	end)

	-- Clone the objects in case other code needs them in their original order.
	websites = websites and mw.clone(websites) or {}

	-- Add the table index to the objects in case it is needed in the sort.
	for i, website in ipairs(websites) do
		website._index = i
	end

	-- Sort the websites, first by highest rank, and then by websites in the
	-- English language, then by the website's original position in the
	-- property list. When we are done, get the URL from the highest-sorted
	-- object.
	table.sort(websites, function(ws1, ws2)
		local r1 = getRank(ws1)
		local r2 = getRank(ws2)
		if r1 ~= r2 then
			return r1 &gt; r2
		end
		local e1 = isEnglish(ws1)
		local e2 = isEnglish(ws2)
		if e1 ~= e2 then
			return e1
		end
		return ws1._index &lt; ws2._index		
	end)
	local url = quickPcall(function ()
		return websites[1].mainsnak.datavalue.value
	end)

	-- Cache the result so that we only do the heavy lifting once per #invoke.
	fetchWikidataUrl = function ()
		return url
	end

	return url
end

-- Render the URL link, plus other visible output.
local function renderUrl(options)
	if not options.url then
		return '&lt;strong class=&quot;error&quot;&gt;' ..
			'Geen URL gevind. Dui een hier aan of voeg dit by tot Wikidata.' ..
			'&lt;/strong&gt;'
	end
	local ret = {}
	ret[#ret + 1] = string.format(
		'&lt;span class=&quot;official-website&quot;&gt;%s&lt;/span&gt;',
		makeUrl(options.url, options.display)
	)
	if options.format == 'flash' then
		ret[#ret + 1] = mw.getCurrentFrame():expandTemplate{
			title = 'Link note',
			args = {note = 'Vereis [[Adobe Flash Player]]'}
		}
	end
	if options.mobile then
		ret[#ret + 1] = '(' .. makeUrl(options.mobile, 'Mobile') .. ')'
	end
	return table.concat(ret, ' ')
end

-- Render the tracking category.
local function renderTrackingCategory(url, wikidataurl)
	if mw.title.getCurrentTitle().namespace ~= 0 then
		return ''
	end
	local category
	if not url and not wikidataurl then
		category = 'URL ontbreek'
	elseif not url and wikidataurl then           
		return ''
	elseif url and wikidataurl then
		if url:gsub('/%s*$', '') ~= wikidataurl:gsub('/%s*$', '') then
			category = 'Amptelike webtuiste verskil op Wikidata en Wikipedia'
		end
	else
		category = 'Amptelike webtuiste nie op Wikidata'
	end
	return category and string.format('[[Kategorie:%s]]', category) or ''
end

function p._main(args)
	local wikidataurl = fetchWikidataUrl()
	local url = args[1] or args.URL or args.url or wikidataurl
	local formattedUrl = renderUrl{
		url = url,
		display = args[2] or args.name or 'Amptelike webtuiste',
		mobile = args.mobile,
		format = args.format
	}
	return formattedUrl .. renderTrackingCategory(url, wikidataurl)
end

function p.main(frame)
	local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, {
		wrappers = 'Sjabloon:Amptelike webtuiste'
	})
	return p._main(args)
end

return p</text>
      <sha1>bkpxgop6ltes5zkh155v1r7apeiaz5r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912557</id>
      <parentid>2912556</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T23:36:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Wysiging deur [[Special:Contributions/BurgertB|BurgertB]] teruggerol na laaste weergawe deur [[User:Pynappel|Pynappel]]</comment>
      <origin>1565699</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="3937" sha1="jx5nhprv8zrum9p5q0w746q6yeapa9k" xml:space="preserve">local makeUrl = require('Module:URL')._url

local p = {}

-- Wrapper for pcall which returns nil on failure.
local function quickPcall(func)
	local success, result = pcall(func)
	if success then
		return result
	end
end

-- Gets the rank for a Wikidata property table. Returns 1, 0 or -1, in
-- order of rank.
local function getRank(prop)
	local rank = prop.rank
	if rank == 'preferred' then
		return 1
	elseif rank == 'normal' then
		return 0
	elseif rank == 'deprecated' then
		return -1
	else
		-- No rank or undefined rank is treated as &quot;normal&quot;.
		return 0
	end
end

-- Finds whether a Wikidata property is qualified as being in English.
local function isEnglish(prop)
	local ret = quickPcall(function ()
		for i, lang in ipairs(prop.qualifiers.P2439) do
			if lang.datavalue.value['numeric-id'] == 1860 then
				return true
			end
		end
		return false
	end)
	return ret == true
end

-- Fetches the official website URL from Wikidata.
local fetchWikidataUrl
fetchWikidataUrl = function()
	-- Get objects for all official sites on Wikidata.
	local websites = quickPcall(function ()
		return mw.wikibase.getEntityObject().claims.P856
	end)

	-- Clone the objects in case other code needs them in their original order.
	websites = websites and mw.clone(websites) or {}

	-- Add the table index to the objects in case it is needed in the sort.
	for i, website in ipairs(websites) do
		website._index = i
	end

	-- Sort the websites, first by highest rank, and then by websites in the
	-- English language, then by the website's original position in the
	-- property list. When we are done, get the URL from the highest-sorted
	-- object.
	table.sort(websites, function(ws1, ws2)
		local r1 = getRank(ws1)
		local r2 = getRank(ws2)
		if r1 ~= r2 then
			return r1 &gt; r2
		end
		local e1 = isEnglish(ws1)
		local e2 = isEnglish(ws2)
		if e1 ~= e2 then
			return e1
		end
		return ws1._index &lt; ws2._index		
	end)
	local url = quickPcall(function ()
		return websites[1].mainsnak.datavalue.value
	end)

	-- Cache the result so that we only do the heavy lifting once per #invoke.
	fetchWikidataUrl = function ()
		return url
	end

	return url
end

-- Render the URL link, plus other visible output.
local function renderUrl(options)
	if not options.url then
		return '&lt;strong class=&quot;error&quot;&gt;' ..
			'Geen URL gevind. Dui een hier aan of voeg dit by tot Wikidata.' ..
			'&lt;/strong&gt;'
	end
	local ret = {}
	ret[#ret + 1] = string.format(
		'&lt;span class=&quot;official-website&quot;&gt;%s&lt;/span&gt;',
		makeUrl(options.url, options.display)
	)
	if options.format == 'flash' then
		ret[#ret + 1] = mw.getCurrentFrame():expandTemplate{
			title = 'Link note',
			args = {note = 'Vereis [[Adobe Flash Player]]'}
		}
	end
	if options.mobile then
		ret[#ret + 1] = '(' .. makeUrl(options.mobile, 'Mobile') .. ')'
	end
	return table.concat(ret, ' ')
end

-- Render the tracking category.
local function renderTrackingCategory(url, wikidataurl)
	if mw.title.getCurrentTitle().namespace ~= 0 then
		return ''
	end
	local category
	if not url and not wikidataurl then
		category = 'URL ontbreek'
	elseif not url and wikidataurl then           
		return ''
	elseif url and wikidataurl then
		if url:gsub('/%s*$', '') ~= wikidataurl:gsub('/%s*$', '') then
			category = 'Amptelike webwerf verskil op Wikidata en Wikipedia'
		end
	else
		category = 'Amptelike webwerf nie op Wikidata'
	end
	return category and string.format('[[Kategorie:%s]]', category) or ''
end

function p._main(args)
	local wikidataurl = fetchWikidataUrl()
	local url = args[1] or args.URL or args.url or wikidataurl
	local formattedUrl = renderUrl{
		url = url,
		display = args[2] or args.name or 'Amptelike webwerf',
		mobile = args.mobile,
		format = args.format
	}
	return formattedUrl .. renderTrackingCategory(url, wikidataurl)
end

function p.main(frame)
	local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, {
		wrappers = 'Sjabloon:Amptelike webwerf'
	})
	return p._main(args)
end

return p</text>
      <sha1>jx5nhprv8zrum9p5q0w746q6yeapa9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>126074</id>
    <revision>
      <id>2912494</id>
      <parentid>2912297</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:58:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>1161</id>
      </contributor>
      <comment>&quot;USA_vs_Paraguay_opening_match_at_2026_FIFA_World_Cup.jpg&quot; is verwyder omdat dit in Commons deur [[c:User:Ymblanter|Ymblanter]] verwyder is omrede: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: From https://x.com/ArashMarkazi/status/2065601430392852512</comment>
      <origin>2912494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="102095" sha1="m1yb6x9tpizhmmgqdy7lmgocw13hrka" xml:space="preserve">{{sportnuus}}
{{Inligtingskas internasionale sokkerkompetisie
| titel = FIFA Sokker-Wêreldbeker
| jaar = 2026
| bo = 2026 FIFA World Cup {{en}}&lt;br /&gt;Copa Mundial de Fútbol 2026 {{es}}&lt;br /&gt;Coupe du monde de football de 2026 {{fr}}
| beeld = 2026 FIFA World Cup emblem.svg
| grootte = 175px
| onderskrif = 
| land = Kanada
| land-vlagpar = 
| land2 = Meksiko
| land2-vlagpar = 
| land3 = Verenigde State
| land3-vlagpar = 
| stad = 
| datums = 11 Junie – 19 Julie
| konfederasies = 6
| num_spanne = 48
| stadions = 16
| stede = 16
| kampioen = 
| aantal = 
| tweede = 
| derde = 
| vierde = 
| wedstryde = 26
| doele = 82
| bywoning = 1710052
| top_puntemaker = {{vlagikoon|Argentinië}} [[Lionel Messi]] (3)
| speler = 
| vorige = [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]
| volgende = [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2030|2030]]
}}

Die 23ste '''[[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi''' ([[Engels]]: ''2026 FIFA World Cup''; [[Spaans]]: ''Copa Mundial de Fútbol 2026''; [[Frans]]: ''Coupe du monde de football de 2026'') word van 11 Junie tot 19 Julie 2026 in [[Kanada]], [[Meksiko]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] beslis.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2018/06/13/sports/world-cup/fifa-2026-vote-north-america-morocco.html |title=World Cup 2026: United States, Canada and Mexico Win FIFA Vote |publisher=[[The New York Times]] |date=13 Junie 2018 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; FIFA het op 13 Junie 2018, net voor die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018]] in [[Rusland]], die gasheerlande aangekondig. Dit is die eerste toernooi wat deur drie lande saam aangebied word. Daarbenewens is dit die vierde toernooi in [[Noord-Amerika]], die eerste in Kanada, die tweede in die Verenigde State ná die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994-toernooi]], asook die derde in Meksiko ná die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970-]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986-toernooie]]. Kandidate vir gasheer was [[Marokko]] asook die gemeenskaplike Noord-Amerikaanse bod.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top |title=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[FIFA]] |date=11 Mei 2017 |accessdate=15 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915095957/https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:FIFA World Cup Icon (Campionato mondiale di calcio).svg|duimnael|links|upright|Die Sokker-Wêreldbekertrofee waarom meegeding word]]
Die toernooi word vir die eerste keer deur 48 nasionale spanne beslis, waaronder dié van die drie gasheerlande.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup™ to 48 teams from 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=10 Januarie 2017 |accessdate=11 Desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181211213938/https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=11 Desember 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die spanne is in twaalf groepe van vier elk verdeel, waarvan die twee beste spanne van elke groep en die agt beste derdeplek-spanne na die 16de eindrondte deurdring. Altesaam 104 wedstryde word gespeel, waarvan 78 in die Verenigde State en 13 elk in Kanada en Meksiko.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |publisher=[[The New York Times]] |author=Dominski Michael |date=4 Februarie 2024 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 is die langste toernooi volgens beide aantal deelnemende spanne en wedstryde. Die nasionale sokkerspanne van [[Curaçao]], [[Kaap Verde]], [[Jordanië]] en [[Oesbekistan]] neem vir die eerste keer aan 'n Sokker-Wêreldbekertoernooi deel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c79ve0qzy9go |title=Who are the 2026 World Cup debutants? |publisher=[[BBC]] |author=Gary Rose |date=5 Desember 2025 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; [[Suid-Afrikaanse nasionale sokkerspan|Suid-Afrika]] neem vir die eerste keer sedert 2010 weer aan 'n Sokker-Wêreldbekertoernooi deel.

== Toewysing ==
[[Lêer:Mapa Candidaturas Mundial Fútbol 2026.png|duimnael|400px|
{{sleutel|red|Kandidaat vir 2026}}
{{sleutel|#a244ff|Gekanselleerde bod}}
{{sleutel|#ff6600|Onverkiesbaar vir 2026}}]]
[[Lêer:2026 world cup bid election.png|duimnael|400px|FIFA-lede en hul stemme vir die kandidate:
{|
! Toegelaat om te stem !! Onbevoeg om te stem
|-
|{{sleutel|#867650|Stem vir die Verenigde bod}}||{{sleutel|#FFBD41|Kanada-Meksiko-Verenigde State}}
|-
|{{sleutel|#2770AB|Stem vir die Marokkaanse bod}}||{{sleutel|#55208D|Marokko}}
|-
|{{sleutel|#008E2A|Neutraal}}||{{sleutel|#000000|Geskors}}
|-
|{{sleutel|#B32A2F|Onthouding}}||{{sleutel|#C1C1C1|Nie 'n geassosieerde FIFA-lid}}
|}]]
Volgens FIFA se beleid mag net al om die derde toernooi deur dieselfde kontinentale beheerliggaam aangebied word. Lande van [[AFC]] en [[UEFA]] was dus onverkiesbaar vir 2026, omdat die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018-toernooi]] aan [[Rusland]] en die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022-toernooi]] aan [[Katar]] toegewys is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/7067187.stm |title=Fifa abandons World Cup rotation |publisher=[[BBC]] |date=29 Oktober 2007 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

Kanada, Meksiko en die Verenigde State is op 13 Junie 2018 in [[Moskou]] deur FIFA gekies as die gasheerlande vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026. Die enigste ander kandidaatland was Marokko. Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 is een van vyf groot internasionale sporttoernooie wat die Verenigde State binne een dekade aanbied, saam met die [[T20I-wêreldbeker 2024]] (saam met [[Wes-Indië]]), die [[Olimpiese Somerspele 2028]], die [[Rugbywêreldbeker 2031]] en die [[Vrouerugbywêreldbeker 2033]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.wpp.com/en/wpp-iq/2022/09/helping-sports-to-cross-the-atlantic |title=Helping sports to cross the Atlantic |publisher=WPP |author=Dominic Grainger |date=30 September 2022 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://lastwordonsports.com/rugby/2022/05/12/usa-rugby-2033-womens-rugby-2031-rugby-world-cup-hosts/ |title=USA Rugby: 2033 Women’s Rugby and 2031 Rugby World Cup Hosts |publisher=Last Word On Sports |author=Raheem Bashir |date=12 Mei 2022 |accessdate=7 Januarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107190038/https://lastwordonsports.com/rugby/2022/05/12/usa-rugby-2033-womens-rugby-2031-rugby-world-cup-hosts/ |archive-date=7 Januarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cityam.com/us-and-mexico-launch-bid-for-2027-football-womens-world-cup/ |title=US and Mexico launch bid for 2027 football Women’s World Cup |publisher=City A.M. |author=Matt Hardy |date=20 April 2023 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die stemming het as volg verloop:
{|class=&quot;wikitable collapsible&quot;
! colspan=&quot;7&quot; | Stemming vir gasheer van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/77948410df016fb/original/vpnl19m2xr8zk50mnor3-pdf.pdf |title=Voting Results for the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[FIFA]] |date=13 Junie 2018 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! Land
| style=&quot;background:silver;&quot; | '''Rondte 1'''
|-
| {{vlagland|Kanada}}, {{vlagland|Meksiko}}, {{vlagland|Verenigde State}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | '''134'''
|-
| {{vlagland|Marokko}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | 65
|}

== Kwalifisering ==
Die gashere Kanada, Meksiko en die Verenigde State se spanne het regstreeks vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 gekwalifiseer. Van die 45 oorblywende plekke was 16 vir [[UEFA]] ([[Europa]]) gereserveer, nege vir [[CAF]] ([[Afrika]]), agt vir [[AFC]] ([[Asië]]), ses vir [[CONMEBOL]] ([[Suid-Amerika]]), drie vir [[CONCACAF]] ([[Karibiese gebied]], [[Noord-Amerika|Noord]]- en [[Sentraal-Amerika]]) en een vir [[OFC]] ([[Oseanië]]). Twee plekke is tydens uitspeelwedstryde tussen Afrika en Noord-/Sentraal-Amerika en tussen Suid-Amerika en Oseanië beslis.

Die kontinentale kwalifiseringswedstryde is tussen 7 September 2023 en 31 Maart 2026 beslis. Weens die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|voortgesette Russiese inval in Oekraïne sedert 2022]] het [[Rusland]] se skorsing deur beide [[FIFA]] en UEFA bly voortbestaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c4gry9zp412o |title=Why are Russia still playing international football despite ban? |publisher=[[BBC]] |author=Daniel Austin |date=6 Junie 2025 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Vir die eerste keer neem agt [[Arabiere|Arabiese]] lande ([[Algerië]], [[Egipte]], [[Irak]], [[Jordanië]], [[Katar]], [[Marokko]], [[Saoedi-Arabië]] en [[Tunisië]]) aan dieselfde Sokker-Wêreldbekertoernooi deel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://sana.sy/en/sport/2307218/ |title=Eight Arab teams make history at the 2026 World Cup |publisher=Syrian Arab News Agency |date=1 April 2026 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Noemenswaardige lande wat nie gekwalifiseer het nie sluit in die viermalige wêreldbekerwenner [[Italië]], [[Denemarke]], [[Kameroen]], [[Nigerië]] en [[Pole]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://supersport.com/football/news/9d3ac852-85ce-4a3a-839b-08f9774070d0/top-five-giants-who-will-miss-the-2026-fifa-world-cup |title=Top five giants who will miss the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[SuperSport]] |date=1 April 2026 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Kwalifiserende spanne ===
Die volgende 48 spanne het vir die hooftoernooi gekwalifiseer:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-who-has-qualified |title=Qualified teams for the FIFA World Cup 26 |publisher=[[FIFA]] |date=18 November 2025 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:2026 world cup qualification map.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#cccccc|Nie ’n geassosieerde lid van FIFA nie}}
{{sleutel|#000000|Land het homself onttrek of is geskors}}
{{sleutel|#ffcc00|Land het nie gekwalifiseer nie}}
{{sleutel|#2ad4ff|Land neem aan die kwalifisering deel}}
{{sleutel|#0000ff|Land het gekwalifiseer}}]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=165|Span
!width=80|Verskynings by eindstryde
!width=50|Agtereen-volgende deelnames
!width=80|Laaste verskyning
!width=80|Vorige beste prestasie
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Algerië}}
|5de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Argentinië}}
|19de||14||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Australië}}
|7de||6||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|België}}
|15de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Brasilië}}
|23ste||23||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|1962]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Colombia}}
|7de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Curaçao}}
|1ste||1||–||Debuut
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Duitsland}}
|21ste||19||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Ecuador}}
|5de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Egipte}}
|4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Engeland}}
|17de||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966|1966]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Frankryk}}
|17de||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Ghana}}
|5de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Haïti}}
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Irak}}
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Iran}}
|7de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Ivoorkus}}
|4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Japan}}
|8ste||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Jordanië}}
|1ste||1||–||Debuut
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Kaap Verde}}
|1ste||1||–||Debuut
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Kanada}}
|3de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Katar}}
|2de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Kroasië}}
|7de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Naaswenner &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Marokko}}
|7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Vierde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Meksiko}}
|18de||9||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Nederland}}
|12de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Naaswenner &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Nieu-Seeland}}
|3de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982|1982]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Noorweë}}
|4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Oesbekistan}}
|1ste||1||–||Debuut
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Oostenryk}}
|9de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Derde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Panama}}
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Paraguay}}
|9de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Portugal}}
|9de||7||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966|1966]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Saoedi-Arabië}}
|7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Senegal}}
|4de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Skotland}}
|10de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982|1982]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Spanje}}
|17de||13||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Suid-Afrika}}
|4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Suid-Korea}}
|12de||11||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Vierde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Swede}}
|13de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Naaswenner &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Switserland}}
|13de||6||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1938|1938]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Tsjeggië}}
|9de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]]||Naaswenner &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|1962]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Tunisië}}
|7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Turkye}}
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]]||Derde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Uruguay}}
|15de||5||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1930|1930]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1950|1950]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Verenigde State}}
|12de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1930|1930]])&lt;/small&gt;
|}

== Stadions ==
Die 104 wedstryde word op die volgende 16 stadions gespeel, waarvan twee in Kanada, drie in Meksiko en elf in die Verenigde State:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.olympics.com/en/news/fifa-world-cup-2026-full-list-stadiums-mexico-canada-usa |title=FIFA World Cup 2026: Full list of stadiums for the men's event in Canada, Mexico, and the United States |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |author=Sebastian Mikkelsen |date=28 September 2023 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%&quot;
! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Meksikostad]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |title=United 2026 bid book |publisher=[[FIFA]] |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[New York]]/[[New Jersey]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Dallas]]–[[Fort Worth]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Kansas City]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
| [[Azteca-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Estadio Banorte)'''&lt;br /&gt;
| [[MetLife-stadion]]&lt;br /&gt;'''(New York/New Jersey-stadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[East Rutherford]])&lt;/small&gt;
| [[AT&amp;T-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Dallas-stadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Arlington, Texas|Arlington]])&lt;/small&gt;
| [[Arrowhead-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Kansas City-stadion)'''
|-
| &lt;small&gt;{{Koördinate|19|18|11|N|99|9|2|W|aansig=inlyn|name=Azteca-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|40|48|48.7|N|74|4|27.7|W|aansig=inlyn|name=MetLife-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|32|44|52|N|97|5|34|W|aansig=inlyn|name=AT&amp;T-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|39|2|56|N|94|29|2|W|aansig=inlyn|name=Arrowhead-stadion}}&lt;/small&gt;
|-
| Kapasiteit: '''83&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |title=The FIFA World Cup 26™ stadiums |publisher=[[FIFA]] |date=15 Julie 2025 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
| Kapasiteit: '''82&amp;nbsp;500'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''94&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''73&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
|-
| [[Lêer:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|200px]]
| [[Lêer:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|200px]]
| [[Lêer:Cowboys stadium inside view 4.JPG|200px]]
| [[Lêer:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|200px]]
|-
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Houston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Atlanta]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Los Angeles]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/ |title=Los Angeles 2026 |publisher=Los Angeles Sports &amp; Entertainment Commission |accessdate=29 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/ |archive-date=29 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Philadelphia]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
| [[NRG-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Houston-stadion)'''
| [[Mercedes-Benz-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Atlanta-stadion)'''
| [[SoFi-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Los Angeles-stadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]])&lt;/small&gt;
| [[Lincoln Financial Field]]&lt;br /&gt;'''(Philadelphia-stadion)'''
|-
| &lt;small&gt;{{Koördinate|29|41|5|N|95|24|39|W|aansig=inlyn|name=NRG-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|33|45|20|N|84|24|0|W|aansig=inlyn|name=Mercedes-Benz-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|33|57|10.8|N|118|20|20.4|W|aansig=inlyn|name=SoFi-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|39|54|3|N|75|10|3|W|aansig=inlyn|name=Lincoln Financial Field}}&lt;/small&gt;
|-
| Kapasiteit: '''72&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''75&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''70&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''69&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
|-
| [[Lêer:USA vs Argentina (Moments before Messi kicked a goal - color).jpg|200px]]
| [[Lêer:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|200px]]
| [[Lêer:SoFi Stadium interior 2021.jpg|200px]]
| [[Lêer:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|200px]]
|-
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Seattle]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[San Francisco]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Boston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Miami]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
| [[Lumen Field]]&lt;br /&gt;'''(Seattle-stadion)'''
| [[Levi's-stadion]]&lt;br /&gt;'''(San Franciscobaaigebiedstadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]])&lt;/small&gt;
| [[Gillette-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Boston-stadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]])&lt;/small&gt;
| [[Hard Rock-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Miami-stadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]])&lt;/small&gt;
|-
| &lt;small&gt;{{Koördinate|47|35|42.72|N|122|19|53.76|W|aansig=inlyn|name=Lumen Field}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|37|24|10.8|N|121|58|12|W|aansig=inlyn|name=Levi's-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|42|5|27.6|N|71|15|50.4|W|aansig=inlyn|name=Gillette-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|25|57|29|N|80|14|20|W|aansig=inlyn|name=Hard Rock-stadion}}&lt;/small&gt;
|-
| Kapasiteit: '''69&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''71&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''65&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''65&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
|-
| [[Lêer:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast end.jpg|200px]]
| [[Lêer:Entering Levi's Stadium.JPG|200px]]
| [[Lêer:New England Revolution Game; 7.06.2013; 745pm.JPG|200px]]
| [[Lêer:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|200px]]
|-
! {{vlagikoon|Kanada}} [[Vancouver]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=[[FIFA]] |date=14 April 2022 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Monterrey]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Guadalajara]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Kanada}} [[Toronto]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
| [[BC Place]]&lt;br /&gt;'''(BC Place Vancouver)'''
| [[Estadio BBVA]]&lt;br /&gt;'''(Estadio Monterrey)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]])&lt;/small&gt;
| [[Estadio Akron]]&lt;br /&gt;'''(Estadio Guadalajara)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Zapopan]])&lt;/small&gt;
| [[BMO Field]]&lt;br /&gt;'''(Toronto-stadion)'''
|-
| &lt;small&gt;{{Koördinate|49|16|36|N|123|6|43|W|aansig=inlyn|name=BC Place}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|25|40|9|N|100|14|40|W|aansig=inlyn|name=Estadio BBVA}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|20|40|54|N|103|27|46|W|aansig=inlyn|name=Estadio Akron}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|43|37|58|N|79|25|7|W|aansig=inlyn|name=BMO Field}}&lt;/small&gt;
|-
| Kapasiteit: '''54&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''53&amp;nbsp;500'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''48&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''45&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
|-
| [[Lêer:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|200px]]
| [[Lêer:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|200px]]
| [[Lêer:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|200px]]
| [[Lêer:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|200px]]
|}

{| cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;border:0 solid darkgrey;&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;border:0 solid blue;&quot;|
{{location map+|Kanada|width=250|float=left|caption=Plekke in Kanada|places=
{{location map~|Kanada|lat=49.276667|long=-123.111944|label=[[Vancouver]]|position=right}}
{{location map~|Kanada|lat=43.633333|long=-79.418611|label=[[Toronto]]|position=left}}
}}
|style=&quot;border:0 solid #777;&quot;|
{{location map+|Verenigde State|float=center|width=400|caption=Plekke in die Verenigde State|places=
{{location map~|Verenigde State|lat=33.755|long=-84.39|label=[[Atlanta]]|position=right}}
{{location map~|Verenigde State|lat=42.358056|long=-71.063611|label=[[Boston]]|position=left}}
{{location map~|Verenigde State|lat=32.775833|long=-96.796667|label=[[Dallas]]|position=top}}
{{location map~|Verenigde State|lat=29.762778|long=-95.383056|label=[[Houston]]|position=top}}
{{location map~|Verenigde State|lat=39.099722|long=-94.578333|label=[[Kansas City]]|position=bottom}}
{{location map~|Verenigde State|lat=34.05|long=-118.25|label=[[Los Angeles]]|position=bottom}}
{{location map~|Verenigde State|lat=25.775278|long=-80.208889|label=[[Miami]]|position=right}}
{{location map~|Verenigde State|lat=40.817097|long=-74.085024|label=[[New York|NY/NJ]]|position=right}}
{{location map~|Verenigde State|lat=39.9500|long=-75.1667|label=[[Philadelphia]]|position=left}}
{{location map~|Verenigde State|lat=37.354444|long=-121.969167|label=[[San Francisco]]|position=bottom}}
{{location map~|Verenigde State|lat=47.5952|long=-122.3316|label=[[Seattle]]|position=bottom}}
}}
|style=&quot;border:0 solid #2a5;&quot;|
{{location map+|Meksiko|float=right|width=320|caption=Plekke in Meksiko|places=
{{location map~|Meksiko|lat=19.303056|long=-99.150556|label=[[Meksikostad]]|position=bottom}}
{{location map~|Meksiko|lat=25.669167|long=-100.244444|label=[[Monterrey]]|position=left}}
{{location map~|Meksiko|lat=20.681667|long=-103.462778|label=[[Guadalajara]]|position=left}}
}}
|}&lt;/center&gt;

== Formaat ==
Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 word oor 39 dae tussen 48 verskillende spanne oor 104 wedstryde beslis. Dit het op 11 Junie 2026 op die Azteca-stadion, Meksikostad, Meksiko, met die openingswedstryd tussen die medegasheer Meksiko en Suid-Afrika afgeskop. Die toernooi eindig op die MetLife-stadion, East Rutherford, Verenigde State, op 19 Julie met die eindstryd, waartydens die wenner die Sokker-Wêreldbekertrofee inpalm.

=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 se daaglikse program aan. ’n Pers blokkie dui op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.

{|
|
{| class=&quot;wikitable left center&quot; &quot;style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em&quot;
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase&lt;br /&gt;Junie
! scope=col |Do&lt;br /&gt;11
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;12
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;13
! scope=col |So&lt;br /&gt;14
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;15
! scope=col |Di&lt;br /&gt;16
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;17
! scope=col |Do&lt;br /&gt;18
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;19
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;20
! scope=col |So&lt;br /&gt;21
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;22
! scope=col |Di&lt;br /&gt;23
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;24
! scope=col |Do&lt;br /&gt;25
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;26
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;27
|- align=center
|align=left|Seremonies
&lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
| align=left|Groep A
&lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep B
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 13 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep C
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep D
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 13 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep E
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep F
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep G
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep H
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep I
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep J
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
|- align=center
|align=left|Groep K
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
|- align=center
|align=left|Groep L
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
|-
! scope=col |Uitklopfase&lt;br /&gt;Junie/Julie
! scope=col |So&lt;br /&gt;28
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;29
! scope=col |Di&lt;br /&gt;30
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;1
! scope=col |Do&lt;br /&gt;2
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;3
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;4
! scope=col |So&lt;br /&gt;5
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;6
! scope=col |Di&lt;br /&gt;7
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;8
! scope=col |Do&lt;br /&gt;9
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;10
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;11
! scope=col |So&lt;br /&gt;12
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;13
! scope=col |Di&lt;br /&gt;14
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;15
! scope=col |Do&lt;br /&gt;16
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;17
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;18
! scope=col |So&lt;br /&gt;19
|- align=center
|align=left|Seremonies
&lt;!-- 28 --&gt;|
&lt;!-- 29 --&gt;|
&lt;!-- 30 --&gt;|
&lt;!-- 1 --&gt;|
&lt;!-- 2 --&gt;|
&lt;!-- 3 --&gt;|
&lt;!-- 4 --&gt;|
&lt;!-- 5 --&gt;|
&lt;!-- 6 --&gt;|
&lt;!-- 7 --&gt;|
&lt;!-- 8 --&gt;|
&lt;!-- 9 --&gt;|
&lt;!-- 10 --&gt;|
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
&lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 3
&lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 3
&lt;!-- 1 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 3
&lt;!-- 2 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 3
&lt;!-- 3 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 3
&lt;!-- 4 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 2
&lt;!-- 5 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 2
&lt;!-- 6 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 2
&lt;!-- 7 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 2
&lt;!-- 8 --&gt;|
&lt;!-- 9 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 2
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 15 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;| bgcolor=#3399ff| 1
&lt;!-- 19 --&gt;| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style=&quot;margin:0.5em auto;&quot; wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Derde plek}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}

=== Groepfase ===
Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 word tussen 48 nasionale sokkerspanne beslis. Vir die groepfase is die 48 deelnemende spanne in twaalf groepe van vier elk verdeel; elke span speel een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep, dus speel elke span drie wedstryde in die groepfase. Drie punte word vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n gelykop en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte eindig, word volgens aangetekende doele gerangskik.

Klassifisering binne elke groep sal gegrond wees op die volgende puntestelsel:
* Drie wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* Een vir ’n gelykop;
* geen vir ’n nederlaag.

Aan die einde van die groepfase word die spanne gerangskik van die eerste na die vierde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne en die agt beste derde-plekspanne wat na die uitklopfase deurdring. As twee spanne gelykop in punte is, word die rangorde deur hul aantal aangetekende doele bepaal.

=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af neem die toernooi ’n uitklopformaat aan wat uit 32 wedstryde bestaan: 16 16de eindstryde, agt agtste eindstryde, vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n wedstryd om die derde plek en die eindstryd.

Die wenner en naaswenner van elk van die groepe dring saam met die agt beste derde-plekspanne na die uitklopfase deur. Groepwenners speel teen naaswenners in ander groepe in die 16de eindstryde, byvoorbeeld: die wenner van Groep A speel teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A. Spanne van dieselfde groep kan dus eers weer in óf die klein finale óf die eindstryd mekaar ontmoet.

Elke wedstryd in die uitklopstadium moet met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná negentig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag is, word daar verder gespeel word om die wenner te bepaal. Aanvanklik word daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, 15 minute in elke rigting. As daar steeds nie ’n wenner ná 120 minute is nie, word die wenner deur ’n [[Strafskop (sokker)|strafskopkompetisie]] bepaal.

== Wedstryde ==
{| class=&quot;infobox bordered&quot;
| style=&quot;background:#cfc;&quot;|Kwalifiseer vir die uitklopfase.
|-
| style=&quot;background:#ffc;&quot;|Moontlike uitklopdeelname.
|-
| style=&quot;background:;&quot;|Uit die toernooi geskakel.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase. Die loting is op 5 Desember 2025 in die John F. Kennedy Center in [[Washington, D.C.]] gehou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/final-draw-results |title=Groups revealed in star-studded Final Draw |publisher=[[FIFA]] |date=5 Desember 2025 |accessdate=18 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Groepuitdunne ===
48 spanne neem aan die groepfase deel. Die twee beste spanne dring saam met die agt beste derde-plekspanne in elke groep na die tweede rondte (die uitklopfase) deur.

==== Groep A ====
[[Lêer:South Corea 2-Czechia 1 (55334091661).jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Suid-Korea en Tsjeggië in Zapopan]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Meksiko}}
|1||1||0||0||2||0||+2||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Suid-Korea}}
|1||1||0||0||2||1||+1||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Tsjeggië}}
|2||0||1||1||2||3||–1||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Suid-Afrika}}
|2||0||1||1||1||3||–2||'''1'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[11 Junie]] [[2026]]
|time = 13:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}'''
|score = 2–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}'''
|goals1 = [[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|9}}&lt;br /&gt;[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|67}}
|goals2 = 
|stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]]
|attendance = 80&amp;nbsp;824
|referee = Wilton Sampaio (Brasilië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[11 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}'''
|score = 2–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}'''
|goals1 = [[Hwang In-beom]] {{goal|67}}&lt;br /&gt;[[Oh Hyeon-gyu]] {{goal|80}}
|goals2 = {{goal|59}} [[Ladislav Krejčí|Krejčí]]
|stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]]
|attendance = 44&amp;nbsp;985
|referee = Amin Mohamed Omar (Egipte)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[18 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}'''
|goals1 = [[Michal Sadílek|Sadílek]] {{goal|6}}
|goals2 = {{goal|83|straf}} [[Teboho Mokoena|Mokoena]]
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 67&amp;nbsp;442
|referee = Tori Penso (Verenigde State)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[18 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}'''
|score = Wedstryd 28
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]]
|attendance = 
|referee = Gustavo Tejera (Uruguay)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}'''
|score = Wedstryd 53
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Meksiko}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}'''
|score = Wedstryd 54
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep B ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Switserland}}
|2||1||1||0||5||2||+3||'''4'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Kanada}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Katar}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}
|2||0||1||1||2||5||–3||'''1'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[12 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Kanada}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}'''
|goals1 = [[Cyle Larin|Larin]] {{goal|78}}
|goals2 = {{goal|21}} [[Jovo Lukić|Lukić]]
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 43&amp;nbsp;002
|referee = Facundo Tello (Argentinië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[13 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Katar}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Switserland}}'''
|goals1 = [[Boualem Khoukhi|Khoukhi]] {{goal|90+4}}
|goals2 = {{goal|17|straf}} [[Breel Embolo|Embolo]]
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 67&amp;nbsp;966
|referee = Saíd Martínez (Honduras)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[18 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Switserland}}'''
|score = 4–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}'''
|goals1 = [[Johan Manzambi|Manzambi]] {{goal|74}}, {{goal|90}}&lt;br /&gt;[[Rubén Vargas|Vargas]] {{goal|84}}&lt;br /&gt;[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{goal|90+7|straf}}
|goals2 = {{goal|90+3}} [[Ermin Mahmić|Mahmić]]
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 70&amp;nbsp;026
|referee = João Pinheiro (Portugal)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[18 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Kanada}}'''
|score = Wedstryd 27
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Katar}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 
|referee = Cristián Garay (Chili)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Switserland}}'''
|score = Wedstryd 51
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Kanada}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}'''
|score = Wedstryd 52
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Katar}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep C ====
[[Lêer:Gillette2026.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Haïti en Skotland in Foxborough]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Skotland}}
|1||1||0||0||1||0||+1||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Marokko}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Brasilië}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Haïti}}
|1||0||0||1||0||1||–1||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[13 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Marokko}}'''
|goals1 = [[Vinícius Júnior|Vinícius]] {{goal|32}}
|goals2 = {{goal|21}} [[Ismael Saibari|Saibari]]
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 80&amp;nbsp;663
|referee = Slavko Vinčić (Slowenië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[13 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Haïti}}'''
|score = 0–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Skotland}}'''
|goals1 = 
|goals2 = {{goal|28}} [[John McGinn|McGinn]]
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 64&amp;nbsp;146
|referee = Mustapha Ghorbal (Algerië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[19 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Skotland}}'''
|score = Wedstryd 29
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Marokko}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 
|referee = Ilgiz Tantashev (Oesbekistan)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[19 Junie]] [[2026]]
|time = 21:30 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}'''
|score = Wedstryd 30
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Haïti}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 
|referee = Alejandro Hernández Hernández (Spanje)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Skotland}}'''
|score = Wedstryd 49
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Brasilië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Marokko}}'''
|score = Wedstryd 50
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Haïti}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep D ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Verenigde State}}
|1||1||0||0||4||1||+3||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Australië}}
|1||1||0||0||2||0||+2||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Turkye}}
|1||0||0||1||0||2||–2||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Paraguay}}
|1||0||0||1||1||4||–3||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[12 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Verenigde State}}'''
|score = 4–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Paraguay}}'''
|goals1 = [[Damián Bobadilla|Bobadilla]] {{goal|7|e.d.}}&lt;br /&gt;[[Folarin Balogun|Balogun]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}}&lt;br /&gt;[[Giovanni Reyna|Reyna]] {{goal|90+8}}
|goals2 = {{goal|73}} [[Maurício]]
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 70&amp;nbsp;492
|referee = Danny Makkelie (Nederland)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[13 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Australië}}'''
|score = 2–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Turkye}}'''
|goals1 = [[Nestory Irankunda|Irankunda]] {{goal|27}}&lt;br /&gt;[[Connor Metcalfe|Metcalfe]] {{goal|75}}
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 52&amp;nbsp;497
|referee = Jesús Valenzuela (Venezuela)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[19 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Turkye}}'''
|score = Wedstryd 31
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Paraguay}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 
|referee = Iván Barton (El Salvador)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[19 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Verenigde State}}'''
|score = Wedstryd 32
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Australië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 
|referee = Felix Zwayer (Duitsland)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Turkye}}'''
|score = Wedstryd 59
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Verenigde State}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Paraguay}}'''
|score = Wedstryd 60
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Australië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep E ====
[[Lêer:Germany vs Curaçao 2026 FIFA World Cup.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Duitsland en Curaçao in Houston]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Duitsland}}
|1||1||0||0||7||1||+6||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Ivoorkus}}
|1||1||0||0||1||0||+1||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Ecuador}}
|1||0||0||1||0||1||–1||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Curaçao}}
|1||0||0||1||1||7||–6||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[14 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Duitsland}}'''
|score = 7–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Curaçao}}'''
|goals1 = [[Felix Nmecha|Nmecha]] {{goal|6}}&lt;br /&gt;[[Nico Schlotterbeck|Schlotterbeck]] {{goal|38}}&lt;br /&gt;[[Kai Havertz|Havertz]] {{goal|45+5|straf}}, {{goal|88}}&lt;br /&gt;[[Jamal Musiala|Musiala]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Nathaniel Brown|Brown]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Deniz Undav|Undav]] {{goal|78}}
|goals2 = {{goal|21}} [[Livano Comenencia|Comenencia]]
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 68&amp;nbsp;021
|referee = Jalal Jayed (Marokko)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[14 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}'''
|score = 1–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Ecuador}}'''
|goals1 = [[Amad Diallo|Diallo]] {{goal|90}}
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 68&amp;nbsp;274
|referee = François Letexier (Frankryk)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[20 Junie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Duitsland}}'''
|score = Wedstryd 33
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 
|referee = Juan Gabriel Benítez (Paraguay)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[20 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Ecuador}}'''
|score = Wedstryd 34
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Curaçao}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 
|referee = Ma Ning (Volksrepubliek China)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Curaçao}}'''
|score = Wedstryd 55
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Ecuador}}'''
|score = Wedstryd 56
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Duitsland}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep F ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Swede}}
|1||1||0||0||5||1||+4||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Japan}}
|1||0||1||0||2||2||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Nederland}}
|1||0||1||0||2||2||±0||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Tunisië}}
|1||0||0||1||1||5||–4||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[14 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Nederland}}'''
|score = 2–2
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Japan}}'''
|goals1 = [[Virgil van Dijk|Van Dijk]] {{goal|50}}&lt;br /&gt;[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|64}}
|goals2 = {{goal|57}} [[Keito Nakamura|Nakamura]]&lt;br /&gt;{{goal|88}} [[Daichi Kamada|Kamada]]
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 69&amp;nbsp;285
|referee = Ismail Elfath (Verenigde State)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[14 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Swede}}'''
|score = 5–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Tunisië}}'''
|goals1 = [[Yasin Ayari|Ayari]] {{goal|7}}, {{goal|90+6}}&lt;br /&gt;[[Alexander Isak|Isak]] {{goal|30}}&lt;br /&gt;[[Viktor Gyökeres|Gyökeres]] {{goal|59}}&lt;br /&gt;[[Mattias Svanberg|Svanberg]] {{goal|84}}
|goals2 = {{goal|43}} [[Omar Rekik|Rekik]]
|stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]
|attendance = 50&amp;nbsp;987
|referee = Yael Falcón (Argentinië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[20 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Nederland}}'''
|score = Wedstryd 35
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Swede}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 
|referee = Michael Oliver (Engeland)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[20 Junie]] [[2026]]
|time = 22:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Tunisië}}'''
|score = Wedstryd 36
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Japan}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]
|attendance = 
|referee = István Kovács (Roemenië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Japan}}'''
|score = Wedstryd 57
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Swede}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Tunisië}}'''
|score = Wedstryd 58
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Nederland}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep G ====
[[Lêer:2026 FIFA World Cup - Belgium v. Egypt in Seattle - 03.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen België en Egipte in Seattle]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Nieu-Seeland}}
|1||0||1||0||2||2||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Iran}}
|1||0||1||0||2||2||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|België}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Egipte}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[15 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Iran}}'''
|score = 2–2
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}'''
|goals1 = [[Ramin Rezaeian|Rezaeian]] {{goal|32}}&lt;br /&gt;[[Mohammad Mohebi|Mohebi]] {{goal|64}}
|goals2 = {{goal|7}}, {{goal|54}} [[Elijah Just|Just]]
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 70&amp;nbsp;108
|referee = César Arturo Ramos (Meksiko)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[15 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|België}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Egipte}}'''
|goals1 = [[Mohamed Hany|Hany]] {{goal|66|e.d.}}
|goals2 = {{goal|19}} [[Emam Ashour|Ashour]]
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 66&amp;nbsp;775
|referee = Ramon Abatti (Brasilië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[21 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|België}}'''
|score = Wedstryd 39
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Iran}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 
|referee = Darío Herrera (Argentinië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[21 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}'''
|score = Wedstryd 40
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Egipte}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 
|referee = Omar Al Ali (Verenigde Arabiese Emirate)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Egipte}}'''
|score = Wedstryd 63
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Iran}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}'''
|score = Wedstryd 64
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|België}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep H ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Uruguay}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Saoedi-Arabië}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Spanje}}
|1||0||1||0||0||0||±0||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Kaap Verde}}
|1||0||1||0||0||0||±0||'''1'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[15 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Spanje}}'''
|score = 0–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 67&amp;nbsp;640
|referee = Adham Makhadmeh (Jordanië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[15 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Uruguay}}'''
|goals1 = [[Abdulelah Al-Amri|Al-Amri]] {{goal|41}}
|goals2 = {{goal|80}} [[Maximiliano Araújo|M. Araújo]]
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 62&amp;nbsp;764
|referee = Maurizio Mariani (Italië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[21 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Spanje}}'''
|score = Wedstryd 37
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = Raphael Claus (Brasilië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[21 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Uruguay}}'''
|score = Wedstryd 38
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = Espen Eskås (Noorweë)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}'''
|score = Wedstryd 65
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 CDT (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Uruguay}}'''
|score = Wedstryd 66
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Spanje}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep I ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Noorweë}}
|1||1||0||0||4||1||+3||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Frankryk}}
|1||1||0||0||3||1||+2||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Senegal}}
|1||0||0||1||1||3||–2||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Irak}}
|1||0||0||1||1||4||–3||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[16 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}'''
|score = 3–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Senegal}}'''
|goals1 = [[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}}&lt;br /&gt;[[Bradley Barcola|Barcola]] {{goal|82}}
|goals2 = {{goal|90+5}} [[Ibrahim Mbaye|Mbaye]]
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 80&amp;nbsp;545
|referee = Alireza Faghani (Australië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[16 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Irak}}'''
|score = 1–4
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Noorweë}}'''
|goals1 = [[Aymen Hoesein|Hoesein]] {{goal|39}}
|goals2 = {{goal|29}}, {{goal|43}} [[Erling Haaland|Haaland]]&lt;br /&gt;{{goal|76}} [[Leo Østigård|Østigård]]&lt;br /&gt;{{goal|90+6|e.d.}} [[Aymen Hoesein|Hoesein]]
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 63&amp;nbsp;106
|referee = Pierre Atcho (Gaboen)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[22 Junie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}'''
|score = Wedstryd 41
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Irak}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[22 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Noorweë}}'''
|score = Wedstryd 42
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Senegal}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Noorweë}}'''
|score = Wedstryd 61
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Frankryk}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Senegal}}'''
|score = Wedstryd 62
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Irak}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep J ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Argentinië}}
|1||1||0||0||3||0||+3||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Oostenryk}}
|1||1||0||0||3||1||+2||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Jordanië}}
|1||0||0||1||1||3||–2||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Algerië}}
|1||0||0||1||0||3||–3||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[16 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}'''
|score = 3–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Algerië}}'''
|goals1 = [[Lionel Messi|Messi]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}}
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 69&amp;nbsp;045
|referee = Szymon Marciniak (Pole)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[16 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Oostenryk}}'''
|score = 3–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Jordanië}}'''
|goals1 = [[Romano Schmid|Schmid]] {{goal|20}}&lt;br /&gt;[[Yazan Al-Arab|Al-Arab]] {{goal|76|e.d.}}&lt;br /&gt;[[Marko Arnautović|Arnautović]] {{goal|90+12|straf}}
|goals2 = {{goal|50}} [[Ali Olwan|Olwan]]
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 68&amp;nbsp;527
|referee = Dahane Beida (Mauritanië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[22 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}'''
|score = Wedstryd 43
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Oostenryk}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[22 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Jordanië}}'''
|score = Wedstryd 44
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Algerië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Algerië}}'''
|score = Wedstryd 69
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Oostenryk}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Jordanië}}'''
|score = Wedstryd 70
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Argentinië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep K ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Colombia}}
|1||1||0||0||3||1||+2||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Portugal}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Oesbekistan}}
|1||0||0||1||1||3||–2||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[17 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Portugal}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Verslag]
|team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]'''
|goals1 = [[João Neves|Neves]] {{goal|6}}
|goals2 = {{goal|45+5}} [[Yoane Wissa|Wissa]]
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 68&amp;nbsp;777
|referee = Abdulrahman Al-Jassim (Katar)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[17 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}'''
|score = 1–3
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Colombia}}'''
|goals1 = [[Abbosbek Fayzullaev|Fayzullaev]] {{goal|60}}
|goals2 = {{goal|40}} [[Daniel Muñoz|Muñoz]]&lt;br /&gt;{{goal|65}} [[Luis Díaz|Díaz]]&lt;br /&gt;{{goal|90+9}} [[Jaminton Campaz|Campaz]]
|stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]]
|attendance = 80&amp;nbsp;824
|referee = Anthony Taylor (Engeland)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[23 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Portugal}}'''
|score = Wedstryd 47
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[23 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Colombia}}'''
|score = Wedstryd 48
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Verslag]
|team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 19:30 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Colombia}}'''
|score = Wedstryd 71
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Portugal}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 19:30 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]'''
|score = Wedstryd 72
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep L ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Engeland}}
|1||1||0||0||4||2||+2||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Ghana}}
|1||1||0||0||1||0||+1||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Panama}}
|1||0||0||1||0||1||–1||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Kroasië}}
|1||0||0||1||2||4||—2||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[17 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Engeland}}'''
|score = 4–2
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Kroasië}}'''
|goals1 = [[Harry Kane|Kane]] {{goal|12|straf}}, {{goal|42}}&lt;br /&gt;[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Marcus Rashford|Rashford]] {{goal|85}}
|goals2 = {{goal|36}} [[Martin Baturina|Baturina]]&lt;br /&gt;{{goal|45+5}} [[Petar Musa|Musa]]
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 70&amp;nbsp;389
|referee = Clément Turpin (Frankryk)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[17 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Ghana}}'''
|score = 1–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Panama}}'''
|goals1 = [[Caleb Yirenkyi|Yirenkyi]] {{goal|90+5}}
|goals2 = 
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 42&amp;nbsp;942
|referee = Glenn Nyberg (Swede)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[23 Junie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Engeland}}'''
|score = Wedstryd 45
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Ghana}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[23 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Panama}}'''
|score = Wedstryd 46
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Kroasië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Panama}}'''
|score = Wedstryd 67
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Engeland}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Kroasië}}'''
|score = Wedstryd 68
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Ghana}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Ranglys van die derdeplek-spanne ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=165|Land
!width=30|Groep
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep A
|A||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep B
|B||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep C
|C||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep D
|D||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep E
|E||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep F
|F||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep G
|G||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep H
|H||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep I
|I||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep J
|J||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep K
|K||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep L
|L||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|}

=== Uitklopfase ===
{{Wedstrydskema laaste 32
| RD1 = 16de eindrondte
| RD2 = Agtste eindrondte
| RD3 = Kwarteindrondte
| RD4 = Halfeindrondte
| RD5 = Eindstryd
| RD6 = derde plek
| RD1-header-01 = 29 Junie – Foxborough
| RD1-team01 = Wenner Groep E
| RD1-score01 = 
| RD1-team02 = 3de Groep A/B/C/D/F
| RD1-score02 = 
| RD1-header-02 = 30 Junie – East Rutherford
| RD1-team03 = Wenner Groep I
| RD1-score03 = 
| RD1-team04 = 3de Groep C/D/F/G/H
| RD1-score04 = 
| RD1-header-03 = 28 Junie – Inglewood
| RD1-team05 = Naaswenner Groep A
| RD1-score05 = 
| RD1-team06 = Naaswenner Groep B
| RD1-score06 = 
| RD1-header-04 = 29 Junie – Guadalupe
| RD1-team07 = Wenner Groep F
| RD1-score07 = 
| RD1-team08 = Naaswenner Groep C
| RD1-score08 = 
| RD1-header-05 = 2 Julie – Toronto
| RD1-team09 = Naaswenner Groep K
| RD1-score09 = 
| RD1-team10 = Naaswenner Groep L
| RD1-score10 = 
| RD1-header-06 = 2 Julie – Inglewood
| RD1-team11 = Wenner Groep H
| RD1-score11 = 
| RD1-team12 = Naaswenner Groep J
| RD1-score12 = 
| RD1-header-07 = 1 Julie – Santa Clara
| RD1-team13 = Wenner Groep D
| RD1-score13 = 
| RD1-team14 = 3de Groep B/E/F/I/J
| RD1-score14 = 
| RD1-header-08 = 1 Julie – Seattle
| RD1-team15 = Wenner Groep G
| RD1-score15 = 
| RD1-team16 = 3de Groep A/E/H/I/J
| RD1-score16 = 
| RD1-header-09 = 29 Junie – Houston
| RD1-team17 = Wenner Groep C
| RD1-score17 = 
| RD1-team18 = Naaswenner Groep F
| RD1-score18 = 
| RD1-header-10 = 30 Junie – Arlington
| RD1-team19 = Naaswenner Groep E
| RD1-score19 = 
| RD1-team20 = Naaswenner Groep I
| RD1-score20 = 
| RD1-header-11 = 30 Junie – Meksikostad
| RD1-team21 = Wenner Groep A
| RD1-score21 = 
| RD1-team22 = 3de Groep C/E/F/H/I
| RD1-score22 = 
| RD1-header-12 = 1 Julie – Atlanta
| RD1-team23 = Wenner Groep L
| RD1-score23 = 
| RD1-team24 = 3de Groep E/H/I/J/K
| RD1-score24 = 
| RD1-header-13 = 3 Julie – Miami Gardens
| RD1-team25 = Wenner Groep J
| RD1-score25 = 
| RD1-team26 = Naaswenner Groep H
| RD1-score26 = 
| RD1-header-14 = 3 Julie – Arlington
| RD1-team27 = Naaswenner Groep D
| RD1-score27 = 
| RD1-team28 = Naaswenner Groep G
| RD1-score28 = 
| RD1-header-15 = 2 Julie – Vancouver
| RD1-team29 = Wenner Groep B
| RD1-score29 = 
| RD1-team30 = 3de Groep E/F/G/I/J
| RD1-score30 = 
| RD1-header-16 = 3 Julie – Kansas City
| RD1-team31 = Wenner Groep K
| RD1-score31 = 
| RD1-team32 = 3de Groep D/E/I/J/L
| RD1-score32 = 
| RD2-header-1 = 4 Julie – Philadelphia
| RD2-team01 = Wenner Wedstryd 74
| RD2-score01 = 
| RD2-team02 = Wenner Wedstryd 77
| RD2-score02 = 
| RD2-header-2 = 4 Julie – Houston
| RD2-team03 = Wenner Wedstryd 73
| RD2-score03 = 
| RD2-team04 = Wenner Wedstryd 75
| RD2-score04 = 
| RD2-header-3 = 6 Julie – Arlington
| RD2-team05 = Wenner Wedstryd 83
| RD2-score05 = 
| RD2-team06 = Wenner Wedstryd 84
| RD2-score06 = 
| RD2-header-4 = 6 Julie – Seattle
| RD2-team07 = Wenner Wedstryd 81
| RD2-score07 = 
| RD2-team08 = Wenner Wedstryd 82
| RD2-score08 = 
| RD2-header-5 = 5 Julie – East Rutherford
| RD2-team09 = Wenner Wedstryd 76
| RD2-score09 = 
| RD2-team10 = Wenner Wedstryd 78
| RD2-score10 = 
| RD2-header-6 = 5 Julie – Meksikostad
| RD2-team11 = Wenner Wedstryd 79
| RD2-score11 = 
| RD2-team12 = Wenner Wedstryd 80
| RD2-score12 = 
| RD2-header-7 = 7 Julie – Atlanta
| RD2-team13 = Wenner Wedstryd 86
| RD2-score13 = 
| RD2-team14 = Wenner Wedstryd 88
| RD2-score14 = 
| RD2-header-8 = 7 Julie – Vancouver
| RD2-team15 = Wenner Wedstryd 85
| RD2-score15 = 
| RD2-team16 = Wenner Wedstryd 87
| RD2-score16 = 
| RD3-header-1 = 9 Julie – Foxborough
| RD3-team01 = Wenner Wedstryd 89
| RD3-score01 = 
| RD3-team02 = Wenner Wedstryd 90
| RD3-score02 = 
| RD3-header-2 = 10 Julie – Inglewood
| RD3-team03 = Wenner Wedstryd 93
| RD3-score03 = 
| RD3-team04 = Wenner Wedstryd 94
| RD3-score04 = 
| RD3-header-3 = 11 Julie – Miami Gardens
| RD3-team05 = Wenner Wedstryd 91
| RD3-score05 = 
| RD3-team06 = Wenner Wedstryd 92
| RD3-score06 = 
| RD3-header-4 = 11 Julie – Kansas City
| RD3-team07 = Wenner Wedstryd 95
| RD3-score07 = 
| RD3-team08 = Wenner Wedstryd 96
| RD3-score08 = 
| RD4-header-1 = 14 Julie – Arlington
| RD4-team01 = Wenner Wedstryd 97
| RD4-score01 = 
| RD4-team02 = Wenner Wedstryd 98
| RD4-score02 = 
| RD4-header-2 = 15 Julie – Atlanta
| RD4-team03 = Wenner Wedstryd 99
| RD4-score03 = 
| RD4-team04 = Wenner Wedstryd 100
| RD4-score04 = 
| RD5-header-1 = 19 Julie – East Rutherford
| RD5-team01 = Wenner Wedstryd 101
| RD5-score01 = 
| RD5-team02 = Wenner Wedstryd 102
| RD5-score02 = 
| RD6-header-1 = 18 Julie – Miami Gardens
| RD6-team01 = Verloorder Wedstryd 101
| RD6-score01 = 
| RD6-team02 = Verloorder Wedstryd 102
| RD6-score02 = 
}}

==== 16de eindrondte ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[28 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Naaswenner Groep A'''
|score = Wedstryd 73
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep B'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[29 Junie]] [[2026]]
|time = 16:30 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Groep E'''
|score = Wedstryd 74
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021513 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep A/B/C/D/F'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[29 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''Wenner Groep F'''
|score = Wedstryd 75
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021522 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep C'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[29 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 CDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Groep C'''
|score = Wedstryd 76
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021516 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep F'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[30 Junie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Groep I'''
|score = Wedstryd 77
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021523 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep C/D/F/G/H'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[30 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Naaswenner Groep E'''
|score = Wedstryd 78
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021514 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep I'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[30 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''Wenner Groep A'''
|score = Wedstryd 79
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021520 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep C/E/F/H/I'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[1 Julie]] [[2026]]
|time = 12:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Groep L'''
|score = Wedstryd 80
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021512 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep E/H/I/J/K'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[1 Julie]] [[2026]]
|time = 17:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Groep D'''
|score = Wedstryd 81
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021524 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep B/E/F/I/J'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[1 Julie]] [[2026]]
|time = 13:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Groep G'''
|score = Wedstryd 82
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021525 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep A/E/H/I/J'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[2 Julie]] [[2026]]
|time = 19:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Naaswenner Groep K'''
|score = Wedstryd 83
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021526 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep L'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[2 Julie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Groep H'''
|score = Wedstryd 84
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021519 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep J'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[2 Julie]] [[2026]]
|time = 20:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Groep B'''
|score = Wedstryd 85
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021527 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep E/F/G/I/J'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[3 Julie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Groep J'''
|score = Wedstryd 86
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021521 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep H'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[3 Julie]] [[2026]]
|time = 20:30 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Wenner Groep K'''
|score = Wedstryd 87
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021517 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep D/E/I/J/L'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[3 Julie]] [[2026]]
|time = 13:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Naaswenner Groep D'''
|score = Wedstryd 88
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021515 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep G'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Agtste eindrondte ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[4 Julie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 74'''
|score = Wedstryd 89
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021533 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 77'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[4 Julie]] [[2026]]
|time = 12:00 CDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 73'''
|score = Wedstryd 90
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021530 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 75'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[5 Julie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 76'''
|score = Wedstryd 91
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021532 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 78'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[5 Julie]] [[2026]]
|time = 18:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 79'''
|score = Wedstryd 92
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021531 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 80'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[6 Julie]] [[2026]]
|time = 14:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 83'''
|score = Wedstryd 93
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021529 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 84'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[6 Julie]] [[2026]]
|time = 17:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 81'''
|score = Wedstryd 94
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021534 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 82'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[7 Julie]] [[2026]]
|time = 12:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 86'''
|score = Wedstryd 95
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021528 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 88'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[7 Julie]] [[2026]]
|time = 13:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 85'''
|score = Wedstryd 96
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021535 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 87'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Kwarteindrondte ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[9 Julie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 89'''
|score = Wedstryd 97
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021536 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 90'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[10 Julie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 93'''
|score = Wedstryd 98
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021538 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 94'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[11 Julie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 91'''
|score = Wedstryd 99
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021539 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 92'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[11 Julie]] [[2026]]
|time = 20:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 95'''
|score = Wedstryd 100
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021537 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 96'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Halfeindrondte ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[14 Julie]] [[2026]]
|time = 14:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 97'''
|score = Wedstryd 101
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021541 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 98'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[15 Julie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 99'''
|score = Wedstryd 102
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021540 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 100'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Klein finale (om die derde plek) ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[18 Julie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Verloorder Wedstryd 101'''
|score = Wedstryd 103
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021542 Verslag]
|team2 = '''Verloorder Wedstryd 102'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Eindstryd ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[19 Julie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 101'''
|score = Wedstryd 104
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021543 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 102'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = }}

&lt;br /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto;&quot;
!Sokkerwêreldkampioen 2026
|-
|align=center|'''Eindstrydwenner'''
|}

== Sien ook ==
* [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970]]
* [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986]]
* [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|2026 FIFA World Cup|FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026}}
* {{en}} {{es}} {{fr}} [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Amptelike webwerf]
* {{en}} [http://www.worldcup-history.com/index.php?siden=VM&amp;aaret=2026 worldcup-history.com: ''2026'']
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/event/2026-FIFA-World-Cup|title=2026 FIFA World Cup|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=18 Junie 2026}}
* {{en}} {{IMDb-titel|32915471|2026 FIFA World Cup}}

{{Navigasie Sokker-Wêreldbekertoernooie}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Geskiedenis van Kanada]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Meksiko]]
[[Kategorie:Geskiedenis van die Verenigde State van Amerika]]
[[Kategorie:Sokkerkompetisies in Kanada]]
[[Kategorie:Sokkerkompetisies in Meksiko]]
[[Kategorie:Sokkerkompetisies in die Verenigde State van Amerika]]
[[Kategorie:FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi|2026]]
[[Kategorie:Sport in 2026]]</text>
      <sha1>m1yb6x9tpizhmmgqdy7lmgocw13hrka</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912520</id>
      <parentid>2912494</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:15:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Bygewerk, nog besig</comment>
      <origin>2912520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103102" sha1="lo99xbdtrfsvmuuh0366s8tbg5dvh72" xml:space="preserve">{{sportnuus}}
{{Inligtingskas internasionale sokkerkompetisie
| titel = FIFA Sokker-Wêreldbeker
| jaar = 2026
| bo = 2026 FIFA World Cup {{en}}&lt;br /&gt;Copa Mundial de Fútbol 2026 {{es}}&lt;br /&gt;Coupe du monde de football de 2026 {{fr}}
| beeld = 2026 FIFA World Cup emblem.svg
| grootte = 175px
| onderskrif = 
| land = Kanada
| land-vlagpar = 
| land2 = Meksiko
| land2-vlagpar = 
| land3 = Verenigde State
| land3-vlagpar = 
| stad = 
| datums = 11 Junie – 19 Julie
| konfederasies = 6
| num_spanne = 48
| stadions = 16
| stede = 16
| kampioen = 
| aantal = 
| tweede = 
| derde = 
| vierde = 
| wedstryde = 29
| doele = 91
| bywoning = 1874996
| top_puntemaker = {{vlagikoon|Kanada}} [[Jonathan David]]&lt;br /&gt;{{vlagikoon|Argentinië}} [[Lionel Messi]] (3 elk)
| speler = 
| vorige = [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]
| volgende = [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2030|2030]]
}}

Die 23ste '''[[FIFA]] [[Sokker-Wêreldbeker]]toernooi''' ([[Engels]]: ''2026 FIFA World Cup''; [[Spaans]]: ''Copa Mundial de Fútbol 2026''; [[Frans]]: ''Coupe du monde de football de 2026'') word van 11 Junie tot 19 Julie 2026 in [[Kanada]], [[Meksiko]] en die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] beslis.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/2018/06/13/sports/world-cup/fifa-2026-vote-north-america-morocco.html |title=World Cup 2026: United States, Canada and Mexico Win FIFA Vote |publisher=[[The New York Times]] |date=13 Junie 2018 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; FIFA het op 13 Junie 2018, net voor die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018]] in [[Rusland]], die gasheerlande aangekondig. Dit is die eerste toernooi wat deur drie lande saam aangebied word. Daarbenewens is dit die vierde toernooi in [[Noord-Amerika]], die eerste in Kanada, die tweede in die Verenigde State ná die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994-toernooi]], asook die derde in Meksiko ná die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970-]] en [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986-toernooie]]. Kandidate vir gasheer was [[Marokko]] asook die gemeenskaplike Noord-Amerikaanse bod.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top |title=FIFA Congress confirms next steps of the bidding process for the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[FIFA]] |date=11 Mei 2017 |accessdate=15 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915095957/https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=5/news=fifa-congress-confirms-next-steps-of-the-bidding-process-for-the-2026--2883665.html?intcmp=fifacom_hp_module_news_top |archive-date=15 September 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:FIFA World Cup Icon (Campionato mondiale di calcio).svg|duimnael|links|upright|Die Sokker-Wêreldbekertrofee waarom meegeding word]]
Die toernooi word vir die eerste keer deur 48 nasionale spanne beslis, waaronder dié van die drie gasheerlande.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |title=Unanimous decision expands FIFA World Cup™ to 48 teams from 2026 |publisher=[[FIFA]] |date=10 Januarie 2017 |accessdate=11 Desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181211213938/https://www.fifa.com/about-fifa/news/y=2017/m=1/news=fifa-council-unanimously-decides-on-expansion-of-the-fifa-world-cuptm--2863100.html |archive-date=11 Desember 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Die spanne is in twaalf groepe van vier elk verdeel, waarvan die twee beste spanne van elke groep en die agt beste derdeplek-spanne na die 16de eindrondte deurdring. Altesaam 104 wedstryde word gespeel, waarvan 78 in die Verenigde State en 13 elk in Kanada en Meksiko.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |publisher=[[The New York Times]] |author=Dominski Michael |date=4 Februarie 2024 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 is die langste toernooi volgens beide aantal deelnemende spanne en wedstryde. Die nasionale sokkerspanne van [[Curaçao]], [[Kaap Verde]], [[Jordanië]] en [[Oesbekistan]] neem vir die eerste keer aan 'n Sokker-Wêreldbekertoernooi deel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c79ve0qzy9go |title=Who are the 2026 World Cup debutants? |publisher=[[BBC]] |author=Gary Rose |date=5 Desember 2025 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; [[Suid-Afrikaanse nasionale sokkerspan|Suid-Afrika]] neem vir die eerste keer sedert 2010 weer aan 'n Sokker-Wêreldbekertoernooi deel.

== Toewysing ==
[[Lêer:Mapa Candidaturas Mundial Fútbol 2026.png|duimnael|400px|
{{sleutel|red|Kandidaat vir 2026}}
{{sleutel|#a244ff|Gekanselleerde bod}}
{{sleutel|#ff6600|Onverkiesbaar vir 2026}}]]
[[Lêer:2026 world cup bid election.png|duimnael|400px|FIFA-lede en hul stemme vir die kandidate:
{|
! Toegelaat om te stem !! Onbevoeg om te stem
|-
|{{sleutel|#867650|Stem vir die Verenigde bod}}||{{sleutel|#FFBD41|Kanada-Meksiko-Verenigde State}}
|-
|{{sleutel|#2770AB|Stem vir die Marokkaanse bod}}||{{sleutel|#55208D|Marokko}}
|-
|{{sleutel|#008E2A|Neutraal}}||{{sleutel|#000000|Geskors}}
|-
|{{sleutel|#B32A2F|Onthouding}}||{{sleutel|#C1C1C1|Nie 'n geassosieerde FIFA-lid}}
|}]]
Volgens FIFA se beleid mag net al om die derde toernooi deur dieselfde kontinentale beheerliggaam aangebied word. Lande van [[AFC]] en [[UEFA]] was dus onverkiesbaar vir 2026, omdat die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018-toernooi]] aan [[Rusland]] en die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022-toernooi]] aan [[Katar]] toegewys is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/7067187.stm |title=Fifa abandons World Cup rotation |publisher=[[BBC]] |date=29 Oktober 2007 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

Kanada, Meksiko en die Verenigde State is op 13 Junie 2018 in [[Moskou]] deur FIFA gekies as die gasheerlande vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026. Die enigste ander kandidaatland was Marokko. Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 is een van vyf groot internasionale sporttoernooie wat die Verenigde State binne een dekade aanbied, saam met die [[T20I-wêreldbeker 2024]] (saam met [[Wes-Indië]]), die [[Olimpiese Somerspele 2028]], die [[Rugbywêreldbeker 2031]] en die [[Vrouerugbywêreldbeker 2033]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.wpp.com/en/wpp-iq/2022/09/helping-sports-to-cross-the-atlantic |title=Helping sports to cross the Atlantic |publisher=WPP |author=Dominic Grainger |date=30 September 2022 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://lastwordonsports.com/rugby/2022/05/12/usa-rugby-2033-womens-rugby-2031-rugby-world-cup-hosts/ |title=USA Rugby: 2033 Women’s Rugby and 2031 Rugby World Cup Hosts |publisher=Last Word On Sports |author=Raheem Bashir |date=12 Mei 2022 |accessdate=7 Januarie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240107190038/https://lastwordonsports.com/rugby/2022/05/12/usa-rugby-2033-womens-rugby-2031-rugby-world-cup-hosts/ |archive-date=7 Januarie 2024 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cityam.com/us-and-mexico-launch-bid-for-2027-football-womens-world-cup/ |title=US and Mexico launch bid for 2027 football Women’s World Cup |publisher=City A.M. |author=Matt Hardy |date=20 April 2023 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die stemming het as volg verloop:
{|class=&quot;wikitable collapsible&quot;
! colspan=&quot;7&quot; | Stemming vir gasheer van die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/77948410df016fb/original/vpnl19m2xr8zk50mnor3-pdf.pdf |title=Voting Results for the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[FIFA]] |date=13 Junie 2018 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! Land
| style=&quot;background:silver;&quot; | '''Rondte 1'''
|-
| {{vlagland|Kanada}}, {{vlagland|Meksiko}}, {{vlagland|Verenigde State}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | '''134'''
|-
| {{vlagland|Marokko}} || style=&quot;text-align:center;&quot; | 65
|}

== Kwalifisering ==
Die gashere Kanada, Meksiko en die Verenigde State se spanne het regstreeks vir die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 gekwalifiseer. Van die 45 oorblywende plekke was 16 vir [[UEFA]] ([[Europa]]) gereserveer, nege vir [[CAF]] ([[Afrika]]), agt vir [[AFC]] ([[Asië]]), ses vir [[CONMEBOL]] ([[Suid-Amerika]]), drie vir [[CONCACAF]] ([[Karibiese gebied]], [[Noord-Amerika|Noord]]- en [[Sentraal-Amerika]]) en een vir [[OFC]] ([[Oseanië]]). Twee plekke is tydens uitspeelwedstryde tussen Afrika en Noord-/Sentraal-Amerika en tussen Suid-Amerika en Oseanië beslis.

Die kontinentale kwalifiseringswedstryde is tussen 7 September 2023 en 31 Maart 2026 beslis. Weens die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|voortgesette Russiese inval in Oekraïne sedert 2022]] het [[Rusland]] se skorsing deur beide [[FIFA]] en UEFA bly voortbestaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/c4gry9zp412o |title=Why are Russia still playing international football despite ban? |publisher=[[BBC]] |author=Daniel Austin |date=6 Junie 2025 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Vir die eerste keer neem agt [[Arabiere|Arabiese]] lande ([[Algerië]], [[Egipte]], [[Irak]], [[Jordanië]], [[Katar]], [[Marokko]], [[Saoedi-Arabië]] en [[Tunisië]]) aan dieselfde Sokker-Wêreldbekertoernooi deel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://sana.sy/en/sport/2307218/ |title=Eight Arab teams make history at the 2026 World Cup |publisher=Syrian Arab News Agency |date=1 April 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Noemenswaardige lande wat nie gekwalifiseer het nie sluit in die viermalige wêreldbekerwenner [[Italië]], [[Denemarke]], [[Kameroen]], [[Nigerië]] en [[Pole]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://supersport.com/football/news/9d3ac852-85ce-4a3a-839b-08f9774070d0/top-five-giants-who-will-miss-the-2026-fifa-world-cup |title=Top five giants who will miss the 2026 FIFA World Cup |publisher=[[SuperSport]] |date=1 April 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Kwalifiserende spanne ===
Die volgende 48 spanne het vir die hooftoernooi gekwalifiseer:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-who-has-qualified |title=Qualified teams for the FIFA World Cup 26 |publisher=[[FIFA]] |date=18 November 2025 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:2026 world cup qualification map.svg|duimnael|400px|Uitslag van die kwalifisering:
{{sleutel|#cccccc|Nie ’n geassosieerde lid van FIFA nie}}
{{sleutel|#000000|Land het homself onttrek of is geskors}}
{{sleutel|#ffcc00|Land het nie gekwalifiseer nie}}
{{sleutel|#2ad4ff|Land neem aan die kwalifisering deel}}
{{sleutel|#0000ff|Land het gekwalifiseer}}]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=165|Span
!width=80|Verskynings by eindstryde
!width=50|Agtereen-volgende deelnames
!width=80|Laaste verskyning
!width=80|Vorige beste prestasie
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Algerië}}
|5de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Argentinië}}
|19de||14||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Australië}}
|7de||6||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|België}}
|15de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Brasilië}}
|23ste||23||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|1962]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Colombia}}
|7de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Curaçao}}
|1ste||1||–||Debuut
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Duitsland}}
|21ste||19||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Ecuador}}
|5de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Egipte}}
|4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Engeland}}
|17de||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966|1966]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Frankryk}}
|17de||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Ghana}}
|5de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Haïti}}
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Irak}}
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Iran}}
|7de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Ivoorkus}}
|4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2014|2014]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Japan}}
|8ste||8||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Jordanië}}
|1ste||1||–||Debuut
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Kaap Verde}}
|1ste||1||–||Debuut
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Kanada}}
|3de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Katar}}
|2de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Kroasië}}
|7de||4||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Naaswenner &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Marokko}}
|7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Vierde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Meksiko}}
|18de||9||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970|1970]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Nederland}}
|12de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Naaswenner &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Nieu-Seeland}}
|3de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982|1982]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Noorweë}}
|4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Oesbekistan}}
|1ste||1||–||Debuut
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Oostenryk}}
|9de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Derde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Panama}}
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Paraguay}}
|9de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Portugal}}
|9de||7||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1966|1966]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Saoedi-Arabië}}
|7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Agtste eindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994|1994]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Senegal}}
|4de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Skotland}}
|10de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1974|1974]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1982|1982]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986|1986]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1990|1990]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Spanje}}
|17de||13||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Suid-Afrika}}
|4de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2010|2010]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Suid-Korea}}
|12de||11||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Vierde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Swede}}
|13de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]]||Naaswenner &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1958|1958]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Switserland}}
|13de||6||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Kwarteindrondte &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1938|1938]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1954|1954]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Tsjeggië}}
|9de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]]||Naaswenner &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1934|1934]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1962|1962]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Tunisië}}
|7de||3||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Groepfase &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1978|1978]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1998|1998]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2006|2006]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2018|2018]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Turkye}}
|2de||1||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]]||Derde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2002|2002]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Uruguay}}
|15de||5||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1930|1930]], [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1950|1950]])&lt;/small&gt;
|-
|align=&quot;left&quot;|{{vlagland|Verenigde State}}
|12de||2||[[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2022|2022]]||Derde plek &lt;small&gt;([[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1930|1930]])&lt;/small&gt;
|}

== Stadions ==
Die 104 wedstryde word op die volgende 16 stadions gespeel, waarvan twee in Kanada, drie in Meksiko en elf in die Verenigde State:&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.olympics.com/en/news/fifa-world-cup-2026-full-list-stadiums-mexico-canada-usa |title=FIFA World Cup 2026: Full list of stadiums for the men's event in Canada, Mexico, and the United States |publisher=[[Internasionale Olimpiese Komitee]] |author=Sebastian Mikkelsen |date=28 September 2023 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%&quot;
! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Meksikostad]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |title=United 2026 bid book |publisher=[[FIFA]] |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[New York]]/[[New Jersey]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Dallas]]–[[Fort Worth]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Kansas City]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
| [[Azteca-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Estadio Banorte)'''&lt;br /&gt;
| [[MetLife-stadion]]&lt;br /&gt;'''(New York/New Jersey-stadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[East Rutherford]])&lt;/small&gt;
| [[AT&amp;T-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Dallas-stadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Arlington, Texas|Arlington]])&lt;/small&gt;
| [[Arrowhead-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Kansas City-stadion)'''
|-
| &lt;small&gt;{{Koördinate|19|18|11|N|99|9|2|W|aansig=inlyn|name=Azteca-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|40|48|48.7|N|74|4|27.7|W|aansig=inlyn|name=MetLife-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|32|44|52|N|97|5|34|W|aansig=inlyn|name=AT&amp;T-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|39|2|56|N|94|29|2|W|aansig=inlyn|name=Arrowhead-stadion}}&lt;/small&gt;
|-
| Kapasiteit: '''83&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-stadiums-fifa-soccer-football-mexico-usa-canada |title=The FIFA World Cup 26™ stadiums |publisher=[[FIFA]] |date=15 Julie 2025 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
| Kapasiteit: '''82&amp;nbsp;500'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''94&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''73&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
|-
| [[Lêer:Vista aérea del Estadio Azteca - 2026 - 02.jpg|200px]]
| [[Lêer:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|200px]]
| [[Lêer:Cowboys stadium inside view 4.JPG|200px]]
| [[Lêer:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|200px]]
|-
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Houston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Atlanta]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Los Angeles]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/ |title=Los Angeles 2026 |publisher=Los Angeles Sports &amp; Entertainment Commission |accessdate=29 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/ |archive-date=29 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Philadelphia]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
| [[NRG-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Houston-stadion)'''
| [[Mercedes-Benz-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Atlanta-stadion)'''
| [[SoFi-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Los Angeles-stadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]])&lt;/small&gt;
| [[Lincoln Financial Field]]&lt;br /&gt;'''(Philadelphia-stadion)'''
|-
| &lt;small&gt;{{Koördinate|29|41|5|N|95|24|39|W|aansig=inlyn|name=NRG-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|33|45|20|N|84|24|0|W|aansig=inlyn|name=Mercedes-Benz-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|33|57|10.8|N|118|20|20.4|W|aansig=inlyn|name=SoFi-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|39|54|3|N|75|10|3|W|aansig=inlyn|name=Lincoln Financial Field}}&lt;/small&gt;
|-
| Kapasiteit: '''72&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''75&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''70&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''69&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
|-
| [[Lêer:USA vs Argentina (Moments before Messi kicked a goal - color).jpg|200px]]
| [[Lêer:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|200px]]
| [[Lêer:SoFi Stadium interior 2021.jpg|200px]]
| [[Lêer:United States v Paraguay, Copa América Centenario (cropped).jpg|200px]]
|-
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Seattle]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[San Francisco]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Boston]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Verenigde State}} [[Miami]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
| [[Lumen Field]]&lt;br /&gt;'''(Seattle-stadion)'''
| [[Levi's-stadion]]&lt;br /&gt;'''(San Franciscobaaigebiedstadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]])&lt;/small&gt;
| [[Gillette-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Boston-stadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]])&lt;/small&gt;
| [[Hard Rock-stadion]]&lt;br /&gt;'''(Miami-stadion)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]])&lt;/small&gt;
|-
| &lt;small&gt;{{Koördinate|47|35|42.72|N|122|19|53.76|W|aansig=inlyn|name=Lumen Field}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|37|24|10.8|N|121|58|12|W|aansig=inlyn|name=Levi's-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|42|5|27.6|N|71|15|50.4|W|aansig=inlyn|name=Gillette-stadion}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|25|57|29|N|80|14|20|W|aansig=inlyn|name=Hard Rock-stadion}}&lt;/small&gt;
|-
| Kapasiteit: '''69&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''71&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''65&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''65&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
|-
| [[Lêer:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast end.jpg|200px]]
| [[Lêer:Entering Levi's Stadium.JPG|200px]]
| [[Lêer:New England Revolution Game; 7.06.2013; 745pm.JPG|200px]]
| [[Lêer:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|200px]]
|-
! {{vlagikoon|Kanada}} [[Vancouver]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process |title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process |publisher=[[FIFA]] |date=14 April 2022 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Monterrey]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Meksiko}} [[Guadalajara]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
! {{vlagikoon|Kanada}} [[Toronto]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
| [[BC Place]]&lt;br /&gt;'''(BC Place Vancouver)'''
| [[Estadio BBVA]]&lt;br /&gt;'''(Estadio Monterrey)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]])&lt;/small&gt;
| [[Estadio Akron]]&lt;br /&gt;'''(Estadio Guadalajara)'''&lt;br /&gt;&lt;small&gt;([[Zapopan]])&lt;/small&gt;
| [[BMO Field]]&lt;br /&gt;'''(Toronto-stadion)'''
|-
| &lt;small&gt;{{Koördinate|49|16|36|N|123|6|43|W|aansig=inlyn|name=BC Place}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|25|40|9|N|100|14|40|W|aansig=inlyn|name=Estadio BBVA}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|20|40|54|N|103|27|46|W|aansig=inlyn|name=Estadio Akron}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|43|37|58|N|79|25|7|W|aansig=inlyn|name=BMO Field}}&lt;/small&gt;
|-
| Kapasiteit: '''54&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''53&amp;nbsp;500'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''48&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
| Kapasiteit: '''45&amp;nbsp;000'''&lt;ref name=&quot;Kapasiteit&quot; /&gt;
|-
| [[Lêer:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|200px]]
| [[Lêer:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|200px]]
| [[Lêer:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|200px]]
| [[Lêer:Bmo Field 2016 East Stand.jpg|200px]]
|}

{| cellpadding=&quot;0&quot; style=&quot;border:0 solid darkgrey;&quot;
|- style=&quot;text-align:center;&quot;
|style=&quot;border:0 solid blue;&quot;|
{{location map+|Kanada|width=250|float=left|caption=Plekke in Kanada|places=
{{location map~|Kanada|lat=49.276667|long=-123.111944|label=[[Vancouver]]|position=right}}
{{location map~|Kanada|lat=43.633333|long=-79.418611|label=[[Toronto]]|position=left}}
}}
|style=&quot;border:0 solid #777;&quot;|
{{location map+|Verenigde State|float=center|width=400|caption=Plekke in die Verenigde State|places=
{{location map~|Verenigde State|lat=33.755|long=-84.39|label=[[Atlanta]]|position=right}}
{{location map~|Verenigde State|lat=42.358056|long=-71.063611|label=[[Boston]]|position=left}}
{{location map~|Verenigde State|lat=32.775833|long=-96.796667|label=[[Dallas]]|position=top}}
{{location map~|Verenigde State|lat=29.762778|long=-95.383056|label=[[Houston]]|position=top}}
{{location map~|Verenigde State|lat=39.099722|long=-94.578333|label=[[Kansas City]]|position=bottom}}
{{location map~|Verenigde State|lat=34.05|long=-118.25|label=[[Los Angeles]]|position=bottom}}
{{location map~|Verenigde State|lat=25.775278|long=-80.208889|label=[[Miami]]|position=right}}
{{location map~|Verenigde State|lat=40.817097|long=-74.085024|label=[[New York|NY/NJ]]|position=right}}
{{location map~|Verenigde State|lat=39.9500|long=-75.1667|label=[[Philadelphia]]|position=left}}
{{location map~|Verenigde State|lat=37.354444|long=-121.969167|label=[[San Francisco]]|position=bottom}}
{{location map~|Verenigde State|lat=47.5952|long=-122.3316|label=[[Seattle]]|position=bottom}}
}}
|style=&quot;border:0 solid #2a5;&quot;|
{{location map+|Meksiko|float=right|width=320|caption=Plekke in Meksiko|places=
{{location map~|Meksiko|lat=19.303056|long=-99.150556|label=[[Meksikostad]]|position=bottom}}
{{location map~|Meksiko|lat=25.669167|long=-100.244444|label=[[Monterrey]]|position=left}}
{{location map~|Meksiko|lat=20.681667|long=-103.462778|label=[[Guadalajara]]|position=left}}
}}
|}&lt;/center&gt;

== Formaat ==
Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 word oor 39 dae tussen 48 verskillende spanne oor 104 wedstryde beslis. Dit het op 11 Junie 2026 op die Azteca-stadion, Meksikostad, Meksiko, met die openingswedstryd tussen die medegasheer Meksiko en Suid-Afrika afgeskop. Die toernooi eindig op die MetLife-stadion, East Rutherford, Verenigde State, op 19 Julie met die eindstryd, waartydens die wenner die Sokker-Wêreldbekertrofee inpalm.

=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 se daaglikse program aan. ’n Pers blokkie dui op wedstryde tydens die groepfase, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase, ’n blou blokkie op die bronseindstryd en ’n geel blokkie op die eindstryd.

{|
|
{| class=&quot;wikitable left center&quot; &quot;style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em&quot;
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Groepfase&lt;br /&gt;Junie
! scope=col |Do&lt;br /&gt;11
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;12
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;13
! scope=col |So&lt;br /&gt;14
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;15
! scope=col |Di&lt;br /&gt;16
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;17
! scope=col |Do&lt;br /&gt;18
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;19
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;20
! scope=col |So&lt;br /&gt;21
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;22
! scope=col |Di&lt;br /&gt;23
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;24
! scope=col |Do&lt;br /&gt;25
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;26
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;27
|- align=center
|align=left|Seremonies
&lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|OS|Openingseremonie}}'''
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
| align=left|Groep A
&lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep B
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 13 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep C
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep D
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 13 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep E
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep F
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep G
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep H
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep I
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 27 --&gt;|
|- align=center
|align=left|Groep J
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 23 --&gt;|
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
|- align=center
|align=left|Groep K
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
|- align=center
|align=left|Groep L
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;|
&lt;!-- 21 --&gt;|
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
|-
! scope=col |Uitklopfase&lt;br /&gt;Junie/Julie
! scope=col |So&lt;br /&gt;28
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;29
! scope=col |Di&lt;br /&gt;30
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;1
! scope=col |Do&lt;br /&gt;2
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;3
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;4
! scope=col |So&lt;br /&gt;5
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;6
! scope=col |Di&lt;br /&gt;7
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;8
! scope=col |Do&lt;br /&gt;9
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;10
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;11
! scope=col |So&lt;br /&gt;12
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;13
! scope=col |Di&lt;br /&gt;14
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;15
! scope=col |Do&lt;br /&gt;16
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;17
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;18
! scope=col |So&lt;br /&gt;19
|- align=center
|align=left|Seremonies
&lt;!-- 28 --&gt;|
&lt;!-- 29 --&gt;|
&lt;!-- 30 --&gt;|
&lt;!-- 1 --&gt;|
&lt;!-- 2 --&gt;|
&lt;!-- 3 --&gt;|
&lt;!-- 4 --&gt;|
&lt;!-- 5 --&gt;|
&lt;!-- 6 --&gt;|
&lt;!-- 7 --&gt;|
&lt;!-- 8 --&gt;|
&lt;!-- 9 --&gt;|
&lt;!-- 10 --&gt;|
&lt;!-- 11 --&gt;|
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;| bgcolor=#d6325b|'''{{Afkorting|SS|Sluitingseremonie}}'''
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
&lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 29 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 3
&lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 3
&lt;!-- 1 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 3
&lt;!-- 2 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 3
&lt;!-- 3 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 3
&lt;!-- 4 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 2
&lt;!-- 5 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 2
&lt;!-- 6 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 2
&lt;!-- 7 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 2
&lt;!-- 8 --&gt;|
&lt;!-- 9 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 10 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 11 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 2
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;|
&lt;!-- 14 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 15 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;| bgcolor=#3399ff| 1
&lt;!-- 19 --&gt;| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style=&quot;margin:0.5em auto;&quot; wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#d6325b|Seremonies}}
|-
| {{sleutel|#c364f3|Groepwedstryde}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#3399ff|Derde plek}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}

=== Groepfase ===
Die FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026 word tussen 48 nasionale sokkerspanne beslis. Vir die groepfase is die 48 deelnemende spanne in twaalf groepe van vier elk verdeel; elke span speel een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep, dus speel elke span drie wedstryde in die groepfase. Drie punte word vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n gelykop en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte eindig, word volgens aangetekende doele gerangskik.

Klassifisering binne elke groep sal gegrond wees op die volgende puntestelsel:
* Drie wedstrydpunte vir ’n oorwinning;
* Een vir ’n gelykop;
* geen vir ’n nederlaag.

Aan die einde van die groepfase word die spanne gerangskik van die eerste na die vierde posisie, gegrond op versamelde wedstrydpunte, met die twee beste spanne en die agt beste derde-plekspanne wat na die uitklopfase deurdring. As twee spanne gelykop in punte is, word die rangorde deur hul aantal aangetekende doele bepaal.

=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af neem die toernooi ’n uitklopformaat aan wat uit 32 wedstryde bestaan: 16 16de eindstryde, agt agtste eindstryde, vier kwarteindstryde, twee halfeindstryde, ’n wedstryd om die derde plek en die eindstryd.

Die wenner en naaswenner van elk van die groepe dring saam met die agt beste derde-plekspanne na die uitklopfase deur. Groepwenners speel teen naaswenners in ander groepe in die 16de eindstryde, byvoorbeeld: die wenner van Groep A speel teen die naaswenner van Groep B en die wenner van Groep B teen die naaswenner van Groep A. Spanne van dieselfde groep kan dus eers weer in óf die klein finale óf die eindstryd mekaar ontmoet.

Elke wedstryd in die uitklopstadium moet met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná negentig minute van gewone spel ’n gelykopuitslag is, word daar verder gespeel word om die wenner te bepaal. Aanvanklik word daar twee periodes van [[ekstra tyd]] gespeel, 15 minute in elke rigting. As daar steeds nie ’n wenner ná 120 minute is nie, word die wenner deur ’n [[Strafskop (sokker)|strafskopkompetisie]] bepaal.

== Wedstryde ==
{| class=&quot;infobox bordered&quot;
| style=&quot;background:#cfc;&quot;|Kwalifiseer vir die uitklopfase.
|-
| style=&quot;background:#ffc;&quot;|Moontlike uitklopdeelname.
|-
| style=&quot;background:;&quot;|Uit die toernooi geskakel.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die groep- en die uitklopfase. Die loting is op 5 Desember 2025 in die John F. Kennedy Center in [[Washington, D.C.]] gehou.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/final-draw-results |title=Groups revealed in star-studded Final Draw |publisher=[[FIFA]] |date=5 Desember 2025 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Groepuitdunne ===
48 spanne neem aan die groepfase deel. Die twee beste spanne dring saam met die agt beste derde-plekspanne in elke groep na die tweede rondte (die uitklopfase) deur.

==== Groep A ====
[[Lêer:South Corea 2-Czechia 1 (55334091661).jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Suid-Korea en Tsjeggië in Zapopan]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Meksiko}}
|2||2||0||0||3||0||+3||'''6'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Suid-Korea}}
|2||1||0||1||2||2||±0||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Tsjeggië}}
|2||0||1||1||2||3||–1||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Suid-Afrika}}
|2||0||1||1||1||3||–2||'''1'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[11 Junie]] [[2026]]
|time = 13:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}'''
|score = 2–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021443 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}'''
|goals1 = [[Julián Quiñones|Quiñones]] {{goal|9}}&lt;br /&gt;[[Raúl Jiménez|Jiménez]] {{goal|67}}
|goals2 = 
|stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]]
|attendance = 80&amp;nbsp;824
|referee = Wilton Sampaio (Brasilië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[11 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}'''
|score = 2–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021441 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}'''
|goals1 = [[Hwang In-beom]] {{goal|67}}&lt;br /&gt;[[Oh Hyeon-gyu]] {{goal|80}}
|goals2 = {{goal|59}} [[Ladislav Krejčí|Krejčí]]
|stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]]
|attendance = 44&amp;nbsp;985
|referee = Amin Mohamed Omar (Egipte)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[18 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021440 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}'''
|goals1 = [[Michal Sadílek|Sadílek]] {{goal|6}}
|goals2 = {{goal|83|straf}} [[Teboho Mokoena|Mokoena]]
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 67&amp;nbsp;442
|referee = Tori Penso (Verenigde State)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[18 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}'''
|score = 1–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021442 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}'''
|goals1 = [[Luis Romo|Romo]] {{goal|50}}
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]]
|attendance = 45&amp;nbsp;522
|referee = Gustavo Tejera (Uruguay)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Tsjeggië}}'''
|score = Wedstryd 53
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021444 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Meksiko}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Suid-Afrika}}'''
|score = Wedstryd 54
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021445 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Suid-Korea}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep B ====
[[Lêer:2026 FIFA World Cup Match 26, Switzerland v Bosnia and Herzegovina.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Switserland en Bosnië en Herzegowina in Inglewood]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Kanada}}
|2||1||1||0||7||1||+6||'''4'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Switserland}}
|2||1||1||0||5||2||+3||'''4'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}
|2||0||1||1||2||5||–3||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Katar}}
|2||0||1||1||1||7||–6||'''1'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[12 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Kanada}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021449 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}'''
|goals1 = [[Cyle Larin|Larin]] {{goal|78}}
|goals2 = {{goal|21}} [[Jovo Lukić|Lukić]]
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 43&amp;nbsp;002
|referee = Facundo Tello (Argentinië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[13 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Katar}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021447 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Switserland}}'''
|goals1 = [[Boualem Khoukhi|Khoukhi]] {{goal|90+4}}
|goals2 = {{goal|17|straf}} [[Breel Embolo|Embolo]]
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 67&amp;nbsp;966
|referee = Saíd Martínez (Honduras)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[18 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Switserland}}'''
|score = 4–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021446 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}'''
|goals1 = [[Johan Manzambi|Manzambi]] {{goal|74}}, {{goal|90}}&lt;br /&gt;[[Rubén Vargas|Vargas]] {{goal|84}}&lt;br /&gt;[[Granit Xhaka|Xhaka]] {{goal|90+7|straf}}
|goals2 = {{goal|90+3}} [[Ermin Mahmić|Mahmić]]
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 70&amp;nbsp;026
|referee = João Pinheiro (Portugal)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[18 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Kanada}}'''
|score = 6–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021450 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Katar}}'''
|goals1 = [[Cyle Larin|Larin]] {{goal|16}}&lt;br /&gt;[[Jonathan David|David]] {{goal|29}}, {{goal|45+3}}, {{goal|90+2}}&lt;br /&gt;[[Nathan Saliba|Saliba]] {{goal|64}}&lt;br /&gt;[[Mohamed Manai|Manai]] {{goal|75|e.d.}}
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 52&amp;nbsp;497
|referee = Cristián Garay (Chili)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Switserland}}'''
|score = Wedstryd 51
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021451 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Kanada}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Bosnië en Herzegowina}}'''
|score = Wedstryd 52
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021448 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Katar}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep C ====
[[Lêer:Gillette2026.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Haïti en Skotland in Foxborough]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Skotland}}
|1||1||0||0||1||0||+1||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Marokko}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Brasilië}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Haïti}}
|1||0||0||1||0||1||–1||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[13 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021456 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Marokko}}'''
|goals1 = [[Vinícius Júnior|Vinícius]] {{goal|32}}
|goals2 = {{goal|21}} [[Ismael Saibari|Saibari]]
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 80&amp;nbsp;663
|referee = Slavko Vinčić (Slowenië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[13 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Haïti}}'''
|score = 0–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021453 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Skotland}}'''
|goals1 = 
|goals2 = {{goal|28}} [[John McGinn|McGinn]]
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 64&amp;nbsp;146
|referee = Mustapha Ghorbal (Algerië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[19 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Skotland}}'''
|score = Wedstryd 29
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021454 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Marokko}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 
|referee = Ilgiz Tantashev (Oesbekistan)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[19 Junie]] [[2026]]
|time = 21:30 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Brasilië}}'''
|score = Wedstryd 30
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021457 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Haïti}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 
|referee = Alejandro Hernández Hernández (Spanje)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Skotland}}'''
|score = Wedstryd 49
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021455 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Brasilië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[24 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Marokko}}'''
|score = Wedstryd 50
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021452 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Haïti}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep D ====
[[Lêer:Australia vs Türkiye at BC Place - June 13, 2026.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Australië en Turkye in Vancouver]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Verenigde State}}
|2||2||0||0||6||1||+5||'''6'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Australië}}
|2||1||0||1||2||2||±0||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Turkye}}
|1||0||0||1||0||2||–2||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Paraguay}}
|1||0||0||1||1||4||–3||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[12 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Verenigde State}}'''
|score = 4–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021458 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Paraguay}}'''
|goals1 = [[Damián Bobadilla|Bobadilla]] {{goal|7|e.d.}}&lt;br /&gt;[[Folarin Balogun|Balogun]] {{goal|31}}, {{goal|45+5}}&lt;br /&gt;[[Giovanni Reyna|Reyna]] {{goal|90+8}}
|goals2 = {{goal|73}} [[Maurício]]
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 70&amp;nbsp;492
|referee = Danny Makkelie (Nederland)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[13 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Australië}}'''
|score = 2–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021463 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Turkye}}'''
|goals1 = [[Nestory Irankunda|Irankunda]] {{goal|27}}&lt;br /&gt;[[Connor Metcalfe|Metcalfe]] {{goal|75}}
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 52&amp;nbsp;497
|referee = Jesús Valenzuela (Venezuela)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[19 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Turkye}}'''
|score = Wedstryd 31
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021460 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Paraguay}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 
|referee = Iván Barton (El Salvador)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[19 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Verenigde State}}'''
|score = 2–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021462 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Australië}}'''
|goals1 = [[Cameron Burgess|Burgess]] {{goal|11|e.d.}}&lt;br /&gt;[[Alex Freeman|Freeman]] {{goal|43}}
|goals2 = 
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 66&amp;nbsp;925
|referee = Felix Zwayer (Duitsland)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Turkye}}'''
|score = Wedstryd 59
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021459 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Verenigde State}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Paraguay}}'''
|score = Wedstryd 60
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021461 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Australië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep E ====
[[Lêer:Germany vs Curaçao 2026 FIFA World Cup.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Duitsland en Curaçao in Houston]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Duitsland}}
|1||1||0||0||7||1||+6||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Ivoorkus}}
|1||1||0||0||1||0||+1||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Ecuador}}
|1||0||0||1||0||1||–1||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Curaçao}}
|1||0||0||1||1||7||–6||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[14 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Duitsland}}'''
|score = 7–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021464 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Curaçao}}'''
|goals1 = [[Felix Nmecha|Nmecha]] {{goal|6}}&lt;br /&gt;[[Nico Schlotterbeck|Schlotterbeck]] {{goal|38}}&lt;br /&gt;[[Kai Havertz|Havertz]] {{goal|45+5|straf}}, {{goal|88}}&lt;br /&gt;[[Jamal Musiala|Musiala]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Nathaniel Brown|Brown]] {{goal|68}}&lt;br /&gt;[[Deniz Undav|Undav]] {{goal|78}}
|goals2 = {{goal|21}} [[Livano Comenencia|Comenencia]]
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 68&amp;nbsp;021
|referee = Jalal Jayed (Marokko)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[14 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}'''
|score = 1–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021467 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Ecuador}}'''
|goals1 = [[Amad Diallo|Diallo]] {{goal|90}}
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 68&amp;nbsp;274
|referee = François Letexier (Frankryk)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[20 Junie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Duitsland}}'''
|score = Wedstryd 33
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021469 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 
|referee = Juan Gabriel Benítez (Paraguay)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[20 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Ecuador}}'''
|score = Wedstryd 34
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021465 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Curaçao}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 
|referee = Ma Ning (Volksrepubliek China)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Curaçao}}'''
|score = Wedstryd 55
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021468 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Ivoorkus}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Ecuador}}'''
|score = Wedstryd 56
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021466 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Duitsland}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep F ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Swede}}
|1||1||0||0||5||1||+4||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Japan}}
|1||0||1||0||2||2||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Nederland}}
|1||0||1||0||2||2||±0||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Tunisië}}
|1||0||0||1||1||5||–4||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[14 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Nederland}}'''
|score = 2–2
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021470 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Japan}}'''
|goals1 = [[Virgil van Dijk|Van Dijk]] {{goal|50}}&lt;br /&gt;[[Crysencio Summerville|Summerville]] {{goal|64}}
|goals2 = {{goal|57}} [[Keito Nakamura|Nakamura]]&lt;br /&gt;{{goal|88}} [[Daichi Kamada|Kamada]]
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 69&amp;nbsp;285
|referee = Ismail Elfath (Verenigde State)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[14 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Swede}}'''
|score = 5–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021474 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Tunisië}}'''
|goals1 = [[Yasin Ayari|Ayari]] {{goal|7}}, {{goal|90+6}}&lt;br /&gt;[[Alexander Isak|Isak]] {{goal|30}}&lt;br /&gt;[[Viktor Gyökeres|Gyökeres]] {{goal|59}}&lt;br /&gt;[[Mattias Svanberg|Svanberg]] {{goal|84}}
|goals2 = {{goal|43}} [[Omar Rekik|Rekik]]
|stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]
|attendance = 50&amp;nbsp;987
|referee = Yael Falcón (Argentinië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[20 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Nederland}}'''
|score = Wedstryd 35
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021472 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Swede}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 
|referee = Michael Oliver (Engeland)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[20 Junie]] [[2026]]
|time = 22:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Tunisië}}'''
|score = Wedstryd 36
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021475 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Japan}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]
|attendance = 
|referee = István Kovács (Roemenië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Japan}}'''
|score = Wedstryd 57
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021471 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Swede}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[25 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Tunisië}}'''
|score = Wedstryd 58
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021473 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Nederland}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep G ====
[[Lêer:2026 FIFA World Cup - Belgium v. Egypt in Seattle - 03.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen België en Egipte in Seattle]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Nieu-Seeland}}
|1||0||1||0||2||2||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Iran}}
|1||0||1||0||2||2||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|België}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Egipte}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[15 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Iran}}'''
|score = 2–2
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}'''
|goals1 = [[Ramin Rezaeian|Rezaeian]] {{goal|32}}&lt;br /&gt;[[Mohammad Mohebi|Mohebi]] {{goal|64}}
|goals2 = {{goal|7}}, {{goal|54}} [[Elijah Just|Just]]
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 70&amp;nbsp;108
|referee = César Arturo Ramos (Meksiko)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[15 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|België}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Egipte}}'''
|goals1 = [[Mohamed Hany|Hany]] {{goal|66|e.d.}}
|goals2 = {{goal|19}} [[Emam Ashour|Ashour]]
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 66&amp;nbsp;775
|referee = Ramon Abatti (Brasilië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[21 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|België}}'''
|score = Wedstryd 39
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Iran}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 
|referee = Darío Herrera (Argentinië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[21 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}'''
|score = Wedstryd 40
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Egipte}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 
|referee = Omar Al Ali (Verenigde Arabiese Emirate)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Egipte}}'''
|score = Wedstryd 63
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Iran}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Nieu-Seeland}}'''
|score = Wedstryd 64
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|België}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep H ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Uruguay}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Saoedi-Arabië}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Spanje}}
|1||0||1||0||0||0||±0||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Kaap Verde}}
|1||0||1||0||0||0||±0||'''1'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[15 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Spanje}}'''
|score = 0–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021482 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 67&amp;nbsp;640
|referee = Adham Makhadmeh (Jordanië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[15 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021486 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Uruguay}}'''
|goals1 = [[Abdulelah Al-Amri|Al-Amri]] {{goal|41}}
|goals2 = {{goal|80}} [[Maximiliano Araújo|M. Araújo]]
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 62&amp;nbsp;764
|referee = Maurizio Mariani (Italië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[21 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Spanje}}'''
|score = Wedstryd 37
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021483 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = Raphael Claus (Brasilië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[21 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Uruguay}}'''
|score = Wedstryd 38
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021487 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = Espen Eskås (Noorweë)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Kaap Verde}}'''
|score = Wedstryd 65
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021485 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Saoedi-Arabië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 CDT (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Uruguay}}'''
|score = Wedstryd 66
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021484 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Spanje}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep I ====
[[Lêer:Iraq and Norway match 2026.jpg|duimnael|Die wedstryd tussen Irak en Noorweë in Foxborough]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Noorweë}}
|1||1||0||0||4||1||+3||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Frankryk}}
|1||1||0||0||3||1||+2||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Senegal}}
|1||0||0||1||1||3||–2||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Irak}}
|1||0||0||1||1||4||–3||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[16 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}'''
|score = 3–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021490 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Senegal}}'''
|goals1 = [[Kylian Mbappé|Mbappé]] {{goal|66}}, {{goal|90+6}}&lt;br /&gt;[[Bradley Barcola|Barcola]] {{goal|82}}
|goals2 = {{goal|90+5}} [[Ibrahim Mbaye|Mbaye]]
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 80&amp;nbsp;545
|referee = Alireza Faghani (Australië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[16 Junie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Irak}}'''
|score = 1–4
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021488 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Noorweë}}'''
|goals1 = [[Aymen Hoesein|Hoesein]] {{goal|39}}
|goals2 = {{goal|29}}, {{goal|43}} [[Erling Haaland|Haaland]]&lt;br /&gt;{{goal|76}} [[Leo Østigård|Østigård]]&lt;br /&gt;{{goal|90+6|e.d.}} [[Aymen Hoesein|Hoesein]]
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 63&amp;nbsp;106
|referee = Pierre Atcho (Gaboen)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[22 Junie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Frankryk}}'''
|score = Wedstryd 41
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021492 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Irak}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 
|referee = Drew Fischer (Kanada)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[22 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Noorweë}}'''
|score = Wedstryd 42
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021491 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Senegal}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = Wilton Sampaio (Brasilië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Noorweë}}'''
|score = Wedstryd 61
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021489 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Frankryk}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[26 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Senegal}}'''
|score = Wedstryd 62
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021493 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Irak}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep J ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Argentinië}}
|1||1||0||0||3||0||+3||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Oostenryk}}
|1||1||0||0||3||1||+2||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Jordanië}}
|1||0||0||1||1||3||–2||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Algerië}}
|1||0||0||1||0||3||–3||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[16 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}'''
|score = 3–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021496 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Algerië}}'''
|goals1 = [[Lionel Messi|Messi]] {{goal|17}}, {{goal|60}}, {{goal|76}}
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 69&amp;nbsp;045
|referee = Szymon Marciniak (Pole)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[16 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Oostenryk}}'''
|score = 3–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021498 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Jordanië}}'''
|goals1 = [[Romano Schmid|Schmid]] {{goal|20}}&lt;br /&gt;[[Yazan Al-Arab|Al-Arab]] {{goal|76|e.d.}}&lt;br /&gt;[[Marko Arnautović|Arnautović]] {{goal|90+12|straf}}
|goals2 = {{goal|50}} [[Ali Olwan|Olwan]]
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 68&amp;nbsp;527
|referee = Dahane Beida (Mauritanië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[22 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Argentinië}}'''
|score = Wedstryd 43
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021494 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Oostenryk}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = Amin Omar (Egipte)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[22 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''{{vlagland|Jordanië}}'''
|score = Wedstryd 44
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021499 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Algerië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 
|referee = Slavko Vinčić (Slowenië)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Algerië}}'''
|score = Wedstryd 69
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021497 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Oostenryk}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Jordanië}}'''
|score = Wedstryd 70
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021495 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Argentinië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep K ====
[[Lêer:2026 FIFA World Cup Match 24, Uzbekistan v Colombia - Uzbekistan squad.webp|duimnael|Die Oesbekiese span tydens die 2026-toernooi]]
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Colombia}}
|1||1||0||0||3||1||+2||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Portugal}}
|1||0||1||0||1||1||±0||'''1'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Oesbekistan}}
|1||0||0||1||1||3||–2||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[17 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Portugal}}'''
|score = 1–1
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021502 Verslag]
|team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]'''
|goals1 = [[João Neves|Neves]] {{goal|6}}
|goals2 = {{goal|45+5}} [[Yoane Wissa|Wissa]]
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 68&amp;nbsp;777
|referee = Abdulrahman Al-Jassim (Katar)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[17 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}'''
|score = 1–3
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021504 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Colombia}}'''
|goals1 = [[Abbosbek Fayzullaev|Fayzullaev]] {{goal|60}}
|goals2 = {{goal|40}} [[Daniel Muñoz|Muñoz]]&lt;br /&gt;{{goal|65}} [[Luis Díaz|Díaz]]&lt;br /&gt;{{goal|90+9}} [[Jaminton Campaz|Campaz]]
|stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]]
|attendance = 80&amp;nbsp;824
|referee = Anthony Taylor (Engeland)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[23 Junie]] [[2026]]
|time = 21:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Portugal}}'''
|score = Wedstryd 47
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021503 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[23 Junie]] [[2026]]
|time = 20:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Colombia}}'''
|score = Wedstryd 48
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021501 Verslag]
|team2 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio Akron]], [[Zapopan]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 19:30 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Colombia}}'''
|score = Wedstryd 71
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021505 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Portugal}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 19:30 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagikoon|Demokratiese Republiek die Kongo}} [[Demokratiese Republiek die Kongo|DR Kongo]]'''
|score = Wedstryd 72
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021500 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Oesbekistan}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Groep L ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;
!width=165|Land
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Engeland}}
|1||1||0||0||4||2||+2||'''3'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Ghana}}
|1||1||0||0||1||0||+1||'''3'''
|- style=&quot;background:#ffc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Panama}}
|1||0||0||1||0||1||–1||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{vlagland|Kroasië}}
|1||0||0||1||2||4||—2||'''0'''
|}

{{sokkerwedstryd
|date = [[17 Junie]] [[2026]]
|time = 15:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''{{vlagland|Engeland}}'''
|score = 4–2
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021507 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Kroasië}}'''
|goals1 = [[Harry Kane|Kane]] {{goal|12|straf}}, {{goal|42}}&lt;br /&gt;[[Jude Bellingham|Bellingham]] {{goal|47}}&lt;br /&gt;[[Marcus Rashford|Rashford]] {{goal|85}}
|goals2 = {{goal|36}} [[Martin Baturina|Baturina]]&lt;br /&gt;{{goal|45+5}} [[Petar Musa|Musa]]
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 70&amp;nbsp;389
|referee = Clément Turpin (Frankryk)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[17 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Ghana}}'''
|score = 1–0
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021510 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Panama}}'''
|goals1 = [[Caleb Yirenkyi|Yirenkyi]] {{goal|90+5}}
|goals2 = 
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 42&amp;nbsp;942
|referee = Glenn Nyberg (Swede)}}

{{sokkerwedstryd
|date = [[23 Junie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Engeland}}'''
|score = Wedstryd 45
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021506 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Ghana}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[23 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Panama}}'''
|score = Wedstryd 46
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021511 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Kroasië}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Panama}}'''
|score = Wedstryd 67
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021508 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Engeland}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[27 Junie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''{{vlagland|Kroasië}}'''
|score = Wedstryd 68
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021509 Verslag]
|team2 = '''{{vlagland|Ghana}}'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Ranglys van die derdeplek-spanne ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!width=165|Land
!width=30|Groep
!width=20|{{Afkorting|Wed|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|Wen|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|Gel|Gelykop}}
!width=20|{{Afkorting|Ver|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|DV|Doele vir}}
!width=20|{{Afkorting|DT|Doele teen}}
!width=20|{{Afkorting|+/–|Doelverskil}}
!width=20|{{Afkorting|Pte|Punte}}
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep A
|A||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep B
|B||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep C
|C||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep D
|D||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep E
|E||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep F
|F||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep G
|G||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|- style=&quot;background:#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep H
|H||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep I
|I||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep J
|J||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep K
|K||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|Derde Plek Groep L
|L||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
|}

=== Uitklopfase ===
{{Wedstrydskema laaste 32
| RD1 = 16de eindrondte
| RD2 = Agtste eindrondte
| RD3 = Kwarteindrondte
| RD4 = Halfeindrondte
| RD5 = Eindstryd
| RD6 = derde plek
| RD1-header-01 = 29 Junie – Foxborough
| RD1-team01 = Wenner Groep E
| RD1-score01 = 
| RD1-team02 = 3de Groep A/B/C/D/F
| RD1-score02 = 
| RD1-header-02 = 30 Junie – East Rutherford
| RD1-team03 = Wenner Groep I
| RD1-score03 = 
| RD1-team04 = 3de Groep C/D/F/G/H
| RD1-score04 = 
| RD1-header-03 = 28 Junie – Inglewood
| RD1-team05 = Naaswenner Groep A
| RD1-score05 = 
| RD1-team06 = Naaswenner Groep B
| RD1-score06 = 
| RD1-header-04 = 29 Junie – Guadalupe
| RD1-team07 = Wenner Groep F
| RD1-score07 = 
| RD1-team08 = Naaswenner Groep C
| RD1-score08 = 
| RD1-header-05 = 2 Julie – Toronto
| RD1-team09 = Naaswenner Groep K
| RD1-score09 = 
| RD1-team10 = Naaswenner Groep L
| RD1-score10 = 
| RD1-header-06 = 2 Julie – Inglewood
| RD1-team11 = Wenner Groep H
| RD1-score11 = 
| RD1-team12 = Naaswenner Groep J
| RD1-score12 = 
| RD1-header-07 = 1 Julie – Santa Clara
| RD1-team13 = Wenner Groep D
| RD1-score13 = 
| RD1-team14 = 3de Groep B/E/F/I/J
| RD1-score14 = 
| RD1-header-08 = 1 Julie – Seattle
| RD1-team15 = Wenner Groep G
| RD1-score15 = 
| RD1-team16 = 3de Groep A/E/H/I/J
| RD1-score16 = 
| RD1-header-09 = 29 Junie – Houston
| RD1-team17 = Wenner Groep C
| RD1-score17 = 
| RD1-team18 = Naaswenner Groep F
| RD1-score18 = 
| RD1-header-10 = 30 Junie – Arlington
| RD1-team19 = Naaswenner Groep E
| RD1-score19 = 
| RD1-team20 = Naaswenner Groep I
| RD1-score20 = 
| RD1-header-11 = 30 Junie – Meksikostad
| RD1-team21 = {{vlagland|Meksiko}}
| RD1-score21 = 
| RD1-team22 = 3de Groep C/E/F/H/I
| RD1-score22 = 
| RD1-header-12 = 1 Julie – Atlanta
| RD1-team23 = Wenner Groep L
| RD1-score23 = 
| RD1-team24 = 3de Groep E/H/I/J/K
| RD1-score24 = 
| RD1-header-13 = 3 Julie – Miami Gardens
| RD1-team25 = Wenner Groep J
| RD1-score25 = 
| RD1-team26 = Naaswenner Groep H
| RD1-score26 = 
| RD1-header-14 = 3 Julie – Arlington
| RD1-team27 = Naaswenner Groep D
| RD1-score27 = 
| RD1-team28 = Naaswenner Groep G
| RD1-score28 = 
| RD1-header-15 = 2 Julie – Vancouver
| RD1-team29 = Wenner Groep B
| RD1-score29 = 
| RD1-team30 = 3de Groep E/F/G/I/J
| RD1-score30 = 
| RD1-header-16 = 3 Julie – Kansas City
| RD1-team31 = Wenner Groep K
| RD1-score31 = 
| RD1-team32 = 3de Groep D/E/I/J/L
| RD1-score32 = 
| RD2-header-1 = 4 Julie – Philadelphia
| RD2-team01 = Wenner Wedstryd 74
| RD2-score01 = 
| RD2-team02 = Wenner Wedstryd 77
| RD2-score02 = 
| RD2-header-2 = 4 Julie – Houston
| RD2-team03 = Wenner Wedstryd 73
| RD2-score03 = 
| RD2-team04 = Wenner Wedstryd 75
| RD2-score04 = 
| RD2-header-3 = 6 Julie – Arlington
| RD2-team05 = Wenner Wedstryd 83
| RD2-score05 = 
| RD2-team06 = Wenner Wedstryd 84
| RD2-score06 = 
| RD2-header-4 = 6 Julie – Seattle
| RD2-team07 = Wenner Wedstryd 81
| RD2-score07 = 
| RD2-team08 = Wenner Wedstryd 82
| RD2-score08 = 
| RD2-header-5 = 5 Julie – East Rutherford
| RD2-team09 = Wenner Wedstryd 76
| RD2-score09 = 
| RD2-team10 = Wenner Wedstryd 78
| RD2-score10 = 
| RD2-header-6 = 5 Julie – Meksikostad
| RD2-team11 = Wenner Wedstryd 79
| RD2-score11 = 
| RD2-team12 = Wenner Wedstryd 80
| RD2-score12 = 
| RD2-header-7 = 7 Julie – Atlanta
| RD2-team13 = Wenner Wedstryd 86
| RD2-score13 = 
| RD2-team14 = Wenner Wedstryd 88
| RD2-score14 = 
| RD2-header-8 = 7 Julie – Vancouver
| RD2-team15 = Wenner Wedstryd 85
| RD2-score15 = 
| RD2-team16 = Wenner Wedstryd 87
| RD2-score16 = 
| RD3-header-1 = 9 Julie – Foxborough
| RD3-team01 = Wenner Wedstryd 89
| RD3-score01 = 
| RD3-team02 = Wenner Wedstryd 90
| RD3-score02 = 
| RD3-header-2 = 10 Julie – Inglewood
| RD3-team03 = Wenner Wedstryd 93
| RD3-score03 = 
| RD3-team04 = Wenner Wedstryd 94
| RD3-score04 = 
| RD3-header-3 = 11 Julie – Miami Gardens
| RD3-team05 = Wenner Wedstryd 91
| RD3-score05 = 
| RD3-team06 = Wenner Wedstryd 92
| RD3-score06 = 
| RD3-header-4 = 11 Julie – Kansas City
| RD3-team07 = Wenner Wedstryd 95
| RD3-score07 = 
| RD3-team08 = Wenner Wedstryd 96
| RD3-score08 = 
| RD4-header-1 = 14 Julie – Arlington
| RD4-team01 = Wenner Wedstryd 97
| RD4-score01 = 
| RD4-team02 = Wenner Wedstryd 98
| RD4-score02 = 
| RD4-header-2 = 15 Julie – Atlanta
| RD4-team03 = Wenner Wedstryd 99
| RD4-score03 = 
| RD4-team04 = Wenner Wedstryd 100
| RD4-score04 = 
| RD5-header-1 = 19 Julie – East Rutherford
| RD5-team01 = Wenner Wedstryd 101
| RD5-score01 = 
| RD5-team02 = Wenner Wedstryd 102
| RD5-score02 = 
| RD6-header-1 = 18 Julie – Miami Gardens
| RD6-team01 = Verloorder Wedstryd 101
| RD6-score01 = 
| RD6-team02 = Verloorder Wedstryd 102
| RD6-score02 = 
}}

==== 16de eindrondte ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[28 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Naaswenner Groep A'''
|score = Wedstryd 73
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289287/400021518 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep B'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[29 Junie]] [[2026]]
|time = 16:30 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Groep E'''
|score = Wedstryd 74
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021513 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep A/B/C/D/F'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[29 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''Wenner Groep F'''
|score = Wedstryd 75
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021522 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep C'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Estadio BBVA]], [[Guadalupe, Nuevo León|Guadalupe]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[29 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 CDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Groep C'''
|score = Wedstryd 76
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021516 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep F'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[30 Junie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Groep I'''
|score = Wedstryd 77
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021523 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep C/D/F/G/H'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[30 Junie]] [[2026]]
|time = 12:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Naaswenner Groep E'''
|score = Wedstryd 78
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021514 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep I'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[30 Junie]] [[2026]]
|time = 19:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''{{vlagland|Meksiko}}'''
|score = Wedstryd 79
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021520 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep C/E/F/H/I'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[1 Julie]] [[2026]]
|time = 12:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Groep L'''
|score = Wedstryd 80
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021512 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep E/H/I/J/K'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[1 Julie]] [[2026]]
|time = 17:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Groep D'''
|score = Wedstryd 81
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021524 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep B/E/F/I/J'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Levi's-stadion]], [[Santa Clara, Kalifornië|Santa Clara]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[1 Julie]] [[2026]]
|time = 13:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Groep G'''
|score = Wedstryd 82
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021525 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep A/E/H/I/J'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[2 Julie]] [[2026]]
|time = 19:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Naaswenner Groep K'''
|score = Wedstryd 83
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021526 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep L'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BMO Field]], [[Toronto]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[2 Julie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Groep H'''
|score = Wedstryd 84
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021519 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep J'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[2 Julie]] [[2026]]
|time = 20:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Groep B'''
|score = Wedstryd 85
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021527 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep E/F/G/I/J'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[3 Julie]] [[2026]]
|time = 18:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Groep J'''
|score = Wedstryd 86
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021521 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep H'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[3 Julie]] [[2026]]
|time = 20:30 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Wenner Groep K'''
|score = Wedstryd 87
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021517 Verslag]
|team2 = '''Derde Groep D/E/I/J/L'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[3 Julie]] [[2026]]
|time = 13:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Naaswenner Groep D'''
|score = Wedstryd 88
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021515 Verslag]
|team2 = '''Naaswenner Groep G'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Agtste eindrondte ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[4 Julie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 74'''
|score = Wedstryd 89
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021533 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 77'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lincoln Financial Field]], [[Philadelphia]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[4 Julie]] [[2026]]
|time = 12:00 CDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 73'''
|score = Wedstryd 90
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021530 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 75'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[NRG-stadion]], [[Houston]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[5 Julie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 76'''
|score = Wedstryd 91
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021532 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 78'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[5 Julie]] [[2026]]
|time = 18:00 CST (UTC−6)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 79'''
|score = Wedstryd 92
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021531 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 80'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Azteca-stadion]], [[Meksikostad]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[6 Julie]] [[2026]]
|time = 14:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 83'''
|score = Wedstryd 93
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021529 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 84'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[6 Julie]] [[2026]]
|time = 17:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 81'''
|score = Wedstryd 94
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021534 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 82'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Lumen Field]], [[Seattle]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[7 Julie]] [[2026]]
|time = 12:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 86'''
|score = Wedstryd 95
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021528 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 88'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[7 Julie]] [[2026]]
|time = 13:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 85'''
|score = Wedstryd 96
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021535 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 87'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[BC Place]], [[Vancouver]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Kwarteindrondte ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[9 Julie]] [[2026]]
|time = 16:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 89'''
|score = Wedstryd 97
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021536 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 90'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Gillette-stadion]], [[Foxborough, Massachusetts|Foxborough]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[10 Julie]] [[2026]]
|time = 12:00 PT (UTC−7)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 93'''
|score = Wedstryd 98
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021538 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 94'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[SoFi-stadion]], [[Inglewood, Kalifornië|Inglewood]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[11 Julie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 91'''
|score = Wedstryd 99
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021539 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 92'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[11 Julie]] [[2026]]
|time = 20:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 95'''
|score = Wedstryd 100
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021537 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 96'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Arrowhead-stadion]], [[Kansas City]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Halfeindrondte ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[14 Julie]] [[2026]]
|time = 14:00 CDT (UTC−5)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 97'''
|score = Wedstryd 101
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021541 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 98'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[AT&amp;T-stadion]], [[Arlington, Texas|Arlington]]
|attendance = 
|referee = }}

{{sokkerwedstryd
|date = [[15 Julie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 99'''
|score = Wedstryd 102
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021540 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 100'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Mercedes-Benz-stadion]], [[Atlanta]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Klein finale (om die derde plek) ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[18 Julie]] [[2026]]
|time = 17:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Verloorder Wedstryd 101'''
|score = Wedstryd 103
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021542 Verslag]
|team2 = '''Verloorder Wedstryd 102'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[Hard Rock-stadion]], [[Miami Gardens, Florida|Miami Gardens]]
|attendance = 
|referee = }}

==== Eindstryd ====
{{sokkerwedstryd
|date = [[19 Julie]] [[2026]]
|time = 15:00 EDT (UTC−4)
|team1 = '''Wenner Wedstryd 101'''
|score = Wedstryd 104
|report = [https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021543 Verslag]
|team2 = '''Wenner Wedstryd 102'''
|goals1 = 
|goals2 = 
|stadium = [[MetLife-stadion]], [[East Rutherford]]
|attendance = 
|referee = }}

&lt;br /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto;&quot;
!Sokkerwêreldkampioen 2026
|-
|align=center|'''Eindstrydwenner'''
|}

== Sien ook ==
* [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1970]]
* [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1986]]
* [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 1994]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|2026 FIFA World Cup|FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026}}
* {{en}} {{es}} {{fr}} [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Amptelike webwerf]
* {{en}} [http://www.worldcup-history.com/index.php?siden=VM&amp;aaret=2026 worldcup-history.com: ''2026'']
* {{en}} {{cite web|url=https://www.britannica.com/event/2026-FIFA-World-Cup|title=2026 FIFA World Cup|publisher=[[Encyclopædia Britannica]]|accessdate=19 Junie 2026}}
* {{en}} {{IMDb-titel|32915471|2026 FIFA World Cup}}

{{Navigasie Sokker-Wêreldbekertoernooie}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Geskiedenis van Kanada]]
[[Kategorie:Geskiedenis van Meksiko]]
[[Kategorie:Geskiedenis van die Verenigde State van Amerika]]
[[Kategorie:Sokkerkompetisies in Kanada]]
[[Kategorie:Sokkerkompetisies in Meksiko]]
[[Kategorie:Sokkerkompetisies in die Verenigde State van Amerika]]
[[Kategorie:FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi|2026]]
[[Kategorie:Sport in 2026]]</text>
      <sha1>lo99xbdtrfsvmuuh0366s8tbg5dvh72</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bende van Vier</title>
    <ns>0</ns>
    <id>132683</id>
    <revision>
      <id>2912413</id>
      <parentid>2645200</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T12:41:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2912413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10786" sha1="8raa1izj6l3o4bmv3bsj475s2uhl9u9" xml:space="preserve">{{Chinese name
|titel = Bende van Vier
|beeld = Gang of Four poster.jpg
|onderskrif = ''Gooi beslis die Wang-Zhang-Jiang-Yao-antipartykliek uit!''
|beeldbreedte = 200px
|TChinees = 四人幫
|VChinees = 四人帮
|Pinyin = Sìrén bāng
|WadeGiles = 
|Kantonees = 
|Jyutping = 
|TaiwanHakka = 
|Minnanyu = 
|ander = 
}}

Die '''Bende van Vier''' was ’n politieke faksie wat uit vier amptenare van die [[Kommunistiese Party van China]] bestaan het. Hulle het bekend geraak tydens die [[Kulturele Rewolusie]] van 1966-'76 en is later van ’n reeks aanklagte in verband met verraad aangekla. Die bende se leier was [[Mao Zedong]] se laaste vrou, Jiang Qing. Die ander lede was Zhang Chunqiao, Yao Wenyuan en Wang Hongwen.&lt;ref name=&quot;Yao Wenyuan&quot;&gt;{{cite news |url=http://www.economist.com/node/5381892 |title=Yao Wenyuan |newspaper=The Economist |issn=0013-0613 |access-date=22 Mei 2016 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20180501231531/https://www.economist.com/node/5381892 |archive-date=1 Mei 2018 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die Bende van Vier het die magsorgane van die Kommunistiese Party in die latere stadiums van die Kulturele Rewolusie beheer. Dit was egter onduidelik watter groot besluite van Mao deur die vier uitgevoer is en watter deur die bende self geneem is.

Die bende en die onteerde generaal [[Lin Biao]], wat in 1971 dood is, is gebrandmerk as die twee grootste &quot;teenrewolusiemagte&quot; van die Kulturele Rewolusie en die Chinese regering het hulle amptelik die skuld gegee vir die grootste deel van die sosiale chaos wat in dié 10 jaar van onrus ontstaan het. Hul val op 6 Oktober 1976, net ’n maand ná Mao se dood, het gelei tot groot vierings in [[Beijing]] se strate en het die einde ingelui van ’n onstuimige politieke era in China.

== Stigting ==
Die groep is gelei deur Jiang Qing en het bestaan uit drie van haar nabye bondgenote, Zhang Chunqiao, Yao Wenyuan en Wang Hongwen. Twee ander mans wat in 1976 reeds dood was, Kang Sheng en Xie Fuzhi, word soms genoem as deel van die &quot;bende&quot;. Chen Boda en Mao Yuanxin, van wie laasgenoemde familie van Mao was, is ook beskou as nabye bondgenote.

In die meeste Westerse weergawes van gebeure word gemeen die eintlike leierskap van die Kulturele Rewolusie het uit ’n groter groep bestaan, en lede van die Sentrale Kulturele Rewolusiegroep word dikwels genoem. Die bekendste was Lin Biao, tot met sy beweerde vlug uit China en dood in ’n vliegongeluk in 1971. Chen Boda word dikwels beskou as lid van Lin se faksie eerder as dié van Jiang Qing.&lt;ref&gt;Glossary of Names and Identities in ''Mao's Last Revolution'', deur Roderick MacFarquhar en Michael Schoenhals, Harvard University Press 2006.&lt;/ref&gt;

== Rol ==
Aan die begin van die Kulturele Rewolusie, op 10 November 1965, het Yao Wenyuan ’n artikel gepubliseer waarin hy die nuwe historiese drama &quot;Hai Rui uit Sy Amp Ontslaan&quot; kritiseer.&lt;ref name=&quot;Yao Wenyuan&quot;/&gt; Hy het gereken dit is ’n aanval op Mao se [[Groot Sprong Voorwaarts]], en dit het daartoe gelei dat Mao ontslae geraak het van maarskalk Peng Dehuai, die minister van verdediging.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=yrkpx6iKq48C|title=The Politics of China: The Eras of Mao and Deng|last=MacFarquhar|first=Roderick|date=1997-01-13|publisher=Cambridge University Press|isbn=9780521588638|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=R8mXPSDeWf4C|title=Peng Te-huai: The Man and the Image|last=Domes|first=Jürgen|date=1985-01-01|publisher=Stanford University Press|isbn=9780804713030|language=en}}&lt;/ref&gt; Dié artikel word dikwels geblameer vir die begin van die Kulturele Rewolusie.&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=XkB5adcnMVUC|title=The Cultural Revolution and Post-Mao Reforms: A Historical Perspective|last=Tsou|first=Tang|date=1999-04-15|publisher=University of Chicago Press|isbn=9780226815145|language=en}}&lt;/ref&gt;

Jiang Qing het in dié tydperk rewolusionêre operas op die been gebring en met die [[Rooi Garde]]s beraadslaag.&lt;ref name=yanjiaqi&gt;{{cite book | last = Jiaqi | first =Yan | authorlink =Yan Jiaqi |author2=Gao Gao  | title = Turbulent Decade: A History of the Cultural Revolution | publisher = University of Hawaii Press | location = | pages = 56–64 | url = https://books.google.com/books?id=7bNooFMV12sC&amp;pg=PA78&amp;dq=red+guards+zhang#PPA64,M1 | doi =  | isbn = 0-8248-1695-1| year =1996 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Lu Xing&quot;&gt;{{cite book | author=Lu, Xing| title=Rhetoric of the Chinese Cultural Revolution: the impact on Chinese thought, culture, and communication | publisher=University of South Carolina Press| year=2004| pages=143–150 {{ISBN|1570035431}}}}&lt;/ref&gt;

Die verwydering van dié groep uit gesagsposisies word soms beskou as die begin van die einde van die Kulturele Rewolusie, wat in 1966 deur Mao begin is as deel van sy magstryd met leiers soos Liu Shaoqi, [[Deng Xiaoping]] en Peng Zhen. Mao het sy vrou, Jiang Qing, ’n voormalige rolprentaktrise wat voor 1966 geen openbare politieke rol gespeel het nie, in beheer geplaas van die land se kultuurorganisasie. Zhang, Yao en Wang was partyleiers in [[Sjanghai]] wat ’n leidende rol gespeel het om die stad tydens die Kulturele Rewolusie vir Mao te verseker.

Omtrent met die tyd van Lin Biao se dood het die Kulturele Rewolusie momentum begin verloor. Die nuwe aanvoerders van die [[Volksbevrydingsleër]] het geëis dat die orde herstel word in die lig van die gevaarlike situasie aan die Chinese grens met die [[Sowjetunie]]. Premier Zhou Enlai, wat die rewolusie aanvaar maar nooit heeltemal gesteun het nie, het van sy mag teruggekry en dit gebruik om Deng Xiaoping in 1973 terug te bring in die party se leierskap. Liu Shaoqi is tussen in 1969 in die tronk dood.

Net voor Mao se dood het ’n magstryd tussen die Bende van Vier en die alliansie van Deng Xiaoping, Zhou Enlai en Ye Jianying plaasgevind.

== Val van die bende ==
Zhou Enlai is in Januarie 1976 dood en die radikale het in April weer daarin geslaag om van Zhou se bondgenoot Deng Xiaoping ontslae ta raak. Zhou se opvolger as premier was egter nie een van die radikale nie, maar die relatief onbekende [[Hua Guofeng]]. Hua is ook aangewys as eerste ondervoorsitter van die party.

Mao is op 9 September dood. Die Bende van Vier het vir die volgende paar weke beheer behou oor die party en die regering se media, en baie artikels het verskyn oor &quot;beginsels wat Mao neergelê&quot; (of &quot;gevestig&quot;) het aan die einde van sy lewe.&lt;ref name=hsu15&gt;{{Citation
| last       = Hsü
| first      = Immanuel Chung-yueh
| year       = 1990
| title      = China Without Mao: the Search for a New Order
| publisher  = Oxford University Press
| isbn       = 0-19536-303-5
| page       = 15
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=baum&gt;{{Citation
| last       = Baum
| first      = Richard
| year       = 1996
| title      = Burying Mao: Chinese Politics in the Age of Deng Xiaoping
| publisher  = Princeton University Press
| page       = 40
| isbn        = 0-69103-637-3
}}&lt;/ref&gt; Stedelike militia-eenhede wat deur ondersteuners van die radikale gelei is, is op ’n gereedheidsgrondslag geplaas.&lt;ref&gt;{{Citation
| last       = Hsü
| first      = Immanuel Chung-yueh
| year       = 1990
| title      = China Without Mao: the Search for a New Order
| publisher  = Oxford University Press
| isbn       = 0-19536-303-5
| page       = 13
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=baum/&gt;

Hua Guofeng het die radikale se media-aanslag laat in September aangeval,&lt;ref name=hsu16/&gt; maar Jiang Qing het van hom verskil en daarop aangedring dat sy die nuwe partyvoorsitter word.&lt;ref name=hsu16&gt;{{Citation
| last       = Hsü
| first      = Immanuel Chung-yueh
| year       = 1990
| title      = China Without Mao: the Search for a New Order
| publisher  = Oxford University Press
| isbn       = 0-19536-303-5
| page       = 16
}}&lt;/ref&gt; Op 4 Oktober het die groep in ’n koerantartikel gewaarsku &quot;niks goeds sal gebeur&quot; met enige revisionis (gematigde) wat in die gevestigde beginsels inmeng nie.&lt;ref name=baum/&gt; Die radikale het gehoop die belangrikste militêre leiers Wang Dongxing en Chen Xilian sal hulle steun, maar blykbaar het Hua die weermag aan sy kant gekry. Op 6 Oktober 1976 het hy die vier radikale leiers en ’n paar van hul minder belangrike bondgenote in hegtenis laat neem. 

Van 21 Oktober af is begin om die bende landwyd te veroordeel en in Desember is lêers in verband met die bende se beweerde misdade aan die publiek bekend gemaak. Die Chinese media het hulle van al die buitensporighede van die Kulturele Rewolusie beskuldig. 

== Verhoor ==
Die vier voormalige leiers is in 1981 verhoor en skuldig bevind aan bedrywighede teen die party. Jiang Qing was veral tydens die verhoor baie uitdagend en het luidkeels geprotesteer en soms in trane uitgebars. Sy was die enigste een van die vier wat haarself probeer verdedig het. Die verdediging het betoog sy het die bevele van Mao te alle tye gehoorsaam. Zhang Chunqiao het geweier om te erken hy het iets verkeerds gedoen. Yao Wenyuan en Wang Hongwen het hul spyt uitgespreek en skuld op al die aanklagte erken.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/gangoffour/Gangof4.html |title=The Gang of Four Trial |first=Haiping |last=Zheng |year=2010 |access-date=31 Desember 2017 |language=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20200421111805/http://law2.umkc.edu/faculty/projects/ftrials/gangoffour/Gangof4.html |archive-date=21 April 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die aanklaers het politieke foute en werklike misdade van mekaar geskei. Onder laasgenoemde was die oorname van staatsmag en die partyleierskap; en die vervolging van sowat 750&amp;nbsp;000 mense, van wie 34&amp;nbsp;375 tussen 1966 en 1976 dood is.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.country-studies.com/china/the-four-modernizations,-1979-82.html |title=China the Four Modernizations, 1979-82 |publisher=Country-studies.com |date= |accessdate=2011-07-22 |archive-date=2011-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110602132245/http://country-studies.com/china/the-four-modernizations,-1979-82.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; 

Jiang Qing en Zhang Chunqiao het die [[doodstraf]] gekry, wat later tot lewenslange tronkstraf versag is, terwyl Wang Hongwen en Yao Wenyuan onderskeidelik lewenslank en 20 jaar gekry het. Al die lede van die bende is intussen dood. Jiang Qing het in 1991 [[selfmoord]] gepleeg, Wang Hongwen is in 1992 dood, en Yao Wenyuan en Zhang Chunqiao is in 2005 dood nadat hulle onderskeidelik in 1996 en 1998 vrygelaat is.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-25369654 &quot;Trial of China's Gang of Four&quot;], BBC
* [[Lêer:Crystal txt.png|15px]] Hierdie artikel is vertaal uit die [[:en:Gang of Four|Engelse Wikipedia]]

{{Normdata}}
[[Kategorie:Kulturele Rewolusie]]</text>
      <sha1>8raa1izj6l3o4bmv3bsj475s2uhl9u9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skotse nasionale krieketspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>136423</id>
    <revision>
      <id>2912537</id>
      <parentid>2896062</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:04:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="79497" sha1="q0avl8r3fg0l8zh32nxc1smphpnzfe8" xml:space="preserve">: ''Hierdie artikel handel oor die Skotse nasionale manskrieketspan. Vir die artikel oor die nasionale vrouekrieketspan, sien [[Skotse nasionale vrouekrieketspan]].''
{{Inligtingskas Krieketspan
| naam                  = Skotland
| beeld                 = Kenteken van die Skotse nasionale krieketspan.svg
| byskrif               = Kenteken van die Skotse nasionale krieketspan
| bynaam                = Skotse Saltires (2010–2013)
| konferensie           = [[Krieket Skotland]] (CS)
| kaptein               = [[Richie Berrington]]
| afrigter              = {{vlagikoon|Engeland}} [[Owen Dawkins]]
| toetsstatusjaar       = 
| ikr_status            = Assosiaatlid met [[Internasionale eendagwedstryd|EDI]]-status
| ikr_aansluiting       = 1994
| ikr_streek            = [[Europese Krieketraad|EKR]] (Europa)
| toetsrang             = 
| beste_toetsrang       = 
| edi-rang              = 13de
| beste_edi-rang        = 12de (16 April 2022)
| t20i-rang             = 14de
| beste_t20i-rang       = 11de (2 Mei 2017)
| eerste_toets          = 
| mees_onlangse_toets   = 
| aantal_toetse         = 
| aantal_toetse_vanjaar = 
| toetsrekord           = 
| toetsrekord_vanjaar   = 
| eerste_edi            = t {{Cr-AU}} op New Road, [[Worcester, Engeland|Worcester]]; 16 Mei 1999
| mees_onlangse_edi     = t {{Cr-NA}} op [[Maple Leaf-krieketklub]], [[Toronto]]; 4 September 2025
| aantal_edis           = 175
| aantal_edis_vanjaar   = 0
| edi-rekord            = 81/84 (46,29%)&lt;br /&gt;(1 gelykop, 9 onbeslis)
| edi-rekord_vanjaar    = 0/0&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wb_verskynings        = 3/13
| wb_eerste             = [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]]
| wb_beste              = Groepfase (in [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] en [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]])
| wbk_verskynings       = 8
| wbk_eerste            = 1997
| wbk_beste             = Kampioen (in 2005 en 2014)
| kt_verskynings        = 0/9
| kt_eerste             = 
| kt_beste              = 
| eerste_t20i           = t {{Cr-PK}} op [[Kingsmead-stadion|Kingsmead]], [[Durban]]; 12 September 2007
| mees_onlangse_t20i    = t {{Cr-NP}} op [[Wankhedestadion]], [[Mumbai]]; 17 Februarie 2026
| aantal_t20is          = 113
| aantal_t20is_vanjaar  = 4
| t20i-rekord           = 50/58 (44,25%)&lt;br /&gt;(1 gelykop, 4 onbeslis)
| t20i-rekord_vanjaar   = 1/3&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wt20-verskynings      = 7/10
| eerste_wt20           = [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]]
| beste_wt20            = Super Twaalf (in [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]])
| wt20k-verskynings     = 7
| eerste_wt20k          = 2008
| beste_wt20k           = Kampioen (in 2015 en 2023)
| h_patroon_la          = 
| h_patroon_b           = 
| h_patroon_ra          = 
| h_patroon_broek       = 
| h_linkerarm           = 
| h_liggaam             = 
| h_regterarm           = 
| h_broek               = 
| a_patroon_la          = _sco_odi_2425
| a_patroon_b           = _sco_odi_2425
| a_patroon_ra          = _sco_odi_2425
| a_patroon_broek       = 
| a_linkerarm           = 081831
| a_liggaam             = 1D0D39
| a_regterarm           = 081831
| a_broek               = 081831
| t_patroon_la          = _sco_t20wc26
| t_patroon_b           = _sco_t20wc26
| t_patroon_ra          = _sco_t20wc26
| t_patroon_broek       = 
| t_linkerarm           = 6C1191
| t_liggaam             = 6C1191
| t_regterarm           = 6C1191
| t_broek               = 00063F
| a_titel               = 
}}

Die '''Skotse nasionale krieketspan''' ([[Engels]]: ''Scotland national cricket team''; [[Skots-Gaelies]]: ''Sgioba nàiseanta criogaid na h-Alba''; [[Skots]]: ''Scotland naitional cricket team'') is die nasionale [[krieket]]span wat [[Skotland]] in internasionale krieket verteenwoordig. Krieket word in Skotland deur [[Krieket Skotland]] (''CS'', van Engels: ''Cricket Scotland'') beheer. Skotland speel sy tuiswedstryde meestal op [[The Grange Club]], [[Edinburg]]. Saam met [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] is Skotland tradisioneel een van die sterker Europese nasionale krieketspanne ná die [[Toetskrieket|toetslande]] [[Engelse nasionale krieketspan|Engeland]] en [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]].

Wedywering met Ierland is gestig toe die eerste spanne in 1888 teen mekaar gespeel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketireland.ie/news/article/ireland-and-scotland-lock-horns-with-one-eye-on-the-icc-cricket-world-cup-2 |title=Ireland and Scotland lock horns with one eye on the ICC Cricket World Cup 2015 |publisher=[[Krieket Ierland]] |date=7 September 2014 |accessdate=26 Februarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200226060922/https://www.cricketireland.ie/news/article/ireland-and-scotland-lock-horns-with-one-eye-on-the-icc-cricket-world-cup-2 |archive-date=26 Februarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tot in die vroeë 1990’s is Skotland (net soos Ierland) in internasionale krieket amptelik verteenwoordig deur die Engelse nasionale krieketspan&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketscotland.com/corporate/history-cricket-scotland/ |title=The history or Cricket in Scotland |publisher=[[Krieket Skotland]] |accessdate=27 Januarie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170127073138/http://www.cricketscotland.com/corporate/history-cricket-scotland/ |archive-date=27 Januarie 2017 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Almanack&quot;&gt;{{en}} {{cite book |title=Wisden Cricketers’ Almanack |edition=128 |publisher=John Wisden &amp; Co Ltd |year=1991 |isbn=0-947766-16-2 |pages=293, 1321}}&lt;/ref&gt; wat as ’t ware die span van die hele [[Verenigde Koninkryk]] en die [[Republiek Ierland]] was. Skotland het ná die verbreking van bande met die Engelse nasionale krieketspan twee jaar vroeër in 1994 ’n assosiaatlid van die [[Internasionale Krieketraad]] geword.&lt;ref name=&quot;arc20&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/24.html |title=Scotland |publisher=Cricket Archive |accessdate=26 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200126023057/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Countries/24.html |archive-date=26 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sedertdien het hulle aan drie [[krieketwêreldbeker]]toernooie (in [[Krieketwêreldbeker 1999|1999]], [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] en [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]]) en ses [[T20I-wêreldbeker]]toernooie (in [[T20I-wêreldbeker 2007|2007]], [[T20I-wêreldbeker 2009|2009]], [[T20I-wêreldbeker 2016|2016]], [[T20I-wêreldbeker 2021|2021]], [[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] en [[T20I-wêreldbeker 2024|2024]]) deelgeneem. Hul eerste oorwinning in enige van hierdie toernooie het egter eers gekom nadat hulle [[Hongkongse nasionale krieketspan|Hongkong]] tydens die T20I-wêreldbeker 2016 verslaan het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/8604/report/951323/hong-kong-vs-scotland-10th-match-first-round-group-b-world-t20-2015-16 |title=Scotland end win drought at ICC global events |publisher=ESPNcricinfo |author=Deivarayan Muthu |date=12 Maart 2016 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarbenewens het Skotland twee wedstryde tydens die 1999-toernooi tuis gespeel en sodoende die eerste assosiaatland geword om wêreldbekerwedstryde aan te bied. Skotland het aan al die IKR Interkontinentale Bekertoernooie deelgeneem en ook die eerste toernooi in 2004 gewen. Tussen 2010 en 2013 het die span aan die ECB 40 as die ''Skotse Saltires'' meegeding.

In April 2018 het die IKR besluit om aan al sy lede volle T20I-status toe te ken. Vervolgens word al die [[Twintig20|T20I-wedstryde]] wat Skotland ná 1 Januarie 2019 teen ander IKR-lede speel as ’n volle T20I erken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |title=All T20 matches between ICC members to get international status |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 April 2018 |accessdate=3 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231003012749/https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |archive-date=3 Oktober 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Skotland is tans (Februarie 2026) 13de op die eendagranglys en 14de op die Twintig20-wêreldranglys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |title=Men's ODI Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 Februarie 2026 |accessdate=26 Februarie 2026 |archive-date=17 Februarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260217055817/https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/odi |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/team-rankings/mens/t20i |title=Men's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 Februarie 2026 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Krieket Skotland}}
[[Lêer:Kilmacolm. The Park (NBY 444018).jpg|duimnael|links|’n Krieketwedstryd by die Birkmyrepark, Kilmacolm, 1903]]
Krieket Skotland (Engels: ''Cricket Scotland'', CS) is in 1908 as die Skotse Krieketunie (''Scottish Cricket Union'', SCU) gestig en verantwoordelik vir die reël van krieket in Skotland. In 1994 het hulle as ’n assosiaatlid by die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/cricket-scotland |title=Cricket Scotland |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Krieket Skotland bestuur al die Skotland-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van EDI- en T20I-reekse teen ander spanne, en die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is CS verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Skotse span.

Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cricketscotland.com/play/schools-cricket/ |title=Schools Cricket |publisher=[[Krieket Skotland]] |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Net soos ander krieketlande beskik Skotland oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-krieketwêreldbeker]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
=== Voor hul toetreding tot die IKR ===
[[Lêer:Leslie Balfour-Melville c1891.jpg|duimnael|links|upright|Leslie Balfour-Melville, Skotse krieketkaptein en president van die Skotse Krieketunie, ca. 1891&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/leslie-balfour-25143 |title=Leslie Balfour |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;]]
Krieket is vanuit die naburige [[Engeland]] taamlik vroeg na Skotland geneem met die eerste bekende krieketwedstryd in Skotland wat in 1785 in [[Alloa]] tussen twee aristokratespanne – ''Duke of Athol’s XI v Hon. Col. Talbot’s XI'' – gespeel is.&lt;ref name=&quot;History&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketscotland.com/history-page/ |title=Scottish Cricket History |publisher=[[Krieket Skotland]] |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/SCOTLAND/DATABASE/SCL/history.shtml |title=A History of Cricket in Scotland |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=3 Julie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070703210026/http://www.cricketeurope4.net/SCOTLAND/DATABASE/SCL/history.shtml |archive-date=3 Julie 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Timeline&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/GENERAL/TIMELINES/scotland.shtml |title=A Timeline of Scottish Cricket |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=6 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130206212734/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/GENERAL/TIMELINES/scotland.shtml |archive-date=6 Februarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dit sou egter nog tot in die middel van die 19de eeu duur totdat die Skotse krieket se ontwikkeling momentum verkry het: In 1849 het ’n Engelse span Skotland besoek wat die bevolking se belangstelling aansienlik verhoog en tot die stigting van ’n aantal krieketklubs gelei het. Dit was die eerste internasionale krieketwedstryd van ’n Skotse span ooit, wat uit 22 spelers bestaan en in [[Edinburg]] teen die Engelse te staan gekom het. [[Charles Lawrence]] het in die tweede Engelse beurt al die paaltjies vir Skotland geneem. Die eerste wedstryd van ’n Skotse span dateer uit 1846, teen Perth.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; Die eerste volle internasionale wedstryd is in 1865 op die [[Londen]]se [[The Oval (Londen)|The Oval]] teen [[Surrey]] gespeel en deur Skotland met 172 lopies gewen;&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; daarna is hulle egter deur die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) verslaan.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;

In 1874 het Skotland teen die MKK op [[Lord’s]] geseëvier. In 1878 het [[Australiese nasionale krieketspan|Australië]] tydens sy eerste toer na die [[Britse Eilande]] Skotland besoek en in [[Glasgow]] teen ’n Wes-Skotse keurspan te staan gekom.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; In 1879 is met die Skotse Krieketunie (''Scottish Cricket Union'', SCU) die eerste beheerliggaam gestig,&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; wat weens finansiële moeilikhede en ’n dalende ledetal egter net vier jaar bestaan het.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt; In 1880 het Skotland Australië in Edinburg verwelkom en hulle het met agt paaltjies verloor.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt; In 1882 het die nasionale span Australië met sewe paaltjies verslaan.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; Ná die ontbinding van die eerste Skotse beheerliggaam het die Grange-krieketklub tot in 1909 al die krieket bestuur. In 1888 het die eerste wedstryd teen [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]] in [[Dublin]] gevolg en dit is deur die gasheer gewen. In 1894 het hulle vir die eerste keer [[Proteas|Suid-Afrika]] ontmoet, in 1906 [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]], in 1911 ’n gesamentlike Indiese span en in 1927 [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]]. In 1908 is die Skotse Krieketunie opnuut gestig en van 1909 af is ’n jaarlikse [[Eersterangse krieket|eersterangse]] wedstryd teen Ierland gespeel.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;

In 1948 het Australië, ná die afsluiting van hul toer om [[die As]] na [[Engeland]], Skotland vir twee wedstryde besoek. Albei wedstryde, wat deur Australië gewen is, was die laaste internasionale wedstryde vir [[Donald Bradman]].&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; Hy het in sy tipiese styl gespeel en ’n onoorwonne 123 lopies in sy beurt vir die Australiese oorwinning aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/18/18709.html |title=Scorecard of Scotland v Australia |publisher=Cricket Archive |date=17 September 1948 |accessdate=29 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129190049/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/18/18709.html |archive-date=29 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 1954 het die Skotte in Edinburg vir die eerste keer teen [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] te staan gekom.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; Ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] was die vestiging in die Engelse nasionale kriekettoernooie die belangrikste stap in die Skotse krieket se ontwikkeling. Die Skotte en die Iere het destyds veral met [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]] om die titel as die beste nietoetslande meegeding. Skotland, saam met Ierland en [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]], is soms vir deelname aan die toernooie vir Engelse countyspanne, insluitende die Benson &amp; Hedges-beker en die Friends Provident-trofee (voorheen die C&amp;G-trofee), genooi. Aangesien in countykrieket geen beperkings rakende nasionaliteit bestaan nie, kon gedurende die toernooi nie-Skotte vir die Skotse span speel. Byvoorbeeld het die [[Pakistan]]i [[Yasir Arafat (krieketspeler)|Yasir Arafat]] in 2004 en 2005 vir Skotland gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/yasir-arafat-43654 |title=Yasir Arafat |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In 1980 het Skotland vir die eerste keer aan die Benson &amp; Hedges-beker deelgeneem en van 1983 af ook aan die NatWest-trofee; hul eerste oorwinning in dié toernooi het hulle in 1986 teen [[Lancashire]] aangeteken.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;

Voor Skotland se eie lidmaatskap in die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) is die spelers en spanne – net soos in Ierland – deur die Engelse beheerliggaam verteenwoordig. Skotse spelers het goeie bydrae vir ander spanne gelewer, veral vir die [[Engelse nasionale krieketspan]]. Sir [[Arthur Conan Doyle]], onder andere die skrywer van [[Sherlock Holmes]], het vir die Engelse 1891-span verskyn.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/NETHERLANDS/GENERAL/timeline.shtml |title=Netherlands timeline |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=22 Februarie 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140222160347/http://www.cricketeurope4.net/NETHERLANDS/GENERAL/timeline.shtml |archive-date=22 Februarie 2014 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Van die bekendste krieketspelers uit Skotland is waarskynlik die voormalige Engelse kaptein [[Mike Denness]],&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/mike-denness-11870 |title=Mike Denness |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Warwickshire se veelsydige [[Dougie Brown]]&lt;ref name=&quot;Dougie Brown&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/dougie-brown-9254 |title=Dougie Brown |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en die voormalige Engelse toetsspeler [[Gavin Hamilton]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/gavin-hamilton-14020 |title=Gavin Hamilton |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; ’n Ander bekende Skotse krieketspeler is [[Brian Hardie]], wat gedurende die 1970’s en 1980’s belangrike bydrae vir die suksesvolle [[Essex]]-span gelewer het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/brian-hardie-14034 |title=Brian Hardie |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Dalk een van die beste draaiers en later joernalis was [[Ian Peebles]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/ian-peebles-18488 |title=Ian Peebles |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; wat in 1931 saam met Donald Bradman as “krieketspelers van die jaar” aangewys is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://wisden.com/almanack/wisden-cricketers-of-the-year |title=Wisden Cricketers of the Year |publisher=Wisden |date=26 Januarie 2020 |accessdate=15 Julie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230715041741/https://wisden.com/almanack/wisden-cricketers-of-the-year |archive-date=15 Julie 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Een van die berugste spelers, [[Douglas Jardine]], was ’n Skot en hy het die “lyfteorie” uitgedink. Dié in Australië verguisde speelmanier het as “[[Lyfkrieket-reeks|lyfkrieket]]” bekend geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/player/douglas-jardine-15481 |title=Douglas Jardine |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Christopher Douglas |title=Douglas Jardine: Spartan Cricketer |publisher=Methuen |year=2002 |location=Londen |isbn=0-413-77216-0 |pages=225}}&lt;/ref&gt;

=== Aansluiting by die IKR ===
[[Lêer:The Grange - geograph.org.uk - 177673.jpg|duimnael|[[The Grange Club]], Skotland se tuisstadion in [[Glasgow]]. Dit is tydens die [[Krieketwêreldbeker 1999]] vir twee Skotse wedstryde gebruik]]
Behalwe vir wedstryde teen besoekende spanne soos Australië, Australië ‘A’ of Nieu-Seeland, en onreëlmatige wedstryde teen Engelse eersterangse countyspanne of die MKK het Skotland sedert 1909 amper jaarliks in ’n eersterangse wedstryd teen Ierland gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketscotland.com/stats/ |title=SCOTLAND CRICKET ARCHIVE |publisher=[[Krieket Skotland]] |accessdate=3 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130203193451/http://www.cricketscotland.com/stats/ |archive-date=3 Februarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In 1992 het Skotland sy bande met die Engelse beheerliggaam Toets- en Countykrieketraad verbreek en aansoek gedoen vir eie lidmaatskap in die IKR, wat in 1994 goedgekeur is,&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Almanack&quot; /&gt; een jaar later as Ierland.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.icc-cricket.com/the-icc/icc_members/profile.php?countryCode=ICC_ASSOCIATE_MEMBERS_SCOTLAND |title=Scotland |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=23 Januarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130123213536/http://www.icc-cricket.com/the-icc/icc_members/profile.php?countryCode=ICC_ASSOCIATE_MEMBERS_SCOTLAND |archive-date=23 Januarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;arc20&quot; /&gt; In 1992 het Skotland ook sy eerste oorsese toer onderneem en [[Suid-Afrika]] (meer spesifiek [[Johannesburg]] en [[Pretoria]]) besoek. In 1994 het ’n verdere toer na Suid-Afrika gevolg, dié keer na [[Kaapstad]].&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt; In 1996 het hulle vir die eerste keer aan die Europese Kampioenskap deelgeneem.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; Tydens hul eerste deelname aan die IKR-trofee het Skotland tot die halfeindrondte gevorder, die klein finale om die derde plek teen Ierland gewen en sodoende vir die [[Krieketwêreldbeker 1999]] gekwalifiseer.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; In 1998 het Skotland aan die [[Statebondspele]] se kriekettoernooi in [[Kuala Lumpur]], [[Maleisië]], deelgeneem,&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; maar hulle het in hul groep in die laaste plek geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/commonwealth-games-1998-99-460200/points-table-standings |title=Commonwealth Games 1998/99 – Table |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Krieketwêreldbeker 1999 het vir Skotland teleurstellend verloop en ná nederlae teen Australië, Pakistan, [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]], Wes-Indië en Nieu-Seeland is hulle in die groepfase uitgeskakel. Nietemin het hulle die twee groepwedstryde teen Bangladesj en Nieu-Seeland voor tuisskare op [[The Grange Club]] gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/WORLD_CUPS/WC99/ |title=1999 Cricket World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Skotte het tot in 1999 jaarlikse eersterangse wedstryde teen die Iere gespeel, net onderbroke deur die wêreldoorloë, maar al hul ander krieketwedstryde was van besoekende internasionale spanne afhanklik.

In 2001 is die beheerliggaam in Krieket Skotland hernoem wat met strukturele hervormings gepaard gegaan het. Tydens die IKR-trofee 2001 het Skotland die beslissende wedstryd teen [[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]] verloor en sodoende die [[Krieketwêreldbeker 2003]] in Suid-Afrika misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/awesome-triumph-for-men-of-the-maple-leaf-101689 |title=Awesome triumph for men of the Maple Leaf |publisher=ESPNcricinfo |author=John Polack |date=17 Julie 2011 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In 2004 het Skotland as een van die leidende assosiaatlede gevestig, nadat hulle die eerste Interkontinentale Beker gewen het.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/scotland-cruise-to-innings-victory-141873 |title=Scotland cruise to innings victory |publisher=ESPNcricinfo |date=22 November 2004 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die 2005-toernooi het hulle egter nie daarin geslaag om tot die tweede rondte te vorder nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-intercontinental-cup-2005-2005-06-143791/scotland-vs-ireland-215946/match-report |title=Ireland pull off remarkable three-run win |publisher=ESPNcricinfo |date=15 Augustus 2005 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die IKR-trofee 2005 het hulle die eindstryd teen die gasheer Ierland gewen en sodoende weer vir die [[krieketwêreldbeker]]toernooi gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-trophy-2005-143738/ireland-vs-scotland-final-213425/match-report |title=Elementary for Watson as Scotland secure Trophy |publisher=ESPNcricinfo |author=Edward Craig |date=13 Julie 2005 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In Maart 2006 het Skotland ’n toer na [[Barbados]] onderneem. Hulle het goed vertoon, hoewel hulle net een – teen die gasheer – van hul ses wedstryde gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/WI/2005-06_WI_Scotland_XI_in_Barbados_2005-06.html |title=Scotland in Barbados 2006 |publisher=Cricket Archive |accessdate=8 Oktober 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121008144332/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Seasons/WI/2005-06_WI_Scotland_XI_in_Barbados_2005-06.html |archive-date=8 Oktober 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Veral Dougie Brown het tot Skotland se prestasie bygedra, nadat hy in 2004 weer vir die Skotse span in aanmerking gekom het.&lt;ref name=&quot;Dougie Brown&quot; /&gt; Aansluitend het hulle aan die Cheltenham-en-Gloucester-trofee deelgeneem. Tydens dié toernooi het Skotland beter gevaar as verwag en drie van hul nege wedstryde gewen, waardeur hulle in die agtste plek van die Noordelike konferensie geëindig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/Cheltenham_and_Gloucester_Trophy_2006.html |title=2006 C &amp; G Trophy points table |publisher=Cricket Archive |accessdate=29 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129200108/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/Cheltenham_and_Gloucester_Trophy_2006.html |archive-date=29 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Verkryging van EDI-status ===
[[Lêer:Dougie Brown.jpg|duimnael|Dougie Brown het op 36 vir Skotland verskyn en hy het in 2007 tydens die [[Krieketwêreldbeker 2007|Krieketwêreldbeker]] en die [[T20I-wêreldbeker 2007|T20I-wêreldbeker]] vir Skotland gespeel&lt;ref name=&quot;Dougie Brown&quot; /&gt;]]
In Junie dieselfde jaar het Skotland in sy eerste EDI-wedstryd sedert die Krieketwêreldbeker 1999 gespeel, toe hulle teen Pakistan in [[Edinburg]] te staan gekom het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Records/Scotland/Odis/Odi_List.html |title=List of Scotland's ODIs |publisher=Cricket Archive |accessdate=30 Augustus 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080830092207/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Records/Scotland/Odis/Odi_List.html |archive-date=30 Augustus 2008 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Dié wedstryd, wat die Skotte sonder die twee sleutelspelers Dougie Brown en [[Navdeep Poonia]] moes speel, het hulle met vyf paaltjies verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/96/96843.html |title=Scorecard of Scotland v Pakistan |publisher=Cricket Archive |date=27 Julie 2006 |accessdate=29 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129195952/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/96/96843.html |archive-date=29 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In Augustus 2006 het Skotland in die Europese Kampioenskap se afdeling een teen [[Denemarke]], [[Italiaanse nasionale krieketspan|Italië]], Ierland en Nederland gespeel, met die wedstryde teen Ierland en Nederland wat ODI-status geniet het. Skotland het eindelik sy eerste oorwinning aangeteken, toe hulle Nederland in ’n weens reën verkorte wedstryd verslaan het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/96/96847.html |title=Scorecard of Scotland v Holland |publisher=Cricket Archive |date=6 Augustus 2006 |accessdate=22 Maart 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180322020206/http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/96/96847.html |archive-date=22 Maart 2018 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Van hul wedstryde moes hulle egter weer sonder ’n aantal sleutelspelers speel en ná hul nederlaag teen Ierland het Skotland dié toernooi as naaswenner afgesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/european-championship-division-one-2006-252778/scotland-vs-ireland-3rd-match-253010/match-report |title=Morgan stars as Ireland shock Scotland |publisher=ESPNcricinfo |date=5 Augustus 2006 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In 2006 en vroeg 2007 het die Skotte aan die derde Interkontinentale Beker deelgeneem. In Mei 2006 het hulle [[Namibiese nasionale krieketspan|Namibië]] met ’n beurt verslaan, maar nadat hulle in Augustus teen Ierland en in Januarie 2007 teen die [[Verenigde Arabiese Emirate nasionale krieketspan|Verenigde Arabiese Emirate]] onbeslis gespeel het, het hulle die eindstryd misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2006/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |title=2006 ICC Intercontinental Cup |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=24 Februarie 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130224150242/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2006/TOURNAMENTS/INTERCONTINENTAL/about.shtml |archive-date=24 Februarie 2013 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In Desember 2006 het die Skotse span vir ’n EDI-reeks van twee wedstryde die toetslande [[Bangladesj]] besoek – hul eerste wedstryde buite die [[Verenigde Koninkryk]] – maar albei wedstryde het in swaar nederlae geëindig.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-tour-of-bangladesh-2006-07-264072/bangladesh-vs-scotland-2nd-odi-264076/match-report |title=Scotland batting simply not good enough |publisher=ESPNcricinfo |date=17 Desember 2006 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In Januar 2007, ná die Interkontinentale Bekerwedstryd teen die Verenigde Arabiese Emirate in [[Sharjah]], het hulle [[Kenia]] besoek en aan die Driehoekige Assosiaatreeks in [[Mombasa]] teen die gasheer en Kanada deelgeneem; Skotland het dié toernooi in die tweede plek afgesluit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/ICC_Associates_Kenya_Tri-Series_2006-07.html |title=ICC Associates Kenya tri-series 2007 points table |publisher=Cricket Archive |accessdate=29 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129213633/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Events/Tables/ICC_Associates_Kenya_Tri-Series_2006-07.html |archive-date=29 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Daarop het in [[Nairobi]] die Wêreldkrieketliga se afdeling een gevolg, wat Skotland ook in die tweede plek afgesluit het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/96/96884.html |title=Scorecard of Kenya v Scotland, WCL Division One final |publisher=Cricket Archive |date=7 Februarie 2007 |accessdate=29 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129212315/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/96/96884.html |archive-date=29 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

=== Gereelde deelname aan toernooie ===
[[Lêer:Ryan watson india odi.jpg|duimnael|Die Skot Ryan Watson teken op 16 Augustus 2007 ’n grenshou teen Indië op Glasgow se Titwood-grond aan]]
[[Lêer:John blain yuvraj singh odi.jpg|duimnael|Skotland se John Blain boul Indië se Yuvraj Singh op Glasgow se Titwood-grond uit, 16 Augustus 2007]]
[[Lêer:2009-06 Twenty20 World Cup - NZ v Scotland 053.jpg|duimnael|Skotland se Calum MacLeod besig met ’n aflewering vir die Nieu-Seelandse Brendan McCullum tydens die [[T20I-wêreldbeker 2009]]]]
Ook in 2007 het die Skotte vir hul tweede [[Krieketwêreldbeker 2007|krieketwêreldbekertoernooi]] na [[Wes-Indië]] vertrek. Tydens die groepfase is hulle deur Australië, Suid-Afrika en Nederland verslaan, waardeur hulle die volgende rondte misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/netherlands-vs-scotland-19th-match-group-a-247474/match-report |title=At last, some Dutch delight |publisher=ESPNricinfo |author=Andrew Miller |date=22 Maart 2007 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Terug in die Verenigde Koninkryk het Skotland aan die ''Friends Provident''-trofee deelgeneem, maar hul enigste oorwinning was oor Lancashire.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/FPTROPHY/about.shtml |title=2007 Friends Provident Trophy |publisher=[[Europese Krieketraad]] |accessdate=12 Junie 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120612095145/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/DATABASE/2007/TOURNAMENTS/FPTROPHY/about.shtml |archive-date=12 Junie 2012 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Tydens die Interkontinentale Beker het hulle teen die Verenigde Arabiese Emirate gelykop gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/123/123037.html |title=Scorecard of Scotland v United Arab Emirates |publisher=Cricket Archive |date=27 Junie 2007 |accessdate=29 Januarie 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200129190103/https://www.cricketarchive.co.uk/Archive/Scorecards/123/123037.html |archive-date=29 Januarie 2020 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In Julie het Skotland aan die Vierhoekige Reeks in Ierland teen die gasheer, Nederland en Wes-Indië deelgeneem. Dié toernooi het vir Skotland egter teleurstellend verloop, nadat albei wedstryde teen Ierland en Wes-Indië in nederlae geëindig het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/quadrangular-series-ireland-2007-295775/ireland-vs-scotland-6th-match-295787/match-report |title=Ireland win but West Indies take series |publisher=ESPNcricinfo |date=15 Julie 2007 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Aan die begin van Augustus was die Skotte tydens die Interkontinentale Beker meer suksesvol, nadat hulle teen Nederland met ’n beurt en 59 lopies gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-intercontinental-cup-2007-2008-09-292158/scotland-vs-netherlands-292296/match-report |title=McCallum and Watson star in big win |publisher=ESPNcricinfo |date=5 Augustus 2007 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die deur reën geaffekteerde wedstryd teen Ierland het in ’n gelykop geëindig, vir hul swak vertoning in die eerste beurt is egter net drie punte toegeken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-intercontinental-cup-2007-2008-09-292158/ireland-vs-scotland-292297/match-report |title=Botha and Cusack flay tired Scotland |publisher=ESPNcricinfo |date=12 Augustus 2007 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In middel-Augustus was [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] Skotland se volgende EDI-teenstander, en dié wedstryd in Titwood, [[Glasgow]], is regstreeks op [[BBC]] Skotland gebeeldsend.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/counties/scotland/6947378.stm |title=One-day int'l Scotland v India |publisher=[[BBC]] |author=Jamie Lillywhite |date=16 Augustus 2007 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Dié wedstryd moes ná ’n paar kort reënbuie effens na 46 boulbeurte verkort word en Indië het eindelik met sewe paaltjies gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/india-tour-of-ireland-england-and-scotland-2007-258449/scotland-vs-india-only-odi-275789/match-report |title=India ease to seven-wicket win |publisher=ESPNcricinfo |author=Jamie Alter |date=16 Augustus 2007 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die Skotte het die Wêreldkrieketliga 2007–09 se eindstryd gehaal en sodoende vir die eerste [[T20I-wêreldbeker 2007]] in Suid-Afrika gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/a-long-way-from-home-278133 |title=A long way from home |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=30 Januarie 2007 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Hulle is in die eerste wedstryd deur Pakistan met 51 lopies verslaan, terwyl die volgende wedstryd teen Indië uitgereën is, waardeur hulle uit dié toernooi geskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-twenty20-2007-08-286109/india-vs-scotland-7th-match-group-d-287859/match-report |title=Points shared as rain washes out play |publisher=ESPNcricinfo |author=Dileep Premachandran |date=13 September 2007 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In Julie 2008 het Skotland die Driehoekige Assosiaatreeks in [[Aberdeen, Skotland|Aberdeen]] aangebied, waaraan ook Ierland en Nieu-Seeland deelgeneem het. Die gasheer het teen Ierland gewen, maar hulle is deur Nieu-Seeland verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/associates-tri-series-in-scotland-2008-325539/scotland-vs-new-zealand-3rd-match-325555/match-report |title=New Zealand thrash out-of-depth Scotland |publisher=ESPNcricinfo |author=John Ward |date=3 Julie 2008 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Die Europese Kampioenskap (afdeling een) einde Julie in Ierland het Skotland weer in die tweede plek afgesluit, nadat hulle in die beslissende wedstryd deur die gasheer met sewe paaltjies verslaan is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ireland-retain-european-title-363165 |title=Ireland retain European title |publisher=ESPNcricinfo |date=31 Julie 2008 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In vroeg Augustus het Skotland saam met vyf ander assosiaatlede aan die T20I-wêreldbekerkwalifisering in [[Belfast]] deelgeneem. Ondanks ’n nederlaag in hul eerste wedstryd teen Ierland het Skotland ná ’n oorwinning oor [[Bermudaanse nasionale krieketspan|Bermuda]] tot die halfeindstryd gevorder. Skotland is deur Nederland verslaan, maar hulle het in die klein finale om die derde plek [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] met nege paaltjies verslaan. Aangesien net twee spanne vir die [[T20I-wêreldbeker 2009]] kon kwalifiseer en [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] aan dié toernooi onttrek het, het Skotland nogtans sy plek bespreek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/zimbabwe-confirm-twenty20-pullout-365673 |title=Zimbabwe confirm Twenty20 pullout |publisher=ESPNcricinfo |date=20 Augustus 2008 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 18 Augustus het Skotland in sy eerste EDI-wedstryd teen Engeland op The Grange Club in [[Edinburg]] te staan gekom. Dié wedstryd moes ná minder as drie boulbeurte in Engeland se beurt weens reën afgelas word, nadat Skotland in sy beurt 156/9 aangeteken het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/england-tour-of-scotland-2008-314672/scotland-vs-england-only-odi-314670/match-report |title=Rain the winner after Hamilton's grit |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=18 Augustus 2008 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Desember 2008 het Krieket Skotland in ’n geskiedkundige gebeurtenis sentrale kontrakte aan drie Skotse spelers oorhandig. Die boulers [[Gordon Goudie]] en [[Dewald Nel]] asook die kaptein [[Ryan Watson]] het die eerste voltydse krieketspelers in Skotland geword.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/professional-contracts-for-scotland-382472 |title=Professional contracts for Scotland |publisher=ESPNcricinfo |date=26 Desember 2008 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; 19 ander krieketspelers het deeltydse kontrakte ontvang.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/counties/scotland/7791293.stm |title=Scots trio handed central deals |publisher=[[BBC]] |date=19 Desember 2008 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die T20I-wêreldbeker 2009 in Engeland het Skotland saam met die toetslande Nieu-Seeland en Suid-Afrika in Groep D gespeel, en albei wedstryde is op die Londense The Oval in Londen aangebied. Die eerste wedstryd teen Nieu-Seeland moes ná reën op sewe boulbeurte per span verkort word. Skotland het eerste begin kolf en 89/4 aangeteken, waaronder [[Kyle Coetzer]] se 33 lopies. Nieu-Seeland het dié wedstryd met sewe paaltjies gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/counties/scotland/8086118.stm |title=New Zealand given scare by Scots |publisher=[[BBC]] |author=Oliver Brett |date=6 Junie 2009 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die tweede wedstryd het Suid-Afrika 211/5 aangeteken met [[AB de Villiers]] se onoorwonne 79 lopies in 34 aflewerings. Skotland daarteenoor is op net 81 lopies uitgeboul, van wie Coetzer meer as die helfte aangeteken het. Die Suid-Afrikaanse oorwinning met 130 lopies was die destyds hoogste in ’n T20I-wedstryd.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/cricket/8087255.stm |title=S Africa send Scots crashing out |publisher=[[BBC]] |author=Oliver Brett |date=7 Junie 2009 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Vervolgens is Skotland weer in die gropefase uitgeskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-twenty20-2009-335113/scotland-vs-south-africa-5th-match-group-d-355995/match-report |title=De Villiers and South Africa crush Scotland |publisher=ESPNcricinfo |author=Will Luke |date=7 Junie 2009 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die krieketwêreldbekerkwalifisering 2009 is Skotland reeds in die Super Agt uitgeskakel en hulle het in die sesde plek geëindig, waarvolgens hulle die [[Krieketwêreldbeker 2011]] misgeloop het; nietemin het hulle EDI-status verkry.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/netherlands-take-third-afghanistan-win-again-400522 |title=Netherlands take third, Afghanistan win again |publisher=ESPNcricinfo |date=19 April 2009 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Van 2010 tot 2013 het Skotland as die “Skotse Saltires” deelgeneem aan die Yorkshire Bank 40, ’n toernooi vir die Engelse countyspanne, maar hulle het tydens al die vier toernooie in die laaste plek van hul groep geëindig. Ook in 2010 het Skotland aan die T20I-wêreldbekerkwalifisering in die [[Verenigde Arabiese Emirate]] om ’n plek in die [[T20I-wêreldbeker 2010]] in Wes-Indië meegeding. Hul teenstanders was [[Afghaanse nasionale krieketspan|Afghanistan]], Kanada, Ierland, Kenia, Nederland, die Verenigde Arabiese Emirate en die [[Verenigde State se nasionale krieketspan|Verenigde State]].&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/uae-to-host-expanded-world-twenty20-qualifiers-405141 |title=UAE to host expanded World Twenty20 Qualifiers |publisher=ESPNcricinfo |date=20 Mei 2009 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Dié kwalifisering het vir Skotland teleurstellend verloop, nadat hulle in die groepfase nie ’n oorwinning kon aanteken nie. Daarteenoor was Skotland se deelname aan die Interkontinentale Beker 2009–2010 meer suksesvol, nadat hulle die eindstryd teen Afghanistan op die nuwe [[Doebai Internasionale Krieketstadion]] gehaal het. Dié eindstryd is as ’n vierdaagse eersterangse wedstryd met twee beurte per span geskeduleer met Afghanistan wat dié wedstryd met sewe paaltjies gewen het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-intercontinental-cup-2009-2010-11-408325/afghanistan-vs-scotland-final-438903/match-report-3 |title=Afghanistan surge to Intercontinental title |publisher=ESPNcricinfo |date=4 Desember 2010 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Julie 2011 het hulle die Driehoekige Assosiaatreeks aangebied, waaraan ook Ierland en Sri Lanka deelgeneem het; Sri Lanka het dié toernooi met ’n oorwinning in die laaste wedstryd oor die gasheer beklink.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/tri-nation-tournament-in-scotland-2011-506201/scotland-vs-sri-lanka-3rd-match-506208/match-report |title=Scotland no match for Sri Lankan pace |publisher=ESPNcricinfo |author=Ger Siggins |date=13 Julie 2011 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Interkontinentale Beker 2011–2013 het hulle die derde plek behaal.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-intercontinental-cup-2011-2013-14-504772/ireland-vs-scotland-516863/match-report |title=Sorensen five sets up innings win for Ireland |publisher=ESPNcricinfo |date=14 September 2013 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Suksesse teen toetslande ===
Tydens die daaropvolgende T20I-wêreldbekerkwalifiserings in onderskeidelik 2010, 2012 en 2014 het Skotland die T20I-wêreldbekertoernooie in [[T20I-wêreldbeker 2010|2010]], [[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] en [[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-twenty20-qualifier-2009-10-410068/ireland-vs-scotland-12th-match-group-a-439505/match-report |title=Ireland's team performance scuppers Scotland |publisher=ESPNcricinfo |date=11 Februarie 2010 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-world-twenty20-qualifier-finals-and-play-offs-afghanistan-secure-world-twenty20-berth-558291 |title=Afghanistan secure World Twenty20 berth |publisher=ESPNcricinfo |date=22 Maart 2012 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-twenty20-qualifier-2013-14-660011/netherlands-vs-scotland-66th-match-qualifying-play-off-660223/match-report |title=Hong Kong, Netherlands through to World T20 |publisher=ESPNcricinfo |date=28 November 2013 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Julie 2012 het Skotland sy eerste wedstryd teen ’n toetsland ooit gewen, toe hulle Bangladesj tydens dié span se toer deur Ierland en Nederland in die alleenstaande T20I in [[Den Haag]] verslaan het.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bangladesh-tour-of-ireland-and-netherlands-2012-567068/bangladesh-vs-scotland-only-t20i-567204/match-report |title=Berrington ton leads Scotland to victory |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Julie 2012 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In Augustus 2014 het Skotland Nieu-Seeland A op die Cambusdoon New Ground in [[Ayr]] vir drie wedstryde verwelkom. In die eerste wedstryd het [[Grant Elliott]] en die kaptein [[B.J. Watling]] honderdtalle aangeteken en sodoende Nieu-Seeland A na ’n oorwinning met 199 lopies geneem. Skotland het in die laaste tien boulbeurte amper 150 lopies afgestaan. Aansluitend het Skotland Ierland vir drie EDIs besoek en dié reeks met 1–2 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotland-tour-of-ireland-2014-727931/ireland-vs-scotland-3rd-odi-727939/match-report |title=MacLeod the winner, Mooney the hero |publisher=ESPNcricinfo |author=Ryan Bailey |date=12 September 2014 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die [[Krieketwêreldbeker 2015]] se kwalifisering het die Skotte aan die Wêreldkrieketligakampioenskap deelgeneem, maar hulle het net die vyfde plek behaal. Hulle het egter die afsluitende kwalifiseringstoernooi gewen en nogtans vir die krieketwêreldbekertoernooi gekwalifiseer.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt; Tydens die Krieketwêreldbeker 2015 in Australië en Nieu-Seeland is Skotland ná nederlae teen Nieu-Seeland, Engeland, Afghanistan, Bangladesj, Sri Lanka en Australië in die groepfase uitgeskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/31743440 |title=Scotland's Cricket World Cup hopes ended by Bangladesh |publisher=[[BBC]] |author=Alistair Watkins |date=5 Maart 2015 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2015 op eie bodem het hulle weer daarin geslaag om vir die [[T20I-wêreldbeker 2016]] in Indië te kwalifiseer. Tydens dié toernooi is hulle egter ná nederlae teen Afghanistan en Zimbabwe asook hul eerste oorwinning tydens ’n internasionale toernooi oor Hongkong in die eerste rondte uitgeskakel.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/35775033 |title=World Twenty20 2016 Scotland knocked out with defeat by Zimbabwe |publisher=[[BBC]] |author=Marc Higginson |date=10 Maart 2016 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarna het hulle Afghanistan vir twee EDIs in Edinburg verwelkom, maar dié reeks met 0–1 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/afg-tour-of-europe-2016-1003267/scotland-vs-afghanistan-2nd-odi-1003273/match-report |title=Shahzad, bowlers dismantle Scotland |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=6 Julie 2016 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

In Januarie 2017 het Skotland aan die ''Desert T20 Challenge'' deelgeneem en al sy groepwedstryde gewen, voordat hulle in die halfeindstryd deur Ierland verslaan is. In dieselfde jaar het hulle Zimbabwe vir twee EDIs verwelkom en in die eerste wedstryd van dié reeks het Skotland sy eerste EDI-oorwinning oor ’n toetsland aangeteken.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/zim-v-scot-2017-1089417/scotland-vs-zimbabwe-1st-odi-1089419/match-report |title=Coetzer, de Lange star in Scotland's first win over a Full Member |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=15 Junie 2017 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Vroeg in 2018 was die span tydens die [[Krieketwêreldbeker 2019]] se kwalifisering vir ’n lang tyd goed op dreef, maar nadat hulle hul laaste twee wedstryde teen Ierland en Wes-Indië verloor het, het hulle dié toernooi eindelik misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/cricket-wc-qualifier-2017-18-1132997/scotland-vs-west-indies-31st-match-super-sixes-1133028/match-report |title=Relief for West Indies, heartbreak for Scotland |publisher=ESPNcricinfo |author=Liam Brickhill |date=21 Maart 2018 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar het hulle hul tweede EDI-oorwinning oor ’n volle IKR-lid aangeteken, toe hulle op 10 Junie ’n besoekende Engelse span verslaan het. Dit was ook hul eerste oorwinning oor dié span.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/record-breaking-scotland-defeat-no-1-ranked-england-1149027 |title=Record-breaking Scotland defeat No. 1 ranked England |publisher=ESPNcricinfo |date=10 Junie 2018 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In 2019 het Skotland die Drienasiesreeks in Aberdeen aangebied, wat deel gevorm het van die kwalifisering vir die [[Krieketwêreldbeker 2023]] in Indië. Die gasheer het dié toernooi voor [[Omaanse nasionale krieketspan|Oman]] en [[Papoea-Nieu-Guinese nasionale krieketspan|Papoea-Nieu-Guinee]] gewen.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/events/cwc-leagues/cwc-league-2/all-round-oman-performance-hands-png-their-fourth-defeat/ |title=All-round Oman performance hands PNG their fourth defeat |publisher=Emerging Cricket |author=Daniel Hay |date=21 Augustus 2019 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Tydens die [[T20I-wêreldbeker 2021]] in [[Oman]] en die [[Verenigde Arabiese Emirate]] het die Skotte in hul eerste wedstryd ’n verrassende oorwinning oor Bangladesj aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2021-22-1267897/bangladesh-vs-scotland-2nd-match-first-round-group-b-1273713/match-report |title=Greaves, Wheal help Scotland shock Bangladesh in Al Amerat |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=17 Oktober 2021 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Nadat hulle ook teen Papoea-Nieu-Guinee en Oman gewen het, het hulle vir die eerste keer die tweede rondte gehaal, die Super Twaalf. Hier is hulle egter in al hul wedstryde deur Afghanistan, Namibië, Nieu-Seeland, Indië en Pakistan verslaan en sodoende uit dié toernooi geskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/59148461 |title=T20 World Cup: Scotland knocked out as New Zealand keep semi-final hopes alive |publisher=[[BBC]] |author=Kal Sajad |date=3 November 2021 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarmee het hulle regstreeks vir die [[T20I-wêreldbeker 2022]] in Australië gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2303122 |title=Bangladesh, Namibia, Scotland and Sri Lanka qualify for Men’s T20 World Cup 2022 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=23 Oktober 2021 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens dié toernooi se eerste rondte het Skotland in die eerste wedstryd daarin geslaag om Wes-Indië met 42 lopies te verslaan, toe hulle dié opponent op 118 lopies uitgeboul het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2022-23-1298134/scotland-vs-west-indies-3rd-match-first-round-group-b-1298137/match-report |title=Scotland bowlers script huge upset against West Indies |publisher=ESPNcricinfo |author=Sreshth Shah |date=17 Oktober 2022 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarna is hulle egter deur Ierland en Zimbabwe geklop, waarmee hulle uit dié toernooi geskakel is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.theguardian.com/sport/2022/oct/21/cricket-t20-world-cup-ireland-west-indies-scotland-zimbabwe |title=T20 World Cup: Ireland and Zimbabwe through, West Indies and Scotland out |publisher=[[The Guardian]] |date=4 Mei 2023 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In November 2021 is Skotland saam met Engeland en Ierland as medegasheer vir die [[T20I-wêreldbeker 2030]] benoem.&lt;ref name=&quot;T20I-wêreldbeker 2030&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/usa-co-hosts-for-2024-t20-wc-pakistan-gets-2025-champions-trophy-india-and-bangladesh-2031-world-cup-1289589 |title=USA co-hosts for 2024 T20 WC, Pakistan gets 2025 Champions Trophy, India and Bangladesh 2031 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=16 November 2021 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

Ná afsluiting van al die drienasiesreekse het Skotland die Krieketwêreldbekerliga 2 2019–2023 gewen, waarmee hulle die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 gehaal&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/64715724 |title=World Cup League 2: Scotland lift trophy after loss to Nepal |publisher=[[BBC]] |date=21 Februarie 2023 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en gelyktydig hul plek in die Krieketwêreldbekerliga 2 2023–2027 vir die [[Krieketwêreldbeker 2027]] bespreek het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://supersport.com/cricket/icc-cricket-world-cup-super-league-2020-2023/news/185d137e-e4ba-48b1-8e9a-7d44db5030c7/usa-book-spot-at-cricket-world-cup-qualifier |title=USA book spot at Cricket World Cup qualifier |publisher=[[SuperSport]] |date=4 April 2023 |accessdate=4 April 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230404170415/https://supersport.com/cricket/icc-cricket-world-cup-super-league-2020-2023/news/185d137e-e4ba-48b1-8e9a-7d44db5030c7/usa-book-spot-at-cricket-world-cup-qualifier |archive-date=4 April 2023 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Die Krieketwêreldbekerkwalifisering 2023 het die Skotte in die derde plek afgesluit, waarmee hulle die hooftoernooi in Indië naelskraap misgeloop het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-cricket-world-cup-qualifier-2023-1377745/netherlands-vs-scotland-28th-match-super-six-1377776/match-report |title=Bas de Leede's five-for and 92-ball 123 take Netherlands to the ODI World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Hemant Brar |date=6 Julie 2023 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In die proses het hulle onder andere hul eerste EDI-oorwinning oor [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indië]] ooit aangeteken, waarmee dié span vir die eerste keer versuim het om vir ’n krieketwêreldbekertoernooi te kwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/world-cup-2023-west-indies-crash-out-of-qualification-race-1385192 |title=West Indies fail to qualify for 2023 ODI World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=1 Julie 2023 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/66076860 |title=World Cup qualifier: Scotland knock out West Indies at World Cup Qualifier with seven-wicket win |publisher=[[BBC]] |date=1 Julie 2023 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand kon hulle egter vir die [[T20I-wêreldbeker 2024]] in die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] en [[Wes-Indië]] kwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/europe-region-qualifier-ireland-scotland-qualify-for-2024-men-s-t20-world-cup-1389593 |title=Ireland and Scotland seal their place in 2024 Men's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Julie 2023 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens dié toernooi moes die eerste wedstryd teen Engeland ná ’n belowende begin vir die Skotte weens reën afgelas word,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/england-vs-scotland-6th-match-group-b-1415706/match-report |title=Scotland openers make the running before rain frustrates in Barbados |publisher=ESPNcricinfo |author=Valkerie Baynes |date=4 Junie 2024 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; waarop hulle hul eerste T20I-oorwinning oor Namibië kon aanteken (met vyf paaltjies)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/namibia-vs-scotland-12th-match-group-b-1415712/match-report |title=Berrington and Leask launch Scotland to landmark victory |publisher=ESPNcricinfo |author=Vithushan Ehantharajah |date=6 Junie 2024 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; en hulle die wedstryd teen Oman ook kon beklink (met sewe paaltjies).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/oman-vs-scotland-20th-match-group-b-1415720/match-report |title=Scotland romp to statement victory over Oman to leave England feeling the Group B squeeze |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew Miller |date=9 Junie 2024 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Ná ’n naelskraapse nederlaag teen Australië (met vyf paaltjies) is die span gelyk op punte met Engeland weens sy swakker lopietempo uit die toernooi geskakel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-2024-1411166/australia-vs-scotland-35th-match-group-b-1415735/match-report |title=Stoinis breaks Scotland hearts, England through to Super Eight |publisher=ESPNcricinfo |author=Andrew McGlashan |date=16 Junie 2024 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die Europa-kwalifisering 2025 in Nederland het Skotland slegs die gasheer geklop, terwyl die wedstryd teen Guernsey uitgereën is, waarop verrassende nederlae teen beide Italië en Jersey gevolg het, waarmee die Skotte glo versuim het om vir die [[T20I-wêreldbeker 2026]] te kwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/italy-make-history-qualify-for-2026-mens-t20-world-cup-1494665 |title=Italy make history by qualifying for 2026 T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=11 Julie 2025 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Nadat Bangladesj egter verklaar het dat hulle sou weier om hulle wedstryde in Indië te speel, is hulle met Skotland, destyds die naasbeste span op die T20I-ranglys, vervang.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cp801njpr8zo |title=Scotland replace Bangladesh at T20 World Cup |publisher=[[BBC]] |author=Timothy Abraham |date=24 Januarie 2026 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Tydens die hooftoernooi in [[Indië]] en [[Sri Lanka]] het die span slegs Italië geklop, waarna hulle ná nederlae teen Wes-Indië, Engeland en Nepal nie die Super Agt kon haal nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-2026-nepal-vs-scotland-tom-bruce-wants-more-exposure-for-associate-teams-1524572 |title=Bruce wants more exposure for Associates but acknowledges schedule crunch |publisher=ESPNcricinfo |author=Sruthi Ravindranath |date=16 Februarie 2026 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Trui, embleem en himne ==
[[Lêer:Cirsium vulgare 6214.jpg|duimnael|upright|Die dissel, die nasionale embleem van Skotland sedert die bewind van Alexander III van Skotland (1249–1286) en die embleem van die Skotse nasionale krieketspan]]
In EDI- en T20I-krieket dra Skotland donkerblou truie met wit kleuraksente en blou broeke. Veldwerkers dra ’n donkerblou bofbalpet of ’n donkerblou sonhoed. Die kolwers se helms is op ’n soortgelyke manier geverf. Gedurende IKR-toernooie verskyn die borg se embleem op die regtermou en die belettering ''SCOTLAND'' verskyn in die middel van die trui.

Die dissel is die nasionale blom van Skotland en ook die embleem van die Skotse nasionale krieketspan. Volgens ’n legende het die “beskermende dissel” sy rol gespeel tydens die verdediging van Skotland teen ’n snagse aanval deur [[Noorweë|Noorse]] [[Wikings]], een van hulle skree van pyn toe hy kaalvoet op ’n dissel trap, wat die Skotse verdedigers waarsku. Die [[Latyn]]se ''Nemo me impune lacessit'' (“Niemand ontlok my ongestraf nie!” in [[Afrikaans]]) is ’n antieke leuse van die [[Koninkryk van Skotland|Skotse monarge]], en ook van die voorste ridderorde van Skotland, die oudste en edelste orde van die dissel, en van die Skotswagte (van wie die twee laasgenoemde aan die monarg “behoort” het).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |title=The Scottish Thistle – Beautifully Bold! |url=https://www.scottish-at-heart.com/scottish-thistle.html |publisher=Scottish at Heart |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

''[[The Flower of Scotland]]'' dien as Skotland se nieamptelike volkslied. Die teks is in 1967 deur Roy Williamson van die musiekgroep ''The Corries'' geskryf en word sedert die 1990’s deur die nasionale span pleks van “[[God Save the King]]” gespeel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/av/cricket/31541486 |title=Collingwood sings 'Flower of Scotland' |publisher=[[BBC]] |date=19 Februarie 2015 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Tuisstadions ==
{{Location map+ |Skotland
|caption=Ligging van Skotse krieketstadions
|places=
{{location map~|Skotland|label=&lt;small&gt;[[The Grange Club|The Grange]]&lt;/small&gt;|position=right|lat=55.961|long=-3.213}}
{{location map~|Skotland|label=&lt;small&gt;[[Cambusdoon New Ground|Cambusdoon]]&lt;/small&gt;|position=right|lat=55.430733|long=-4.634761}}
{{location map~|Skotland|label=&lt;small&gt;[[Titwood]]&lt;/small&gt;|position=top|lat=55.83572|long=-4.28526}}
{{location map~|Skotland|label=&lt;small&gt;[[Mannofieldpark]]&lt;/small&gt;|position=left|lat=57.1297|long=-2.1370}}
}}

Skotland beskik nie oor ’n amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Skotse nasionale krieketspan gebruik vir hul krieketwedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Skotland:

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! No. !! Stadion !! Plek !! Eerste wedstryd
|-
| 1
| [[The Grange Club]]
| [[Edinburg]]
| 24 Mei 1999
|-
| 2
| [[Cambusdoon New Ground]]
| [[Alloway]]
| 5 Augustus 2006
|-
| 3
| [[Titwood]]
| [[Glasgow]]
| 3 Julie 2007
|-
| 4
| [[Mannofieldpark]]
| [[Aberdeen, Skotland|Aberdeen]]
| 1 Julie 2008
|}

=== Krieketwêreldbekerstadions ===
{{Hoofartikel|Krieketwêreldbeker 1999|T20I-wêreldbeker 2030}}
Tydens die Krieketwêreldbeker 1999 is Edinburg se The Grange Club vir twee tuiswedstryde van Skotland, onderskeidelik teen Bangladesj en Nieu-Seeland, gebruik. Skotland het dié toernooi saam met Engeland, Ierland, Nederland en Wallis aangebied.

Saam met Engeland en Ierland sal Skotland die T20I-wêreldbeker 2030 aanbied.&lt;ref name=&quot;T20I-wêreldbeker 2030&quot; /&gt;

== Wedywering met Ierland ==
Skotland handhaaf veral ’n intensiewe wedywering met Ierland. Hierdie wedywering tussen dié twee “[[Kelte|Keltiese]] lande” is gekenmerk deur unieke gebeurtenisse oor dekades heen; ’n bydraende faktor is die wedersydse migrasie in die 19de en 20ste eeu. Skotland en Ierland het tot dusver in 21 EDI-wedstryde ontmoet, waarvan Skotland vyf gewen het en Ierland 15, met een onbesliste uitslag. Wat T20I-wedstryde betref het hulle in 16 wedstryde ontmoet, waarvan Skotland vier gewen het en Ierland nege, met een gelykop- en twee onbesliste uitslae. Gedurende krieketwêreldbekertoernooie het albei spanne tot dusver nog nie ontmoet nie, terwyl hulle een keer tydens ’n T20I-wêreldbekertoernooi (in 2022) ontmoet het, wat deur Ierland gewen is.

== Spelers ==
=== Spelerstatistieke ===
Daar het altesaam 87 spelers [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en 67 spelers [[Twintig20|T20I-krieket]] vir Skotland gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Skotse span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het.

==== Lopies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |EDI
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | EDIs
! scope=col | Lopies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Lopies
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Richie Berrington]]
| 2008–hede
| align=center | 133
| align=center | '''3&amp;nbsp;600'''
| [[Richie Berrington]]
| 2008–hede
| align=center | 106
| align=center | '''2&amp;nbsp;451'''
|-
| [[Kyle Coetzer]]
| 2008–2023
| align=center | {{0}}89
| align=center | '''3&amp;nbsp;192'''
| [[George Munsey]]
| 2015–hede
| align=center | {{0}}85
| align=center | '''2&amp;nbsp;436'''
|-
| [[Calum MacLeod]]
| 2008–2022
| align=center | {{0}}88
| align=center | '''3&amp;nbsp;026'''
| [[Kyle Coetzer]]
| 2008–2021
| align=center | {{0}}70
| align=center | '''1&amp;nbsp;495'''
|-
| [[George Munsey]]
| 2017–hede
| align=center | {{0}}70
| align=center | '''2&amp;nbsp;630'''
| [[Matthew Cross]]
| 2013–hede
| align=center | {{0}}87
| align=center | '''1&amp;nbsp;409'''
|-
| [[Matthew Cross]]
| 2014–2024
| align=center | 110
| align=center | '''2&amp;nbsp;215'''
| [[Calum MacLeod]]
| 2009–2022
| align=center | {{0}}64
| align=center | '''1&amp;nbsp;238'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 26 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=30;type=team |title=Records / Scotland / One-Day Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 26 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=30;type=team |title=Records / Scotland / Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

==== Paaltjies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |EDI
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | EDIs
! scope=col | Paaltjies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Paaltjies
|-
| [[Safyaan Sharif]]
| 2011–hede
| align=center | 90
| align=center | '''113'''
| [[Mark Watt]]
| 2015–hede
| align=center | 81
| align=center | '''91'''
|-
| [[Mark Watt]]
| 2016–hede
| align=center | 82
| align=center | '''110'''
| [[Safyaan Sharif]]
| 2012–hede
| align=center | 76
| align=center | '''86'''
|-
| [[Michael Leask]]
| 2014–hede
| align=center | 91
| align=center | '''{{0}}71'''
| [[Michael Leask]]
| 2013–hede
| align=center | 78
| align=center | '''59'''
|-
| [[Majid Haq]]
| 2006–2015
| align=center | 54
| align=center | '''{{0}}60'''
| [[Alasdair Evans]]
| 2015–2022
| align=center | 35
| align=center | '''41'''
|-
| [[Alasdair Evans]]
| 2009–2023
| align=center | 42
| align=center | '''{{0}}58'''
| [[Josh Davey]]
| 2012–2022
| align=center | 31
| align=center | '''37'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 26 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=2;id=30;type=team |title=Records / Scotland / One-Day Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 26 Februarie 2026&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=30;type=team |title=Records / Scotland / Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Spankapteins ===
Tot op hede was nege spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Skotland tydens ’n EDI-wedstryd en sewe tydens ’n T20I.&lt;ref&gt;Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.&lt;/ref&gt;

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! colspan=&quot;3&quot; | EDI&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=2;id=30;type=team |title=Records / Scotland / One-Day Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; | T20I&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3;id=30;type=team |title=Records / Scotland / Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|-
! No. !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk
|-
| 1
| George Salmond
| 1999
| Ryan Watson
| 2007–2008
|-
| 2
| Ryan Watson
| 2006–2009
| Gavin Hamilton
| 2009–2010
|-
| 3
| Craig Wright
| 2006–2007
| Gordon Drummond
| 2012–2013
|-
| 4
| Gavin Hamilton
| 2009–2010
| Kyle Coetzer
| 2012–2021
|-
| 5
| Gordon Drummond
| 2010–2013
| Preston Mommsen
| 2013–2016
|-
| 6
| Kyle Coetzer
| 2013–2022
| '''Richie Berrington'''
| 2019–hede
|-
| 7
| Preston Mommsen
| 2013–2016
| Matthew Cross
| 2024
|-
| 8
| '''Richie Berrington'''
| 2018–hede
|-
| 9
| Matthew Cross
| 2022
|}

== Rekords ==
=== EDI-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning
|-
|colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AF}} || 13 || 4 || 8 || 0 || 1 || 30,76 || 9 Julie 2010
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AU}} || 5 || 0 || 5 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BD}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-EN}} || 5 || 1 || 3 || 0 || 1 || 20,00 || 10 Junie 2018
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 21 || 5 || 15 || 0 || 1 || 23,80 || 30 Januarie 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NZ}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PK}} || 3 || 0 || 3 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-LK}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZA}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 4 || 1 || 3 || 0 || 0 || 25,00 || 1 Julie 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 4 || 2 || 1 || 1 || 0 || 50,00 || 15 Junie 2017
|-
|colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BM}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-HK}} || 5 || 2 || 2 || 0 || 1 || 40,00 || 10 September 2016
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-CA}} || 12 || 8 || 4 || 0 || 0 || 66,66 || 18 Januarie 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-KE}} || 9 || 5 || 3 || 0 || 1 || 55,56 || 2 Februarie 2007
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NA}} || 9 || 8 || 1 || 0 || 0 || 88,89 || 10 Julie 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NL}} || 16 || 9 || 6 || 0 || 1 || 56,25 || 6 Augustus 2006
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NP}} || 10 || 4 || 5 || 0 || 1 || 40,00 || 17 Julie 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-OM}} || 9 || 6 || 1 || 0 || 2 || 66,67 || 18 Augustus 2019
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PG}} || 10 || 9 || 1 || 0 || 0 || 90,00 || 6 Oktober 2017
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AE}} || 17 || 12 || 5 || 0 || 0 || 70,58 || 1 Februarie 2014
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-US}} || 8 || 5 || 3 || 0 || 0 || 62,50 || 14 Desember 2019
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''175''' || '''81''' || '''84''' || '''1''' || '''9''' || '''46,29''' || 6 Augustus 2006
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met EDI #4942 op 27 Januarie 2026. Laaste keer hersien op 26 Februarie 2026. Wenpersentasies sluit geen uitslae uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=30;type=team |title=Records / Scotland / ODI matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=27 Januarie 2026 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Krieketwêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] || Nie in aanmerking nie – nie ’n IKR-lid nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] || Nie ’n IKR-lid op die tyd van kwalifisering nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2027|2027]] || {{n.v.t.}}
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Kampioenetrofeerekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Kampioenetrofee 1998|1998]] || Nie toegelaat nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2000|2000]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2002|2002]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2004|2004]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2006|2006]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2009|2009]] || Nie toegelaat nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2013|2013]] || Nie toegelaat nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2017|2017]] || Nie toegelaat nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2025|2025]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2029|2029]] || {{n.v.t.}}
|}

=== T20I-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste T20I-oorwinning
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AF}} || 7 || 0 || 7 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AU}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BD}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 24 Julie 2012
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-EN}} || 2 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 16 || 4 || 9 || 1 || 2 || 25,00 || 18 Junie 2015
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 2 || 0 || 1 || 0 || 1 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NZ}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PK}} || 4 || 0 || 4 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZA}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 17 Oktober 2022
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 5 || 1 || 4 || 0 || 0 || 20,00 || 15 September 2021
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BM}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 3 Augustus 2008
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Denemarke}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 27 Julie 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-DE}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 20 Julie 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-HK}} || 5 || 4 || 1 || 0 || 0 || 80,00 || 25 Julie 2015
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IT}} || 3 || 2 || 1 || 0 || 0 || 66,67 || 24 Julie 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Jersey}} || 2 || 1 || 1 || 0 || 0 || 50,00 || 21 Julie 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-CA}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 23 Maart 2012
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-KE}} || 8 || 5 || 3 || 0 || 0 || 62,50 || 4 Augustus 2008
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NA}} || 4 || 1 || 3 || 0 || 0 || 25,00 || 6 Junie 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NL}} || 18 || 10 || 8 || 0 || 0 || 55,56 || 22 November 2013
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NP}} || 3 || 1 || 2 || 0 || 0 || 33,33 || 20 Junie 2025
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-OM}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 19 Januarie 2017
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Oostenryk}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 25 Julie 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PG}} || 3 || 3 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 21 Oktober 2019
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Singapoer}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-AE}} || 6 || 4 || 2 || 0 || 0 || 66,67 || 9 Julie 2015
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''113''' || '''50''' || '''58''' || '''1''' || '''4''' || '''44,25''' || 3 Augustus 2008
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met T20I #3737 op 26 Februarie 2026. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit geen uitslae uit en gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=30;type=team |title=Records / Scotland / Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=26 Februarie 2026 |accessdate=26 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt;
|}

=== T20I-wêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] || Eerste rondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] || Eerste rondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2016|2016]] || Eerste rondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] || Super Twaalf
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] || Eerste rondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] || Eerste rondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2026|2026]] || Eerste rondte
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2028|2028]] || ''gekwalifiseer''
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2030|2030]] || {{n.v.t.}}
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}}
* [[Skotse nasionale rugbyspan]]
* [[Skotse nasionale vrouekrieketspan]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Bronnelys ==
* {{en}} {{cite book |author=Jake Perry |title=The Secret Game: Tales of Scottish Cricket |year=2020 |publisher=Chequered Flag Publishing |location=Shrewsbury |isbn=978-1-9997774-6-3}}
* {{en}} {{cite book |author=David W. Potter |title=The Encyclopaedia of Scottish Cricket |year=1999 |publisher=Empire Publications |location=Manchester |isbn=1-901746-07-0}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Scotland national cricket team|Skotse nasionale krieketspan}}
* {{en}} [https://www.cricketscotland.com/ Amptelike webwerf van Krieket Skotland]
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/scotland-30 Skotland op ESPNcricinfo]
* {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/cricket-scotland Skotland by die IKR]

{{Nasionale krieketspanne}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Krieket in Skotland]]
[[Kategorie:Nasionale krieketspanne van Europa]]</text>
      <sha1>q0avl8r3fg0l8zh32nxc1smphpnzfe8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Jan Scholtz</title>
    <ns>1</ns>
    <id>143433</id>
    <revision>
      <id>2912513</id>
      <parentid>1700458</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T20:21:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bronne */ nuwe afdeling</comment>
      <origin>2912513</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="256" sha1="h0jvp2del5il9azrp4ftd1e7z19ckd1" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}

== Bronne ==

{{ping|Morne}}, wanneer gaan jy bronne byvoeg met al die inligting wat jy nou geplaas het? Groete! [[Gebruiker:Oesjaar|Oesjaar]] ([[Gebruikerbespreking:Oesjaar|kontak]]) 20:21, 19 Junie 2026 (UTC)</text>
      <sha1>h0jvp2del5il9azrp4ftd1e7z19ckd1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Alec Baldwin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207231</id>
    <revision>
      <id>2912547</id>
      <parentid>2618092</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:11:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rolprente */</comment>
      <origin>2912547</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11963" sha1="350qmnnd3370c5hxvkb0v0mvpeexsok" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Alec Baldwin
| Beeld                     = Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = Alexander Rae Baldwin III
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = 
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 5, insluitende [[Ireland Baldwin]]
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Akteur en vervaardiger
| Aktiewe jare              = 1980–nou
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0000285
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Alec Baldwin''' (gebore 3 April 1958) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Glengarry Glen Ross'' (1992), ''The Cooler'' (2003), ''[[The Departed]]'' (2006), en ''It's Complicated'' (2009).

== Santa Fe-skietongeluk ==
Tydens die verfilming van die rolprent ''Rust'' op 22 Oktober 2021, het hy 'n vroulike fotograaf per ongeluk op die stel doodgeskiet en die regisseur gewond, na hy ‘n vuurwapen met leë rondtes afgevuur het.

Baldwin speel die hoofrol in dié Westerse rolprent. Die kameravrou, Halyna Hutchins (42) is met ‘n helikopter na ‘n hospitaal in Sante Fe vervoer, maar het onderweg aan haar wonde beswyk.

Die regisseur, Joel Souza (48) is in ‘n kritieke toestand. Die vuurwapen is deel van die film se rekwisiete.

Die polisie het die voorval ondersoek, maar klagtes is eers in Januarie 2023 by die hof ingedien.

Hierdie tragedie weerspieël die gebeure wat tydens die verfilming van die film ''The Crow'' in 1993 plaasgevind het, waar Michael Massee per ongeluk vir [[Brandon Lee]] geskiet het, wat aan sy beserings beswyk het.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Traxler|first=Victoria|date=October 21, 2021|title=Sheriff's office: Star's 'prop firearm' kills one, injures another|language=en|newspaper=[[Santa Fe New Mexican]]|url=https://www.santafenewmexican.com/news/local_news/sheriffs-office-stars-prop-firearm-kills-one-injures-another/article_9612afc6-32c5-11ec-9e2e-e3cc47b69ce5.html|access-date=October 22, 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://deadline.com/2021/10/alec-baldwin-movie-fatal-shooting-director-crew-member-dead-rust-1234860500/|title=Alec Baldwin &quot;Discharged&quot; Prop Gun That Killed 'Rust' Cinematographer Halyna Hutchins &amp; Injured Director On Set; Actor Questioned And Released – Update|last1=Patten|first1=Dominic|last2=D'Alessandro|first2=Anthony|date=October 2, 2021|website=[[Deadline Hollywood]]|language=en-US|access-date=October 22, 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Wiseman|first=Andreas|date=October 22, 2021|title='Rust' Director Joel Souza Out Of Hospital|work=[[Deadline Hollywood]]|url=https://deadline.com/2021/10/joel-souza-rust-discharged-hospital-shooting-alec-baldwin-1234860638/|access-date=October 22, 2021}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Thrush|first=Glenn|date=October 22, 2021|title=Joel Souza, the 'Rust' director, is released from hospital after being shot on set.|language=en-US|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2021/10/22/us/joel-souza-released-hospital.html|url-status=live|access-date=October 22, 2021|archive-url=https://archive.ph/20211022154425/https://www.nytimes.com/2021/10/22/us/joel-souza-released-hospital.html|archive-date=22 Oktober 2021|issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Nugent|first=Annabel|date=October 22, 2021|title=Alec Baldwin shooting: Rust director Joel Souza reportedly discharged from hospital|work=[[The Independent]]|url=https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/news/joel-souza-hospital-alec-baldwin-b1943332.html|access-date=October 22, 2021}}&lt;/ref&gt;

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1987: ''Forever, Lulu''
* 1988: ''Beetlejuice''
* 1988: ''Married to the Mob''
* 1988: ''She's Having a Baby''
* 1988: ''Working Girl''
* 1989: ''Tong Tana - En resa till Borneos inre''
* 1990: ''The Hunt for Red October''
* 1990: ''Miami Blues''
* 1991: ''The Marrying Man''
* 1992: ''Glengarry Glen Ross''
* 1992: ''Prelude to a Kiss''
* 1992: ''Earth and the American Dream''
* 1993: ''Malice''
* 1994: ''The Getaway''
* 1994: ''The Shadow''
* 1995: ''Wild Bill: Hollywood Maverick''
* 1996: ''Ghosts of Mississippi''
* 1996: ''Heaven's Prisoners''
* 1996: ''The Juror''
* 1996: ''Looking for Richard''
* 1997: ''The Edge''
* 1998: ''Mercury Rising''
* 1999: ''Outside Providence''
* 1999: ''The Confession''
* 1999: ''The Democratic Promise''
* 2000: ''Thomas and the Magic Railroad''
* 2001: ''Final Fantasy: The Spirits Within''
* 2001: ''Cats &amp; Dogs''
* 2002: ''Sean Connery, an Intimate Portrait''
* 2003: ''The Cooler''
* 2003: ''Shortcut to Happiness''
* 2003: ''Broadway: The Golden Age, by the Legends Who Were There''
* 2003: ''The Cat in the Hat''
* 2003: ''Thomas and Friends: Thomas's Snowy Surprise''
* 2004: ''The Last Shot''
* 2005: ''Elizabethtown''
* 2005: ''Fun with Dick and Jane''
* 2005: ''I'm King Kong!: The Exploits of Merian C. Cooper''
* 2006: ''The Departed''
* 2006: ''The Good Shepherd''
* 2006: ''Running with Arnold''
* 2006: ''Mini's First Time''
* 2007: ''Suburban Girl''
* 2008: ''Lymelife''
* 2008: ''My Best Friend's Girl''
* 2008: ''A President to Remember''
* 2009: ''It's Complicated''
* 2009: ''My Sister's Keeper''
* 2010: ''Teenage Paparazzo''
* 2010: ''The Last Play at Shea''
* 2011: ''Plastiki and the Material of the Future''
* 2012: ''Rock of Ages''
* 2012: ''Rise of the Guardians''
* 2013: ''AmeriQua''
* 2013: ''Blue Jasmine''
* 2013: ''Seduced and Abandoned''
* 2013: ''Elaine Stritch: Shoot Me''
* 2014: ''Still Alice''
* 2014: ''Torrente 5''
* 2014: ''Material of the Future''
* 2015: ''Aloha''
* 2015: ''Concussion''
* 2015: ''Live from New York!''
* 2016: ''Back in the Day''
* 2016: ''Flatball''
* 2016: ''Paris Can Wait''
* 2017: ''Blind''
* 2017: ''[[The Boss Baby]]''
* 2017: ''Unchained''
* 2017: ''The Private Life of a Modern Woman''
* 2017: ''The King''
* 2018: ''The Public''
* 2018: ''Bowery Rhapsody: The Rise and Redemption of Hollywood's Original 'Brat Pack'''
* 2018: ''Arctic Justice''
* 2018: ''What She Said: The Art of Pauline Kael''
* 2018: ''Drunk Parents''
* 2018: ''Pakula''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''
* 2019: ''Crown Vic''
* 2019: ''Framing John DeLorean''
* 2019: ''Stupid Happy''
* 2021: ''The Boss Baby 2''
* ''Broadway: The Next Generation''
* ''Lives of Bernard Herrmann''
* ''Blue Before Blood''
* ''Lamborghini''

=== Televisiereekse ===
* 1983: ''Cutter to Houston''
* 1993: ''The Crusaders''
* 1994: ''Inside the Actors Studio''
* 1995: ''Private Screenings''
* 1996: ''The Rosie O'Donnell Show''
* 1996: ''AMC: Film Preservation Classics''
* 1996: ''Raw Footage''
* 1999: ''Storytime with Thomas''
* 2000: ''Clerks''
* 2001: ''The Essentials''
* 2003: ''The Sharon Osbourne Show''
* 2003: ''Walking with Cavemen''
* 2003: ''Famous''
* 2004: ''The Jane Pauley Show''
* 2005: ''Too Late with Adam Carolla''
* 2006: ''30 Rock''
* 2006: ''CMT Giants''
* 2006: ''America's Game: The Superbowl Champions''
* 2007: ''The Dame Edna Treatment''
* 2007: ''Planet Carnivore''
* 2007: ''The Role That Changed My Life''
* 2008: ''Baseball's Golden Age''
* 2009: ''Good Night Chicago Show''
* 2010: ''The Marriage Ref''
* 2010: ''Celebrity Tennis''
* 2012: ''IC Places Hollywood''
* 2012: ''Comedians in Cars Getting Coffee''
* 2013: ''A Night of Exploration''
* 2013: ''Up Late with Alec Baldwin''
* 2014: ''Teachers Lounge''
* 2015: ''Best Time Ever with Neil Patrick Harris''
* 2016: ''Match Game''
* 2016: ''To Tell the Truth''
* 2018: ''The Alec Baldwin Show''

=== Televisierolprente ===
* 1984: ''Sweet Revenge''
* 1984: ''The Sheriff and the Astronaut''
* 1985: ''Love on the Run''
* 1987: ''The Alamo: Thirteen Days to Glory''
* 1992: ''The 39th Annual New Dramatists Benefit''
* 1993: ''Moving Image Salutes Al Pacino''
* 1995: ''A Streetcar Named Desire''
* 1996: ''Blacklist: Hollywood on Trial''
* 1997: ''Black Market Birds''
* 1999: ''Paul McCartney &amp; Friends Live: PETA's Millennium Concert''
* 2000: ''The Kennedy Center Presents: Speak Truth to Power''
* 2001: ''The Big Show''
* 2001: ''Journey to the Screen: The Making of 'Pearl Harbor'''
* 2001: ''Beyond the Movie: Pearl Harbor''
* 2002: ''Path to War''
* 2002: ''The Best of Leifer''
* 2002: ''Short Talks on the Universe Benefit Performance''
* 2003: ''Second Nature''
* 2003: ''Dreams &amp; Giants''
* 2004: ''The Rise of the Celebrity Class''
* 2005: ''Livin It: Unusual Suspects''
* 2005: ''Naked''
* 2006: ''Long Island Music Hall of Fame's 1st Induction Awards Gala''
* 2008: ''Role Model: Gene Wilder''
* 2008: ''Six Degrees Could Change the World''
* 2008: ''Public Enemies: The Golden Age of the Gangster Film''
* 2008: ''Journey to the Edge of the Universe''
* 2009: ''Square Roots: The Story of SpongeBob SquarePants''
* 2010: ''The Fairmont Banff Springs Sports Invitational''
* 2010: ''The Women of SNL''
* 2010: ''The Tragedy of Bataan''
* 2011: ''Method to the Madness of Jerry Lewis''
* 2012: ''National Football League Honors''
* 2014: ''SNL Shorts''
* 2014: ''TCM: Twenty Classic Moments''
* 2015: ''Secrets of New York Fashion Week''
* 2015: ''The Lincoln Awards: A Concert for Veterans &amp; the Military Family''
* 2016: ''A Roundabout Road to Broadway''
* 2016: ''The 2016 SNL Election Special''
* 2018: ''A Few Good Men''

=== Video's ===
* 1991: ''Cheap Tricks''
* 1993: ''Canceled Lives: Letters from the Inside''
* 1995: ''Taylor Dayne: Original Sin''
* 1997: ''Sean Connery Close Up''
* 1997: ''The Edge: Featurette''
* 1997: ''The Edge: Soundbites''
* 1998: ''Saturday Night Live: The Best of Mike Myers''
* 1999: ''Saturday Night Live Christmas''
* 1999: ''Watch the Mercury Rising''
* 2000: ''Human Wrongs''
* 2001: ''Final Fantasy: The Spirits Within: Aki's Dream''
* 2001: ''Breaking the Silence: The Making of 'Hannibal'''
* 2001: ''Saturday Night Live: The Best of Molly Shannon''
* 2001: ''The Making of 'Final Fantasy: The Spirits Within'''
* 2001: ''State and Main: Cast and Crew Interviews''
* 2001: ''State and Main: Behind the Scenes''
* 2002: ''Meet Your Meat''
* 2002: ''Pearl Harbor: Production Diary''
* 2002: ''Pearl Harbor: Boot Camp''
* 2003: ''Beneath the Surface: The Making of 'The Hunt for Red October'''
* 2004: ''Thomas &amp; Friends: Best of Gordon''
* 2004: ''Saturday Night Live: The Best of Will Ferrell - Volume 2''
* 2004: ''Saturday Night Live: The Best of Tracy Morgan''
* 2005: ''A Life Without Limits: The Making of 'The Aviator'''
* 2006: ''Thomas &amp; Friends: Halloween Adventures''
* 2008: ''Stanley Kramer: A Man's Search for Truth''
* 2008: ''Godfather World''
* 2008: ''Thomas &amp; Friends: Mud Glorious Mud''
* 2009: ''A to Z: Professor Turner's Sexist Rating System''
* 2010: ''Thomas &amp; Friends: The Greatest Stories''
* 2012: ''Thomas &amp; Friends: Engine Friends''
* 2014: ''Looking Back at 'The Shadow'''
* 2015: ''Still Alice: Finding Alice''
* 2015: ''Tyson Tortures Animals''
* 2016: ''Ripple of Hope Awards''
* 2016: ''Single Frames: Paramour Cirque Du Soleil''
* 2017: ''The Boss Baby and Tim's Treasure Hunt Through Time''
* 2017: ''Thomas &amp; Friends: Thomas' Holiday Collection''
* 2017: ''Hell's Club Part 2. Another Night''
* 2017: ''Making America Great The First Time - George Washington''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0000285|Alec Baldwin}}
* {{Twitter|AlecBaldwin|Alec Baldwin}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Baldwin, Alec}}

[[Kategorie:Geboortes in 1958]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>350qmnnd3370c5hxvkb0v0mvpeexsok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Dave Chappelle</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207807</id>
    <revision>
      <id>2912532</id>
      <parentid>2094659</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rolprente */</comment>
      <origin>2912532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2877" sha1="5a4w9iit2dyhur1l3b20aqjmitva135" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Dave Chappelle
| Beeld                     = Dave Chappelle (cropped).jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = David Khari Webber Chappelle
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1973|8|24}}
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 3
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Skrywer, akteur, en vervaardiger
| Aktiewe jare              = 
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0152638
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Dave Chappelle''' (gebore 24 Augustus 1973) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] skrywer, akteur, en vervaardiger. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Robin Hood: Men in Tights'' (1993), ''Half Baked'' (1998), en ''Undercover Brother'' (2002), en in die televisiereeks ''Chappelle's Show'' (2003).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1993: ''Robin Hood: Men in Tights''
* 1998: ''Half Baked''
* 1999: ''200 Cigarettes''
* 1999: ''Blue Streak''
* 2000: ''Screwed''
* 2001: ''Open Mic''
* 2002: ''Undercover Brother''
* 2005: ''Dave Chappelle's Block Party''
* 2009: ''I'm Rick James''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''

=== Televisiereekse ===
* 1993: ''Comic Justice''
* 1994: ''Inside the Actors Studio''
* 1994: ''HBO Comedy Half-Hour''
* 1996: ''Buddies''
* 1996: ''Where's Elvis This Week?''
* 1996: ''MTV Jams''
* 2003: ''Chappelle's Show''
* 2016: ''Ride with Norman Reedus''
* 2016: ''Project Dad''

=== Televisierolprente ===
* 1993: ''Montreal International Comedy Festival '93''
* 1994: ''Comedy: Coast to Coast''
* 1996: ''Comics Come Home 2''
* 1998: ''The Dave Chappelle Project''
* 2003: ''The Mark Twain Prize: Lily Tomlin''
* 2016: ''David Blaine: Beyond Magic''
* 2017: ''CNN New Year's Eve Live with Anderson Cooper &amp; Andy Cohen''
* 2018: ''Back to School Just for Laughs''

=== Video's ===
* 2006: ''Ohio Players''
* 2006: ''The Fabulous Making of Chappelle's Show Season 3ish''
* 2018: ''Dave Chappelle on Joke Outrage and Oversensitivity to Comedians''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0152638|Dave Chappelle}}
* {{Twitter|DaveChappelle|Dave Chappelle}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Chappelle, Dave}}
[[Kategorie:Geboortes in 1973]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse rolprentvervaardigers]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>5a4w9iit2dyhur1l3b20aqjmitva135</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Andrew Dice Clay</title>
    <ns>0</ns>
    <id>207878</id>
    <revision>
      <id>2912531</id>
      <parentid>2094732</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:00:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Skakels</comment>
      <origin>2912531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2849" sha1="7oyymk13km6ncvzluza0enaztiepbdc" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Andrew Dice Clay
| Beeld                     = Andrew Dice Clay Indestructible 12 lolflix.jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = Andrew Clay Silverstein
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = 
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 2
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Akteur, vervaardiger, en skrywer
| Aktiewe jare              = 
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0001048
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Andrew Dice Clay''' (gebore 29 September 1957) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur, vervaardiger, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Pretty in Pink'' (1986), ''The Adventures of Ford Fairlane'' (1990), ''Blue Jasmine'' (2013), en ''Entourage'' (2015).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1986: ''Pretty in Pink''
* 1990: ''The Adventures of Ford Fairlane''
* 1991: ''Dice Rules''
* 1995: ''No Contest''
* 1997: ''The Good Life''
* 1998: ''Whatever It Takes''
* 2000: ''Point Doom''
* 2000: ''My 5 Wives''
* 2012: ''JJ Star... How Embarrassing''
* 2013: ''Blue Jasmine''
* 2015: ''Entourage''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''

=== Televisiereekse ===
* 1992: ''The Howard Stern Interview''
* 1994: ''The Ties That Bind''
* 1995: ''Bless This House''
* 1997: ''Hitz''
* 2002: ''I Love the '80s''
* 2006: ''The Wendy Williams Experience''
* 2007: ''Dice Undisputed''
* 2008: ''Down and Dirty with Jim Norton''
* 2011: ''Game On! With John Salley''
* 2013: ''Tom Green Live''
* 2015: ''The Big Big Show''
* 2016: ''Dice''
* 2017: ''My Kitchen Rules''

=== Televisierolprente ===
* 1995: ''Favorite Deadly Sins''
* 2004: ''When Stand-Up Comics Ruled the World''
* 2016: ''Criss Angel Trick'd Up''

=== Video's ===
* 1984: ''Dirty Dirty Jokes''
* 1986: ''Charlie Barnett's Terms of Enrollment''
* 1987: ''Andrew Dice Clay: One Night with Dice''
* 1993: ''Brain Smasher... A Love Story''
* 2014: ''Blue Jasmine: Notes from the Red Carpet''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0001048|Andrew Dice Clay}}
* {{Twitter|TheRealDiceClay|Andrew Dice Clay}}
* {{Facebook|AndrewDiceClayOfficial|Andrew Dice Clay}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Clay, Andrew Dice}}
[[Kategorie:Geboortes in 1957]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>7oyymk13km6ncvzluza0enaztiepbdc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sam Elliott</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208274</id>
    <revision>
      <id>2912534</id>
      <parentid>2473596</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:02:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Rolprente */</comment>
      <origin>2912534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3834" sha1="da7tu541h33gu2dmvoo70kwuvklx2j0" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Sam Elliott
| Beeld                     = Sam Elliott 2012.jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = Samuel Pack Elliott
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = 
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 1
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Akteur, vervaardiger, en skrywer
| Aktiewe jare              = 1968–nou 
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0000385
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Sam Elliott''' (gebore 9 Augustus 1944) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur, vervaardiger, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Road House'' (1989), ''The Big Lebowski'' (1998), ''We Were Soldiers'' (2002), en ''The Hero'' (2017).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1972: ''Frogs''
* 1972: ''Molly and Lawless John''
* 1976: ''Lifeguard''
* 1978: ''The Legacy''
* 1985: ''Mask''
* 1987: ''Fatal Beauty''
* 1988: ''Shakedown''
* 1989: ''Road House''
* 1989: ''Prancer''
* 1991: ''Rush''
* 1993: ''Tombstone''
* 1996: ''The Final Cut''
* 1998: ''The Big Lebowski''
* 2001: ''Pretty When You Cry''
* 2002: ''We Were Soldiers''
* 2003: ''Hulk''
* 2003: ''Off the Map''
* 2006: ''Barnyard''
* 2007: ''Ghost Rider''
* 2009: ''Did You Hear About the Morgans?''
* 2015: ''I'll See You in My Dreams''
*2016: ''Rock Dog''
* 2017: ''The Hero''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''
* 2018: ''The Gettysburg Address''
* 2018: ''The Man Who Killed Hitler and Then The Bigfoot''
* 2019: ''The Chainsaw Artist''

=== Televisiereekse ===
* 1983: ''The Yellow Rose''
* 2016: ''The Ranch''

=== Televisierolprente ===
* 1973: ''The Blue Knight''
* 1974: ''Evel Knievel''
* 1975: ''I Will Fight No More Forever''
* 1981: ''Murder in Texas''
* 1982: ''The Shadow Riders''
* 1983: ''Travis McGee''
* 1986: ''The Blue Lightning''
* 1986: ''Houston: The Legend of Texas''
* 1987: ''The Quick and the Dead''
* 1991: ''Conagher''
* 1993: ''Fugitive Nights: Danger in the Desert''
* 1993: ''Roadhog: An MTV News Special Report''
* 1995: ''The Ranger, the Cook and a Hole in the Sky''
* 1996: ''Woman Undone''
* 1998: ''Texarkana''
* 1999: ''You Know My Name''
* 2003: ''Hulk: The Lowdown''
* 2006: ''Avenger''
* 2010: ''November Christmas''

=== Video's ===
* 1994: ''The Desperate Trail''
* 1997: ''Dog Watch''
* 2001: ''The Contender: The Making of a Political Thriller''
* 2002: ''The Making of 'Tombstone'''
* 2002: ''Filming 'Rush'''
* 2003: ''Hulk Cam: Inside the Rage''
* 2006: ''Utter Talent: Voices of Barnyard''
* 2007: ''Blazing Trails: The Making of 'Ghost Rider'''
* 2008: ''Production Design: The Emotional Fabric of a Parallel World''
* 2008: ''The Golden Compass: Costumes''
* 2008: ''The Launch: Releasing the Film 'The Golden Compass'''
* 2008: ''The Golden Compass: Meet the Cast''
* 2008: ''The Golden Compass: Locations''
* 2010: ''Location, Location, Location: The Making of 'Did You Hear About the Morgans'''
* 2010: ''Cowboys and Cosmopolitans: The Stars of 'Did You Hear About the Morgans'''
* 2016: ''Grandma Q&amp;A with Lily Tomlin, Sam Elliott and Paul Weitz''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0000385|Sam Elliott}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Elliott, Sam}}
[[Kategorie:Geboortes in 1944]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>da7tu541h33gu2dmvoo70kwuvklx2j0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rafi Gavron</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208525</id>
    <revision>
      <id>2912535</id>
      <parentid>2098746</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:03:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2912535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1752" sha1="2p5jh67lra5dniha470kpn7pgbapkwb" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Rafi Gavron
| Beeld                     =  
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = 
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = 
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Akteur
| Aktiewe jare              = 2006–nou
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 1969169
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Rafi Gavron''' (gebore 24 Junie 1989) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Inkheart'' (2008), ''Nick and Norah's Infinite Playlist'' (2008), ''The Cold Light of Day'' (2012), en ''Snitch'' (2013).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 2008: ''Inkheart''
* 2008: ''Nick and Norah's Infinite Playlist''
* 2012: ''The Cold Light of Day''
* 2012: ''Mine Games''
* 2013: ''Snitch''
* 2015: ''Tracers''
* 2016: ''The Land''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''

=== Video's ===
* 2011: ''JoJo: Disaster''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|1969169|Rafi Gavron}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Gavron, Rafi}}
[[Kategorie:Geboortes in 1989]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Britse Jode]]
[[Kategorie:Engelse manlike akteurs van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>2p5jh67lra5dniha470kpn7pgbapkwb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Michael Harney</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208779</id>
    <revision>
      <id>2912546</id>
      <parentid>2099134</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:10:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2912546</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1715" sha1="m22f8ognbe7k049t4e05gk6t51cdveu" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Michael Harney
| Beeld                     = Michael J. Harney - 2.jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = Michael John Harney
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1956|3|27}}
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Akteur
| Aktiewe jare              = 1992–nou
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0363669
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Michael Harney''' (gebore 27 Maart 1956) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Bad Hurt'' (2015) en ''Soy Nero'' (2016).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 2007: ''Captivity''
* 2015: ''Bad Hurt''
* 2016: ''Soy Nero''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''

=== Televisiereekse ===
* 2013: ''Orange Is the New Black''
* ''Project Blue Book''

=== Televisierolprente ===
* 2013: ''hIMPERFECT''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0363669|Michael Harney}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Harney, Michael}}
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Geboortes in 1956]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>m22f8ognbe7k049t4e05gk6t51cdveu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Barry Shabaka Henley</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208860</id>
    <revision>
      <id>2912545</id>
      <parentid>2833182</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:09:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2912545</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2113" sha1="dlpnuqbydudmvq6hccukwi1s1qc4jbo" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Barry Shabaka Henley
| Beeld                     =  
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = Barry Joseph Henley
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1954|9|15}}
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Akteur
| Aktiewe jare              = 
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0377106
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Barry Shabaka Henley''' (gebore 15 September 1954) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Rush Hour'' (1998), ''Collateral'' (2004), ''The Terminal'' (2004), en ''Stolen'' (2012).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1998: ''Rush Hour''
* 2004: ''Collateral''
* 2004: ''The Terminal''
* 2007: ''90404 Changing''
* 2012: ''Stolen''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''

=== Televisiereekse ===
* 1991: ''The Royal Family''
* 1997: ''Die Gang''
* 2002: ''Robbery Homicide Division''
* 2005: ''Barbershop''
* 2017: ''The Off Season''
* 2025: ''[[Forever (TV-reeks)|Forever]]''

=== Televisierolprente ===
* 2002: ''Pavement''
* 2004: ''Inside 'The Terminal'''
* 2013: ''Remember Sunday''

=== Video's ===
* 2004: ''Take Off: Making 'The Terminal'''
* 2005: ''Shackles''
* 2006: ''Miami &amp; Beyond: Shooting on Location''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0377106|Barry Shabaka Henley}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Henley, Barry}}
[[Kategorie:Geboortes in 1954]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>dlpnuqbydudmvq6hccukwi1s1qc4jbo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ron Rifkin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>214091</id>
    <revision>
      <id>2912544</id>
      <parentid>2101950</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:08:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2912544</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2335" sha1="b83c3eiijz2lyjddvnrplxwuu23e0zp" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Ron Rifkin
| Beeld                     = Ron Rifkin 2014 (cropped).jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = Saul M. Rifkin
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1939|10|31}}
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Akteur
| Aktiewe jare              = 1966–nou
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0726492
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Ron Rifkin''' (gebore 31 Oktober 1939) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''L.A. Confidential'' (1997), ''Boiler Room'' (2000), en ''Dragonfly'' (2002), en in die televisiereeks ''Alias'' (2001).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1972: ''Silent Running''
* 1997: ''L.A. Confidential''
* 1998: ''The Negotiator''
* 2000: ''Boiler Room''
* 2002: ''Dragonfly''
* 2016: ''They Shall Not Perish: The Story of Near East Relief''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''

=== Televisiereekse ===
* 1973: ''Adam's Rib''
* 1978: ''Greatest Heroes of the Bible''
* 1978: ''Husbands, Wives &amp; Lovers''
* 1979: ''The Mary Tyler Moore Hour''
* 1990: ''The Trials of Rosie O'Neill''
* 1992: ''Room for Two''
* 1997: ''Leaving L.A.''
* 2001: ''Alias''
* 2006: ''Brothers &amp; Sisters''
* 2015: ''Limitless''

=== Televisierolprente ===
* 1972: ''Awake and Sing''
* 1990: ''Three Hotels''
* 1994: ''W.S.H.''
* 1996: ''Norma Jean &amp; Marilyn''
* 2000: ''Deliberate Intent''

=== Video's ===
* 1992: ''Queen Esther''
* 2009: ''The Ojai Experience''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0726492|Ron Rifkin}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Rifkin, Ron}}
[[Kategorie:Geboortes in 1939]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]</text>
      <sha1>b83c3eiijz2lyjddvnrplxwuu23e0zp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Daveigh Chase</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220636</id>
    <revision>
      <id>2912502</id>
      <parentid>1972541</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T18:56:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rooiratel</username>
        <id>90342</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2912502</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2431" sha1="t9jb94lqcej32l6bb409iv9ytpb67en" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Daveigh Chase
| Beeld                     = Daveigh Chase LF adjusted.jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = {{nowrap| Daveigh Elizabeth Chase-Schwallier}}
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1990|7|24}}
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 16 Junie 2026
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Aktrise
| Aktiewe jare              = 1998–nou
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0153738
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Daveigh Chase''' (24 Julie 1990 - 16 Junie 2026) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente ''Spirited Away'' (2001), ''Donnie Darko'' (2001), ''Lilo &amp; Stitch'' (2002), en ''The Ring'' (2002).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 2001: ''Spirited Away''
* 2001: ''Donnie Darko''
* 2002: ''Lilo &amp; Stitch''
* 2002: ''The Ring''
* 2009: ''S. Darko''
* 2012: ''Little Red Wagon''
* 2014: ''JacobJosefAimee''
* 2016: ''American Romance''

=== Televisiereekse ===
* 2003: ''Oliver Beene''
* 2003: ''Lilo &amp; Stitch: The Series''
* 2006: ''Betsy's Kindergarten Adventures''

=== Televisierolprente ===
* 2000: ''Edgar MaCobb Presents''
* 2000: ''From Where I Sit''
* 2001: ''Say Uncle''
* 2002: ''The Rats''
* 2015: ''Killer Crush''

=== Video's ===
* 2003: ''Beethoven's 5th''
* 2003: ''Stitch! The Movie''
* 2003: ''The Art of 'Spirited Away'''
* 2003: ''It's a Dog's Life: Behind the Scenes and Cast Interviews 'Beethoven's 5th'''
* 2006: ''Leroy &amp; Stitch''
* 2009: ''The Making of 's. Darko'''
* 2009: ''Utah Too Much''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0153738|Daveigh Chase}}
* {{Twitter|daveighc|Daveigh Chase}}
* {{Instagram|daveighc|Daveigh Chase}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Chase, Daveigh}}
[[Kategorie:Geboortes in 1990]]
[[Kategorie:Sterftes in 2026]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]]</text>
      <sha1>t9jb94lqcej32l6bb409iv9ytpb67en</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912503</id>
      <parentid>2912502</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T19:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rooiratel</username>
        <id>90342</id>
      </contributor>
      <origin>2912503</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2751" sha1="00szsn58nutl4uwts55qautdr400b6l" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Daveigh Chase
| Beeld                     = Daveigh Chase LF adjusted.jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = {{nowrap| Daveigh Elizabeth Chase-Schwallier}}
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1990|7|24}}
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 16 Junie 2026
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Aktrise
| Aktiewe jare              = 1998–nou
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0153738
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Daveigh Chase''' (24 Julie 1990 - 16 Junie 2026) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente ''Spirited Away'' (2001), ''Donnie Darko'' (2001), ''Lilo &amp; Stitch'' (2002), en ''The Ring'' (2002).

Na haar aftrede uit die toneelspel het Chase verskeie swaar gepubliseerde persoonlike en regsprobleme ervaar, wat saamgeval het met 'n langdurige onttrekking aan die publieke oog. Na 'n tydperk van [[haweloosheid]] is sy in Junie 2026 op 35-jarige ouderdom oorlede aan [[septiese skok]] en [[meningitis]] komplikasies.

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 2001: ''Spirited Away''
* 2001: ''Donnie Darko''
* 2002: ''Lilo &amp; Stitch''
* 2002: ''The Ring''
* 2009: ''S. Darko''
* 2012: ''Little Red Wagon''
* 2014: ''JacobJosefAimee''
* 2016: ''American Romance''

=== Televisiereekse ===
* 2003: ''Oliver Beene''
* 2003: ''Lilo &amp; Stitch: The Series''
* 2006: ''Betsy's Kindergarten Adventures''

=== Televisierolprente ===
* 2000: ''Edgar MaCobb Presents''
* 2000: ''From Where I Sit''
* 2001: ''Say Uncle''
* 2002: ''The Rats''
* 2015: ''Killer Crush''

=== Video's ===
* 2003: ''Beethoven's 5th''
* 2003: ''Stitch! The Movie''
* 2003: ''The Art of 'Spirited Away'''
* 2003: ''It's a Dog's Life: Behind the Scenes and Cast Interviews 'Beethoven's 5th'''
* 2006: ''Leroy &amp; Stitch''
* 2009: ''The Making of 's. Darko'''
* 2009: ''Utah Too Much''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0153738|Daveigh Chase}}
* {{Twitter|daveighc|Daveigh Chase}}
* {{Instagram|daveighc|Daveigh Chase}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Chase, Daveigh}}
[[Kategorie:Geboortes in 1990]]
[[Kategorie:Sterftes in 2026]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]]</text>
      <sha1>00szsn58nutl4uwts55qautdr400b6l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912505</id>
      <parentid>2912503</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T19:05:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rooiratel</username>
        <id>90342</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2912505</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2744" sha1="62juv8ilkmj43gx93puvpgvsoi4bmh1" xml:space="preserve">{{Weesbladsy}}
{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Daveigh Chase
| Beeld                     = Daveigh Chase LF adjusted.jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = {{nowrap| Daveigh Elizabeth Chase-Schwallier}}
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = 24 Julie 1990
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = {{SDEO|1990|7|24|2026|06|16}}
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Aktrise
| Aktiewe jare              = 1998 – 2016
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0153738
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Daveigh Chase''' (24 Julie 1990 - 16 Junie 2026) was 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente ''Spirited Away'' (2001), ''Donnie Darko'' (2001), ''Lilo &amp; Stitch'' (2002), en ''The Ring'' (2002).

Na haar aftrede uit die toneelspel het Chase verskeie swaar gepubliseerde persoonlike en regsprobleme ervaar, wat saamgeval het met 'n langdurige onttrekking aan die publieke oog. Na 'n tydperk van [[haweloosheid]] is sy in Junie 2026 op 35-jarige ouderdom oorlede aan [[septiese skok]] en [[meningitis]] komplikasies.

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 2001: ''Spirited Away''
* 2001: ''Donnie Darko''
* 2002: ''Lilo &amp; Stitch''
* 2002: ''The Ring''
* 2009: ''S. Darko''
* 2012: ''Little Red Wagon''
* 2014: ''JacobJosefAimee''
* 2016: ''American Romance''

=== Televisiereekse ===
* 2003: ''Oliver Beene''
* 2003: ''Lilo &amp; Stitch: The Series''
* 2006: ''Betsy's Kindergarten Adventures''

=== Televisierolprente ===
* 2000: ''Edgar MaCobb Presents''
* 2000: ''From Where I Sit''
* 2001: ''Say Uncle''
* 2002: ''The Rats''
* 2015: ''Killer Crush''

=== Video's ===
* 2003: ''Beethoven's 5th''
* 2003: ''Stitch! The Movie''
* 2003: ''The Art of 'Spirited Away'''
* 2003: ''It's a Dog's Life: Behind the Scenes and Cast Interviews 'Beethoven's 5th'''
* 2006: ''Leroy &amp; Stitch''
* 2009: ''The Making of 's. Darko'''
* 2009: ''Utah Too Much''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0153738|Daveigh Chase}}
* {{Twitter|daveighc|Daveigh Chase}}
* {{Instagram|daveighc|Daveigh Chase}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Chase, Daveigh}}
[[Kategorie:Geboortes in 1990]]
[[Kategorie:Sterftes in 2026]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]]</text>
      <sha1>62juv8ilkmj43gx93puvpgvsoi4bmh1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Drena de Niro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220877</id>
    <revision>
      <id>2912536</id>
      <parentid>2784059</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:04:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2912536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1710" sha1="4dvdoqo3gu7xz6pjxz79emapky5ha7b" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Drena De Niro
| Beeld                     = Drena De Niro 2012 Shankbone.JPG 
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              =  
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1967|9|3}}
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 1
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Aktrise en vervaardiger
| Aktiewe jare              = 
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0210584
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Drena De Niro''' (gebore 3 September 1967) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente ''The Intern'' (2015) en ''Joy'' (2015).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1999: ''On the Run''
* 2002: ''Ghetto Dawg''
* 2002: ''Soliloquy''
* 2005: ''The Collection''
* 2006: ''Lea's Soliloquy''
* 2007: ''The Lovebirds''
* 2009: ''Karma, Confessions and Holi''
* 2015: ''The Intern''
* 2015: ''Joy''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0210584|Drena De Niro}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:De Niro, Drena}}
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]]</text>
      <sha1>4dvdoqo3gu7xz6pjxz79emapky5ha7b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912538</id>
      <parentid>2912536</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>BurgertB het bladsy [[Drena De Niro]] na [[Drena de Niro]] geskuif</comment>
      <origin>2912536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1710" sha1="4dvdoqo3gu7xz6pjxz79emapky5ha7b" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Drena De Niro
| Beeld                     = Drena De Niro 2012 Shankbone.JPG 
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              =  
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1967|9|3}}
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 1
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Aktrise en vervaardiger
| Aktiewe jare              = 
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0210584
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Drena De Niro''' (gebore 3 September 1967) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente ''The Intern'' (2015) en ''Joy'' (2015).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1999: ''On the Run''
* 2002: ''Ghetto Dawg''
* 2002: ''Soliloquy''
* 2005: ''The Collection''
* 2006: ''Lea's Soliloquy''
* 2007: ''The Lovebirds''
* 2009: ''Karma, Confessions and Holi''
* 2015: ''The Intern''
* 2015: ''Joy''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0210584|Drena De Niro}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:De Niro, Drena}}
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]]</text>
      <sha1>4dvdoqo3gu7xz6pjxz79emapky5ha7b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912542</id>
      <parentid>2912538</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:06:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Uitgebrei</comment>
      <origin>2912542</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1759" sha1="jkgjji7azbof8xwp556yyg33zszziqc" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Drena De Niro
| Beeld                     = Drena De Niro 2012 Shankbone.JPG 
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              =  
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1967|9|3}}
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 1
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Aktrise en vervaardiger
| Aktiewe jare              = 
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0210584
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Drena de Niro''' (gebore 3 September 1967) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] aktrise en vervaardiger, en die dogter van die akteur [[Robert de Niro]]. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente ''The Intern'' (2015) en ''Joy'' (2015).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1999: ''On the Run''
* 2002: ''Ghetto Dawg''
* 2002: ''Soliloquy''
* 2005: ''The Collection''
* 2006: ''Lea's Soliloquy''
* 2007: ''The Lovebirds''
* 2009: ''Karma, Confessions and Holi''
* 2015: ''The Intern''
* 2015: ''Joy''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0210584|Drena De Niro}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:De Niro, Drena}}
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]]</text>
      <sha1>jkgjji7azbof8xwp556yyg33zszziqc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Drena de Niro</title>
    <ns>1</ns>
    <id>221780</id>
    <revision>
      <id>2912540</id>
      <parentid>1853188</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>BurgertB het bladsy [[Bespreking:Drena De Niro]] na [[Bespreking:Drena de Niro]] geskuif</comment>
      <origin>1853188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shailene Woodley</title>
    <ns>0</ns>
    <id>232443</id>
    <revision>
      <id>2912446</id>
      <parentid>2908769</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:53:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40612" sha1="q5akkxl6uce6i11gpn0n3ufp8vg5dpi" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Shailene Woodley
| Beeld                     = Shailene Woodley 2018 (cropped).jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = Shailene Diann Woodley
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{GDEO|1991|11|15|df=y}}
| Geboorteplek              = San Bernardino, [[Kalifornië]], [[VSA]]
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaner]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = Lonnie Woodley en Lori Victor
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = [[Aktrise]] en vervaardiger
| Aktiewe jare              = 1999–nou
| Noemenswaardige rolprente = ''The Descendants'', ''Divergent''-trilogie, ''Fault in Our Stars''
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0940362
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Shailene Woodley''' (gebore [[15 November]] [[1991]]) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] [[aktrise]] en vervaardiger. Sy is bekend vir haar rolle in die rolprente ''The Descendants'' (2011), ''The Fault in Our Stars'' (2014), ''Divergent'' (2014), en ''Insurgent'' (2015). Sy is ook 'n omgewingsaktivis en bekend vir haar groen en natuurlike leefstyl.

==Biografie==
Shailene Woodley is op [[15 November]] [[1991]] in San Bernardino, [[Kalifornië]] in die [[VSA]] gebore.&lt;ref name=&quot;wood&quot;&gt;{{Cite web |title=Shailene Woodley |language=en |url=https://www.thefamouspeople.com/profiles/shailene-woodley-29853.php |website=www.thefamouspeople.com}}&lt;/ref&gt; Haar pa, Lonnie, is van Britse afkoms en was 'n skoolhoof, maar word later 'n sielkundige. Haar ma, Lori, (die dogter van Stephan David Victor en Diana Lynn Fauria) is 'n skooladviseur en ook medestigter van haar en Woodley se nie-winsgewende organisasie, ''All it Takes''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Who is Lori Woodley? Everything on Shailene Woodley's Mom Age and Instagram Details |language=en |url=https://www.wiki.ng/en/wiki/who-is-lori-woodley-everything-on-shailene-woodleys-mom-age-and-instagram-details-574996 |website=www.wiki.ng |access-date=23 November 2021 |archive-date=23 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211123000736/https://www.wiki.ng/en/wiki/who-is-lori-woodley-everything-on-shailene-woodleys-mom-age-and-instagram-details-574996 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Woodley het 'n jonger broer, Tanner Stephan, en hulle groei op in Simi-vallei, wat minder as 100&amp;nbsp;km van [[Los Angeles]] af geleë is.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Tanner Woodley - 5 Things You Need to Know About Shailene Woodley's Brother |language=en |url=https://www.someecards.com/entertainment/celebrity-siblings/tanner-woodley-shailene-woodley-brother-sibling-actor-environmentalist/ |first=Nicole |last=Anderson |website=www.someecards.com |date=10 September 2017 }}{{Dooie skakel|date=Maart 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; Die feit dat haar ouers gereeld hulle huis oopgestel het vir slagoffers van huishoudelike geweld, was soms moeilik vir haar. Ten spyte daarvan dat haar ouers geskei is toe sy 'n tienermeisie was, vertel sy in 'n onderhoud dat sy net goeie herinneringe aan haar kindertyd het, want daar was altyd voedsel, ouerliefde en haar ouers het hul bes gedoen om vir haar en haar broer die beste moontlik te gee.&lt;ref&gt;{{cite web |title= The Stunning Transformation of Shailene Woodley |language=en |url= https://www.thelist.com/159596/the-stunning-transformation-of-shailene-woodley/ |first=Blaire |last=Erskine |website=www.thelist.com |date=23 Julie 2019}}&lt;/ref&gt;

Op vyftienjarige ouderdom word sy met [[skoliose]] gediagnoseer, 'n toestand waar die ruggraat 'n sywaartse kurwe het, nadat 'n vriendin langs die swembad opgemerk het dat haar ruggraat vreemd lyk. Sy word genoodsaak om 'n plastiese rugstut wat vanaf haar bors tot by haar heupe strek, vir twee jaar, en agtien ure per dag, te dra.&lt;ref&gt;{{cite web |title= Shailene Woodley's Scoliosis Story |language=en |url= https://www.hudsonvalleyscoliosis.com/celebrities-scoliosis/shailene-woodley/ |first= |last= |website= www.hudsonvalleyscoliosis.com |date=}}&lt;/ref&gt;

=== Eerste rolle ===
Vanaf die ouderdom van vier doen sy modelleerwerk. Toe sy vyf jaar oud is, begin sy klasse in toneelspel neem by Anthony Meindl,&lt;ref name=&quot;wood&quot; /&gt; nadat 'n vrou haar ma genader het met die voorstel dat die jonge Woodley ingeskryf word vir klasse, omdat sy haar raakgesien het terwyl Woodley en haar ma gewag het dat 'n familielid se oudisie vir 'n handelsflits, afgehandel word. Haar ma het nog geaarsel, maar Woodley was baie opgewonde daaroor.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Stunning Transformation of Shailene Woodley |language=en |first=Erskine |last=Blaire |website=www.thelist.com |date=23 Julie 2019 |url=https://www.thelist.com/159596/the-stunning-transformation-of-shailene-woodley/}}&lt;/ref&gt;

Sy verskyn vir die eerste keer as agtjarige in 'n klein rolletjie in die televisierolprent, ''Replacing Dad'' (1999), waarna talle ander klein televisierolle in onder andere, ''The District'' en ''Crossing Jordan'' volg. Haar talent besorg haar in 2004 die hoofrol in 'n televisierolprent: ''A Place Called Home'', en sy word genomineer vir die ''Jong Kunstenaarstoekenning'' as ''Beste Jong Hoofrolaktrise in 'n Televisierolprent, Mini-reeks of Spesiale Uitsending''.

Haar gewildheid as 'n kinderaktrise neem toe wanneer sy die rol van die jong Kaitlin Cooper in die eerste seisoen (2003) van die tiener-dramareeks, ''The O.C.'', vertolk. Sy kry die hoofrol in die televisierolprent, ''Felicity: An American Girl Adventure'' (2005) as Felicity Merriman wat haar nog 'n ''Jong Kunstenaarstoekenning''-nominasie, dié keer vir ''Beste Spel in 'n Televisierolprent, Mini-reeks of Spesiale Uitsending (Komedie of Drama)'' besorg.

Sy verskyn in talle gasrolle in ander televisie-reekse, onder andere: ''Everybody Loves Raymond'', ''My Name Is Earl'', ''CSI: NY'', ''Close To Home'' en ''Cold Case''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Shailene Woodley |language=en |url=https://www.thefamouspeople.com/profiles/shailene-woodley-29853.php |website=www.thefamouspeople.com }}&lt;/ref&gt;

Hierna trek sy aandag met haar hoofrol in die ABC Gesinsreeks: ''The Secret Life Of The American Teenager'' (2008-2013) as Amy Juergens. Ken Tucker van 'n maandelikse Amerikaanse vermaaklikheidstydskrif, Entertainment Weekly, prys haar vertolking van Amy, deur te sê dat: &quot;dit 'n goedbedoelde, brawe maar lamlendige reeks 'n hupstoot gee&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |title= The Secret Life of the American Teenager (critic reviews) |language= en |url= https://www.metacritic.com/tv/the-secret-life-of-the-american-teenager/critic-reviews|first= |last= |website= www.metacritic.com |date=}}&lt;/ref&gt;

===The Descendants===
Dis egter met haar rolprent-debuut in die 2011-rolprent, ''The Descendants'', teenoor onder andere [[George Clooney]] waar sy naam begin maak het. Sy speel die rol van Alex, die moeilike tienerdogter van Matt King (gespeel deur Clooney) en word vir meer as twintig toekennings, waaronder 'n Golden Globe vir ''Beste aktrise in 'n Ondersteunende Rol'', genomineer, waarvan sy meer as sewe wen.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Shailene Woodley Awards |language=en |url=https://m.imdb.com/name/nm0940362/awards |website=imdb.com}}&lt;/ref&gt;

Aldus ''New York Times''-resensent, A. O. Scott, lewer sy een van die taaiste, knapste en mees geloofwaardigste jongmens-vertonings in onlangse geskiedenis,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=For One Man, Hawaii is a Land of Problems |language=en |url=https://www.nytimes.com/2011/11/16/movies/descendants-with-george-clooney-review.htm |first=A. O. |last=Scott |website=www.nytimes.com |date=15 November 2011}}&lt;/ref&gt; terwyl Peter Debruge, van die Variety-tydskrif in [[New York]], sê dat sy haar rol as Alex skerp sowel as met die nodige diepte wat die rol vereis, vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Descendants |language=en |url=https://variety.com/2011/film/reviews/the-descendants-1117945946/ |first=Peter |last=Debruge |website=variety.com |date=2 September 2011}} &lt;/ref&gt; Bekende plaaslike resensent, [[Leon van Nierop]], skryf dat sy die aandag boei onder leiding van regisseur Alexander Payne en in haar rol teenoor Clooney, ook dat sy 'n sukses is wat wag om te gebeur met haar &quot;unieke, pragtige en rustige gesig en hipnotiese oë wat lyk asof sy alles van jou weet&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Movie Review: The Spectacular Now |language=en |url=https://www.citizen.co.za/entertainment/147377/young-stars-suggest-bright-hollywood-future/ |first=Leon |last=Van Nierop |website=www.citizen.co.za |date=21 Maart 2014}}&lt;/ref&gt;

George Clooney was heel verras deur die bedrewendheid waarmee Woodley die duiktoneel, wat wys waartoe sy as aktrise in staat is om haar karakter geloofwaardig en eg te maak, vertolk het. In 'n onderhoud vertel hy dat hoewel hy saam met sommige wonderlike akteurs en aktrises op die stel van ''The Descendants'' gewerk het, Woodley vir hom uitgestaan het as baie professioneel. Tydens die eerste toneel wat hulle saam geskiet het, waar sy karakter aan Woodley se karakter moes vertel dat haar siek ma nie beter gaan word nie, terwyl sy in die swembad was, het sy onder die water ingeduik en begin huil. Clooney vertel dat hy nog nooit so iets beleef het nie en dat hy aan Woodley gesê het dat ongeag hoe die rolprent ontvang gaan word, sy nooit oor haar loopbaan bekommerd hoef te wees nie.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Truth About Shailene Woodley's Relationship with George Clooney |language=en |url=https://www.thethings.com/the-truth-about-shailene-woodleys-relationship-with-george-clooney/ |first=Dylan |last=Parker |website=www.thethings.com |date=9 Desember 2020 |access-date=29 November 2021 |archive-date=29 November 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211129230129/https://www.thethings.com/the-truth-about-shailene-woodleys-relationship-with-george-clooney/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Volgens Woodley het haar interpretasie van die teks, wat net aangedui het dat sy onder die water moes induik terwyl haar gesig vertrek, natuurlik gekom omdat dit is wat mens in die werklikheid sal doen as mens sulke nuus ontvang.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Shailene Woodley on 'The Descendants', Crying Underwater, and George Clooney's Fart Machine |language=en |url=https://www.vulture.com/2011/11/shailene-woodley-on-the-descendants-crying-underwater-and-george-clooneys-fart-machine.html |first=Sarah |last=Wexler |website=www.vulture.com |date=16 November 2011}}&lt;/ref&gt;

===The Spectacular Now===
Vir haar hoofrol in haar volgende rolprent: ''The Spectacular Now'' (2013), die rolprent-weergawe van Tim Thorpe se gelyknamige roman, vertolk sy die rol van 'n onskuldige, boekwurm-tiener, Aimee Finecky, wat met die sjarmante en populêre, Sutter Keely (Miles Teller), begin uitgaan en wen sy 'n ''Cannes Trophée Chopard'' en word ook genomineer vir 'n ''Golden Globe Toekenning vir Beste byspeelster in 'n Rolprent''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Complete Filmography of Shailene Woodley as of 2021 |language=en |website=listchallenges.com |url=https://www.listchallenges.com/complete-filmography-of-shailene-woodley-as-of}}&lt;/ref&gt;

Haar geloofwaardige en eerlike vertolking van Aimee beïndruk resensente: Die ''Los Angeles Times'' se Betsy Sharkey prys haar en Teller, omdat hulle emosies soos onder andere pyn, vriendskap, onverskilligheid en eerste liefde so opreg en geloofwaardig weergee.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Review: 'The Spectacular Now' is an intoxicating brew of teen angst |language= en |access-date= |first=Betsy |last=Sharkey |website=www.latimes.com |date=1 Augustus 2013 |url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/moviesnow/la-et-mn-spectacular-now-review-20130802-story.html}}&lt;/ref&gt; Aldus Leon van Nierop, kry Woodley en Teller die geleentheid om uit te blink in dié rolprent.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Movie review: The Spectacular Now |language=en |first=Leon |last= Van Nierop |website=citizen.co.za|url=https://www.citizen.co.za/entertainment/147377/young-stars-suggest-bright-hollywood-future/}}&lt;/ref&gt;

Toe Woodley voorgestel het dat sy Aimee as 'n sterk, selfstandige jong vrou moet uitbeeld, anders voel sy dat sy nie die regte keuse vir die rol is nie, het die regisseur, James Ponsoldt ingestem. Woodley wou ook so min as moontlik van grimering en haarstilering gebruik maak.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Stunning Transformation of Shailene Woodley |language=en |first=Erskine |last=Blaire |website=www.thelist.com |date=23 Julie 2019|url=https://www.thelist.com/159596/the-stunning-transformation-of-shailene-woodley/}}&lt;/ref&gt;

===White Bird in a Blizzard===
In die rolprent, 'White Bird in a Blizzard', wat alreeds in 2012 verfilm is, maar eers in Oktober 2014 vrygestel is, speel Woodley 'n tiener, Katrina &quot;Kat&quot; Connors, wie se wêreld in duie stort toe haar ma verdwyn. Hoewel die resensies vir die rolprent meestal negatief is, word sy steeds geloof vir haar vertolking. Volgens Brian Tallerico van die webtuiste, ''Rogerebert.com'', verander sy, soos gewoonlik, die rolprent in 'n werklikheid met haar natuurlike in-die-oomblik persoonlikheid wat die kyker geïnteresseerd hou, hoewel die storielyn verveel.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=White Bird in a Blizzard |language=en |url=https://www.rogerebert.com/reviews/white-bird-in-a-blizzard-2014|first=Brian |last=Tallerico |website=www.rogerebert.com |date=24 Oktober 2014}}&lt;/ref&gt;

===Divergent-trilogie===
In die wetenskaps-fiksie trilogie: ''Divergent'' (2014), ''Insurgent'' (2015) en ''Allegiant'' (2016), wat gebaseer is op Veronica Roth se boeke met dieselfde titels, speel Woodley die rol van Beatrice &quot;Tris&quot; Prior, 'n jong meisie wie se persoonlikheid &quot;uiteenlopend&quot; toets en in meer as een van die groepe waarin die samelewing verdeel is in 'n toekomstige [[Chicago]] kan pas, en daarom sal haar lewe in gevaar wees as die antagoniste dit sou uitvind omdat sulke mense nie maklik onder verstandelike beheer geplaas kan word nie.

In 'n onderhoud vertel die regisseur van ''Divergent'', Neil Burger, dat hy Woodley in ''The Descendants'' gesien het en dadelik aan haar gedink het in die rol van Tris toe hy die draaiboek begin lees het en sy was dan ook die enigste aktrise wat 'n oudisie vir die rol van Tris afgelê het.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Divergent Spain -Director Neil Burger Interwiew |website=youtube.com |url=https://m.youtube.com/watch?v=Su2nnqSxLx8}}&lt;/ref&gt; Sy was egter bang vir die roem en gebrek aan privaatheid wat noodwendig sou volg op so 'n groot projek, die grootste wat sy nog aangepak het. Jennifer Lawrence (wat deel was van soortgelyke projekte) het haar egter aangeraai om die rol te aanvaar as die karakter haar interesseer. In 'n onderhoud vertel Woodley dat dit die verhouding tussen die karakters, Tris en Four ([[Theo James]]), was wat haar in die eerste plek aangetrek het: &quot;Een van die hoofaspekte wat my aangetrek het na ''Divergent'' was hulle verhouding. Dis nie een van daardie dramatiese tienerverhoudings waar dit liefde met die eerste oogopslag is nie. . . dit voel vir my baie eg en baie persoonlik en realisties soos baie verhoudings is.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Shailene Woodley was Drawn to 'Divergent' because of 1 Relationship |language=en |url=https://www.cheatsheet.com/entertainment/shailene-woodley-drawn-divergent-1-relationship.html/  |first=Abeni |last=Tinubu |website=www.cheatsheet.com |date=25 Junie 2021}}&lt;/ref&gt;

Sy het dit aan die begin moeilik gevind om die gevegstoneel in ''Divergent'' teenoor [[Miles Teller]] te speel, omdat hulle goeie vriende is, maar soos die verfilming gevorder het, het dit makliker geraak om aggressief op te tree. Sy het etlike dae lank wapenopleiding by 'n sekuriteitsgroep ontvang vir haar rol en ook vir 'n paar weke fisiese opleiding saam met die res van die rolverdeling.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Divergent Imdb |language=en |url=https://m.imdb.com/title/tt1840309/trivia/?ref_=tt_trv_trv |website=imdb.com}}&lt;/ref&gt; Sy het ook meeste van haar eie waagtoertjies gedoen, en is só een keer per ongeluk deur 'n trein op die stel van ''Divergent'' voortgesleep nadat sy geval het.&lt;ref&gt;{{Cite web |title='Divergent's' Shailene Woodley and Theo James on Ferris-wheel Stunt and 'Hunger Games' Comparisons |language=en |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2013/07/shailene-woodley-theo-james-interview |first=Julie |last=Miller |website=www.vanityfair.com |date=19 Julie 2013}}&lt;/ref&gt; Waar Tris egter van 'n meer as 20m-hoë gebou moes afspring in dieselfde rolprent het Woodley nie kans gesien nie en 'n dubbelganger, Alicia Vela-Bailey, is gebruik. Laasgenoemde vertel dat dit 'n plesier was om saam met Woodley te werk en dat sy dierbaar en wonderlik is.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Shailene Woodley's Stunt Double on Jumping off Buildings, Being Set on Fire, and Why You Should Take a Dance Class |language=en |url=https://www.teenvogue.com/story/shailene-woodley-divergent-stunt-double-tips |first=Phillip |last=Picardi |website=www.teenvogue.com |date=21 Maart 2014 }}&lt;/ref&gt;

Die eerste twee rolprente is redelik goed ontvang, en was beide 'n finansiële sukses maar na die derde rolprent se swak vertoning is die maak van die vierde rolprent opgeskort en daar is oorweeg om dit in 'n televisiereeks te verander, maar Woodley was nie daarin geïnteresseerd nie, hoewel sy geneë is om 'n verdere rolprent te doen aangesien sy geteken het om die volle verhaal van Tris te vertolk. Nadat van die ander rolverdeling ook geweier het om deel te wees van 'n televisiereeks, is die idee laat vaar.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Shailene Woodley on 'Divergent' Finale 'Ascendant': We're in &quot;Limbo&quot; |language=en |url=https://www.eonline.com/news/793773/shailene-woodley-on-divergent-finale-we-re-in-limbo |first=Zach |last=Johnson |website=www.eonline.com}}&lt;/ref&gt;

[[Leon van Nierop]] loof ''Divergent'' as mensliker, meer gekarakteriseerd en makliker om te verstaan as ''The Hunger Games''.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Movie review: Divergent |language=en |first=Leon |last=Van Nierop |url=https://www.citizen.co.za/entertainment/154359/looking-for-trouble/ |website=www.citizen.co.za}}&lt;/ref&gt; Die vervaardiger, Sallas de Jager, voel dat ''Allegiant'' met die &quot;stralende&quot; Woodley en &quot;hartebreker&quot; Theo James baie suksesvoller as die gelyknamige roman van Roth is.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Van Boek tot Silwerdoek |language=af |url=https://www.rooirose.co.za/van-boek-tot-silwerdoek |website=www.rooirose.co.za |date=10 Augustus 2015}}&lt;/ref&gt; Sam Allard van ''Orlando Weekly'' prys Woodley se vertolking in ''Divergent'' deur te sê dat sy 'n rolprent wat 'n volslae mislukking kon gewees het, red en ophef.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Film version of 'Divergent' is a Worthy Effort |language=en |url=http://m.orlandoweekly.com/film/film-version-of-divergent-is-a-worthy-effort-1.1656806 |first=Sam |last=Allard |website=web.archive.com |date=25 Maart 2014 |access-date= 5 Desember 2021 |archive-date=14 Mei 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140514162128/http://m.orlandoweekly.com/film/film-version-of-divergent-is-a-worthy-effort-1.1656806 |url-status=bot: unknown }}&lt;/ref&gt; Susan Wloszczyna van die webwerf ''RogerEbert.com'' skryf dat sy dit byna alleen regkry om  hierdie rolprente daarvan te weerhou om ook deel te wees van die opgewonde nagmerrie-rolprente. Baie resensente loof onder andere Woodley en James se vertolkings in ''Insurgent'' en Daniel M. Kimmel skryf vir ''New England Movies Weekly'' dat Woodley soos gewoonlik 'n bestendige vertolking lewer en steeds iemand bly om dop te hou.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Review - Insurgent |language=en |website= |url=https://northshoremovies.wpcomstaging.com/2015/03/19/review-insurgent/ |first=Daniel M. |last=Kimmel |date=19 Maart 2015}}&lt;/ref&gt;

Sy is vir 'n paar toekennings benoem en het vir die eerste twee rolprente elk drie toekennings&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Divergent (2014) Awards |language=en |url=https://m.imdb.com/title/tt1840309/awards/?ref_=tt_awd |website=imdb.com}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Divergent Series: Insurgent (2016) |language=en |url=https://m.imdb.com/title/tt2908446/awards/?ref_=tt_awd |website=imdb.com}}&lt;/ref&gt; en vir ''Allegiant'' een gewen,&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Allegiant (2016) Awards |language=en |url=https://m.imdb.com/title/tt3410834/awards |website=imdb.com}}&lt;/ref&gt; waarvan sy sommige met mede-akteur, Theo James, deel.

In 'n latere onderhoud onthul sy dat siek was terwyl sy besig was met die trilogie, dat sy gesukkel het met 'n moeilike en vreesaanjaende fisiese toestand en daarom baie geleenthede van die hand gewys het.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Shailene Woodley says she 'let go' of her Career after 'Divergent' due to 'Very Scary' Situation |language=en |url=https://www.yahoo.com/entertainment/shailene-woodley-says-she-let-153752711.html |first=Ryan |last=Lattanzio |website=www.yahoo.com |date=11 April 2020}}&lt;/ref&gt;

===The Fault in Our Stars===
Sy ontvang wye erkenning en meer as vyf toekennings vir haar hoofrol as 'n tiener-kankerpasiënt, Hazel Grace Lancaster, in die romantiese drama, ''The Fault in Our Stars'' (2014), wat op John Green se 2012-roman gebaseer is. Sy speel teenoor [[Ansel Elgort]] wat in ''Divergent'' haar broer gespeel het.
Vir haar rol van Hazel Grace het Woodley haar lang hare kort geknip en moes sy die spiere wat sy tydens ''Divergent'' gebou het, weer verloor.
Die regisseur, Josh Boone, sê dat daar omtrent 150 aktrises vir die oudisie was, waarvan hy omtrent 50 gesien het. Aanvanklik het Boone nie gedink dat Woodley die regte persoon vir die rol was nie omdat sy lank, sterk, atleties en fiks is. Hy het saam met haar middagete in Chicago gaan nuttig, maar hoewel hy baie van haar gehou het, was hy steeds nie tevrede nie. Die volgende môre egter met haar oudisie het hy binne die eerste vyftien sekondes van haar oudisie geweet dat sy Hazel Grace gaan wees. Sy het haar manuskrip regop gehou en net haar oë het bo-oor gekyk. Sy was nie haarself nie, maar Hazel Grace toe sy binne gegaan het.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Fault in Our Stars Director Josh Boone on Being Earnest 'The Stand' and the many tears of Shailene Woodley |language=en |url=https://www.vulture.com/2014/06/josh-boone-interview-fault-in-our-stars-shailene-woodley-the-stand.html |first =Gilbert |last=Cruz |website=www.vulture.com |date= 5 Junie 2014}}&lt;/ref&gt;

===Snowden===
In die 2016-rolprent, Snowden, wat handel oor die ware verhaal van Edward Snowden, speel sy die rol van Lindsay Mills, teenoor [[Joseph Gordon-Levitt]] wat Edward Snowden speel. Dit ontvang gemengde resensies, en volgens Brian Tallerico van die webwerf, RogerEbert.com, was daar nie die regte vonk tussen Woodley en Gordon-Levitt nie, hoewel beide hulle beste gelewer het met die tonele.&lt;ref&gt;{{cite web |title= Snowden (reviews) |language= en |url= https://www.rogerebert.com/reviews/snowden-2016 |first= Brian |last= Tallerico |website= www.rogerebert.com |date= 16 September 2016}} &lt;/ref&gt;

===Endings, Beginnings===
In ''Endings, Beginnings'' (2019) is Woodley se karakter, Daphne, vasgevang tussen twee verhoudings. Dié rolprent verskil grootliks van die meeste rolprente waarin Woodley verskyn het. Wat die rolprent nog meer uniek maak, is dat dit nie 'n tradisionele teks gehad het nie. In plaas daarvan het die skrywer en regiseur, Drake Doremus, kortliks die hoofpunte van die storielyn gegee en die spelers toegelaat om self die teks te improviseer, 'n ervaring wat Woodley aangegryp het. Hoewel die rolprent net gemiddelde resensies ontvang,&lt;ref&gt;{{cite web |title= Endings, Beginnings review —seriously middling |language= en |url= https://www.theguardian.com/film/2020/aug/06/endings-beginnings-review-shailene-woodley-jamie-dorna|first= Peter |last= Bradshaw |website= amp.theguardian.com |date= 6 Augustus 2020}}&lt;/ref&gt; dweep baie resensente haar spel in dié rolprent.&lt;ref&gt;{{Cite web |title= Shailene Woodley 'Needed Therapy' after Finishing 1 of Her Movies |language= en |url= https://www.cheatsheet.com/entertainment/shailene-woodley-needed-therapy-finishing-1-movies.html/ |first= Abeni |last= Tinubu |website= cheatsheet.com |date= 8 Junie 2021 |access-date=  1 Maart 2022 |archive-date=  1 Maart 2022 |archive-url= https://web.archive.org/web/20220301132941/https://www.cheatsheet.com/entertainment/shailene-woodley-needed-therapy-finishing-1-movies.html/ |url-status= dead }}&lt;/ref&gt;

===Adrift===
Die 2018-rolprent, ''Adrift'', is gebaseer op die lewensverhaal van Tami Oldham en haar verloofde, Richard Sharp. Woodley, wat die rol van Oldham vertolk en ook 'n vervaardiger van die rolprent is, en [[Sam Claflin]], wat die rol van Sharp vertolk (wat eers deur Miles Teller gespeel sou word, maar wat hy van die hand moes wys weens sy skedule wat sou bots) &lt;ref&gt;{{cite web |title= Sam Claflin to Star Opposite Shailene Woodley in Survival Drama' Adrift ' (EXCLUSIVE) |language = en |url= https://variety.com/2017/film/news/sam-claflin-shailene-woodley-adrift-1202442377/ |first=Justin |last= Kroll |website= variety.com |date= 23 Mei 2017}} &lt;/ref&gt; gaan in die jaar 1983 op 'n avontuurlike tog met 'n seilboot op die Stille Oseaan, maar vaar ontwetend in een van die mees noodlottigste orkane in opgetekende geskiedenis vas, waartydens Sharp oorboord gespoel word en waarna Oldham vir een-en-veertig dae op die seilboot moet oorleef. Woodley loop byna die rol mis toe die manuskrip sonder haar medewete per e-pos aan haar gestuur word die dag met haar arrestasie op 10 Oktober 2016 &lt;ref&gt;{{cite web |title= The Divergent actress live-streamed the entire incident on her Facebook-page|language = en |url= https://www.dazeddigital.com/artsandculture/article/33308/1/shailene-woodley-arrested-at-dakota-pipeline-protest  |first= Dominique  |last= Sisley |website= www.dazeddigital.com|date= 11 Oktober 2016}} &lt;/ref&gt; weens haar deelname as aktivis in 'n vreedsame protes teen die Dakota toegangs-oliepyplyn. 'n Maand later vra haar agente aan haar of sy die broers, Aaron en Jordan Kandell ken en dat hulle verneem of sy al die teks gelees het wat hulle geskryf het, wanneer sy besef haar Hawaii-vriende se teks moes verlore geraak het. ''The Telegraph'' berig dat sy dié manuskripte kies wat haar prikkel en uitdaag. In die onderhoud vertel sy dat dié wat haar skoenlappers op die maag gee, haar aantrek, en 'Adrift' was een van húlle. &lt;ref&gt;{{cite web |title= Why we need a star like Shailene Woodley right now |language = en |url= https://www.telegraph.co.uk/films/adrift/who-is-shailene-woodley/ |first= Karen |last= Krizanovich |website= www.telegraph.co.uk |date= 8 Junie 2018}} &lt;/ref&gt; Vir haar rol van Tami Oldham, wat die ruwe omstandighede van die Stille Oseaan moet verduur, het Woodley saam met 'n Fidjiaanse persoonlike afrigter geoefen om fisies, emosioneel en geestelik voor te berei, aangesien sy haar eie waagtoertjies gedoen het.&lt;ref&gt;{{cite web |title= Survival movie Adrift filmed on location in Fiji |language = en |url= https://www.kftv.com/news/2018/05/29/survival-movie-adrift-filmed-in-fiji |first= Melanie |last= Goodfellow |website= www-kftv-com.cdn.ampproject.org|date= 29 Mei 2018}} &lt;/ref&gt; &quot;Ek het baie geswem. Ek het ten minste 'n uur elke dag geswem om die skouersterkte te bou wat nodig was vir die karakter, want seilers moet regtig sterk wees. Om te seil lyk baie romanties en dit lyk so maklik omdat goeie seilers dit maklik laat lyk, maar dis eintlik baie moeilik en vereis baie krag in jou bolyf wat ek nie gehad het nie&quot;, vertel sy in bogenoemde onderhoud. Alhoewel sy nie normaalweg gewigsbewus is nie, moes sy ook 'n streng dieet volg om die meisie voor te stel wat vir meer as 'n maand op see moes oorleef. Tydens die laaste twee weke van verfilming kon sy net 350 kalorieë per dag inneem: 'n blik salm, twee eiergele en 'n bietjie gestoomde groente. Verder het sy vir 'n maand lank geen aandete gehad nie, 'n ervaring wat Woodley nie graag wil oorhê nie. Sy het saans voor slapenstyd 'n glas wyn gedrink om haar honger te stil.&lt;ref&gt;{{cite web |title= Shailene Woodley Reveals Drastic 350 Calorie Diet To Drop Lbs To Play Starving Sailor |language= en |url= https://hollywoodlife.com/2018/06/28/shailene-woodley-adrift-diet-weight-loss-starving-sailor-miserable-interview/ |first= Jenna |last= Lemoncelli |website= hollywoodlife.com |date= 28 Junie 2018}}&lt;/ref&gt; In die toneel waar sy en Claflin, in sy rol van die gewonde verloofde, smaaklik grondbootjiebotter eet, was hulle genot eg. &lt;ref&gt;{{cite web |title= Shailene Woodley goes 'Adrift' and talks seasickness, peanut butter and naked meditation |language = en |url= https://www.usatoday.com/story/life/movies/2018/05/29/shailene-woodley-experienced-seasickness-starvation-adrift/647131002/  |first= Bryan |last= Alexander |website= amp.usatoday. com|date= 1 Junie 2018}} &lt;/ref&gt; Die filmspan het vir vyf weke vanaf Julie 2017 elke dag twee uur ver op die see naby [[Fidji]] uitgevaar vir verfilming &lt;ref&gt;{{cite web |title= Shailene Woodley Said There Was Lots Of Puking While Filming ADRIFT |language = en |url= https://geektyrant.com/news/shailene-woodley-said-there-was-lots-of-puking-while-filming-adrift |first= Mick |last= Joest|website= geektyrant.com |date=}} &lt;/ref&gt;  en die span moes met onder andere seesiekte, geen selfoonseine en verfilming wat grootliks deur die weer bepaal is,  saamleef. Woodley beskou egter die ongemak op see as slegs 'n klein prys om te betaal vir die ervaring. Regiseur, Baltasar Kormákur, het selfs die twee spelers se naar gesigsuitdrukkings verfilm om as die twee se bekommernis oor die naderende orkaan te dien. &lt;ref&gt;{{cite web |title= Shailene Woodley goes 'Adrift' and talks seasickness, peanut butter and naked meditation |language = en |url= https://www.usatoday.com/story/life/movies/2018/05/29/shailene-woodley-experienced-seasickness-starvation-adrift/647131002/  |first= Bryan |last= Alexander |website= amp.usatoday. com|date= 1 Junie 2018}} &lt;/ref&gt;. 
Die rolprent is goed ontvang. Owen Gleiberman van ''Variety''-tydskrif skryf dat die erns in haar karakteruitbeelding wat die kyker toelaat om die dinge aan te voel wat sy uitbeeld, 'n talent sowel as 'n instink is wat net 'n ware toneelspeler, soos Woodley, het. In ''Adrift'' weet sy hoe om 'n gewone vrou met 'n wilde hart te speel en hou haar spel die kyker gevange. Sy dompel haarself in die oseaan, liefde en toneelspel. &quot;Selfs verlore op see laat sy ons voel asof ons gevind is.&quot; &lt;ref&gt;{{cite web |title= Film Review: 'Adrift' |language = en |url= https://variety.com/2018/film/reviews/adrift-review-shailene-woodley-sam-claflin-1202824870/ |first= Owen |last= Gleiberman |website= variety.com |date= 31 Mei 2018}} &lt;/ref&gt; Volgens ''Rotten Tomatoes'' se algemene kritiese mening seil ''Adrift'' rimpelloos tussen 'n liefdesverhaal en 'n oorlewingsdrama, grootliks te danke aan Woodley se boeiende sentrale spel. &lt;ref&gt;{{cite web |title= Adrift (2018) |language = en |url= https://www.rottentomatoes.com/m/adrift_2018 |first= |last= |website= www.rottentomatoes.com |date=}} &lt;/ref&gt; Karen Krizanovich van ''The Telegraph'' skryf dat Woodley die ster is wat nou nodig is, want sy balanseer bekendheid met eensaamheid en sosiale aksie met gesonde verstand, wat haar perfek maak vir die hoofrol van die taai, vindingryke Tami Oldham in die hartverskeurende ware verhaal van ''Adrift''. &lt;ref&gt;{{cite web |title= Why we need a star like Shailene Woodley right now |language = en |url= https://www.telegraph.co.uk/films/adrift/who-is-shailene-woodley/ |first= Karen |last= Krizanovich  |website= www.telegraph.co.uk |date= 8 Junie 2018}} &lt;/ref&gt; By die 21ste Jaarlikse SCAD Savannah Rolprent Fees ontvang sy die Kollig-Toekenning  &lt;ref&gt;{{cite web |title= SCAD Announces Honorees for 21st Annual SCAD Savannah Film Festival |language = en |url= https://filmfest.scad.edu/press/2018/scad-announces-honorees-21st-annual-scad-savannah-film-festival |first=  |last=   |website= filmfest.scad.edu |date= 28 September 2018}}&lt;/ref&gt;asook die Opkomende Ster-Toekenning by die Deauville Amerikaanse Rolprent Fees. &lt;ref&gt;{{cite web |title= France's Deauville Film Festival to Honor Morgan Freeman, Sarah Jessica Parker|language= en |url= https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/morgan-freeman-sarah-jessica-parker-honored-by-deauville-film-festival-1136930/ |first= Rhonda  |last= Richford  |website= www.hollywoodreporter.com |date= 23 Augustus 2018 }} &lt;/ref&gt;

===The Mauritanian===
In die 2021 regsdrama-rolprent, 'The Mauritanian', wat in Desember 2019 onder andere in [[Kaapstad]] &lt;ref&gt;{{cite web |title= The Mauritanian - The remarkable true story of an extraordinary man whose humanity triumphed, leaving those around him profoundly changed |language= en |url=https://writingstudio.co.za/the-mauritanian-the-remarkable-true-story-of-an-extraordinary-man-whose-humanity-triumphed-leaving-those-around-him-profoundly-changed/ |first= Daniel |last= Dercksen |website= writingstudio.co.za |date= 16 Maart 2021}} &lt;/ref&gt; geskiet is, en gegrond is op die ware verhaal van Mohamedou Ould Slahi, 'n Mauritaanse man wat vir veertien jaar lank sonder 'n aanklag in 'n aanhoudingskamp in [[Amerika]] aangehou is, speel Woodley die rol van 'n regsgeleerde, Teri Duncan. Sy gaan saam met haar vennoot, Nancy Hollander ([[Jodie Foster]]) om dié te help om Mohamedou se saak te ondersoek. Die rolprent ontvang meestal goeie resensies.&lt;ref&gt;{{cite web |title= The Mauritanian (resensie) |language= en |url=https://www.rottentomatoes.com/m/the_mauritanian  |first=   |last=   |website= www.rottentomatoes.com |date= }} &lt;/ref&gt;

===The Fallout===
In Augustus 2020 voeg Woodley haar by die rolverdeling van die rolprent, ‘’The Fallout ‘’, waar sy ‘n klein rolletjie as die hoofkarakter (gespeel deur Jenna Ortega) se terapeut vertolk. Haar mede-aktrise van ‘’Secret Life of an American Teenager‘’, Megan Park, is die draaiboekskryfster sowel as die regisseur. Nadat Park die draaiboek aan haar gestuur het vir terugvoer, het Woodley so baie van dit gehou dat sy dadelik die rol van die terapeut wou gehad het.&lt;ref&gt;{{cite web |title= Shailene Woodley Basically Cast Herself in The Fallout |language=en |url= https://www.cheatsheet.com/entertainment/shailene-woodley-basically-cast-herself-the-fallout.html/ |first= Abeni |last= Tinubu |website=www.cheatsheet.com |date= 31 Januarie 2022}}&lt;/ref&gt; Park vertel dat Woodley byna elke dag van verfilming met haar in aanraking was om uit te vind hoe dit vorder. Die dag voor die verfilming van haar en Ortega se eerste toneel het sy aan Park gevra of sy ‘n teksboodskap aan Ortega kan stuur en haarself voorstel. Park vertel verder dat Woodley blomme stel toe geneem het en baie ondersteunend was tydens die hele projek. Ortega beskryf haar as uiters talentvol en “’n skat, goedhartig en ‘n ongelooflike vennoot tydens tonele.”&lt;ref&gt;{{cite web |title=Megan Park on Reuniting With Secret Life Co-Star Shailene Woodley on New Movie 'The Fallout' (Exclusive) |language=en |url= https://www.wusa9.com/article/entertainment/entertainment-tonight/megan-park-on-reuniting-with-secret-life-co-star-shailene-woodley-on-new-movie-the-fallout-exclusive/603-de6126aa-df9b-4de7-9ec2-90cbdfcb4bdb |first=  Jennifer |last=  Drysdale |website= www.wusa9.com |date= 23 Maart 2021 }}&lt;/ref&gt;

===Toekomstige rolle===
Woodley sal na verwagting in die volgende rolprente verskyn wat nog nie uitgereik is nie:

In die beplande rolprent, '''After Exile''' wat sal handel oor ‘n man, Mike Delaney, se vrylating uit die gevangenis nadat hy ‘n onskuldige man gedood het ná ‘n gewelddadige roof, sal sy na verwagting die rol van Dana vertolk, wat saam met Delaney opgegroei het. Na sy vrylating probeer hul om die band wat tussen hulle was, te herstel.&lt;ref&gt;{{cite web |title= Shailene Woodley Joins Robert De Niro &amp; Shia LaBeouf in ‘After Exile’ |language=en |url= https://deadline.com/2019/08/shailene-woodley-robert-de-niro-shia-labeouf-after-exile-film-drama-1202705140/ |first= Mike |last=  Fleming Jr. |website=www.deadline.com |date= 27 Augustus 2019}}&lt;/ref&gt;

In '''Panopticon''' wat na verwagting ‘n spanningsvolle riller sal wees, kry sy in die rol van ‘n ambisieuse Wall Street-handelaar, Chase, ‘n uitstekende beleggingsgeleentheid. In die proses ontdek sy egter ‘n groot organisasie met potensiële verwoestende gevolge. Terwyl sy in ‘n tweestryd verkeer oor wat haar te doen staan, span sy kragte saam met ‘n wag om deel te word van die skelm onderwêreld en om só agter die kap van die byl te kom.&lt;ref&gt;{{cite web |title= AGC Studios Firms 'Panopticon'; Shailene Woodley, Anthony Mackie, Jacob Latimore Star in Andres Baiz-directed thriller |language=en |url= https://deadline.com/2021/02/shailene-woodley-anthony-mackie-jacob-latimore-panopticon-agc-studios-andres-baiz-directed-thriller-berlin-market-1234701098/ |first= Mike |last=  Fleming Jr. |website=www.deadline.com |date= 25 Februarie 2021}}&lt;/ref&gt;

In '''Girl Named Sue''' sal sy die hoofrol in dié drama-riller vertolk wat handel oor die ware verhaal van die Kaliforniese verdowingsmiddelspeurder, Sue Webber-Brown; haar stryd om die kinderslagoffers van die onwettige handel in verdowingsmiddels te help. Dit sal Webber-Brown se werk gedurende die 1990’s uitbeeld en in besonder hoe sy duisende kinderlewens gered het deur  riglyne wat sy daargestel het.&lt;ref&gt;{{cite web |title= Shailene Woodley To Star In Fernando Coimbra-Directed ‘Girl Named Sue’ |language=en |url= https://deadline.com/2019/11/shailene-woodley-girl-named-sue-fernando-coimbra-director-1202786346/ |first= Mike |last=  Fleming Jr. |website=www.deadline.com |date= 14 November 2019}}&lt;/ref&gt;

Sy sal in die verwagte rolprent, '''Robots''', speel wat handel oor twee onwelvoeglike karakters wat menslikheid leer wanneer hul noodgedwonge saam moet werk om hul robot-dubbelgangers te agtervolg.&lt;ref&gt;{{cite web |title= Shailene Woodley to Star with Jack Whitehall in Comedy 'Robots' — Cannes Market |language=en |url= https://deadline.com/2021/06/shailene-woodley-jack-whitehall-comedy-robots-1234778560/ |first= Tom |last= Grater |website=www.deadline.com |date= 21 Junie 2021}}&lt;/ref&gt;

Sy sal na verwagting saam met Miles Teller in die toekomstige rolprent, '''The Fence''', verskyn wat sal handel oor twee pasgetroudes wat standpunt inneem teen hul uiters konserwatiewe buurman wat volhou om ‘n groot muur ten einde sy huis teen moontlike terroriste te beskerm.&lt;ref&gt;{{cite web |title= Upcoming Shailene Woodley Movies: What's ahead for the Big Little Lies star |language=en |url= https://www.cinemablend.com/news/2569990/upcoming-shailene-woodley-movies-whats-ahead-for-the-big-little-lies-star |first= Will |last= Ashton |website=www.cinemablend.com |date=  12 Julie 2021}}&lt;/ref&gt;

== Filmografie ==
[[Lêer:Shailene Woodley March 18, 2014 (cropped).jpg|duimnael|Shailene Woodley, by die filmpremiere van &quot;Divergent&quot; in Kalifornië in Maart 2014]]
=== Rolprente ===
* 2011: ''The Descendants''
* 2013: ''The Spectacular Now''
* 2014: ''The Fault in Our Stars''
* 2014: ''Divergent''
* 2014: ''White Bird in a Blizzard''
* 2015: ''Insurgent''
* 2016: ''Allegiant''
* 2016: ''Snowden''
* 2018: ''Adrift''
* 2019: ''Endings, Beginnings'' 
* 2019: ''Arkie''
* 2021: ''The Mauritanian''
* 2021: ''The Fallout''
* 2023: ''To Catch a Killer
* ''No Baggage''

=== Televisiereekse ===
* 2008: ''The Secret Life of the American Teenager''
* 2012: ''Unscripted''
* 2014: ''Totally Clevver''
* 2017: ''Big Little Lies''

=== Televisierolprente ===
* 2004: ''A Place Called Home''
* 2005: ''An American Girl Adventure''

=== Video's ===
* 2011: ''Best Coast: Our Deal''
* 2014: ''Divergent: Beyond the Initiation''
* 2014: ''Divergent: Faction Fashions''
* 2014: ''Divergent: Meet Four''
* 2014: ''The Behind the Scenes of 'Divergent'''
* 2014: ''Divergent: Choice''
* 2015: ''From Divergent to Insurgent''
* 2015: ''Insurgent: Anatomy of a Scene: The Train Fight''
* 2015: ''Insurgent Unlocked: The Ultimate Behind the Scenes Access''
* 2016: ''Allegiant: Book to Film''
* 2016: ''Finding the Future: Effects and Technology of 'Allegiant'''
* 2016: ''Allegiant: Characters in Conflict''
* 2016: ''The Next Chapter: Cast and Characters of 'Allegiant'''
* 2016: ''Snowden Live''
* 2017: ''Taboo Feat. Shailene Woodley: Stand Up/Stand N Rock''
* 2018: ''The Making of 'Adrift'''

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0940362|Shailene Woodley}}
* {{Twitter|shailenewoodley|Shailene Woodley}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Woodley, Shailene}}

[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 21ste eeu]]
[[Kategorie:Geboortes in 1991]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse aktrises van die 20ste eeu]]</text>
      <sha1>q5akkxl6uce6i11gpn0n3ufp8vg5dpi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Greg Grunberg</title>
    <ns>0</ns>
    <id>237296</id>
    <revision>
      <id>2912543</id>
      <parentid>2103582</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:07:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2912543</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2920" sha1="1i08xs5bk5pakbw5hhanacj4zikeu68" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Akteur
| Naam                      = Greg Grunberg
| Beeld                     = Greg Grunberg by Gage Skidmore 2.jpg
| Beeldbeskrywing           = &lt;!-- Vir oormuis-info/ vir siggestremdes; sonder wiki-sintaks --&gt;
| Beeldonderskrif           = 
| Geboortenaam              = Gregory Phillip Grunberg
| Alias                     = 
| Geboortedatum             = {{Geboortedatum en ouderdom|1966|7|11}}
| Geboorteplek              = 
| Nasionaliteit             = [[Verenigde State|Amerikaans]]
| Sterfdatum                = 
| Sterfplek                 = 
| Ouers                     = 
| Lewensmaat                = 
| Kinders                   = 3
| Skool                     = 
| Universiteit              = 
| Beroep                    = Akteur, vervaardiger, en skrywer
| Aktiewe jare              = 1990–nou
| Noemenswaardige rolprente = 
| Webwerf                   = 
| IMDb                      = 0342399
| Toekennings               = &lt;!-- slegs noemenswaardiges --&gt;
}}

'''Greg Grunberg''' (gebore 11 Julie 1966) is 'n [[Verenigde State|Amerikaanse]] akteur, vervaardiger, en skrywer. Hy is bekend vir sy rolle in die rolprente ''Hollow Man'' (2000), ''Mission: Impossible III'' (2006), en ''Star Wars: The Force Awakens'' (2015), en in die televisiereeks ''Alias'' (2001).

== Filmografie ==
=== Rolprente ===
* 1994: ''Future Shock''
* 2000: ''Hollow Man''
* 2001: ''The Medicine Show''
* 2006: ''Mission: Impossible III''
* 2006: ''The Darkroom''
* 2013: ''Big Ass Spider!''
* 2013: ''Chez Upshaw''
* 2014: ''A Tiger's Tail''
* 2015: ''Star Wars: The Force Awakens''
* 2017: ''Burning Dog''
* 2018: ''[[A Star Is Born (2018-rolprent)|A Star Is Born]]''
* 2018: ''Have It All -The Movie''

=== Televisiereekse ===
* 1989: ''Up All Night''
* 1998: ''Felicity''
* 2001: ''Alias''
* 2002: ''Player$''
* 2003: ''The Jake Effect''
* 2006: ''Heroes''
* 2007: ''Heroes Unmasked''
* 2008: ''Heroes Report''
* 2009: ''NSFW Show''
* 2011: ''Love Bites''
* 2011: ''Issues''
* 2012: ''Tweet Out''
* 2013: ''One Question Interviews''
* 2016: ''Geeking Out''
* 2016: ''Nickel &amp; Dining''

=== Televisierolprente ===
* 1997: ''Veronica's Video''
* 2005: ''The Catch''
* 2006: ''Grand Union''
* 2007: ''Jo, heroi''
* 2007: ''NBC Primetime Preview''
* 2008: ''Heroes: Countdown to the Premiere''
* 2010: ''Bond of Silence''
* 2011: ''Big Mike''
* 2013: ''End of the World''
* 2014: ''Divide &amp; Conquer''
* 2014: ''Warriors''
* 2015: ''All Stars''

=== Video's ===
* 2007: ''The Darkroom Exposed''
* 2008: ''Band from TV: Hoggin' All the Covers''
* 2010: ''Group Sex''
* 2010: ''Idiots''

== Eksterne skakels ==
* {{IMDb|0342399|Greg Grunberg}}
* {{Twitter|greggrunberg|Greg Grunberg}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Grunberg, Greg}}
[[Kategorie:Geboortes in 1966]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 20ste eeu]]
[[Kategorie:Amerikaanse manlike akteurs van die 21ste eeu]]</text>
      <sha1>1i08xs5bk5pakbw5hhanacj4zikeu68</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Stefan Hertmans</title>
    <ns>0</ns>
    <id>250516</id>
    <revision>
      <id>2912645</id>
      <parentid>2891962</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:33:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7880" sha1="oh3nzk5h6mqwbzngdtbwhc6a7n052rm" xml:space="preserve">[[Image:stefanhert2.jpg|thumb|right|200px|Stefan Hertmans]]
'''Stefan Hertmans''' (gebore in [[Gent]], België in 1951) is 'n [[Vlaams]]e skrywer.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=hert001 |title=Stefan Hertmans |publisher=De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren |access-date=20 Mei 2011 |language=nl |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327124545/https://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id=hert001 |archive-date=27 Maart 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; 

Hy was hoof van 'n studiesentrum by die Gent Universiteits Kollege en ook 'n geaffilieerde navorser aan [[Gent Universiteit]]. Hy het in 2002 die [[Ferdinand Bordewijk Prijs]] gewen vir sy roman ''Als op de eerste dag'' en is ook die skrywer van die veelbesproke en -geprese [[Oorlog en terpentyn]] wat na [[Afrikaans]] vertaal is deur Dr. [[Daniël Hugo]].

== Werk ==
Hertmans het ses romans, twee storieversamelings, ses essay-boeke en twaalf versamelings poësie gepubliseer.

* ''Gestolde Wolken'' (1986), het aan Hertmans die Multatuli-prys van die Stad van [[Amsterdam]] besorg.
* Sy digbundel ''Bezoekingen'' (1988), het die Arch-prys van die Vrye Woord en die driejaarlikse Prys van die Vlaamse Provinsies gewen.&lt;ref&gt;Verwysing benodig&lt;/ref&gt;
* In 1994 het die Kaaitheater in [[Brussel]] Hertmans se eerste toneelstuk ''Kopnaad'' (1990) opgevoer; dit was deur Jan Ritsema geproduseer. Hierdie produksie was ook gehou tydens die 1995 Theaterfestival ,en daarna in verskeie stede in [[Vlaandere]] en [[Holland]]. Fischer Verlag Frankfurt het die [[Duits]]e weergawe gepubliseer, wat in 1997 verwerk is na 'n [[Berlyn]]se radio gehoorspel.
* ''Steden – verhalen onderweg'' (1998), 'n roman met 'n outobiografiese ondertoon, is 'n relaas van Hertmans se indrukke van Europese stede soos [[Dresden]], [[Tübingen]], [[Trieste]], [[Bratislava]], en [[Marseilles]]. Die boek was genomineer vir die Generale Bank-prijs (voormalig en later AKO). Reaktion Books, [[Londen]] het 'n vertaling van die boek gepubliseer. 'n [[Frans]]e vertaling was in 2003 gepubliseer deur Le Castor Astral(Entre Ville); en dit het toe die ''Prix La Ville à Lire'' gewen. 
* ''Goya als Hond'', 'n digbundel het die [[Maurice Gilliams-prys]] in 2002 gewen. Een van die gedigte het die prys vir die beste gedig van 1999 gewen.
* In 2000 het Hertmans 'n filosofiese refleksie op die obsene in kontemporêre verbeelding geskryf naamlik ''Het Bedenkelijke''. Sy uitgewers het dit vrygestel as deel van 'n reeks, met boeke deur Peter Sloterdijk, Jacques Derrida, en Slavoj Zizek.
* Hertmans het 'n tweede toneelstuk oor die obsessiewe mag van vroue in [[Griekse tragedie]]s geskryf. (Antigone, Clytaemnestra, Medea). In Herfs 2001 het dit 'n verhoogproduksie geword wat opgevoer is deur ''Toneelgroep Amsterdam'' met [[Gerard-Jan Rijnders]].(2000)
* Sy kompendium van essays op die teater naamlik , ''Het zwijgen van de tragedie'' , het die Vyfjaar-prys vir Essays gewen van die ''Koninklike Akademie vir Nederlandse Linguistiek en Literatuur'' (KANTL). Die [[Spaans]]e vertaling daarvan naamlik &quot;El Silencio de la Tragedia&quot; , was in 2009 gepubliseer deur Pre-Textos.

== Ander Werke ==
* ''Borders of Deserts'', kortverhaal in die ''The Review of contemporary Fiction'', [[Somer]] 1994, [[Illinois]], V.S.A.
* ''The Tail of the Magpie'', kortverhaal, en samestelling van gedigte in die ''The literary review''', 1997, [[Madison]], V.S.A.
* ''Poems in Modern Poetry in translation'', samestelling van 20 gedigte deur [[Theo Hermans]], [[Yann Lovelock]] e.a., [[Londen]], [[Winter]] 1997
* ‘Marsyas’, [[Lente]] 2002, [[New York Stad]]
* ''Poems in New European Poets'', Reds. Wayne Miller &amp; Kevin Prufer, Graywolf Minnesota 2008

== Bibliografie ==
* ''Ruimte''. Roman. Gent, Van Hyfte, 1981
* ''Ademzuil''. [[Digkuns]]. Gent, Grijm, 1984.
* ''Melksteen''. Digkuns. Gent, Poëziecentrum, 1986.
* ''Gestolde wolken''. Kortverhale. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff/Kritak, 1987.
* ''Zoutsneeuw. Elegieën''. Digkuns. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff/Kritak, 1987.
* ''Bezoekingen''. Digkuns. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff/Kritak, 1988.
* ''Oorverdovende steen. Essays oor die literatuur.'' Essays. Antwerpen/Amsterdam, Manteau, 1988.
* ''De grenzen van woestijnen.'' Kortverhale. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff/Kritak, 1989.
* ''Sneeuwdoosjes''. Essays. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff, Kritak, 1989.
* ''Het narrenschip''. Digkuns. Gent, Poëziecentrum, 1990.
* ''Verwensingen''. Digkuns. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff/Kritak, 1991.
* ''Kopnaad''. Digkuns; drama. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff/ Kritak, 1992.
* ''Muziek voor de overtocht''. Digkuns. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff/Kritak, 1994.
* ''Naar Merelbeke''. Drama. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff/ Kritak, 1994.
* ''Fuga’s en pimpelmezen. Over actualiteit, kunst en kritiek''. Essays. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff/Kritak, 1995.
* ''Francesco’s paradox''. Gedigte. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff/Kritak, 1995.
* ''Annunciaties''. Gedigte. Amsterdam, Meulenhoff, 1997.
* ''Steden. Verhalen onderweg''. Prosa. Amsterdam/Leuven, Meulenhoff/Kritak, 1998.
* ''Het bedenkelijke. Over het obscene in de cultuur.'' Essays. Amsterdam, Boom, 1999.
* ''Waarover men niet spreken kan : elementen voor een agogiek van de kunst''. Brussel, '''VUB'''Press, 1999.
* ''Goya als hond''. Digkuns. Amsterdam, Meulenhoff, 1999.
* ''Mind the gap''. Drama. Amsterdam, Meulenhoff, 2000.
* ''Café Aurora''. Essays; met die werk van die arties Jan Vanriet. Breda, De Geus, 2000.
* ''Als op de eerste dag. Roman in verhalen''. Drama. Amsterdam, Meulenhoff, 2001.
* ''Het putje van Milete''. Essays. Amsterdam, Meulenhoff, 2002.
* ''Engel van de metamorfose. Over het werk van Jan Fabre''. Amsterdam, Meulenhoff, 2002.
* ''Vuurwerk zei ze. Gedichten''. Digkuns. Amsterdam, Meulenhoff, 2003.
* ''Harder dan sneeuw''. Roman. Amsterdam, Meulenhoff, 2004.
* ''Kaneelvingers''. Digkuns. Amsterdam, [[De Bezige Bij]], 2005.
* ''Jullie die weten''. Drama. Gent, Poëziecentrum, 2005.
* ''Muziek voor de overtocht. Gedichten 1975-2005''. Gedigte. Amsterdam, De Bezige Bij, 2006.
* ''Het zwijgen van de tragedie.'' Essays. Amsterdam, De Bezige Bij, 2007.
* ''Het Verborgen Weefsel.'' Roman. Amsterdam, De Bezige Bij, 2009.
* ''Waarover men niet spreken kan, Grondslagen voor een agogiek van de kunst.'' [[Gent]], Academia Press 2010.
* ''De val van vrije dagen.'' [[Gedigte]]. [[Amsterdam]], [[De Bezige Bij]], 2010.
* ''De mobilisatie van Arcadia.'' Essays. Amsterdam, De Bezige Bij, 2011.
* ''Oorlog en terpentijn.'' Roman. Amsterdam, De Bezige Bij, 2013. (Gepubliseer in Afrikaans as [[Oorlog en terpentyn]].)
* ''De bekeerlinge.'' Roman. Amsterdam, De Bezige Bij, 2016.
&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.stefanhertmans.be/ |title=argiefkopie |access-date=27 Maart 2019 |archive-date=22 Maart 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190322090802/http://www.stefanhertmans.be/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Toekennings en Pryse==
* 1989 - [[Arkprijs van het Vrije Woord]] vir ''Bezoekingen''
* 1995 - [[Belgiese Staatsprys vir Poësie]] vir ''Muziek voor de Overtocht''
* 2002 - [[Ferdinand Bordewijk Prijs]] vir ''Als op de eerste dag''
* 2014 - [[AKO Literatuurprijs]] vir ''Oorlog en terpentijn''&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.akoliteratuurprijs.nl/nieuws/44/stefan-hertmans-winnaar-van-de-ako-literatuuurprijs-2014/ |title=Stefan Hertmans winnaar van de AKO Literatuuurprijs 2014 |publisher=AKO Literatuurprijs |author= |date=13 November 2014 |accessdate=15 November 2014 |archive-date=15 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141115225709/http://www.akoliteratuurprijs.nl/nieuws/44/stefan-hertmans-winnaar-van-de-ako-literatuuurprijs-2014 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{verwysings}}

{{DEFAULTSORT:Hertmans, Stefan}}
[[Kategorie:Vlaamse skrywers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1951]]
[[Kategorie:Vlaamse digters]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>oh3nzk5h6mqwbzngdtbwhc6a7n052rm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sosiale kontrak</title>
    <ns>0</ns>
    <id>259662</id>
    <revision>
      <id>2912634</id>
      <parentid>2898437</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:23:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3559" sha1="i1bmdi5vn3gqdp8b1mfj301pb7jqew2" xml:space="preserve">[[Lêer:Leviathan frontispiece cropped British Library.jpg|duimnael|200px|Die oorspronklike omslag van [[Thomas Hobbes]] se werk ''[[Leviathan (Hobbes boek)|Leviathan]]'' (1651), waarin hy die konsep van die sosiale kontrakteorie bespreek.]]
Die '''sosiale kontrak''' is ‘n vrywillige ooreenkoms wat tussen individue gemaak word en waardeur daar ‘n georganiseerde samelewing of staat ontstaan.
Die sosiale kontrak word nie as ‘n historiese gebeurtenis beskou nie maar eerder as ‘n manier om die waarde van regering en die grondslag van politiese verpligtinge aan te dui; sosiale-kontrak teoretici wil sien dat individue optree asof hulle in persoon self die kontrak gesluit het.
Die sosiale kontrak is as ‘n teoretiese konstruk gebruik deur teoretici soos [[Thomas Hobbes]], [[John Locke]] en [[Jean-Jacques Rousseau]].&lt;ref name=&quot;hey&quot;&gt;Heywood, A. 2013. ''Politics''. Londen. Palgrave Macmillian.&lt;/ref&gt;

Oorspronklik is dit deur dié teoretici gebruik in ‘n poging om die waarde en doel van ‘n georganiseerde regering uit te wys deur die voordele wat dit vir die burgerlike samelewing inhou, en dit te vergelyk met ‘n natuurstaat.&lt;ref&gt;Editors of Encyclopaedia Brittanica. 2016. Social Contract. https://www.britannica.com/topic/social-contract [Datum van gebruik: 1 Junie 2019].&lt;/ref&gt; 

Dit bring ons by die drie elemente van die klassieke vorm van die sosiale kontrak teorie. Eerstens veronderstel dit ‘n hipotetiese staatlose samelewing waarin daar totale afwesigheid van ‘n regerende gesag is.
Dit gee aanleiding tot die algehele onbeperkte [[vryheid]] van die natuurstaat,&lt;ref name=&quot;hey&quot; /&gt; en is deur Thomas Hobbes as volg beskryf: “Die beginsels van reg en verkeerd, geregtigheid en onreg het geen plek hier nie. Waar daar geen gemeenskaplike vorm van mag is nie, is daar geen wet nie, waar daar geen wet is nie, is daar geen geregtigheid nie. Geweld en [[korrupsie]] is die twee kardinale deugde wat met mekaar in stryd is.&quot; 
Verder vergelyk Hobbes dit met ‘n konstante oorlog van almal teen almal waarin die lewe van ‘n mens eensaam, arm, wreed, onintelligent en kort sal wees.&lt;ref&gt;McLaughlin, J. s.a. Hobbes on the Social Contract. https://pressbooks.bccampus.ca/classicreadings/chapter/thomas-hobbes-on-the-social-contract/ [Datum van gebruik: 1 Junie 2019].&lt;/ref&gt;

Die tweede element van die sosiale kontrak veronderstel dat individue poog om weg te kom uit hierdie natuurstaat en hulself aan ‘n sosiale kontrak te verbind, deur toe te gee dat net ‘n soewereine mag  die [[Orde (biologie)|orde]], stabiliteit en sekuriteit van die gemeenskap kan verseker.&lt;ref name=&quot;hey&quot; /&gt;
Kortliks sal die inhoud van die kontrak soos volg wees: lede van die gemeenskap kom ooreen oor reëls wat deur almal daarin nagekom word. Indien sekere individue nie die reëls nakom nie, sal ander individue in die gemeenskap by magte wees om hulle te dwing om die reëls na te kom. Daar sal natuurlike leiers in die gemeenskap wees wat in beheer van die gemeenskap sal wees en elke generasie sal weer hul eie leiers verkies.&lt;ref&gt;Wyngaard, B. 2017. Die Sosiale Kontrak en Korrupte Herders. https://www.litnet.co.za/die-sosiale-kontrak-en-korrupte-herders/ [Datum van gebruik: 1 Junie 2019].&lt;/ref&gt;

Derdens verplig hierdie sosiale kontrak dan burgers om hierdie staat te respekteer en hul vrywilliglik aan die staat se gesag te onderwerp, in dankbaarheid vir die stabliteit en sekuriteit wat deur die proses en sisteem van politiese heerskappy gelewer word.&lt;ref name=&quot;hey&quot; /&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Politiek]]</text>
      <sha1>i1bmdi5vn3gqdp8b1mfj301pb7jqew2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lando Norris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>264520</id>
    <revision>
      <id>2912419</id>
      <parentid>2911515</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:35:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2025 Tweede deel */</comment>
      <origin>2912419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="105596" sha1="rtlxwpdulqe14o9f8yeigq5ce4zufbp" xml:space="preserve">{{Inligtingskas renjaer
| name             = Lando Norris
| image            = 2024-08-25 Motorsport, Formel 1, Großer Preis der Niederlande 2024 STP 3968 by Stepro (cropped2).jpg
| caption          = Norris, wenner van die [[2024 Nederlandse Grand Prix]]
| image_size       = 200px
| birth_date       = {{GDEO|1999|11|13}}
| birth_place      = [[Bristol]], [[Verenigde Koninkryk]]
| death_date       =
| death_place      =
| nationality      = {{vlagikoon|GBR}} Brit
| Years            =
| Old Team         =
| 2026 Team        = [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| Car number       = 4
| Races            = {{F1stat|NOR|entries}} ({{F1stat|NOR|starts}} begin)
| Championships    = 1 (2025)
| Wins             = {{F1stat|NOR|wins}}
| Podiums          = {{F1stat|NOR|podiums}}
| Points           = {{F1stat|NOR|careerpoints}}
| Poles            = {{F1stat|NOR|poles}}
| Fastest laps     = {{F1stat|NOR|fastestlaps}}
| First race       = [[2019 Australiese Grand Prix]]
| First win        = [[2024 Miami Grand Prix]]
| Last win         = [[2025 Meksikostad Grand Prix]]
| Last race        = {{laaste F1GP}}
| Last season      = 2025
| Last position    = 1ste (423 punte)
}}

'''Lando Norris''' (* [[13 November]] [[1999]]) is 'n Brits-Belgiese professionele motorrenjaer wat tans vir die [[McLaren]]-span aan [[Formule Een]]renne deelneem en onder die Britse vlag jaag. Hy het die MSA Formule-kampioenskap in 2015 gewen, en die Toyota Racing-reeks, Eurocup Formule Renault 2.0 en Formule Renault 2.0 Noord-Europese Beker in 2016. Hy het ook daardie jaar die McLaren Autosport BRDC-toekenning ontvang. Hy het daarna die 2017 FIA Formule 3 Europese Kampioenskap gewen en het in 2018 naas George Russell in die FIA ​​Formule 2-kampioenskap geëindig, beide saam met Carlin. Hy was 'n lid van die McLaren Jongbestuurderprogram.

== Formule 1-renloopbaan ==
In Februarie 2017 is Norris as 'n junior bestuurder by McLaren onderteken.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/128207|title=McLaren F1 team signs Lando Norris to its junior programme|last=Khorounzhiy|first=Valentin|work=Autosport|date=22 Februarie 2017|access-date=22 Februarie 2017}}&lt;/ref&gt; Later daardie jaar het Norris vir McLaren getoets in 'n geskeduleerde middelseisoentoets. Hy het die tweede vinnigste rondte in die tweede dag van toetse by die [[Hungaroring]] afgelê.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2017/8/kubica-fourth-fastest-on-return-as-vettel-sets-testing-pace.html|title=Kubica fourth fastest on return as Vettel sets testing pace|publisher=ESPN F1|date=2 Augustus 2017|access-date= 2 Augustus 2017}}&lt;/ref&gt; Aan die einde van 2017 het Norris die amptelike McLaren-toets- en reserwejaer vir die [[2018 Formule Een-seisoen|2018-seisoen]] geword.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=6 November 2017|title=McLaren Formula 1 – Lando Norris becomes official McLaren test and reserve driver for 2018|language=en|work=mclaren.com|url=http://www.mclaren.com/formula1/team/reserve-test-development-drivers/lando-norris-becomes-official-mclaren-test-reserve-driver-2018/|url-status=dead|access-date=6 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180221051536/https://www.mclaren.com/formula1/team/reserve-test-development-drivers/lando-norris-becomes-official-mclaren-test-reserve-driver-2018/|archive-date=21 February 2018}}&lt;/ref&gt; Norris het aan sy eerste amptelike oefensessie by die [[2018 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] deelgeneem en 26 rondtes aangeteken.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Mitchell|first=Scott|title=Vettel heads Verstappen and Hamilton in 2018 Belgian Grand Prix FP1|url=https://www.autosport.com/f1/news/138217/vettel-heads-verstappen-and-hamilton-in-spa-fp1|access-date=7 November 2020|website=Autosport.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Norris het gedurende die jaar ses verdere oefensessies afgelê.

=== Sedert 2019 by McLaren ===
[[Lêer:Lando_Norris,_Chinese_GP_2019.jpg|links|duimnael|Norris (afgebeeld by die [[Chinese Grand Prix]]) het in 2019 op 19-jarige ouderdom sy Formule Een-debuut by [[McLaren]] gemaak.]]

Norris was gekontrakteer om vir McLaren te jaag vir die [[2019 Formule Een-seisoen|2019 Formule Een Wêreldkampioenskapseisoen]], saam met spanmaat [[Carlos Sainz jr.]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lando Norris to drive for McLaren in 2019 |url=https://www.mclaren.com/formula1/team/lando-norris/lando-norris-drive-mclaren-2019/ |publisher=McLaren |access-date=3 September 2018}}&lt;/ref&gt; Hy het met sy debuut by die [[2019 Australiese Grand Prix]] agtste gekwalifiseer en die wedren in die twaalfde plek voltooi. Hy het sy eerste Formule Een-punte behaal deur sesde te eindig by die volgende ren, die [[2019 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]].&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Slater|first=Luke|date=2 April 2019|title=Lando Norris's impressive Bahrain Grand Prix hints at a McLaren revival|language=en|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/02/lando-norriss-impressive-bahrain-grand-prix-hints-mclaren-revival/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/02/lando-norriss-impressive-bahrain-grand-prix-hints-mclaren-revival/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=7 November 2020|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt; Die [[2019 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] was die eerste van Norris se onttrekkings daardie seisoen, nadat skade van 'n botsing met [[Daniil Kvyat]] op die eerste rondte veroorsaak het dat hy later aan die wedren onttrek het.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Duncan|first=Phil|date=14 April 2019|title=Lando Norris feared first lap Chinese Grand Prix crash would leave him upside down|language=en|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/14/lando-norris-feared-first-lap-chinese-grand-prix-crash-would/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/14/lando-norris-feared-first-lap-chinese-grand-prix-crash-would/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=7 November 2020|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt; Verdere onttrekkings het gekom by die [[2019 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] ná 'n botsing met [[Lance Stroll]] en by die [[2019 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] toe 'n brand aan sy remme veroorsaak het dat sy suspensie ingegee het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-f1-team-identifies-cause-of-norriss-canadian-gp-breakage-4986064/4986064/|title=McLaren F1 team identifies cause of Norris's Canadian GP breakage|website=autosport.com|first=Adam|last=Cooper|date=18 Junie 2019|accessdate=16 Julie 2021}}&lt;/ref&gt;

Norris was op koers om sewende by die [[2019 Franse Grand Prix|Franse Grand Prix]] te eindig, maar het laat in die wedren hidrouliese probleme ondervind, en is uiteindelik negende geklassifiseer. Dit is gevolg deur 'n sesde plek by die [[2019 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]], wat sy beste uitslag verteenwoordig het. Hy is gedwing om laaste by die [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]] weg te spring as gevolg van boetes vir die oorskryding van die toegelate aantal enjinkomponente vir die seisoen. Hy het later uit die wedren geval ná 'n kragverlies.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=McLaren Racing - 2019 German Grand Prix|url=https://www.mclaren.com/racing/2019/german-grand-prix/2019-german-grand-prix/|access-date=7 November 2020|website=www.mclaren.com|language=en}}&lt;/ref&gt; By die [[2019 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] het hy sy pad van elfde tot vyfde in die vroeë stadiums van die wedren oopgeveg. Hy het hierdie posisie behou en was ingestel om sy beste loopbaanuitslag aan te teken, maar het 'n kragverlies op sy laaste rondte opgedoen en is elfde geklassifiseer.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Grounds|first=Ben|date=1 September 2019|title=Lando Norris left frustrated by final-lap mechanical failure at Belgian GP|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11800151/lando-norris-left-frustrated-by-final-lap-mechanical-failure-at-belgian-gp|access-date=7 November 2020|website=Sky Sports|language=en}}&lt;/ref&gt;

Norris het sy [[2019 Formule Een-seisoen|debuut Formule Een-seisoen]] elfde in die jaerskampioenskap met 49 punte afgesluit. Spanmaat Sainz het 96 punte aangeteken, maar Norris het Sainz by elf van die een-en-twintig wedrenne uitgekwalifiseer. Tydens sy debuutjaar het Norris 'n meerjarige kontrak geteken om by McLaren te bly vir die [[2020 Formule Een-seisoen|2020-seisoen]] tot [[2022 Formule Een-seisoen|2022]].&lt;ref&gt;{{cite web|last=Richards|first=Giles|date=9 July 2019|title=Lando Norris signs new McLaren contract after superb start to F1 career|url=https://www.theguardian.com/sport/2019/jul/09/lando-norris-new-mclaren-contract-f1-carols-sainz|access-date=30 November 2019|website=The Guardian}}&lt;/ref&gt;

=== 2020: Nooienspodium ===
By die seisoen-opener, die [[2020 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] het Norris in die vierde plek gekwalifiseer, maar is na die derde plek bevorder na 'n roosterstraf vir [[Lewis Hamilton]], die hoogste roosterplek van sy loopbaan destyds en die hoogste vir McLaren sedert die [[2016 Oostenrykse Grand Prix]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.we-never-thought-we-could-beat-racing-point-admits-norris-after-career-best.709o2E45PFuzgfJnWrPrbH.html|title=Lando Norris admits McLaren 'never thought' they could beat Racing Point as he secures best-ever qualifying result in Austria &amp;#124; Formula 1®|website=formula1.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122145434/https://www.formula1.com/en/latest/article.we-never-thought-we-could-beat-racing-point-admits-norris-after-career-best.709o2E45PFuzgfJnWrPrbH.html|archive-date=22 January 2021|access-date=26 February 2021}}&lt;/ref&gt; In die laaste stadiums van die wedren is die derde geplaasde Hamilton 'n vyf-sekonde-straf opgelê vir die veroorsaak van 'n botsing met Alex Albon. Norris het die vinnigste rondte van die wedren in die laaste rondte opgestel om 4.802 sekondes agter Hamilton te eindig, en Norris behaal die eerste podiumplek van sy loopbaan.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Matthey|first=James|date=6 July 2020|title=Lando Norris was the highlight of the Austrian GP after snatching a podium finish|url=https://www.news.com.au/sport/motorsport/formula-one/lando-norris-was-the-highlight-of-the-austrian-gp-after-snatching-a-podium-finish/news-story/f523339baa3ee049753ef1c38bf630e9|access-date=6 July 2020|newspaper=News.com.au|language=en-AU|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706055837/https://www.news.com.au/sport/motorsport/formula-one/lando-norris-was-the-highlight-of-the-austrian-gp-after-snatching-a-podium-finish/news-story/f523339baa3ee049753ef1c38bf630e9|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Duncan|first1=Phil|last2=Slater|first2=Luke|date=5 July 2020|title=Valtteri Bottas wins chaotic Austrian Grand Prix as brilliant Lando Norris takes maiden podium for McLaren|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2020/07/05/f1-austrian-grand-prix-2020-live-spielberg-race-results-hamilton/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2020/07/05/f1-austrian-grand-prix-2020-live-spielberg-race-results-hamilton/|archive-date=11 January 2022|url-access=subscription|url-status=live|newspaper=The Telegraph}}&lt;/ref&gt; By die [[2020 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarkse Grand Prix]] het Norris sesde gekwalifiseer, maar is 'n drie-plek-roosterstraf opgelê vir verbysteek onder [[Vlae gebruik in motorwedrenne|geel vlae]] tydens oefening. Hy het drie motors in die laaste twee rondtes van die wedren verbygesteek om vyfde te eindig, in wat hy beskryf het as &quot;een van die beste wedrenne van my loopbaan&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.planetf1.com/news/lando-norris-styrian-gp-best-race/|title=Norris: Styrian GP best race of F1 career|date=12 July 2020|website=planetf1.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210730131210/https://www.planetf1.com/news/lando-norris-styrian-gp-best-race/|archive-date=30 July 2021|access-date=16 July 2021}}&lt;/ref&gt;

Ses agtereenvolgende punteverdienstes is tussen die [[2020 Britse Grand Prix|Britse]] en [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toskaanse]] Grands Prix behaal. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2020/races/1053/tuscany/race-result.html|title=Tuscan Grand Prix race results|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921115214/https://www.formula1.com/en/results.html/2020/races/1053/tuscany/race-result.html|archive-date=21 September 2020|access-date=7 November 2020}}&lt;/ref&gt; Norris het skade opgedoen tydens die eerste rondte van die [[2020 Russiese Grand Prix|Russiese Grand Prix]] en die wedren vyftiende geëindig. By die [[2020 Eifelse Grand Prix|Eifelse Grand Prix]] het hy van die sesde plek onttrek weens kragbronversaking. Tydens die [[2020 Portugese Grand Prix|Portugese Grand Prix]] het 'n botsing met [[Lance Stroll]] en 'n pap wiel tot 'n dertiende plek gelei.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.who-were-the-winners-and-losers-of-the-portuguese-grand-prix.8cSP4vj2v8wr1lpc9zwLd.html|title=Who were the Winners and Losers of the 2020 Portuguese Grand Prix?|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102041951/https://www.formula1.com/en/latest/article.who-were-the-winners-and-losers-of-the-portuguese-grand-prix.8cSP4vj2v8wr1lpc9zwLd.html|archive-date=2 November 2020|access-date=7 November 2020}}&lt;/ref&gt; Hierna het Norris kritiek gekry oor sy opmerkings dat Stroll &quot;blykbaar nie leer nie&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/36306/12115132/lando-norris-angry-with-lance-stroll-after-crash-at-portuguese-gp|title=Lando Norris angry with Lance Stroll after crash at Portuguese GP|website=Sky Sports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103200855/https://www.skysports.com/f1/news/36306/12115132/lando-norris-angry-with-lance-stroll-after-crash-at-portuguese-gp|archive-date=3 November 2020|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-says-stroll-doesnt-seem-to-learn-after-portuguese-gp-collision.3f9HSpByasXi9zkyJlUgqX.html|title=Norris says Stroll 'doesn't seem to learn' after Portuguese GP collision|date=25 October 2020|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028212500/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-says-stroll-doesnt-seem-to-learn-after-portuguese-gp-collision.3f9HSpByasXi9zkyJlUgqX.html|archive-date=28 October 2020|access-date=7 November 2020}}&lt;/ref&gt; en sy vermeende aftakeling van Lewis Hamilton se behaal van die meeste Grand Prix-oorwinnings, en dit beskryf as &quot;niks vir hom&quot; nie.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-lando-norris-explains-apology-tweet-was-for-lewis-hamilton-after-public-backlash/|title=Lando Norris explains apology Tweet was for Lewis Hamilton after public backlash|last=Gopal|first=Bhargav|date=30 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202222115/https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-lando-norris-explains-apology-tweet-was-for-lewis-hamilton-after-public-backlash/|archive-date=2 December 2020|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-last-few-days-have-been-the-worst-lando-norris-asserts-hes-a-nice-guy/|title=&quot;Last few days have been the worst&quot;- Lando Norris asserts he's a &quot;Nice Guy&quot;|last=Manjunath|first=Ayush|date=31 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421043124/https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-last-few-days-have-been-the-worst-lando-norris-asserts-hes-a-nice-guy/|archive-date=21 April 2021|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt; Daarna het Norris om verskoning gevra vir sy opmerkings oor Stroll en ook 'n persoonlike verskoning aan Hamilton aangebied, waarin hy gesê het dat sy opmerkings &quot;onverskillig&quot; was en dat hy &quot;[nie] die respek getoon het wat ek aan sekere mense behoort te hê nie&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thesportsrush.com/f1-news-i-owe-an-apology-lando-norris-apologizes-to-lance-stroll-after-abusing-him-on-team-radio/|title=&quot;I owe an apology&quot; - Lando Norris apologizes to Lance Stroll after abusing him on team radio during Portuguese Grand Prix|date=27 October 2020|website=The SportsRush|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122165048/https://thesportsrush.com/f1-news-i-owe-an-apology-lando-norris-apologizes-to-lance-stroll-after-abusing-him-on-team-radio/|archive-date=22 January 2021|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12118961/lando-norris-sent-lewis-hamilton-apology-over-comments-on-f1-wins-record|title=Lando Norris sent Lewis Hamilton apology over comments on F1 wins record|website=Sky Sports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109005919/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12118961/lando-norris-sent-lewis-hamilton-apology-over-comments-on-f1-wins-record|archive-date=9 November 2020|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-lando-norris-concedes-hes-been-stupid-and-careless-over-recent-comments/|title=Norris concedes he's been &quot;stupid and careless&quot; over recent comments|last=Gopal|first=Bhargav|date=27 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204211847/https://www.essentiallysports.com/f1-news-lando-norris-concedes-hes-been-stupid-and-careless-over-recent-comments/|archive-date=4 December 2020|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;

By die [[2020 Turkse Grand Prix|Turkse Grand Prix]] het Norris wat hy &quot;die swakste wegsprong van sy loopbaan&quot; genoem het, gehad.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/norris-made-worst-start-of-everyones-career-ever-in-turkey/4911396/|title=F1: Norris made 'worst start of everyone's career ever'|last=Cooper|first=Adam|date=16 November 2020|website=www.motorsport.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117193407/https://www.motorsport.com/f1/news/norris-made-worst-start-of-everyones-career-ever-in-turkey/4911396/|archive-date=17 November 2020|access-date=14 December 2020}}&lt;/ref&gt; Hy het vanaf die veertiende plek weggespring na 'n vyf-plek-roosterstraf omdat hy nie geel vlae in kwalifisering gerespekteer het nie, maar het herstel om agtste te eindig en die vinnigste rondte van die wedren aangeteken.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Norris het vierde geëindig by die [[2020 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] en vyfde by die seisoenfinale [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]],&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-and-sainz-delighted-with-p4-and-p5-in-bahrain-gp-as-mclaren-jump-to.3rJI1QBfxpk2r6DUyuFkxn.html|title=Norris and Sainz delighted with P4 and P5 in Bahrain GP, as McLaren jump to third in constructors' battle|date=29 November 2020|website=www.formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130005203/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-and-sainz-delighted-with-p4-and-p5-in-bahrain-gp-as-mclaren-jump-to.3rJI1QBfxpk2r6DUyuFkxn.html|archive-date=30 November 2020|access-date=14 December 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-dont-know-where-it-came-from-norris-shocked-by-stunning-p4-in-abu-dhabi.7ffqnh8GiHYnP46VSzeUTL.html|title='I don't know where it came from' – Lando Norris shocked by stunning P4 in Abu Dhabi qualifying|date=12 December 2020|website=www.formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212192814/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-dont-know-where-it-came-from-norris-shocked-by-stunning-p4-in-abu-dhabi.7ffqnh8GiHYnP46VSzeUTL.html|archive-date=12 December 2020|access-date=14 December 2020}}&lt;/ref&gt; wat, benewens die punte wat deur spanmaat Sainz aangeteken is, McLaren gehelp het om die derde plek in die vervaardigerskampioenskap voor [[Racing Point F1-span|Racing Point]]&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=13 December 2020|title=Verstappen wins season finale in Abu Dhabi|language=en|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/55294365|access-date=14 December 2020|archive-date=14 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214011122/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/55294365|url-status=live}}&lt;/ref&gt; te behaal. Norris het die seisoen negende in die Bestuurderskampioenskap met 97 punte afgesluit, agt punte agter Sainz.

=== 2021 Eerste voorwegsprong ===
[[Lêer:FIA F1 Austria 2021 Nr. 4 Norris.jpg|duimnael|links|Norris jaag tydens die [[2021 Oostenrykse Grand Prix]]]]
Norris het vir die 2021 seisoen by McLaren gebly, saam met Daniel Ricciardo terwyl Sainz die span verlaat het en na Ferrari oorgestap het.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Daniel Ricciardo/Lando Norris will be the most exciting driver line up in 2021, says McLaren boss Zak Brown|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-norris-will-be-the-most-exciting-driver-line-up-in-2021-says-zak.3RCqTJxOAFyTfp9YxkAxVY.html|access-date=15 July 2020|website=formula1.com|date=26 June 2020|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116113436/https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-norris-will-be-the-most-exciting-driver-line-up-in-2021-says-zak.3RCqTJxOAFyTfp9YxkAxVY.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Norris het sewende gekwalifiseer vir die seisoen-opener Bahreinse Grand Prix en die wedren vierde geëindig.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Noble|first=Jonathan|date=28 March 2021|title=McLaren insists it has no disappointment with Bahrain GP qualifying form|url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-no-disappointment-bahrain-gp-qualifying/5953840/|access-date=18 April 2021|website=www.autosport.com|language=en|archive-date=18 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418224658/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-no-disappointment-bahrain-gp-qualifying/5953840/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Qualifying Standings - Bahrain|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1064/bahrain/qualifying.html|access-date=18 April 2021|website=Formula 1|archive-date=28 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210328175040/https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1064/bahrain/qualifying.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=28 March 2021|title=McLaren's Lando Norris had 'flashbacks' to maiden podium as he charged to P4 in Bahrain|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-had-flashbacks-to-maiden-podium-as-he-charged-to-p4-in-bahrain.5ksgDWSHznlTr9heyikSFz.html|access-date=18 April 2021|website=formula1.com|archive-date=15 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415025524/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-had-flashbacks-to-maiden-podium-as-he-charged-to-p4-in-bahrain.5ksgDWSHznlTr9heyikSFz.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; By die volgende wedren, die [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]], is 'n kwalifiserende tyd wat hom derde op die rooster sou geplaas het, verwyder omdat hy baanbeperkings oorskry het, en hy het sewende vir die wedren weggespring. Norris het in die tweede plek gehardloop voordat hy met drie rondtes oor deur Lewis Hamilton verbygesteek is. Hy het derde geëindig om sy tweede Formule Een-podiumplek te behaal.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=18 April 2021|title=Verstappen wins classic as Hamilton recovers|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/56793486|access-date=18 April 2021|archive-date=18 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418153031/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/56793486|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

By die [[2021 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] het Norris vyfde weggespring en voordeel getrek uit [[Charles Leclerc]] se versuim om die wedren te begin en [[Valtteri Bottas]] se onttrekking om nog 'n podiumplek te behaal. Norris is 'n roosterstraf opgelê en het negende by die [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] begin omdat hy nie by die kuipe aangedoen het tydens 'n rooi vlag-periode in kwalifisering nie, 'n sanksie wat hy as &quot;onregverdig&quot; gekritiseer het.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Scott Michell |first1=Valentin Khorounzhiy |title='Gutted' Norris: Baku grid penalty and license points unfair |url=https://the-race.com/formula-1/gutted-norris-baku-grid-penalty-and-licence-points-unfair/ |website=The Race |date=5 June 2021 |publisher=The Race Media Ltd |access-date=5 June 2021 |archive-date=5 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210605155304/https://the-race.com/formula-1/gutted-norris-baku-grid-penalty-and-licence-points-unfair/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het plekke in die wedren teruggewen om vyfde te eindig, gehelp deur ongelukke en foute van bestuurders voor hom.

Norris het sy destydse hoogste plek op die baan geëwenaar by die [[2021 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarkse Grand Prix]] in Oostenryk, deur derde te begin nadat Bottas 'n roosterstraf gekry het.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Bottas Handed Three-place Grid Penalty |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-bottas-handed-three-place-grid-drop-and-penalty-points-for.5t4zHtuj4Z8pRjt7PFC6nn.html |website=Formula1 |access-date=28 June 2021 |archive-date=27 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627202702/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-bottas-handed-three-place-grid-drop-and-penalty-points-for.5t4zHtuj4Z8pRjt7PFC6nn.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het vyfde geëindig vir die derde agtereenvolgende wedren.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=McDonagh |first1=Connor |title=F1 2021 Styrian Grand Prix |url=https://www.crash.net/f1/results/982194/1/f1-2021-styrian-grand-prix-full-race-results-round-8 |website=Crash |date=27 June 2021 |publisher=Crash.net |access-date=28 June 2021 |archive-date=27 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627143324/https://www.crash.net/f1/results/982194/1/f1-2021-styrian-grand-prix-full-race-results-round-8 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het hierdie kwalifiserende posisie by die volgende naweek se [[2021 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] verbeter deur in die tweede plek weg te spring nadat hy 'n tyd van 0.048 sekondes agter die voorste wegspringplek van Max Verstappen opgestel het.&lt;ref&gt;{{cite web |title=2021 Austrian Grand Prix Qualifying Report |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.qualifying-verstappen-edges-out-sensational-norris-to-take-austrian-gp-pole.5X2ZtXmTdFw2ZjXFwRw1KJ.html |website=Formula1.com |access-date=4 July 2021 |archive-date=3 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210703192254/https://www.formula1.com/en/latest/article.qualifying-verstappen-edges-out-sensational-norris-to-take-austrian-gp-pole.5X2ZtXmTdFw2ZjXFwRw1KJ.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Norris het 'n straf tydens die wedren ontvang nadat daar beslis is dat hy [[Sergio Pérez]] van die baan gedwing het. Hy het die wedren derde voltooi om sy derde podiumplek van die seisoen te behaal.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Benson |first1=Andrew |title=Austrian GP Race Report |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/57713734 |access-date=4 July 2021 |archive-date=4 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210704144330/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/57713734 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Hy het die sesde vinnigste tyd in Vrydag se kwalifisering by die [[2021 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] opgestel, voordat hy vyfde in die nuwe-formaat naelren-kwalifisering en vierde in die Grand Prix geëindig het. Hierdie resultaat het hom na die derde plek in die jaerskampioenskap geskuif.&lt;ref&gt;{{cite web |title='I wanted a little bit more' - Lando Norris on British GP |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-that-little-bit-more-norris-disappointed-after-slow-pit-stop-costs.1cRqifHUHe5zn6Lny64DwN.html |website=Formula1.com |access-date=18 July 2021 |archive-date=18 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718201910/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-that-little-bit-more-norris-disappointed-after-slow-pit-stop-costs.1cRqifHUHe5zn6Lny64DwN.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het sesde gekwalifiseer vir die [[2021 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]]. Hy het tot derde plek verbeter met die eerste draai, maar is van agter deur Bottas getref, wat veroorsaak het dat hy met Verstappen gebots het. Norris het twee rondtes later weens ernstige skade uit die wedren onttrek. By die [[2021 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] het Norris vierde in die naelren-kwalifisering geëindig, wat derde op die rooster vir die wedren geword het nadat Bottas 'n roosterstraf opgedoen het. Norris het die wedren tweede agter spanmaat Ricciardo voltooi, wat sy vierde podiumplek van die seisoen behaal het en McLaren se eerste een-twee-eindstryd sedert die 2010 Kanadese Grand Prix verseker het.&lt;ref&gt;{{cite web|title=2021 Italian Grand Prix race report and highlights: Ricciardo leads stunning McLaren 1-2 at Monza after Verstappen and Hamilton collide again|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-leads-stunning-mclaren-1-2-at-monza-after-verstappen-and-hamilton.2BH4g9dpznux3HTK3SXj9B.html|access-date=12 September 2021|website=formula1|archive-date=12 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912145723/https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-leads-stunning-mclaren-1-2-at-monza-after-verstappen-and-hamilton.2BH4g9dpznux3HTK3SXj9B.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Norris het sy eerste Formule Een-voorwegspringposisie in veranderende weersomstandighede tydens kwalifisering by die [[2021 Russiese Grand Prix|Russiese Grand Prix]] behaal. Hy het die voorsprong in die eerste rondte aan Carlos Sainz verloor voordat hy dit in rondte 13 herwin het. Norris het die wedren voortgesit met Lewis Hamilton kort agter hom totdat dit in die laaste rondtes begin reën het. Norris het besluit om op droëweerbande te bly terwyl Hamilton vir intermediêre bande kuipe toe is. Die reën het gou vererger, wat Hamilton toegelaat het om hom verby te steek en Norris gedwing het om vir intermediêre bande in te kuip. Norris het sewende geëindig en die vinnigste rondte van die wedren aangeteken.

Norris het punte in elk van die oorblywende sewe wedrenne van die seisoen aangeteken, maar het nie hoër as sewende geëindig nie. Hy het derde gekwalifiseer by die seisoen-eindigende Abu Dhabi Grand Prix en was die eerste van die vyf motors wat kontroversieel toegelaat is om hulself op die voorlaaste rondte van die wedren te ontloop. Hy het die besluit gekritiseer om die wedren op die laaste rondte te hervat en dit beskryf as &quot;vir die TV&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |title=F1 drivers left confused by &quot;made for TV&quot; safety car unlapping call |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-drivers-left-confused-by-made-for-tv-safety-car-unlapping-call/6880631/ |access-date=13 December 2021 |website=Autosport|date=13 December 2021 }}&lt;/ref&gt; Die uitslag van die laaste wedren het Norris tot sesde in die Wêreldbestuurderskampioenskap laat val, 4.5 punte agter voormalige spanmaat Sainz. Nietemin het Norris sy loopbaanbeste resultaat op die punteleer behaal en 160 punte teenoor spanmaat Ricciardo se 115 aangeteken.

=== 2022 ===
In Februarie 2022 het Norris 'n kontrakverlenging met McLaren onderteken wat hom 'n plek tot ten minste 2025 by die span verseker het.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Lando Norris agrees major contract extension to stay at McLaren until 2025|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-norris-agrees-major-contract-extension-to-stay-at-mclaren-until.5bK60HZJ6ddtdr1R2yIPhX.html|access-date=9 February 2022|website=www.formula1.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Norris het al drie dae van die Bahrein-amptelike voorseisoentoetse voltooi nadat Ricciardo positief getoets het vir COVID-19 en dit nie kon bywoon nie.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=McLaren driver Daniel Ricciardo tests positive for covid 19|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mclaren-driver-daniel-ricciardo-tests-positive-for-covid-19.5ocJxEFaCjo8ZVK0npWRGs.html|access-date=19 March 2022|website=www.formula1.com|language=en}}&lt;/ref&gt;

Beide McLaren-bestuurders het gekwalifiseer en buite die top tien geëindig tydens die seisoen-opener [[2022 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]]. Norris het toe punte aangeteken by die [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese]] en [[2022 Australiese Grand Prix|Australiese Grands Prix]] voordat hy die span se enigste podiumplek van die seisoen behaal het met 'n derde plek by die [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Thurston |first=Emma |date=24 April 2022 |title=Lando Norris hails McLaren's teamwork after P3 finish in Imola |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12597826/emilia-romagna-gp-lando-norris-hails-mclarens-teamwork-after-p3-finish-in-imola |access-date=25 April 2022 |website=Sky Sports F1 |language=en |archive-date=24 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424181333/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12597826/emilia-romagna-gp-lando-norris-hails-mclarens-teamwork-after-p3-finish-in-imola |url-status=live }}&lt;/ref&gt; By die nuwe [[2022 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] is die veiligheidsmotor ontplooi toe Norris betrokke was in 'n ongeluk met [[Pierre Gasly]] se [[Scuderia AlphaTauri|AlphaTauri]].&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Landman |first1=Declan |title=Norris laments 'silly accident' with Gasly in Miami |url=https://www.planetf1.com/news/lando-norris-pierre-gasly-miami-crash/ |website=plannetF1 |date=9 May 2022 |publisher=Sam Cooper |access-date=19 May 2022 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519164549/https://www.planetf1.com/news/lando-norris-pierre-gasly-miami-crash/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Ten spyte van [[mangelontsteking]], het Norris sesde in die [[2022 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] gekom en die vinnigste rondte aangeteken.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Norris relieved to finish 'rewarding' Monaco GP in P6 after overcoming tonsillitis and torrential rain |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-relieved-to-finish-rewarding-monaco-gp-in-p6-after-overcoming.53UfNICh2UvdDlFtZP49tQ.html |access-date=31 May 2022 |website=www.formula1.com |language=en |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530175447/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-relieved-to-finish-rewarding-monaco-gp-in-p6-after-overcoming.53UfNICh2UvdDlFtZP49tQ.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het vyftiende gekwalifiseer by die [[2022 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]], maar het in die naelren en die wedren herstel om sewende te eindig. Hy het toe vierde gekwalifiseer vir die [[2022 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] maar kon nie Lewis Hamilton en die twee [[Red Bull Racing|Red Bulls]] agterhou nie en het sewende geëindig.

Norris het sewentiende by die [[2022 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] weggespring met 'n kragonderdele-straf en kon nie punte aanteken nie en het twaalfde geëindig. Hy het derde by die [[2022 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] weggespring, maar weer teen die Red Bulls verloor en sewende geëindig. Sy beste resultaat sedert Emilia-Romagna was by die [[2022 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] waar hy en Ricciardo onderskeidelik vierde en vyfde geëindig het, wat McLaren kortliks tot die vierde plek bo Alpine in die vervaardigerskampioenskap opgeskuif het. Hy het punte in die São Paulo Grand Prix naelren aangeteken, maar 'n ratkasfout het hom uit die punteposisies in die wedren geskakel. Hy het die seisoen met die sesde plek en die vinnigste rondte by die [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]] afgesluit. Hy het sewende in die Bestuurderskampioenskap geëindig en in die jaar 122 punte teenoor Ricciardo se 37 aangeteken.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2022%20Abu%20Dhabi%20Grand%20Prix%20-%20Championship%20Points.pdf|title=Championship Points|publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]]|access-date=4 June 2025|archive-date=1 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230201133412/https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2022%20Abu%20Dhabi%20Grand%20Prix%20-%20Championship%20Points.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== 2023 ===
[[Lêer:FIA F1 Austria 2023 Nr. 4 (1).jpg|duimnael|links|Norris jaag vir McLaren tydens die [[2023 Oostenrykse Grand Prix]].]]
Norris het vir [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] by McLaren aangebly, saam met nuweling [[Oscar Piastri]] wat Ricciardo vervang het.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023/ |title=McLaren Racing - 2021 FIA F2 champion Oscar Piastri to join McLaren Racing in 2023 |publisher=Mclaren.com |date= |access-date=3 September 2022 |archive-date=25 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925165603/https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; By die [[2023 Bahreinse Grand Prix|eerste ren in Bahrein]] het beide McLaren-motors betroubaarheidsprobleme ondervind.&lt;ref name=&quot;MCL60 Bahrain Issues&quot;&gt;{{Cite web |last1=Kew |first1=Matt |last2=Cleeren |first2=Filip |last3=Cooper |first3=Adam |date=6 March 2023 |title=McLaren reveals Norris and Piastri reliability issues in Bahrain GP |url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-reveals-norris-and-piastri-reliability-issues/10440344/ |url-access=limited |access-date=7 March 2023 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en |publication-place=London |archive-date=6 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306024419/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-reveals-norris-and-piastri-reliability-issues/10440344/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Norris moes ses kuipestoppe maak om die probleem te ondersoek en het sewentiende en laaste van die voltooide jaers geëindig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 March 2023 |title=2023 Bahrain Grand Prix race report and highlights: Verstappen leads 1-2 in Bahrain season opener as Leclerc retires and Alonso takes final podium place in style |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-leads-1-2-in-bahrain-season-opener-as-leclerc-retires-and-alonso.40788dU0VkiLz0gxRPo7n1.html |access-date=6 March 2023 |website=formula1.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Hy is vir die eerste keer sedert 2019 in die eerste kwalifiseringsessie by die [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese Grand Prix]] uitgeskakel nadat hy teen 'n muur gebots het.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-perez-matches-alesi-as-alonso-grabs-best-aston-martin-start.70Qj5u28UCVJf2b3Wc9eSf.html | title=Facts And Stats: Perez matches Alesi, as Alonso grabs best Aston Martin start since the 1950s &amp;#124; Formula 1® | access-date=19 March 2023 | archive-date=19 March 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230319135630/https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-perez-matches-alesi-as-alonso-grabs-best-aston-martin-start.70Qj5u28UCVJf2b3Wc9eSf.html | url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het skade van puin in die eerste rondte opgedoen en weer sewentiende geëindig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Cooper |first=Adam |date=20 March 2023 |title=McLaren's Piastri &quot;surprised&quot; by Gasly contact damage in Saudi Arabian GP |url=https://www.autosport.com/f1/news/piastri-surprised-by-gasly-contact-damage-in-saudi-arabian-gp/10446468/ |access-date=20 March 2023 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en}}&lt;/ref&gt;  By die [[2023 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] het McLaren hul eerste punte van die seisoen aangeteken; Piastri het agtste geëindig en Norris het van dertiende aan die begin tot sesde aan die einde verbeter. Nog 'n K1-eliminasie by die [[2023 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] en kontak met [[Nyck de Vries]] by die wegsprong het gelei tot nog 'n uitslag sonder enige punte. Hy het derde gekwalifiseer by die [[2023 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]], maar kontak met Lewis Hamilton in die eerste rondte het hom laat terugsak. Hy is uit die punte-uitslag by die [[2023 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] gestraf vir &quot;onsportiewe gedrag&quot; nadat hy buitensporig stadiger gery het terwyl hy die kuipelaan binnegegaan het, om sodoende 'n gaping vir Piastri voor hom te skep.&lt;ref&gt;{{cite web |date=2 July 2023 |title=McLaren's right of review over Norris's Canadian GP penalty rejected by the stewards |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/mclarens-right-of-review-over-norriss-canadian-gp-penalty-rejected-by-the.1sUxh4k9Xa0o55mCwo43J3 |website=formula1.com |publisher=Formula One Group |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526174534/https://www.formula1.com/en/latest/article/mclarens-right-of-review-over-norriss-canadian-gp-penalty-rejected-by-the.1sUxh4k9Xa0o55mCwo43J3 |archive-date=26 May 2024 |access-date=4 June 2025}}&lt;/ref&gt;

McLaren het opgraderings aan Norris se MCL60 vir die [[2023 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] aangebring;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://speedcafe.com/no-mclaren-upgrades-for-piastri-in-austria/|title=No McLaren upgrades for Piastri in Austria|website=speedcafe.com|first=Mat|last=Coch|date=30 June 2023|access-date=7 November 2023|archive-date=30 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630035056/https://www.speedcafe.com/2023/06/30/no-mclaren-upgrades-for-piastri-in-austria/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; spanhoof Andrea Stella het opgemerk dat &quot;feitlik die hele motor&quot; herontwerp is.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://speedcafe.com/mclaren-b-spec-entire-car-redesigned/|title=McLaren admit 'entire car' has been redesigned|website=speedcafe.com|first=Ian|last=Parkes|date=17 June 2023|access-date=7 November 2023|archive-date=9 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231209064705/https://www.speedcafe.com/2023/06/17/mclaren-b-spec-entire-car-redesigned/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Norris het vierde vir die wedren gekwalifiseer, derde vir die naelloop en vierde in die wedren geëindig. Meer sukses het by die [[2023 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] gekom waar Norris en Piastri onderskeidelik tweede en derde gekwalifiseer het.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Boxall-Legge |first=Jake |date=8 July 2023 |title=F1 British GP: Verstappen on pole as McLaren drivers star |url=https://www.motorsport.com/f1/news/f1-british-gp-verstappen-on-pole-as-mclaren-drivers-star/10493329/ |access-date=8 July 2023 |website=www.motorsport.com |language=en |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709124942/https://www.motorsport.com/f1/news/f1-british-gp-verstappen-on-pole-as-mclaren-drivers-star/10493329/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het Max Verstappen by die eerste draai verbygesteek en die wedren vir vier rondtes gelei voordat Verstappen die plek herwin het. In die latere stadiums van die wedren het Norris Lewis Hamilton afgeweer om tweede te eindig,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12918206/mclaren-and-rivals-surprised-by-lando-norris-pace-in-second-place-finish-at-british-grand-prix|work=Sky Sports|date=10 July 2023|access-date=10 July 2023|title=McLaren and rivals 'surprised' by Lando Norris' pace in second-place finish at British Grand Prix|archive-date=9 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230709233648/https://www.skysports.com//f1/news/12433/12918206/mclaren-and-rivals-surprised-by-lando-norris-pace-in-second-place-finish-at-british-grand-prix|url-status=live}}&lt;/ref&gt; wat hom die eerste McLaren-bestuurder maak wat op die podium by Silverstone geëindig het sedert Hamilton in 2010.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-red-bull-match-mclarens-all-time-record-of-11-straight-wins.4mKBQZfrnz1SVcabfnmRbr.html|title=Facts And Stats: Red Bull match McLaren's all-time record of 11 straight wins|work=Formula 1|date=9 July 2023|access-date=10 July 2023|last=Kelly|first=Sean|archive-date=10 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230710011949/https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-red-bull-match-mclarens-all-time-record-of-11-straight-wins.4mKBQZfrnz1SVcabfnmRbr.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het toe derde gekwalifiseer en teen Sergio Pérez verdedig om tweede te eindig by die [[2023 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]], die eerste agtereenvolgende podiumplekke van sy Formule Een-loopbaan. Hy het per ongeluk Verstappen se eersteplek-trofee – 'n handgemaakte Herend ter waarde van ongeveer VS$45&amp;nbsp;000 – tydens die podiumvieringe gebreek; die trofee is later vervang.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thesportsrush.com/f1-news-watch-lando-norris-nearly-spoils-his-british-gp-heroics-while-spraying-300-prize-on-max-verstappen/ |title=Watch: Lando Norris Nearly Spoils His British GP Heroics While Spraying $300 Prize on Max Verstappen |last=Bhattacharjee |first=Somin |date=9 July 2023 |website=Thesportsrush.com |access-date=25 July 2023 |archive-date=25 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725123448/https://thesportsrush.com/f1-news-watch-lando-norris-nearly-spoils-his-british-gp-heroics-while-spraying-300-prize-on-max-verstappen/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het tweede by die [[2023 Nederlandse Grand Prix|Nederlandse Grand Prix]] weggespring, maar het sy span se besluit gekritiseer om nie bande tydens 'n reënbui te ruil nie; hy het toe sewende geëindig.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12479/12951335/lando-norris-mclaren-driver-admits-to-looking-like-an-idiot-for-radio-rant-during-dutch-grand-prix|title=Lando Norris: McLaren driver admits to looking 'like an idiot' for radio rant during Dutch Grand Prix|website=skysports.com|date=31 August 2023|access-date=7 November 2023}}&lt;/ref&gt;

Vier agtereenvolgende podiumplekke het met die [[2023 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] begin, waar Norris die Mercedes- duo van Hamilton en George Russell afgeweer het en minder as 'n sekonde agter die renwenner [[Carlos Sainz jr.]], sy voormalige McLaren-spanmaat, geëindig het. Sainz, wat Norris strategies albei Mercedesse laat terughou het, het Norris geprys omdat hy hom toegelaat het om die oorwinning te behaal; sy spanmaat Charles Leclerc is deur Hamilton en Russell, wat vir varser mediums kuipe toe is, verbygesteek en kon hulle dus nie terughou nie.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-credits-key-carlando-moment-for-preventing-him-being-dead-meat-on-his.3EkQ4E8uKvn2kJdVgZksAE.html | title=Sainz credits key 'Carlando' moment for preventing him being 'dead meat' on his way to Singapore victory |website=Formula One |date=17 September 2023 |access-date=14 December 2023}}&lt;/ref&gt; Hy het derde gekwalifiseer, agter spanmaat Piastri, by die [[2023 Japannese Grand Prix|Japannese Grand Prix]], maar hom in die wedren verbygesteek om tweede te eindig. Hy het 'n groot deel van die [[2023 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State Grand Prix]] gelei nadat hy tweede gekwalifiseer het en Charles Leclerc aan die begin verbygesteek het, maar is uiteindelik deur Verstappen en Hamilton verbygesteek. Hamilton se diskwalifikasie na die wedren het Norris na die tweede plek bevorder.&lt;ref&gt;{{cite web |date=23 October 2023 |title=Hamilton and Leclerc disqualified from United States Grand Prix for technical breach |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-hamilton-and-leclerc-disqualified-from-united-states-grand-prix-for.10nvuyvEPfMgoeWxWOhw0a |website=Formula 1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240330101423/https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-hamilton-and-leclerc-disqualified-from-united-states-grand-prix-for.10nvuyvEPfMgoeWxWOhw0a |archive-date=30 March 2024 |access-date=4 June 2025}}&lt;/ref&gt; Norris het nie daarin geslaag om 'n mededingende kwalifiserende tyd by die [[2023 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] op te stel nie en het sewentiende begin, maar het herstel om die wedren vyfde te voltooi. By die [[2023 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] het hy die voorste wegspringplek in die naelren behaal, maar is deur Verstappen by die eerste draai verbygesteek en het tweede geëindig. Hy het ook tweede in die hoofwedren geëindig, nadat hy sesde weggespring het en vier plekke aan die begin ingehaal het. Sy enigste uitval van die seisoen was by die voorlaaste rondte, die [[2023 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]]. Hy het sestiende gekwalifiseer, maar 'n swaar ongeluk in die derde rondte gemaak. Hy is vir voorsorgmaatreëls hospitaal toe geneem en is dieselfde dag ontslaan.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Lando Norris: How McLaren driver suffered huge accident at Las Vegas GP after first DNF of 2023 F1 season |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13012155/lando-norris-how-mclaren-driver-suffered-huge-accident-at-las-vegas-gp-after-first-dnf-of-2023-f1-season |access-date=20 November 2023 |work=Sky Sports |date=10 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Norris het altesaam 205 punte teenoor Piastri se 97 behaal en sesde in die Bestuurderskampioenskap geëindig, wat sy resultaat van 2021 ewenaar. Hy het slegs een punt agter die vierde plek geëindig, terwyl [[Fernando Alonso]] en Charles Leclerc gelykop met 206 punte geëindig het.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=F1 - The Official Home of Formula 1® Racing |url=https://www.formula1.com/ |access-date=2026-05-19 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== 2024: Nooiensoorwinning ===
[[Lêer:Lando Norris,Chinese GP 2024 Race.jpg|duimnael|regs|Norris by die [[2024 Chinese Grand Prix]]]]
Voor die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] het Norris 'n nuwe meerjarige kontrak met McLaren geteken.&lt;ref name=&quot;contract&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-lando-norris-agrees-new-extended-multi-year-contract-with-mclaren.8rSSuSLeK21UXmWqBdXuL.html |title=Norris agrees new 'extended multi-year' contract with McLaren |website=Formula One |date=27 January 2024}}&lt;/ref&gt; Hy het sesde geëindig by die eerste wedren, die [[2024 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]], &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/bahrain-f1-pace-a-good-sign-as-mclaren-weaknesses-remain-norris/10582701/|title=Bahrain F1 pace &quot;a good sign&quot; as McLaren weaknesses remain - Norris|website=autosport.com|first=Filip|last=Cleeren|date=3 March 2024|access-date=6 April 2024}}&lt;/ref&gt; en sy eerste podium van die seisoen by die [[2024 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] behaal, waar hy derde weggespring en geëindig het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13103567/lando-norris-when-and-where-is-mclaren-driver-most-likely-to-claim-an-elusive-first-f1-victory|title=Lando Norris: When and where is McLaren driver most likely to claim an elusive first F1 victory?|website=skysports.com|date=2 April 2024|access-date=6 April 2024}}&lt;/ref&gt; Hy het die seisoen se eerste naelren-voorposisie by die [[2024 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] behaal,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-delighted-as-all-or-nothing-final-lap-nets-p1-during-sprint.1W3ZJnuE4wBuCCzFXYrMDI|title=Norris delighted as 'all or nothing' final lap nets P1 during Sprint Qualifying in Shanghai|website=formula1.com|date=19 April 2024|access-date=19 April 2024}}&lt;/ref&gt; maar verskeie plekke in die eerste rondte van die naelren afgestaan en sesde geëindig.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Verstappen beats Hamilton in dramatic Shanghai Sprint |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-victory-over-hamilton-in-dramatic-shanghai-sprint.6B8IBGCczrPy6jLU3ztepf |publisher=Formula One |access-date=21 April 2024 |language=en |date=20 April 2024}}&lt;/ref&gt; Vir die hoofwedren het hy vierde gekwalifiseer, Fernando Alonso verbygesteek en Sergio Pérez in die kuipe getroef om tweede te eindig,&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-victory-over-norris-and-perez-in-action-packed-chinese.3Uz5CwNh5tEQt62umIGhob |title=Verstappen charges to victory over Norris and Perez in action-packed Chinese GP |date=21 April 2024 |access-date=22 April 2024 |website=Formula One}}&lt;/ref&gt; sy vyftiende Formule Een-podium. By die [[2024 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] het hy uit die naelren onttrek na 'n botsing met Alonso in die eerste draai.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-sprint-race-win-over-leclerc-and-perez-in-miami.3ziV5jwPsEc5HCQ1ODdIUF |title=Verstappen charges to Sprint win over Leclerc and Perez in Miami |date=4 May 2024 |access-date=5 May 2024 |website=Formula One}}&lt;/ref&gt; Hy het vyfde vir die hoofwedren gekwalifiseer en die wedren gelei nadat die jaers voor hom by die kuipe aangedoen het. 'n Daaropvolgende veiligheidsmotor het Norris toegelaat om by die kuipe aan te doen en sy voorsprong te behou, wat hy voor Verstappen by die herbegin gehou het om sy eerste Grand Prix-oorwinning na 110 wedrenne en sy 16de podiumplek te behaal,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-beats-verstappen-for-breakthrough-maiden-f1-victory-in-action-packed.7f9W6X9L3kPQILyO3NljL1 |title=Norris beats Verstappen for breakthrough maiden F1 victory in action-packed Miami Grand Prix |website=Formula One |date=5 May 2024}}&lt;/ref&gt; en die rekord vir die meeste podiumplekke te ewenaar voordat hy 'n eerste oorwinning behaal het, 'n rekord wat hy nou deel met Patrick Depailler, [[Mika Häkkinen]], [[Eddie Irvine]] en [[Jean Alesi]].&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Kelly |first1=Sean |title=Facts And Stats: Norris becomes 21st British winner on 110th McLaren start |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-21st-british-winner-on-110th-mclaren-start.6FTFG2rWZK2QCRLWs8Q8tK |website=www.formula1.com |publisher=Formula One |access-date=5 May 2024}}&lt;/ref&gt;

Ná Miami het Norris vyf podiumplekke voor die somerpouse behaal. Hy het podiumplekke by [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|Imola]] behaal, waar hy Verstappen ingehaal het, maar hom nie kon verbysteek om te wen nie,&lt;ref&gt;{{cite news |date=19 May 2024 |title=Verstappen holds off thrilling late charge from Norris to win Emilia-Romagna Grand Prix |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-holds-off-thrilling-late-charge-from-norris-to-win-emilia-romagna.2CgBWm3GodjE3QIYIMWL0x|access-date=20 May 2024}}&lt;/ref&gt; [[2024 Kanadese Grand Prix|Kanada]], waar hy die wedren vir 'n kort rukkie gelei het, maar deur strategie teen Verstappen verloor het,&lt;ref&gt;{{cite news |date=9 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI|access-date=10 June 2024}}&lt;/ref&gt; en [[2024 Spaanse Grand Prix|Spanje]], waar hy voorste wegspringposisie geneem het, maar aan die begin uitgeval het.&lt;ref&gt;{{cite news |date=23 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-holds-of-norris-challenge-to-seal-victory-at-the-spanish-grand.7a5UhXMAtkhbslSDNiPVes|access-date=30 June 2024}}&lt;/ref&gt; Ten spyte daarvan dat hy verskeie geleenthede kortgekom het, het Norris gesê dat hy homself as 'n kampioenskapsmededinger vir Verstappen beskou het na die opskudding van sy MCL38 se algehele vertoning.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/we-can-do-it-norris-says-he-and-mclaren-have-what-it-takes-to-win-the-2024.oGANJUOwYD00f0nOexrUa|title='We can do it' – Norris says he and McLaren 'have what it takes' to win the 2024 title|access-date=23 September 2024}}&lt;/ref&gt; Norris het nie daarin geslaag om 'n podiumplek by [[2024 Monaco Grand Prix|Monaco]] te behaal nie en het vierde geëindig agter spanmaat [[Oscar Piastri]],&lt;ref&gt;{{cite news |date=26 May 2024 |title=Leclerc clinches long-awaited home win in Monaco ahead of Piastri and Sainz after early drama |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-clinches-long-awaited-home-win-in-monaco-ahead-of-piastri-and-sainz.4EmeQeb2P27aS8yGIVMOEO|access-date=26 May 2024}}&lt;/ref&gt; en in [[2024 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]], waar hy met Verstappen gespartel het voordat hy kontak met hom gemaak het wat die wedren beëindig het.&lt;ref&gt;{{cite news |date=30 June 2024 |title=Russell claims surprise win in Austria after Verstappen and Norris dramatically collide in battle for the lead |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-claims-surprise-win-in-austria-after-verstappen-and-norris.2Kmxvn4a42JYDFhvklagYk|access-date=30 June 2024}}&lt;/ref&gt;

Norris het verdere podiumplekke by die [[2024 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] behaal en derde geëindig na 'n mislukte strategie,&lt;ref&gt;{{cite news |date=7 July 2024 |title=Hamilton beats Verstappen to first win since 2021 with record-breaking 9th British Grand Prix victory |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-beats-verstappen-to-first-win-since-2021-with-record-breaking-9th.3teU9bznaWJlC2TGAYh0Vl}}&lt;/ref&gt; en [[2024 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]], waar hy die voorste wegspringposisie geneem het, maar by draai een uitgeval het, wat sy spanmaat Oscar Piastri die voortou gegee het. Nadat strategie hom kontroversieel eerste geprioritiseer het, het McLaren spanbevele op Norris afgedwing en hom beveel om stadiger te ry om Piastri die voortou en uiteindelik die wedrenoorwinning te gee.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/piastri-wins-hungarian-grand-prix-as-norris-belatedly-hands-back-lead-in.70F4mNzYrbmvNYaj8KXm18|title=Piastri wins Hungarian Grand Prix as Norris belatedly hands back lead in McLaren intra-team drama|website=www.formula1.com|access-date=22 July 2024}}&lt;/ref&gt; Norris het sesde geëindig tydens die [[2024 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]], agter Verstappen, maar is na vyfde bevorder na die diskwalifikasie van George Russell.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-takes-incredible-victory-in-belgium-on-aging-tyres-after-thrilling.3FufXdo4r40I7kv5mJLMMR|title=Hamilton wins thrilling Belgian Grand Prix with team mate Russell disqualified|website=www.formula1.com|access-date=28 July 2024}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:2024-08-25 Motorsport, Formel 1, Großer Preis der Niederlande 2024 STP 4003 by Stepro.jpg|duimnael|links|Norris ''(middel)''  op die podium om sy oorwinning in die [[2024 Nederlandse Grand Prix]] te vier.]]
Na die somerpouse het Norris die voorste wegspringplek by die [[2024 Nederlandse Grand Prix|Nederlandse Grand Prix]] behaal. Tydens die wedren het hy teen die tweede geplaaste Verstappen aan die begin verloor, maar hy het uiteindelik die eerste plek deur DRS teruggeëwen. Hy het die voorsprong behou, wat hy met die geruite vlag tot 22 sekondes vergroot het, om sy tweede oorwinning te behaal; McLaren se eerste by die [[Zandvoort-renbaan]] sedert [[Niki Lauda]] se oorwinning in 1985, en die eerste nie-Red Bull- of Max Verstappen-oorwinning by die baan sedert die terugkeer na die Formule Een-kalender in 2021.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-fights-back-against-verstappen-to-end-home-heros-run-of-dutch-gp-wins.3IPKJnhPnBEjWGAfrGeZQo|title=Norris fights back against Verstappen to end home hero's run of Dutch GP wins|website=www.formula1.com|access-date=25 August 2024}}&lt;/ref&gt; Norris het toe die voorste wegspringposisie vir die [[2024 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse ren]] geneem,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-seals-pole-position-ahead-of-piastri-at-monza-as-mclaren-secure-front.4ZYpKyV7XxYPQoJ8WzLTtX|title=Norris seals pole position ahead of Piastri at Monza as McLaren secure front row lockout|website=www.formula1.com|access-date=31 August 2024}}&lt;/ref&gt; wat die eerste agtereenvolgende voorste wegspringposisies van sy loopbaan was en die eerste McLaren-bestuurder geword het om hierdie prestasie te behaal sedert Lewis Hamilton in 2012. Hy het die ren voor Piastri begin, wat McLaren se eerste voorste ry-uitsluiting by Monza sedert 2012 was.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-verstappen-endures-his-worst-qualifying-in-a-year-as-norris.1wAlSfP6zHLevFiFuyifbK|title=Facts And Stats: Verstappen endures his worst qualifying in a year as Norris scores back-to-back poles for the first time|website=www.formula1.com|access-date=31 August 2024}}&lt;/ref&gt; Norris het egter teen sy spanmaat verloor, wat hom by draai vier verbygesteek het, en sou uiteindelik derde eindig agter Piastri en renwenner Charles Leclerc, hoewel hy steeds die vinnigste rondte op rondte 53 behaal het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-thrills-the-tifosi-to-triumph-at-monza-ahead-of-piastri-and-norris.1aiYZF3rWZp2Q9yQtcuvqV|title=Leclerc thrills the Tifosi as he triumphs at Monza ahead of Piastri and Norris with bold Ferrari strategy paying off|website=Formula1.com|date=1 September 2024|access-date=1 September 2024}}&lt;/ref&gt; Norris het sy en McLaren se eerste K1-uitskakeling sedert die 2023 Las Vegas Grand Prix tydens kwalifisering vir die [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] gely.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/norris-still-hopeful-of-good-result-despite-q1-exit-in-baku/10654166/|title=Norris suffers bizarre Azerbaijan Q1 exit|website=Autosport|date=14 September 2024|access-date=15 September 2024 |last=Mann-Bryans |first=Mark}}&lt;/ref&gt; Norris het sy rondte gestaak nadat 'n kort geel vlag by sektor drie gewys is; Esteban Ocon het sy motor teen die muur geskuur en dit so beskadig. Norris, wat sektor drie genader het, is gedwing om as gevolg hiervan op te lig, wat hom gedwing het om die rondte te laat vaar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/the-f1-safety-system-calls-behind-norriss-wrong-time-baku-qualifying-exit/10654290/|title=The F1 safety system calls behind Norris's Azerbaijan qualifying exit|website=Autosport|date=14 September 2024|access-date=15 September 2024 |last=Kalinauckas |first=Alex}}&lt;/ref&gt; Hy het tot vierde herstel nadat hy Verstappen verbygesteek het, en die gekombineerde resultate van hom en sy spanmaat, die wedrenwenner Piastri, het McLaren die eerste keer sedert 2014 die voortou laat neem in die Vervaardigerskampioenskap.

Norris het sy vyfde voorste wegspringposisie van die seisoen by die [[2024 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] behaal en 'n nuwe kwalifiserende rondtetydrekord by die [[Marinabaai Straatrenbaan]] opgestel. 'n Dominante vertoning het hom sy derde oorwinning met 'n marge van 20 sekondes voor Verstappen laat behaal, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/sep/22/lando-norris-dominates-singapore-f1-gp-edges-closer-max-verstappen|title=Lando Norris eases to Singapore F1 GP win despite twice hitting wall|last=Richards|first=Giles|date=22 September 2024|website=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923182915/https://www.theguardian.com/sport/2024/sep/22/lando-norris-dominates-singapore-f1-gp-edges-closer-max-verstappen|archive-date=23 September 2024|access-date=23 September 2024}}&lt;/ref&gt; en elke rondte tot oorwinning gelei. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-fifth-winner-in-five-years-at-first-safety.5mUfDxYMC0wzslttHeAY9f|title=Facts And Stats: Norris becomes fifth winner in five years at first Safety Car-free Singapore Grand Prix|date=22 September 2024|website=Formula 1|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923183313/https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-fifth-winner-in-five-years-at-first-safety.5mUfDxYMC0wzslttHeAY9f|archive-date=23 September 2024|access-date=23 September 2024}}&lt;/ref&gt; By die [[2024 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State Grand Prix]] het Norris vierde vir die naelloop gekwalifiseer en derde geëindig. Norris het sy sesde voorste wegspringposisie vir die hoofren behaal, maar het verloor terwyl hy teen Verstappen gesukkel het, wat beide Ferrari's toegelaat het om die voortou en uiteindelike wedrenoorwinning te neem. Norris het uiteindelik met Verstappen gesukkel vir die laaste plek op die podium, wat Norris geweier is nadat 'n vyf-sekonde straf toegeken is omdat hy Verstappen van die baan af verbygesteek het,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-leads-dominant-ferrari-one-two-in-austin-as-norris-loses-third-to.3VSTWKOy40Ta1vvtlwHBff|title=Leclerc leads dominant Ferrari one-two in Austin as Norris loses third to Verstappen after penalty|date=20 October 2024|website=Formula 1}}&lt;/ref&gt; en Norris het derde gekwalifiseer vir die [[2024 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] en tweede geëindig nadat hy 'n fout deur Charles Leclerc benut het. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/sainz-surges-to-mexico-victory-ahead-of-norris-and-leclerc-as-verstappen-hit.3duSNduH2cxC7K91WDSXda|title=Sainz surges to Mexico victory ahead of Norris and Leclerc as Verstappen hit with two penalties for Norris moves|date=27 October 2024|website=Formula 1}}&lt;/ref&gt;

Nadat hy die [[2024 São Paulo Grand Prix|São Paulo-naelren]] van tweede plek gewen het nadat Piastri opdrag gegee is om posisies te ruil,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-takes-victory-in-the-sao-paulo-sprint-ahead-of-piastri-after-mclaren.QHFcxKEzd9OoGvjJRTYNk|title=Norris takes victory in the Sao Paulo Sprint ahead of Piastri after McLaren driver switch|website=Formula 1.com|date=2 November 2024|access-date=2 November 2024}}&lt;/ref&gt; het Norris die voorste wegspringplek vir die reëngeteisterde Grand Prix verower; hy is beboet vir die oortreding van die afgebroke wegspringprosedure en moes die voortou aan Russell afstaan. Hy het na sesde teruggesak na 'n ongeleë [[Vlae gebruik in motorwedrenne|rooi vlag]] en 'n fout met die herbegin, aangesien Verstappen van sewentiende plek gewen het, wat sy kampioenskapshoop gedemp het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-chaotic-sao-paulo-grand-prix-after-stunning-recovery-from.1DIc8pzRmGbC3jHJmvtBi1|title=Verstappen wins chaotic Sao Paulo Grand Prix after stunning recovery from P17 as Alpine score shock double podium|website=Formula 1|date=3 November 2024}}&lt;/ref&gt; Voor die [[2024 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]] het Norris blykbaar toegegee dat enige realistiese hoop om die bestuurderskampioenskap van Verstappen weg te neem, verby was, hoewel hy gereken het dat sy seisoen steeds op dreef was.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/whats-changed-for-norris-after-brutal-f1-title-bid-collapse/|title=What's changed for Norris after brutal F1 title bid collapse|date=21 November 2024|website=The Race}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/lando-norris-interview-max-verstappen-f1-2024-season/#disqus_thread|title=Hard lessons, racing Verstappen and fan criticism - Norris interview|date=20 November 2024|website=The Race}}&lt;/ref&gt; Norris het ook erken dat hy nie voorberei het vir 'n potensiële bestuurderskampioenskapstitel-bod aan die begin van die 2024-seisoen nie.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cvgezg12d8xo|title=Las Vegas Grand Prix: Lando Norris 'wasn't ready' for Max Verstappen title fight|date=21 November 2024|website=BBC Sport}}&lt;/ref&gt; Norris het die Las Vegas Grand Prix in die sesde plek gekwalifiseer en voltooi, terwyl mededinger Verstappen vyfde geëindig het, wat Norris se titelbod wiskundig met twee rondes oor beëindig het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-crowned-champion-as-russell-heads-mercedes-1-2-in-las-vegas.3TZdhZEthj8sADUPU8p6Ni|title=Verstappen crowned champion as Russell heads Mercedes 1-2|website=Formula 1® - The Official F1® Website}}&lt;/ref&gt; 

By die [[2024 Katarse Grand Prix|Katarse Grand Prix]] se naelren het Norris elke rondte van die voorste wegspringplek af gelei totdat hy doelbewus stadiger gejaag het nader aan die wenstreep, en die oorwinning aan Piastri oorhandig as 'n guns vir die São Paulo-naelren.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/c1dpdq1xedno|title=Norris hands Qatar sprint win to Piastri for McLaren one-two|date=30 November 2024|access-date=30 November 2024|first=Andrew|last=Benson|website=[[BBC Sport]]}}&lt;/ref&gt; Nigel Chiu van Sky Sports het die skuif vergelyk met [[Michael Schumacher]] s'n by die [[2002 Verenigde State Grand Prix]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13263508/qatar-gp-lando-norris-explains-decision-to-let-oscar-piastri-win-sprint-after-late-mclaren-switch|title=Qatar GP: Lando Norris explains decision to let Oscar Piastri win Sprint after late McLaren switch|date=30 November 2024|access-date=30 November 2024|first=Nigel|last=Chiu|website=Sky Sports}}&lt;/ref&gt; Hy het 'n stop-en-ry-straf van tien sekondes ontvang vir 'n spoedoortreding onder geel vlae terwyl hy tweede in die wedren was, en het uiteindelik tiende geëindig, terwyl Charles Leclerc van Ferrari, wat nou Norris se hoofuitdager vir die kampioenskap-naaswennerplek was, die Grand Prix tweede agter kampioen Verstappen voltooi het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/i-f-ed-it-up-norris-makes-no-excuses-for-costly-qatar-f1-penalty/|title='I f***ed it up' - Norris makes no excuses for costly Qatar penalty|date=1 December 2024|website=The Race}}&lt;/ref&gt; Norris se fout en sterk Ferrari-resultate in Katar het bygedra dat McLaren se voorsprong in die Vervaardigerskampioenskap tot die tweede geplaasde Ferrari tot 21 punte verminder is voor die laaste rondte van die 2024-seisoen by die [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]], en Norris se voorsprong bo Charles Leclerc vir die tweede plek in die jaerskampioenskap tot slegs agt punte verminder voor dieselfde byeenkoms.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.statsf1.com/en/2024/qatar/championnat.aspx|title=Qatar 2024 - Championship • Stats F1|website=www.statsf1.com}}&lt;/ref&gt; In Aboe Dhabi het Norris die voorste wegspringplek geneem en tot die geruite vlag gelei in sy vierde oorwinning van die seisoen, wat McLaren se eerste vervaardigerstitel sedert 1998 verseker het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-sails-to-victory-ahead-of-sainz-and-leclerc-in-abu-dhabi-as-mclaren.52fogZq77Kgmdt75WN8kGM|title=Norris sails to victory ahead of Sainz and Leclerc in Abu Dhabi as McLaren seal constructors' championship|website=Formula One|date=8 December 2024}}&lt;/ref&gt;

=== 2025: Nooienstitel in die stryd teen Verstappen en Piastri ===
[[Lêer:2025 Japan GP - McLaren - Lando Norris - FP1.jpg|duimnael|regs|Norris bestuur die McLaren MCL39 tydens die [[2025 Japannese Grand Prix]].]]
McLaren het [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] as titelgunstelinge betree, met Norris wat verklaar het dat hy &quot;baie lesse&quot; geleer het in sy poging om Wêreldbestuurderskampioen te word.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nbcnews.com/sports/formula-1/lando-norris-formula-1-mclaren-rcna194264 |title=Formula 1 star Lando Norris is 'confident' he can win it all after a breakthrough year |last=Kapur |first=Sahil |date=7 March 2025 |work=NBC News|access-date=17 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317042233/https://www.nbcnews.com/news/amp/rcna194264 |archive-date=17 March 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het die voorste wegspringplek vir die seisoen-openende [[2025 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] geneem, en sy voorsprong oor spanmaat Oscar Piastri en Max Verstappen in nat toestande verdedig om die oorwinning en die kampioenskapsvoorsprong te behaal.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cr421xe109qo |title=Norris beats Verstappen in dramatic Australia opener |last=Benson |first=Andrew |date=16 March 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=16 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316070859/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cr421xe109qo |archive-date=16 March 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nadat hy agtste in die [[2025 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]]-naelren geëindig het, het hy tweede in die hoofren agter Piastri geëindig.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.thetimes.com/sport/formula-one/article/chinese-grand-prix-oscar-piastri-lando-norris-vbzhtscnj |url-access=subscription |title=Chinese GP: Oscar Piastri claims dominant win with Lando Norris second |last=Hudson |first=Molly |date=23 March 2025 |work=[[The Times]] |access-date=23 March 2025 |issn=0140-0460 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323113600/https://www.thetimes.com/sport/formula-one/article/chinese-grand-prix-oscar-piastri-lando-norris-vbzhtscnj |archive-date=23 March 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; In [[2025 Japannese Grand Prix|Japan]] het hy tweede geëindig na Verstappen, wat sy kampioenskapsvoorsprong tot 'n enkele punt verminder het.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/ |title=F1 Japanese Grand Prix briefing: Max Verstappen's perfect win and Kimi Antonelli makes history |last1=Coleman |first1=Madeline |last2=Smith |first2=Luke |date=6 April 2025 |work=The Athletic |publisher=[[The New York Times]] |access-date=6 April 2025 |issn=1553-8095 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406081516/https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/ |archive-date=6 April 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Norris het sy kampioenskapsvoorsprong tot drie punte vergroot, nou voor Piastri, met sy derde plek by die Bahreinse Grand Prix nadat hy sesde gekwalifiseer het - en beweer het dat hy &quot;onbewus&quot; gevoel het in die MCL39 - en 'n straf vir 'n oortreding van die wegspring gekry het.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.independent.co.uk/f1/f1-oscar-piastri-lando-norris-bahrain-mclaren-b2732526.html |title=Oscar Piastri lays down F1 title gauntlet to Lando Norris with victory in Bahrain |last=Hunt |first=Scott |date=13 April 2025 |work=[[The Independent]] |access-date=15 April 2025 |issn=1741-9743 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415161830/https://www.independent.co.uk/f1/f1-oscar-piastri-lando-norris-bahrain-mclaren-b2732526.html |archive-date=15 April 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.goodwood.com/grr/f1/2025-bahrain-grand-prix/ |title=Norris strains in Sakhir in the face of Piastri perfection |last=Smith |first=Damien |date=14 April 2025 |website=Goodwood Road &amp; Racing |publisher=Goodwood House |access-date=18 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422175036/https://www.goodwood.com/grr/f1/2025-bahrain-grand-prix/ |archive-date=22 April 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Norris het uit die kwalifisering vir die [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese Grand Prix]] geval, van tiende tot vierde herstel en onder Piastri op die punteleer geval.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13352424/saudi-arabian-gp-lando-norris-hits-back-at-claims-of-mclaren-dominance-they-are-just-as-quick-as-us |title=Saudi Arabian GP: Lando Norris hits back at claims of McLaren dominance {{!}} 'They are just as quick as us' |date=20 April 2025 |website=Sky Sports |access-date=21 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250421213955/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13352424/saudi-arabian-gp-lando-norris-hits-back-at-claims-of-mclaren-dominance-they-are-just-as-quick-as-us |archive-date=21 April 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Deur voordeel te trek uit 'n laat veiligheidsmotor om Piastri met 'n verkorte kuipestop verby te steek, het hy die Miami Grand Prix naelren gewen;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/may/03/mclarens-norris-wins-miami-sprint-race-as-hamilton-grabs-third-place-for-ferrari |title=McLaren's Norris wins chaotic Miami sprint race as Hamilton grabs third |last=Richards |first=Giles |date=3 May 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=3 May 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504013227/https://www.theguardian.com/sport/2025/may/03/mclarens-norris-wins-miami-sprint-race-as-hamilton-grabs-third-place-for-ferrari |archive-date=4 May 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; hy het tweede na Piastri in die hoofwedren geëindig nadat hy plekke verloor het in 'n stryd met die voorste wegspringplek Verstappen.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx20xkl8202o |title=Piastri wins from Norris in Miami to extend lead |last=Benson |first=Andrew |date=4 May 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=24 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505020637/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cx20xkl8202o |archive-date=5 May 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het tweede in [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna]] geëindig voordat hy die [[2025 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] van voorste wegspringplek af gewen het, wat Piastri se voorsprong tot drie punte verminder het.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/norris-max-was-too-quick-for-us/10724162/ |title=Norris on F1 Imola GP: &quot;Max was too quick for us&quot; |last=Bellwood |first=Owen |date=18 May 2025 |website=[[Autosport]] |access-date=24 May 2025 |issn=0269-946X |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518190721/https://www.autosport.com/f1/news/norris-max-was-too-quick-for-us/10724162/ |archive-date=18 May 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het vervolgens tweede na Piastri in Spanje geëindig.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/piastri-wins-from-norris-as-verstappen-gets-penalised-2025-spanish-gp-results/ |url-access=registration |title=Piastri wins from Norris as Verstappen gets penalised – 2025 Spanish GP results |last=Elizalde |first=Pablo |date=1 June 2025 |magazine=Motor Sport |access-date=29 June 2025 |issn=0027-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629152250/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/piastri-wins-from-norris-as-verstappen-gets-penalised-2025-spanish-gp-results/ |archive-date=29 June 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 'n Botsing met Piastri in 'n stryd om die vierde plek by die Kanadese Grand Prix het Norris uit die wedren laat onttrek, waarvoor hy om verskoning gevra het en gestraf is.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13384479/lando-norris-mclaren-driver-must-bring-a-game-to-2025-f1-championship-after-clumsy-canadian-gp-error-says-martin-brundle |title=Lando Norris: McLaren driver must bring A-game to 2025 F1 championship after 'clumsy' Canadian GP error says Martin Brundle |last=Brundle |first=Martin |date=17 June 2025 |website=Sky Sports |access-date=25 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250617150516/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13384479/lando-norris-mclaren-driver-must-bring-a-game-to-2025-f1-championship-after-clumsy-canadian-gp-error-says-martin-brundle |archive-date=17 June 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.the-race.com/formula-1/why-penalised-lando-norris-avoids-a-grid-drop-for-oscar-piastri-clash/ |title=Why penalised Norris avoids a grid drop for Piastri clash |last=Mitchell-Malm |first=Scott |date=16 June 2025 |website=The Race |publisher=The Race Media |access-date=25 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616011641/https://www.the-race.com/formula-1/why-penalised-lando-norris-avoids-a-grid-drop-for-oscar-piastri-clash/ |archive-date=16 June 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

====2025 Tweede deel====
[[Lêer:Lando Norris 2025 Italian Grand Prix qualifying.jpg|duimnael|links|Norris bestuur die McLaren MCL39 tydens die [[2025 Italiaanse Grand Prix]].]]
Norris het met meer as 'n halwe sekonde die voorste wegspringplek in [[2025 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]] ingepalm,&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/28/lando-norris-storms-to-pole-at-austrian-grand-prix-while-verstappen-slumps-to-seventh |title=Lando Norris storms to Austrian F1 GP pole as angry Verstappen slumps to seventh |last=Richards |first=Giles |date=28 June 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=28 June 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250628162109/https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/28/lando-norris-storms-to-pole-at-austrian-grand-prix-while-verstappen-slumps-to-seventh |archive-date=28 June 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; voordat hy Piastri teruggehou het om te wen.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/29/lando-norris-mclaren-oscar-piastri-austrian-gp-f1 |title=Lando Norris holds off pressure from Oscar Piastri to win Austrian F1 GP |last=Richards |first=Giles |date=29 June 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=29 June 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629151659/https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/29/lando-norris-mclaren-oscar-piastri-austrian-gp-f1 |archive-date=29 June 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het munt geslaan uit 'n straf vir Piastri om sy [[2025 Britse Grand Prix|eerste Britse Grand Prix]] te wen.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://edition.cnn.com/2025/07/06/sport/lando-norris-british-grand-prix-spt-intl |title=Lando Norris wins controversial British Grand Prix after Oscar Piastri incurs penalty and heavy rain wreaks havoc on the race |last=Ronald |first=Issy |date=6 July 2025 |work=[[CNN]] |access-date=4 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724113923/https://edition.cnn.com/2025/07/06/sport/lando-norris-british-grand-prix-spt-intl |archive-date=24 July 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy was derde in die Belgiese naelren en het die voorste wegspringplek vir die [[2025 Belgiese Grand Prix|Grand Prix]] geneem voordat hy verskeie foute gemaak het en tweede na Piastri geëindig het.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/ckg4nn77j5xo |title=Fine margins: How Norris lost out to Piastri in Belgium |last=Benson |first=Andrew |date=27 July 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=4 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250728083754/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/ckg4nn77j5xo |archive-date=28 July 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Met 'n alternatiewe eenstopstrategie in [[2025 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] het hy die voortou vanaf die vierde plek geneem en 'n laat aanval deur Piastri afgeweer om te wen en sy voorsprong tot nege punte te verminder.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/6533320/2025/08/03/lando-norris-hungarian-gp-strategy-oscar-piastri/ |title=Did McLaren favor Lando Norris over Oscar Piastri in Hungary? Why the team says no |last=Coleman |first=Madeline |date=3 August 2025 |work=The Athletic |publisher=[[The New York Times]] |access-date=4 August 2025 |issn=1553-8095 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804162318/https://www.nytimes.com/athletic/6533320/2025/08/03/lando-norris-hungarian-gp-strategy-oscar-piastri/ |archive-date=4 August 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het in [[2025 Italiaanse Grand Prix|Italië]] 'n stadige kuipestop gehad wat hom agter Piastri laat val het, wat kontroversieel beveel is om die posisie af te staan en tweede plek aan Norris teruggegee is.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx2rn7y5r36o |title=Piastri told to let Norris past as Verstappen wins |last=Benson |first=Andrew |date=7 September 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907154224/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx2rn7y5r36o |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.the-race.com/formula-1/needless-silly-our-verdict-on-mclaren-oscar-piastri-lando-norris-team-order |title='Needless and silly'? Our verdict on McLaren's Piastri team order |date=7 September 2025 |website=The Race |publisher=The Race Media |access-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907165723/https://www.the-race.com/formula-1/needless-silly-our-verdict-on-mclaren-oscar-piastri-lando-norris-team-order/ |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/sep/07/max-verstappen-victory-italian-f1-grand-prix-red-bull-lando-norrris-oscar-piastari-mclaren-lewis-hamilton-ferrari |title=Verstappen wins F1 Italian GP as Norris closes gap on Piastri amid pit-stop controversy |last=Richards |first=Giles |date=7 September 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=7 September 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907163554/https://www.theguardian.com/sport/2025/sep/07/max-verstappen-victory-italian-f1-grand-prix-red-bull-lando-norrris-oscar-piastari-mclaren-lewis-hamilton-ferrari |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Persoonlike lewe ==
Lando Norris is in [[Bristol]] gebore, sy ouers is Adam en Cisca Norris. Sy pa is 'n afgetrede pensioenfondsbestuurder,&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; en is een van Bristol se rykste mense sowel as die 501ste rykste persoon in Brittanje.&lt;ref name=&quot;wealth&quot;/&gt; Sy moeder is afkomstig uit die Vlaandere-streek van België.&lt;ref name=&quot;Belg&quot;/&gt; Hy is die tweede oudste kind, met twee jonger susters en 'n ouer broer Oliver wat ook aan karting deelgeneem het op 'n mededingende vlak.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt; Norris het beide Britse en Belgiese burgerskap.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;

Norris, wat aanvanklik in [[Woking]] naby die hoofkwartier van die McLaren-span gewoon het, het in 2022 na [[Monaco]] verhuis en finansiële redes aangevoer as die belangrikste rede vir sy skuif na die belastingparadys.&lt;ref name=&quot;tax haven&quot;/&gt;

==Galery==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Lando Norris, Formel 4 2015.JPG|Norris in Formule 4 in 2015.
Lando Norris, Carlin F2 Team (42837180405).jpg|Norris in Formule 2 in 2018.
2018 Japanese Grand Prix Norris (31662861328).jpg|Vrydagtoetse in die [[McLaren]] MCL33 tydens die [[2018 Japannese Grand Prix]].
AI2019 United Autosports IMG 4123 (39811671093).jpg|Renmotor van United Motorsports waarmee Norris deelgeneem het aan die 24 uur van Daytona in 2018.
&lt;/gallery&gt;

==Formule 1-uitslae==
{{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}}
&lt;div class=&quot;overflowbugx&quot; style=&quot;overflow-x:auto;&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:85%&quot;
|-
!Jaar
!Inskrywer
!Onderstel
!Enjin
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
!11
!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
!21
!22
!23
!24
!Plek
!Punte
|-style=&quot;border-top:3px solid #aaaaaa&quot;
! [[2018 Formule Een-seisoen|2018]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL33
| [[Renault]] &lt;br/&gt;R.E.18 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|[[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;{{0}} 
|[[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Franse Grand Prix|FRA]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;{{0}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|[[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;{{0}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|[[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;{{0}}
|
|
|
|bgcolor=efefef|'''–'''
|bgcolor=efefef|'''–'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL34
| [[Renault]] &lt;br/&gt;E-Tech 19 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br /&gt;{{small|12}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br /&gt;{{small|6}}
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]&lt;br /&gt;{{small|18}}†
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br /&gt;{{small|8}}
|style=&quot;background:#EFCFFF;&quot;|[[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br /&gt;{{small|DNF}}
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br /&gt;{{small|11}}
|style=&quot;background:#EFCFFF;&quot;|[[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br /&gt;{{small|DNF}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Franse Grand Prix|FRA]]&lt;br /&gt;{{small|9}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br /&gt;{{small|6}}
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br /&gt;{{small|11}}
|style=&quot;background:#EFCFFF;&quot;|[[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]&lt;br /&gt;{{small|DNF}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br /&gt;{{small|9}}
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br /&gt;{{small|11{{smallsup|†}}}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]&lt;br /&gt;{{small|10}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br /&gt;{{small|7}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]&lt;br /&gt;{{small|8}}
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br /&gt;{{small|11}}
|style=&quot;background:#EFCFFF;&quot;|[[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]&lt;br /&gt;{{small|DNF}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br /&gt;{{small|7}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]&lt;br /&gt;{{small|8}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br /&gt;{{small|8}}
|
|
|
|bgcolor=efefef|'''11'''
|bgcolor=efefef|'''49'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
![[2020 Formule Een-seisoen|2020]]
|[[McLaren]]
|[[McLaren]] MCL35
|[[Renault]] &lt;br/&gt;E-Tech 20 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=ffdf9f| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''3''&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;13&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;9&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;7&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;4&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;6&lt;/small&gt;
|bgcolor=cfcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;15&lt;/small&gt;
|bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=cfcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;13&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;8&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''8''&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;4&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|
|
|
|
|
|
|
|bgcolor=efefef|'''9'''
|bgcolor=efefef|'''97'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL35M
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;4&lt;/small&gt;
|bgcolor=ffdf9f| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]] &lt;br/&gt;&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]] &lt;br/&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;8&lt;/small&gt;
|bgcolor=ffdf9f| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=ffdf9f| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;4&lt;/small&gt;
|bgcolor=efcfff| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=cfcfff| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;14&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfdfdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;7&lt;/small&gt;{{Pictogram poleposition|f=1|p=1}}
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;7&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;8&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;9&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;7&lt;/small&gt;
|
|
|bgcolor=efefef|'''6'''
|bgcolor=efefef|'''160'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL36
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=cfcfff| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br/&gt;15
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=ffdf9f| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''5'''&lt;/sup&gt;3
|bgcolor=efcfff| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;8
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;6{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;9
|bgcolor=cfcfff| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;15
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;6
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=cfcfff| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br/&gt;12
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] &lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;4
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br/&gt;10
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br/&gt;6
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]&lt;br/&gt;9
|bgcolor=efcfff| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''7'''&lt;/sup&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;6{{Pictogram vinnigste ronde}}
|
|
|bgcolor=efefef|'''7'''
|bgcolor=efefef|'''122'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL60
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=cfcfff| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br/&gt;17
|bgcolor=cfcfff| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]&lt;br/&gt;17
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;6
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;9
|bgcolor=cfcfff| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]&lt;br/&gt;17
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;9
|bgcolor=cfcfff| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;17
|bgcolor=cfcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;13
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;4
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] &lt;br/&gt;8
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=ffdf9f| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''3'''&lt;/sup&gt;3
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''4'''&lt;/sup&gt;2
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''2'''&lt;/sup&gt;2{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=efcfff| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;5
|
|
|bgcolor=efefef|'''6'''
|bgcolor=efefef|'''205'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren MCL38]]
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M15 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br/&gt;6
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]&lt;br/&gt;8
|bgcolor=ffdf9f| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''6'''&lt;/sup&gt;2
|bgcolor=ffffbf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]&lt;br/&gt;1
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;4
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}}
|bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''3'''&lt;/sup&gt;20&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;
|bgcolor=ffdf9f| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;2{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=ffffbf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}}
|bgcolor=ffdf9f| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]&lt;br/&gt;3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}}
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;4{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=ffffbf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''3'''&lt;/sup&gt;4{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''1'''&lt;/sup&gt;6{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]&lt;br/&gt;6{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''2'''&lt;/sup&gt;10{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=ffffbf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfdfdf|'''{{silwer}}'''
|bgcolor=dfdfdf|'''374'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
![[2025 Formule Een-seisoen|2025]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL39
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M16 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''8'''&lt;/sup&gt;2{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=ffdf9f| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]&lt;br/&gt;4{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''1'''&lt;/sup&gt;2{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;18&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;1
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''3'''&lt;/sup&gt;2{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;1
|bgcolor=efcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]&lt;br/&gt;2{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfffdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=ffdf9f| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=ffffbf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''1'''&lt;/sup&gt;1{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=000000 style=color:white| [[2025 Las Vegas Grand Prix|&lt;span style=color:white;&gt;LSV&lt;/span&gt;]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;DSQ&lt;/small&gt;{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''3'''&lt;/sup&gt;4
|bgcolor=ffdf9f| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=ffffbf|'''{{Goud}}'''
|bgcolor=ffffbf|'''423'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]*
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL40
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M17 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=ffffff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''4'''&lt;/sup&gt;&lt;small&gt;DNS&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=dfdfdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''1'''&lt;/sup&gt;2{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''2'''&lt;/sup&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=efcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=ffdf9f| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] &lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;{{0}}
|
|
|bgcolor=efefef|'''{{F1stat|NOR|seasonposition}}'''*
|bgcolor=efefef|'''{{F1stat|NOR|seasonpoints}}'''*
|-style=&quot;border-top:3px solid #aaaaaa&quot;
!Jaar
!Inskrywer
!Onderstel
!Enjin
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
!11
!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
!21
!22
!23
!24
!Plek
!Punte
|}
&lt;/div&gt;
* {{smallsup|†}} Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.
* '''*''' Seisoen is nog aan die gang.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2|verwysings=
&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bristolpost.co.uk/news/bristol-news/bristol-rich-list-2016-revealed-270|title=Bristol Rich List 2016 revealed: Who is worth the most money this year|first=Marc|last=Cooper|date=19 October 2016|website=bristolpost.co.uk|access-date=9 April 2018}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Pinkham|first=Natalie|date=17 Mei 2020|title=In The Pink: Pinks talks racing and beyond with F1 starlet Lando Norris (time- 43:30)|url=https://play.acast.com/s/inthepink/fullepisode-pinkstalksracingandbeyondwithf1starletlandonorris|access-date=13 Julie 2020|website=acast}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|title=Oliver Norris {{!}} Racing career profile |url=https://www.driverdb.com/drivers/oliver-norris/|access-date=13 Julie 2020|website=DriverDB.com}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|title=Lando Norris F1 Driver Profile I PlanetF1|url=https://live.planetf1.com/f1-drivers/lando-norris|access-date=30 Julie 2020|website=live.planetf1.com}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;wealth&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bristolpost.co.uk/sport/other-sport/lando-norris-father-millionaire-wealth-1970987|title=Who is Adam Norris, millionaire father of Lando Norris, McClaren's new Bristol-born Formula 1 star?|first=Joseph|last=Wilkes|date=6 March 2019|website=bristolpost.co.uk|access-date=6 Maart 2019}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Belg&quot;&gt;{{Cite web|last=Tetaert|first=Chris|date=17 September 2019|title=Lance Stroll en Lando Norris: halve Belgen in de F1|url=https://sportmagazine.knack.be/sport/magazine/lance-stroll-en-lando-norris-halve-belgen-in-de-f1/article-normal-1510511.html|access-date=13 Julie 2020|website=Site-Sportmagazine-NL|language=nl}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;tax haven&quot;&gt;{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=30 November 2021|title=Lando Norris: 'I don't think there will be as much Mr Nice Guy'|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/formula1/59466111|access-date=1 Desember 2021}}&lt;/ref&gt;

}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Norris, Lando}}
[[Kategorie:Britse renjaers]]
[[Kategorie:Engelse sportlui]]
[[Kategorie:Formule Een-renjaers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1999]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Formule Een-Wêreldbestuurderskampioene]]</text>
      <sha1>rtlxwpdulqe14o9f8yeigq5ce4zufbp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912445</id>
      <parentid>2912419</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:52:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2025 Tweede deel */ uitgbrei uit en:wp met ref's</comment>
      <origin>2912445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="111608" sha1="qr59i8byzt2suvczk6fconf443h6nlu" xml:space="preserve">{{Inligtingskas renjaer
| name             = Lando Norris
| image            = 2024-08-25 Motorsport, Formel 1, Großer Preis der Niederlande 2024 STP 3968 by Stepro (cropped2).jpg
| caption          = Norris, wenner van die [[2024 Nederlandse Grand Prix]]
| image_size       = 200px
| birth_date       = {{GDEO|1999|11|13}}
| birth_place      = [[Bristol]], [[Verenigde Koninkryk]]
| death_date       =
| death_place      =
| nationality      = {{vlagikoon|GBR}} Brit
| Years            =
| Old Team         =
| 2026 Team        = [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| Car number       = 4
| Races            = {{F1stat|NOR|entries}} ({{F1stat|NOR|starts}} begin)
| Championships    = 1 (2025)
| Wins             = {{F1stat|NOR|wins}}
| Podiums          = {{F1stat|NOR|podiums}}
| Points           = {{F1stat|NOR|careerpoints}}
| Poles            = {{F1stat|NOR|poles}}
| Fastest laps     = {{F1stat|NOR|fastestlaps}}
| First race       = [[2019 Australiese Grand Prix]]
| First win        = [[2024 Miami Grand Prix]]
| Last win         = [[2025 Meksikostad Grand Prix]]
| Last race        = {{laaste F1GP}}
| Last season      = 2025
| Last position    = 1ste (423 punte)
}}

'''Lando Norris''' (* [[13 November]] [[1999]]) is 'n Brits-Belgiese professionele motorrenjaer wat tans vir die [[McLaren]]-span aan [[Formule Een]]renne deelneem en onder die Britse vlag jaag. Hy het die MSA Formule-kampioenskap in 2015 gewen, en die Toyota Racing-reeks, Eurocup Formule Renault 2.0 en Formule Renault 2.0 Noord-Europese Beker in 2016. Hy het ook daardie jaar die McLaren Autosport BRDC-toekenning ontvang. Hy het daarna die 2017 FIA Formule 3 Europese Kampioenskap gewen en het in 2018 naas George Russell in die FIA ​​Formule 2-kampioenskap geëindig, beide saam met Carlin. Hy was 'n lid van die McLaren Jongbestuurderprogram.

== Formule 1-renloopbaan ==
In Februarie 2017 is Norris as 'n junior bestuurder by McLaren onderteken.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.autosport.com/news/report.php/id/128207|title=McLaren F1 team signs Lando Norris to its junior programme|last=Khorounzhiy|first=Valentin|work=Autosport|date=22 Februarie 2017|access-date=22 Februarie 2017}}&lt;/ref&gt; Later daardie jaar het Norris vir McLaren getoets in 'n geskeduleerde middelseisoentoets. Hy het die tweede vinnigste rondte in die tweede dag van toetse by die [[Hungaroring]] afgelê.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/headlines/2017/8/kubica-fourth-fastest-on-return-as-vettel-sets-testing-pace.html|title=Kubica fourth fastest on return as Vettel sets testing pace|publisher=ESPN F1|date=2 Augustus 2017|access-date= 2 Augustus 2017}}&lt;/ref&gt; Aan die einde van 2017 het Norris die amptelike McLaren-toets- en reserwejaer vir die [[2018 Formule Een-seisoen|2018-seisoen]] geword.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=6 November 2017|title=McLaren Formula 1 – Lando Norris becomes official McLaren test and reserve driver for 2018|language=en|work=mclaren.com|url=http://www.mclaren.com/formula1/team/reserve-test-development-drivers/lando-norris-becomes-official-mclaren-test-reserve-driver-2018/|url-status=dead|access-date=6 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20180221051536/https://www.mclaren.com/formula1/team/reserve-test-development-drivers/lando-norris-becomes-official-mclaren-test-reserve-driver-2018/|archive-date=21 February 2018}}&lt;/ref&gt; Norris het aan sy eerste amptelike oefensessie by die [[2018 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] deelgeneem en 26 rondtes aangeteken.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Mitchell|first=Scott|title=Vettel heads Verstappen and Hamilton in 2018 Belgian Grand Prix FP1|url=https://www.autosport.com/f1/news/138217/vettel-heads-verstappen-and-hamilton-in-spa-fp1|access-date=7 November 2020|website=Autosport.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Norris het gedurende die jaar ses verdere oefensessies afgelê.

=== Sedert 2019 by McLaren ===
[[Lêer:Lando_Norris,_Chinese_GP_2019.jpg|links|duimnael|Norris (afgebeeld by die [[Chinese Grand Prix]]) het in 2019 op 19-jarige ouderdom sy Formule Een-debuut by [[McLaren]] gemaak.]]

Norris was gekontrakteer om vir McLaren te jaag vir die [[2019 Formule Een-seisoen|2019 Formule Een Wêreldkampioenskapseisoen]], saam met spanmaat [[Carlos Sainz jr.]].&lt;ref&gt;{{cite web |title=Lando Norris to drive for McLaren in 2019 |url=https://www.mclaren.com/formula1/team/lando-norris/lando-norris-drive-mclaren-2019/ |publisher=McLaren |access-date=3 September 2018}}&lt;/ref&gt; Hy het met sy debuut by die [[2019 Australiese Grand Prix]] agtste gekwalifiseer en die wedren in die twaalfde plek voltooi. Hy het sy eerste Formule Een-punte behaal deur sesde te eindig by die volgende ren, die [[2019 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]].&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Slater|first=Luke|date=2 April 2019|title=Lando Norris's impressive Bahrain Grand Prix hints at a McLaren revival|language=en|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/02/lando-norriss-impressive-bahrain-grand-prix-hints-mclaren-revival/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/02/lando-norriss-impressive-bahrain-grand-prix-hints-mclaren-revival/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=7 November 2020|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt; Die [[2019 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] was die eerste van Norris se onttrekkings daardie seisoen, nadat skade van 'n botsing met [[Daniil Kvyat]] op die eerste rondte veroorsaak het dat hy later aan die wedren onttrek het.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Duncan|first=Phil|date=14 April 2019|title=Lando Norris feared first lap Chinese Grand Prix crash would leave him upside down|language=en|work=The Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/14/lando-norris-feared-first-lap-chinese-grand-prix-crash-would/ |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2019/04/14/lando-norris-feared-first-lap-chinese-grand-prix-crash-would/ |archive-date=11 January 2022 |url-access=subscription |url-status=live|access-date=7 November 2020|issn=0307-1235}}&lt;/ref&gt; Verdere onttrekkings het gekom by die [[2019 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]] ná 'n botsing met [[Lance Stroll]] en by die [[2019 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] toe 'n brand aan sy remme veroorsaak het dat sy suspensie ingegee het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-f1-team-identifies-cause-of-norriss-canadian-gp-breakage-4986064/4986064/|title=McLaren F1 team identifies cause of Norris's Canadian GP breakage|website=autosport.com|first=Adam|last=Cooper|date=18 Junie 2019|accessdate=16 Julie 2021}}&lt;/ref&gt;

Norris was op koers om sewende by die [[2019 Franse Grand Prix|Franse Grand Prix]] te eindig, maar het laat in die wedren hidrouliese probleme ondervind, en is uiteindelik negende geklassifiseer. Dit is gevolg deur 'n sesde plek by die [[2019 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]], wat sy beste uitslag verteenwoordig het. Hy is gedwing om laaste by die [[2019 Duitse Grand Prix|Duitse Grand Prix]] weg te spring as gevolg van boetes vir die oorskryding van die toegelate aantal enjinkomponente vir die seisoen. Hy het later uit die wedren geval ná 'n kragverlies.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=McLaren Racing - 2019 German Grand Prix|url=https://www.mclaren.com/racing/2019/german-grand-prix/2019-german-grand-prix/|access-date=7 November 2020|website=www.mclaren.com|language=en}}&lt;/ref&gt; By die [[2019 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] het hy sy pad van elfde tot vyfde in die vroeë stadiums van die wedren oopgeveg. Hy het hierdie posisie behou en was ingestel om sy beste loopbaanuitslag aan te teken, maar het 'n kragverlies op sy laaste rondte opgedoen en is elfde geklassifiseer.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Grounds|first=Ben|date=1 September 2019|title=Lando Norris left frustrated by final-lap mechanical failure at Belgian GP|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/11800151/lando-norris-left-frustrated-by-final-lap-mechanical-failure-at-belgian-gp|access-date=7 November 2020|website=Sky Sports|language=en}}&lt;/ref&gt;

Norris het sy [[2019 Formule Een-seisoen|debuut Formule Een-seisoen]] elfde in die jaerskampioenskap met 49 punte afgesluit. Spanmaat Sainz het 96 punte aangeteken, maar Norris het Sainz by elf van die een-en-twintig wedrenne uitgekwalifiseer. Tydens sy debuutjaar het Norris 'n meerjarige kontrak geteken om by McLaren te bly vir die [[2020 Formule Een-seisoen|2020-seisoen]] tot [[2022 Formule Een-seisoen|2022]].&lt;ref&gt;{{cite web|last=Richards|first=Giles|date=9 July 2019|title=Lando Norris signs new McLaren contract after superb start to F1 career|url=https://www.theguardian.com/sport/2019/jul/09/lando-norris-new-mclaren-contract-f1-carols-sainz|access-date=30 November 2019|website=The Guardian}}&lt;/ref&gt;

=== 2020: Nooienspodium ===
By die seisoen-opener, die [[2020 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] het Norris in die vierde plek gekwalifiseer, maar is na die derde plek bevorder na 'n roosterstraf vir [[Lewis Hamilton]], die hoogste roosterplek van sy loopbaan destyds en die hoogste vir McLaren sedert die [[2016 Oostenrykse Grand Prix]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.we-never-thought-we-could-beat-racing-point-admits-norris-after-career-best.709o2E45PFuzgfJnWrPrbH.html|title=Lando Norris admits McLaren 'never thought' they could beat Racing Point as he secures best-ever qualifying result in Austria &amp;#124; Formula 1®|website=formula1.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122145434/https://www.formula1.com/en/latest/article.we-never-thought-we-could-beat-racing-point-admits-norris-after-career-best.709o2E45PFuzgfJnWrPrbH.html|archive-date=22 January 2021|access-date=26 February 2021}}&lt;/ref&gt; In die laaste stadiums van die wedren is die derde geplaasde Hamilton 'n vyf-sekonde-straf opgelê vir die veroorsaak van 'n botsing met Alex Albon. Norris het die vinnigste rondte van die wedren in die laaste rondte opgestel om 4.802 sekondes agter Hamilton te eindig, en Norris behaal die eerste podiumplek van sy loopbaan.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Matthey|first=James|date=6 July 2020|title=Lando Norris was the highlight of the Austrian GP after snatching a podium finish|url=https://www.news.com.au/sport/motorsport/formula-one/lando-norris-was-the-highlight-of-the-austrian-gp-after-snatching-a-podium-finish/news-story/f523339baa3ee049753ef1c38bf630e9|access-date=6 July 2020|newspaper=News.com.au|language=en-AU|archive-date=6 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200706055837/https://www.news.com.au/sport/motorsport/formula-one/lando-norris-was-the-highlight-of-the-austrian-gp-after-snatching-a-podium-finish/news-story/f523339baa3ee049753ef1c38bf630e9|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|last1=Duncan|first1=Phil|last2=Slater|first2=Luke|date=5 July 2020|title=Valtteri Bottas wins chaotic Austrian Grand Prix as brilliant Lando Norris takes maiden podium for McLaren|url=https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2020/07/05/f1-austrian-grand-prix-2020-live-spielberg-race-results-hamilton/|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20220111/https://www.telegraph.co.uk/formula-1/2020/07/05/f1-austrian-grand-prix-2020-live-spielberg-race-results-hamilton/|archive-date=11 January 2022|url-access=subscription|url-status=live|newspaper=The Telegraph}}&lt;/ref&gt; By die [[2020 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarkse Grand Prix]] het Norris sesde gekwalifiseer, maar is 'n drie-plek-roosterstraf opgelê vir verbysteek onder [[Vlae gebruik in motorwedrenne|geel vlae]] tydens oefening. Hy het drie motors in die laaste twee rondtes van die wedren verbygesteek om vyfde te eindig, in wat hy beskryf het as &quot;een van die beste wedrenne van my loopbaan&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.planetf1.com/news/lando-norris-styrian-gp-best-race/|title=Norris: Styrian GP best race of F1 career|date=12 July 2020|website=planetf1.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20210730131210/https://www.planetf1.com/news/lando-norris-styrian-gp-best-race/|archive-date=30 July 2021|access-date=16 July 2021}}&lt;/ref&gt;

Ses agtereenvolgende punteverdienstes is tussen die [[2020 Britse Grand Prix|Britse]] en [[2020 Toskaanse Grand Prix|Toskaanse]] Grands Prix behaal. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2020/races/1053/tuscany/race-result.html|title=Tuscan Grand Prix race results|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200921115214/https://www.formula1.com/en/results.html/2020/races/1053/tuscany/race-result.html|archive-date=21 September 2020|access-date=7 November 2020}}&lt;/ref&gt; Norris het skade opgedoen tydens die eerste rondte van die [[2020 Russiese Grand Prix|Russiese Grand Prix]] en die wedren vyftiende geëindig. By die [[2020 Eifelse Grand Prix|Eifelse Grand Prix]] het hy van die sesde plek onttrek weens kragbronversaking. Tydens die [[2020 Portugese Grand Prix|Portugese Grand Prix]] het 'n botsing met [[Lance Stroll]] en 'n pap wiel tot 'n dertiende plek gelei.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.who-were-the-winners-and-losers-of-the-portuguese-grand-prix.8cSP4vj2v8wr1lpc9zwLd.html|title=Who were the Winners and Losers of the 2020 Portuguese Grand Prix?|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201102041951/https://www.formula1.com/en/latest/article.who-were-the-winners-and-losers-of-the-portuguese-grand-prix.8cSP4vj2v8wr1lpc9zwLd.html|archive-date=2 November 2020|access-date=7 November 2020}}&lt;/ref&gt; Hierna het Norris kritiek gekry oor sy opmerkings dat Stroll &quot;blykbaar nie leer nie&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/36306/12115132/lando-norris-angry-with-lance-stroll-after-crash-at-portuguese-gp|title=Lando Norris angry with Lance Stroll after crash at Portuguese GP|website=Sky Sports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201103200855/https://www.skysports.com/f1/news/36306/12115132/lando-norris-angry-with-lance-stroll-after-crash-at-portuguese-gp|archive-date=3 November 2020|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-says-stroll-doesnt-seem-to-learn-after-portuguese-gp-collision.3f9HSpByasXi9zkyJlUgqX.html|title=Norris says Stroll 'doesn't seem to learn' after Portuguese GP collision|date=25 October 2020|website=formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028212500/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-says-stroll-doesnt-seem-to-learn-after-portuguese-gp-collision.3f9HSpByasXi9zkyJlUgqX.html|archive-date=28 October 2020|access-date=7 November 2020}}&lt;/ref&gt; en sy vermeende aftakeling van Lewis Hamilton se behaal van die meeste Grand Prix-oorwinnings, en dit beskryf as &quot;niks vir hom&quot; nie.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-lando-norris-explains-apology-tweet-was-for-lewis-hamilton-after-public-backlash/|title=Lando Norris explains apology Tweet was for Lewis Hamilton after public backlash|last=Gopal|first=Bhargav|date=30 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201202222115/https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-lando-norris-explains-apology-tweet-was-for-lewis-hamilton-after-public-backlash/|archive-date=2 December 2020|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-last-few-days-have-been-the-worst-lando-norris-asserts-hes-a-nice-guy/|title=&quot;Last few days have been the worst&quot;- Lando Norris asserts he's a &quot;Nice Guy&quot;|last=Manjunath|first=Ayush|date=31 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421043124/https://www.essentiallysports.com/f1-news-emilia-romagna-grand-prix-last-few-days-have-been-the-worst-lando-norris-asserts-hes-a-nice-guy/|archive-date=21 April 2021|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt; Daarna het Norris om verskoning gevra vir sy opmerkings oor Stroll en ook 'n persoonlike verskoning aan Hamilton aangebied, waarin hy gesê het dat sy opmerkings &quot;onverskillig&quot; was en dat hy &quot;[nie] die respek getoon het wat ek aan sekere mense behoort te hê nie&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://thesportsrush.com/f1-news-i-owe-an-apology-lando-norris-apologizes-to-lance-stroll-after-abusing-him-on-team-radio/|title=&quot;I owe an apology&quot; - Lando Norris apologizes to Lance Stroll after abusing him on team radio during Portuguese Grand Prix|date=27 October 2020|website=The SportsRush|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20210122165048/https://thesportsrush.com/f1-news-i-owe-an-apology-lando-norris-apologizes-to-lance-stroll-after-abusing-him-on-team-radio/|archive-date=22 January 2021|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12118961/lando-norris-sent-lewis-hamilton-apology-over-comments-on-f1-wins-record|title=Lando Norris sent Lewis Hamilton apology over comments on F1 wins record|website=Sky Sports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109005919/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12118961/lando-norris-sent-lewis-hamilton-apology-over-comments-on-f1-wins-record|archive-date=9 November 2020|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.essentiallysports.com/f1-news-lando-norris-concedes-hes-been-stupid-and-careless-over-recent-comments/|title=Norris concedes he's been &quot;stupid and careless&quot; over recent comments|last=Gopal|first=Bhargav|date=27 October 2020|website=EssentiallySports|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201204211847/https://www.essentiallysports.com/f1-news-lando-norris-concedes-hes-been-stupid-and-careless-over-recent-comments/|archive-date=4 December 2020|access-date=9 November 2020}}&lt;/ref&gt;

By die [[2020 Turkse Grand Prix|Turkse Grand Prix]] het Norris wat hy &quot;die swakste wegsprong van sy loopbaan&quot; genoem het, gehad.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.motorsport.com/f1/news/norris-made-worst-start-of-everyones-career-ever-in-turkey/4911396/|title=F1: Norris made 'worst start of everyone's career ever'|last=Cooper|first=Adam|date=16 November 2020|website=www.motorsport.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201117193407/https://www.motorsport.com/f1/news/norris-made-worst-start-of-everyones-career-ever-in-turkey/4911396/|archive-date=17 November 2020|access-date=14 December 2020}}&lt;/ref&gt; Hy het vanaf die veertiende plek weggespring na 'n vyf-plek-roosterstraf omdat hy nie geel vlae in kwalifisering gerespekteer het nie, maar het herstel om agtste te eindig en die vinnigste rondte van die wedren aangeteken.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Norris het vierde geëindig by die [[2020 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]] en vyfde by die seisoenfinale [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]],&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-and-sainz-delighted-with-p4-and-p5-in-bahrain-gp-as-mclaren-jump-to.3rJI1QBfxpk2r6DUyuFkxn.html|title=Norris and Sainz delighted with P4 and P5 in Bahrain GP, as McLaren jump to third in constructors' battle|date=29 November 2020|website=www.formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130005203/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-and-sainz-delighted-with-p4-and-p5-in-bahrain-gp-as-mclaren-jump-to.3rJI1QBfxpk2r6DUyuFkxn.html|archive-date=30 November 2020|access-date=14 December 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-dont-know-where-it-came-from-norris-shocked-by-stunning-p4-in-abu-dhabi.7ffqnh8GiHYnP46VSzeUTL.html|title='I don't know where it came from' – Lando Norris shocked by stunning P4 in Abu Dhabi qualifying|date=12 December 2020|website=www.formula1.com|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20201212192814/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-dont-know-where-it-came-from-norris-shocked-by-stunning-p4-in-abu-dhabi.7ffqnh8GiHYnP46VSzeUTL.html|archive-date=12 December 2020|access-date=14 December 2020}}&lt;/ref&gt; wat, benewens die punte wat deur spanmaat Sainz aangeteken is, McLaren gehelp het om die derde plek in die vervaardigerskampioenskap voor [[Racing Point F1-span|Racing Point]]&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=13 December 2020|title=Verstappen wins season finale in Abu Dhabi|language=en|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/55294365|access-date=14 December 2020|archive-date=14 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201214011122/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/55294365|url-status=live}}&lt;/ref&gt; te behaal. Norris het die seisoen negende in die Bestuurderskampioenskap met 97 punte afgesluit, agt punte agter Sainz.

=== 2021 Eerste voorwegsprong ===
[[Lêer:FIA F1 Austria 2021 Nr. 4 Norris.jpg|duimnael|links|Norris jaag tydens die [[2021 Oostenrykse Grand Prix]]]]
Norris het vir die 2021 seisoen by McLaren gebly, saam met Daniel Ricciardo terwyl Sainz die span verlaat het en na Ferrari oorgestap het.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Daniel Ricciardo/Lando Norris will be the most exciting driver line up in 2021, says McLaren boss Zak Brown|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-norris-will-be-the-most-exciting-driver-line-up-in-2021-says-zak.3RCqTJxOAFyTfp9YxkAxVY.html|access-date=15 July 2020|website=formula1.com|date=26 June 2020|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116113436/https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-norris-will-be-the-most-exciting-driver-line-up-in-2021-says-zak.3RCqTJxOAFyTfp9YxkAxVY.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Norris het sewende gekwalifiseer vir die seisoen-opener Bahreinse Grand Prix en die wedren vierde geëindig.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Noble|first=Jonathan|date=28 March 2021|title=McLaren insists it has no disappointment with Bahrain GP qualifying form|url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-no-disappointment-bahrain-gp-qualifying/5953840/|access-date=18 April 2021|website=www.autosport.com|language=en|archive-date=18 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418224658/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-no-disappointment-bahrain-gp-qualifying/5953840/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Qualifying Standings - Bahrain|url=https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1064/bahrain/qualifying.html|access-date=18 April 2021|website=Formula 1|archive-date=28 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210328175040/https://www.formula1.com/en/results.html/2021/races/1064/bahrain/qualifying.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|date=28 March 2021|title=McLaren's Lando Norris had 'flashbacks' to maiden podium as he charged to P4 in Bahrain|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-had-flashbacks-to-maiden-podium-as-he-charged-to-p4-in-bahrain.5ksgDWSHznlTr9heyikSFz.html|access-date=18 April 2021|website=formula1.com|archive-date=15 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210415025524/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-had-flashbacks-to-maiden-podium-as-he-charged-to-p4-in-bahrain.5ksgDWSHznlTr9heyikSFz.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; By die volgende wedren, die [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]], is 'n kwalifiserende tyd wat hom derde op die rooster sou geplaas het, verwyder omdat hy baanbeperkings oorskry het, en hy het sewende vir die wedren weggespring. Norris het in die tweede plek gehardloop voordat hy met drie rondtes oor deur Lewis Hamilton verbygesteek is. Hy het derde geëindig om sy tweede Formule Een-podiumplek te behaal.&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=18 April 2021|title=Verstappen wins classic as Hamilton recovers|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/56793486|access-date=18 April 2021|archive-date=18 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210418153031/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/56793486|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

By die [[2021 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] het Norris vyfde weggespring en voordeel getrek uit [[Charles Leclerc]] se versuim om die wedren te begin en [[Valtteri Bottas]] se onttrekking om nog 'n podiumplek te behaal. Norris is 'n roosterstraf opgelê en het negende by die [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] begin omdat hy nie by die kuipe aangedoen het tydens 'n rooi vlag-periode in kwalifisering nie, 'n sanksie wat hy as &quot;onregverdig&quot; gekritiseer het.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Scott Michell |first1=Valentin Khorounzhiy |title='Gutted' Norris: Baku grid penalty and license points unfair |url=https://the-race.com/formula-1/gutted-norris-baku-grid-penalty-and-licence-points-unfair/ |website=The Race |date=5 June 2021 |publisher=The Race Media Ltd |access-date=5 June 2021 |archive-date=5 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210605155304/https://the-race.com/formula-1/gutted-norris-baku-grid-penalty-and-licence-points-unfair/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het plekke in die wedren teruggewen om vyfde te eindig, gehelp deur ongelukke en foute van bestuurders voor hom.

Norris het sy destydse hoogste plek op die baan geëwenaar by die [[2021 Stiermarkse Grand Prix|Stiermarkse Grand Prix]] in Oostenryk, deur derde te begin nadat Bottas 'n roosterstraf gekry het.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Bottas Handed Three-place Grid Penalty |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-bottas-handed-three-place-grid-drop-and-penalty-points-for.5t4zHtuj4Z8pRjt7PFC6nn.html |website=Formula1 |access-date=28 June 2021 |archive-date=27 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627202702/https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-bottas-handed-three-place-grid-drop-and-penalty-points-for.5t4zHtuj4Z8pRjt7PFC6nn.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het vyfde geëindig vir die derde agtereenvolgende wedren.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=McDonagh |first1=Connor |title=F1 2021 Styrian Grand Prix |url=https://www.crash.net/f1/results/982194/1/f1-2021-styrian-grand-prix-full-race-results-round-8 |website=Crash |date=27 June 2021 |publisher=Crash.net |access-date=28 June 2021 |archive-date=27 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210627143324/https://www.crash.net/f1/results/982194/1/f1-2021-styrian-grand-prix-full-race-results-round-8 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het hierdie kwalifiserende posisie by die volgende naweek se [[2021 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] verbeter deur in die tweede plek weg te spring nadat hy 'n tyd van 0.048 sekondes agter die voorste wegspringplek van Max Verstappen opgestel het.&lt;ref&gt;{{cite web |title=2021 Austrian Grand Prix Qualifying Report |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.qualifying-verstappen-edges-out-sensational-norris-to-take-austrian-gp-pole.5X2ZtXmTdFw2ZjXFwRw1KJ.html |website=Formula1.com |access-date=4 July 2021 |archive-date=3 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210703192254/https://www.formula1.com/en/latest/article.qualifying-verstappen-edges-out-sensational-norris-to-take-austrian-gp-pole.5X2ZtXmTdFw2ZjXFwRw1KJ.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Norris het 'n straf tydens die wedren ontvang nadat daar beslis is dat hy [[Sergio Pérez]] van die baan gedwing het. Hy het die wedren derde voltooi om sy derde podiumplek van die seisoen te behaal.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Benson |first1=Andrew |title=Austrian GP Race Report |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/57713734 |access-date=4 July 2021 |archive-date=4 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210704144330/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/57713734 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Hy het die sesde vinnigste tyd in Vrydag se kwalifisering by die [[2021 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] opgestel, voordat hy vyfde in die nuwe-formaat naelren-kwalifisering en vierde in die Grand Prix geëindig het. Hierdie resultaat het hom na die derde plek in die jaerskampioenskap geskuif.&lt;ref&gt;{{cite web |title='I wanted a little bit more' - Lando Norris on British GP |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-that-little-bit-more-norris-disappointed-after-slow-pit-stop-costs.1cRqifHUHe5zn6Lny64DwN.html |website=Formula1.com |access-date=18 July 2021 |archive-date=18 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210718201910/https://www.formula1.com/en/latest/article.i-wanted-that-little-bit-more-norris-disappointed-after-slow-pit-stop-costs.1cRqifHUHe5zn6Lny64DwN.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het sesde gekwalifiseer vir die [[2021 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]]. Hy het tot derde plek verbeter met die eerste draai, maar is van agter deur Bottas getref, wat veroorsaak het dat hy met Verstappen gebots het. Norris het twee rondtes later weens ernstige skade uit die wedren onttrek. By die [[2021 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] het Norris vierde in die naelren-kwalifisering geëindig, wat derde op die rooster vir die wedren geword het nadat Bottas 'n roosterstraf opgedoen het. Norris het die wedren tweede agter spanmaat Ricciardo voltooi, wat sy vierde podiumplek van die seisoen behaal het en McLaren se eerste een-twee-eindstryd sedert die 2010 Kanadese Grand Prix verseker het.&lt;ref&gt;{{cite web|title=2021 Italian Grand Prix race report and highlights: Ricciardo leads stunning McLaren 1-2 at Monza after Verstappen and Hamilton collide again|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-leads-stunning-mclaren-1-2-at-monza-after-verstappen-and-hamilton.2BH4g9dpznux3HTK3SXj9B.html|access-date=12 September 2021|website=formula1|archive-date=12 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210912145723/https://www.formula1.com/en/latest/article.ricciardo-leads-stunning-mclaren-1-2-at-monza-after-verstappen-and-hamilton.2BH4g9dpznux3HTK3SXj9B.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Norris het sy eerste Formule Een-voorwegspringposisie in veranderende weersomstandighede tydens kwalifisering by die [[2021 Russiese Grand Prix|Russiese Grand Prix]] behaal. Hy het die voorsprong in die eerste rondte aan Carlos Sainz verloor voordat hy dit in rondte 13 herwin het. Norris het die wedren voortgesit met Lewis Hamilton kort agter hom totdat dit in die laaste rondtes begin reën het. Norris het besluit om op droëweerbande te bly terwyl Hamilton vir intermediêre bande kuipe toe is. Die reën het gou vererger, wat Hamilton toegelaat het om hom verby te steek en Norris gedwing het om vir intermediêre bande in te kuip. Norris het sewende geëindig en die vinnigste rondte van die wedren aangeteken.

Norris het punte in elk van die oorblywende sewe wedrenne van die seisoen aangeteken, maar het nie hoër as sewende geëindig nie. Hy het derde gekwalifiseer by die seisoen-eindigende Abu Dhabi Grand Prix en was die eerste van die vyf motors wat kontroversieel toegelaat is om hulself op die voorlaaste rondte van die wedren te ontloop. Hy het die besluit gekritiseer om die wedren op die laaste rondte te hervat en dit beskryf as &quot;vir die TV&quot;.&lt;ref&gt;{{cite web |title=F1 drivers left confused by &quot;made for TV&quot; safety car unlapping call |url=https://www.autosport.com/f1/news/f1-drivers-left-confused-by-made-for-tv-safety-car-unlapping-call/6880631/ |access-date=13 December 2021 |website=Autosport|date=13 December 2021 }}&lt;/ref&gt; Die uitslag van die laaste wedren het Norris tot sesde in die Wêreldbestuurderskampioenskap laat val, 4.5 punte agter voormalige spanmaat Sainz. Nietemin het Norris sy loopbaanbeste resultaat op die punteleer behaal en 160 punte teenoor spanmaat Ricciardo se 115 aangeteken.

=== 2022 ===
In Februarie 2022 het Norris 'n kontrakverlenging met McLaren onderteken wat hom 'n plek tot ten minste 2025 by die span verseker het.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Lando Norris agrees major contract extension to stay at McLaren until 2025|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-norris-agrees-major-contract-extension-to-stay-at-mclaren-until.5bK60HZJ6ddtdr1R2yIPhX.html|access-date=9 February 2022|website=www.formula1.com|language=en}}&lt;/ref&gt; Norris het al drie dae van die Bahrein-amptelike voorseisoentoetse voltooi nadat Ricciardo positief getoets het vir COVID-19 en dit nie kon bywoon nie.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=McLaren driver Daniel Ricciardo tests positive for covid 19|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.mclaren-driver-daniel-ricciardo-tests-positive-for-covid-19.5ocJxEFaCjo8ZVK0npWRGs.html|access-date=19 March 2022|website=www.formula1.com|language=en}}&lt;/ref&gt;

Beide McLaren-bestuurders het gekwalifiseer en buite die top tien geëindig tydens die seisoen-opener [[2022 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]]. Norris het toe punte aangeteken by die [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese]] en [[2022 Australiese Grand Prix|Australiese Grands Prix]] voordat hy die span se enigste podiumplek van die seisoen behaal het met 'n derde plek by die [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna Grand Prix]].&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Thurston |first=Emma |date=24 April 2022 |title=Lando Norris hails McLaren's teamwork after P3 finish in Imola |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12597826/emilia-romagna-gp-lando-norris-hails-mclarens-teamwork-after-p3-finish-in-imola |access-date=25 April 2022 |website=Sky Sports F1 |language=en |archive-date=24 April 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220424181333/https://www.skysports.com/f1/news/12433/12597826/emilia-romagna-gp-lando-norris-hails-mclarens-teamwork-after-p3-finish-in-imola |url-status=live }}&lt;/ref&gt; By die nuwe [[2022 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] is die veiligheidsmotor ontplooi toe Norris betrokke was in 'n ongeluk met [[Pierre Gasly]] se [[Scuderia AlphaTauri|AlphaTauri]].&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Landman |first1=Declan |title=Norris laments 'silly accident' with Gasly in Miami |url=https://www.planetf1.com/news/lando-norris-pierre-gasly-miami-crash/ |website=plannetF1 |date=9 May 2022 |publisher=Sam Cooper |access-date=19 May 2022 |archive-date=19 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220519164549/https://www.planetf1.com/news/lando-norris-pierre-gasly-miami-crash/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Ten spyte van [[mangelontsteking]], het Norris sesde in die [[2022 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] gekom en die vinnigste rondte aangeteken.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Norris relieved to finish 'rewarding' Monaco GP in P6 after overcoming tonsillitis and torrential rain |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-relieved-to-finish-rewarding-monaco-gp-in-p6-after-overcoming.53UfNICh2UvdDlFtZP49tQ.html |access-date=31 May 2022 |website=www.formula1.com |language=en |archive-date=30 May 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220530175447/https://www.formula1.com/en/latest/article.norris-relieved-to-finish-rewarding-monaco-gp-in-p6-after-overcoming.53UfNICh2UvdDlFtZP49tQ.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het vyftiende gekwalifiseer by die [[2022 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]], maar het in die naelren en die wedren herstel om sewende te eindig. Hy het toe vierde gekwalifiseer vir die [[2022 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]] maar kon nie Lewis Hamilton en die twee [[Red Bull Racing|Red Bulls]] agterhou nie en het sewende geëindig.

Norris het sewentiende by die [[2022 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]] weggespring met 'n kragonderdele-straf en kon nie punte aanteken nie en het twaalfde geëindig. Hy het derde by die [[2022 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse Grand Prix]] weggespring, maar weer teen die Red Bulls verloor en sewende geëindig. Sy beste resultaat sedert Emilia-Romagna was by die [[2022 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] waar hy en Ricciardo onderskeidelik vierde en vyfde geëindig het, wat McLaren kortliks tot die vierde plek bo Alpine in die vervaardigerskampioenskap opgeskuif het. Hy het punte in die São Paulo Grand Prix naelren aangeteken, maar 'n ratkasfout het hom uit die punteposisies in die wedren geskakel. Hy het die seisoen met die sesde plek en die vinnigste rondte by die [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]] afgesluit. Hy het sewende in die Bestuurderskampioenskap geëindig en in die jaar 122 punte teenoor Ricciardo se 37 aangeteken.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2022%20Abu%20Dhabi%20Grand%20Prix%20-%20Championship%20Points.pdf|title=Championship Points|publisher=[[Fédération Internationale de l'Automobile]]|access-date=4 June 2025|archive-date=1 February 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230201133412/https://www.fia.com/sites/default/files/decision-document/2022%20Abu%20Dhabi%20Grand%20Prix%20-%20Championship%20Points.pdf|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

=== 2023 ===
[[Lêer:FIA F1 Austria 2023 Nr. 4 (1).jpg|duimnael|links|Norris jaag vir McLaren tydens die [[2023 Oostenrykse Grand Prix]].]]
Norris het vir [[2023 Formule Een-seisoen|2023]] by McLaren aangebly, saam met nuweling [[Oscar Piastri]] wat Ricciardo vervang het.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023/ |title=McLaren Racing - 2021 FIA F2 champion Oscar Piastri to join McLaren Racing in 2023 |publisher=Mclaren.com |date= |access-date=3 September 2022 |archive-date=25 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220925165603/https://www.mclaren.com/racing/team/2021-fia-f2-champion-oscar-piastri-join-mclaren-racing-2023/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; By die [[2023 Bahreinse Grand Prix|eerste ren in Bahrein]] het beide McLaren-motors betroubaarheidsprobleme ondervind.&lt;ref name=&quot;MCL60 Bahrain Issues&quot;&gt;{{Cite web |last1=Kew |first1=Matt |last2=Cleeren |first2=Filip |last3=Cooper |first3=Adam |date=6 March 2023 |title=McLaren reveals Norris and Piastri reliability issues in Bahrain GP |url=https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-reveals-norris-and-piastri-reliability-issues/10440344/ |url-access=limited |access-date=7 March 2023 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en |publication-place=London |archive-date=6 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230306024419/https://www.autosport.com/f1/news/mclaren-reveals-norris-and-piastri-reliability-issues/10440344/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Norris moes ses kuipestoppe maak om die probleem te ondersoek en het sewentiende en laaste van die voltooide jaers geëindig.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=5 March 2023 |title=2023 Bahrain Grand Prix race report and highlights: Verstappen leads 1-2 in Bahrain season opener as Leclerc retires and Alonso takes final podium place in style |url=https://www.formula1.com/en/latest/article.verstappen-leads-1-2-in-bahrain-season-opener-as-leclerc-retires-and-alonso.40788dU0VkiLz0gxRPo7n1.html |access-date=6 March 2023 |website=formula1.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Hy is vir die eerste keer sedert 2019 in die eerste kwalifiseringsessie by die [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese Grand Prix]] uitgeskakel nadat hy teen 'n muur gebots het.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-perez-matches-alesi-as-alonso-grabs-best-aston-martin-start.70Qj5u28UCVJf2b3Wc9eSf.html | title=Facts And Stats: Perez matches Alesi, as Alonso grabs best Aston Martin start since the 1950s &amp;#124; Formula 1® | access-date=19 March 2023 | archive-date=19 March 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230319135630/https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-perez-matches-alesi-as-alonso-grabs-best-aston-martin-start.70Qj5u28UCVJf2b3Wc9eSf.html | url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het skade van puin in die eerste rondte opgedoen en weer sewentiende geëindig.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Cooper |first=Adam |date=20 March 2023 |title=McLaren's Piastri &quot;surprised&quot; by Gasly contact damage in Saudi Arabian GP |url=https://www.autosport.com/f1/news/piastri-surprised-by-gasly-contact-damage-in-saudi-arabian-gp/10446468/ |access-date=20 March 2023 |website=[[Autosport]] |publisher=Motorsport Network |language=en}}&lt;/ref&gt;  By die [[2023 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] het McLaren hul eerste punte van die seisoen aangeteken; Piastri het agtste geëindig en Norris het van dertiende aan die begin tot sesde aan die einde verbeter. Nog 'n K1-eliminasie by die [[2023 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] en kontak met [[Nyck de Vries]] by die wegsprong het gelei tot nog 'n uitslag sonder enige punte. Hy het derde gekwalifiseer by die [[2023 Spaanse Grand Prix|Spaanse Grand Prix]], maar kontak met Lewis Hamilton in die eerste rondte het hom laat terugsak. Hy is uit die punte-uitslag by die [[2023 Kanadese Grand Prix|Kanadese Grand Prix]] gestraf vir &quot;onsportiewe gedrag&quot; nadat hy buitensporig stadiger gery het terwyl hy die kuipelaan binnegegaan het, om sodoende 'n gaping vir Piastri voor hom te skep.&lt;ref&gt;{{cite web |date=2 July 2023 |title=McLaren's right of review over Norris's Canadian GP penalty rejected by the stewards |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/mclarens-right-of-review-over-norriss-canadian-gp-penalty-rejected-by-the.1sUxh4k9Xa0o55mCwo43J3 |website=formula1.com |publisher=Formula One Group |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240526174534/https://www.formula1.com/en/latest/article/mclarens-right-of-review-over-norriss-canadian-gp-penalty-rejected-by-the.1sUxh4k9Xa0o55mCwo43J3 |archive-date=26 May 2024 |access-date=4 June 2025}}&lt;/ref&gt;

McLaren het opgraderings aan Norris se MCL60 vir die [[2023 Oostenrykse Grand Prix|Oostenrykse Grand Prix]] aangebring;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://speedcafe.com/no-mclaren-upgrades-for-piastri-in-austria/|title=No McLaren upgrades for Piastri in Austria|website=speedcafe.com|first=Mat|last=Coch|date=30 June 2023|access-date=7 November 2023|archive-date=30 June 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230630035056/https://www.speedcafe.com/2023/06/30/no-mclaren-upgrades-for-piastri-in-austria/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; spanhoof Andrea Stella het opgemerk dat &quot;feitlik die hele motor&quot; herontwerp is.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://speedcafe.com/mclaren-b-spec-entire-car-redesigned/|title=McLaren admit 'entire car' has been redesigned|website=speedcafe.com|first=Ian|last=Parkes|date=17 June 2023|access-date=7 November 2023|archive-date=9 December 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20231209064705/https://www.speedcafe.com/2023/06/17/mclaren-b-spec-entire-car-redesigned/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Norris het vierde vir die wedren gekwalifiseer, derde vir die naelloop en vierde in die wedren geëindig. Meer sukses het by die [[2023 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] gekom waar Norris en Piastri onderskeidelik tweede en derde gekwalifiseer het.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Boxall-Legge |first=Jake |date=8 July 2023 |title=F1 British GP: Verstappen on pole as McLaren drivers star |url=https://www.motorsport.com/f1/news/f1-british-gp-verstappen-on-pole-as-mclaren-drivers-star/10493329/ |access-date=8 July 2023 |website=www.motorsport.com |language=en |archive-date=9 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230709124942/https://www.motorsport.com/f1/news/f1-british-gp-verstappen-on-pole-as-mclaren-drivers-star/10493329/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het Max Verstappen by die eerste draai verbygesteek en die wedren vir vier rondtes gelei voordat Verstappen die plek herwin het. In die latere stadiums van die wedren het Norris Lewis Hamilton afgeweer om tweede te eindig,&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/12918206/mclaren-and-rivals-surprised-by-lando-norris-pace-in-second-place-finish-at-british-grand-prix|work=Sky Sports|date=10 July 2023|access-date=10 July 2023|title=McLaren and rivals 'surprised' by Lando Norris' pace in second-place finish at British Grand Prix|archive-date=9 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230709233648/https://www.skysports.com//f1/news/12433/12918206/mclaren-and-rivals-surprised-by-lando-norris-pace-in-second-place-finish-at-british-grand-prix|url-status=live}}&lt;/ref&gt; wat hom die eerste McLaren-bestuurder maak wat op die podium by Silverstone geëindig het sedert Hamilton in 2010.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-red-bull-match-mclarens-all-time-record-of-11-straight-wins.4mKBQZfrnz1SVcabfnmRbr.html|title=Facts And Stats: Red Bull match McLaren's all-time record of 11 straight wins|work=Formula 1|date=9 July 2023|access-date=10 July 2023|last=Kelly|first=Sean|archive-date=10 July 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230710011949/https://www.formula1.com/en/latest/article.facts-and-stats-red-bull-match-mclarens-all-time-record-of-11-straight-wins.4mKBQZfrnz1SVcabfnmRbr.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het toe derde gekwalifiseer en teen Sergio Pérez verdedig om tweede te eindig by die [[2023 Hongaarse Grand Prix|Hongaarse Grand Prix]], die eerste agtereenvolgende podiumplekke van sy Formule Een-loopbaan. Hy het per ongeluk Verstappen se eersteplek-trofee – 'n handgemaakte Herend ter waarde van ongeveer VS$45&amp;nbsp;000 – tydens die podiumvieringe gebreek; die trofee is later vervang.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://thesportsrush.com/f1-news-watch-lando-norris-nearly-spoils-his-british-gp-heroics-while-spraying-300-prize-on-max-verstappen/ |title=Watch: Lando Norris Nearly Spoils His British GP Heroics While Spraying $300 Prize on Max Verstappen |last=Bhattacharjee |first=Somin |date=9 July 2023 |website=Thesportsrush.com |access-date=25 July 2023 |archive-date=25 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725123448/https://thesportsrush.com/f1-news-watch-lando-norris-nearly-spoils-his-british-gp-heroics-while-spraying-300-prize-on-max-verstappen/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Hy het tweede by die [[2023 Nederlandse Grand Prix|Nederlandse Grand Prix]] weggespring, maar het sy span se besluit gekritiseer om nie bande tydens 'n reënbui te ruil nie; hy het toe sewende geëindig.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12479/12951335/lando-norris-mclaren-driver-admits-to-looking-like-an-idiot-for-radio-rant-during-dutch-grand-prix|title=Lando Norris: McLaren driver admits to looking 'like an idiot' for radio rant during Dutch Grand Prix|website=skysports.com|date=31 August 2023|access-date=7 November 2023}}&lt;/ref&gt;

Vier agtereenvolgende podiumplekke het met die [[2023 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] begin, waar Norris die Mercedes- duo van Hamilton en George Russell afgeweer het en minder as 'n sekonde agter die renwenner [[Carlos Sainz jr.]], sy voormalige McLaren-spanmaat, geëindig het. Sainz, wat Norris strategies albei Mercedesse laat terughou het, het Norris geprys omdat hy hom toegelaat het om die oorwinning te behaal; sy spanmaat Charles Leclerc is deur Hamilton en Russell, wat vir varser mediums kuipe toe is, verbygesteek en kon hulle dus nie terughou nie.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.formula1.com/en/latest/article.sainz-credits-key-carlando-moment-for-preventing-him-being-dead-meat-on-his.3EkQ4E8uKvn2kJdVgZksAE.html | title=Sainz credits key 'Carlando' moment for preventing him being 'dead meat' on his way to Singapore victory |website=Formula One |date=17 September 2023 |access-date=14 December 2023}}&lt;/ref&gt; Hy het derde gekwalifiseer, agter spanmaat Piastri, by die [[2023 Japannese Grand Prix|Japannese Grand Prix]], maar hom in die wedren verbygesteek om tweede te eindig. Hy het 'n groot deel van die [[2023 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State Grand Prix]] gelei nadat hy tweede gekwalifiseer het en Charles Leclerc aan die begin verbygesteek het, maar is uiteindelik deur Verstappen en Hamilton verbygesteek. Hamilton se diskwalifikasie na die wedren het Norris na die tweede plek bevorder.&lt;ref&gt;{{cite web |date=23 October 2023 |title=Hamilton and Leclerc disqualified from United States Grand Prix for technical breach |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-hamilton-and-leclerc-disqualified-from-united-states-grand-prix-for.10nvuyvEPfMgoeWxWOhw0a |website=Formula 1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240330101423/https://www.formula1.com/en/latest/article/breaking-hamilton-and-leclerc-disqualified-from-united-states-grand-prix-for.10nvuyvEPfMgoeWxWOhw0a |archive-date=30 March 2024 |access-date=4 June 2025}}&lt;/ref&gt; Norris het nie daarin geslaag om 'n mededingende kwalifiserende tyd by die [[2023 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] op te stel nie en het sewentiende begin, maar het herstel om die wedren vyfde te voltooi. By die [[2023 São Paulo Grand Prix|São Paulo Grand Prix]] het hy die voorste wegspringplek in die naelren behaal, maar is deur Verstappen by die eerste draai verbygesteek en het tweede geëindig. Hy het ook tweede in die hoofwedren geëindig, nadat hy sesde weggespring het en vier plekke aan die begin ingehaal het. Sy enigste uitval van die seisoen was by die voorlaaste rondte, die [[2023 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]]. Hy het sestiende gekwalifiseer, maar 'n swaar ongeluk in die derde rondte gemaak. Hy is vir voorsorgmaatreëls hospitaal toe geneem en is dieselfde dag ontslaan.&lt;ref&gt;{{cite news |title=Lando Norris: How McLaren driver suffered huge accident at Las Vegas GP after first DNF of 2023 F1 season |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13012155/lando-norris-how-mclaren-driver-suffered-huge-accident-at-las-vegas-gp-after-first-dnf-of-2023-f1-season |access-date=20 November 2023 |work=Sky Sports |date=10 November 2023 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Norris het altesaam 205 punte teenoor Piastri se 97 behaal en sesde in die Bestuurderskampioenskap geëindig, wat sy resultaat van 2021 ewenaar. Hy het slegs een punt agter die vierde plek geëindig, terwyl [[Fernando Alonso]] en Charles Leclerc gelykop met 206 punte geëindig het.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=F1 - The Official Home of Formula 1® Racing |url=https://www.formula1.com/ |access-date=2026-05-19 |website=Formula 1® - The Official F1® Website |language=en}}&lt;/ref&gt;

=== 2024: Nooiensoorwinning ===
[[Lêer:Lando Norris,Chinese GP 2024 Race.jpg|duimnael|regs|Norris by die [[2024 Chinese Grand Prix]]]]
Voor die [[2024 Formule Een-seisoen|2024-seisoen]] het Norris 'n nuwe meerjarige kontrak met McLaren geteken.&lt;ref name=&quot;contract&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article.breaking-lando-norris-agrees-new-extended-multi-year-contract-with-mclaren.8rSSuSLeK21UXmWqBdXuL.html |title=Norris agrees new 'extended multi-year' contract with McLaren |website=Formula One |date=27 January 2024}}&lt;/ref&gt; Hy het sesde geëindig by die eerste wedren, die [[2024 Bahreinse Grand Prix|Bahreinse Grand Prix]], &lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/bahrain-f1-pace-a-good-sign-as-mclaren-weaknesses-remain-norris/10582701/|title=Bahrain F1 pace &quot;a good sign&quot; as McLaren weaknesses remain - Norris|website=autosport.com|first=Filip|last=Cleeren|date=3 March 2024|access-date=6 April 2024}}&lt;/ref&gt; en sy eerste podium van die seisoen by die [[2024 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] behaal, waar hy derde weggespring en geëindig het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13103567/lando-norris-when-and-where-is-mclaren-driver-most-likely-to-claim-an-elusive-first-f1-victory|title=Lando Norris: When and where is McLaren driver most likely to claim an elusive first F1 victory?|website=skysports.com|date=2 April 2024|access-date=6 April 2024}}&lt;/ref&gt; Hy het die seisoen se eerste naelren-voorposisie by die [[2024 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]] behaal,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-delighted-as-all-or-nothing-final-lap-nets-p1-during-sprint.1W3ZJnuE4wBuCCzFXYrMDI|title=Norris delighted as 'all or nothing' final lap nets P1 during Sprint Qualifying in Shanghai|website=formula1.com|date=19 April 2024|access-date=19 April 2024}}&lt;/ref&gt; maar verskeie plekke in die eerste rondte van die naelren afgestaan en sesde geëindig.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Verstappen beats Hamilton in dramatic Shanghai Sprint |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-victory-over-hamilton-in-dramatic-shanghai-sprint.6B8IBGCczrPy6jLU3ztepf |publisher=Formula One |access-date=21 April 2024 |language=en |date=20 April 2024}}&lt;/ref&gt; Vir die hoofwedren het hy vierde gekwalifiseer, Fernando Alonso verbygesteek en Sergio Pérez in die kuipe getroef om tweede te eindig,&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-victory-over-norris-and-perez-in-action-packed-chinese.3Uz5CwNh5tEQt62umIGhob |title=Verstappen charges to victory over Norris and Perez in action-packed Chinese GP |date=21 April 2024 |access-date=22 April 2024 |website=Formula One}}&lt;/ref&gt; sy vyftiende Formule Een-podium. By die [[2024 Miami Grand Prix|Miami Grand Prix]] het hy uit die naelren onttrek na 'n botsing met Alonso in die eerste draai.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-charges-to-sprint-race-win-over-leclerc-and-perez-in-miami.3ziV5jwPsEc5HCQ1ODdIUF |title=Verstappen charges to Sprint win over Leclerc and Perez in Miami |date=4 May 2024 |access-date=5 May 2024 |website=Formula One}}&lt;/ref&gt; Hy het vyfde vir die hoofwedren gekwalifiseer en die wedren gelei nadat die jaers voor hom by die kuipe aangedoen het. 'n Daaropvolgende veiligheidsmotor het Norris toegelaat om by die kuipe aan te doen en sy voorsprong te behou, wat hy voor Verstappen by die herbegin gehou het om sy eerste Grand Prix-oorwinning na 110 wedrenne en sy 16de podiumplek te behaal,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-beats-verstappen-for-breakthrough-maiden-f1-victory-in-action-packed.7f9W6X9L3kPQILyO3NljL1 |title=Norris beats Verstappen for breakthrough maiden F1 victory in action-packed Miami Grand Prix |website=Formula One |date=5 May 2024}}&lt;/ref&gt; en die rekord vir die meeste podiumplekke te ewenaar voordat hy 'n eerste oorwinning behaal het, 'n rekord wat hy nou deel met Patrick Depailler, [[Mika Häkkinen]], [[Eddie Irvine]] en [[Jean Alesi]].&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Kelly |first1=Sean |title=Facts And Stats: Norris becomes 21st British winner on 110th McLaren start |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-21st-british-winner-on-110th-mclaren-start.6FTFG2rWZK2QCRLWs8Q8tK |website=www.formula1.com |publisher=Formula One |access-date=5 May 2024}}&lt;/ref&gt;

Ná Miami het Norris vyf podiumplekke voor die somerpouse behaal. Hy het podiumplekke by [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|Imola]] behaal, waar hy Verstappen ingehaal het, maar hom nie kon verbysteek om te wen nie,&lt;ref&gt;{{cite news |date=19 May 2024 |title=Verstappen holds off thrilling late charge from Norris to win Emilia-Romagna Grand Prix |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-holds-off-thrilling-late-charge-from-norris-to-win-emilia-romagna.2CgBWm3GodjE3QIYIMWL0x|access-date=20 May 2024}}&lt;/ref&gt; [[2024 Kanadese Grand Prix|Kanada]], waar hy die wedren vir 'n kort rukkie gelei het, maar deur strategie teen Verstappen verloor het,&lt;ref&gt;{{cite news |date=9 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-to-victory-in-thrilling-wet-dry-canadian-gp.6ytkbh7iDTWC3pJBwiaboI|access-date=10 June 2024}}&lt;/ref&gt; en [[2024 Spaanse Grand Prix|Spanje]], waar hy voorste wegspringposisie geneem het, maar aan die begin uitgeval het.&lt;ref&gt;{{cite news |date=23 June 2024 |title=Verstappen beats Norris to victory in thrilling wet/dry Canadian GP |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-holds-of-norris-challenge-to-seal-victory-at-the-spanish-grand.7a5UhXMAtkhbslSDNiPVes|access-date=30 June 2024}}&lt;/ref&gt; Ten spyte daarvan dat hy verskeie geleenthede kortgekom het, het Norris gesê dat hy homself as 'n kampioenskapsmededinger vir Verstappen beskou het na die opskudding van sy MCL38 se algehele vertoning.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/we-can-do-it-norris-says-he-and-mclaren-have-what-it-takes-to-win-the-2024.oGANJUOwYD00f0nOexrUa|title='We can do it' – Norris says he and McLaren 'have what it takes' to win the 2024 title|access-date=23 September 2024}}&lt;/ref&gt; Norris het nie daarin geslaag om 'n podiumplek by [[2024 Monaco Grand Prix|Monaco]] te behaal nie en het vierde geëindig agter spanmaat [[Oscar Piastri]],&lt;ref&gt;{{cite news |date=26 May 2024 |title=Leclerc clinches long-awaited home win in Monaco ahead of Piastri and Sainz after early drama |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-clinches-long-awaited-home-win-in-monaco-ahead-of-piastri-and-sainz.4EmeQeb2P27aS8yGIVMOEO|access-date=26 May 2024}}&lt;/ref&gt; en in [[2024 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]], waar hy met Verstappen gespartel het voordat hy kontak met hom gemaak het wat die wedren beëindig het.&lt;ref&gt;{{cite news |date=30 June 2024 |title=Russell claims surprise win in Austria after Verstappen and Norris dramatically collide in battle for the lead |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-claims-surprise-win-in-austria-after-verstappen-and-norris.2Kmxvn4a42JYDFhvklagYk|access-date=30 June 2024}}&lt;/ref&gt;

Norris het verdere podiumplekke by die [[2024 Britse Grand Prix|Britse Grand Prix]] behaal en derde geëindig na 'n mislukte strategie,&lt;ref&gt;{{cite news |date=7 July 2024 |title=Hamilton beats Verstappen to first win since 2021 with record-breaking 9th British Grand Prix victory |website=Formula1.com |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/hamilton-beats-verstappen-to-first-win-since-2021-with-record-breaking-9th.3teU9bznaWJlC2TGAYh0Vl}}&lt;/ref&gt; en [[2024 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]], waar hy die voorste wegspringposisie geneem het, maar by draai een uitgeval het, wat sy spanmaat Oscar Piastri die voortou gegee het. Nadat strategie hom kontroversieel eerste geprioritiseer het, het McLaren spanbevele op Norris afgedwing en hom beveel om stadiger te ry om Piastri die voortou en uiteindelik die wedrenoorwinning te gee.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/piastri-wins-hungarian-grand-prix-as-norris-belatedly-hands-back-lead-in.70F4mNzYrbmvNYaj8KXm18|title=Piastri wins Hungarian Grand Prix as Norris belatedly hands back lead in McLaren intra-team drama|website=www.formula1.com|access-date=22 July 2024}}&lt;/ref&gt; Norris het sesde geëindig tydens die [[2024 Belgiese Grand Prix|Belgiese Grand Prix]], agter Verstappen, maar is na vyfde bevorder na die diskwalifikasie van George Russell.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-takes-incredible-victory-in-belgium-on-aging-tyres-after-thrilling.3FufXdo4r40I7kv5mJLMMR|title=Hamilton wins thrilling Belgian Grand Prix with team mate Russell disqualified|website=www.formula1.com|access-date=28 July 2024}}&lt;/ref&gt;

[[Lêer:2024-08-25 Motorsport, Formel 1, Großer Preis der Niederlande 2024 STP 4003 by Stepro.jpg|duimnael|links|Norris ''(middel)''  op die podium om sy oorwinning in die [[2024 Nederlandse Grand Prix]] te vier.]]
Na die somerpouse het Norris die voorste wegspringplek by die [[2024 Nederlandse Grand Prix|Nederlandse Grand Prix]] behaal. Tydens die wedren het hy teen die tweede geplaaste Verstappen aan die begin verloor, maar hy het uiteindelik die eerste plek deur DRS teruggeëwen. Hy het die voorsprong behou, wat hy met die geruite vlag tot 22 sekondes vergroot het, om sy tweede oorwinning te behaal; McLaren se eerste by die [[Zandvoort-renbaan]] sedert [[Niki Lauda]] se oorwinning in 1985, en die eerste nie-Red Bull- of Max Verstappen-oorwinning by die baan sedert die terugkeer na die Formule Een-kalender in 2021.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-fights-back-against-verstappen-to-end-home-heros-run-of-dutch-gp-wins.3IPKJnhPnBEjWGAfrGeZQo|title=Norris fights back against Verstappen to end home hero's run of Dutch GP wins|website=www.formula1.com|access-date=25 August 2024}}&lt;/ref&gt; Norris het toe die voorste wegspringposisie vir die [[2024 Italiaanse Grand Prix|Italiaanse ren]] geneem,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-seals-pole-position-ahead-of-piastri-at-monza-as-mclaren-secure-front.4ZYpKyV7XxYPQoJ8WzLTtX|title=Norris seals pole position ahead of Piastri at Monza as McLaren secure front row lockout|website=www.formula1.com|access-date=31 August 2024}}&lt;/ref&gt; wat die eerste agtereenvolgende voorste wegspringposisies van sy loopbaan was en die eerste McLaren-bestuurder geword het om hierdie prestasie te behaal sedert Lewis Hamilton in 2012. Hy het die ren voor Piastri begin, wat McLaren se eerste voorste ry-uitsluiting by Monza sedert 2012 was.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-verstappen-endures-his-worst-qualifying-in-a-year-as-norris.1wAlSfP6zHLevFiFuyifbK|title=Facts And Stats: Verstappen endures his worst qualifying in a year as Norris scores back-to-back poles for the first time|website=www.formula1.com|access-date=31 August 2024}}&lt;/ref&gt; Norris het egter teen sy spanmaat verloor, wat hom by draai vier verbygesteek het, en sou uiteindelik derde eindig agter Piastri en renwenner Charles Leclerc, hoewel hy steeds die vinnigste rondte op rondte 53 behaal het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-thrills-the-tifosi-to-triumph-at-monza-ahead-of-piastri-and-norris.1aiYZF3rWZp2Q9yQtcuvqV|title=Leclerc thrills the Tifosi as he triumphs at Monza ahead of Piastri and Norris with bold Ferrari strategy paying off|website=Formula1.com|date=1 September 2024|access-date=1 September 2024}}&lt;/ref&gt; Norris het sy en McLaren se eerste K1-uitskakeling sedert die 2023 Las Vegas Grand Prix tydens kwalifisering vir die [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjanse Grand Prix]] gely.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/norris-still-hopeful-of-good-result-despite-q1-exit-in-baku/10654166/|title=Norris suffers bizarre Azerbaijan Q1 exit|website=Autosport|date=14 September 2024|access-date=15 September 2024 |last=Mann-Bryans |first=Mark}}&lt;/ref&gt; Norris het sy rondte gestaak nadat 'n kort geel vlag by sektor drie gewys is; Esteban Ocon het sy motor teen die muur geskuur en dit so beskadig. Norris, wat sektor drie genader het, is gedwing om as gevolg hiervan op te lig, wat hom gedwing het om die rondte te laat vaar.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.autosport.com/f1/news/the-f1-safety-system-calls-behind-norriss-wrong-time-baku-qualifying-exit/10654290/|title=The F1 safety system calls behind Norris's Azerbaijan qualifying exit|website=Autosport|date=14 September 2024|access-date=15 September 2024 |last=Kalinauckas |first=Alex}}&lt;/ref&gt; Hy het tot vierde herstel nadat hy Verstappen verbygesteek het, en die gekombineerde resultate van hom en sy spanmaat, die wedrenwenner Piastri, het McLaren die eerste keer sedert 2014 die voortou laat neem in die Vervaardigerskampioenskap.

Norris het sy vyfde voorste wegspringposisie van die seisoen by die [[2024 Singapoerse Grand Prix|Singapoerse Grand Prix]] behaal en 'n nuwe kwalifiserende rondtetydrekord by die [[Marinabaai Straatrenbaan]] opgestel. 'n Dominante vertoning het hom sy derde oorwinning met 'n marge van 20 sekondes voor Verstappen laat behaal, &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/sport/2024/sep/22/lando-norris-dominates-singapore-f1-gp-edges-closer-max-verstappen|title=Lando Norris eases to Singapore F1 GP win despite twice hitting wall|last=Richards|first=Giles|date=22 September 2024|website=The Guardian|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923182915/https://www.theguardian.com/sport/2024/sep/22/lando-norris-dominates-singapore-f1-gp-edges-closer-max-verstappen|archive-date=23 September 2024|access-date=23 September 2024}}&lt;/ref&gt; en elke rondte tot oorwinning gelei. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-fifth-winner-in-five-years-at-first-safety.5mUfDxYMC0wzslttHeAY9f|title=Facts And Stats: Norris becomes fifth winner in five years at first Safety Car-free Singapore Grand Prix|date=22 September 2024|website=Formula 1|archive-url=https://web.archive.org/web/20240923183313/https://www.formula1.com/en/latest/article/facts-and-stats-norris-becomes-fifth-winner-in-five-years-at-first-safety.5mUfDxYMC0wzslttHeAY9f|archive-date=23 September 2024|access-date=23 September 2024}}&lt;/ref&gt; By die [[2024 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State Grand Prix]] het Norris vierde vir die naelloop gekwalifiseer en derde geëindig. Norris het sy sesde voorste wegspringposisie vir die hoofren behaal, maar het verloor terwyl hy teen Verstappen gesukkel het, wat beide Ferrari's toegelaat het om die voortou en uiteindelike wedrenoorwinning te neem. Norris het uiteindelik met Verstappen gesukkel vir die laaste plek op die podium, wat Norris geweier is nadat 'n vyf-sekonde straf toegeken is omdat hy Verstappen van die baan af verbygesteek het,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/leclerc-leads-dominant-ferrari-one-two-in-austin-as-norris-loses-third-to.3VSTWKOy40Ta1vvtlwHBff|title=Leclerc leads dominant Ferrari one-two in Austin as Norris loses third to Verstappen after penalty|date=20 October 2024|website=Formula 1}}&lt;/ref&gt; en Norris het derde gekwalifiseer vir die [[2024 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad Grand Prix]] en tweede geëindig nadat hy 'n fout deur Charles Leclerc benut het. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/sainz-surges-to-mexico-victory-ahead-of-norris-and-leclerc-as-verstappen-hit.3duSNduH2cxC7K91WDSXda|title=Sainz surges to Mexico victory ahead of Norris and Leclerc as Verstappen hit with two penalties for Norris moves|date=27 October 2024|website=Formula 1}}&lt;/ref&gt;

Nadat hy die [[2024 São Paulo Grand Prix|São Paulo-naelren]] van tweede plek gewen het nadat Piastri opdrag gegee is om posisies te ruil,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-takes-victory-in-the-sao-paulo-sprint-ahead-of-piastri-after-mclaren.QHFcxKEzd9OoGvjJRTYNk|title=Norris takes victory in the Sao Paulo Sprint ahead of Piastri after McLaren driver switch|website=Formula 1.com|date=2 November 2024|access-date=2 November 2024}}&lt;/ref&gt; het Norris die voorste wegspringplek vir die reëngeteisterde Grand Prix verower; hy is beboet vir die oortreding van die afgebroke wegspringprosedure en moes die voortou aan Russell afstaan. Hy het na sesde teruggesak na 'n ongeleë [[Vlae gebruik in motorwedrenne|rooi vlag]] en 'n fout met die herbegin, aangesien Verstappen van sewentiende plek gewen het, wat sy kampioenskapshoop gedemp het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-wins-chaotic-sao-paulo-grand-prix-after-stunning-recovery-from.1DIc8pzRmGbC3jHJmvtBi1|title=Verstappen wins chaotic Sao Paulo Grand Prix after stunning recovery from P17 as Alpine score shock double podium|website=Formula 1|date=3 November 2024}}&lt;/ref&gt; Voor die [[2024 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]] het Norris blykbaar toegegee dat enige realistiese hoop om die bestuurderskampioenskap van Verstappen weg te neem, verby was, hoewel hy gereken het dat sy seisoen steeds op dreef was.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/whats-changed-for-norris-after-brutal-f1-title-bid-collapse/|title=What's changed for Norris after brutal F1 title bid collapse|date=21 November 2024|website=The Race}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/lando-norris-interview-max-verstappen-f1-2024-season/#disqus_thread|title=Hard lessons, racing Verstappen and fan criticism - Norris interview|date=20 November 2024|website=The Race}}&lt;/ref&gt; Norris het ook erken dat hy nie voorberei het vir 'n potensiële bestuurderskampioenskapstitel-bod aan die begin van die 2024-seisoen nie.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cvgezg12d8xo|title=Las Vegas Grand Prix: Lando Norris 'wasn't ready' for Max Verstappen title fight|date=21 November 2024|website=BBC Sport}}&lt;/ref&gt; Norris het die Las Vegas Grand Prix in die sesde plek gekwalifiseer en voltooi, terwyl mededinger Verstappen vyfde geëindig het, wat Norris se titelbod wiskundig met twee rondes oor beëindig het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-crowned-champion-as-russell-heads-mercedes-1-2-in-las-vegas.3TZdhZEthj8sADUPU8p6Ni|title=Verstappen crowned champion as Russell heads Mercedes 1-2|website=Formula 1® - The Official F1® Website}}&lt;/ref&gt; 

By die [[2024 Katarse Grand Prix|Katarse Grand Prix]] se naelren het Norris elke rondte van die voorste wegspringplek af gelei totdat hy doelbewus stadiger gejaag het nader aan die wenstreep, en die oorwinning aan Piastri oorhandig as 'n guns vir die São Paulo-naelren.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/c1dpdq1xedno|title=Norris hands Qatar sprint win to Piastri for McLaren one-two|date=30 November 2024|access-date=30 November 2024|first=Andrew|last=Benson|website=[[BBC Sport]]}}&lt;/ref&gt; Nigel Chiu van Sky Sports het die skuif vergelyk met [[Michael Schumacher]] s'n by die [[2002 Verenigde State Grand Prix]].&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13263508/qatar-gp-lando-norris-explains-decision-to-let-oscar-piastri-win-sprint-after-late-mclaren-switch|title=Qatar GP: Lando Norris explains decision to let Oscar Piastri win Sprint after late McLaren switch|date=30 November 2024|access-date=30 November 2024|first=Nigel|last=Chiu|website=Sky Sports}}&lt;/ref&gt; Hy het 'n stop-en-ry-straf van tien sekondes ontvang vir 'n spoedoortreding onder geel vlae terwyl hy tweede in die wedren was, en het uiteindelik tiende geëindig, terwyl Charles Leclerc van Ferrari, wat nou Norris se hoofuitdager vir die kampioenskap-naaswennerplek was, die Grand Prix tweede agter kampioen Verstappen voltooi het.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.the-race.com/formula-1/i-f-ed-it-up-norris-makes-no-excuses-for-costly-qatar-f1-penalty/|title='I f***ed it up' - Norris makes no excuses for costly Qatar penalty|date=1 December 2024|website=The Race}}&lt;/ref&gt; Norris se fout en sterk Ferrari-resultate in Katar het bygedra dat McLaren se voorsprong in die Vervaardigerskampioenskap tot die tweede geplaasde Ferrari tot 21 punte verminder is voor die laaste rondte van die 2024-seisoen by die [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi Grand Prix]], en Norris se voorsprong bo Charles Leclerc vir die tweede plek in die jaerskampioenskap tot slegs agt punte verminder voor dieselfde byeenkoms.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.statsf1.com/en/2024/qatar/championnat.aspx|title=Qatar 2024 - Championship • Stats F1|website=www.statsf1.com}}&lt;/ref&gt; In Aboe Dhabi het Norris die voorste wegspringplek geneem en tot die geruite vlag gelei in sy vierde oorwinning van die seisoen, wat McLaren se eerste vervaardigerstitel sedert 1998 verseker het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-sails-to-victory-ahead-of-sainz-and-leclerc-in-abu-dhabi-as-mclaren.52fogZq77Kgmdt75WN8kGM|title=Norris sails to victory ahead of Sainz and Leclerc in Abu Dhabi as McLaren seal constructors' championship|website=Formula One|date=8 December 2024}}&lt;/ref&gt;

=== 2025: Nooienstitel in die stryd teen Verstappen en Piastri ===
[[Lêer:2025 Japan GP - McLaren - Lando Norris - FP1.jpg|duimnael|regs|Norris bestuur die McLaren MCL39 tydens die [[2025 Japannese Grand Prix]].]]
McLaren het [[2025 Formule Een-seisoen|2025]] as titelgunstelinge betree, met Norris wat verklaar het dat hy &quot;baie lesse&quot; geleer het in sy poging om Wêreldbestuurderskampioen te word.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nbcnews.com/sports/formula-1/lando-norris-formula-1-mclaren-rcna194264 |title=Formula 1 star Lando Norris is 'confident' he can win it all after a breakthrough year |last=Kapur |first=Sahil |date=7 March 2025 |work=NBC News|access-date=17 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250317042233/https://www.nbcnews.com/news/amp/rcna194264 |archive-date=17 March 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het die voorste wegspringplek vir die seisoen-openende [[2025 Australiese Grand Prix|Australiese Grand Prix]] geneem, en sy voorsprong oor spanmaat Oscar Piastri en Max Verstappen in nat toestande verdedig om die oorwinning en die kampioenskapsvoorsprong te behaal.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cr421xe109qo |title=Norris beats Verstappen in dramatic Australia opener |last=Benson |first=Andrew |date=16 March 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=16 March 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250316070859/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cr421xe109qo |archive-date=16 March 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Nadat hy agtste in die [[2025 Chinese Grand Prix|Chinese Grand Prix]]-naelren geëindig het, het hy tweede in die hoofren agter Piastri geëindig.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.thetimes.com/sport/formula-one/article/chinese-grand-prix-oscar-piastri-lando-norris-vbzhtscnj |url-access=subscription |title=Chinese GP: Oscar Piastri claims dominant win with Lando Norris second |last=Hudson |first=Molly |date=23 March 2025 |work=[[The Times]] |access-date=23 March 2025 |issn=0140-0460 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250323113600/https://www.thetimes.com/sport/formula-one/article/chinese-grand-prix-oscar-piastri-lando-norris-vbzhtscnj |archive-date=23 March 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; In [[2025 Japannese Grand Prix|Japan]] het hy tweede geëindig na Verstappen, wat sy kampioenskapsvoorsprong tot 'n enkele punt verminder het.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/ |title=F1 Japanese Grand Prix briefing: Max Verstappen's perfect win and Kimi Antonelli makes history |last1=Coleman |first1=Madeline |last2=Smith |first2=Luke |date=6 April 2025 |work=The Athletic |publisher=[[The New York Times]] |access-date=6 April 2025 |issn=1553-8095 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250406081516/https://www.nytimes.com/athletic/6258403/2025/04/06/japanese-grand-prix-f1-briefing-max-verstappen-red-bull/ |archive-date=6 April 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Norris het sy kampioenskapsvoorsprong tot drie punte vergroot, nou voor Piastri, met sy derde plek by die Bahreinse Grand Prix nadat hy sesde gekwalifiseer het - en beweer het dat hy &quot;onbewus&quot; gevoel het in die MCL39 - en 'n straf vir 'n oortreding van die wegspring gekry het.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.independent.co.uk/f1/f1-oscar-piastri-lando-norris-bahrain-mclaren-b2732526.html |title=Oscar Piastri lays down F1 title gauntlet to Lando Norris with victory in Bahrain |last=Hunt |first=Scott |date=13 April 2025 |work=[[The Independent]] |access-date=15 April 2025 |issn=1741-9743 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250415161830/https://www.independent.co.uk/f1/f1-oscar-piastri-lando-norris-bahrain-mclaren-b2732526.html |archive-date=15 April 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.goodwood.com/grr/f1/2025-bahrain-grand-prix/ |title=Norris strains in Sakhir in the face of Piastri perfection |last=Smith |first=Damien |date=14 April 2025 |website=Goodwood Road &amp; Racing |publisher=Goodwood House |access-date=18 July 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250422175036/https://www.goodwood.com/grr/f1/2025-bahrain-grand-prix/ |archive-date=22 April 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Norris het uit die kwalifisering vir die [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|Saoedi-Arabiese Grand Prix]] geval, van tiende tot vierde herstel en onder Piastri op die punteleer geval.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13352424/saudi-arabian-gp-lando-norris-hits-back-at-claims-of-mclaren-dominance-they-are-just-as-quick-as-us |title=Saudi Arabian GP: Lando Norris hits back at claims of McLaren dominance {{!}} 'They are just as quick as us' |date=20 April 2025 |website=Sky Sports |access-date=21 April 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250421213955/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13352424/saudi-arabian-gp-lando-norris-hits-back-at-claims-of-mclaren-dominance-they-are-just-as-quick-as-us |archive-date=21 April 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Deur voordeel te trek uit 'n laat veiligheidsmotor om Piastri met 'n verkorte kuipestop verby te steek, het hy die Miami Grand Prix naelren gewen;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/may/03/mclarens-norris-wins-miami-sprint-race-as-hamilton-grabs-third-place-for-ferrari |title=McLaren's Norris wins chaotic Miami sprint race as Hamilton grabs third |last=Richards |first=Giles |date=3 May 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=3 May 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250504013227/https://www.theguardian.com/sport/2025/may/03/mclarens-norris-wins-miami-sprint-race-as-hamilton-grabs-third-place-for-ferrari |archive-date=4 May 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; hy het tweede na Piastri in die hoofwedren geëindig nadat hy plekke verloor het in 'n stryd met die voorste wegspringplek Verstappen.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx20xkl8202o |title=Piastri wins from Norris in Miami to extend lead |last=Benson |first=Andrew |date=4 May 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=24 May 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250505020637/https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/cx20xkl8202o |archive-date=5 May 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het tweede in [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|Emilia-Romagna]] geëindig voordat hy die [[2025 Monaco Grand Prix|Monaco Grand Prix]] van voorste wegspringplek af gewen het, wat Piastri se voorsprong tot drie punte verminder het.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.autosport.com/f1/news/norris-max-was-too-quick-for-us/10724162/ |title=Norris on F1 Imola GP: &quot;Max was too quick for us&quot; |last=Bellwood |first=Owen |date=18 May 2025 |website=[[Autosport]] |access-date=24 May 2025 |issn=0269-946X |archive-url=https://web.archive.org/web/20250518190721/https://www.autosport.com/f1/news/norris-max-was-too-quick-for-us/10724162/ |archive-date=18 May 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het vervolgens tweede na Piastri in Spanje geëindig.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |url=https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/piastri-wins-from-norris-as-verstappen-gets-penalised-2025-spanish-gp-results/ |url-access=registration |title=Piastri wins from Norris as Verstappen gets penalised – 2025 Spanish GP results |last=Elizalde |first=Pablo |date=1 June 2025 |magazine=Motor Sport |access-date=29 June 2025 |issn=0027-2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629152250/https://www.motorsportmagazine.com/articles/single-seaters/f1/piastri-wins-from-norris-as-verstappen-gets-penalised-2025-spanish-gp-results/ |archive-date=29 June 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 'n Botsing met Piastri in 'n stryd om die vierde plek by die Kanadese Grand Prix het Norris uit die wedren laat onttrek, waarvoor hy om verskoning gevra het en gestraf is.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.skysports.com/f1/news/12433/13384479/lando-norris-mclaren-driver-must-bring-a-game-to-2025-f1-championship-after-clumsy-canadian-gp-error-says-martin-brundle |title=Lando Norris: McLaren driver must bring A-game to 2025 F1 championship after 'clumsy' Canadian GP error says Martin Brundle |last=Brundle |first=Martin |date=17 June 2025 |website=Sky Sports |access-date=25 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250617150516/https://www.skysports.com/f1/news/12433/13384479/lando-norris-mclaren-driver-must-bring-a-game-to-2025-f1-championship-after-clumsy-canadian-gp-error-says-martin-brundle |archive-date=17 June 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.the-race.com/formula-1/why-penalised-lando-norris-avoids-a-grid-drop-for-oscar-piastri-clash/ |title=Why penalised Norris avoids a grid drop for Piastri clash |last=Mitchell-Malm |first=Scott |date=16 June 2025 |website=The Race |publisher=The Race Media |access-date=25 June 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250616011641/https://www.the-race.com/formula-1/why-penalised-lando-norris-avoids-a-grid-drop-for-oscar-piastri-clash/ |archive-date=16 June 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

====2025 Tweede deel====
[[Lêer:Lando Norris 2025 Italian Grand Prix qualifying.jpg|duimnael|links|Norris bestuur die McLaren MCL39 tydens die [[2025 Italiaanse Grand Prix]].]]
Norris het met meer as 'n halwe sekonde die voorste wegspringplek in [[2025 Oostenrykse Grand Prix|Oostenryk]] ingepalm,&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/28/lando-norris-storms-to-pole-at-austrian-grand-prix-while-verstappen-slumps-to-seventh |title=Lando Norris storms to Austrian F1 GP pole as angry Verstappen slumps to seventh |last=Richards |first=Giles |date=28 June 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=28 June 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250628162109/https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/28/lando-norris-storms-to-pole-at-austrian-grand-prix-while-verstappen-slumps-to-seventh |archive-date=28 June 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; voordat hy Piastri teruggehou het om te wen.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/29/lando-norris-mclaren-oscar-piastri-austrian-gp-f1 |title=Lando Norris holds off pressure from Oscar Piastri to win Austrian F1 GP |last=Richards |first=Giles |date=29 June 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=29 June 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250629151659/https://www.theguardian.com/sport/2025/jun/29/lando-norris-mclaren-oscar-piastri-austrian-gp-f1 |archive-date=29 June 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het munt geslaan uit 'n straf vir Piastri om sy [[2025 Britse Grand Prix|eerste Britse Grand Prix]] te wen.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://edition.cnn.com/2025/07/06/sport/lando-norris-british-grand-prix-spt-intl |title=Lando Norris wins controversial British Grand Prix after Oscar Piastri incurs penalty and heavy rain wreaks havoc on the race |last=Ronald |first=Issy |date=6 July 2025 |work=[[CNN]] |access-date=4 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250724113923/https://edition.cnn.com/2025/07/06/sport/lando-norris-british-grand-prix-spt-intl |archive-date=24 July 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy was derde in die Belgiese naelren en het die voorste wegspringplek vir die [[2025 Belgiese Grand Prix|Grand Prix]] geneem voordat hy verskeie foute gemaak het en tweede na Piastri geëindig het.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/ckg4nn77j5xo |title=Fine margins: How Norris lost out to Piastri in Belgium |last=Benson |first=Andrew |date=27 July 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=4 August 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250728083754/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/ckg4nn77j5xo |archive-date=28 July 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Met 'n alternatiewe eenstopstrategie in [[2025 Hongaarse Grand Prix|Hongarye]] het hy die voortou vanaf die vierde plek geneem en 'n laat aanval deur Piastri afgeweer om te wen en sy voorsprong tot nege punte te verminder.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/athletic/6533320/2025/08/03/lando-norris-hungarian-gp-strategy-oscar-piastri/ |title=Did McLaren favor Lando Norris over Oscar Piastri in Hungary? Why the team says no |last=Coleman |first=Madeline |date=3 August 2025 |work=The Athletic |publisher=[[The New York Times]] |access-date=4 August 2025 |issn=1553-8095 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250804162318/https://www.nytimes.com/athletic/6533320/2025/08/03/lando-norris-hungarian-gp-strategy-oscar-piastri/ |archive-date=4 August 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Hy het in [[2025 Italiaanse Grand Prix|Italië]] 'n stadige kuipestop gehad wat hom agter Piastri laat val het, wat kontroversieel beveel is om die posisie af te staan en tweede plek aan Norris teruggegee is.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx2rn7y5r36o |title=Piastri told to let Norris past as Verstappen wins |last=Benson |first=Andrew |date=7 September 2025 |work=[[BBC Sport]] |publisher=[[BBC]] |access-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907154224/https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cx2rn7y5r36o |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.the-race.com/formula-1/needless-silly-our-verdict-on-mclaren-oscar-piastri-lando-norris-team-order |title='Needless and silly'? Our verdict on McLaren's Piastri team order |date=7 September 2025 |website=The Race |publisher=The Race Media |access-date=7 September 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907165723/https://www.the-race.com/formula-1/needless-silly-our-verdict-on-mclaren-oscar-piastri-lando-norris-team-order/ |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2025/sep/07/max-verstappen-victory-italian-f1-grand-prix-red-bull-lando-norrris-oscar-piastari-mclaren-lewis-hamilton-ferrari |title=Verstappen wins F1 Italian GP as Norris closes gap on Piastri amid pit-stop controversy |last=Richards |first=Giles |date=7 September 2025 |work=[[The Guardian]] |access-date=7 September 2025 |issn=1756-3224 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250907163554/https://www.theguardian.com/sport/2025/sep/07/max-verstappen-victory-italian-f1-grand-prix-red-bull-lando-norrris-oscar-piastari-mclaren-lewis-hamilton-ferrari |archive-date=7 September 2025 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Nadat hy sy motor in die tweede vrye oefensessie beskadig het, kon Norris nie munt slaan uit foute wat Piastri in [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|Azerbeidjan]] gemaak het nie, en het gekwalifiseer en sewende geëindig, asook 'n stadige kuipestop tydens die wedren verduur. Norris het ses punte op Piastri ingehaal.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-claims-dominant-azerbaijan-win-over-russell-and-sainz-after.gT4fbKTwpl3dI79nDmrHS|title=Verstappen claims dominant Azerbaijan win over Russell and Sainz after Piastri crashes out|website=Formula 1.com|date=21 September 2025|access-date=21 September 2025}}&lt;/ref&gt; Hy het toe vyfde in [[2025 Singapoerse Grand Prix|Singapoer]] gekwalifiseer,&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.formula1.com/en/results/2025/races/1270/singapore/qualifying| title= Formula 1 Singapore Airlines Singapore Grand Prix 2025 - Qualifying|publisher= Formula One|date=4 October 2025}}&lt;/ref&gt; agter sy titelmededinger voordat hy teen Piastri gebots het terwyl hy hom in die eerste rondte probeer verbysteek het - 'n skuif wat Piastri geglo het &quot;nie regverdig&quot; was nie.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://racingnews365.com/oscar-piastri-fumes-over-team-radio-after-lando-norris-collision|title=Oscar Piastri fumes over team radio after Lando Norris collision|publisher = RacingNews365|date=5 October 2025}}&lt;/ref&gt; Hy het die wedren derde voltooi, voor Piastri, terwyl McLaren die Vervaardigerskampioenskap met ses wedrenne oor gewen het. Norris was 22 punte agter Piastri na die wedren.&lt;ref&gt;{{Cite web | url=https://www.formula1.com/en/latest/article/russell-storms-to-victory-in-singapore-as-mclaren-seal-teams-championship.7cMITGtnc9fdxEaukmGVvI| date= 5 October 2025|publisher=Formula One| title= Russell storms to victory in Singapore as McLaren seal Teams' Championship amid Norris/Piastri clash}}&lt;/ref&gt; 

Nadat hy, soos sy spanmaat Piastri, in die eerste rondte van die [[2025 Verenigde State Grand Prix|Verenigde State se naelren]] uitgeval het, het hy gekwalifiseer en tweede geëindig vir die hoofwedren, wat die gaping met Piastri tot 14 punte verminder het. Norris het die kampioenskapsvoorsprong met een punt by [[2025 Meksikostad Grand Prix|Meksikostad]] herwin nadat hy sy voorste wegspringposisie in 'n oorheersende oorwinning omskep het, en agt verdere punte daarby gevoeg deur die [[2025 São Paulo Grand Prix|São Paulo-naelren]] vanaf voorste wegspringposisie te wen. Hy het toe voorste wegspringposisie vir die hoofren ingeneem, met titelmededingers Piastri en Verstappen onderskeidelik in die vierde en sestiende plek. Norris het die hoofren gewen, met Verstappen wat derde geëindig het, wat vanaf die kuipelaan weggespring het, en Piastri wat vyfde geëindig het na hy 'n straf van tien sekondes gekry het.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Benson |first=Andrew |date=9 November 2025 |title=Sao Paulo Grand Prix result: Lando Norris wins with Max Verstappen third after starting in pits |url=https://www.bbc.co.uk/sport/formula1/articles/cd9kp2421p3o |access-date=9 November 2025 |website=BBC Sport |language=en}}&lt;/ref&gt;

Op die voorste wegspringplek tydens sy 150ste wedren, die [[2025 Las Vegas Grand Prix|Las Vegas Grand Prix]], het hy die voortou aan Verstappen verloor nadat hy 'n fout gemaak het, en is hy gediskwalifiseer&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/norris-and-piastri-disqualified-from-las-vegas-gp-as-mclarens-fail-post-race.10uHwsN6mLfCNoZ6nKQvPy |title=Norris and Piastri disqualified from Las Vegas GP as McLarens fail post-race inspection |date=23 November 2025 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt; vanaf tweede plek agter Verstappen weens 'n oortreding van plankslytasie.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.formula1.com/en/latest/article/verstappen-beats-norris-for-dominant-las-vegas-gp-victory-as-piastri.6u1Op0SO7YQa2bwJOq8DVI |title=Verstappen beats Norris for dominant Las Vegas GP victory as Piastri recovers to fourth |date=23 November 2025 |work=Formula 1}}&lt;/ref&gt; Die diskwalifikasies van Norris en spanmaat Piastri vir oormatige plankslytasie het beteken dat Norris 'n voorsprong van 24 punte in die jaerskampioenskap oor Piastri behou het met twee rondes oor. Norris se diskwalifikasie het sy punte-marge oor Verstappen meer as gehalveer (ook 24 punte). Piastri en Verstappen was gelykop met jaerskampioenskapspunte as gevolg van die wedrenuitslag.&lt;ref&gt;{{cite web | title=Las Vegas 2025 - Championship • Stats F1 | url=https://www.statsf1.com/en/2025/las-vegas/championnat.aspx }}&lt;/ref&gt; Norris het 'n geleentheid gehad om die titel by die [[2025 Katarse Grand Prix|Katarse Grand Prix]] te wen as hy Piastri en Verstappen met twee punte oortref. Norris het derde agter Piastri geëindig tydens die naelloop en vierde in die hoofwedren geëindig, met Verstappen wat gewen het en Piastri tweede om die kampioenskap na die laaste rondte van die seisoen te bring. In [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|Aboe Dhabi]] het Norris derde geëindig en sy eerste Wêreldbestuurderskampioenskap verower.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2025-12-07 |title=The questions Norris's F1 title answers - and those it doesn't |url=https://www.the-race.com/formula-1/the-questions-norriss-f1-title-answers-and-those-it-doesnt/ |access-date=2025-12-07 |website=The Race |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.bbc.com/sport/formula1/articles/czrk61y2nyjo|title=Briton Norris wins his first F1 title in Abu Dhabi|date=7 December 2025|work=BBC Sport|access-date=9 December 2025}}&lt;/ref&gt; Norris het ook die DHL Vinnigste Rondte-toekenning vir die tweede agtereenvolgende jaar gewen.&lt;ref name=&quot;DHL&quot;&gt;{{cite web | title=DHL Fastest Lap Award | url=https://inmotion.dhl/en/formula-1/fastest-lap-award }}&lt;/ref&gt;

===2026: Titelverdediging===
Norris het vir [[2026 Formule Een-seisoen|2026]] by McLaren gebly, met Piastri wat vir 'n vierde agtereenvolgende seisoen as sy spanmaat voortgegaan het. Norris het sy reg as die verdedigende Bestuurderskampioen uitgeoefen om die nommer 1 op sy motor gedurende die 2026-seisoen te gebruik.&lt;ref name=&quot;DHL&quot;/&gt;

== Persoonlike lewe ==
Lando Norris is in [[Bristol]] gebore, sy ouers is Adam en Cisca Norris. Sy pa is 'n afgetrede pensioenfondsbestuurder,&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt; en is een van Bristol se rykste mense sowel as die 501ste rykste persoon in Brittanje.&lt;ref name=&quot;wealth&quot;/&gt; Sy moeder is afkomstig uit die Vlaandere-streek van België.&lt;ref name=&quot;Belg&quot;/&gt; Hy is die tweede oudste kind, met twee jonger susters en 'n ouer broer Oliver wat ook aan karting deelgeneem het op 'n mededingende vlak.&lt;ref name=&quot;:1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt; Norris het beide Britse en Belgiese burgerskap.&lt;ref name=&quot;:3&quot;/&gt;

Norris, wat aanvanklik in [[Woking]] naby die hoofkwartier van die McLaren-span gewoon het, het in 2022 na [[Monaco]] verhuis en finansiële redes aangevoer as die belangrikste rede vir sy skuif na die belastingparadys.&lt;ref name=&quot;tax haven&quot;/&gt;

==Galery==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Lando Norris, Formel 4 2015.JPG|Norris in Formule 4 in 2015.
Lando Norris, Carlin F2 Team (42837180405).jpg|Norris in Formule 2 in 2018.
2018 Japanese Grand Prix Norris (31662861328).jpg|Vrydagtoetse in die [[McLaren]] MCL33 tydens die [[2018 Japannese Grand Prix]].
AI2019 United Autosports IMG 4123 (39811671093).jpg|Renmotor van United Motorsports waarmee Norris deelgeneem het aan die 24 uur van Daytona in 2018.
&lt;/gallery&gt;

==Formule 1-uitslae==
{{F1 bestuurders resultate legende (weergawe 4)}}
&lt;div class=&quot;overflowbugx&quot; style=&quot;overflow-x:auto;&quot;&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:85%&quot;
|-
!Jaar
!Inskrywer
!Onderstel
!Enjin
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
!11
!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
!21
!22
!23
!24
!Plek
!Punte
|-style=&quot;border-top:3px solid #aaaaaa&quot;
! [[2018 Formule Een-seisoen|2018]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL33
| [[Renault]] &lt;br/&gt;R.E.18 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|[[2018 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;{{0}} 
|[[2018 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Chinese Grand Prix|CHN]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Franse Grand Prix|FRA]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Duitse Grand Prix|DUI]]&lt;br/&gt;{{0}}
|[[2018 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;{{0}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Italiaanse Grand Prix|ITA]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|[[2018 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;{{0}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Russiese Grand Prix|RUS]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|style=&quot;background:#F1F8FF;&quot;|[[2018 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]&lt;br /&gt;{{small|TD}}
|[[2018 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;{{0}}
|
|
|
|bgcolor=efefef|'''–'''
|bgcolor=efefef|'''–'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
! [[2019 Formule Een-seisoen|2019]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL34
| [[Renault]] &lt;br/&gt;E-Tech 19 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br /&gt;{{small|12}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br /&gt;{{small|6}}
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Chinese Grand Prix|CHN]]&lt;br /&gt;{{small|18}}†
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br /&gt;{{small|8}}
|style=&quot;background:#EFCFFF;&quot;|[[2019 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br /&gt;{{small|DNF}}
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br /&gt;{{small|11}}
|style=&quot;background:#EFCFFF;&quot;|[[2019 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br /&gt;{{small|DNF}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Franse Grand Prix|FRA]]&lt;br /&gt;{{small|9}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br /&gt;{{small|6}}
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br /&gt;{{small|11}}
|style=&quot;background:#EFCFFF;&quot;|[[2019 Duitse Grand Prix|DUI]]&lt;br /&gt;{{small|DNF}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br /&gt;{{small|9}}
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br /&gt;{{small|11{{smallsup|†}}}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Italiaanse Grand Prix|ITA]]&lt;br /&gt;{{small|10}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br /&gt;{{small|7}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Russiese Grand Prix|RUS]]&lt;br /&gt;{{small|8}}
|style=&quot;background:#CFCFFF;&quot;|[[2019 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br /&gt;{{small|11}}
|style=&quot;background:#EFCFFF;&quot;|[[2019 Meksikaanse Grand Prix|MEX]]&lt;br /&gt;{{small|DNF}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br /&gt;{{small|7}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Brasiliaanse Grand Prix|BRA]]&lt;br /&gt;{{small|8}}
|style=&quot;background:#DFFFDF;&quot;|[[2019 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br /&gt;{{small|8}}
|
|
|
|bgcolor=efefef|'''11'''
|bgcolor=efefef|'''49'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
![[2020 Formule Een-seisoen|2020]]
|[[McLaren]]
|[[McLaren]] MCL35
|[[Renault]] &lt;br/&gt;E-Tech 20 [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=ffdf9f| [[2020 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''3''&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Stiermarkse Grand Prix|STI]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=cfcfff| [[2020 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;13&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[70ste Herdenking Grand Prix|70J]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;9&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;7&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Italiaanse Grand Prix|ITA]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;4&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Toskaanse Grand Prix|TOS]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;6&lt;/small&gt;
|bgcolor=cfcfff| [[2020 Russiese Grand Prix|RUS]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;15&lt;/small&gt;
|bgcolor=efcfff| [[2020 Eifelse Grand Prix|EIF]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=cfcfff| [[2020 Portugese Grand Prix|POR]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;13&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;8&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Turkse Grand Prix|TUR]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;''8''&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Bahreinse Grand Prix|BAH]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;4&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Sakhir Grand Prix|SAK]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2020 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|
|
|
|
|
|
|
|bgcolor=efefef|'''9'''
|bgcolor=efefef|'''97'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
! [[2021 Formule Een-seisoen|2021]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL35M
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M12 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Bahreinse Grand Prix|BHR]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;4&lt;/small&gt;
|bgcolor=ffdf9f| [[2021 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]] &lt;br/&gt;&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Portugese Grand Prix|POR]] &lt;br/&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Spaanse Grand Prix|SPA]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;8&lt;/small&gt;
|bgcolor=ffdf9f| [[2021 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Franse Grand Prix|FRA]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Stiermarkse Grand Prix|STI]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;5&lt;/small&gt;
|bgcolor=ffdf9f| [[2021 Oostenrykse Grand Prix|OOS]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Britse Grand Prix|GBR]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;4&lt;/small&gt;
|bgcolor=efcfff| [[2021 Hongaarse Grand Prix|HON]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=cfcfff| [[2021 Belgiese Grand Prix|BEL]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;14&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Nederlandse Grand Prix|NED]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfdfdf| [[2021 Italiaanse Grand Prix|ITA]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Russiese Grand Prix|RUS]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;7&lt;/small&gt;{{Pictogram poleposition|f=1|p=1}}
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Turkse Grand Prix|TUR]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;7&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Verenigde State Grand Prix|VSA]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;8&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Meksikostad Grand Prix|MXS]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 São Paulo Grand Prix|SAP]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Katarse Grand Prix|KAT]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;9&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;10&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2021 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]] &lt;br /&gt;&lt;small&gt;7&lt;/small&gt;
|
|
|bgcolor=efefef|'''6'''
|bgcolor=efefef|'''160'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
! [[2022 Formule Een-seisoen|2022]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL36
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M13 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=cfcfff| [[2022 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br/&gt;15
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=ffdf9f| [[2022 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''5'''&lt;/sup&gt;3
|bgcolor=efcfff| [[2022 Miami Grand Prix|MIA]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;8
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;6{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;9
|bgcolor=cfcfff| [[2022 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;15
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;6
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Franse Grand Prix|FRA]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=cfcfff| [[2022 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br/&gt;12
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Nederlandse Grand Prix|NED]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Italiaanse Grand Prix|ITA]] &lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;4
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br/&gt;10
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br/&gt;6
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Meksikostad Grand Prix|MXS]]&lt;br/&gt;9
|bgcolor=efcfff| [[2022 São Paulo Grand Prix|SAP]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''7'''&lt;/sup&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2022 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;6{{Pictogram vinnigste ronde}}
|
|
|bgcolor=efefef|'''7'''
|bgcolor=efefef|'''122'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
! [[2023 Formule Een-seisoen|2023]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL60
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M14 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=cfcfff| [[2023 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br/&gt;17
|bgcolor=cfcfff| [[2023 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]&lt;br/&gt;17
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;6
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;9
|bgcolor=cfcfff| [[2023 Miami Grand Prix|MIA]]&lt;br/&gt;17
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;9
|bgcolor=cfcfff| [[2023 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;17
|bgcolor=cfcfff| [[2023 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;13
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;4
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Nederlandse Grand Prix|NED]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Italiaanse Grand Prix|ITA]] &lt;br/&gt;8
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=ffdf9f| [[2023 Katarse Grand Prix|KAT]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''3'''&lt;/sup&gt;3
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''4'''&lt;/sup&gt;2
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Meksikostad Grand Prix|MXS]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=dfdfdf| [[2023 São Paulo Grand Prix|SAP]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''2'''&lt;/sup&gt;2{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=efcfff| [[2023 Las Vegas Grand Prix|LSV]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2023 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;5
|
|
|bgcolor=efefef|'''6'''
|bgcolor=efefef|'''205'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
! [[2024 Formule Een-seisoen|2024]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren MCL38]]
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M15 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br/&gt;6
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]&lt;br/&gt;8
|bgcolor=ffdf9f| [[2024 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Chinese Grand Prix|CHN]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''6'''&lt;/sup&gt;2
|bgcolor=ffffbf| [[2024 Miami Grand Prix|MIA]]&lt;br/&gt;1
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;4
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;2{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}}
|bgcolor=cfcfff| [[2024 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''3'''&lt;/sup&gt;20&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;
|bgcolor=ffdf9f| [[2024 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;2{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=ffffbf| [[2024 Nederlandse Grand Prix|NED]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}}
|bgcolor=ffdf9f| [[2024 Italiaanse Grand Prix|ITA]]&lt;br/&gt;3{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}}
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;4{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=ffffbf| [[2024 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''3'''&lt;/sup&gt;4{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2024 Meksikostad Grand Prix|MXS]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=dfffdf| [[2024 São Paulo Grand Prix|SAP]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''1'''&lt;/sup&gt;6{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Las Vegas Grand Prix|LSV]]&lt;br/&gt;6{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfffdf| [[2024 Katarse Grand Prix|KAT]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''2'''&lt;/sup&gt;10{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=ffffbf| [[2024 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfdfdf|'''{{silwer}}'''
|bgcolor=dfdfdf|'''374'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
![[2025 Formule Een-seisoen|2025]]
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL39
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M16 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Chinese Grand Prix|CHN]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''8'''&lt;/sup&gt;2{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=ffdf9f| [[2025 Bahreinse Grand Prix|BHR]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=dfffdf| [[2025 Saoedi-Arabiese Grand Prix|SAU]]&lt;br/&gt;4{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Miami Grand Prix|MIA]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''1'''&lt;/sup&gt;2{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Emilia-Romagna Grand Prix|EMI]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition|p=1|v=1}}
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=cfcfff| [[2025 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;18&lt;sup&gt;†&lt;/sup&gt;
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;1
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''3'''&lt;/sup&gt;2{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;1
|bgcolor=efcfff| [[2025 Nederlandse Grand Prix|NED]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Italiaanse Grand Prix|ITA]]&lt;br/&gt;2{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=dfffdf| [[2025 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;7
|bgcolor=ffdf9f| [[2025 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=dfdfdf| [[2025 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br/&gt;2
|bgcolor=ffffbf| [[2025 Meksikostad Grand Prix|MXS]]&lt;br/&gt;1{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=ffffbf| [[2025 São Paulo Grand Prix|SAP]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''1'''&lt;/sup&gt;1{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=000000 style=color:white| [[2025 Las Vegas Grand Prix|&lt;span style=color:white;&gt;LSV&lt;/span&gt;]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;DSQ&lt;/small&gt;{{Pictogram poleposition}}
|bgcolor=dfffdf| [[2025 Katarse Grand Prix|KAT]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''3'''&lt;/sup&gt;4
|bgcolor=ffdf9f| [[2025 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=ffffbf|'''{{Goud}}'''
|bgcolor=ffffbf|'''423'''
|-style=&quot;border-top:2px solid #aaaaaa&quot;
![[2026 Formule Een-seisoen|2026]]*
| [[McLaren]]
| [[McLaren]] MCL40
| [[Mercedes-Benz|Mercedes]] &lt;br/&gt;F1 M17 E Performance [[V6-enjin|V6]] [[Turboaanjaer|t h]]
|bgcolor=dfffdf| [[2026 Australiese Grand Prix|AUS]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=ffffff| [[2026 Chinese Grand Prix|CHN]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''4'''&lt;/sup&gt;&lt;small&gt;DNS&lt;/small&gt;
|bgcolor=dfffdf| [[2026 Japannese Grand Prix|JPN]]&lt;br/&gt;5
|bgcolor=dfdfdf| [[2026 Miami Grand Prix|MIA]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''1'''&lt;/sup&gt;2{{Pictogram vinnigste ronde}}
|bgcolor=efcfff| [[2026 Kanadese Grand Prix|KAN]]&lt;br/&gt;&lt;sup&gt;'''2'''&lt;/sup&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=efcfff| [[2026 Monaco Grand Prix|MON]]&lt;br/&gt;&lt;small&gt;DNF&lt;/small&gt;
|bgcolor=ffdf9f| [[2026 Barcelona-Katalonië Grand Prix|BKT]]&lt;br/&gt;3
|bgcolor=| [[2026 Oostenrykse Grand Prix|OOS]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Britse Grand Prix|GBR]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Belgiese Grand Prix|BEL]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Hongaarse Grand Prix|HON]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Nederlandse Grand Prix|NED]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Italiaanse Grand Prix|ITA]] &lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Spaanse Grand Prix|SPA]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Azerbeidjanse Grand Prix|AZE]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Singapoerse Grand Prix|SIN]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Verenigde State Grand Prix|VSA]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Meksikostad Grand Prix|MXS]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 São Paulo Grand Prix|SAP]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Las Vegas Grand Prix|LSV]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Katarse Grand Prix|KAT]]&lt;br/&gt;{{0}}
|bgcolor=| [[2026 Aboe Dhabi Grand Prix|ABU]]&lt;br/&gt;{{0}}
|
|
|bgcolor=efefef|'''{{F1stat|NOR|seasonposition}}'''*
|bgcolor=efefef|'''{{F1stat|NOR|seasonpoints}}'''*
|-style=&quot;border-top:3px solid #aaaaaa&quot;
!Jaar
!Inskrywer
!Onderstel
!Enjin
!1
!2
!3
!4
!5
!6
!7
!8
!9
!10
!11
!12
!13
!14
!15
!16
!17
!18
!19
!20
!21
!22
!23
!24
!Plek
!Punte
|}
&lt;/div&gt;
* {{smallsup|†}} Kon nie die ren voltooi nie, maar is geklassifiseer omrede hy meer as 90% van die wedrenafstand afgelê het.
* '''*''' Seisoen is nog aan die gang.

== Verwysings ==
{{Verwysings|2|verwysings=
&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.bristolpost.co.uk/news/bristol-news/bristol-rich-list-2016-revealed-270|title=Bristol Rich List 2016 revealed: Who is worth the most money this year|first=Marc|last=Cooper|date=19 October 2016|website=bristolpost.co.uk|access-date=9 April 2018}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|last=Pinkham|first=Natalie|date=17 Mei 2020|title=In The Pink: Pinks talks racing and beyond with F1 starlet Lando Norris (time- 43:30)|url=https://play.acast.com/s/inthepink/fullepisode-pinkstalksracingandbeyondwithf1starletlandonorris|access-date=13 Julie 2020|website=acast}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|title=Oliver Norris {{!}} Racing career profile |url=https://www.driverdb.com/drivers/oliver-norris/|access-date=13 Julie 2020|website=DriverDB.com}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|title=Lando Norris F1 Driver Profile I PlanetF1|url=https://live.planetf1.com/f1-drivers/lando-norris|access-date=30 Julie 2020|website=live.planetf1.com}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;wealth&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.bristolpost.co.uk/sport/other-sport/lando-norris-father-millionaire-wealth-1970987|title=Who is Adam Norris, millionaire father of Lando Norris, McClaren's new Bristol-born Formula 1 star?|first=Joseph|last=Wilkes|date=6 March 2019|website=bristolpost.co.uk|access-date=6 Maart 2019}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Belg&quot;&gt;{{Cite web|last=Tetaert|first=Chris|date=17 September 2019|title=Lance Stroll en Lando Norris: halve Belgen in de F1|url=https://sportmagazine.knack.be/sport/magazine/lance-stroll-en-lando-norris-halve-belgen-in-de-f1/article-normal-1510511.html|access-date=13 Julie 2020|website=Site-Sportmagazine-NL|language=nl}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;tax haven&quot;&gt;{{Cite news|last=Benson|first=Andrew|date=30 November 2021|title=Lando Norris: 'I don't think there will be as much Mr Nice Guy'|work=[[BBC Sport]]|url=https://www.bbc.com/sport/formula1/59466111|access-date=1 Desember 2021}}&lt;/ref&gt;

}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Norris, Lando}}
[[Kategorie:Britse renjaers]]
[[Kategorie:Engelse sportlui]]
[[Kategorie:Formule Een-renjaers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1999]]
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Formule Een-Wêreldbestuurderskampioene]]</text>
      <sha1>qr59i8byzt2suvczk6fconf443h6nlu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Simona Halep</title>
    <ns>0</ns>
    <id>267188</id>
    <revision>
      <id>2912468</id>
      <parentid>2812155</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912468</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17267" sha1="3o2s39uciz1b2dkjmj6bh078dggv2o2" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Tennisspeler
| spelernaam                            = Simona Halep
| beeld                                 = [[Lêer:Halep RG18 (25) (42929445712).jpg|250px]]
| onderskrif                            = Simona Halep tydens die [[Franse Ope]] in 2018
| vollenaam                             = Simona Halep
| noemnaam                              = 
| land                                  = {{vlagland|Roemenië}}
| woonplek                              = [[Constanța]], [[Roemenië]]&lt;ref name=WTAStats&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.wtatennis.com/players/314320/simona-halep |title=Simona Halep |publisher=Women's Tennis Association |accessdate=12 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;
| geboortedatum                         = {{Geboortedatum en ouderdom|1991|09|27}}&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt;
| geboorteplek                          = Constanța, Roemenië&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt;
| sterftedatum                          = 
| sterfteplek                           = 
| lengte                                = 1,68&amp;nbsp;m&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt;
| gewig                                 = 
| college                               = 
| afrigter                              = 
| beginpro                              = 2006&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt;
| afgetree                              = 4 Februarie 2025&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt;
| speel                                 = Regshandig (tweehandig handrughou)&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt;
| loopbaanwengeld                       = $40&amp;nbsp;236&amp;nbsp;618 &lt;small&gt;(soos op 12 Junie 2025)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt; &lt;small&gt;(3de van alle tye)&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://wtafiles.wtatennis.com/pdf/rankings/All_Career_Prize_Money.pdf |title=Career Prize Money Leaders |publisher=Women's Tennis Association |format=PDF |date=9 Junie 2025 |accessdate=12 Junie 2025}}&lt;/ref&gt;
| tennishsjaar                          = 
| tennishsid                            = 
| webblad                               = [https://simonahalep.com/ simonahalep.com]
| enkelspelrekord                       = 580–243 (70,5%)&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt;
| enkelspeltitels                       = 24 WTA,&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt; 1 ITF
| hoogsteenkelspelrang                  = No. '''1''' (9 Oktober 2017)&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt;
| huidigeenkelspelrang                  = 
| AustralieseOpeuitslag                 = E (2018)
| AustralieseOpejunioruitslag           = 
| AustralieseOpesenioruitslag           = 
| FranseOpeuitslag                      = '''W''' (2018)
| FranseOpejunioruitslag                = '''W''' (2008)
| FranseOpesenioruitslag                = 
| Wimbledonuitslag                      = '''W''' (2019)
| Wimbledonjunioruitslag                = 
| Wimbledonsenioruitslag                = 
| VSAOpeuitslag                         = HE (2015)
| VSAOpejunioruitslag                   = 
| VSAOpesenioruitslag                   = 
| Andertoernooie                        = Groot toernooie
| MeestersBekeruitslag                  = 
| WTAKampioenskapuitslag                = E (2014)
| Olimpieseuitslag                      = 1R ([[Olimpiese Somerspele 2012|2012]])
| dubbelspelrekord                      = 67–72 (48,2%)&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt;
| dubbelspeltitels                      = 1 WTA,&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt; 4 ITF
| hoogstedubbelspelrang                 = No. 71 (15 Mei 2017)&lt;ref name=&quot;WTAStats&quot; /&gt;
| huidigedubbelspelrang                 = 
| AustralieseOpeDubbelspeluitslag       = 1R (2011, 2012, 2013, 2014, 2021, 2022)
| AustralieseOpeDubbelspeljunioruitslag = 
| AustralieseOpeDubbelspelsenioruitslag = 
| FranseOpeDubbelspeluitslag            = 2R (2012)
| FranseOpeDubbelspeljunioruitslag      = 
| FranseOpeDubbelspelsenioruitslag      = 
| WimbledonDubbelspeluitslag            = 1R (2011, 2012, 2013, 2015)
| WimbledonDubbelspeljunioruitslag      = 
| WimbledonDubbelspelsenioruitslag      = 
| VSAOpeDubbelspeluitslag               = 2R (2011)
| VSAOpeDubbelspeljunioruitslag         = 
| VSAOpeDubbelspelsenioruitslag         = 
| AndertoernooieDubbelspel              = 
| MeestersBekerDubbelspeluitslag        = 
| WTAKampioenskapDubbelspeluitslag      = 
| OlimpieseDubbelspeluitslag            = 
| Gemeng                                = Gemengde dubbelspel
| gemengdetitels                        = 0
| gemengderekord                        = 
| AustralieseOpeGemengdeuitslag         = 
| FranseOpeGemengdeuitslag              = 
| WimbledonGemengdeuitslag              = 
| VSAOpeGemengdeuitslag                 = KE (2015)
| opgedateer                            = 12 Junie 2025
}}

'''Simona Halep''' ([[Roemeens]]: [siˈmona haˈlep];&lt;ref&gt;{{ro}} {{cite web |url=http://www.sport.ro/tenis/simona-a-explicat-cum-se-pronunta-corect-numele-ei-de-familie-fiecare-zice-cum-poate-dar-se-pronunta-altfel.html |title=Simona a explicat cum se pronunta corect numele ei de familie |publisher=Sport.ro |trans-title=Simona has explained how her last name is spoken out correctly |accessdate=8 Mei 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200227210625/https://www.sport.ro/tenis/simona-a-explicat-cum-se-pronunta-corect-numele-ei-de-familie-fiecare-zice-cum-poate-dar-se-pronunta-altfel.html |archive-date=27 Februarie 2020 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; gebore op 27 September 1991) is 'n [[Roemenië|Roemeense]] voormalige professionele [[tennis]]speler. Sy het al twee keer (tussen 2017 en 2019) die No. 1-rang op die WTA-ranglys behaal. Sy het vir die eerste maal die onderskeiding behaal op 9 Oktober 2017. Tydens die tweede keer wat sy as no. 1 geplaas was het sy die posisie vir agt-en-veertig agtereenvolgende weke behou. In totaal is sy al vir vier-en-sestig weke as No. 1 gelys, welke haar in die opsig tiende plaas betreffende die onderskeiding in die geskiedenis van vrouetennis. Halep was in 2017 en 2018 aan die einde van die jaar No. 1 gewees op die WTA-Toer. Sy het reeds 24 WTA-enkelspeltitels verower. Halep was ook sewentien keer die naaswenner. Halep het reeds twee [[Grand Slam (tennis)]]-enkelspeltitels gewen: die 2018 [[Franse Ope]] (Roland Garros) en die 2019 [[Wimbledon-kampioenskap]].&lt;ref name=&quot;clarey&quot;&gt;{{en}} {{cite news |last1=Clarey |first1=Christopher |last2=Rothenberg |first2=Ben |title=Simona Halep Beats Serena Williams: Live Updates From Wimbledon |url=https://www.nytimes.com/2019/07/13/sports/tennis/serena-williams-simona-halep-wimbledon.html?campaign_id=60&amp;instance_id=0&amp;segment_id=15191&amp;user_id=579ae23cfcbd75c9aac87cb571cc201c&amp;regi_id=72995439ing-news |accessdate=13 Julie 2019 |work=[[The New York Times]] |date=21 Januarie 2019}}&lt;/ref&gt;

Halep het die eerste keer in die top 50 van die enkelspel-spelers-ranglys verskyn aan die einde van 2012; sy het in die top 20 in Augustus 2013 verskyn en uiteindelik in Januarie 2014 in die top 10. Sy het haar eerste ses WTA titels in dieselfde kalenderjaar in 2013 gewen (die eerste om so te doen sedert [[Steffi Graf]] in 1986), en is benoem as die WTA se Mees Verbeterde Speler aan die einde van die betrokke jaar. Sy is ook benoem as ''ESPN Center Court'' se mees verbeterde speler vir 2013.&lt;ref name=&quot;ESPN&quot;&gt;{{en}} {{cite web|url=http://espn.go.com/video/clip?id=10158930 |title=Center Court: Women's 2013 Awards |publisher=ESPN |date=18 Desember 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131226060021/http://espn.go.com/video/clip?id=10158930 |archivedate=26 Desember 2013 }}&lt;/ref&gt; Halep het haar eerste groot toernooi gewen tydens die 2018 Franse Ope, en voortgegaan om die Wimbledon Kampienskappe in 2019 te wen.&lt;ref name=&quot;clarey&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;CBSNews&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cbsnews.com/news/french-open-simona-halep-beats-sloane-stephens-today-2018-06-09/ |title=Simona Halep beats Sloane Stephens to win French Open |publisher=CBS News |agency=Associated Press |date=9 Junie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715083933/https://www.cbsnews.com/news/french-open-simona-halep-beats-sloane-stephens-today-2018-06-09/ |archive-date=15 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sy het voorheen die finaal van die 2014 en 2017 Franse Ope vroue enkelspel wedstryd gehaal sowel as die finaal van die [[Australiese Ope (tennis)|Australiese Ope]] vroue enkelspel wedstryd in 2018.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.cbssports.com/tennis/news/rafael-nadal-crushes-stan-wawrinka-to-claim-historic-10th-french-open-title/ |title=Rafael Nadal crushes Stan Wawrinka to claim historic 10th French Open title |work=cbssports.com |date=11 Junie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190715083935/https://www.cbssports.com/tennis/news/rafael-nadal-crushes-stan-wawrinka-to-claim-historic-10th-french-open-title/ |archive-date=15 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Sy het ook die finaal gehaal van die ''2014 WTA Finals'', waar sy verloor het teen [[Serena Williams]] nadat sy haar vroeër in die toernooi verslaan het met 'n telling van  6–0, 6–2 (welke op daardie stadium Williams se grootste loesing in haar loopbaan was).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite news |url=https://www.nytimes.com/2014/10/27/sports/tennis/serena-williams-punishes-simona-halep-for-earlier-defeat.html?_r=0 |title=Serena Williams Punishes Simona Halep for Earlier Defeat at WTA Finals |work=nytimes.com |date=26 Oktober 2014 |accessdate=26 Oktober 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113033732/https://www.nytimes.com/2014/10/27/sports/tennis/serena-williams-punishes-simona-halep-for-earlier-defeat.html?_r=0 |archive-date=13 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Halep was vir twee agtereenvolgende jare (2014–2015) die mees gesoekte speler op ''WTATennis.com'', toe die ''WTA Most Popular Player of the Year''-prys aan haar toegeken is.&lt;ref name=Awards&gt;{{en}} {{cite news |title=THE TOP 10 MOST POPULAR PLAYERS OF 2015 |publisher=wtatennis.com |date= |accessdate=28 November 2015 |url=http://www.wtatennis.com/news/article/5166999/title/the-top-10-most-popular-players-of-2015}}&lt;/ref&gt; Na die 2017 Wimbledon Kampioenskappe het Simona Halep die speler (aktiewe) met die meeste opeenvolgende weke binne die top 10 ranglys van die WTA geword.&lt;ref&gt;{{ro}} {{cite web |url=http://www.digi24.ro/stiri/sport/tenis/halep-in-istoria-tenisului-mondial-doar-serena-williams-este-peste-ea-757576 |title=Halep, în istoria tenisului mondial. O va depăși pe Serena Williams |work=Digi24 |date=9 Julie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191004021304/https://www.digi24.ro/stiri/sport/tenis/halep-in-istoria-tenisului-mondial-doar-serena-williams-este-peste-ea-757576 |archive-date=4 Oktober 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.wtatennis.com/news/halep-clinches-longest-active-top-10-streak-serena-exits |title=Halep clinches longest active Top 10 streak as Serena exits |work=WTA |date=9 Julie 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190528181330/https://www.wtatennis.com/news/halep-clinches-longest-active-top-10-streak-serena-exits |archive-date=28 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Halep was ook die WTA se ''Fan Favorite Singles Player'' in 2017 en 2018, en die ''WTA Player of the Year'' in 2018. In Desember 2018 was Halep deur ESPN gekies as die mees oorheersende tennisspeler van die jaar en negende gelys in ''The Dominant 20'' van die mees oorheersende atlete in die wêreld. Haar rekord was 46–8.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.espn.com/espn/feature/story/_/id/25460098/simone-biles-chloe-kim-lebron-james-most-dominant-athletes-2018 |title=The Dominant 20 |work=ESPN |accessdate=11 Desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191113111940/http://www.espn.com/espn/feature/story/_/id/25460098/simone-biles-chloe-kim-lebron-james-most-dominant-athletes-2018 |archive-date=13 November 2019 |url-status=live |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt; Die titel van Ereburger van [[Boekarest]] (Cetățean de onoare) is in 2018 deur die stad van [[Boekarest]] aan haar verleen.&lt;ref&gt;{{ro}} {{cite web |url=http://www.mediafax.ro/life-inedit/live-video-simona-halep-dupa-ce-a-primit-titlul-de-cetatean-de-onoare-al-capitalei-ma-simt-acasa-17034700 |title=VIDEO Simona Halep, după ce a primit titlul de cetăţean de onoare al Capitalei: Mă simt acasă în Bucureşti Criticile te motivează să fii mai bun |publisher=Mediafax |date=26 Februarie 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190713175805/https://www.mediafax.ro/life-inedit/live-video-simona-halep-dupa-ce-a-primit-titlul-de-cetatean-de-onoare-al-capitalei-ma-simt-acasa-17034700 |archive-date=13 Julie 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Halep is die derde Roemeense vroue tennisspeler, na [[Virginia Ruzici]] en [[Irina Spîrlea]] om die top 10 lys van die WTA-ranglys te behaal. ([[Magda Rurac]] was in 1948 en 1949 ook gelys in die top 10 in nieamptelike ranglyste, voor die totstandkoming van die WTA ranglyste).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.wtatennis.com/news/simona-halep-pursuit-pleasure |title=Simona Halep: The Pursuit Of Pleasure |date=10 Februarie 2014 |website=WTA Tennis |archive-url=https://web.archive.org/web/20190513200111/https://www.wtatennis.com/news/simona-halep-pursuit-pleasure |archive-date=13 Mei 2019 |url-status=live |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Halep is ook die eerste Roemeense tennisspeler wat 'n Wimbledon-enkelspeltitel kon verower.&lt;ref&gt;{{en}} https://www.tennis-tourtalk.com/46356/halep-wins-wimbledon-title-over-williams-with-a-stunning-performance {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190713165356/https://www.tennis-tourtalk.com/46356/halep-wins-wimbledon-title-over-williams-with-a-stunning-performance |date=13 Julie 2019 }}&lt;/ref&gt;

== Grand Slam-rekord ==
[[Lêer:Simona Halep.JPG|duimnael|links|upright|Simona Halep in 2007 by die meisies enkelspelwedstryd by Wimbledon]]
[[Lêer:Simona Halep as Roland Garros Junior Championships 2008 cropped.jpg|duimnael|links|upright|Halep met die 2008 [[Franse Ope]]- Meisies Enkelspel/Franse Ope Junior Kampioenskap trofee in 2008]]
Die tabel toon Halep se prestasie tydens elk van die [[Grand Slam (tennis)|Grand Slam]]-toernooie in vroueenkels waaraan sy deelgeneem het:
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; width = 60%;
!width=10%| Jaar
!width=20%| [[Australiese Ope (tennis)|Australiese Ope]]
!width=20%| [[Franse Ope]]
!width=20%| [[Wimbledon-kampioenskap|Wimbledon]]
!width=20%| [[VSA-Ope (tennis)|VSA-Ope]]
|-
|2009
| ''Nie deelgeneem nie''
| K2
| ''Nie deelgeneem nie''
| ''Nie deelgeneem nie''
|-
|2010
| K1
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
| K2
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|-
|2011
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 3
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 2
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 2
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 2
|-
|2012
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 2
|-
|2013
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 2
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 4
|-
|2014
|style=&quot;background:#ffebcd;&quot;| Kwarteindstryd
|style=&quot;background:#D8BFD8;&quot;| Eindstryd
|style=&quot;background:yellow;&quot;| Halfeindstryd
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 3
|-
|2015
|style=&quot;background:#ffebcd;&quot;| Kwarteindstryd
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 2
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|style=&quot;background:yellow;&quot;| Halfeindstryd
|-
|2016
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 4
|style=&quot;background:#ffebcd;&quot;| Kwarteindstryd
|style=&quot;background:#ffebcd;&quot;| Kwarteindstryd
|-
|2017
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|style=&quot;background:#D8BFD8;&quot;| Eindstryd
|style=&quot;background:#ffebcd;&quot;| Kwarteindstryd
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|-
|2018
|style=&quot;background:#D8BFD8;&quot;| Eindstryd
|style=&quot;background:#00ff00;&quot;| '''Wenner'''
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 3
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|-
|2019
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 4
|style=&quot;background:#ffebcd;&quot;| Kwarteindstryd
|style=&quot;background:#00ff00;&quot;| '''Wenner'''
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 2
|-
|2020
|style=&quot;background:yellow;&quot;| Halfeindstryd
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 4
| ''Toernooi nie gehou nie''
| ''Nie deelgeneem nie''
|-
|2021
|style=&quot;background:#ffebcd;&quot;| Kwarteindstryd
| ''Nie deelgeneem nie''
| ''Nie deelgeneem nie''
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 4
|-
|2022
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 4
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 2
|style=&quot;background:yellow;&quot;| Halfeindstryd
|style=&quot;background:#afeeee;&quot;| Rondte 1
|-
|2023
| ''Nie deelgeneem nie''
| ''Nie deelgeneem nie''
| ''Nie deelgeneem nie''
| ''Nie deelgeneem nie''
|-
|2024
| ''Nie deelgeneem nie''
| ''Nie deelgeneem nie''
| ''Nie deelgeneem nie''
| ''Nie deelgeneem nie''
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings|2}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie-inlyn}}
* {{en}} [https://simonahalep.com/ Amptelike webwerf]
* {{en}} [https://www.itftennis.com/en/players/simona-halep/800268124/rou/wt/s/overview/ Simona Halep se ITF-profiel]
* {{en}} [https://www.wtatennis.com/players/314320/simona-halep Simona Halep se WTA-profiel]
* {{en}} {{IMDb naam|6606662}}

{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:Halep, Simona}}
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Geboortes in 1991]]
[[Kategorie:Tennisspelers]]
[[Kategorie:Roemeense sportlui]]
[[Kategorie:Olimpiese deelnemers]]</text>
      <sha1>3o2s39uciz1b2dkjmj6bh078dggv2o2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Simone Lamsma</title>
    <ns>0</ns>
    <id>273363</id>
    <revision>
      <id>2912473</id>
      <parentid>2197828</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:32:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912473</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3463" sha1="6jz366wxuaoc73dwl9a97ymwf9nmlnd" xml:space="preserve">'''Simone Lamsma''' (gebore in [[1985]] in [[Leeuwarden]]) is 'n [[Nederland|Nederlandse]] violis. 

== Biografie ==
Lamsma het op 5-jarige ouderdom die viool begin studeer, en op 11-jarige ouderdom na die [[Verenigde Koninkryk]] verhuis om onder professor Hu Kun aan die ''Yehudi Menuhin-skool'' te studeer. Op 14-jarige ouderdom maak Simone haar professionele solo-debuut met die [[Noord-Nederlandse Simfonieorkes]] met die uitvoering van [[Niccolò Paganini]] se 1ste Vioolkonsert wat met kritiese lof deur die pers ontvang word. Sy het haar studies aan die Koninklike Akademie van Musiek in Londen voortgesit met professor Hu Kun en professor Maurice Hasson, waar sy op 19-jarige ouderdom gegradueer het met eersteklas eerbewyse. In 2019 word sy 'n genoot van die  Koninklike Akademie van Musiek in Londen - 'n eer wat beperk is tot 300 voormalige Akademiestudente - en toegeken word aan musikante wat hulself in die beroep onderskei. Lamsma woon tans in Nederland, en speel die 'Mlynarski' Stradivarius (1718) wat op lening is van 'n anonieme weldoener.&lt;ref name=&quot;about&quot;&gt;https://simonelamsma.com/about/ . Opgespoor en besoek op 17 September 2019&lt;/ref&gt;

== Werk, pryse en eerbewyse ==
Behalwe vir haar noue samewerking met Jaap van Zweden, het Lamsma saam met baie ander vooraanstaande dirigente gewerk; insluitende Vladimir Jurowski, François-Xavier Roth, Omer Meir-Wellber, Edward Gardner, Mark Wigglesworth, Kent Nagano, [[Neville Marriner]], Mark Elder, Yannick Nézet -Séguin, Jukka-Pekka Saraste, James Gaffigan, [[Andrew Davis]], Robert Trevino, Andrès Orozco-Estrada, [[Jiří Bělohlávek]], Carlos Kalmar, [[Kirill Karabits]], Stéphane Denève, Hannu Lintu, Yan Pascal Tortelier, Fabien Gabel, en Andris Poga. In 2017 is Simone se mees onlangse opname van [[Dmitri Sjostakowitsj|Sjostakowitsj]] se vioolkonsert No. 1 en Gubaidulina se ''In Tempus praesens'' saam met die Nederlandse Radio-Filharmoniese Orkes onder leiding van James Gaffigan en Reinbert de Leeuw op Challenge Classics uitgereik. Die opname is ook met kritiese lof deur die pers ontvang, nes Lamsma se vorige Mendelssohn, Janáček en Schumann CD saam met die pianis Robert Kulek. Benewens haar internasionale onderskeidings, is Simone in 2010 bekroon met die nasionale Nederlandse VSCD Klassieke Musiekprys in die kategorie 'Nuwe generasie musikante' wat deur die Vereniging van Nederlandse Teaters en Konsertsale toegeken is aan kunstenaars wat opmerklike en waardevolle bydraes tot die Nederlandse klassieke musiektoneel gelewer het. In Mei 2018 is Simone deur Koning [[Willem-Alexander van Nederland]] en Koningin [[Máxima van Nederland]] uitgenooi om tydens hul amptelike staatsbesoek aan [[Luxemburg]] op te tree. Sy beskik oor 'n uitgebreide repertorium van oor die sestig [[concerto|vioolconcertos]].&lt;ref name=&quot;about&quot; /&gt;

== Pryse en onderskeidings ==
* Eerste prys, [[Nationaal Vioolconcours Oskar Back]] (2003)
* Eerste prys, Benjamin Britten-internasionale vioolkompetisie (2004)
* Eerste prys, Chinese Internasionale vioolkompetisie (2005)
* Silwermedalje Internasionale vioolkompetisie van [[Indianapolis]] (2006)
* [[VSCD Klassieke Muziekprijs]] in die kategorie 'Nuwe Generasie' (2010)

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [https://simonelamsma.com Lamsma se tuisblad]

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Lamsma, Simone}}
[[Kategorie:Lewende mense]]
[[Kategorie:Geboortes in 1985]]
[[Kategorie:Nederlandse violiste]]
[[Kategorie:Nederlandse musici]]</text>
      <sha1>6jz366wxuaoc73dwl9a97ymwf9nmlnd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wortelboommoeras</title>
    <ns>0</ns>
    <id>277993</id>
    <revision>
      <id>2912418</id>
      <parentid>2884132</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:34:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>kaartsleutel</comment>
      <origin>2912418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5377" sha1="qifywunzsqdxudhoifysmem3k1zcsf7" xml:space="preserve">[[Lêer:Los Haitises - río.JPG|duimnael]]
[[Lêer:Mangrove.tif|duimnael]]
[[Lêer:World map mangrove distribution.png|duimnael|regs|{{legend0|#92df91|&amp;nbsp;globale verspreiding van wortelbome}}]]
'''Wortelboommoerasse''' of '''mangliete''' is [[Moerasse en vleie|moerasse]] met 'n kenmerkende [[woud]]agtige plantegroei wat in [[estuarium|riviermondings]] langs tropiese en subtropiese kuste aangetref word. Die vernaamste plantegroei van hierdie moerasse is bome met spesiale bogrondse wortels waardeur hulle asemhaal, bestand is teen water met 'n hoë [[soutgehalte]] en as [[Wortelboom|wortelbome]] bekend staan. 'n Groot verskeidenheid van diere word in hierdie moerasse aangetref. 

Op die meeste plekke langs tropiese en subtropiese kuste waar [[varswater]] in die [[see]] vloei, is kleiner of groter modderbanke aanwesig waarop gespesialiseerde plantegroei aangetref word. Van die see na die binneland wissel die water van heeltemal sout tot heeltemal vars, en die soutgehalte van elke punt varieer daagliks nog met die [[gety]]. Omdat wortelbome die vernaamste plantsoort is wat in hierdie moerasse voorkom, staan hulle bekend as wortelboommoerasse. Wortelbome is die enigste houterige [[halofiet]]e.&lt;ref&gt;{{cite book|authors=Moslem Sharifinia, Moslem Daliri, Ehsan Kamrani|title=Chapter 4 - Estuaries and Coastal Zones in the Northern Persian Gulf (Iran); in: Coasts and Estuaries|publisher=Elsevier|year=2019|pages=57-68|ISBN= 9780128140031|doi=10.1016/B978-0-12-814003-1.00004-6}}&lt;/ref&gt;

==Diversiteit en aanpassings==
Die meeste wortelbome behoort tot die genera ''Rhizophora'', ''Bruguiera'', ''Avicennia'', ''Sonneratia'', ''Laguncularia'' en ''Aegiceras''. Elke wortelboomspesie is meestal vir 'n spesifieke soutgehalte aangepas en van die see af na die binneland kan verskillende sones meestal onderskei word. Bome van die [[genus]] ''Sonneratia'' kan 'n hoë soutgehalte weerstaan en word gewoonlik naby die see aangetref. 

Hulle hou groot hoeveelhede slik vas en verkry die meeste van hul [[suurstof]] deur spesiale asemwortels of pneumatofore wat bo die grond uitsteek. ''Rhizophora''-spesies word meestal effens hoër aangetref en het kenmerkende stutwortels aan die onderkant van die stam en aan die onderste takke. ''Bruguiera''-spesies met hul kniewortels word meestal nog hoër op aangetref. Die lugwortels van al die wortelbome het talle openinge [[(lentiselle]]) in die bas daarvan, waardeur suurstof die wortels kan binnedring. 

Dit is hierdie wortels wat dit vir die plante moontlik maak om in die suurstofarme modderbodem te groei. Die besontwikkelde wortelboommoerasse met die hoogste spesiediversiteit word in Suidoos-Asië aangetref. Hierdie oostelike tipe bestaan uit ongeveer 20 spesies, waaronder verskeie ''Sonneratia''-spesies. Nog 'n tipiese plant van die Suidoos-Asiatiese wortelboommoerasse is die [[nipapalms]] (''Nypa fruticans''), 'n kruipende palmspesie waarvan slegs die blare bo die water uitsteek. 

Na die suide en noorde neem die getal spesies af sodat daar byvoorbeeld in [[Suid-Afrika]] slegs vier spesies, en in [[Nieu-Seeland]] slegs een spesie aangetref word. In Suid-Afrika word ''[[Avicennia marina]]'', ''[[Bruguiera gymnorrhiza]]'' en ''[[Rhizophora mucronata]]'' tot aan die Transkeise kus aangetref, terwyl ''Sonneratia alloa'' 'n meer tropiese spesie is wat slegs tot in [[Mosambiek]] voorkom. Die ''Rhizophora''- en ''Bruguiera''-spesies is [[Vivipariteit|vivipaar]] wat beteken dat die sade reeds in die vrug ontkiem terwyl dit nog aan die boom hang.

Die [[hipokotiel]] verleng geweldig, soms tot meer as 'n meter. As die vrug ryp is, val die hipokotiel met die eerste blaartjies af en slaan vas in die modder. Soms word hulle egter deur die gety weggespoel en na ander gebiede vervoer.

== Ekologie ==
[[lêer:Samutsongkram Khlong Khone Mangrove Forest 2.jpg|duimnael|regs|Hervestiging en rehabilitasie van beskadigde wortelboombosse in Thailand het 'n terugkeer van voormalige dierelewe meegebring.]]
Wortelboommoerasse kan as ekostelsels op hul eie beskou word waarin 'n groot aantal voedselkettings aangetref word. Die basis van die ekologiese piramides is hoofsaaklik die blare van die wortelbome wat afval. Hulle dien as voedsel vir ŉ groot aantal detritus-vreters (klein diertjies en ander [[Organisme|organismes]] wat van dooie organiese materiaal leef). 

Hierdie organismes vorm op hul beurt weer die kos van diere soos klein visse wat weer deur roofvisse geëet word. Wortelboommoerasse is oor die algemeen baie belangrik vir visbevolkings, omdat baie van die seevisse hul eiers in hierdie moerasse lê en die kleintjies daar uitbroei. Die kleintjies is vir voedsel en skuiling van hierdie moerasse afhanklik en die vernietiging van die moerasse het ŉ baie negatiewe invloed op die visbevolkings. Benewens die gespesialiseerde wortelboommoerasbewoners word 'n groot aantal ander diere soos voëls, slange en soogdiere in ander woude sowel as in wortelboommoerasse aangetref. 

In teenstelling met die tropiese reënwoude is daar min liane en epifiete in wortelboommoerasse.

== Kyk ook ==
* [[Rhizophoraceae]]
* [[Wortelboommoerasse van Suid-Afrika en Mosambiek]]

== Bronnelys ==
* [[Wêreldspektrum]], 1982, {{ISBN|0908409702}}, volume 29, bl. 158 - 160

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|Mangroves}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Wortelboommoerasse]]</text>
      <sha1>qifywunzsqdxudhoifysmem3k1zcsf7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Voorlaaier (geweer)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>286654</id>
    <revision>
      <id>2912622</id>
      <parentid>2183842</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:05:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28155" sha1="65h9jqx1t2wcxb6u2bqgiqn17u9o2vd" xml:space="preserve">[[Lêer:Voortrekker Monument 2.JPG|duimnael|200px|Uitbeelding van [[Andries Pretorius]] met sy dubbelloopvoorlaaier op die hoek van die [[Voortrekkermonument]].]]

’n '''Voorlaaier''' is ’n [[geweer]] wat, onder andere, tydens die [[Groot Trek]] gebruik is en wat by die bek van die loop gelaai is.&lt;ref&gt;&quot;Voorlaaier&quot; in die [[HAT]]. Aanlyn by [https://viva-afrikaans.org/ viva-afrikaans.org] (intekening nodig). Besoek op 13 Januarie 2020.&lt;/ref&gt; Dit was die [[Voortrekkers]] se vernaamste wapen. Elke man het waarskynlik 'n voorlaaier of twee besit en daarsonder sou dit vir hom moeilik gewees het om te oorleef. Dit is nie net gebruik om vleis in die pot te sit nie, maar ook vir verdediging in tye van gevaar.

Alhoewel die eerste tipes perkussie- of doppiegewere destyds al bestaan het, is hulle skynbaar nie tydens die Groot Trek gebruik nie.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, ble. 150-151.&lt;/ref&gt; In enkele gevegte het die Voortrekkers wel van grofgeskut gebruik gemaak. Handwapens soos pistole was skaars. Net enkele Voortrekkers het, sover bekend, wapens soos [[swaard]]e en [[dolk]]e besit, maar messe was algemeen en is soms as wapens gebruik.

Saam met sy voorlaaier het die Voortrekker ’n bandelier met ’n koeëlsakkie asook ’n kruithoring oor sy een skouer gedra wanneer hy iewers heen koers gevat het. Die Voortrekker Lourens de Klerk het in sy &quot;Herinneringe&quot; as volg oor hulle gewere geskryf:

{{cquote|Steen-gewere was algemeen; doppies was nog nie bekend nie. Die meeste mense het gepraat van ’n &quot;snaphaan&quot; en nie van ’n geweer of ’n roer nie. Die algemene kaliber van die snaphane was 6 op ’n pond, tot 12 en selfs 14 op ’n pond – 6 op ’n pond beteken byvoorbeeld 6 koeëls weeg ’n pond [450 gram]. Dit is waar die benaming &quot;sesponder&quot;, of 12- of 14-ponder, vandaan gekom het.&lt;ref name=&quot;h253254&quot;&gt;De Klerk, Herinneringe, ble. 253-254.&lt;/ref&gt;}}

Benewens die standaard-enkelloopvoorlaaiers het sommige Voortrekkermans ook dubbelloopgewere gehad. Elke loop was met sy eie pan en vuursteen toegerus.&lt;ref&gt;De Klerk, Herinneringe, bl. 254.&lt;/ref&gt; [[Andries Pretorius]] het so ’n dubbelloopvoorlaaier besit en tydens die [[Slag van Bloedrivier]] gebruik. Hy word inderdaad met daardie geweer in sy hand as een van die vier hoekwagte van die [[Voortrekkermonument]] in [[Pretoria]] uitgebeeld.

== Byname ==
[[Lêer:British Military Short Land Pattern Musket.jpg|duimnael|links|350px|’n Britse &quot;Brown Bess&quot;, wat deur sommige Voortrekkers gebruik is.]]
[[Lêer:COLLECTIE TROPENMUSEUM Donderbus met vuursteenslot TMnr 214-3.jpg|duimnael|links|350px|’n &quot;Donderbus&quot;. (Die haan is afgebreek.)]]
Om tussen verskillende fabrikate voorlaaiers te onderskei het die Voortrekkers byname of die fabrikaat van die geweer gebruik. Volgens De Klerk het die naam &quot;bobbejaanboud&quot; gedui op die vorm van die kolf. &quot;Sterloop&quot; was ’n algemene naam vir ’n bepaalde soort geweer, wat ’n silwer sterretjie op die loop ingelê gehad het, voor of agter die visier. Die beste sterlope was die &quot;Frederik Bothas&quot;, wat na die vervaardiger genoem is – die meeste was agt- of tienponders.

&quot;Bloublaser&quot; was die bynaam van ’n ander soort geweer, ook ’n agt- of tienponder, wat as ’n minder goeie geweer beskou is. Die &quot;Jan Cuylenburg&quot; was ’n goeie geweer van dieselfde kaliber, maar die &quot;Jan Waterneyers&quot; het nie so ’n goeie naam gehad nie. Dan was daar ’n geweer in gebruik op die loop waarvan gestaan het &quot;Jacob Oortman, Amsterdam&quot;. Dit was ’n agt-, tien- of twaalfponder en is as uitstekende skietgewere beskou. Die &quot;Levi&quot;-gewere het ’n reeks letters gehad wat met silwer op die loop ingelê is en ’n sterretjie net voor die visier. Hulle het goed geskiet.&lt;ref name=&quot;h253254&quot; /&gt;

Die Voortrekker Jan Maartens het op sy oudag ook van die gewere se byname vertel, waaronder sy vader se agtponder-donderbus Ortman.&lt;ref name=&quot;huisg&quot;&gt;Anoniem, Jan Thomas Martens 1829–1910, De Huisgenoot, September 1921, bl. 214.&lt;/ref&gt; Sommige Voortrekkers het ’n &quot;Brown Bess&quot; gehad, wat ’n Britse militêre geweer was.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, bl. 151 wat verwys na Lategan en Potgieter, Die Boer se roer, p. 26.&lt;/ref&gt; Die naam &quot;bloublaser&quot; is nie noodwendig gebruik om ’n spesifieke soort voorlaaier aan te dui nie, maar wanneer daar as gevolg van ’n minderwaardige tipe kruit by die afvuur van ’n skoot ’n flits blou rook by die loop uitgekom het.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, bl. 151 wat verwys na B. Berkovitch, Antique Firearms in South Africa, Antiques in South Africa 20, , 1987, bl. 49.&lt;/ref&gt;

Dit is nie bekend of die bynaam &quot;[[Sanna]]&quot; vir ’n voorlaaier algemeen deur Voortrekkers gebruik is nie. De Klerk vermeld dit nêrens nie. Boonop het dit moontlik eers teen die einde van die Groot Trek-era ontstaan.

== Werking ==
Een van die belangrikste onderdele van die vuurmeganisme van die voorlaaier is die haan. Dit het twee lippies waartussen ’n vuursteen in ’n leerstrokie vasgeknyp word. Die beste vuursteen is ’n bepaalde soort kwartsklip wat maklik vonkies maak as dit geslaan word. Dit moet skerp wees om na wense te funksioneer. Na elke sowat 25 skote moet die vuursteen skerpgemaak word en na 50 of hoogstens 100 skote moet dit vervang word.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, bl. 150.&lt;/ref&gt;

’n Hele paar aksies moes elke keer uitgevoer word voordat ’n Voortrekker ’n skoot met sy voorlaaier kon skiet. Eerstens moes hy, terwyl hy die geweer met die voorpunt van die loop na bo regop hou, kruit en daarna koeëls of lopers in die loop plaas. Daarna moes hy ’n bietjie kruit in die pan van die geweer gooi en die dekseltjie van die pan toemaak. Eers dan kon hy op die teiken mik en die sneller trek ten einde te vuur. Wanneer die sneller getrek word, volg ’n driefaseproses: Die haan, wat met die vuursteen toegerus is en tydens die laaiproses in die rusposisie moet wees, beweeg vorentoe en slaan hard op die deksel van die vuurpan; die slag veroorsaak vonkies wat die kruit in die vuurpan laat ontplof; die ontploffing steek via ’n openinkie tussen die pan en die geweer se loop, wat die sundgat genoem is, die kruit in die loop aan die brand wat dit ook laat ontplof en die koeël of lopers in die rigting van die teiken by die loop uitdryf.&lt;ref name=&quot;v122&quot;&gt;Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 122.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:2014-11-19 Marmorrelief Voortrekker Monument Pretoria 03 anagoria (cropped).jpg|duimnael|240px|Marmerfries by die Voortrekker-monument van vroue wat tydens die Slag van Vegkop in Oktober 1836 gewere laai.]]
Die hele proses wat gevolg moes word om ’n voorlaaier vuurgereed te kry nadat ’n skoot geskiet is, het beteken dat die vuurtempo stadig was as dit vergelyk word met hoe vinnig skuts later met agterlaaiers kon skiet. In gevegsituasies het Voortrekkers wat meer as een voorlaaier besit het, sy vrou, ’n opgeskote kind of ’n werknemer byderhand gehad om een geweer te laai terwyl hy met die ander een skiet. Beide die Voortrekkers Johannes Roets en J.H. Hatting het op hulle oudag vertel dat die vroue asook die werknemers tydens die Slag van Veglaer in Augustus 1838 die Voortrekkermans bygestaan het deur koeëls en kruit aan te gee asook hulle gewere te laai.&lt;ref&gt;Roets, Lewenskets, bl. 400; Spies, Hatting, bl. 174.&lt;/ref&gt; Jan Maartens (gebore 1829) het hom insgelyks herinner hoe sy moeder tydens ’n geveg vir sy pa gehelp het om sy voorlaaiers te laai.&lt;ref name=&quot;huisg&quot; /&gt;

Volgens G. Tylden kon ’n Voortrekker op sy eie gemiddeld minstens vier skote per minuut afvuur.&lt;ref name=&quot;m73&quot;&gt;Van der Merwe, Matebeles en Voortrekkers, bl. 73 wat aanhaal uit Tylden, Africana Notes and News, Sep 1953.&lt;/ref&gt;

Die Voortrekkers se gewere het nie altyd na wense gefunksioneer nie. Tydens ’n geveg is ’n geweer soms so warm geskiet dat die kruit in die loop spontaan ontplof het voordat die sneller getrek is. Die loop moes dan in water gedruk word ten einde dit af te koel.

’n Ander algemene probleem was dat die gewere soms geweier het, wat beteken dat die skoot nie afgegaan het wanneer die skut die sneller getrek het nie. Dit het gewoonlik om een van die volgende drie redes gebeur: eerstens as die vuurklip in die haan te stomp was of nie van die regte soort gesteente was om goeie vonke te lewer nie; tweedens as die vonke wel reg was, maar die kruit in die pannetjie te klam of nat om te ontbrand; en derdens as die vonke wel die kruit in die pannetjie aan die brand gesteek het, maar dit nie tot by die lading binne-in die loop van die geweer deurgebrand het nie omdat die sundgat verstop was. In laasgenoemde geval het die geweer dan, in die taal van die Voortrekkers, net “voor gebrand”.

Op 28 Junie 1837 het [[Louis Tregardt]] in sy dagboek geskryf dat hy ’n renoster gekwes het as gevolg van die “voorbrand” van sy geweer. Dit kon ook gebeur dat die sundgat so vuil was dat die kruit net stadig na die lading in die loop kon deurbrand om dit te laat ontplof. In so ’n geval is van ’n vertraagde skoot gepraat.&lt;ref&gt;Tregardt, Dagboek 2013, ble. 114 en 114n381; Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 123 wat verwys na Lategan en Potgieter, Die Boer se roer, pp. 109-110.&lt;/ref&gt;

Andries Pretorius se dubbelloop-voorlaaier het hom tydens die Slag van Bloedrivier in die steek gelaat en hom inderdaad byna sy lewe gekos. Sy sekretaris, Jan Bantjes, vertel wat gebeur het: “Pretorius [is tydens ’n berede aanval op die Zoeloe-krygers self deur een van hulle aangeval en] het ’n skoot op sy aanvaller afgevuur, maar die perd het op dieselfde oomblik geswenk en hy het mis geskiet. Hy wou toe die ander skoot van sy dubbelloopvoorlaaier aftrek, maar die stopper van die slot het toegeskuif sonder dat hy dit agtergekom het. Gevolglik kon hy nie die haan span nie.”&lt;ref&gt;Bantjes, Journaal, ble. 64-65.&lt;/ref&gt;

Ten einde te verseker dat als behoorlik funksioneer, moes elke Voortrekker gereeld sy geweer skoonmaak. ’n Dun, sterk stok waarvan die voorpunt vierkantig gemaak en vol kepies gesny is, is vir hierdie doel gebruik. ’n Stukkie lap is styf om die punt van die stok vasgedraai. Die kepies het meegebring dat die lap in posisie kon bly. Nadat warm water in die loop afgegooi is, is die stok op en af in die loop beweeg. Wanneer die skoonmaker tevrede was dat die loop skoon was, het hy ’n droë stukkie lap om die stok se punt gedraai ten einde die binnekant van die loop af te droog.&lt;ref name=&quot;v123&quot;&gt;Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 123.&lt;/ref&gt;

’n Voorlaaier se reikafstand was hoogstens sowat 135 meter. Gewoonlik kon hulle nie verder as omtrent op 80 meter akkuraat skiet nie.

De Klerk het vertel dat ’n voorlaaier – veral die vier- en sesponders – kragtig terugbeweeg of geskop het wanneer dit afgevuur is. So ’n terugskop het die ongeoefende skut meermale met ’n lam skouer, ’n dikgeswelde wang of ’n bloeiende neus gelaat. Gevolglik was die kinders, nadat hulle die eerste keer ’n skoot afgevuur het, soms huiwerig om dit weer te doen.&lt;ref&gt;De Klerk, Herinneringe, ble. 252, 254.&lt;/ref&gt;

== Grofgeskut ==
Die Voortrekkers het oor ’n aantal voorlaaier-kanonnetjies beskik. Gert Maritz het twee kanonne op sy trek uit die Kaapkolonie met hom saamgeneem, en later, in Mei 1838, ’n tienponderkanon in Port Natal gekoop.&lt;ref&gt;Thom, Gert Maritz, ble. 97, 243.&lt;/ref&gt; Andries Pretorius het ’n koper-kanonnetjie besit wat skynbaar sy persoonlike eiendom was. Hierdie kanon is tydens die Slag van Bloedrivier gebruik om die walaer te verdedig. Die kanonnier was volgens oorlewering ’n Hollander, Giesing, of meer waarskynlik die Duitser Friedrich Giesen, wat inderdaad aan die geveg deelgeneem het.&lt;ref&gt;De Jager, Herinneringe, bl. 118; Nel, L.J., Herinneringe, bl. 76; Visagie, Voortrekkerstamouers, bl. 76.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:1838 12 16 Ou Grietjie uitgestel in museum van Voortrekkermonument, Pretoria.jpg|duimnael|Ou Grietjie in die museum van die Voortrekkermonument.]]
Volgens oorlewering het die Voortrekkerleier Gert Rudolph ook ’n kanon van sy eie gehad. Dit was op wiele gemonteer wat as die Stelletjie bekendgestaan het. Hierdie kanon is op 17 Februarie 1838 opgestel om Maritz se laer aan die Boesmansrivier teen moontlike aanvalle deur Zoeloe-krygers te verdedig.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, bl. 152.&lt;/ref&gt;

Die bekendste kanon van die Voortrekkers was egter die een – of moontlik meer as een – wat as [[Grietjie (kanon)|Grietjie]] bekendgestaan het.&lt;ref&gt;Preller, Andries Pretorius, bl. 34; Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 124.&lt;/ref&gt;

Dit is nie bo enige twyfel duidelik watter kanonnetjie só genoem is nie. Volgens oorlewering is “ou Grietjie” by die Slag van Bloedrivier gebruik en was Jan Joubert en Willem Daniël Venter kanonniers daarvan.&lt;ref&gt;Visagie, Voortrekkerstamouers, bl. 593.&lt;/ref&gt;

Tydens die geveg by Veglaer in Augustus 1838 het die Voortrekkers van ’n kanon gebruik gemaak, wat moontlik dieselfde Grietjie was. Dit het volgens oorlewering bestaan uit ’n loop wat sowat 1,5 meter lank was. Die loop was sowat 6,25 sentimeter in deursnee. Dit was gemonteer op twee wiele wat so groot soos ’n wa se voorwiele was.&lt;ref name=&quot;v123&quot; /&gt;

== Ammunisie ==
Met ’n voorlaaier kon ’n Voortrekker een van twee tipes ammunisie afskiet: koeëls of lopers.

=== Koeëls ===
Die koeëls wat in die Groot Trek-era gebruik is, was soliede, ronde balletjies. Die vernaamste bestanddeel van ’n koeël was [[lood]]. Die Voortrekkers het self hulle koeëls vervaardig deur lood te smelt en in vorms te giet. Die lood wat gesmelt moes word, is in ’n ysterpotlepel met ’n tuit geplaas. Die lepel is dan verhit en wanneer die lood begin smelt het, is dit deur ’n gaatjie in ’n koeëlvorm gegiet. Wanneer die koeëlvorm vol lood was en dit afgekoel het, is dit oopgemaak en het die koeëls uitgeval.

Indien daar by waar die opening in die vorm was nog ’n stukkie lood aan ’n koeël vasgesit het, is dit met ’n tang afgeknyp. Sommige meer gevorderde koeëlvorms was toegerus met ’n knippie wat oor die opening geskuif is en die loodpuntjie van die koeël afgesny het.&lt;ref name=&quot;v122&quot; /&gt;

Wanneer die Voortrekker met ’n koeël wou skiet, het hy eers die verlangde hoeveelheid kruit in die loop afgegooi. Dan het hy ’n vetlappie, wat reghoekig en ongeveer 25 by 25 millimeter groot was, op die punt van die loop geplaas. Die koeël is dan bo-op die lappie geplaas en met ’n laaistok tot op die kruit gedruk. Die vet van die lappie het in die proses die loop gesmeer sodat die koeël makliker kon trek. Eers dan kon hy aanlê en skiet.&lt;ref name=&quot;v123&quot; /&gt;

Die grootte van die koeëls wat deur ’n Voortrekker gegiet is, het afgehang van die deursnee van die loop van sy geweer. Vierponder-voorlaaiers se lope het ’n heelwat groter deursnee gehad as dié van twaalfponders, wat te verstane is: ’n Vierponder se koeëls het meer as 100 gram geweeg terwyl ’n twaalfponder s’n minder as 40 gram geweeg het. Ten einde die koeëls 'n bietjie harder te maak en ook nie so baie lood te gebruik nie, het hulle [[tin]] by die lood bygesmelt, asook ander ou tafelgereedskap wat nie meer bruikbaar was nie, insluitende soms ’n &quot;nagviool&quot; (die bynaam vir ’n soort tinbottel of skottel wat vir nagbehoeftes gebruik is).&lt;ref&gt;De Klerk, Herinneringe, bl. 254; Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 122.&lt;/ref&gt;

Ten einde lood te spaar het hulle in tye van skaarste soms klippies binne-in die koeëlvorms geplaas en dan met gesmelte lood toegeseël. ’n Onvermydelike gevolg van die feit dat voorlaaiers se kalibers verskil het, was dat daar vir elke kaliber ’n afsonderlike koeëlvorm benodig is ten einde die verlangde grootte koeëls te kon giet.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, bl. 153 wat verwys na Die Huisgenoot, Maart 1920, bl. 345.&lt;/ref&gt;

Die Voortrekker A.H. Potgieter junior, wat as vyfjarige seuntjie tydens die [[Slag van Vegkop]] in die laer teenwoordig was, het vertel dat aangesien daar nie tydens ’n geveg tyd sou wees om ’n voorlaaier op die kruit en koeëls behoorlik met ’n laaistok vas te stamp nie, die koeëls vir die verdediging van ’n laer effens kleiner gegiet is sodat dit vanself in die loop kon afrol of afgly tot op die kruit en dit nie nodig sou wees om ’n laaistok te gebruik om dit af te druk nie. So ’n bietjie kleiner koeël is ’n rolkoeël genoem. Wanneer daar geveg moes word, het die Voortrekkers soms elke koeël amper middeldeur gesaag in die vorm van ’n kruis. So het die koeël vier punte gekry, wat dan weer teen mekaar vasgedruk is. Wanneer so ’n koeël afgeskiet is, het dit in vier stukke gespat.&lt;ref&gt;Potgieter, A.H., Herinneringe, bl. 18; Van der Merwe, Matebeles en Voortrekkers, bl. 69.&lt;/ref&gt;

=== Lopers ===
Lopers was ronde loodballetjies wat kleiner as die normale koeëls was – soms so klein as die haelkorrels wat in moderne haelgewere gebruik word. Van groot na klein is na die haelkorrels verwys as bok-, patrys- of donshael. Die Voortrekkers het dun [[fluitjiesriet]] gebruik om lopers te giet. Die stewige deel van ’n rietjie is vlak onder elk van sy litte afgesny, wat die Voortrekker met ’n aantal &quot;houertjies&quot; gelaat het wat aan die bokant oop was. So ’n houertjie is dan met die oop kant bo in klei of droërige modder ingesteek en gesmelte lood is versigtig in elke rietjie ingegooi. Wanneer die lood gestol en afgekoel het, is daar uit elke rietjie ’n lang, dun stafie lood uitgehaal. Die stafies is met ’n mes in klein stukkies gesny en dan tussen maalklippe gerol totdat hulle rond was.&lt;ref name=&quot;v122&quot; /&gt;

Wanneer die Voortrekker met lopers wou skiet, het hy eers, nadat hy die verlangde hoeveelheid kruit in die loop afgegooi het, met ’n laaistok ’n vetlappie tot op die kruit gedruk. Dan het hy die regte hoeveelheid lopers in die loop ingegooi, gevolg deur nog ’n vetlappie wat hy eweneens met die laaistok vasgestamp het. Eers dan kon hy aanlê en skiet.&lt;ref&gt;Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, ble. 122-123.&lt;/ref&gt;

A.H. Potgieter junior het hom herinner dat die vroue soms sakkies gemaak het en in elke sakkie tien tot 12 lopers gesit het. Die sakkies was so gemaak dat hulle in die loop kon inval sonder dat ’n laaistok nodig was om hulle af te druk.&lt;ref&gt;Potgieter, A.H., Herinneringe, bl. 18.&lt;/ref&gt; Die getuienis van verskeie Voortrekkers dui daarop dat hulle in ’n gevegsituasie met een skoot lopers meer as een aanvaller kon doodskiet of minstens buite aksie kon stel. Volgens Erasmus Smit het een van die burgers tydens die Slag van Vegkop met een skoot nege [[Matebeles|Matebele]]-krygers gedood, nadat hy in die haas twee sakkies lopers gelyk gelaai het.&lt;ref name=&quot;m73&quot; /&gt;

=== Kanonammunisie ===
Verskeie voorwerpe is as ammunisie in kanonne gebruik. Bomme is gemaak deur sakkies van rou beesvel te vul met koeëls en/of lopers en stukkies afvalyster. Die pote van driepootpotte wat afgebreek het, is ook vir hierdie doel benut. Soms is ou snuifblikke of ander geskikte blikkie met lopers gevul. Dit is dan met harde vet vasgegiet en in die bomme geplaas. Mev. J.C. Fick het as volg hieroor vertel:

{{cquote|Die mense het baie blikkies peperment op die trek saamgeneem. Hierdie blikkies is goed bewaar. Ons het niks weggegooi nie, want ons kon niks koop nie. Gert Rudolph gooi die bek van die kanon, soos hulle die voorpunt genoem het, agtertoe en plaas ’n peperment-blikkie daarin. Hierdie blikkie is binne-in ’n sakkie kruit wat ’n klein snytjie in het sodat die kruit maklik kan ontbrand. Dan gooi hulle ’n handvol geweerkoeëls in. Hulle stamp alles goed vas met die laaistok. Om seker te maak dat dit nie sal uitval nie, stop hulle die bek toe met pluisies. Hierna word die loop reg gesit en word daar met ’n pistool in die skietagter geskiet. Dan vlieg dit, die pepermentblikkie en als.&lt;ref&gt;Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 124 wat aanhaal uit Rompel-Koopman, In het land van Piet Retief, ble. 62-63.&lt;/ref&gt;}}

== Ander benodigdhede ==
[[Lêer:Black Powder-1.JPG|duimnael|240px|[[Buskruit]].]]
=== Buskruit ===
Wat [[buskruit]] (kortweg kruit genoem) betref: Aangesien die Voortrekkers besef het dat hulle nie maklik hulle kruitvoorrade in die binneland sou kon aanvul nie, het hulle groot hoeveelhede daarvan op hulle waens op die trekpad saamgeneem. Tog was dit vir hulle moontlik om kruit te maak, mits hulle sekere bestanddele in die hande kon kry. Dit is gedoen deur [[blomswael]], [[salpeter]] en [[houtskool]] te meng en op ’n maalklip te maal. [[Brandewyn]] is dan by die mengsel gevoeg en dit is tot ’n deeg geknie. Hierna is die deeg in ’n stampblok deurgewerk, waarna dit op ’n vel uitgekrap is om droog te word. Omdat dit korrelrig was, is dit, wanneer dit feitlik droog was, gesif.&lt;ref name=&quot;122&quot; /&gt;

Daar was nog nie destyds rooklose kruit nie. Gevolglik het daar soms tydens gevegte as gevolg van al die skietery ’n digte rookwolk rondom die Voortrekkers ontstaan wat hulle uitsig kon belemmer het.&lt;ref name=&quot;m73&quot; /&gt;

=== Kruithorings ===
[[Lêer:Voortrekker Monument-019.jpg|duimnael|240px|’n Uitstalling in die Voortrekker-monument met onder meer voorlaaiers en kruithorings.]]
Die Voortrekkermans het hulle kruit in kruithorings met hulle saamgedra. Twee soorte uitgeholde horings is vir hierdie doel benut. ’n Buffelkruithoring kon tot bykans 700 gram en ’n beeskruithoring 900 gram (of selfs meer) kruit bevat. ’n Kepie is ingesny rondom die breë kant van so ’n horing, waar dit afgesaag is. Dit is dan in warm water geweek voordat ’n boom bestaande uit ’n ronde houtskyf daarin gewig is wat dan dig vasgetrek het wanneer die horing en die hout droog word en inkrimp. Die voorpunt van die horing is so afgesaag dat daar ’n gaatjie met ’n deursnee effe kleiner as dié van ’n geweerloop in was. Dit is dan afgesluit met ’n prop van hout wat presies in die gaatjie gepas het.

Die kruithoring is gewoonlik óf oor die skouer óf vas aan die gordelband om die middel gedra. Dit het aan ’n riempie gehang wat aan een kant aan die prop en aan die ander kant aan die boom vasgemaak was. Kruithorings – spesifiek die bome daarvan – is telkens deur die vervaardigers of die eienaars daarvan verfraai.

Wanneer die voorlaaier gelaai moes word, het die Voortrekker bloot naastenby die regte hoeveelheid kruit uit die horing in die palm van sy hand uitgegooi en dan met die hand bo by die loop ingegooi. Ervare skuts het die vaardigheid aangeleer om heel akkuraat te skat hoeveel kruit hulle op daardie manier per skoot moes gebruik. Die hoeveelheid kruit wat gebruik moes word, het van die kaliber van die geweer afgehang.&lt;ref&gt;De Klerk, Herinneringe, bl. 252; Woordeboek van die Afrikaanse Taal, Agtste Deel, Kos-Kyw, bl. 325.&lt;/ref&gt;

=== Kruitbus ===
Sommige Voortrekkers het instede van ’n kruithoring van ’n kruitbus gebruik gemaak wat ’n verstelbare skootmeter bevat het en van koper gemaak is. Die skootmeter was in die lang voorpunt of &quot;nek&quot; van die kruitbus en is ’n &quot;keppie&quot; genoem. Dit is korter gestel om minder kruit of langer gestel om meer kruit op ’n slag af te meet. So ’n kruitbus is voor die vertrek op ’n jagtog of op kommando met kruit gevul. Wanneer daar gelaai moes word, is die kruitbus van agter opgelig om die keppie in die nek te vul en dan met ’n klappie afgesluit. Daarna is die kruit uit die keppie uit in die loop van die voorlaaier ingegooi. Die keppie het die skut dus in staat gestel om vinnig presies soveel kruit af te meet as wat nodig was om te skiet. Vir ’n sterk skoot is dit langer en vir ’n swak skoot korter gestel.

Die Voortrekkers kon nie self kruitbusse vervaardig nie. Dit is uit [[Europa]] ingevoer en moes deur hulle gekoop word.&lt;ref&gt;Woordeboek van die Afrikaanse Taal, Agtste Deel, Kos-Kyw, bl. 325; Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 120.&lt;/ref&gt;

=== Bandelier ===
Die tipiese bandelier wat die Voortrekkers destyds gebruik het om koeëls en ander skietbenodigdhede met hulle saam te dra, kan beskryf word as ’n ry klein tassies van leer wat met dun riempies aan ’n leerbelt vasgewerk was en deur die Voortrekker oor sy linkerskouer gedra is. Dit is dan met ’n gespe aan die Trekker se gordel vasgemaak, naastenby op sy regterheup.

Gelooide hartbees-, koedoe- of beesvel is verkieslik gebruik om die bandelier van te maak. Die koeëltassies was volgens De Klerk tot 40 sentimeter lank en vier vingers (sowat 10 sentimeter) breed. Die ander tassies, waarin daar onder meer lopers, doppies en vetlappies gehou is, was gewoonlik effe kleiner. Sommige het ook ’n klein, ronde bakkie wat van die een of ander harde stof gemaak is, aan die bandelier vasgemaak. Dit is gebruik om die nodige hoeveelheid lopers af te meet waarmee die geweer dan gelaai is.&lt;ref&gt;De Klerk, Herinneringe, bl. 253; Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, ble. 120-121.&lt;/ref&gt;

Benewens kruit en koeëls of lopers moes ’n Voortrekker ook vetlappies (''flensjes'') hê. Is dit 'n Nederlandse woord?  Volgens A.H. Potgieter junior is daar in gevegte soos by Vegkop nie van vetlappies gebruik gemaak nie, omdat dit te veel tyd vereis het.&lt;ref&gt;Van der Merwe, Matebeles en Voortrekkers, bl. 69.&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Bronne ==
{{refbegin|3}}
* Anoniem, Jan Thomas Martens 1829–1910, ''De Huisgenoot'', September 1921, bl. 214.
* Bantjes, J.G., Journaal der Ekspeditie van de uitgewekene Boeren, onder hunnen Hoofd-Kommandant Andreas Wilhelmus Jacobus Pretorius, (voormaals van Graaff-Reinet), tegen Dingaan, Koning der Zoolas, in de maand November en December 1838, in Byvoegsel tot De Zuid-Afrikaan X(490), 1839.06.14.
* Berkovitch, B., Antique Firearms in South Africa, ''Antiques in South Africa'' 20, , 1987, bl. 49.
* Carstens, R. &amp; Grobbelaar, P.W., ''Voortrekkerlewe. Agter die skerms op die Groot Trek''. Johannesburg: Reëlingskomitee Groot Trek-herdenkingsfees, 1988.
* De Jager, I., Herinneringe van Izak de Jager, in Preller, G.S., ''Voortrekkermense III'', ble. 111-118.
* De Klerk, Lourens C., Herinneringe, in Preller, G.S., ''Voortrekkermense I''. 2de druk, Kaapstad et.al.: De Nationale Pers, Beperkt, 1920, ble. 215-274.
* Lategan, F.V. en L. Potgieter 1974. ''Die Boer se Roer. Die Groot Geweerboek van Suid-Afrika''. Kaapstad: 1981.
* Nel, L.J., ''Uit die Voortrekkertyd. Herinneringe van Louis Jacobus Nel''. Pretoria: J.L. van Schaik, 1939.
* Potgieter, A.H., Herinneringe, in Preller, ''Voortrekkermense III'', ble. 14-34.
* Preller, G.S., ''Andries Pretorius. Lewensbeskrywing van die Voortrekker Kommandant-Generaal''. Johannesburg, Die Afrikaanse Pers Beperk, 1937. (Tweede, Verbeterde en Vermeerderde Uitgaaf, 1940).
* Pretorius, J.C. (red.), ''Op trek. Die daaglikse lewe tydens die Groot Trek''. Pretoria: Nasionale Kultuurhistoriese en Opelugmuseum, 1988.
* Roets, J.N., Johannes Nicolaas Roets. Lewensskets van 'n Voortrekker, deur homself vertel. ''Die Huisgenoot'', Februarie 1921, ble. 398-400 en Maart 1921, ble. 436-438.
* Rompel-Koopman, L., ''In het land van Piet Retief''. Pretoria, 1919.
* Spies, F.J. du T., Die herinneringe van J.H. Hatting, soos opgeteken deur G.A. Odé. ''Historia'' 4(3), September 1959, ble. 170-178.
* Thom, H.B., ''Die Lewe van Gert Maritz''. Kaapstad: Nasionale Pers, Beperk, 1947.
* Tregardt, L., ''Louis Tregardt se dagboek 1836–1838''. Vertaling en aantekeninge deur Jackie Grobler. Pretoria: Litera, 2013.
* Tylden, G., Vegkop, 2 October 1836: An Analysis, ''Africana Notes and News'', September 1953.
* Van der Merwe, P.J., Die Matebeles en die Voortrekkers. ''Argiefjaarboek vir Suid-Afrikaanse Geskiedenis'' 49(2), ble. 1-441.
* Visagie, J.C., ''Voortrekkerstamouers, 1835–1845''. Tweede Uitgawe. Pretoria: Protea Boekhuis, 2011.
* ''Woordeboek van die Afrikaanse Taal'', Agtste Deel, Kos-Kyw, Hauptfleisch, D.C. (hoofred., et al), Stellenbosch, Buro van die WAT, 1991.
{{refend}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.nmlra.org/ ''National Muzzle Loading Rifle Association'']
* [http://www.mlagb.com/ ''Muzzle Loaders association of Great Britain'']
* [http://www.mlaic.org/ ''Muzzle-Loading Associations International Committee'']
* [http://www.militaryheritage.com/arms.htm Voorlaaierartikels] – ’n klomp artikels oor die laai en afvuur van verskillende militêre voorlaaiers.
{{Commons-kategorie inlyn|Muzzle-loaders}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Voortrekkers]]
[[Kategorie:Vuurwapens]]</text>
      <sha1>65h9jqx1t2wcxb6u2bqgiqn17u9o2vd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912623</id>
      <parentid>2912622</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:09:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <comment>/* Buskruit */</comment>
      <origin>2912623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28156" sha1="lx0xqg2id4d2lyun6zvslfsnhbaunko" xml:space="preserve">[[Lêer:Voortrekker Monument 2.JPG|duimnael|200px|Uitbeelding van [[Andries Pretorius]] met sy dubbelloopvoorlaaier op die hoek van die [[Voortrekkermonument]].]]

’n '''Voorlaaier''' is ’n [[geweer]] wat, onder andere, tydens die [[Groot Trek]] gebruik is en wat by die bek van die loop gelaai is.&lt;ref&gt;&quot;Voorlaaier&quot; in die [[HAT]]. Aanlyn by [https://viva-afrikaans.org/ viva-afrikaans.org] (intekening nodig). Besoek op 13 Januarie 2020.&lt;/ref&gt; Dit was die [[Voortrekkers]] se vernaamste wapen. Elke man het waarskynlik 'n voorlaaier of twee besit en daarsonder sou dit vir hom moeilik gewees het om te oorleef. Dit is nie net gebruik om vleis in die pot te sit nie, maar ook vir verdediging in tye van gevaar.

Alhoewel die eerste tipes perkussie- of doppiegewere destyds al bestaan het, is hulle skynbaar nie tydens die Groot Trek gebruik nie.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, ble. 150-151.&lt;/ref&gt; In enkele gevegte het die Voortrekkers wel van grofgeskut gebruik gemaak. Handwapens soos pistole was skaars. Net enkele Voortrekkers het, sover bekend, wapens soos [[swaard]]e en [[dolk]]e besit, maar messe was algemeen en is soms as wapens gebruik.

Saam met sy voorlaaier het die Voortrekker ’n bandelier met ’n koeëlsakkie asook ’n kruithoring oor sy een skouer gedra wanneer hy iewers heen koers gevat het. Die Voortrekker Lourens de Klerk het in sy &quot;Herinneringe&quot; as volg oor hulle gewere geskryf:

{{cquote|Steen-gewere was algemeen; doppies was nog nie bekend nie. Die meeste mense het gepraat van ’n &quot;snaphaan&quot; en nie van ’n geweer of ’n roer nie. Die algemene kaliber van die snaphane was 6 op ’n pond, tot 12 en selfs 14 op ’n pond – 6 op ’n pond beteken byvoorbeeld 6 koeëls weeg ’n pond [450 gram]. Dit is waar die benaming &quot;sesponder&quot;, of 12- of 14-ponder, vandaan gekom het.&lt;ref name=&quot;h253254&quot;&gt;De Klerk, Herinneringe, ble. 253-254.&lt;/ref&gt;}}

Benewens die standaard-enkelloopvoorlaaiers het sommige Voortrekkermans ook dubbelloopgewere gehad. Elke loop was met sy eie pan en vuursteen toegerus.&lt;ref&gt;De Klerk, Herinneringe, bl. 254.&lt;/ref&gt; [[Andries Pretorius]] het so ’n dubbelloopvoorlaaier besit en tydens die [[Slag van Bloedrivier]] gebruik. Hy word inderdaad met daardie geweer in sy hand as een van die vier hoekwagte van die [[Voortrekkermonument]] in [[Pretoria]] uitgebeeld.

== Byname ==
[[Lêer:British Military Short Land Pattern Musket.jpg|duimnael|links|350px|’n Britse &quot;Brown Bess&quot;, wat deur sommige Voortrekkers gebruik is.]]
[[Lêer:COLLECTIE TROPENMUSEUM Donderbus met vuursteenslot TMnr 214-3.jpg|duimnael|links|350px|’n &quot;Donderbus&quot;. (Die haan is afgebreek.)]]
Om tussen verskillende fabrikate voorlaaiers te onderskei het die Voortrekkers byname of die fabrikaat van die geweer gebruik. Volgens De Klerk het die naam &quot;bobbejaanboud&quot; gedui op die vorm van die kolf. &quot;Sterloop&quot; was ’n algemene naam vir ’n bepaalde soort geweer, wat ’n silwer sterretjie op die loop ingelê gehad het, voor of agter die visier. Die beste sterlope was die &quot;Frederik Bothas&quot;, wat na die vervaardiger genoem is – die meeste was agt- of tienponders.

&quot;Bloublaser&quot; was die bynaam van ’n ander soort geweer, ook ’n agt- of tienponder, wat as ’n minder goeie geweer beskou is. Die &quot;Jan Cuylenburg&quot; was ’n goeie geweer van dieselfde kaliber, maar die &quot;Jan Waterneyers&quot; het nie so ’n goeie naam gehad nie. Dan was daar ’n geweer in gebruik op die loop waarvan gestaan het &quot;Jacob Oortman, Amsterdam&quot;. Dit was ’n agt-, tien- of twaalfponder en is as uitstekende skietgewere beskou. Die &quot;Levi&quot;-gewere het ’n reeks letters gehad wat met silwer op die loop ingelê is en ’n sterretjie net voor die visier. Hulle het goed geskiet.&lt;ref name=&quot;h253254&quot; /&gt;

Die Voortrekker Jan Maartens het op sy oudag ook van die gewere se byname vertel, waaronder sy vader se agtponder-donderbus Ortman.&lt;ref name=&quot;huisg&quot;&gt;Anoniem, Jan Thomas Martens 1829–1910, De Huisgenoot, September 1921, bl. 214.&lt;/ref&gt; Sommige Voortrekkers het ’n &quot;Brown Bess&quot; gehad, wat ’n Britse militêre geweer was.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, bl. 151 wat verwys na Lategan en Potgieter, Die Boer se roer, p. 26.&lt;/ref&gt; Die naam &quot;bloublaser&quot; is nie noodwendig gebruik om ’n spesifieke soort voorlaaier aan te dui nie, maar wanneer daar as gevolg van ’n minderwaardige tipe kruit by die afvuur van ’n skoot ’n flits blou rook by die loop uitgekom het.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, bl. 151 wat verwys na B. Berkovitch, Antique Firearms in South Africa, Antiques in South Africa 20, , 1987, bl. 49.&lt;/ref&gt;

Dit is nie bekend of die bynaam &quot;[[Sanna]]&quot; vir ’n voorlaaier algemeen deur Voortrekkers gebruik is nie. De Klerk vermeld dit nêrens nie. Boonop het dit moontlik eers teen die einde van die Groot Trek-era ontstaan.

== Werking ==
Een van die belangrikste onderdele van die vuurmeganisme van die voorlaaier is die haan. Dit het twee lippies waartussen ’n vuursteen in ’n leerstrokie vasgeknyp word. Die beste vuursteen is ’n bepaalde soort kwartsklip wat maklik vonkies maak as dit geslaan word. Dit moet skerp wees om na wense te funksioneer. Na elke sowat 25 skote moet die vuursteen skerpgemaak word en na 50 of hoogstens 100 skote moet dit vervang word.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, bl. 150.&lt;/ref&gt;

’n Hele paar aksies moes elke keer uitgevoer word voordat ’n Voortrekker ’n skoot met sy voorlaaier kon skiet. Eerstens moes hy, terwyl hy die geweer met die voorpunt van die loop na bo regop hou, kruit en daarna koeëls of lopers in die loop plaas. Daarna moes hy ’n bietjie kruit in die pan van die geweer gooi en die dekseltjie van die pan toemaak. Eers dan kon hy op die teiken mik en die sneller trek ten einde te vuur. Wanneer die sneller getrek word, volg ’n driefaseproses: Die haan, wat met die vuursteen toegerus is en tydens die laaiproses in die rusposisie moet wees, beweeg vorentoe en slaan hard op die deksel van die vuurpan; die slag veroorsaak vonkies wat die kruit in die vuurpan laat ontplof; die ontploffing steek via ’n openinkie tussen die pan en die geweer se loop, wat die sundgat genoem is, die kruit in die loop aan die brand wat dit ook laat ontplof en die koeël of lopers in die rigting van die teiken by die loop uitdryf.&lt;ref name=&quot;v122&quot;&gt;Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 122.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:2014-11-19 Marmorrelief Voortrekker Monument Pretoria 03 anagoria (cropped).jpg|duimnael|240px|Marmerfries by die Voortrekker-monument van vroue wat tydens die Slag van Vegkop in Oktober 1836 gewere laai.]]
Die hele proses wat gevolg moes word om ’n voorlaaier vuurgereed te kry nadat ’n skoot geskiet is, het beteken dat die vuurtempo stadig was as dit vergelyk word met hoe vinnig skuts later met agterlaaiers kon skiet. In gevegsituasies het Voortrekkers wat meer as een voorlaaier besit het, sy vrou, ’n opgeskote kind of ’n werknemer byderhand gehad om een geweer te laai terwyl hy met die ander een skiet. Beide die Voortrekkers Johannes Roets en J.H. Hatting het op hulle oudag vertel dat die vroue asook die werknemers tydens die Slag van Veglaer in Augustus 1838 die Voortrekkermans bygestaan het deur koeëls en kruit aan te gee asook hulle gewere te laai.&lt;ref&gt;Roets, Lewenskets, bl. 400; Spies, Hatting, bl. 174.&lt;/ref&gt; Jan Maartens (gebore 1829) het hom insgelyks herinner hoe sy moeder tydens ’n geveg vir sy pa gehelp het om sy voorlaaiers te laai.&lt;ref name=&quot;huisg&quot; /&gt;

Volgens G. Tylden kon ’n Voortrekker op sy eie gemiddeld minstens vier skote per minuut afvuur.&lt;ref name=&quot;m73&quot;&gt;Van der Merwe, Matebeles en Voortrekkers, bl. 73 wat aanhaal uit Tylden, Africana Notes and News, Sep 1953.&lt;/ref&gt;

Die Voortrekkers se gewere het nie altyd na wense gefunksioneer nie. Tydens ’n geveg is ’n geweer soms so warm geskiet dat die kruit in die loop spontaan ontplof het voordat die sneller getrek is. Die loop moes dan in water gedruk word ten einde dit af te koel.

’n Ander algemene probleem was dat die gewere soms geweier het, wat beteken dat die skoot nie afgegaan het wanneer die skut die sneller getrek het nie. Dit het gewoonlik om een van die volgende drie redes gebeur: eerstens as die vuurklip in die haan te stomp was of nie van die regte soort gesteente was om goeie vonke te lewer nie; tweedens as die vonke wel reg was, maar die kruit in die pannetjie te klam of nat om te ontbrand; en derdens as die vonke wel die kruit in die pannetjie aan die brand gesteek het, maar dit nie tot by die lading binne-in die loop van die geweer deurgebrand het nie omdat die sundgat verstop was. In laasgenoemde geval het die geweer dan, in die taal van die Voortrekkers, net “voor gebrand”.

Op 28 Junie 1837 het [[Louis Tregardt]] in sy dagboek geskryf dat hy ’n renoster gekwes het as gevolg van die “voorbrand” van sy geweer. Dit kon ook gebeur dat die sundgat so vuil was dat die kruit net stadig na die lading in die loop kon deurbrand om dit te laat ontplof. In so ’n geval is van ’n vertraagde skoot gepraat.&lt;ref&gt;Tregardt, Dagboek 2013, ble. 114 en 114n381; Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 123 wat verwys na Lategan en Potgieter, Die Boer se roer, pp. 109-110.&lt;/ref&gt;

Andries Pretorius se dubbelloop-voorlaaier het hom tydens die Slag van Bloedrivier in die steek gelaat en hom inderdaad byna sy lewe gekos. Sy sekretaris, Jan Bantjes, vertel wat gebeur het: “Pretorius [is tydens ’n berede aanval op die Zoeloe-krygers self deur een van hulle aangeval en] het ’n skoot op sy aanvaller afgevuur, maar die perd het op dieselfde oomblik geswenk en hy het mis geskiet. Hy wou toe die ander skoot van sy dubbelloopvoorlaaier aftrek, maar die stopper van die slot het toegeskuif sonder dat hy dit agtergekom het. Gevolglik kon hy nie die haan span nie.”&lt;ref&gt;Bantjes, Journaal, ble. 64-65.&lt;/ref&gt;

Ten einde te verseker dat als behoorlik funksioneer, moes elke Voortrekker gereeld sy geweer skoonmaak. ’n Dun, sterk stok waarvan die voorpunt vierkantig gemaak en vol kepies gesny is, is vir hierdie doel gebruik. ’n Stukkie lap is styf om die punt van die stok vasgedraai. Die kepies het meegebring dat die lap in posisie kon bly. Nadat warm water in die loop afgegooi is, is die stok op en af in die loop beweeg. Wanneer die skoonmaker tevrede was dat die loop skoon was, het hy ’n droë stukkie lap om die stok se punt gedraai ten einde die binnekant van die loop af te droog.&lt;ref name=&quot;v123&quot;&gt;Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 123.&lt;/ref&gt;

’n Voorlaaier se reikafstand was hoogstens sowat 135 meter. Gewoonlik kon hulle nie verder as omtrent op 80 meter akkuraat skiet nie.

De Klerk het vertel dat ’n voorlaaier – veral die vier- en sesponders – kragtig terugbeweeg of geskop het wanneer dit afgevuur is. So ’n terugskop het die ongeoefende skut meermale met ’n lam skouer, ’n dikgeswelde wang of ’n bloeiende neus gelaat. Gevolglik was die kinders, nadat hulle die eerste keer ’n skoot afgevuur het, soms huiwerig om dit weer te doen.&lt;ref&gt;De Klerk, Herinneringe, ble. 252, 254.&lt;/ref&gt;

== Grofgeskut ==
Die Voortrekkers het oor ’n aantal voorlaaier-kanonnetjies beskik. Gert Maritz het twee kanonne op sy trek uit die Kaapkolonie met hom saamgeneem, en later, in Mei 1838, ’n tienponderkanon in Port Natal gekoop.&lt;ref&gt;Thom, Gert Maritz, ble. 97, 243.&lt;/ref&gt; Andries Pretorius het ’n koper-kanonnetjie besit wat skynbaar sy persoonlike eiendom was. Hierdie kanon is tydens die Slag van Bloedrivier gebruik om die walaer te verdedig. Die kanonnier was volgens oorlewering ’n Hollander, Giesing, of meer waarskynlik die Duitser Friedrich Giesen, wat inderdaad aan die geveg deelgeneem het.&lt;ref&gt;De Jager, Herinneringe, bl. 118; Nel, L.J., Herinneringe, bl. 76; Visagie, Voortrekkerstamouers, bl. 76.&lt;/ref&gt;

[[Lêer:1838 12 16 Ou Grietjie uitgestel in museum van Voortrekkermonument, Pretoria.jpg|duimnael|Ou Grietjie in die museum van die Voortrekkermonument.]]
Volgens oorlewering het die Voortrekkerleier Gert Rudolph ook ’n kanon van sy eie gehad. Dit was op wiele gemonteer wat as die Stelletjie bekendgestaan het. Hierdie kanon is op 17 Februarie 1838 opgestel om Maritz se laer aan die Boesmansrivier teen moontlike aanvalle deur Zoeloe-krygers te verdedig.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, bl. 152.&lt;/ref&gt;

Die bekendste kanon van die Voortrekkers was egter die een – of moontlik meer as een – wat as [[Grietjie (kanon)|Grietjie]] bekendgestaan het.&lt;ref&gt;Preller, Andries Pretorius, bl. 34; Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 124.&lt;/ref&gt;

Dit is nie bo enige twyfel duidelik watter kanonnetjie só genoem is nie. Volgens oorlewering is “ou Grietjie” by die Slag van Bloedrivier gebruik en was Jan Joubert en Willem Daniël Venter kanonniers daarvan.&lt;ref&gt;Visagie, Voortrekkerstamouers, bl. 593.&lt;/ref&gt;

Tydens die geveg by Veglaer in Augustus 1838 het die Voortrekkers van ’n kanon gebruik gemaak, wat moontlik dieselfde Grietjie was. Dit het volgens oorlewering bestaan uit ’n loop wat sowat 1,5 meter lank was. Die loop was sowat 6,25 sentimeter in deursnee. Dit was gemonteer op twee wiele wat so groot soos ’n wa se voorwiele was.&lt;ref name=&quot;v123&quot; /&gt;

== Ammunisie ==
Met ’n voorlaaier kon ’n Voortrekker een van twee tipes ammunisie afskiet: koeëls of lopers.

=== Koeëls ===
Die koeëls wat in die Groot Trek-era gebruik is, was soliede, ronde balletjies. Die vernaamste bestanddeel van ’n koeël was [[lood]]. Die Voortrekkers het self hulle koeëls vervaardig deur lood te smelt en in vorms te giet. Die lood wat gesmelt moes word, is in ’n ysterpotlepel met ’n tuit geplaas. Die lepel is dan verhit en wanneer die lood begin smelt het, is dit deur ’n gaatjie in ’n koeëlvorm gegiet. Wanneer die koeëlvorm vol lood was en dit afgekoel het, is dit oopgemaak en het die koeëls uitgeval.

Indien daar by waar die opening in die vorm was nog ’n stukkie lood aan ’n koeël vasgesit het, is dit met ’n tang afgeknyp. Sommige meer gevorderde koeëlvorms was toegerus met ’n knippie wat oor die opening geskuif is en die loodpuntjie van die koeël afgesny het.&lt;ref name=&quot;v122&quot; /&gt;

Wanneer die Voortrekker met ’n koeël wou skiet, het hy eers die verlangde hoeveelheid kruit in die loop afgegooi. Dan het hy ’n vetlappie, wat reghoekig en ongeveer 25 by 25 millimeter groot was, op die punt van die loop geplaas. Die koeël is dan bo-op die lappie geplaas en met ’n laaistok tot op die kruit gedruk. Die vet van die lappie het in die proses die loop gesmeer sodat die koeël makliker kon trek. Eers dan kon hy aanlê en skiet.&lt;ref name=&quot;v123&quot; /&gt;

Die grootte van die koeëls wat deur ’n Voortrekker gegiet is, het afgehang van die deursnee van die loop van sy geweer. Vierponder-voorlaaiers se lope het ’n heelwat groter deursnee gehad as dié van twaalfponders, wat te verstane is: ’n Vierponder se koeëls het meer as 100 gram geweeg terwyl ’n twaalfponder s’n minder as 40 gram geweeg het. Ten einde die koeëls 'n bietjie harder te maak en ook nie so baie lood te gebruik nie, het hulle [[tin]] by die lood bygesmelt, asook ander ou tafelgereedskap wat nie meer bruikbaar was nie, insluitende soms ’n &quot;nagviool&quot; (die bynaam vir ’n soort tinbottel of skottel wat vir nagbehoeftes gebruik is).&lt;ref&gt;De Klerk, Herinneringe, bl. 254; Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 122.&lt;/ref&gt;

Ten einde lood te spaar het hulle in tye van skaarste soms klippies binne-in die koeëlvorms geplaas en dan met gesmelte lood toegeseël. ’n Onvermydelike gevolg van die feit dat voorlaaiers se kalibers verskil het, was dat daar vir elke kaliber ’n afsonderlike koeëlvorm benodig is ten einde die verlangde grootte koeëls te kon giet.&lt;ref&gt;Pretorius, Op trek, bl. 153 wat verwys na Die Huisgenoot, Maart 1920, bl. 345.&lt;/ref&gt;

Die Voortrekker A.H. Potgieter junior, wat as vyfjarige seuntjie tydens die [[Slag van Vegkop]] in die laer teenwoordig was, het vertel dat aangesien daar nie tydens ’n geveg tyd sou wees om ’n voorlaaier op die kruit en koeëls behoorlik met ’n laaistok vas te stamp nie, die koeëls vir die verdediging van ’n laer effens kleiner gegiet is sodat dit vanself in die loop kon afrol of afgly tot op die kruit en dit nie nodig sou wees om ’n laaistok te gebruik om dit af te druk nie. So ’n bietjie kleiner koeël is ’n rolkoeël genoem. Wanneer daar geveg moes word, het die Voortrekkers soms elke koeël amper middeldeur gesaag in die vorm van ’n kruis. So het die koeël vier punte gekry, wat dan weer teen mekaar vasgedruk is. Wanneer so ’n koeël afgeskiet is, het dit in vier stukke gespat.&lt;ref&gt;Potgieter, A.H., Herinneringe, bl. 18; Van der Merwe, Matebeles en Voortrekkers, bl. 69.&lt;/ref&gt;

=== Lopers ===
Lopers was ronde loodballetjies wat kleiner as die normale koeëls was – soms so klein as die haelkorrels wat in moderne haelgewere gebruik word. Van groot na klein is na die haelkorrels verwys as bok-, patrys- of donshael. Die Voortrekkers het dun [[fluitjiesriet]] gebruik om lopers te giet. Die stewige deel van ’n rietjie is vlak onder elk van sy litte afgesny, wat die Voortrekker met ’n aantal &quot;houertjies&quot; gelaat het wat aan die bokant oop was. So ’n houertjie is dan met die oop kant bo in klei of droërige modder ingesteek en gesmelte lood is versigtig in elke rietjie ingegooi. Wanneer die lood gestol en afgekoel het, is daar uit elke rietjie ’n lang, dun stafie lood uitgehaal. Die stafies is met ’n mes in klein stukkies gesny en dan tussen maalklippe gerol totdat hulle rond was.&lt;ref name=&quot;v122&quot; /&gt;

Wanneer die Voortrekker met lopers wou skiet, het hy eers, nadat hy die verlangde hoeveelheid kruit in die loop afgegooi het, met ’n laaistok ’n vetlappie tot op die kruit gedruk. Dan het hy die regte hoeveelheid lopers in die loop ingegooi, gevolg deur nog ’n vetlappie wat hy eweneens met die laaistok vasgestamp het. Eers dan kon hy aanlê en skiet.&lt;ref&gt;Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, ble. 122-123.&lt;/ref&gt;

A.H. Potgieter junior het hom herinner dat die vroue soms sakkies gemaak het en in elke sakkie tien tot 12 lopers gesit het. Die sakkies was so gemaak dat hulle in die loop kon inval sonder dat ’n laaistok nodig was om hulle af te druk.&lt;ref&gt;Potgieter, A.H., Herinneringe, bl. 18.&lt;/ref&gt; Die getuienis van verskeie Voortrekkers dui daarop dat hulle in ’n gevegsituasie met een skoot lopers meer as een aanvaller kon doodskiet of minstens buite aksie kon stel. Volgens Erasmus Smit het een van die burgers tydens die Slag van Vegkop met een skoot nege [[Matebeles|Matebele]]-krygers gedood, nadat hy in die haas twee sakkies lopers gelyk gelaai het.&lt;ref name=&quot;m73&quot; /&gt;

=== Kanonammunisie ===
Verskeie voorwerpe is as ammunisie in kanonne gebruik. Bomme is gemaak deur sakkies van rou beesvel te vul met koeëls en/of lopers en stukkies afvalyster. Die pote van driepootpotte wat afgebreek het, is ook vir hierdie doel benut. Soms is ou snuifblikke of ander geskikte blikkie met lopers gevul. Dit is dan met harde vet vasgegiet en in die bomme geplaas. Mev. J.C. Fick het as volg hieroor vertel:

{{cquote|Die mense het baie blikkies peperment op die trek saamgeneem. Hierdie blikkies is goed bewaar. Ons het niks weggegooi nie, want ons kon niks koop nie. Gert Rudolph gooi die bek van die kanon, soos hulle die voorpunt genoem het, agtertoe en plaas ’n peperment-blikkie daarin. Hierdie blikkie is binne-in ’n sakkie kruit wat ’n klein snytjie in het sodat die kruit maklik kan ontbrand. Dan gooi hulle ’n handvol geweerkoeëls in. Hulle stamp alles goed vas met die laaistok. Om seker te maak dat dit nie sal uitval nie, stop hulle die bek toe met pluisies. Hierna word die loop reg gesit en word daar met ’n pistool in die skietagter geskiet. Dan vlieg dit, die pepermentblikkie en als.&lt;ref&gt;Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 124 wat aanhaal uit Rompel-Koopman, In het land van Piet Retief, ble. 62-63.&lt;/ref&gt;}}

== Ander benodigdhede ==
[[Lêer:Black Powder-1.JPG|duimnael|240px|[[Buskruit]].]]
=== Buskruit ===
Wat [[buskruit]] (kortweg kruit genoem) betref: Aangesien die Voortrekkers besef het dat hulle nie maklik hulle kruitvoorrade in die binneland sou kon aanvul nie, het hulle groot hoeveelhede daarvan op hulle waens op die trekpad saamgeneem. Tog was dit vir hulle moontlik om kruit te maak, mits hulle sekere bestanddele in die hande kon kry. Dit is gedoen deur [[blomswael]], [[salpeter]] en [[houtskool]] te meng en op ’n maalklip te maal. [[Brandewyn]] is dan by die mengsel gevoeg en dit is tot ’n deeg geknie. Hierna is die deeg in ’n stampblok deurgewerk, waarna dit op ’n vel uitgekrap is om droog te word. Omdat dit korrelrig was, is dit, wanneer dit feitlik droog was, gesif.&lt;ref name=&quot;v122&quot; /&gt;

Daar was nog nie destyds rooklose kruit nie. Gevolglik het daar soms tydens gevegte as gevolg van al die skietery ’n digte rookwolk rondom die Voortrekkers ontstaan wat hulle uitsig kon belemmer het.&lt;ref name=&quot;m73&quot; /&gt;

=== Kruithorings ===
[[Lêer:Voortrekker Monument-019.jpg|duimnael|240px|’n Uitstalling in die Voortrekker-monument met onder meer voorlaaiers en kruithorings.]]
Die Voortrekkermans het hulle kruit in kruithorings met hulle saamgedra. Twee soorte uitgeholde horings is vir hierdie doel benut. ’n Buffelkruithoring kon tot bykans 700 gram en ’n beeskruithoring 900 gram (of selfs meer) kruit bevat. ’n Kepie is ingesny rondom die breë kant van so ’n horing, waar dit afgesaag is. Dit is dan in warm water geweek voordat ’n boom bestaande uit ’n ronde houtskyf daarin gewig is wat dan dig vasgetrek het wanneer die horing en die hout droog word en inkrimp. Die voorpunt van die horing is so afgesaag dat daar ’n gaatjie met ’n deursnee effe kleiner as dié van ’n geweerloop in was. Dit is dan afgesluit met ’n prop van hout wat presies in die gaatjie gepas het.

Die kruithoring is gewoonlik óf oor die skouer óf vas aan die gordelband om die middel gedra. Dit het aan ’n riempie gehang wat aan een kant aan die prop en aan die ander kant aan die boom vasgemaak was. Kruithorings – spesifiek die bome daarvan – is telkens deur die vervaardigers of die eienaars daarvan verfraai.

Wanneer die voorlaaier gelaai moes word, het die Voortrekker bloot naastenby die regte hoeveelheid kruit uit die horing in die palm van sy hand uitgegooi en dan met die hand bo by die loop ingegooi. Ervare skuts het die vaardigheid aangeleer om heel akkuraat te skat hoeveel kruit hulle op daardie manier per skoot moes gebruik. Die hoeveelheid kruit wat gebruik moes word, het van die kaliber van die geweer afgehang.&lt;ref&gt;De Klerk, Herinneringe, bl. 252; Woordeboek van die Afrikaanse Taal, Agtste Deel, Kos-Kyw, bl. 325.&lt;/ref&gt;

=== Kruitbus ===
Sommige Voortrekkers het instede van ’n kruithoring van ’n kruitbus gebruik gemaak wat ’n verstelbare skootmeter bevat het en van koper gemaak is. Die skootmeter was in die lang voorpunt of &quot;nek&quot; van die kruitbus en is ’n &quot;keppie&quot; genoem. Dit is korter gestel om minder kruit of langer gestel om meer kruit op ’n slag af te meet. So ’n kruitbus is voor die vertrek op ’n jagtog of op kommando met kruit gevul. Wanneer daar gelaai moes word, is die kruitbus van agter opgelig om die keppie in die nek te vul en dan met ’n klappie afgesluit. Daarna is die kruit uit die keppie uit in die loop van die voorlaaier ingegooi. Die keppie het die skut dus in staat gestel om vinnig presies soveel kruit af te meet as wat nodig was om te skiet. Vir ’n sterk skoot is dit langer en vir ’n swak skoot korter gestel.

Die Voortrekkers kon nie self kruitbusse vervaardig nie. Dit is uit [[Europa]] ingevoer en moes deur hulle gekoop word.&lt;ref&gt;Woordeboek van die Afrikaanse Taal, Agtste Deel, Kos-Kyw, bl. 325; Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, bl. 120.&lt;/ref&gt;

=== Bandelier ===
Die tipiese bandelier wat die Voortrekkers destyds gebruik het om koeëls en ander skietbenodigdhede met hulle saam te dra, kan beskryf word as ’n ry klein tassies van leer wat met dun riempies aan ’n leerbelt vasgewerk was en deur die Voortrekker oor sy linkerskouer gedra is. Dit is dan met ’n gespe aan die Trekker se gordel vasgemaak, naastenby op sy regterheup.

Gelooide hartbees-, koedoe- of beesvel is verkieslik gebruik om die bandelier van te maak. Die koeëltassies was volgens De Klerk tot 40 sentimeter lank en vier vingers (sowat 10 sentimeter) breed. Die ander tassies, waarin daar onder meer lopers, doppies en vetlappies gehou is, was gewoonlik effe kleiner. Sommige het ook ’n klein, ronde bakkie wat van die een of ander harde stof gemaak is, aan die bandelier vasgemaak. Dit is gebruik om die nodige hoeveelheid lopers af te meet waarmee die geweer dan gelaai is.&lt;ref&gt;De Klerk, Herinneringe, bl. 253; Carstens &amp; Grobbelaar, Voortrekkerlewe, ble. 120-121.&lt;/ref&gt;

Benewens kruit en koeëls of lopers moes ’n Voortrekker ook vetlappies (''flensjes'') hê. Is dit 'n Nederlandse woord?  Volgens A.H. Potgieter junior is daar in gevegte soos by Vegkop nie van vetlappies gebruik gemaak nie, omdat dit te veel tyd vereis het.&lt;ref&gt;Van der Merwe, Matebeles en Voortrekkers, bl. 69.&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Bronne ==
{{refbegin|3}}
* Anoniem, Jan Thomas Martens 1829–1910, ''De Huisgenoot'', September 1921, bl. 214.
* Bantjes, J.G., Journaal der Ekspeditie van de uitgewekene Boeren, onder hunnen Hoofd-Kommandant Andreas Wilhelmus Jacobus Pretorius, (voormaals van Graaff-Reinet), tegen Dingaan, Koning der Zoolas, in de maand November en December 1838, in Byvoegsel tot De Zuid-Afrikaan X(490), 1839.06.14.
* Berkovitch, B., Antique Firearms in South Africa, ''Antiques in South Africa'' 20, , 1987, bl. 49.
* Carstens, R. &amp; Grobbelaar, P.W., ''Voortrekkerlewe. Agter die skerms op die Groot Trek''. Johannesburg: Reëlingskomitee Groot Trek-herdenkingsfees, 1988.
* De Jager, I., Herinneringe van Izak de Jager, in Preller, G.S., ''Voortrekkermense III'', ble. 111-118.
* De Klerk, Lourens C., Herinneringe, in Preller, G.S., ''Voortrekkermense I''. 2de druk, Kaapstad et.al.: De Nationale Pers, Beperkt, 1920, ble. 215-274.
* Lategan, F.V. en L. Potgieter 1974. ''Die Boer se Roer. Die Groot Geweerboek van Suid-Afrika''. Kaapstad: 1981.
* Nel, L.J., ''Uit die Voortrekkertyd. Herinneringe van Louis Jacobus Nel''. Pretoria: J.L. van Schaik, 1939.
* Potgieter, A.H., Herinneringe, in Preller, ''Voortrekkermense III'', ble. 14-34.
* Preller, G.S., ''Andries Pretorius. Lewensbeskrywing van die Voortrekker Kommandant-Generaal''. Johannesburg, Die Afrikaanse Pers Beperk, 1937. (Tweede, Verbeterde en Vermeerderde Uitgaaf, 1940).
* Pretorius, J.C. (red.), ''Op trek. Die daaglikse lewe tydens die Groot Trek''. Pretoria: Nasionale Kultuurhistoriese en Opelugmuseum, 1988.
* Roets, J.N., Johannes Nicolaas Roets. Lewensskets van 'n Voortrekker, deur homself vertel. ''Die Huisgenoot'', Februarie 1921, ble. 398-400 en Maart 1921, ble. 436-438.
* Rompel-Koopman, L., ''In het land van Piet Retief''. Pretoria, 1919.
* Spies, F.J. du T., Die herinneringe van J.H. Hatting, soos opgeteken deur G.A. Odé. ''Historia'' 4(3), September 1959, ble. 170-178.
* Thom, H.B., ''Die Lewe van Gert Maritz''. Kaapstad: Nasionale Pers, Beperk, 1947.
* Tregardt, L., ''Louis Tregardt se dagboek 1836–1838''. Vertaling en aantekeninge deur Jackie Grobler. Pretoria: Litera, 2013.
* Tylden, G., Vegkop, 2 October 1836: An Analysis, ''Africana Notes and News'', September 1953.
* Van der Merwe, P.J., Die Matebeles en die Voortrekkers. ''Argiefjaarboek vir Suid-Afrikaanse Geskiedenis'' 49(2), ble. 1-441.
* Visagie, J.C., ''Voortrekkerstamouers, 1835–1845''. Tweede Uitgawe. Pretoria: Protea Boekhuis, 2011.
* ''Woordeboek van die Afrikaanse Taal'', Agtste Deel, Kos-Kyw, Hauptfleisch, D.C. (hoofred., et al), Stellenbosch, Buro van die WAT, 1991.
{{refend}}

== Eksterne skakels ==
* [http://www.nmlra.org/ ''National Muzzle Loading Rifle Association'']
* [http://www.mlagb.com/ ''Muzzle Loaders association of Great Britain'']
* [http://www.mlaic.org/ ''Muzzle-Loading Associations International Committee'']
* [http://www.militaryheritage.com/arms.htm Voorlaaierartikels] – ’n klomp artikels oor die laai en afvuur van verskillende militêre voorlaaiers.
{{Commons-kategorie inlyn|Muzzle-loaders}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Voortrekkers]]
[[Kategorie:Vuurwapens]]</text>
      <sha1>lx0xqg2id4d2lyun6zvslfsnhbaunko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Silinderseël</title>
    <ns>0</ns>
    <id>369948</id>
    <revision>
      <id>2912462</id>
      <parentid>2481695</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:08:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5552" sha1="mh6lpy7gw3jfzwsxbz6pv2muizkq7el" xml:space="preserve">[[Beeld:Mesopotamian - Cylinder Seal with Winged Deities - Walters 421194 - Side B.jpg|thumb|links|140px|Dié [[Nieu-Assiriese Ryk|Nieu-Assiriese]] silinderseël bevat twee gode met vlerke. Walters-kunsmuseum.]]
[[Beeld:Cylinder seal king Louvre AO6620.jpg|thumb|220px|’n Silinderseël uit die [[Uruk|Uruk-tydperk]] en ’n afdruk daarmee, omstreeks 3100&amp;nbsp;v.C. [[Louvre]].]]
[[Beeld:Flickr - Nic's events - British Museum with Cory and Mary, 6 Sep 2007 - 185.jpg|thumb|220px|’n Silinderseël van die [[Ur|Eerste Dinastie van Ur]], gevind in koningin Puabi se graftombe, omstreeks 2600&amp;nbsp;v.C., en ’n afdruk daarmee.&lt;ref&gt;[https://www.flickr.com/photos/nics_events/1337998095/in/photostream/ British Museum notice WA 121544]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Crawford |first1=Harriet |title=The Sumerian World |date=2013 |publisher=Routledge |isbn=9781136219115 |page=622 |url=https://books.google.com/books?id=4SKYAAAAQBAJ&amp;pg=PT622 |language=en}}&lt;/ref&gt;]]
[[Beeld:Papiermuseum Basel 2008 (4).jpg|thumb|220px|Verskeie groottes, met afdrukke by.]]
’n '''Silinderseël''' is ’n klein, ronde silinder wat gewoonlik omtrent 2 tot 3&amp;nbsp;cm lank is en gegraveer is met óf geskrewe karakters óf figuurtonele óf albei. Dit is in antieke tye gebruik om ’n afdruk op ’n tweedimensionele oppervlak te maak, meestal nat klei. 

Volgens sommige bronne is silinderseëls omstreeks 3500&amp;nbsp;v.C. in die [[antieke Nabye Ooste]] ontdek, in [[Uruk]] in Suid-[[Mesopotamië]] of effens later in [[Susa]] in Suidwes-[[Iran]], en volg dit op die ontwikkeling van stempelseëls in die [[Halaf-beskawing]] of effens vroeër.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Brown |first1=Brian A. |last2=Feldman |first2=Marian H. |title=Critical Approaches to Ancient Near Eastern Art |date=2013 |publisher=Walter de Gruyter |isbn=9781614510352 |page=304 |url=https://books.google.com/books?id=F4DoBQAAQBAJ&amp;pg=PA304 |language=en}}&lt;/ref&gt; Hulle word verbind met laasgenoemde se skryf in [[wigskrif]] op kleitablette.&lt;ref&gt;[https://www.britishmuseum.org/explore/highlights/article_index/m/mesopotamian_cylinder_seals.aspx Mesopotamian cylinder seals], British Museum&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;jstor&quot;&gt;[https://www.jstor.org/pss/3045984 Why Cylinder Seals? Engraved Cylindrical Seal Stones of the Ancient Near East, Fourth to First Millennium B.C., deur Edith Porada  © 1993 College Art Association.], The Art Bulletin, Vol. 75, No. 4 (Desember 1993), pp. 563-582, JSTOR&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.presstv.ir/detail.aspx?id=87240&amp;sectionid=351020105 Ancient cylinder seal found in Iran] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130602010731/http://www.presstv.ir/detail.aspx?id=87240&amp;sectionid=351020105 |date= 2 Junie 2013 }}, 2 Maart 2009, Press TV&lt;/ref&gt; 

Volgens ander bronne dateer die vroegste silinderseëls terug na ’n veel vroeër tyd, die laat [[Neolitikum]] (7600-6000&amp;nbsp;v.C.), honderde jare voor die uitvinding van skryf.&lt;ref&gt;https://www.khanacademy.org/humanities/ancient-art-civilizations/ancient-near-east1/sumerian/a/cylinder-seals&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://www.ancient.eu/article/846/cylinder-seals-in-ancient-mesopotamia---their-hist/&lt;/ref&gt; Hulle is gebruik as ’n soort administratiewe werktuig, ’n vorm van [[handtekening]], sowel as op [[juweliersware]] en magiese geluksteentjies.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Ancient Cylinder Seals |url=http://archaeologicalmuseum.jhu.edu/the-collection/object-stories/cylinder-seals-from-the-ancient-near-east/ |website=Johns Hopkins Archaeological Museum |publisher=Johns Hopkins University |access-date=12 Junie 2019 |archive-date=30 Junie 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190630010857/http://archaeologicalmuseum.jhu.edu/the-collection/object-stories/cylinder-seals-from-the-ancient-near-east/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; In latere tydperke is hulle op verskeie soorte kleidokumente gebruik. Grafte en ander terreine met waardevolle items soos [[goud]], [[silwer]], krale en [[edelstene]], het dikwels een of twee silinderseëls ingesluit as ereblyk.

==Beskrywing==
Die silinderseëls is gewoonlik van [[Halfedelsteen|halfedelstene]] gemaak, of soms van [[glas]] of [[keramiek]], soos in [[antieke Egipte]]. Omdat Mesopotamië nie self goeie stene vir kerfwerk gehad het nie, is die groot stene van die vroegste silinderseëls waarskynlik uit Iran ingevoer.&lt;ref name=&quot;jstor&quot; /&gt; Die meeste seëls het ’n gat wat in die lengte deur loop en is vermoedelik aan ’n ketting om die nek gedra sodat dit altyd beskikbaar sou wees.

Die meeste Mesopotamiese silinderseëls vorm ’n reliëfbeeld wat deur die uitgekerfde dele van die silinder op ’n materiaal soos klei afgedruk word, maar ander gebruik ink om verhewe beelde af te druk; laasgenoemde is nie in Mesopotamië ontdek nie, maar in die hedendaagse [[Mexiko|Mexikaanse]] staat [[Tabasco]]. Dit is gebruik om beelde op onder meer [[kleding]]stowwe af te druk.

Redelik baie silinderseëls het bewaar gebly en is belangrik as [[kuns]], veral uit die [[Babilon]]iese en vroeë [[Assirië|Assiriese]] tydperke. Indrukke op ’n sagte materiaal kan maklik gemaak word sonder om die seëls te beskadig en hulle word dikwels in [[museum]]s uitgestal saam met afdrukke op ’n smal strook.

Ander argeologiese terreine waar silinderseëls ontdek is, sluit in stede in die [[Akkadiese Ryk]], antieke Egipte, [[Mitanni]], [[Persië]], [[Sumer]], [[Sirië]] en Mexiko.

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
{{CommonsKategorie-inlyn|Cylinder seals}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Cylinder seal}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Mesopotamië]]
[[Kategorie:Argeologiese artefakte]]</text>
      <sha1>mh6lpy7gw3jfzwsxbz6pv2muizkq7el</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bermudaanse nasionale krieketspan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>374434</id>
    <revision>
      <id>2912553</id>
      <parentid>2905211</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:47:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 1 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2912553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66296" sha1="f3gg4jsb6vqj0pxl1860cvq8cpdlidg" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Krieketspan
| naam                  = Bermuda
| beeld                 = Kenteken van die Bermudaanse nasionale krieketspan.png
| byskrif               = Kenteken van die Bermudaanse nasionale krieketspan
| bynaam                = ''Gombey Warriors''
| konferensie           = [[Bermudaanse Krieketraad]] (BCB)
| kaptein               = [[Terryn Fray]]
| afrigter              = {{vlagikoon|Bermuda}} [[Cal Waldron]]&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.royalgazette.com/cricket/sport/article/20240229/disappointed-coach-cal-waldron-urges-cricketers-to-play-with-pride/ |title=Disappointed coach Cal Waldron urges cricketers to play with pride |publisher=The Royal Gazette |author=Mehluli Sibanda |date=29 Februarie 2024 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
| toetsstatusjaar       = 
| ikr_status            = Assosiaatlid
| ikr_aansluiting       = 1966
| ikr_streek            = [[IKR Amerikas|Amerikas]]
| toetsrang             = 
| beste_toetsrang       = 
| edi-rang              = 
| beste_edi-rang        = 
| t20i-rang             = 28ste
| beste_t20i-rang       = 28ste (12 April 2025)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/1205588 |title=ICC unveils Global Men's T20I Rankings Table featuring 80 teams |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
| eerste_toets          = 
| mees_onlangse_toets   = 
| aantal_toetse         = 
| aantal_toetse_vanjaar = 
| toetsrekord           = 
| toetsrekord_vanjaar   = 
| eerste_edi            = t {{Cr-CA}} op [[Queen’s Park-ovaal]], [[Port of Spain]]; 17 Mei 2006
| mees_onlangse_edi     = t {{Cr-NL}} op [[JB Marks-ovaal|Senwespark]], [[Potchefstroom]]; 8 April 2009
| aantal_edis           = 35
| aantal_edis_vanjaar   = 0
| edi-rekord            = 7/28 (20,00%)&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| edi-rekord_vanjaar    = 0/0&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wb_verskynings        = 1/14
| wb_eerste             = [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]]
| wb_beste              = Groepfase (in [[Krieketwêreldbeker 2007|2007]])
| wbk_verskynings       = 9
| wbk_eerste            = 1979
| wbk_beste             = Naaswenner (in 1982)
| kt_verskynings        = 0/9
| kt_eerste             = 
| kt_beste              = 
| eerste_t20i           = t {{Cr-XS}} op Stormont, [[Belfast]]; 3 Augustus 2008
| mees_onlangse_t20i    = t {{Cr-CA}} op [[Maple Leaf-krieketklub]], [[Toronto]]; 22 Junie 2025
| aantal_t20is          = 53
| aantal_t20is_vanjaar  = 13
| t20i-rekord           = 33/19 (62,26%)&lt;br /&gt;(0 gelykop, 1 onbeslis)
| t20i-rekord_vanjaar   = 7/6&lt;br /&gt;(0 gelykop, 0 onbeslis)
| wt20-verskynings      = 0/10
| eerste_wt20           = 
| beste_wt20            = 
| wt20k-verskynings     = 5
| eerste_wt20k          = 2008
| beste_wt20k           = Naaswenner (in 2023)
| h_patroon_la          = 
| h_patroon_b           = 
| h_patroon_ra          = 
| h_patroon_broek       = 
| h_linkerarm           = 
| h_liggaam             = 
| h_regterarm           = 
| h_broek               = 
| a_patroon_la          = 
| a_patroon_b           = 
| a_patroon_ra          = 
| a_patroon_broek       = 
| a_linkerarm           = 
| a_liggaam             = 
| a_regterarm           = 
| a_broek               = 
| t_patroon_la          = 
| t_patroon_b           = _bermuda_t20
| t_patroon_ra          = 
| t_patroon_broek       = 
| t_linkerarm           = 190C82
| t_liggaam             = FF409C
| t_regterarm           = 190C82
| t_broek               = 000038
}}

Die '''Bermudaanse nasionale krieketspan''' ([[Engels]]: ''Bermuda national cricket team''), met die bynaam ''Gombey Warriors'', is die nasionale [[krieket]]span wat die [[Britse oorsese gebiede|Britse oorsese gebied]] [[Bermuda]] in internasionale krieket verteenwoordig. Krieket word in [[Bermuda]] deur die [[Bermudaanse Krieketraad]] (''BCB'', van Engels: ''Bermuda Cricket Board'') beheer en sedert 1966 is dit ’n assosiaatlid van die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR). Krieket word in Bermuda as nasionale sport beskou&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://content-www.cricinfo.com/wisdencricketer/content/story/281649.html |title=Cricket by association |publisher=The Wisden Cricketer |author=Will Luke |date=Maart 2007 |accessdate=10 Desember 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071210122028/http://content-www.cricinfo.com/wisdencricketer/content/story/281649.html |archive-date=10 Desember 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; en die oorsese gebied is een van die wenige in die streek wat nie spelers vir die [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indiese nasionale span]] beskikbaar stel nie. Saam met [[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]] en die [[Verenigde State se nasionale krieketspan|Verenigde State]] is Bermuda tradisioneel een van die sterker nasionale krieketspanne van die [[Amerikas]] na die volle lid Wes-Indië.

Nadat in 1891 ’n toer na [[New York]] gereël is, is die eerste Bermudaanse nasionale span saamgestel. In die jare voor die [[Eerste Wêreldoorlog]] het Bermuda en [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] spanne (insluitende [[Philadelphia]] s’n) gereeld wedersydse toere onderneem, hoewel hulle eers in 1912 tydens die [[Australiese nasionale krieketspan|Australiese]] besoek hul eerste internasionale wedstryd gespeel het. Ná die 1920’s het die Bermudaanse krieket se fokus van die Verenigde State na die [[Wes-Indië|Wes-Indiese lande]] verskuif, hoewel Wes-Indiese spanne eers vanaf die 1950’s gereelde toere begin onderneem het.&lt;ref name=&quot;other&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Teams/0/46/Other_Matches.html |title=Other matches played by Bermuda |publisher=Cricket Archive |accessdate=4 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160309210430/http://cricketarchive.com/Archive/Teams/0/46/Other_Matches.html |archive-date=9 Maart 2016 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Bermuda se nasionale span het ook teen nasionale spanne gespeel wat na of van die Wes-Indiese eilande getoer het. Van hierdie wedstryde het egter slegs een, dié teen [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] in 1972, [[eersterangse krieket|eersterangse status]] geniet.&lt;ref name=&quot;Cricket_Archive&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://cricketarchive.com/Archive/Teams/0/46/First-Class_Matches.html |title=First-class matches played by Bermuda |publisher=Cricket Archive |accessdate=30 Junie 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210630174135/https://cricketarchive.com/Archive/Teams/0/46/First-Class_Matches.html |archive-date=30 Junie 2021 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Die IKR-trofee 1979 was die eerste wêreldbekerkwalifisering vir die IKR se geassosieerde lede. Bermuda het dié jaar die halfeindstryd gehaal en in 1982 het hulle tot die eindstryd deurgedring, maar teen [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] verloor. Vervolgens het hulle nie vir die [[Krieketwêreldbeker 1983]] gekwalifiseer nie, aangesien aan dié toernooi slegs een assosiaatlid kon deelneem. Vir die IKR-trofee 2005 is die aantal assosiaatlede tot ses verhoog. Nadat hulle die halfeindstryd gehaal het, het Bermuda vir die [[Krieketwêreldbeker 2007]] gekwalifiseer en sodoende die kleinste land in terme van beide bevolking en oppervlakte geword wat daarin geslaag het. Hulle het tot in 2009 ook [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en [[Twintig20|T20I-status]] geniet. Bermuda het tydens die Krieketwêreldbeker en hul aansluitende EDI-reekse egter swak vertoon, en ná die 2009-wêreldbekerkwalifisering is hulle na die 2011-wêreldkrieketliga se tweede afdeling gerelegeer. Sedertdien het hulle drie verdere afdelings gerelegeer.

In April 2018 het die IKR besluit om aan al sy lede volle T20I-status toe te ken. Vervolgens word al die [[Twintig20|T20I-wedstryde]] wat Bermuda ná 1 Januarie 2019 teen ander IKR-lede speel as ’n volle T20I erken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/672322 |title=All T20 matches between ICC members to get international status |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 April 2018 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Bermuda is tans (Julie 2025) 28ste op die Twintig20-wêreldranglys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/rankings/mens/team-rankings/t20i |title=Men's T20I Team Rankings |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 Junie 2025 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

== Beheerliggaam ==
{{Hoofartikel|Bermudaanse Krieketraad}}
Die Bermudaanse Krieketraad ([[Engels]]: ''Bermuda Cricket Board'', BCB) is in 1948 as die Bermudaanse Krieketbeheerraad (''Bermuda Cricket Board of Control'', BCBC) gestig met die samesmelting van die in 1844 gestigte Bermudaanse Krieketklub en die Somers Isles-krieketliga en verantwoordelik vir die reël van krieket in Bermuda. In 1966 het hulle as ’n assosiaatlid by die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangesluit en in 2003 sy huidige naam aangeneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/bermuda |title=Bermuda Cricket Board |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Bermuda is een van die Engelstalige gebiede in die streek wat nie ’n lid van [[Krieket Wes-Indië]] is nie en van sy spelers kan nie vir die [[Wes-Indiese nasionale krieketspan]] gekeur word nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/opinion/west-indies-as-separate/ |title=West Indies as separate cricketing countries? |publisher=Emerging Cricket |date=8 Julie 2020 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

Die Bermudaanse Krieketraad bestuur al die Bermuda-verteenwoordigende nasionale spanne, insluitende die mans, vroue en jeug. Hulle is ook verantwoordelik vir die bestuur en organisasie van T20I-reekse teen ander spanne en die reël van internasionale wedstryde tuis. Daarbenewens is die BCB verantwoordelik vir inkomsteverkryging deur die verkoop van kaartjies, borgskappe en uitsaairegte, veral in verband met die Bermudaanse span.

Kinders en jongmense word reeds op skool aan krieket bekend gestel en na gelang van hul belangstelling en talent begin hulle met hul afrigting. Net soos ander krieketlande beskik Bermuda oor ’n o/19-nasionale span wat aan die [[o/19-krieketwêreldbeker]] deelneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/the-under-19-world-cup-232496 |title=The Under-19 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=11 Januarie 2006 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
=== Invoering en vestiging van krieket ===
Op 30 Augustus 1844 het die eerste bekende krieketwedstryd in Bermuda plaasgevind,&lt;ref name=&quot;ICC&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/about/members/americas/associate/65 |title=Bermuda Cricket Board |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |accessdate=23 Augustus 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230823233745/https://www.icc-cricket.com/about/members/americas/associate/65 |archive-date=23 Augustus 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; toe ’n [[garnisoen]]span teen ’n ander [[weermag]]span verloor het. In 1845 is die Bermudaanse Krieketklub gestig en dit het ondersteuning deur plaaslike inwoners én Britse soldate geniet. In 1891 is die eerste Bermudaanse nasionale krieketspan saamgestel, toe [[Philadelphia]] se span na Bermuda getoer het, waarmee die gereëlde internasionale wedstryde teen Amerikaanse spanne begin het. In 1902 het [[Somerset]] vir die eerste keer teen St. George’s te staan gekom en dié wedstryd word sedertdien jaarliks op ’n vakansiedag aangebied. In 1905 het die Hamilton-krieketklub die eerste Bermudaanse klub geword wat ’n toer onderneem en in beide [[New York]] en Philadelphia gespeel het. In 1911 het die nasionale span vir die eerste keer die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] besoek en twee oorwinnings oor Philadelphia aangeteken. In die tweede wedstryd het [[Gerald Conyers]] in albei beurte ’n driekuns behaal en in die wedstryd altesaam 15 paaltjies geneem. Die eerste amptelike internasionale wedstryd het Bermuda eers in 1912 gespeel, toe die [[Australiese nasionale krieketspan|Australiërs]] vir die eerste keer na Bermuda getoer het en in hul beurte op onderskeidelik 112 en 102 lopies uitgeboul is; desondanks het die besoekers met 57 lopies gewen. Een jaar later het Australië teruggekom en met ’n beurt gewen; die besoekers het ook ’n Bermudaanse “kleurspan” geklop, in [[Hamilton, Bermuda|Hamilton]] ’n oorwinning aangeteken en in ’n gelykop gespeel.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/GENERAL/TIMELINES/bermuda.shtml |title=A Timeline of Bermuda Cricket |publisher=Cricket Europe |accessdate=13 Augustus 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110813191710/http://www.cricketeurope4.net/CRICKETEUROPE/GENERAL/TIMELINES/bermuda.shtml |archive-date=13 Augustus 2011 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Ná die 1920’s het die Bermudaanse krieket se fokus na [[Wes-Indië]] begin verskuif, hoewel die [[Wes-Indiese nasionale krieketspan|Wes-Indiese span]] Bermuda eers van die 1950’s af besoek het.&lt;ref name=&quot;other&quot; /&gt; In 1933 was Sir [[Julien Cahn]] se keurspan een van min wat gedurende die tussenoorlogse tydperk Bermuda besoek het, dié toer se vyf wedstryde is nog oor jare heen bespreek.&lt;ref name=&quot;History&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/cricket-in-bermuda-261617 |title=Cricket in Bermuda |publisher=ESPNcricinfo |date=6 Oktober 2006 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar het die in Bermuda gebore krieketspeler [[Alma Hunt]] vir die Wes-Indiese span verskyn, sy geskiktheid vir dié span is egter betwyfel. Die kwessie het meer daaroor gegaan of Bermuda deel sou wees van die Wes-Indiese Eilande en minder oor Hunt se persoonlike geskiktheid vir die Bermudaanse span. Onder andere het hy op die Engelse 1933-toer aan opwarmingswedstryde deelgeneem.&lt;ref name=&quot;Alma Hunt&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/cricketers/alma-hunt-52172 |title=Alma Hunt |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Hunt is vir opwarmingswedstryde van die Wes-Indiese span genomineer, maar hy het nie aan die Wes-Indiese 1933-toer na Engeland deelgeneem nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Ira Philip |title=Freedom Fighters (From Monk To Mazumbo) |publisher=Akira Press |year=1987 |isbn=978-0-947638-42-9 |pages=150}}&lt;/ref&gt; In 1939 het Wes-Indië Bermuda besoek.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;

=== Naoorlogse tydperk ===
Ná die [[Tweede Wêreldoorlog]] het die Bermudaanse krieket se gewildheid weer toegeneem. In 1948 het met die samesmelting van die Somers Isles-krieketliga en die Bermuda-krieketklub die beheerliggaam Bermudaanse Krieketbeheerraad (''Bermuda Cricket Board of Control'') ontstaan.&lt;ref name=&quot;ICC&quot; /&gt; Vervolgens het meer internasionale wedstryde plaasgevind, veral as toerwedstryde tydens toere deur die [[Toetskrieket|toetslande]] na Wes-Indië.&lt;ref name=&quot;ICC&quot; /&gt; In 1952 het Trinidad die reeks van twee wedstryde teen Bermuda met 1–0 beklink. Een jaar later het die [[Marylebone-krieketklub]] (MKK) onder [[Len Hutton]] Bermuda besoek en in albei driedaagse wedstryde onbeslis gespeel. In 1958 het Bermuda [[Jamaika]] besoek en [[Pakistanse nasionale krieketspan|Pakistan]] Bermuda. In 1960 het Bermuda vir die eerste keer Engeland besoek.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;

Bermuda is ook die plek, waar die eerste speler wat nie in [[Yorkshire]] gebore is nie, vir Yorkshire gespeel het. Volgens ’n tradisionele reël van Yorkshire kon niemand, wat buite die county gebore is, vir die span speel nie (dié reël is in die 1990’s geskrap). Die reël is in 1964 gebuig om [[Garry Sobers]] toe te laat vir die span onder hul kaptein [[Brian Close]] tydens ’n fees in Bermuda. Die besoekers het die wedstryd met 190 lopies gewen. Een jaar later het [[Nieu-Seelandse nasionale krieketspan|Nieu-Seeland]] Bermuda besoek en teen die nasionale span onbeslis gespeel.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;

In 1966 het Bermuda ’n assosiaatlid van die [[Internasionale Krieketraad|Imperiale Krieketkonferensie]] (IKK, nou die Internasionale Krieketraad) geword.&lt;ref name=&quot;ICC&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt; Drie jaar later het hulle [[Nederlandse nasionale krieketspan|Nederland]] in [[Haarlem, Nederland|Haarlem]] met ’n beurt verslaan. In 1970 het [[Glamorgan]] voor die begin van hul tuisseisoen Bermuda besoek, maar die tweedaagse wedstryd teen St. George’s verloor. Een jaar later is in Hamilton die waarskynlik enigste internasionale wedstryd van ’n mansspan teen ’n vrouespan aangebied, toe Bermuda teen Engeland onbeslis gespeel het. In April 1972 het vir die eerste keer ’n wedstryd teen Nieu-Seeland [[Eersterangse krieket|eersterangse status]] geniet, maar hulle het dié wedstryd verloor.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/columns/ec-rewind/bermudas-maiden-first-class-match/ |title=Bermuda's maiden First-class match |publisher=Emerging Cricket |date=14 April 2020 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/1970S/1971-72/NZ_IN_BMDA/NZ_BMDA_28-29APR1972.html |title=New Zealand in Bermuda, 1971/72: Bermuda v New Zealanders |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Dit was vir meer as 30 jaar Bermuda se enigste wedstryd met die status; eers in 2004 het Bermuda sy tweede eersterangse wedstryd gespeel, dié keer teen die [[Verenigde State se nasionale krieketspan|Verenigde State]]. Albei wedstryde is op die [[Bermuda Nasionale Stadion]] gehou.&lt;ref name=&quot;Cricket_Archive&quot; /&gt; In 1974 het die MKK Bermuda met ’n beurt verslaan. In dieselfde jaar het Australië al die vyf wedstryde in Bermuda gewen, maar die enigste wedstryd teen die nasionale span moes weens reën afgelas word.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;

=== Eerste toernooideelnames ===
Bermuda is nie vir die eerste [[Krieketwêreldbeker 1975]] genooi nie. Sedert 1979 het hulle aan ’n aantal internasionale toernooie deelgeneem soos die IKR-trofee, wat deur Alma Hunt, die destydse Bermudaanse verteenwoordiger by die IKR, voorgestel is.&lt;ref name=&quot;ICC&quot; /&gt; Reeds tydens die eerste IKR-trofee 1979 het Bermuda die halfeindstryd en tydens die tweede IKR-trofee 1982 onoorwonne die eindstryd gehaal, wat hulle teen [[Zimbabwiese nasionale krieketspan|Zimbabwe]] verloor het. Albei uitslae was egter nie genoeg om vir die [[krieketwêreldbeker]]toernooie in [[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] en [[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] te kwalifiseer nie. Tydens die daaropvolgende toernooie kon Bermuda nie daarin slaag om die prestasies te herhaal nie. Hunt self word as die beste Bermudaanse krieketspeler nog beskou,&lt;ref name=&quot;ICC&quot; /&gt; hy kon egter nie vir sy land verskyn nie en het later vir [[Skotse nasionale krieketspan|Skotland]] gespeel.&lt;ref name=&quot;History&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Alma Hunt&quot; /&gt; Van 1966 af het Hunt vir 18 jaar gedien as die Bermudaanse beheerliggaam se president.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite book |author=Ira Philip |title=Freedom Fighters (From Monk To Mazumbo) |publisher=Akira Press |year=1987 |isbn=978-0-947638-42-9 |pages=152}}&lt;/ref&gt;

Tydens die IKR-trofee 1986 het Bermuda die vierde plek behaal, waarmee hulle die [[Krieketwêreldbeker 1987]] misgeloop het. Tydens die IKR-trofee 1990 het hulle hul swakste uitslag behaal, toe hulle reeds in die groepfase uitgeskakel is en die [[Krieketwêreldbeker 1992]] versuim het. Een jaar later het Australië die nasionale span met 93 lopies verslaan en in 1993 het Pakistan albei wedstryde teen Bermuda gewen. In dieselfde jaar het [[Derbyshire]] voor die begin van sy tuisseisoen Bermuda besoek en albei wedstryde teen die nasionale span asook die wedstryde teen die o/25-nasionale span, Somerset en St. George’s gewen. Daarop het die besoek van ’n Wes-Indiese keurspan gevolg, wat sy wedstryde teen die keurspanne Board President’s XI en Board XI, die o/25-nasionale span, Somerset en twee keer teen die nasionale span gewen het. Tydens die IKR-trofee 1994 het Bermuda die vierde plek behaal en daarmee die [[Krieketwêreldbeker 1996]] naelskraap misgeloop. Twee jaar later het Bermuda vir die eerste keer aan die Wes-Indiese Eendagbeker deelgeneem, maar al die ses wedstryde verloor. Ter voorbereiding op die Amerikastrofee is in [[Barbados]] die Karibies-Atlantiese beker aangebied, waaraan saam met die gasheer ook Bermuda, [[Kanadese nasionale krieketspan|Kanada]] en die Verenigde State deelgeneem het. Bermuda het dié toernooi na die gasheer in die tweede plek afgesluit. Aansluitend het Nieu-Seeland Bermuda besoek en met vier paaltjies gewen. Tydens die IKR-beker 1997 kon Bermuda nie vir die [[Krieketwêreldbeker 1999]] kwalifiseer nie. Daarna het hulle [[Indiese nasionale krieketspan|Indië]] gehuisves, wat die nasionale en ’n keurspan geklop het. Een jaar later het Bermuda al die drie wedstryde tydens die ''Red Stripe Bowl'' verloor, net so in 1999. Daarna het die nasionale span in [[Kanada]] twee wedstryde teen die gasheer gewen, maar hulle is deur die o/23-nasionale span verslaan. Tydens die Amerikastrofee 2000 – destyds Amerikaskrieketbeker genoem – het Bermuda na Kanada in die tweede plek geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/americas-championship-2000-84823/canada-vs-bermuda-85066/match-report |title=Canada win inaugural Americas Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Tony Munro |date=13 Augustus 2000 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die ''Red Stripe Bowl'' het die nasionale span teen die [[Kaaimanseilande]] hul eerste oorwinning tydens dié toernooi aangeteken, maar hulle is nietemin in die eerste rondte uitgeskakel. Tydens die IKR-beker 2001 het Bermuda die negende plek behaal, waarmee hulle ook die [[Krieketwêreldbeker 2003]] misgeloop het. Een jaar later het hulle tydens die Amerikastrofee die vierde plek behaal.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; In 2003 is die beheerliggaam in Bermudaanse Krieketraad (''Bermuda Cricket Council'', BCB) hernoem.&lt;ref name=&quot;ICC&quot; /&gt;

=== Op pad na die eerste krieketwêreldbekerdeelname ===
[[Lêer:College field guernsey bermuda.jpg|duimnael|Krieketwedstryd tussen Bermuda en Guernsey op die College Field, [[Saint Peter Port]], [[Guernsey]], 2006]]
In 2004 het Bermuda aan die eerste Interkontinentale Beker deelgeneem en in sy groep teen Kanada en die Verenigde State te staan gekom. Die span ist egter in die groepfase uitgeskakel, nadat hulle deur die Verenigde State verslaan is en teen Kanada onbeslis gespeel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/draw-puts-canada-in-semi-finals-135218 |title=Draw puts Canada in semi-finals |publisher=ESPNcricinfo |date=16 Augustus 2004 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; In dieselfde jaar het Bermuda vir die eerste keer die Amerikastrofee gehuisves, waartydens hulle na Kanada en die Verenigde State in die derde plek geëindig het. Tydens die tweede Interkontinentale Beker 2005 het hulle die Amerikas se groep ná oorwinnings oor Kanada en die Kaaimanseilande in Kanada eerste afgesluit, maar in Oktober dieselfde jaar het hulle in die halfeindstryd teen [[Keniaanse nasionale krieketspan|Kenia]] onbeslis gespeel. Nadat Kenia in die eerste beurt ’n bonuspunt behaal en in die tweede beurt ’n uitbouling afgeweer het, het dié span vir die eindstryd gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-intercontinental-cup-2005-2005-06-143791/bermuda-vs-kenya-1st-semi-final-222883/match-report |title=Suji's ton drives Kenya to final |publisher=ESPNcricinfo |date=25 Oktober 2005 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Terwyl die eindstryd aangebied is, het Bermuda [[Namibiese nasionale krieketspan|Namibië]] vir twee [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-wedstryde]] gehuisves, wat hulle verloor het. Dié reeks is egter deur omstrede voorvalle oorskadu, nadat die Bermudaanse span Namibië van [[Rassisme|rassistiese]] beledigings beskuldig en tydens die tweede wedstryd die veld verlaat het, nadat ’n stormloop aan uitsmyters teen die Bermudaanse laerordekolwers ontketen is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/racism-rows-and-a-walk-off-tarnish-friendly-one-dayers-223615 |title=Racism, rows and a walk-off tarnish 'friendly' one-dayers |publisher=ESPNcricinfo |date=30 Oktober 2005 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Die [[Krieket Namibië|Namibiese Krieketraad]] het die rassisme-aantygings ontken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bermuda-s-allegations-rejected-with-contempt-224122 |title=Bermuda's allegations 'rejected with contempt' |publisher=ESPNcricinfo |date=4 November 2005 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Op 7 Julie 2005 het Bermuda waarskynlik sy grootste krieketoomblik beleef, toe die nasionale span tydens die IKR-trofee 2005 die halfeindstryd gehaal het. Daarmee het hulle vir die [[Krieketwêreldbeker 2007]] in Wes-Indië gekwalifiseer en van 1 Januarie 2006 tot die krieketwêreldbekerkwalifisering 2009 EDI-status ontvang.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; Daarmee het Bermuda volgens beide oppervlakte en bevolking die kleinste land geword wat daarin geslaag het.&lt;ref name=&quot;ICC&quot; /&gt; Bermuda was egter ook die enigste land in dié kategorie wat oor geen geskikte stadion vir die aanbieding van EDIs beskik het nie, aangesien die IKR die Bermuda Nasionale Stadion as nie geskik geag het nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bermuda-await-inspection-on-national-ground-343399 |title=Bermuda await inspection on national ground |publisher=ESPNcricinfo |date=21 Maart 2008 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

Bermudas se eerste internasionale wedstryde in 2006 het teleurstellend verloop, nadat hulle al die vyf wedstryde tydens die toer in die [[Verenigde Arabiese Emirate]] verloor het. In April 2006 het Bermuda die [[Twintig20|T20I-toernooi]] Wêreldkrieketklassiek aangebied. In Mei 2006 het hulle in hul eerste EDI gespeel en tydens ’n drienasiesreeks Kanada op die [[Queen’s Park Oval]], [[Port of Spain]], [[Trinidad en Tobago]], met drie paaltjies verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-tri-series-in-west-indies-2006-244203/bermuda-vs-canada-2nd-match-247360/full-scorecard |title=2nd Match, Port of Spain, May 17, 2006, ICC Tri-Series (in West Indies) |publisher=ESPNcricinfo |date=17 Mei 2006 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Daarmee het Bermuda ná Australië, Nieu-Seeland en Zimbabwe die vierde span geword wat sy eerste EDI gewen het.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt; Bermuda het egter sy tweede EDI teen Zimbabwe met 194 lopies verloor, nadat hulle 338 lopies vir sewe paaltjies afgestaan het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-tri-series-in-west-indies-2006-244203/bermuda-vs-zimbabwe-3rd-match-247361/full-scorecard |title=3rd Match, Port of Spain, May 18, 2006, ICC Tri-Series (in West Indies) |publisher=ESPNcricinfo |date=18 Mei 2006 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; In die daaropvolgende eindstryd is hulle weer deur Zimbabwe geklop, dié keer met 83 lopies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-tri-series-in-west-indies-2006-244203/bermuda-vs-zimbabwe-final-247363/full-scorecard |title=Final, Port of Spain, May 20, 2006, ICC Tri-Series (in West Indies) |publisher=ESPNcricinfo |date=20 Mei 2006 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

In Julie 2006 het Bermuda tydens die Stanford 20/20-uitkloptoernooi teen Jamaika verloor en is daarmee uitgeskakel. Vir die deelname het hulle ’n prysgeld van $100&amp;nbsp;000 ontvang. In die daaropvolgende maand het Bermuda Kanada besoek vir ’n vierdaagse wedstryd tydens die Interkontinentale Beker 2006 en twee EDIs. Hulle het die vierdaagse wedstryd, wat in die laaste uur beslis is, met nege paaltjies verloor, maar albei EDIs teen Kenia en Nederland gewen. Tydens hul besoek aan Kanada het Bermuda in Augustus aan die Amerikastrofee se afdeling een deelgeneem en dié toernooi vir die eerste keer gewen, nadat hulle onoorwonne gebly het. In November het Bermuda Kenia vir ’n wedstryd tydens die Interkontinentale Beker en drie EDIs besoek. In die Interkontinentale Bekerwedstryd, wat deur reën beïnvloed is, het hulle onbeslis gespeel en is daarmee uit die toernooi geskakel, terwyl hulle die drie EDIs verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bermuda-tour-of-kenya-2006-07-258002/kenya-vs-bermuda-3rd-odi-258008/match-report |title=Ageless Tikolo turns back the clock |publisher=ESPNcricinfo |author=Martin Williamson |date=14 November 2006 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Daarna het Bermuda [[Suid-Afrika]] vir ’n Interkontinentale Bekerwedstryd teen Nederland besoek. Hulle het in dié wedstryd onbeslis gespeel, nadat [[Glamorgan]] se kolwer [[David Hemp]] met 247 onoorwonne lopies ’n nuwe rekordbeurt aangeteken het. Dit was die hoogste individuelle telling in die toernooigeskiedenis.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000034/003407.shtml |title=Ten Doeschate hits another century |publisher=Cricket Europe |author=Rod Lyall |date=24 November 2006 |accessdate=26 November 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061126075324/http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES/articles/000034/003407.shtml |archive-date=26 November 2006 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Daarop het ’n driehoekige reeks met Kanada en Nederland gevolg. Bermuda het die eerste drie wedstryde verloor, maar hulle het Nederland in die laaste wedstryd met ’n lae telling geklop.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-tri-series-in-south-africa-2006-07-259379/bermuda-vs-netherlands-6th-match-259389/match-report |title=Bermuda earn consolation win |publisher=ESPNcricinfo |date=3 Desember 2006 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

Einde Januarie 2007 het Bermuda Kenia vir die Wêreldkrieketliga 2007/09 se afdeling een besoek. Hulle het vier van die vyf wedstryde verloor: met tien paaltjies teen die latere wenner Kenia,&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-one-2006-07-266603/kenya-vs-bermuda-1st-match-267379/match-report |title=Rampant Kenyans rout dismal Bermuda |publisher=ESPNcricinfo |date=29 Januarie 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; met vier paaltjies teen [[Ierse nasionale krieketspan|Ierland]],&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-one-2006-07-266603/bermuda-vs-ireland-4th-match-267382/full-scorecard |title=4th Match, Nairobi (Jaff), Jan 31 2007, ICC World Cricket League Division One |publisher=ESPNcricinfo |date=31 Januarie 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; met 56 lopies teen Kanada (nadat hulle binne 16 kolfbeurte uitgeboul is)&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-one-2006-07-266603/bermuda-vs-canada-7th-match-267386/full-scorecard |title=7th Match, Nairobi (Gym), Feb 2 2007, ICC World Cricket League Division One |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Februarie 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; en met agt paaltjies teen Nederland.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-one-2006-07-266603/bermuda-vs-netherlands-10th-match-267387/full-scorecard |title=10th Match, Nairobi (Ruaraka), Feb 4 2007, ICC World Cricket League Division One |publisher=ESPNcricinfo |date=4 Februarie 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Hul enigste oorwinning was oor Skotland met vyf paaltjies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-one-2006-07-266603/bermuda-vs-scotland-13th-match-267390/match-report |title=Hussain reprimanded for dissent |publisher=ESPNcricinfo |date=5 Februarie 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Bermuda het weens sy swakker lopietempo na Ierland in die laaste plek geëindig (Bermuda met −1.310, Ierland met −0.061).&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://static.espncricinfo.com/db/ARCHIVE/2006-07/OD_TOURNEYS/WCL-DIV1/WCL-DIV1_2006-07_TABLE.html |title=ICC World Cricket League – Points Table |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Daarmee het hulle die eerste [[T20I-wêreldbeker 2007]] misgeloop. Daarop het die Driehoekige Assosiaatreeks op die [[Antigua Recreation Ground]] in [[St. John’s, Antigua en Barbuda|St. John’s]], [[Antigua en Barbuda]], gevolg, waartydens Bermuda teen [[Bengaalse nasionale krieketspan|Bangladesj]] en Kanada te staan gekom het. In die openingswedstryd teen Bangladesj het hulle 205/8 in 50 boulbeurte aangeteken, [[Lionel Cann]] was met 33 lopies van 23 aflewerings die beste kolwer. Bangladesj se aanvangskolwer [[Shahriar Nafees]] het Bermuda se hoop op ’n oorwinning egter beëindig, nadat hy 104 onoorwonne lopies aangeteken en sy span na ’n oorwinning met agt paaltjies geneem het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/associates-tri-series-in-west-indies-2006-07-274770/bangladesh-vs-bermuda-1st-match-274777/match-report |title=Shahriar ton puts Bermuda in their place |publisher=ESPNcricinfo |date=25 Februarie 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; In die wedstryd teen Kanada het hulle eerste gekolf en 206/8 in 50 boulbeurte aangeteken, waartoe veral die vennootskappe tussen die kaptein [[Irving Romaine]] en [[Saleem Mukuddem]] met 57 lopies, asook dié tussen Lionel Cann en [[Delyone Borden]] met 38 lopies, bygedra het. Cann het 42 lopies in slegs 25 aflewerings gemoker, waaronder vyf grenshoue. Tydens die Kanadese beurt het die aanvangskolwer [[Abdool Samad]] op ’n soortgelyke manier soos Nafees een dag vroeër uitgeblink. Sy 83 lopies in 86 aflewerings het Kanada met 135/3 aan die rand van ’n oorwinning gebring. Delyone Borden se draaiboulwerk het Bermuda laat herstel, toe hy vier paaltjies vir slegs 33 lopies geneem en Kanada op 179/6 beperk het; Kanada het egter 207/7 aangeteken.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/associates-tri-series-in-west-indies-2006-07-274770/bermuda-vs-canada-2nd-match-274778/match-report |title=Samad sets up tight Canada victory |publisher=ESPNcricinfo |date=26 Februarie 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Eerste krieketwêreldbekerdeelname ===
In voorbereiding op die [[Krieketwêreldbeker 2007]] het Bermuda in [[St. Vincent]] twee opwarmingswedstryde gespeel: Op 5 Maart 2007 teen Engeland en drie dae later teen Zimbabwe. Die Engelse het 286/8 in hul 50 beurte aangeteken, waartoe [[Jamie Dalrymple]] 76 vinnige lopies bygedra het, asook [[Ian Bell]] en [[Kevin Pietersen]] met onderskeidelik 46 en 43 lopies. Die Bermudaanse beurt is reeds ná 22.2 beurte beëindig, nadat Engeland al die tien paaltjies vir slegs 45 lopies geneem het, die beste Bermudaanse kolwer het slegs elf lopies aangeteken. [[Jon Lewis]] het drie paaltjies geneem, [[James Anderson]] en [[Andrew Flintoff]] twee elk.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/world-cup-warm-up-matches-2006-07-247438/bermuda-vs-england-247442/match-report |title=Bermuda crumble for 45 |publisher=ESPNcricinfo |date=4 Maart 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Teen Zimbabwe het hulle eerste gekolf, maar hul paaltjies vinnig verloor. [[Janeiro Tucker]] het 56 lopies aangeteken, maar hy was slegs een van vier spelers met dubbelsyfers, voordat Bermuda met die laaste aflewering op 136 lopies uitgeboul is. Zimbabwe het twee paaltjies binne die eerste drie kolfbeurte verloor, [[Sean Williams]] het egter met 72 onoorwonne lopies uitgeblink en hy het Zimbabwe die teiken van 137 lopies binne 29 beurte laat behaal, waartydens hulle slegs vier paaltjies verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/world-cup-warm-up-matches-2006-07-247438/bermuda-vs-zimbabwe-247450/match-report |title=Williams eases Zimbabwe to victory |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Maart 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

Ná meer as een jaar se teleurstellende uitslae het Bermuda tydens sy eerste krieketwêreldbekerdeelname in die groepfase drie verwagte swak nederlae teen die gevestigde toetslande [[Sri Lankaanse nasionale krieketspan|Sri Lanka]], Indië en Bangladesj gely. In die openingswedstryd het Bermuda slegs 78 lopies aangeteken, nadat Sri Lanka ’n teiken van 321/6 opgestel het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bermuda-vs-sri-lanka-4th-match-group-b-247460/match-report |title=Sri Lanka storm to 243-run win |publisher=ESPNcricinfo |author=Siddhartha Vaidyanathan |date=15 Maart 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; In die tweede wedstryd teen Indië het hulle met die boulwerk gesukkel en Indië het die hoogste telling tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi aangeteken: 413/5. Tydens die Bermudaanse beurt het [[David Hemp]] met 76 onoorwonne lopies die eerste Bermudaanse vyftigtal tydens ’n krieketwêreldbekertoernooi gemoker. Behalwe vir Hemp het die kolwers ook gesukkel: die naasbeste kolwer was [[Dean Minors]] met 21 lopies, en vyf van die elf spelers is met ’n nulletjie uitgeskakel, waarvolgens Bermuda met die destyds hoogste telling van 257 lopies verloor het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bermuda-vs-india-12th-match-group-b-247468/match-report |title=Virender Sehwag stars in thumping India win over Bermuda |publisher=ESPNcricinfo |author=Anand Vasu |date=19 Maart 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/sehwag-sizzles-in-record-breaking-win-286229 |title=Sehwag sizzles in record-breaking win |publisher=ESPNcricinfo |author=George Binoy, HR Gopalakrishna |date=19 Maart 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; [[Dwayne Leverock]] se vangs het vir heelwat oproer gesorg. Met sy 127&amp;nbsp;kg was hy die swaarste speler tydens die toernooi en hy het die bal met ’n skouspelagtige sprong gevang.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bermuda-s-dwayne-leverock-on-the-2007-world-cup-816649 |title=The catch that shook the world |publisher=ESPNcricinfo |author=Mohammad Isam |date=6 Januarie 2015 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Reën het die laaste wedstryd teen Bangladesj erg ontwrig: Nadat die wedstryd aanvanklik op 41 beurte per span verkort is, moes dit later op slegs 21 beurte per span verkort word. Bermuda het 94/9 aangeteken en David Hemp was weer die beste kolwer (met 23 lopies); Bangladesj het die 96 lopies binne 17.3 beurte behaal en slegs drie paaltjies verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-2006-07-125929/bangladesh-vs-bermuda-24th-match-group-b-247480/match-report |title=Bangladesh storm into Super Eight |publisher=ESPNcricinfo |author=Jamie Alter |date=25 Maart 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

Ná die krieketwêreldbeker het Bermuda [[Denemarke]] besoek, waar hulle albei wedstryde teen die nasionale span verloor het. In Augustus 2007 het hulle tydens die Interkontinentale Beker swak nederlae teen Ierland en Nederland gely, maar ook tydens die EDI-reeks in Nederland is hulle in albei wedstryde verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bermuda-tour-of-netherlands-2007-296573/netherlands-vs-bermuda-2nd-odi-296587/match-report |title=Netherlands brush Bermuda aside to sweep series |publisher=ESPNcricinfo |date=20 Augustus 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Tussen Oktober en November het hulle die oorblywende Internasionale Bekerwedstryde in Kenia en die [[Verenigde Arabiese Emirate se nasionale krieketspan|Verenigde Arabiese Emirate]] en ook EDI-reekse teen albei spanne gespeel, maar hulle is in al daardie wedstryde verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bermuda-tour-of-kenya-and-united-arab-emirates-2007-08-313543/kenya-vs-bermuda-3rd-odi-313994/match-report |title=Wise Tikolo edges thriller for Kenya |publisher=ESPNcricinfo |date=28 Oktober 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Bermuda het tydens dié toernooi in die laaste plek geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-intercontinental-cup-2007-2008-09-292158/points-table-standings |title=ICC Intercontinental Cup 2007–2008/09 Table |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/BERMUDA/GENERAL/calendar.shtml |title=Bermuda Cricket Calendar |publisher=Cricket Europe |accessdate=1 Mei 2007 |archive-url=https://archive.ph/20070420130105/http://www.cricketeurope4.net/BERMUDA/GENERAL/calendar.shtml |archive-date=20 April 2007 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; In Kenia het Bermuda ook teen [[Uganda]] te staan gekom en in die reeks van twee wedstryde gelykop gespeel.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bermuda-tour-of-kenya-and-united-arab-emirates-2007-08-313543/uganda-vs-bermuda-314797/match-report |title=Youthful Uganda humiliate Bermuda's old guard |publisher=ESPNcricinfo |date=24 Oktober 2007 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Verdere agteruitgang en ineenstorting ===
[[Lêer:Victory Ceremony at the 2023 ICC Men's T20 World Cup Americas Qualifier by BugWarp 129.jpg|duimnael|Die Bermudaanse span nadat hulle die [[T20I-wêreldbeker 2024]] Amerikas-substreekkwalifisering gewen het]]
In 2008 het Bermuda tydens die tweede Stanford 20/20 se eerste rondte teen [[Guyana]] met nege paaltjies verloor. Daarna het hulle die EDI-reeks in Kanada met 2–1 beklink&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bermuda-tour-of-canada-2008-325535/canada-vs-bermuda-3rd-odi-325570/match-report |title=Samad ton gives Canada consolation win |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Julie 2008 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; en ook die Interkontinentale Bekerwedstryd gewen. Aansluitend het hulle vir hul eerste tuiswedstryd tydens dié toernooi sedert 2004 Skotland gehuisves, maar dié wedstryd verloor. Tydens die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2008 het hulle in die laaste plek geëindig en sodoende die [[T20I-wêreldbeker 2009]] misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/icc-impressed-by-improving-associates-363887 |title=ICC impressed by improving Associates |publisher=ESPNcricinfo |date=6 Augustus 2008 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Daarna het Bermuda Nederland vir ’n EDI-reeks van twee wedstryde besoek, maar met 0–1 verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/bermuda-tour-of-netherlands-2008-354111/netherlands-vs-bermuda-2nd-odi-354117/match-report |title=ten Doeschate stars in Netherlands win |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Augustus 2008 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die Driehoekige Assosiaatreeks in Kanada het Bermuda sy twee wedstryde teen die gasheer en Wes-Indië in [[King City, Ontario|King City]] verloor.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotiabank-series-2008-349898/canada-vs-bermuda-1st-match-349904/match-report |title=Debutants star in Canada victory |publisher=ESPNcricinfo |date=19 Augustus 2008 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/scotiabank-series-2008-349898/bermuda-vs-west-indies-2nd-match-349902/match-report |title=Sarwan seals West Indies success |publisher=ESPNcricinfo |date=21 Augustus 2008 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Die Amerikastrofee in [[Florida]] het hulle na die gasheer in die tweede plek afgesluit.&lt;ref name=&quot;Timeline&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-americas-region-division-one-2008-09-378269/bermuda-vs-canada-378398/match-report |title=USA claim Americas title |publisher=ESPNcricinfo |date=1 Desember 2008 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

Daarna het Bermuda aan die krieketwêreldbekerkwalifisering 2009 deelgeneem en in die negende plek geëindig, waarmee hulle na die wêreldkrieketliga 2011 se afdeling twee gerelegeer is en vir die Interkontinentale Skild 2009/10 gekwalifiseer het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cup-qualifiers-2009-384067/bermuda-vs-uganda-41st-match-9th-place-play-off-390241/match-report |title=Ireland ease closer to 2011 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=13 April 2009 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Gevolglik is Bermuda van sy EDI-status ontneem.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bermuda-lose-odi-status-after-defeat-398861 |title=Bermuda lose ODI status after defeat |publisher=ESPNcricinfo |date=8 April 2009 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; As gevolg van hul afgradering het hulle die [[Krieketwêreldbeker 2011]] misgeloop. Tydens die Interkontinentale Skild 2009/10 het hulle ná nederlae teen Uganda, Namibië en die Verenigde Arabiese Emirate slegs in die laaste plek geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-intercontinental-shield-2009-2010-11-415153/points-table-standings |title=ICC Intercontinental Shield 2009–2010/11 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Daarmee het hulle ook die Interkontinentale Bekertoernooie in 2009/2010, 2011/2013 en 2015/2017 misgeloop. Aan die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2010 vir die [[T20I-wêreldbeker 2010]] het hulle ook nie deelgeneem nie, terwyl hulle tydens die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2012 slegs die 13de plek behaal en daarmee nie vir die [[T20I-wêreldbeker 2012]] gekwalifiseer het nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-twenty20-qualifier-2011-12-532912/bermuda-vs-uganda-67th-match-13th-place-play-off-546472/match-report |title=Scotland claim fifth in dramatic finish |publisher=ESPNcricinfo |date=23 Maart 2012 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

Die afdeling twee het Bermuda in die laaste plek afgesluit en hulle is na afdeling drie gerelegeer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bermuda-news-bermuda-players-commitment-questioned-511434 |title=Bermuda players' commitment questioned |publisher=ESPNcricinfo |date=17 April 2011 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; In April 2013 het hulle die afdeling drie aangebied en dié toernooi in die vierde plek afgesluit, genoeg om in die afdeling aan te bly.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-three-2013-628074/bermuda-vs-united-states-of-america-3rd-place-playoff-628094/match-report |title=Airee, Vesawkar carry Nepal to Div 3 title |publisher=ESPNcricinfo |date=6 Mei 2013 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2013 vir die [[T20I-wêreldbeker 2014]] het Bermuda, ná oorwinnings oor Denemarke en ’n verrassende oorwinning oor Skotland, danksy [[Jacobi Robinson]] se uitstekende boulwerk, in die 14de plek geëindig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-twenty20-qualifier-2013-14-660011/bermuda-vs-uganda-57th-match-13th-place-play-off-660205/match-report |title=Ahmed five-for helps USA avoid last-place finish |publisher=ESPNcricinfo |date=26 November 2013 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die afdeling drie 2014 is Bermuda in amper al die wedstryde verslaan en hulle kon slegs oor [[Maleisië]] ’n oorwinning aanteken. Daarmee het hulle weereens in die laaste plek geëindig en is na afdeling vier 2016 gerelegeer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-world-cricket-league-division-three-2014-15-756219/bermuda-vs-united-states-of-america-5th-place-playoff-785991/match-report |title=Nepal claim title despite Mukasa's all-round show |publisher=ESPNcricinfo |date=30 Oktober 2014 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Binne ses jaar het Bermuda van die krieketwêreldbekerkwalifisering na afdeling vier 2016 gerelegeer. Daarmee het die nasionale span nie die kwalifiseringstoernooie vir die twee krieketwêreldbekertoernooie in [[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] en [[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] gehaal nie.

Bermuda is reeds in die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2015 se plaaslike kwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2016]] deur Kanada en die Verenigde State verslaan.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/individuals-impress-but-usa-miss-canada-s-depth-875393 |title=Individuals impress, but USA miss Canada's depth |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=14 Mei 2015 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; In die afdeling vier 2016 het hulle met hul vierde plek slegs in die afdeling aangebly.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/wcl-division-4-2016-17-1062487/bermuda-vs-denmark-3rd-place-playoff-1062512/match-report |title=USA hold off Oman to claim WCL Division Four title |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=6 November 2016 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die T20I-wêreldbekerkwalifisering 2019 is Bermuda reeds in die eerste rondte uitgeskakel en het sodoende die [[T20I-wêreldbeker 2021]] misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/men-s-t20-wc-qualifier-2019-20-1199473/bermuda-vs-scotland-30th-match-group-a-1199528/match-report |title=MacLeod passes 1000 runs and sends Bermuda packing |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=24 Oktober 2019 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens afdeling vier in 2018 het hulle slegs die sesde plek gehaal en is gerelegeer na afdeling vyf, wat later die Uitdaagliga 2019–2022 geword het. Dit was een van die [[Krieketwêreldbeker 2023]] se kwalifiseringstoernooie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/associates-pathway-to-2023-world-cup-undergoes-major-revamp-1162819 |title=Associates pathway to 2023 World Cup undergoes major revamp |publisher=ESPNcricinfo |author=Peter Della Penna |date=20 Oktober 2018 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; In 2021 is Bermuda in die plaaslike kwalifisering vir die [[T20I-wêreldbeker 2022]] weer deur die Verenigde State en Kanada verbygesteek.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-americas-region-qualifier-2021-22-1286658/points-table-standings |title=ICC Men's T20 World Cup Americas Region Qualifier 2021/22 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Nadat Bermuda in Junie 2022 tydens die Uitdaagliga al vyf hul wedstryde verloor het, kon hulle nie vir die hooftoernooi gekwalifiseer nie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://jerseyeveningpost.com/sport/more/cricket/2022/06/27/win-against-bermuda-ends-a-perfect-week-for-jersey-cricket/ |title=Win against Bermuda ends a perfect week for Jersey Cricket |publisher=Jersey Evening Post |date=27 Junie 2022 |accessdate=3 Julie 2025 |archive-date= 9 Oktober 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231009193148/https://jerseyeveningpost.com/sport/more/cricket/2022/06/27/win-against-bermuda-ends-a-perfect-week-for-jersey-cricket/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://emergingcricket.com/events/cwc-leagues/cwc-challenge-league-b/challenge-league-b-jersey-clean-sweep-sets-up-thrilling-finale/ |title=Challenge League B – Jersey clean sweep sets up thrilling finale |publisher=Emerging Cricket |author=Tom Grunshaw |date=28 Junie 2022 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die Amerika-kwalifisering 2023 het die gasheer Bermuda gelyk aan punte met Kanada geëindig, maar vanweë ’n swakker lopietempo die [[T20I-wêreldbeker 2024]] naelskraap misgeloop, nadat hulle in die laaste wedstryd deur dié opponent uitgeboul is.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-men-s-t20-world-cup-americas-region-final-2023-24-1399133/bermuda-vs-canada-12th-match-1399161/match-report |title=Dhaliwal, Sana star as Canada qualify for T20 World Cup for the first time in their history |publisher=ESPNcricinfo |date=8 Oktober 2023 |accessdate=8 Oktober 2023}}&lt;/ref&gt; Tydens die Uitdaagliga-uitspeelrondte 2024 het Bermuda versuim om die Uitdaagliga 2023–2026 te haal en sodoende die [[Krieketwêreldbeker 2027]] misgeloop.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.royalgazette.com/cricket/sport/article/20240302/sorry-bermuda-consigned-to-world-cup-purgatory/ |title=Sorry Bermuda consigned to World Cup purgatory |publisher=The Royal Gazette |author=Cleon Scotland |date=2 Maart 2024 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt; Tydens die Amerika-kwalifisering 2025 in Kanada het Bermuda drie oorwinnings aangeteken, maar ook drie nederlae gely, waarmee hulle versuim het om vir die [[T20I-wêreldbeker 2026]] te kwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/canada-become-13th-team-to-qualify-for-t20-world-cup-2026-1491260 |title=Canada become 13th team to qualify for men's T20 World Cup 2026 |publisher=ESPNcricinfo |date=22 Junie 2025 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;

== Kleure, kenteken en bynaam ==
In T20I-krieket dra Bermuda blou truie met rooi kleuraksente, blou moue en ’n wit V-halslyn, en blou broeke. Veldwerkers dra ’n blou bofbalpet of ’n blou sonhoed. Die kolwers se helms is ook blou geverf. Gedurende IKR-toernooie verskyn die borg se embleem op die regtermou en die letters ''Bermuda'' verskyn op die middel van die trui.

Die Bermudaanse Krieketraad se kenteken toon ’n paaltjie met gekruisde kolwe en ’n krieketbal daaragter, omring deur die letters ''Bermuda Cricket Board''.

Die Bermudaanse nasionale krieketspan se bynaam is ''Gombey Warriors'', ontleen aan die kleurryke maskerdans in Bermuda, die ''Gombey''.

== Tuisstadions ==
{{Location map+ |Bermuda
|caption=Ligging van Bermudaanse krieketstadions
|places=
{{location map~|Bermuda|label=&lt;small&gt;White Hill&lt;/small&gt;|position=bottom|lat=32.2717|long=-64.8737}}
{{location map~|Bermuda|label=&lt;small&gt;Nasionale Stadion&lt;/small&gt;|position=right|lat=32.3011|long=-64.7719}}
}}
Bermuda beskik oor geen amptelike tuisstadion vir sy nasionale span nie. Die Bermudaanse nasionale krieketspan gebruik vir hul krieketwedstryde eerder ’n verskeidenheid stadions dwarsdeur Bermuda:

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|- bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! No. !! Stadion !! Plek !! Eerste wedstryd
|-
| 1
| [[White Hill Field]]
| [[Sandys Parish]]
| 18 Augustus 2019
|-
| 2
| [[Bermuda Nasionale Stadion]]
| [[Devonshire Parish]]
| 19 Augustus 2019
|}

== Spelers ==
=== Spelerstatistieke ===
Daar het altesaam 38 spelers [[Internasionale eendagwedstryd|EDI-]] en 44 spelers [[Twintig20|T20I-krieket]] vir Bermuda gespeel. Vervolgens die spelers wat vir die Bermudaanse span die meeste lopies aangeteken en die meeste paaltjies geneem het.

==== Lopies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |EDI
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | EDIs
! scope=col | Lopies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Lopies
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;| [[Irving Romaine]]
| 2006–2009
| align=center | 35
| align=center | '''783'''
| [[Delray Rawlins]]
| 2019–hede
| align=center | 41
| align=center | '''1&amp;nbsp;169'''
|-
| [[David Hemp]]
| 2006–2009
| align=center | 22
| align=center | '''641'''
| [[Tre Manders]]
| 2021–hede
| align=center | 29
| align=center | '''{{0}}852'''
|-
| [[Lionel Cann]]
| 2006–2009
| align=center | 26
| align=center | '''590'''
| [[Kamau Leverock]]
| 2019–2023
| align=center | 29
| align=center | '''{{0}}842'''
|-
| [[Janeiro Tucker]]
| 2006–2009
| align=center | 26
| align=center | '''496'''
| [[Terryn Fray]]
| 2019–hede
| align=center | 40
| align=center | '''{{0}}560'''
|-
| [[Dean Minors]]
| 2006–2007
| align=center | 20
| align=center | '''478'''
| [[Onias Bascome]]
| 2019–hede
| align=center | 36
| align=center | '''{{0}}559'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 3 Julie 2025&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=2;id=12;type=team |title=Records / Bermuda / One-Day Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 3 Julie 2025&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/batting/most_runs_career.html?class=3;id=12;type=team |title=Records / Bermuda / Twenty20 Internationals / Most Runs |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
|}

==== Paaltjies ====
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;4&quot; |EDI
! colspan=&quot;4&quot; |T20I
|-
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | EDIs
! scope=col | Paaltjies
! scope=col | Speler
! scope=col | Tydperk
! scope=col | T20Is
! scope=col | Paaltjies
|-
| [[Dwayne Leverock]]
| 2006–2009
| align=center | 32
| align=center | '''34'''
| [[Derrick Brangman]]
| 2019–hede
| align=center | 36
| align=center | '''48'''
|-
| [[Saleem Mukuddem]]
| 2006–2007
| align=center | 20
| align=center | '''23'''
| [[Delray Rawlins]]
| 2019–hede
| align=center | 41
| align=center | '''37'''
|-
| [[Kevin Hurdle]]
| 2006–2007
| align=center | 19
| align=center | '''23'''
| [[Dominic Sabir]]
| 2021–hede
| align=center | 34
| align=center | '''30'''
|-
| [[Rodney Trott]]
| 2007–2009
| align=center | 11
| align=center | '''16'''
| [[Kamau Leverock]]
| 2019–2023
| align=center | 29
| align=center | '''25'''
|-
| [[Delyone Borden]]
| 2007–2009
| align=center | 12
| align=center | '''15'''
| [[Zeko Burgess]]
| 2021–hede
| align=center | 30
| align=center | '''23'''
|- class=sortbottom
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 3 Julie 2025&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=2;id=12;type=team |title=Records / Bermuda / One-Day Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
| colspan=4 | &lt;small&gt;Korrek teen: 3 Julie 2025&lt;/small&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/bowling/most_wickets_career.html?class=3;id=12;type=team |title=Records / Bermuda / Twenty20 Internationals / Most Wickets |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Spankapteins ===
Tot op hede was twee spelers reeds die [[Kaptein (sport)|kaptein]] vir Bermuda tydens ’n EDI en sewe tydens ’n T20I.&lt;ref&gt;Die tydperk verwys na die ooreenstemmende krieketseisoen waarin die eerste of laaste wedstryd van die tyd as kaptein gespeel is.&lt;/ref&gt;

{| border=&quot;0&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-bgcolor=&quot;#cccccc&quot;
! colspan=&quot;3&quot; | EDI&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=2;id=12;type=team |title=Records / Bermuda / One-Day Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
! colspan=&quot;2&quot; | T20I&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/individual/list_captains.html?class=3;id=12;type=team |title=Records / Bermuda / Twenty20 Internationals / List of Captains |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
|-
! No. !! Naam !! Tydperk !! Naam !! Tydperk
|-
| 1
| Janeiro Tucker
| 2006
| Irving Romaine
| 2008
|-
| 2
| Irving Romaine
| 2006–2009
| Rodney Trott
| 2008–2019
|-
| 3
|
|
| '''Terryn Fray'''
| 2019–hede
|-
| 4
|
|
| Dion Stovell
| 2019
|-
| 5
|
|
| Kamau Leverock
| 2021
|-
| 6
|
|
| Delray Rawlins
| 2023
|-
| 7
| 
| 
| Sinclair Smith
| 2025
|}

== Rekords ==
=== EDI-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste oorwinning
|-
|colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-BD}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IN}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-LK}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-WI}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-ZW}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|colspan=&quot;16&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-CA}} || 11 || 5 || 6 || 0 || 0 || 45,45 || 17 Mei 2006
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-KE}} || 8 || 0 || 8 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NL}} || 7 || 1 || 6 || 0 || 0 || 14,28 || 2 Desember 2006
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-XS}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 5 Februarie 2007
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''35''' || '''7''' || '''28''' || '''0''' || '''0''' || '''20,00''' || 17 Mei 2006
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met EDI #4889 op 2 Julie 2025. Laaste keer hersien op 3 Julie 2025. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=2;id=12;type=team |title=Records / Bermuda / ODI matches / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=2 Julie 2025 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Krieketwêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1975|1975]] || Nie genooi nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1979|1979]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1983|1983]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1987|1987]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1992|1992]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1996|1996]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 1999|1999]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2003|2003]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2007|2007]] || Groepfase
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2011|2011]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2015|2015]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2019|2019]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2023|2023]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2027|2027]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Krieketwêreldbeker 2031|2031]] || {{n.v.t.}}
|}

=== Kampioenetrofeerekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[Kampioenetrofee 1998|1998]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2000|2000]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2002|2002]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2004|2004]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2006|2006]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2009|2009]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2013|2013]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2017|2017]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2025|2025]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[Kampioenetrofee 2029|2029]] || Nie gekwalifiseer nie
|}

=== T20I-rekord teen ander lande ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;width:600px&quot;
! Teenstander !! Wedstryde !! Gewen !! Verloor !! Gelykop !! Onbeslis !! % Gewen !! Eerste T20I-oorwinning
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Toetslande'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-IE}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|colspan=&quot;15&quot; style=&quot;text-align:center&quot;| '''t. Assosiaatlede'''
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Argentinië}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 14 November 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Bahamas}} || 7 || 7 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 10 November 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Belize}} || 2 || 2 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 13 November 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Brasilië}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 11 Desember 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Kaaimanseilande}} || 9 || 8 || 1 || 0 || 0 || 88,89 || 21 Augustus 2019
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-CA}} || 9 || 1 || 7 || 0 || 1 || 11,11 || 30 September 2023
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-KE}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Meksiko}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 10 Desember 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NA}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-NL}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Panama}} || 5 || 5 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 11 November 2021
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-PG}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Singapoer}} || 1 || 0 || 1 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-XS}} || 2 || 0 || 2 || 0 || 0 || 0,00 || –
|-
|align=&quot;left&quot;| {{vlagland|Suriname}} || 1 || 1 || 0 || 0 || 0 || 100,00 || 7 Desember 2024
|-
|align=&quot;left&quot;| {{Cr-US}} || 5 || 2 || 3 || 0 || 0 || 40,00 || 18 Augustus 2019
|-
|- class=&quot;sortbottom&quot;
|align=&quot;left&quot;| '''Algeheel''' || '''53''' || '''33''' || '''19''' || '''0''' || '''1''' || '''62,26''' || 18 Augustus 2019
|-
|colspan=&quot;9&quot;| ''Rekords volledig tot en met T20I #3274 op 29 Junie 2025. Gelykop verwys na wedstryde wat deur ’n valbyl (soos ’n Superboulbeurt) beslis is. Wenpersentasies sluit onbesliste wedstryde uit en tel gelykop as ’n halwe oorwinning (ongeag die valbyl).''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/records/team/results_summary.html?class=3;id=12;type=team |title=Records / Bermuda / Twenty20 Internationals / Result summary |publisher=ESPNcricinfo |date=29 Junie 2025 |accessdate=3 Julie 2025}}&lt;/ref&gt;
|}

=== T20I-wêreldbekerrekord ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Jaar!!Uitslag
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2007|2007]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2009|2009]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2010|2010]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2012|2012]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2014|2014]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2016|2016]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2021|2021]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2022|2022]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2024|2024]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2026|2026]] || Nie gekwalifiseer nie
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2028|2028]] || {{n.v.t.}}
|-
|[[T20I-wêreldbeker 2030|2030]] || {{n.v.t.}}
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}}

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|Bermuda national cricket team|Bermudaanse nasionale krieketspan}}
* {{en}} [https://cricketbermuda.com/ Amptelike webwerf van die Bermudaanse Krieketraad]
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/team/bermuda-12 Bermuda op ESPNcricinfo]
* {{en}} [https://www.icc-cricket.com/about/members/associate/bermuda Bermuda by die IKR]

{{Nasionale krieketspanne}}
{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Krieket in Bermuda]]
[[Kategorie:Nasionale krieketspanne van Amerika]]</text>
      <sha1>f3gg4jsb6vqj0pxl1860cvq8cpdlidg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>SpiceJet</title>
    <ns>0</ns>
    <id>390666</id>
    <revision>
      <id>2912640</id>
      <parentid>2730441</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:30:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19418" sha1="6pjge23g2wiii0p9042zxvsedmxq3xx" xml:space="preserve">{{Infobox airline
| airline = SpiceJet
| image = 
| logo = SpiceJet Logo.gif
| logo_size = 250px
| IATA = SG
| ICAO = SEJ
| callsign = SPICEJET
| parent = 
| founded = 2004 (as Royal Airways)
| commenced = 23 Mei 2005
| headquarters = Gurgaon, [[Haryana]], [[Indië]]&lt;ref name=&quot;SpiceJetHQ&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.spicejet.com/contactus.aspx |title=SpiceJet Contact Information, SpiceJet Airlines |publisher=Spicejet |access-date=14 September 2010 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130423230855/http://www.spicejet.com/ContactUs.aspx |archive-date=23 April 2013 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;
| key_people = Ajay Singh (Best. Dir.) &lt;br /&gt; Sanjeev Taneja (HFO)&lt;ref name=CFO-Nov-2020&gt;{{citation |url=http://corporate.spicejet.com/Content/pdf/SpiceJet_BSE_Intimation_13112020.pdf |title=Stock Exchange Intimation dated November 11, 2020 for CFO Appointment. |date=11 Nov 2020 |access-date=8 Jun 2021 |archivedate=27 Februarie 2021 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210227133959/http://corporate.spicejet.com/Content/pdf/SpiceJet_BSE_Intimation_13112020.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt; Debojo Maharshi (HBO)
| hubs = {{plainlist|
* [[Indira Gandhi Internasionale Lughawe]]
* [[Rajiv Gandhi Internasionale Lughawe]]}}
| focus_cities = 
| traded_as = NSE: SPICEJET
| revenue = {{decrease}}  ₹6 072,55 crore (VS$800 miljoen) (2021)&lt;ref name=&quot;Financials&quot;&gt;{{cite web |title=Annual Report - SpiceJet Ltd |url=https://corporate.spicejet.com/Content/pdf/AnnualReport_SpiceJet_202021.pdf |date=15 December 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215100731/https://corporate.spicejet.com/Content/pdf/AnnualReport_SpiceJet_202021.pdf |archive-date=15 December 2021 }}&lt;/ref&gt;
| operating_income = {{decrease}} −1 087,19 crore (VS$−140 miljoen) (2021)&lt;ref name=&quot;Financials&quot;/&gt;
| net_income = {{decrease}} ₹−1 029,89 crore (VS$−140 miljoen) (2021)[4] (2021)&lt;ref name=&quot;Financials&quot;/&gt;
| assets = {{decrease}} ₹11 367,61 crore (VS$1,5 miljard) (2021)&lt;ref name=&quot;Financials&quot;/&gt;
| equity = {{decrease}} ₹−2 604,25 crore (VS$−340 miljoen) (2021)&lt;ref name=&quot;Financials&quot;/&gt;
| num_employees = 14&amp;nbsp;578 (2021)&lt;ref name=&quot;Financials&quot;/&gt;
| alliance = 
| subsidiaries = SpiceXpress
| fleet_size = 102
| destinations = 53&lt;ref name=&quot;TOI&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.spicejet.com/tourism.aspx |title=SpiceJet destinations |work=spicejet| access-date=20 June 2020 |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
| website = {{url|https://www.spicejet.com/|spicejet.com}}
| aoc = 
| frequent_flyer = 
}}
'''SpiceJet''' is 'n Indiese [[laekostelugredery]] met sy hoofkwartier in Gurgaon, [[Haryana]], [[Indië]]. Dit is die land se tweede grootste lugredery volgens die aantal binnelandse passasiers vervoer, met 'n markaandeel van 13,6% teen Maart 2019.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://dgca.nic.in/reports/Traffic_reports/Traffic_Rep032019.pdf|title=March 2019 Domestic Traffic Reports|publisher=Directorate General of Civil Aviation|page=21|access-date=22 April 2019|archive-date=22 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190422143756/http://dgca.nic.in/reports/Traffic_reports/Traffic_Rep032019.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Die lugredery bedryf daagliks  630 vlugte na 64 bestemmings, insluitend 54 Indiese en 15 internasionale bestemmings vanaf sy [[Spil (lughawe)|spilpunte]] in [[Indira Gandhi Internasionale Lughawe|Delhi]] en [[Hyderabad, Indië]].

Nadat dit in 1994 as die lugtaxi-verskaffer ModiLuft gestig is, is die maatskappy in 2004 deur die Indiese entrepreneur Ajay Singh verkry en herdoop na SpiceJet. Die lugredery het sy eerste vlug in Mei 2005 onderneem. Die Indiese mediabaron Kalanidhi Maran het in Junie 2010 'n beherende belang in SpiceJet verkry deur Sun Group wat in Januarie 2015 aan Ajay Singh terugverkoop is. Die lugredery bedryf 'n vloot van [[Boeing 737]]- en [[Bombardier Dash 8]]-vliegtuie.

== Geskiedenis ==

=== 2014–2019: afswaai en herstel ===
In Januarie 2015 het die Sun Group sy volle aandeelhouding verkoop en beheer aan Ajay Singh oorgedra.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=http://www.business-standard.com/article/companies/tigerair-scraps-three-year-inter-line-pact-with-spicejet-115012900445_1.html|title=Tigerair scraps three-year inter-line pact with SpiceJet|first=Roudra|last=Bhattacharya|place=New Delhi, India|newspaper=Business Standard|date=30 January 2015|access-date=24 March 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160405160628/http://www.business-standard.com/article/companies/tigerair-scraps-three-year-inter-line-pact-with-spicejet-115012900445_1.html|archive-date=5 April 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

Aan die einde van September 2017 het die lugdiens aangekondig dat dit 'n vaste bestelling vir 25 [[De Havilland Canada Dash 8|Q400 turboskroefvliegtuie]] geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/bombardier-signs-deal-with-spicejet-for-50-q400-turboprop-planes/articleshow/60884630.cms|title=Bombardier inks $1.7 bn deal with SpiceJet for 50 jets|date=29 September 2017|newspaper=The Economic Times|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180303131512/https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/bombardier-signs-deal-with-spicejet-for-50-q400-turboprop-planes/articleshow/60884630.cms|archive-date=3 March 2018|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

In 2019, na die opskorting van [[Jet Airways]], het Spicejet byna 30 vliegtuie van hulle oorgeneem.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.businesstoday.in/industry/aviation/story/spicejet-to-induct-8-more-jet-airways-boeing-planes-198749-2019-05-30|title=SpiceJet inducts 22 grounded Jet Airways planes; to add 8 more aircraft|website=Business Today|language=en|access-date=2022-01-22}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/auto/spicejet-repaints-grounded-jet-airways-boeing-737-planes-with-own-livery-2111663.html|title=SpiceJet Repaints Grounded Jet Airways' Boeing 737 Planes with Own Livery|date=2019-04-22|website=News18|language=en|access-date=2022-01-22}}&lt;/ref&gt;

=== 2020 – hede: Covid-19-pandemie ===
SpiceExpress&lt;ref&gt;{{Cite news|last=Majumder|first=Arindam|date=2021-06-11|title=SpiceJet, IndiGo ready for new war zone as cargo biz continues upward swing|work=Business Standard India|url=https://www.business-standard.com/article/companies/spicejet-indigo-ready-for-new-war-zone-as-cargo-biz-continues-upward-swing-121061100046_1.html|access-date=2021-06-25}}&lt;/ref&gt;—die logistieke arm van SpiceJet-lugredery—het gehelp om die maatskappy aan die gang te hou tydens die [[Covid-19-pandemie]] te midde van drastiese afname in passasiersbesigheid. In Mei 2021 het die lugdiens ₹ 200 crore uit vragbedrywighede verdien en het 'n 5 persent markaandeel in Indië se uitgaande vragbesigheid.

SpiceJet het in Julie 2021 gerapporteer dat netto verliese tot VS$34,6 miljoen gekrimp het gedurende die fiskale kwartaal geëindig 31 Maart 2021, aangesien inkomste jaarliks met 28% tot $294.8 miljoen gedaal het. Die lugredery beplan om fondse van $337,2 miljoen in te samel om sy langtermyn volhoubaarheid te verseker. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.livemint.com/companies/company-results/spicejet-plans-to-raise-rs2-500-cr-as-airline-reports-loss-for-5th-straight-qtr-11625071381087.html|title=SpiceJet posts ₹257 cr quarterly loss, plans to raise ₹2,500 crore|last=Kundu|first=Rhik|date=2021-06-30|website=mint|language=en|access-date=2021-07-08}}&lt;/ref&gt;

== Korporatiewe sake ==

=== Eienaarskap en struktuur ===
Ajay Singh het SpiceJet in 2005 gestig met die doel om vlieg bekostigbaar te maak vir alle Indiërs. Ná 'n suksesvolle tyd het hy die lugdiens in 2010 verlaat. Vyf jaar later het hy die lugdiens teruggekoop in 'n tyd toe dit op die punt was om deure te sluit.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Kundu|first=Rhik|date=2018-09-21|title=Ajay Singh: The turnaround man|url=https://www.livemint.com/Companies/t9wGYNXBYet9YoTWcZ8asI/Ajay-Singh-The-turnaround-man.html|access-date=2021-01-25|website=mint|language=en}}&lt;/ref&gt;  

Onder Singh se leierskap het SpiceJet 'n groei in winsgewendheid aangeteken. Sedert die oorname in 2015, het die lugredery vir meer as vyf agtereenvolgende jare 18 kwartale se wins en die hoogste passasierslaaifaktor gerapporteer. SpiceJet het ook een van die beste optyd-vertonings van alle lugrederye in Indië sowel as een van die laagste kansellasiekoerse.

SpiceJet Beperk word op die beurse verhandel onder NSE: SPICEJET, met 'n markkapitalisasie van ongeveer ₹2 214,28 Cr vanaf 1 April 2020. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/india/stockpricequote/transportlogistics/spicejet/SJ01|title=SpiceJet Share Price, SpiceJet Stock Price, SpiceJet Ltd. Stock Price, Share Price, Live BSE/NSE, SpiceJet Ltd. Bids Offers. Buy/Sell SpiceJet Ltd. news &amp; tips, &amp; F&amp;O Quotes, NSE/BSE Forecast News and Live Quotes|website=www.moneycontrol.com|language=en|access-date=2020-03-23}}&lt;/ref&gt;
Die lugredery se aandeel was volgens Bloomberg die wêreld se beste presterende lugvaartaandeel in 2017.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2017-06-26|title=The World's Top-Performing Airline Still Has Room to Grow|language=en|work=Bloomberg.com|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-06-26/the-world-s-top-airline-stock-is-india-s-spicejet-with-124-gain|access-date=2021-01-25}}&lt;/ref&gt; Op 30 Maart 2020 het HDFC Mutual Fund 'n 3,4 crore-aandeel van SpiceJet op die ope mark gekoop wat 5,45%-belang uitmaak.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/companies/hdfc-trustee-company-buys-5-45-stake-in-spicejet-5086071.html|title=HDFC Trustee Company buys 5.45% stake in SpiceJet|website=Moneycontrol|access-date=2020-03-31}}&lt;/ref&gt;

=== Hoofkwartier ===
SpiceJet het sy hoofkwartier in Gurgaon, Indië.&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/I-am-back-at-SpiceJet-for-long-run-Ajay-Singh/articleshow/46951504.cms|title=I am back at SpiceJet for long run: Ajay Singh|newspaper=Times of India|date=17 April 2015|agency=TNN|access-date=29 June 2015|last=Sinha|first=Saurabh|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150419053404/http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/I-am-back-at-SpiceJet-for-long-run-Ajay-Singh/articleshow/46951504.cms|archive-date=19 April 2015|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Ajay Singh dien sedert Januarie 2015 as die besturende direkteur van die lugredery.&lt;ref name=&quot;times&quot; /&gt; Die lugredery se logo bestaan uit 15 kolletjies wat in drie rye van vyf elk gerangskik is in die volgorde van hul kleiner groottes op 'n rooi agtergrond. In Junie 2015 het die lugdiens sy huidige logo met 'n nuwe byskrif onthul: ''Red. Hot. Spicy.&lt;ref&gt;{{cite press release|url=http://www.spicejet.com/PressReleaseNewsPage.aspx?strNews=SpiceJetMobileApp|title=SpiceJet Unveils New Brand Look and Slogan and Launches New Mobile App for Android and iOS as Part of its Ongoing 10th Anniversary Celebrations|work=SpiceJet|date=6 June 2015|access-date=24 March 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406025033/http://www.spicejet.com/PressReleaseNewsPage.aspx?strNews=SpiceJetMobileApp|archive-date=6 April 2016|df=dmy-all|archivedate= 6 April 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160406025033/http://www.spicejet.com/PressReleaseNewsPage.aspx?strNews=SpiceJetMobileApp}}&lt;/ref&gt;'' SpiceJet noem al sy vliegtuie na 'n [[Spesery|Indiese spesery]].&lt;ref&gt;{{Cite news|title=SpiceJet's newest Boeing 737BG aircraft named &quot;Red Chilli&quot;|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/35996420.cms|newspaper=Times of India|date=21 January 2016|access-date=24 March 2016|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160401013510/http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/35996420.cms|archive-date=1 April 2016|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;

== Bestemmings ==
Teen November 2019 het SpiceJet daagliks 630 vlugte bedryf na 52 Indiese en 12 internasionale bestemmings. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://corporate.spicejet.com/Content/pdf/Spice_December_2019_issue.pdf|title=Route|date=December 2019|website=spicejet.com|pages=5|access-date=3 January 2020|archive-date= 3 Januarie 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200103232815/http://corporate.spicejet.com/Content/pdf/Spice_December_2019_issue.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Dit bedryf spilpunte in [[Indira Gandhi Internasionale Lughawe|Delhi]] en Hyderabad, wat die primêre basis is vir sy vloot Bombardier Q400-vliegtuie.&lt;ref name=&quot;hyd and awards2&quot;&gt;{{cite news|title=Bombardier to land Shamshabad airport in June|url=http://www.thehindu.com/business/bombardier-to-land-shamshabad-airport-in-june/article1628387.ece|newspaper=The Hindu|place=Hyderabad, India|date=9 April 2011|access-date=30 December 2011}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://centreforaviation.com/profiles/airlines/spicejet-sg|title=Profile on SpiceJet|work=CAPA Centre for Aviation|archive-url=https://web.archive.org/web/20160527065336/http://centreforaviation.com/profiles/airlines/spicejet-sg|archive-date=27 May 2016|access-date=7 June 2016|url-status=live|df=dmy-all}}&lt;/ref&gt; Nadat hy vyf jaar se vlieg voltooi het, is SpiceJet op 7 September 2010 toegelaat om internasionale vlugte te begin deur die Direkteurgeneraal van Burgerlugvaart. SpiceJet het vlugte van Delhi na [[Katmandoe]] en [[Chennai]] na [[Colombo]] geloods en die eerste internasionale vlug het op 7 Oktober 2010 vanaf Delhi opgestyg.&lt;ref&gt;{{cite news|title=SpiceJet begins flight service to Delhi, Mumbai|url=http://www.thehindu.com/business/companies/spicejet-begins-flight-service-to-delhi-mumbai/article799040.ece|newspaper=The Hindu|date=28 September 2010|place=Madurai, India|access-date=30 December 2011}}&lt;/ref&gt;

=== Kodedeelooreenkomste ===
SpiceJet deel kodes met die volgende lugrederye:

* [[Emirates]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/business/spicejet-enters-into-codeshare-agreement-with-dubai-based-emirates-2138480|title=SpiceJet Enters Into Codeshare Agreement With Dubai-Based Emirates|website=NDTV}}&lt;/ref&gt;
* [[Gulf Air]]&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Air Communications in the Persian Gulf.|url=http://dx.doi.org/10.1163/2405-447x_loro_com_110023|access-date=2020-10-10|journal=Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia Online|date=12 May 2015|doi=10.1163/2405-447x_loro_com_110023}}&lt;/ref&gt;

== Vloot ==
Onder Singh se leiding het SpiceJet 'n bestelling vir 205 [[Boeing]]-vliegtuie geplaas - een van die grootstes in die Amerikaanse maatskappy se geskiedenis.&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2017-06-28|title=US Vice President lauds SpiceJet for $22 bn Boeing order|work=Business Standard India|url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/us-vice-president-lauds-spicejet-for-22-bn-boeing-order-117062801428_1.html|access-date=2021-01-25}}&lt;/ref&gt; Die reuse bestelling is deur die destydse [[President van die Verenigde State]] [[Donald Trump]] erken, wat gesê het dit sal help om tienduisende werksgeleenthede in die [[Verenigde State]] te skep.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=SpiceJet: Donald Trump lauds SpiceJet's $22-billion order to Boeing|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/donald-trump-thanks-spicejet-for-boeing-aircraft-order/articleshow/59333140.cms?from=mdr|access-date=2021-01-25}}&lt;/ref&gt; SpiceJet het die Boeing-bestelling opgevolg met 50 Bombardier Q400-vliegtuie – die enkel-grootste bestelling vir die vliegtuig in Bombardier se geskiedenis.

Teen November 2021 bedryf SpiceJet die volgende vliegtuie: &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.spicejet.com/Fleet.aspx|title=SpiceJet Airline has the Best Fleet of Planes Ever !|website=www.spicejet.com|access-date=27 March 2020}}&lt;/ref&gt;&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;134&quot;&gt;
Lêer:VT-MXX - Boeing 737 MAX 8 - SpiceJet - MSN 60184 - VGHS.jpg|SpiceJet [[Boeing 737|Boeing 737 MAX 8]]
Lêer:SpiceJet Boeing 737-800 Vyas-2.jpg|SpiceJet [[Boeing 737|Boeing 737-800]]
Lêer:SpiceJet Boeing 737-900ER Vyas-1.jpg|SpiceJet [[Boeing 737|Boeing 737-900ER]]
Lêer:Bombardier Dash 8-Q402NextGen, SpiceJet JP7322500.jpg|SpiceJet [[De Havilland Canada Dash 8]]-400
Lêer:VT-SFB@HKG (20181205101935).jpg|SpiceJet [[Boeing 737|Boeing 737-700BCF]]
&lt;/gallery&gt;

== Dienste ==
SpiceJet het wegbeweeg van die tipiese laekostediensmodel van slegs ekonomiese klas-sitplekke. &lt;ref name=&quot;FAQ&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.spicejet.com/GeneralAirTravelFaq.aspx|title=General Travel FAQ's|publisher=SpiceJet|archive-url=https://web.archive.org/web/20131112135849/http://www.spicejet.com/GeneralAirTravelFaq.aspx|archive-date=12 November 2013|access-date=13 November 2013}}&lt;/ref&gt; Die lugredery bied premium dienste onder die naam ''SpiceMax'', waardeur passasiers bykomende voordele kan kry, insluitend vooraf toegewese sitplekke met ekstra beenruimte; etes aan boord; prioriteit inweeg en instap; en prioriteitsbagasiehantering; teen 'n hoër tarief. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://book.spicejet.com/RetrieveBooking.aspx?AddSeat=true|title=Enjoy the SpiceMax experience with SpiceJet|publisher=SpiceJet|archive-url=https://web.archive.org/web/20160313015826/http://book.spicejet.com/RetrieveBooking.aspx?AddSeat=true|archive-date=13 March 2016|access-date=13 March 2016}}&lt;/ref&gt; Andersins verskaf SpiceJet nie komplimentêre maaltye op enige van sy vlugte nie. Dit verkoop wel volle maaltye op sommige vlugte. &lt;ref name=&quot;FAQ&quot; /&gt; SpiceJet bedryf sy gereelde vliegprogram, maar bied geen vermaaklikheidsopsies op vlugte nie. &lt;ref name=&quot;FAQ&quot; /&gt;

== SpiceXpress ==
SpiceXpress is die lugvragafdeling van SpiceJet. Die vraglugredery is in September 2018 van stapel gestuur en het met 'n Boeing 737-700 dienste op die Delhi-[[Bangalore|Bengaleru]]-Delhi-roete begin. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/spicejets-air-cargo-unit-spicexpress-looks-to-increase-capacity-reach-3055781.html|title=SpiceJet's air cargo unit SpiceXpress looks to increase capacity, reach|website=Moneycontrol|access-date=25 January 2019}}&lt;/ref&gt;

SpiceXpress het op 19 Januarie 2019 dienste tussen [[Guwahati]] en [[Hongkong]] begin en die eerste lugredery geword wat vragdienste tussen Noordoos-Indië en [[Suidoos-Asië]] bedryf.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Spicejet to begin freight services on Guwahati-Hong Kong route from Saturday|url=https://economictimes.indiatimes.com/industry/transportation/airlines-/-aviation/spicejet-to-begin-freight-services-on-guwahati-hong-kong-route-from-saturday/articleshow/67589447.cms|website=The Economic Times|access-date=25 January 2019|date=18 January 2019}}&lt;/ref&gt; SpiceXpress het sy eerste 737-800 Boeing Converted Freighter (BCF) in September 2019 ontvang, en het die eerste Suid-Asiatiese vervoerder geword wat die omgeboude vragtuig in sy vloot opgeneem het.&lt;ref&gt;{{Cite journal|title=Air Communications in the Persian Gulf.|url=http://dx.doi.org/10.1163/2405-447x_loro_com_110023|access-date=2020-10-10|journal=Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia Online|date=12 May 2015|doi=10.1163/2405-447x_loro_com_110023}}&lt;/ref&gt;

== Spice Shuttle ==
Spice Shuttle is 'n volfiliaal van SpiceJet wat seevliegtuie &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/business/aviation/spicejet-gets-3000-bookings-for-seaplane-service-6911871/|title=SpiceJet gets 3,000 bookings for seaplane service|date=2020-11-01|website=The Indian Express|language=en|access-date=2020-12-04}}&lt;/ref&gt; en verskeie ander pendelvliegtuigdienste bedryf.

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn|SpiceJet}}

{{Normdata}}
[[Kategorie:Lugrederye]]
[[Kategorie:Ekonomie van Indië]]</text>
      <sha1>6pjge23g2wiii0p9042zxvsedmxq3xx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Netflix-titel</title>
    <ns>10</ns>
    <id>390708</id>
    <revision>
      <id>2912563</id>
      <parentid>2502215</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T00:04:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <origin>2912563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="587" sha1="gzfd57qf9rp5krsnnn28g7rdx61ddko" xml:space="preserve">{{#if: {{{1|{{{id&lt;includeonly&gt;|&lt;/includeonly&gt;}}}}}} {{#property:P1874}}
| ''[https://www.netflix.com/title/{{#if: {{trim|{{{id|{{{1|&lt;noinclude&gt;-&lt;/noinclude&gt;}}}}}}}}
  | {{trim|{{{id|{{{1|}}}}}}}}
  | {{First word|1={{#property:P1874}}|sep=,}}
  }} {{{title|{{{2|{{PAGENAMEBASE}}}}}}}}]'' op [[Netflix]]&lt;includeonly&gt;{{EditAtWikidata|pid=P1874|{{{1|{{{id|}}}}}}}}{{#ifeq:{{{hidecat|}}}|yes||{{WikidataCheck|property=P1874|value={{{1|{{{id|}}}}}}|category=Netflix title ID}}}}
&lt;/includeonly&gt;
}}&lt;noinclude&gt;
[[Kategorie:Rolprentsjablone]]
&lt;/noinclude&gt;&lt;noinclude&gt;
{{Dokumentasie}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>gzfd57qf9rp5krsnnn28g7rdx61ddko</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Simfonie no. 3 in E-mol, op. 55, &quot;Eroica&quot; (Beethoven)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>391401</id>
    <revision>
      <id>2912463</id>
      <parentid>2903695</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:10:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44120" sha1="tskiyb5t28k0878mdxi2uiyx4g6nqjf" xml:space="preserve">{{Inligtingskas musikale komposisie
|name=Symphonie Nr. 3 in E{{music|mol}}-majeur
|subtitle=''{{Lang|it|Sinfonia Eroica}}''
|composer=[[Ludwig van Beethoven]]
|Image=Eroica Beethoven title.jpg
|image_upright=1.2|Alt=
|Caption=Die voorblad van die oermanuskrip wat duidelik wys met hoeveel drif Beethoven die toewyding daarvan aan [[Napoleon]] uitgekrap het.
|Catalogue=[[Opus number|Op.]] 55
|Style=[[Klassieke periode (musiek)|Klassieke periode]]|Dedication=
|Composed=1802–1804
|Performed=7 April 1804, Wene, Oostenryk|Published=|Movements=Vier|Scoring=}}{{Listen|type=music|filename=Beethoven SymphonyNo.3Eroica LudwigVanBeethoven-SymphonyNo.3InEFlatMajorEroicaOp.55-01-AllegroConBrio.ogg|title=I. Allegro con brio (15:12)|description=|filename2=Beethoven SymphonyNo.3Eroica LudwigVanBeethoven-SymphonyNo.3InEFlatMajorEroicaOp.55-02-MarciaFunebreAdagioAssai.ogg|title2=II. Marcia funebre: Adagio assai (15:29)|description2=|filename3=Beethoven SymphonyNo.3Eroica LudwigVanBeethoven-SymphonyNo.3InEFlatMajorEroicaOp.55-03-ScherzoAllegroVivace.ogg|title3=III. Scherzo: Allegro vivace (5:49)|description3=|filename4=Beethoven SymphonyNo.3Eroica LudwigVanBeethoven-SymphonyNo.3InEFlatMajorEroicaOp.55-04-FinaleAllegroMolto.ogg|title4=IV. Finale: Allegro molto (11:45)|description4=All files courtesy of [[Musopen]]
}}

Die '''Derde simfonie''' in E-mol-majeur, Opus 55, (in Italiaans die '''''Sinfonia Eroica''''') is 'n [[simfonie]] in vier bewegings deur [[Ludwig van Beethoven]]. Die ''Eroica-''simfonie is een van Beethoven se mees gevierde werke. Dit is 'n grootskaalse komposisie wat die begin van Beethoven se kreatiewe middelperiode ingelui het.&lt;ref&gt;''The Symphony'', ed. Ralph Hill, Pelican Books (1949), p. 99.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Symphony No. 6 in F Major, Op. 68 ''Pastorale'' (Schott), ed. Max Unger, p. vi.&lt;/ref&gt;   

Die werk is hoofsaaklik in 1803 en 1804 gekomponeer en het die grense van vorm, lengte, harmonie en emosionele en moontlik kulturele inhoud versit. Daarom word dit wyd beskou as 'n belangrike baken in die oorgang tussen die Klassieke en die Romantiese era. Dit word ook gereeld beskou as die eerste romantiese simfonie.   

== Instrumentasie ==
Die ''Eroica'' is getoonset vir twee [[Fluit|fluite]], twee [[Hobo|hobo's]], twee [[Klarinet|klarinette]] in B-mol, twee [[Fagot|fagotte]], drie [[Horing (blaasinstrument)|horings]] (die eerste in E-mol, C en F; die tweede in E-mol en C; en die derde in E-mol), twee [[Trompet|trompette]] in E-mol en C, [[Keteltrom|timpani]] in E-mol en B-mol (in die eerste, derde en vierde bewegings) en in C en G (in die tweede beweging), en [[strykers]]. 

== Vorm ==
I. Allegro con brio (12–18 minute lank) in E-mol-majeur

II. Marcia finebre: Adagio assai (14–18 minute lank) in C-mineur

III. Scherzo: Allegro vivace (5–6 minute lank) in E-mol-majeur

IV. Finale: Allegro molto (10–14 minute lank) in E-mol-majeur{{Ordered list|[[Tempo#Italian tempo markings|Allegro con brio]] (12–18 min.) ([[E-flat major|E{{music|flat}} major]])|[[Funeral march|Marcia funebre]]: [[Tempo#Italian tempo markings|Adagio assai]] (14–18 min.) ([[C minor]])|[[Scherzo]]: Allegro vivace (5–6 min.) (E{{music|flat}} major)|[[Finale (music)|Finale]]: Allegro molto (10–14 min.) (E{{music|flat}} major)|type=upper-roman}} Afhangend van die styl van die dirigent en/of die herhaling in die eksposisie in die eerste beweging plaasvind, wissel uitvoeringstyd van 41 tot 56 minute.   

=== I. Allegro con brio ===
Die eerste beweging, in 3/4-tyd, is in sonatevorm, met tipiese uitvoerings wat tussen 12 en 18 minute duur, afhangende van die interpretasie en of die herhaling van die eksposisie gespeel word. Anders as die langer inleidings van Beethoven se eerste twee simfonieë, begin dié beweging met twee groot E-mol-majeurakkoorde, gespeel deur die hele orkes, wat die tonaliteit van die beweging bepaal.

Die dirigent Kenneth Woods het opgemerk dat die openingsbeweging van ''Eroica'' geïnspireer is deur en gebaseer is op die model van Mozart se 39ste simfonie (KV 543, ook in E-mol-majeur) en dat dit vele kenmerke deel met dié simfonie wat die ''Eroica'' een en 'n half dekade voorafgaan.&lt;ref&gt;Kenneth Woods. 2016. ''[[Explore the Score – Beethoven: Symphony No. 3 in E-flat major, Opus 55]]''[http://kennethwoods.net/blog1/2016/02/27/explore-the-score-beethoven-symphony-no-3-in-e-flat-major-opus-55-sinfonica-eroica/ ,] Sinfonica eroica, 27 Januarie.&lt;/ref&gt; 

==== Eksposisie ====
Die eksposisie begin met die [[Tjello|tjello's]] wat die eerste tema bekendstel. In die vyfde maat van die melodie (maat 7) word 'n chromatiese noot (C#) gebruik, wat die harmoniese spanning in die werk teweegbring. Die melodie word afgesluit deur die eerste [[Viool|viole]] wat 'n gesinkopeerde reeks G's speel (wat 'n drietoon met die C# van die tjello's vorm). Die eerste tema word dan weer deur die verskillende instrumente gespeel. 

Die modulasie na die dominante sleutel van B♭ verskyn vroeg (maat 42–44).&lt;ref name=&quot;cooper2008&quot;&gt;[[Barry Cooper (musicologist)|B, Cooper]]. 2008. ''Beethoven.'' Oxford: Oxford University Press.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:140&lt;/sup&gt; In die tradisionele ontleding word dit gevolg deur drie (of twee, volgens sommige denkskole oorgangstemas wat die omvang van die eksposisie beduidend uitbrei – 'n liriese, afwaartse motief (maat 45–56), 'n opwaartse toonleermotief (maat 57–64) en 'n deel wat met vinnige afwaartse patrone in die viole begin (maat 65–82). Dit lei uiteindelik tot 'n liriese tweede tema (maat 83), wat ongewoon laat is&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by [[scores:Beethoven_and_His_Nine_Symphonies_(Grove,_George)|IMSLP]](besoek op 27 Augustus 2020).&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:61&lt;/sup&gt;. Hierna word die tweede helfte van die tema uiteindelik tot 'n luide melodie uitgebou (maat 109) wat gebruik maak van die vroeëre afwaartse motief (maat 113). Die eksposisie bereik 'n hoogtepunt wanneer die musiek deur ses opeenvolgende [[Dinamika (musiek)|sforzando-]]&lt;nowiki/&gt;akkoorde (maat 128–131) onderbreek word. Later, ná die eindakkoorde van die eksposisie (maat 144–148), keer die hooftema terug in 'n kort kodetta (maat 148), wat dan na die herhaling of ontwikkeling oorgaan.

Volgens 'n alternatiewe ontleding begin die tweede tema vroeër reeds met die liriese afwaartse motief in maat 45. Volgens dié benadering kom die tradisionele harmoniese progressie van die eksposisie in maat 82 tot 'n einde, wanneer 'n nuwe liriese tema in maat 83 'n uitbreiding begin. Dié patroon stem ooreen met die patroon wat later in die ontwikkeling gevind word waar die klimaks 'n nuwe liriese tema inlei wat in detail uitgebrei word. Boonop word die afwaartse motief (maat 45) in die volgende deel beduidend ontwikkel, hoewel die liriese tema (maat 83) nie voorkom nie.&lt;ref name=&quot;sipe&quot;&gt;Sipe, Thomas. 1998. ''Beethoven: Eroica Symphony.'' Cambridge University Press.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:97&lt;/sup&gt; Dit is ook al opgemerk dat die sonatevorm en orkesoorgange heeltemal behoue sou bly as die tweede helfte van die eksposisie weggelaat word (maat 83–143).&lt;ref&gt;[[Barry Cooper (musicologist)|B, Cooper]]. 2008. ''Beethoven.'' Oxford: Oxford University Press.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:140&lt;/sup&gt; Daar is egter ook opgemerk dat vorm en orkestrasie ook behoue sou kon bly as die tweede en derde oorgangsgedeeltes weggelaat sou word (maat 57–82),&lt;ref name=&quot;sipe1998&quot;&gt;Bernstein, L. 1953. ''Eroica analysis'' (klankopname, 1956–57, om die 1953- Decca-opnames te vergesel), in 2005 heruitgereik deur Deutsche Grammophon (&quot;Original Masters&quot;-reeks); Bernstein ''Eroica''-ontleding 1/3 op [https://www.youtube.com/watch?v=urmIjdxWqto YouTube].&lt;/ref&gt; wat met die tradisionele ontleding ooreenstem. 

==== Ontwikkeling ====
Die ontwikkelingsgedeelte (maat 154) word, soos die res van die beweging, gekenmerk deur harmoniese en ritmiese spanning weens dissonante akkoorde en lang gesinkopeerde passasies. Ná verskillende tematiese eksplorasies en kontrapunt ontplof die musiek uiteindelik in 'n passasie van 32 mates (248–279) wat bestaan uit sforzando-akkoorde, insluitend sowel 2-slag- as 3-slag-afwaartse patrone, wat 'n hoogtepunt bereik op die luide dissonante [[Dinamika (musiek)|forte-]]&lt;nowiki/&gt;akkoorde (maat 276–279). Sommige kenners meen dié uitbarsting van woede vorm die kern van die hele beweging. Dis skynbaar in hierdie gedeelte dat Beethoven tydens 'n Kersfees 1804-uitvoering 'n verskillende tempo as die orkes gehandhaaf het en die verwarde musici gedwing het om op te hou en oor te begin.&lt;ref&gt;Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by IMSLP(besoek op 27 Augustus 2020).&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:64 en voetnoot&lt;/sup&gt; 

Eerder as om op hierdie punt tot die herkapitulasie te lei, word 'n nuwe tema in E-mineur ingelei (maat 284). Dit lei uiteindelik tot 'n ontwikkeling van bykans dubbele lengte, in dieselfde verhouding tot die uiteensetting.&lt;ref&gt;[[Barry Cooper (musicologist)|B, Cooper]]. 2008. ''Beethoven.'' Oxford: Oxford University Press.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:140&lt;/sup&gt; 
[[Lêer:FerdinandRies.jpg|duimnael| Ferdinand Ries (1784–1838), Beethoven se vriend, leerling en sekretaris. ]]
Aan die einde van die ontwikkeling klink dit asof een horing te vroeg met die hooftema in E-mol inval (maat 394–395), terwyl die strykers steeds die dominante akkoord speel. In die 19de eeu is dit as 'n fout beskou; sommige dirigente het aanvaar dat die horingparty in die tenoorsleutel geskryf is (B-mol – D – B-mol – F), terwyl ander die tweedevioolharmonie na G (tonika-akkoord) verander het – 'n fout wat uiteindelik in 'n vroeë gedrukte weergawe verskyn het.&lt;ref&gt;[[Barry Cooper (musicologist)|B, Cooper]]. 2008. ''Beethoven.'' Oxford: Oxford University Press.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:66 &amp; voetnota&lt;/sup&gt; Beethoven se sekretaris, Ferdinand Ries, het egter dié anekdote oor daardie horinginval gedeel:&lt;ref&gt;Ferdinand Ries &amp; Franz Wegeler. 1987. ''Beethoven remembered: The biographical notes of Franz Wegeler and Ferdinand Ries.'' Vertaal deur Frederick Noonan. Arlington: Great Ocean Publishers, bl. 69. {{ISBN|978-0-915556-15-1}}.&lt;/ref&gt; &lt;blockquote&gt; Die eerste repetisie van die simfonie was vreeslik, maar die horingspeler het inderdaad op die korrekte tyd ingeval. Ek het langs Beethoven gestaan en, omdat ek geglo het dat hy verkeerd ingeval het, het ek gesê: &quot;Die verdomde horingspeler! Kan hy nie tel nie? Dit klink vreeslik verkeerd.&quot; Ek glo dat ek amper oor die kop geslaan is. Beethoven het my vir lank daarna nog kwalig geneem. &lt;/blockquote&gt;

==== Herhalingsgedeelte (rekapitulasie) en koda ====
Die herhalingsgedeelte transponeer vroeg reeds F-majeur&lt;ref&gt;[[Barry Cooper (musicologist)|B, Cooper]]. 2008. ''Beethoven.'' Oxford: Oxford University Press.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:141&lt;/sup&gt; voordat dit uiteindelik na 'n meer tipiese vorm terugkeer. Die beweging word afgesluit met 'n lang koda wat die nuwe tema – wat die eerste keer in die ontwikkelingsseksie aangebied is – weer bekendstel. 

=== II. Marcia funebre. Adagio assai ===
Die tweede beweging is 'n dodemars in ternêre vorm (A–B–A) wat tipies is van die 18de-eeuse dodemarse,&lt;ref name=&quot;roden2009&quot;&gt;Roden, T.J., Wright, C. &amp; Simms, B.R. 2009. ''Anthology for music in Western civilization, Vol. 2'' . New York: Schirmer.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:1071&lt;/sup&gt; hoewel dit &quot;groot en ruim ontwikkeld&quot; is en waarin die hooftema die funksies het van 'n refrein soos in rondo-vorm.''&lt;ref&gt;Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton &amp; Co.&lt;/ref&gt;''&lt;sup&gt;:70&lt;/sup&gt; Musikaal is die tematiese plegtigheid van die tweede beweging geskik om 'n dodemars te wees. Die beweging is tussen 14 en 18 minute lank. 

Die strykers open die openingsdeel ('''A''') in C-mineur; daarna die blasers. 'n Tweede tema (maat 17) in die relatiewe majeur (E-mol) keer vinnig na die mineur terug, en dié materiaal word dwarsdeur die res van die A-gedeelte ontwikkel.&lt;ref&gt;Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by IMSLP (besoek op 27 Augustus 2020).&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:72&lt;/sup&gt; Dit gee uiteindelik toe aan 'n kort '''B'''-afdeling in C-majeur (maat 69), wat as die trio van die mars beskou kan word, aldus Grove,&lt;ref&gt;Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by IMSLP (besoek op 27 Augustus 2020).&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:72&lt;/sup&gt; waartoe Beethoven ongewone aandag trek deur &quot;Maggiore&quot; (majeur) in die bladmusiek aan te dui. 

Op hierdie punt sou die tradisionele &quot;grense van seremoniële gepastheid&quot; normaalweg 'n da capo-terugkeer na die '''A-'''tema voorskryf.&lt;ref name=&quot;sipe&quot; /&gt;&lt;sup&gt;:106&lt;/sup&gt; Die eerste tema in C-mineur (maat 105) begin egter in die sesde maat (maat 110) moduleer, wat tot 'n fuga in F-mineur lei (maat 114) wat op 'n omkering van die oorspronklike tweede tema gebaseer is. Die eerste tema word vlugtig weer in G-mineur deur die strykers herhaal (maat 154), gevolg deur 'n stormagtige ontwikkelingsgedeelte (&quot;'n skokkende fortissimo-sprong&quot;).&lt;ref&gt;Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton &amp; Co.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:70,&lt;/sup&gt;&lt;ref&gt;Roden, T.J., Wright, C. &amp; Simms, B.R. 2009. ''Anthology for music in Western civilization, Vol. 2'' . New York: Schirmer.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:1072&lt;/sup&gt; 'n Volledige heraankondiging van die eerste tema in die oorspronklike sleutel word dan deur die hobo ingelei (maat 173). 

Die '''koda''' (maat 209) begin met 'n marsmotief deur die strykers wat vroeër in die hoofgedeelte gehoor is (by maat 78 en 100)&lt;ref&gt;Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by IMSLP (besoek op 27 Augustus 2020).&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:72&lt;/sup&gt; en eindig uiteindelik met 'n finale sagte weergawe van die hooftema (maat 238), uitgedruk in kort frases wat met stiltes afgewissel word.&lt;ref&gt;Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton &amp; Co.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:70&lt;/sup&gt; 

=== III. Scherzo. Allegro vivace - Trio ===
Die derde beweging is 'n lewendige scherzo met trio in vinnige 3/4-tyd. Dit is tussen 5 en 6 minute lank.   

Die A-tema van die buitenste scherzo-gedeelte is [[Dinamika (musiek)|pianissimo]] in die dominante sleutel van B-mol (maat 7 en 21), dan [[Dinamika (musiek)|piano]] in die sekondêre dominante sleutel van F, wanneer die B-deel van die buitenste scherzo gehoor word (maat 41). Dit word gevolg deur 'n [[Dinamika (musiek)|pianissimo]]-herbegin in B-mol (maat 73) wanneer die A-tema weer gehoor word. Dit lei tot 'n volledige [[Dinamika (musiek)|fortissimo-]] weergawe in die tonikasleutel van E-mol (maat 93). Later word 'n afwaartse arpeggio-motief met [[Dinamika (musiek)|sforzandos]] op die tweede maat twee keer eenstemmig gespeel, eers deur die strykers (mate 115–119) en daarna deur die volle orkes (mate 123–127). Dit word gevolg deur 'n gesinkopeerde motief wat deur dalende vierdes gekenmerk word (maat 143) en tot die herhaling lei. 

Die '''trio-'''gedeelte span drie horings in – die eerste keer dat dit in die simfoniese tradisie gebeur&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton &amp; Co.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:71&lt;/sup&gt; Die '''scherzo''' word dan in verkorte vorm herhaal,&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by [[scores:Beethoven_and_His_Nine_Symphonies_(Grove,_George)|IMSLP]](besoek op 27 Augustus 2020).&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:78&lt;/sup&gt;, maar heel opmerklik word die tweede voorkoms van die afwaartse unisoonmotief na ''alla breve''-tyd verander word (mate 381–384). Die beweging eindig met 'n '''koda''' (maat 423) – wat Beethoven met woord &quot;Coda&quot; merk, wat baie ongewoon is – wat vinnig bou van [[Dinamika (musiek)|pianissimo]] tot [[Dinamika (musiek)|fortissimo]], wat die patroon van die hele beweging opsom.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;sup&gt;:70&lt;/sup&gt; 

=== IV. Finale. Allegro molto - Poco Andante - Presto ===
Die vierde beweging bestaan uit 10 variasies op 'n tema, en is tussen 10 en 14 minute lank. Beethoven het dié tema voorheen al gebruik en vorm waarskynlik die basis vir die eerste drie bewegings van die simfonie (sien ''Tematiese oorprong'' hieronder). 

Die beweging word ingelui met 'n kort '''inleiding''' in die mediantakkord deur die hele orkes. Ná 'n oorgang in die dominante sewende, verskyn die rustige tema in E♭-majeur, waarna dit aan 10 variasies onderwerp word. 

'''Variasie 1 (E-mol-majeur):''' Die eerste variasie herhaal die tema in arco terwyl 'n nuwe begeleiding bekendgestel word. 

'''Variasie 2 (E-mol-majeur):''' Die volgende variasie het 'n nuwe begeleiding in triole en lei tot die derde variasie. In periode-opnames word hierdie variasie dikwels deur 'n kwartet gespeel, en nie deur die volle strykorkes nie.&lt;ref&gt;Sien byvoorbeeld die film [[imdbtitle:0369400|Eroica]], of 'n [https://www.youtube.com/watch?v=Y2kKYxE4usk&amp;list=PLK3BFrgIV6UkxYHJuyxE9zuRJEDM1yESl&amp;index=3 uitvoering van die simfonie deur die Hanover Band onder leiding van Benjamin Bayl].&lt;/ref&gt;

'''Variasie 3 (E-mol-majeur):''' Hoewel 'n nuwe melodie bekendgestel word, word die oorpronklike tema in die baslyn voortgesit. 'n Kort oorgangspassasie lei tot die vierde variasie. 

'''Variasie 4 (C-mineur):''' Die strykers begin 'n stil maar spanningsvolle fuga. Dit bou op tot 'n dramatiese, dringende klimaks. 

'''Variasie 5 (D-majeur):''' Die speelse vyfde variasie bevat 'n uiteensetting van die tema, met basinstrumente wat die eerste frase van die eerste helfte daarvan in die mineur speel voordat hulle hulself korrigeer en die tweede helfte in die majeur aanpak. Dié variasie bevat ook twee virtuose solowerk vir die [[fluit]], wat die melodielyn begelei. Dit lei direk tot die volgende variasie. 

'''Variasie 6 (G-mineur):''' 'n Stormagtige, toornige variasie wat aan 'n sigeunerdans herinner. 

'''Variasie 7 (C-majeur: '''' n Onvolledige variasie, wat begin met 'n eenvoudige herformulering van die eerste helfte van die tema in C-majeur, voordat daar 'n byna onmiddellike terugkeer na die mineur is om die volgende variasie in te lei. 

'''Variasie 8 (E-mol-majeur):''' 'n Tweede fuga, nou helder en energiek, hierdie keer in die tonika in plaas van die submediant. Dit bou weer op tot 'n hoogtepunt – die orkes hou die dominant van die tuissleutel vol, en die tema word verder in die volgende variasie ontwikkel.  

'''Variasie 9 (E-mol-majeur):''' Op hierdie punt vertraag die tempo na ''poco andante'', en die musiek word kalmer en rustiger. Die tema, wat eers deur 'n [[hobo]] en dan deur die strykers gespeel word, is nadenkend en hunkerend, wat 'n groter diepte verleen aan dit wat voorheen gehoor is. In die tweede deel van die variasie word 'n verdere trioolbegeleiding in die boonste strykers bekendgestel, terwyl die melodië, gespeel deur die houtblasers, uit gesinkopeerde sestiende- en agste note bestaan. 

'''Variasie 10 (E-mol-majeur):''' Die finale variasie weerspieël die &quot;volle beeld&quot; van die ''Eroica'' gehoor word. Triomfantelike, heldhaftige spronge word voortdurend in die tutti gehoor, terwyl die trioolbegeleiding van die vorige variasie steeds aanwesig is. Die melodie van die derde variasie, nou egter seëvierend en energiek, word deur die koperblaser uitbasuin. 

Die simfonie eindig met 'n '''koda''' wat die vorige gedeeltes en variasies van die beweging weer in oënskou neem. Aan die einde van die koda is daar 'n verrassing: Die dinamiek verander eensklaps van 'n ''pianissimo'' vir slegs die fluite en strykers na 'n skielike ''fortissimo''-ontploffing vir die hele orkes, terwyl die tempo skielik van ''poco andante'' na ''presto'' toeneem. Daar volg 'n vlaag ''sforzandos'', en die finale eindig uiteindelik met drie groot E-mol-majeurakkoorde vir die hele orkes, gemerk ''fortissimo.'' 

== Geskiedenis ==
Beethoven het begin om die Derde Simfonie kort ná die [[Simfonie no. 2 in D-majeur, op. 36 (Beethoven)|Tweede Simfonie in D-majeur]] (opus 36) te komponeer. Die ''Eroica'' is vroeg in 1804 voltooi en vir die eerste keer op 7 April 1805 in Wene uitgevoer.&lt;ref&gt;Rolland, R. 1930. ''Beethoven''. vertaal deur B. Constance Hull. Sewende uitgawe. Londen: Kegan Paul, Trench, Trübner &amp; Co.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:112&lt;/sup&gt; 

=== Tematiese oorsprong ===
[[Lêer:Beethoven_3.jpg|duimnael| Beethoven in 1803, toe hy die ''Eroica'' gekomponeer het. ]]
Daar bestaan beduidende bewyse dat die ''Eroica'' – moontlik anders as Beethoven se ander simfonieë – van agter na voor gekomponeer.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton &amp; Co.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:75&lt;/sup&gt; Die tema wat in die vierde beweging gebruik word, insluitend die baslyn, is ontleen aan die sewende van Beethoven se 12 kontradanse vir orkes (WoO 14),&lt;ref&gt;Beethoven, L. van. 1864. ''Ludwig van Beethoven's Werke, Serie 2: Orchester-Werke, No. 17a, 12 Contretänze'' . Leipzig: Breitkopf &amp; Härtel. Beskikbaar by [[scores:Ludwig_van_Beethovens_Werke_(Beethoven,_Ludwig_van)|IMSLP]], geraadpleeg op 1 September 2020.&lt;/ref&gt; en ook aan die finale van sy ballet ''[[Die skepsels van Prometeus]]'' (opus 43), wat albei in die winter van 1800/1801 gekomponeer is.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;sup&gt;:58&lt;/sup&gt; Die volgende jaar gebruik Beethoven dieselfde tema as grondslag vir sy Variasies en fuga vir klavier in E-mol-majeur op. 35, nou algemeen bekend as die ''Eroica-variasies'' vanweë die hergebruik van die simfonie se tema. Dit is die enigste tema wat Beethoven dwarsdeur sy lewe vir soveel afsonderlike werke gebruik het – boonop elke keer in dieselfde sleutel: E-mol-majeur.&lt;ref&gt;Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton &amp; Co.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:58&lt;/sup&gt; 

Die Wielhorksy-sketsboek, Beethoven se belangrikste sketsboek vir 1802, bevat 'n plan oor twee bladsye vir 'n beweging in E-mol-majeur wat direk vloei uit die sketse vir die opus 35-variasies. Daar is bevind dat dié plan bedoel was vir die derde simfonie.&lt;ref&gt;Fishman, N. (Red.) 1962. ''Kniga eskizov Beethovena za 1802–1803'', 3 volumes. Moskou. Die aanhaling is gebaseer op 'n vertaling (sonder bladsynommers) beskikbaar by AllThingsBeethoven.com, ''A translation of Nathan Fishman's analysis of the sketches for the Third Symphony contained in the Wielhorsky sketchbook''. Besoek op 20 Meiy 2017.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton &amp; Co.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:59&lt;/sup&gt; Hoewel die plan geen eksplisiete aanduiding gee oor die finale nie, voer Lockwood aan dat daar geen twyfel bestaan nie dat Beethoven van meet af aan van plan was om dieselfde tema (en die tema se baslyn) wat hy so pas vir die opus 35-variasies geskep het te gebruik. Daar word dus aangevoer dat Beethoven se aanvanklike konsep vir 'n volledige simfonie in E-mol-majeur, wat die eerste drie bewegings insluit, direk uit die opus 35-variasies ontstaan het.&lt;ref&gt;Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton &amp; Co.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:60&lt;/sup&gt; 

Die hooftema van die eerste beweging (mate 2–6) kan dus teruggevoer word na die tema van die baslyn van die opus 35-variasies (E-mol, B-mol↓, B-mol↑, E-mol) deur middel van tussentydse weergawes wat in een van Beethoven se sketsboeke gevind is.&lt;ref&gt;Fishman, N. (Red.) 1962. ''Kniga eskizov Beethovena za 1802–1803'', 3 volumes. Moskou. Die aanhaling is gebaseer op 'n vertaling (sonder bladsynommers) beskikbaar by AllThingsBeethoven.com, ''A translation of Nathan Fishman's analysis of the sketches for the Third Symphony contained in the Wielhorsky sketchbook''. Besoek op 20 Meiy 2017.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;,&lt;/sup&gt;&lt;ref&gt;Lockwood, L. 2015. Beethoven's Symphonies – An artistic vision. New York: W.W. Norton &amp; Co.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;: 60–61&lt;/sup&gt; In die tweede beweging verskyn die gekombineerde tonaliteit (melodie en bas) van die eerste vier mate van die opus 35-tema se eerste vier mate (E-mol, B-mol↓, B-mol7(A-mol)↑, E-mol) in effens veranderde vorm as die tweede tema vand die dodemars (E-mol, B-mol↓, A-mol↑, E{{Musiek|natural}}) (tweede beweging, maat 17–20), gevolg deur twee skielike B{{Musiek|flat}}-akkoorde in ''forte'' wat latere elemente van die tema eggo. Dieselfde toonaard word dan onveranderd as hooftema van die scherzo gebruik (derde beweging, maat 93–100).

Die eerste drie bewegings kan dus as simfonielengte variasies op die opus 35-tema beskou word, wat die tema se uiteindelike verskyning in die vierde beweging vooruitloop. Boonop word Beethoven se keuse om die simfonie  met 'n tema te begin wat uit die opus 35-baslyn aangepas is ook in die vierde beweging ge-eggo wanneer die bastema as die eerste variasie gehoor word voordat die hooftema uiteindelik verskyn. Dit kom weer eens ooreen met die struktuur van die opus 35-variasies self. Laastens word die harde E-mol-akkoord wat die opus 35-variasies begin na die begin van die eerste beweging geskuif as twee akkoorde wat die eerste beweging inlei.

As alternatief is die eerste beweging se ooreenkoms met die ouverture van die komiese opera ''Bastien und Bastienne'' (1768) deur die twaalfjarige WA [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] ook al uitgewys.&lt;ref&gt;Grove, G. 1896. ''Beethoven and his Nine Symphonies'' . London: Novello and Co. Beskikbaar by IMSLP (besoek op 27 Augustus 2020).&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:59–60&lt;/sup&gt; Dit is egter onwaarskynlik dat Beethoven van dié ongepubliseerde komposisie geweet het. 'n Moontlike verklaring is dat Mozart en Beethoven toevallig die tema iewers anders gehoor en later gebruik het.&lt;ref&gt;Gutman, R.W. 1999. ''Mozart: A cultural biography.'' Londen: Harcourt Brace.&lt;/ref&gt;&lt;sup&gt;:242&lt;/sup&gt;

=== Toewyding ===
[[Lêer:Jean_Auguste_Dominique_Ingres,_Portrait_de_Napoléon_Bonaparte_en_premier_consul.jpg|duimnael| ''Bonaparte as eerste konsul'' deur [[Jean Auguste Dominique Ingres]]]]
Beethoven het die Derde Simfonie aanvanklik aan [[Napoleon Bonaparte]] opgedra, wat volgens hom die demokratiese en antimonargiese ideale van die [[Franse Rewolusie]] verwesenlik het. In die herfs van 1804 trek Beethoven sy toewyding van die Derde Simfonie aan Napoleon terug omdat dit hom bykans die komponeringsfooi gekos het wat hy deur 'n beskermheer uit die adelstand betaal is. Vir dié rede het Beethoven sy Derde Simfonie opnuut aan prins Joseph Franz Maximilian Lobkowitz opgedra. Nietemin het polities-idealistiese Beethoven, ondanks so 'n brood-en-botter-oorweging, die werk &quot;Bonaparte&quot; gedoop. Later het Beethoven se sekretaris Ferdinand Ries die volgende gesê oor die komponis se reaksie op Napoleon wat homself op 14 Mei 1804 tot keiser van die Franse verklaar het:&lt;ref&gt;''[https://www.napoleon-series.org/ins/scholarship98/c_eroica.html#1 Eroica]'', Napoleon Series.&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;Toe hy hierdie simfonie gekomponeer het, het Beethoven Bonaparte oorweeg, maar Bonaparte as eerste konsul [van die Franse Republiek]. Op daardie stadium het Beethoven die grootste agting vir hom gehad en hom met die grootste konsuls van [[Antieke Rome]] vergelyk. Nie net ek nie, maar ook baie van Beethoven se naaste vriende het dié simfonie op sy tafel gesien, pragtig in manuskripvorm geset en die woord ''Bonaparte'' heel bo-aan die titelblad en ''Ludwig van Beethoven'' heel onder ... Ek was die eerste persoon wat hom die nuus meegedeel het dat Bonaparte homself tot keiser verklaar het, waarop hy 'n oorval gekry het en uitgeroep het: &quot;Hy is dus niks meer as net 'n gewone sterfling nie! Nou sal hy ook al die regte van die mens onder sy voete vertrap; hom net sy eie ambisie oorgee; nou sal hy homself as die meerdere van alle mense beskou, 'n tiran word!&quot; Beethoven het na die tafel gestap, die bokant van die titelblad gegryp, dit in die helfte geskeur en op die vloer gegooi. Die bladsy moes herset word, en dit is eers tóé dat die simfonie die titel ''Sinfonia eroica'' gekry het.&lt;/blockquote&gt;'n Bestaande eksemplaar van die partituur bevat twee uitgekrapte, handgeskrewe onderskrifte; aanvanklik die Italiaanse frase ''Intitolata Bonaparte'' (&quot;Getiteld Bonaparte&quot;), daaropvolgend die Duitse frase ''Geschriben auf Bonaparte'' (&quot;Geskryf vir Bonaparte&quot;), vier reëls onder die Italiaanse subopskrif. Drie maande ná hy sy aanvanklike toewyding van die simfonie aan Napoleon teruggetrek het, het Beethoven sy musiekuitgewer meegedeel dat die titel van die simfonie inderdaad ''Bonaparte'' is. In 1806 is die partituur onder die Italiaanse titel ''Sinfonia Eroica ... composta per festeggiare il sovvenire di un grande Uomo'' (&quot;'n heldesimfonie wat gekomponeer is ter nagedagtenis aan 'n grootse man&quot;) gepubliseer.&lt;ref&gt;Dahlhaus, C. 1991. ''Ludwig van Beethoven: Approaches to his music''. Oxford: Clarendon Press, bl. 23–25.&lt;/ref&gt;

=== Vroeë uitvoerings en ontvangs ===
Omdat die simfonie gekomponeer is tussen die herfs van 1803 en die lente van 1804 was die eerste repetisies en uitvoerings daarvan privaat geleenthede by die die Weense paleis van Beethoven se edele beskermheer, prins Lobkowitz. Volgens 'n rekord (gedateer 9 Junie 1804) wat deur die prins se kapelmeester [[Anton Wranitzky]] ingedien is, het die prins 22 bykomende musici (insluitend die derde horing wat vir die ''Eroica'' vereis word) gehuur vir twee repetisies van die derde simfonie. Die fooi wat prins Lobkowitz aan Beethoven betaal het, sou ook verdere privaat uitvoerings van die simfonie daardie somer op sy Boheemse landgoed, Eisenberg (Jezeří) en Raudnitz (Roudnice) verseker het. Die eerste openbare opvoering was op 7 April 1805 in die Theater an der Wien in [[Wene]]; vir dié uitvoering is die (teoretiese) toonaard van simfonie as die was die aangekondigde ( teoretiese ) toonsoort vir die simfonie D-kruis-majeur (dus met nege kruise).&lt;ref&gt;Blom, E. (red.) 1954. ''Grove's dictionary of music and musicians''. Vyfde uitgawe. London: Macmillan.&lt;/ref&gt;

Resensies van die werk se openbare première (op 7 April 1805) was sekerlik gemeng. Die konsert het ook die première ingesluit van 'n simfonie in E-mol-majeur deur Anton Eberl (1765–1807), wat beter resensies gekry het as Beethoven se simfonie.&lt;ref&gt;Blom, E. (red.) 1954. ''Grove's dictionary of music and musicians''. Vyfde uitgawe. London: Macmillan.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Beach, D., Mak, S.Y. 2016. ''Explorations in Schenkerian analysis''. Melton: Boydell &amp; Bruwer.&lt;/ref&gt; Een korrespondent beskryf die eerste reaksies op die ''Eroica'':&lt;ref&gt;Der Freymüthige vol. 3, Wien'', 17 April 1805'' (17 April 1805): 332. Herdruk as vertaling in Senner, W.M., Wallace, R. &amp; Meredith, W. 2001. ''The critical reception of Beethoven's compositions by his German contemporaries''. Volume 2, bl. 15. Beskikbaar by http://digitalcommons.unl.edu/unpresssamples/5. Besoek op 21 Mei 2017).&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;Musiekfynproewers en amateurs is in verskeie groepe verdeel. Een groep, Beethoven se baie spesiale vriende, hou vol dat dié simfonie inderdaad 'n meesterstuk is ... Die ander groep ontken heftig dat hierdie werk enigsins artistieke waarde het ... weens vreemde modulasies en gewelddadige oorgange ... met oorvloedige gekrap in die baslyn, met drie horings, ensovoorts; 'n ware indien nie wenslike oorspronklikheid kan inderdaad sonder veel moeite verkry word. Die derde, baie klein groepie staan in die middel; hulle gee toe dat die simfonie baie mooi eienskappe bevat, maar gee ook toe dat die konteks dikwels heeltemal afgebroke lyk, en dat die eindelose lengte ... selfs fynproewers uitput en ondraaglik is vir die gewone amateur. Vir die publiek was die simfonie te moeilik, te lank ... Beethoven, daarenteen, het gevoel dat die applous nie voldoende was nie.&lt;/blockquote&gt;Een resensent wat die première bygewoon het, het geskryf dat &quot;dié nuwe werk van B[eethoven] grootse en uitdagende idees het, en ... groot krag in die wyse waarop dit uiteengesit is; maar die simfonie sal onmeetbaar verbeter as B[eethoven] homself so ver sou kon bring om dit te verkort en meer lig, duidelikheid en eenheid in die geheel te skep.&quot;&lt;ref&gt;''Allgemeine musikalische Zeitung'', volume 7, &quot;Vienna, 9 April&quot; (1 May 1805): 501–02, herduk as vertaling in Senner et al., vol. 2, bl. 17&lt;/ref&gt; 'n Ander het gesê dat die simfonie meestal so skril en ingewikkeld was dat slegs diegene wat die mislukkings en verdienste van hierdie komponis met gelyke vuur aanbid, wat soms aan die belaglike grens, 'n plesier daarin kon vind. Twee jaar later beskryf 'n resensent die ''Eroica'' egter as &quot;die grootste, oorspronklikste, mees artistieke en terselfdetyd die interessantste van alle simfonieë&quot;.&lt;ref&gt;''Journal des Lulus und der Modern'', vol. 23, &quot;On Permanent Concerts in Leipzig during the Previous Semiannual Winter Season&quot; (1807), herdruk as vertaling in Senner et al., vol. 2, bl. 35–36.&lt;/ref&gt;

Dit was veral die laaste beweging wat onder skerp kritiek deurgeloop het omdat dit nie voldoen het aan die belofte wat deur die vroeëre bewegings gemaak word nie. 'n Vroeë kritikus het geskryf dat die laaste beweging baie waarde het, wat hy geensins ontken nie; dit kan egter nie aan die aanklag van groot bisarheid ontsnap nie.&lt;ref&gt;''Allgemeine musikalische Zeitung'', vol. 9, &quot;News, Mannheim&quot; (28 January 1807): 285–86, herdruk as vertaling in Senner et al., vol. 2, bl. 19.&lt;/ref&gt; 'n Ander was dit eens dat die finale minder bevredigend was en dat die kunstenaar dikwels net speletjies met die gehoor wou speel sonder om die genot daarvan in ag te neem, bloot om 'n vreemde stemming te ontketen en terselfdertyd sy oorspronklikheid daardeur te laat skitter. 'n Omvattende oorsig van die werk in 'n toonaangewende musiektydskrif het opgemerk wat moontlik steeds met nuwe luisteraars resoneer: &quot;Die laaste beweging is lank, baie lank; geforseerd, baie geforseerd; inderdaad lê verskeie meriete daarvan ietwat verborge. Dit veronderstel heelwat as dit op die oomblik van die verskyning daarvan ontdek en geniet word, soos dit moet wees, en nie daarna vir die eerste keer op papier nie.&quot;&lt;ref&gt;''Allgemeine musikalische Zeitung'', vol. 9, &quot;Review&quot; (18 February 1807): 321–33, herdruk as vertaling in Senner et al.,  vol. 2, bl. 30.&lt;/ref&gt; Die resensie van 'n uitvoering in 1827 in Londen het geskryf dat daardie spesifieke uitvoering heel moontlik eintlik met die dodemars moes eindig, terwyl die ander dele weens die strydigheid daarvan met die argitektuur van die komposisie weggelaat moes word.&lt;ref&gt;''The Harmonicon'', vol. 5, p. 1, bl. 123, &quot;Review of Royal Academic Concert on 30 April 1827&quot; (1827)&lt;/ref&gt; 

Die simfonie het op 26 Maart 1807 sy Britse primière in Londen in die [[Royal Opera House|Covent Garden-teater]] gehad, en sy Amerikaanse primière in Boston op 17 April 1810 deur die pas gestigde Boston Philharmonic Society gehad. Albei uitvoerings het redelik gemengde resensies ontvang.

=== Manuskripte en uitgawes ===
Die oorspronklike manuskrip is verlore. 'n Afskrif van die manuskrip met Beethoven se handgeskrewe aantekeninge en opmerkings, insluitend die beroemde uitgekrapte toewyding aan Napoleon op die voorblad, word in die biblioteek van die Gesellschaft der Musikfreunde in Wene bewaar. 'n Eerste gepubliseerde uitgawe (1806) van Beethoven se ''Eroica'' word in die Lobkowicz-paleis in Praag uitgestal.&lt;ref&gt;Dié uitgawe bestaan uit 18 parte en bevat korreksies deur Beethoven. &lt;/ref&gt;

Verskeie moderne akademiese uitgawes het die afgelope dekades verskyn, waaronder dié wat deur Jonathan Del Mar (uitgegee deur Bärenreiter), Peter Hauschild (Breitkopf &amp; Härtel) en Bathia Churgin (Henle) versorg is.

== Waardebepaling ==

=== Belangrikheid ===
Die werk is 'n mylpaal in klassieke musiek; dit is twee keer langer as die simfonieë van [[Joseph Haydn]] en [[Wolfgang Amadeus Mozart]]. Die eerste deel alleen is bykans so lank soos 'n klassieke simfonie (met herhaling van die uiteensetting). Tematies dek dit meer emosionele terrein as die vroeëre simfonieë van Beethoven, en dit is dus 'n belangrike mylpaal in die oorgang tussen die klassieke en die romatiese tydvak wat Westerse kunsmusiek in die vroeë dekades van die negentiende eeu sou definieer.

Die tweede beweging toon veral 'n wye reeks van emosies, wat wissel van die ellende van die dodemars tot die vertroosting van gelukkiger dele wat hoofsaaklik in majeurtoonaarde getoonset is. Die laaste beweging toon 'n soortgelyke emosionele omvang en kry 'n tematiese belang wat nooit voorheen aan laaste bewegings gegee is nie. In vroeëre simfonieë is die finale 'n vinnige, dartelende afsluiting; hier is die finale 'n lang reeks variasies en selfs 'n fuga.&lt;ref&gt;Bernstein, L. 2008.''The infinite variety of music''. Milwaukee: Hal Leonard Corporation.&lt;/ref&gt;

=== Kritiek ===

* In sy ''Treatise on instrumentation and orchestration'' (1844, 1855) bespreek [[Hector Berlioz]] Beethoven se gebruik en -toepassings van die horing en die hobo in hierdie simfonie.&lt;ref&gt;[http://www.wisdomportal.com/EroicaSymphony.html Eroica Symphony] .&lt;/ref&gt;
* Die kritikus JWN Sullivan skryf dat die eerste beweging Beethoven se moed uitdruk om sy doofheid te konfronteer; die tweede beweging, stadig en treursangagtig, kommunikeer sy wanhoop; die derde beweging, die scherzo, is 'n ontembare opwelling van kreatiewe energie; en die vierde beweging is 'n uitbundige uitstorting van energie.&lt;ref&gt;Sullivan, J.W.N. 1936. ''Beethoven: His spiritual development''. New York: Alfred A. Knopf, bl.&amp;nbsp;135–36.&lt;/ref&gt;
* In ''Metamorphosen, Study for 23 solo strings'' (1945) bied [[Richard Strauss]] temas aan soortgelyk aan die dodemars van die ''Eroica''; digby die einde van die ''Metamorphoses'' haal die baslyn die dodemis uit die ''Eroica'' aan. Akademici bespiegel dat Strauss se subtitel &quot;In Memoriam&quot; na Ludwig van Beethoven verwys.&lt;ref&gt;Jackson, T.L. 1997. The metamorphosis of the ''Metamorphosen'': New analytical and source-critical discoveries. In Gilliam, B. (red.). ''Richard Strauss: New Perspectives on the Composer and His Work''. Durham: Duke University Press, bl.&amp;nbsp;193–242.&lt;/ref&gt;
* In die opname ''Eroica'' (1953) en in die boek ''The infinite variety of music'' (1966) skryf die dirigent en komponis Leonard Bernstein dat die eerste en tweede beweging moontlik die twee grootste bewegings in alle simfoniese musiek is.&lt;ref&gt;Bernstein, L., ''Eroica analysis'' (klankopname 1956–57, om die 1953-Decca-opnames te vergesel), heruitgegee in 2005 deur Deutsche Grammophon (&quot;Original Masters&quot; series) in 2005. Beskikbaar by [https://www.youtube.com/watch?v=urmIjdxWqto YouTube].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bernstein, Leonard, ''The Infinite Variety of Music'', Hal Leonard Corporation, {{ISBN|978-1-57467-164-3}}&lt;/ref&gt;
* In die artikel ''Beethoven's cry of freedom'' (2003) het die Marxistiese kritikus Gareth Jenkins gesê dat Beethoven met die ''Sinfonia Eroica'' vir musiek gedoen het wat Napoleon vir die samelewing gedoen het - om tradisie op sy kop te draai, en sodoende die gewaarwording van menslike potensiaal en vryheid vergestalt wat die eerste keer tydens die [[Franse Rewolusie]] te voorskyn gekom het.&lt;ref&gt;Jenkins, G. 2003. Beethoven's cry of freedom. In ''Socialist Worker'' (VK). 4 Oktober 2003. Beskikbaar by https://socialistworker.co.uk/art/2438/Beethoven's%20cry%20of%20freedom.&lt;/ref&gt;
* In 2016 is die ''Eroica'' deur BBC Music Magazine aangewys as die grootste simfonie van alle tye in 'n opname onder 151 dirigente wat regoor die wêreld werk.&lt;ref&gt;Brown, M. 2016. Beethoven's Eroica voted greatest symphony of all time. In ''The Guardian''. 4 Augustus. Beskikbaar by https://www.classical-music.com/features/works/20-greatest-symphonies-all-time/.&lt;/ref&gt;

== Gebruike as begrafnismusiek ==
Sedert die 19de eeu was die tweede beweging 'n gunstelingdodemars by staatsbegrafnisse, gedenkdienste en herdenkings.

* In 1847 word die tweede beweging van die simfonie by die begrafnis van die Duitse komponis [[Felix Mendelssohn]] gespeel.&lt;ref&gt;Blunt, W. 1983. O''n wings of song: A biography of Felix Mendelssohn.'' London: C. Scribner's Sons.&lt;/ref&gt;
* In 1940 sterf [[F. Scott Fitzgerald]] terwyl hy na 'n opname van die ''Eroica'' luister.&lt;ref&gt;Graham, S. 1976. ''The real F. Scott Fitzgerald: Thirty-Five years later''. New York: Grosset &amp; Dunlap.&lt;/ref&gt;
* Op 18 Oktober 1944 word die tweede beweging  by die begrafnis van [[Erwin Rommel]] in die [[Ulm]] Rathaus.&lt;ref&gt;Messenger, C. 2009. ''Rommel: Lessons from yesterday for today's Leaders''. St. Martin's Publishing Group, bl.&amp;nbsp;177. &lt;/ref&gt;
* In 1945 voer [[Serge Koussevitsky|Serge Koussevitzky]] die tweede beweging uit om die dood van die Amerikaanse president [[Franklin D. Roosevelt]] te betreur.&lt;ref&gt;MacGregor Burns, J.M. 1970. F.D.R.: The last journey. In American Heritage 21(5). [https://web.archive.org/web/20060202103423/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/ah/1970/5/1970_5_8.shtml Geargiveer].&lt;/ref&gt;
* In 1957 het [[Bruno Walter]] die hele simfonie as gedenkkonsert vir die dirigent [[Arturo Toscanini]] uitgevoer.&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20070608212018/http://www.musicandarts.com/CDpages/CD1010hc.html&lt;/ref&gt;
* Op 22 November 1963 het die Boston-simfonieorkes 'n impromtu-uitvoering gegee van die tweede beweging gegee om die Amerikaanse president [[John F. Kennedy]], wat vroeër die dag vermoor is, te betreur.&lt;ref&gt;Bennett, S. 2003. ''President Kennedy has been shot: Experience the moment-to-moment account of the four days that changed America''. Naperville: Sourcebooks Mediafusion. ISBN&amp;nbsp;&lt;bdi&gt;978-1-4022-0158-5&lt;/bdi&gt;.&lt;/ref&gt;
* In 1972 het die [[München Filharmoniese Orkes]] onder leiding van [[Rudolf Kempe]] die tweede beweging gespeel tydens die begrafnis van die 11 Israeliese atlete wat vermoor is in die bloedbad in München wat tydens die [[Olimpiese Somerspele 1972|Olimpiese Somerspele in 1972]] plaasgevind het.&lt;ref&gt;Johnson, D. 2012. [https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577323551542328064 Terror at the Games]. In ''The Wall Street Journal'', 13 April.&lt;/ref&gt;

== Films ==
In 2003 word ''Eroica'' vrygestel, 'n [[BBC]]/Opus Arte-televisiefilm deur die regisseur Simon Cellan Jones, met [[Ian Hart]] as Beethoven. Die Orchestre Révolutionnaire et Romantique, onder leiding van Sir John Eliot Gardiner, het die ''Eroica'' in sy geheel uitgevoer. Die tema van die film is die privaat première van die simfonie in 1804 in die paleis van prins Lobkowitz ([[Jack Davenport]]). Die film is deels gebaseer op Ferdinand Ries se herinneringe aan die geleentheid.&lt;ref&gt;[[imdbtitle:0369400|Eroica]]&lt;/ref&gt; In die film hoor Beethoven nie dat Napoleon homself as keiser van Frankryk gekroon het voordat die uitvoering van die simfonie verby is nie. Hy hoor dit eers later terwyl hy saam met Ferdinand Ries gaan eet. In plaas daarvan om die titelblad van die simfonie op te skeur, frommel hy dit op.

== Sien ook ==
* Beethoven Simfonie nr. 3: Diskografie

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}

== Eksterne skakels ==
;Media
* [http://www.keepingscore.org/sites/default/files/swf/beethoven/beethoven-full ''Eroica''-webtuiste] van San Francisco Simfonieorkes se &quot;Keeping Score&quot; met ontleding, agtergrond en kommentaar deur Michael Tilson Thomas (benodig Flash).
* [http://www.bbc.co.uk/radio3/discoveringmusic/videolibrary/eroica.shtml Discovering Music], BBC Radio 3. Video's van 'n ontleding en volledige uitvoering van die simfonie. Die ontleding is deur Stephen Johnson en die simfonie word uitgevoer deur die BBC Nationale orkes van Wallis, onder leiding van Christophe Mangou. Luisternotas vir die simfonie is ook [http://www.bbc.co.uk/programmes/b00qps03 hier] beskikbaar.
* [https://www.youtube.com/watch?v=Y2kKYxE4usk&amp;list=PLK3BFrgIV6UkxYHJuyxE9zuRJEDM1yESl&amp;index=3 Beethoven 250: Symphonie Series 03]. 'n Volledige uitvoering van die Eroica op periode-instrumente deur die Hanover Band onder leiding van Benjamin Bayl. bevat ook onderhoude met musici.
* [http://konserthuset.23video.com/video/919426/the-eroica-effect Die ''Eroica''-effek], [http://www.helsingborgskonserthus.se/ Helsingborg Konsertsaal]. 'n Volledige uitvoering van die simfonie. Die simfonie word uitgevoer deur die [[:sv:Helsingborgs symfoniorkester|Helsingborg Simfonieorkes]], onder leiding van Andrew Manze.
* [[iarchive:BeethovenSymphonyNo.3walter|Simfonie nr. 3]], volledige uitvoering deur die New York se Filharmoniese Orkes, regie deur [[Bruno Walter]], beskikbaar by die [[Internet Archive]].

{{Normdata}}

[[Kategorie:Artikels met hAudio-mikroformate]]
[[Kategorie:Artikels met teks in Italiaans]]
[[Kategorie:Simfonieë]]</text>
      <sha1>tskiyb5t28k0878mdxi2uiyx4g6nqjf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skoppens (speelkaarte)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>397062</id>
    <revision>
      <id>2912533</id>
      <parentid>2867954</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:01:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3311" sha1="1yjw73x8luscuo6pykoycydh8wzymk9" xml:space="preserve">[[Beeld:SuitSpades.svg|thumb|120px|Die skoppenssimbool.]]
[[Beeld:Suit of Spades-Écarté ranking-52-card pack.jpg|thumb|120px|Die skoppenskaarte van 'n Franse pak kaarte.]]

'''Skoppens''' &lt;span style=&quot;background-color: white;&quot;&gt;[[Beeld:Naipe espadas.png|20px|♠]]&lt;/span&gt; is een van die vier kleure, of stelle, [[speelkaart]]e in 'n Franse pak. Dit het dieselfde vorm as die blaar in Duitse speelkaarte, maar lyk soos 'n swart, onderstebo [[Hartens (speelkaarte)|hart]] met 'n stingel onderaan. Dit simboliseer die [[Piek (wapen)|piek]] of [[hellebaard]], twee [[Middeleeuse]] wapens.

In [[Frans]] is skoppens bekend as ''Pique'' en in [[Duits]] as ''Pik''. Dit stem ooreen met die stel wat ''blare'' [[Beeld:Bay gras.svg|17px]] genoem word in Duitse speelkaarte. In [[Switserland]] is die stel bekend as ''Schuufle'', &quot;skop(graaf)&quot;, en in baie Duitse streke as ''Schüppe/Schippe'', ook &quot;skop(graaf)&quot;.

Skoppens is in die spel [[Brug (kaartspel)|brug]] die hoogste kleur. In [[Skat (kaartspel)|skat]] en soortgelyke speletjies is dit die naashoogste kleur.

==Eienskappe==
Die skoppenssimbool het 'n baie gestileerde spiespuntvorm wat boontoe wys. Die onderkant word breër en verander in twee boë van 'n sirkel met 'n soort voetstuk aan die onderkant.

Skoppens is gewoonlik [[swart]]. Saam met hartens is hulle een van die belangrike kaartstelle in brug. In die amptelike skattoernooipak is hulle [[groen]], dieselfde as hulle Duitse ekwivalente.

Hier onder is die skoppens van 'n Franse standaardpak van 52 kaarte (die skoppensridder wat in [[tarotkaarte|tarotkaartspeletjies]] gebruik word, word nie vertoon nie):

&lt;gallery&gt;
Beeld:01 of spades A.svg|Aas
Beeld:02 of spades.svg|2
Beeld:03 of spades.svg|3
Beeld:04 of spades.svg|4
Beeld:05 of spades.svg|5
Beeld:06 of spades.svg|6
Beeld:07 of spades.svg|7
Beeld:08 of spades.svg|8
Beeld:09 of spades.svg|9
Beeld:10 of spades - David Bellot.svg|10
Beeld:Jack of spades fr.svg|[[Boer (speelkaart)|Boer]]
Beeld:Queen of spades fr.svg|[[Vrou (speelkaart)|Vrou]]
Beeld:King of spades fr.svg|[[Heer (speelkaart)|Heer]]
&lt;/gallery&gt;

==Vierkleurpakke==
[[Beeld:4coloraces1.jpg|thumb|200px|Die vier ase van 'n vierkleurpak. Skoppens is hier swart.]]
Vierkleurpakke word soms in toernooie of aanlyn gebruik.&lt;ref&gt;Allan, Elkan en Hannah Mackay (2007). ''The Poker Encyclopedia''. Londen: Portico. {{ISBN|978-1906-03209-8}}&lt;/ref&gt;
In vierkleurpakke kan skoppens so lyk:
* swart &lt;span style=&quot;background-color: white !important;&quot;&gt;[[Beeld:Spades.svg|18px|♠]]&lt;/span&gt; in Engelse brug- en pokerpakke en Franse en Switserse vierkleurpakke,&lt;ref name=&quot;trip&quot;&gt;[http://a_pollett.tripod.com/cards19.htm ''Gallery 3 - Sizes, Shapes and Colours''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221218133056/http://a_pollett.tripod.com/cards19.htm |date=18 Desember 2022 }} by a_pollett.tripod.com. Besoek op 4 Augustus 2020.&lt;/ref&gt;
* groen [[Beeld:SuitSpades4colors.svg|18px|♠]] in Duitse skattoernooipakke&lt;ref name=&quot;trip&quot; /&gt; of 
* blou &amp;nbsp;&amp;nbsp;[[Beeld:Suitspadesblue.gif|16px|♠]] in sommige Amerikaanse pokerpakke.

==Unicode==
In Unicode kom 'n swart simbool ♠ en wit simbool ♤ voor.

==Verwysings==
{{Verwysings}}

==Skakels==
{{CommonsKategorie-inlyn|Spades (playing cards)}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Spades (suit)}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Speelkaarte]]</text>
      <sha1>1yjw73x8luscuo6pykoycydh8wzymk9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sint Javelin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>398030</id>
    <revision>
      <id>2912478</id>
      <parentid>2899894</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912478</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19044" sha1="dxxts74254jx3vun2hdl45fhjhae72a" xml:space="preserve">[[Lêer:Saint Javelin art.svg|duimnael|'n Illustrasie wat Sint Javelin uitbeeld.]]
'''Sint Javelin''' is 'n [[internetmeem]] wat in 'n godsdienstige [[ikoon]]styl uitgebeeld word van 'n heilige-agtige figuur wat 'n moderne [[Gevegswapen|wapen]] wieg wat in die [[Russiese inval in Oekraïne, 2022|Russiese inval in die Oekraïne]] gebruik is, soos die FGM-148 Javelin-teentenkwapen. Die meme is geskep deur Christian Borys tydens die 2022 Russiese inval in die Oekraïne en het wêreldwyd beroemd geword, wat uiteindelik ander soortgelyke memes tot gevolg gehad het. Die meem het Oekraïeniese moraal 'n hupstoot gegee en is in handelsware-produkte gebruik, wat gelei het tot meer as 'n miljoen dollar wat ingesamel is vir humanitêre liefdadigheidsorganisasies wat [[Oekraïne]] bystaan.&lt;ref name=&quot;why&quot;&gt;{{Cite web |title=Why - Let's Help Ukraine |url=https://www.saintjavelin.com/pages/why-lets-help-ukraine |access-date=2022-09-08 |website=Saint Javelin |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |title=How the St. Javelin meme raised a million dollars for Ukraine |language=en-US |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/09/18/ukraine-war-meme-fundraising/ |access-date=2022-09-19 |issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt;

==Agtergrond==
Die meem is geskep deur die Oekraïens-Kanadese joernalis Christian Borys, aanvanklik vir gebruik op plakkers waarvan die opbrengs aan humanitêre pogings in die Oekraïne geskenk sou word.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=About Us |url=https://www.saintjavelin.com/pages/about-us |access-date=2022-09-08 |website=Saint Javelin |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-02-24 |title=Toronto stickers sales in support of Ukraine spike over 250 per cent as Russia invades |url=https://toronto.ctvnews.ca/toronto-stickers-sales-in-support-of-ukraine-spike-over-250-per-cent-as-russia-invades-1.5794447 |access-date=2022-05-04 |website=Toronto |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-03-07 |title=Sur les réseaux sociaux, mèmes et légendes se multiplient en soutien à l'Ukraine |url=https://leclaireur.fnac.com/article/76522-sur-les-reseaux-sociaux-memes-et-legendes-se-multiplient-en-soutien-a-lukraine/ |access-date=2022-05-04 |website=L'Éclaireur Fnac |language=fr |archive-date=2022-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220308173517/https://leclaireur.fnac.com/article/76522-sur-les-reseaux-sociaux-memes-et-legendes-se-multiplient-en-soutien-a-lukraine/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die Sint Javelin mewm het aanlyn [[Virale bemarking|viraal versprei]] as 'n [[simbool]] van weerstand teen die Russiese inval in die Oekraïne.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |last=Dart |first=Chris |date=2 Maart 2022 |title=How a Canadian artist is using the Saint Javelin meme to raise money for Ukraine |url=https://www.cbc.ca/arts/how-a-canadian-artist-is-using-the-saint-javelin-meme-to-raise-money-for-ukraine-1.6367931 |website=Canadian Broadcasting Corporation}}&lt;/ref&gt;

Christian Borys is tans in [[Toronto]] gevestig, maar het voorheen in die Oekraïne gewerk as 'n [[joernalis]] tydens die aanvanklike konflik in 2014.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Terwyl hy daar was, het hy vryskut vir verskeie lande en is veral geraak deur die lot van weeskinders en weduwees van die Oorlog in Donbas.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2022-03-10 |title=How 'Saint Javelin' raised over $1m for Ukraine |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-60700906 |access-date=2022-05-04}}&lt;/ref&gt;

== Meem ==
Die meem self beeld 'n gestileerde Madonna uit (wat verkeerdelik beskryf  word dat dit [[Maria Magdalena]] is of volgens sommige bronne gebaseer is op Sint Olga van Kijif),&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Armstrong |first=Michael J. |title=Ukraine's small missiles are challenging a big invader |url=http://theconversation.com/ukraines-small-missiles-are-challenging-a-big-invader-178718 |access-date=2022-05-04 |website=The Conversation |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Rozario |first=Anthony S. |date=2022-02-27 |title=Who Is St Javelin? Why Is She the Face of Ukrainian Resistance? |url=https://www.thequint.com/news/world/who-is-st-javelin-in-ukraine-conflict |access-date=2022-05-04 |website=TheQuint |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Walsh |first=David |date=2022-02-27 |title=St Javelin and the missile that's now an icon of Ukraine's resistance |url=https://www.euronews.com/next/2022/02/27/ukraine-war-st-javelin-and-the-missile-that-has-become-a-symbol-of-ukraine-s-resistance |access-date=2022-05-04 |website=euronews |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Saint Javelin of Ukraine. |url=https://www.dailykos.com/story/2022/3/1/2082803/-Saint-Javelin-of-Ukraine |access-date=2022-05-04 |website=Daily Kos}}&lt;/ref&gt; wat 'n vuurpyllanser wieg. Die [[Maagd Maria]], soos uitgebeeld in die promosieveldtog, word in 'n tradisionele Ortodokse ikoonstyl voorgestel.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Who Is St. Javelin and Why Is She a Symbol of the War in Ukraine? |url=https://www.vice.com/en/article/akvyjj/who-is-st-javelin-and-why-is-she-a-symbol-of-the-war-in-ukraine |access-date=2022-05-04 |website=www.vice.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Terwyl Maria in die standaard artistieke Madonna dikwels (maar nie altyd nie) uitgebeeld word terwyl sy die baba Jesus in haar arms wieg, in hierdie geval, wieg sy eerder 'n teentenkwapen. Die humor van die meem is in die jukstaposisie van Maria, Moeder van Jesus, en 'n moderne teentenkwapen.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Walsh |first=David |date=2022-02-27 |title=St Javelin and the missile that's now an icon of Ukraine's resistance |url=https://www.euronews.com/next/2022/02/27/ukraine-war-st-javelin-and-the-missile-that-has-become-a-symbol-of-ukraine-s-resistance |access-date=2022-05-04 |website=euronews |language=en}}&lt;/ref&gt;

Die wapen wat uitgebeeld word, is 'n VSA-vervaardigde FGM-148 Javelin teentenkwapen wat in groot getalle geskenk is en wat aktief in die Oekraïne teen Russiese wapenrusting gebruik word.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Walsh |first=David |date=2022-02-27 |title=St Javelin and the missile that's now an icon of Ukraine's resistance |url=https://www.euronews.com/next/2022/02/27/ukraine-war-st-javelin-and-the-missile-that-has-become-a-symbol-of-ukraine-s-resistance |access-date=2022-05-04 |website=euronews |language=en}}&lt;/ref&gt; Oor die algemeen, in onlangse kuns, is die Madonna en ander tradisionele figure op soortgelyke wyse uitgebeeld, met moderne items wat kontrasteer met die tradisionele voorstelling van godsdienstige figure, insluitend tekkies, vergulde [[AK-47]]'s, ens.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Who Is St. Javelin and Why Is She a Symbol of the War in Ukraine? |url=https://www.vice.com/en/article/akvyjj/who-is-st-javelin-and-why-is-she-a-symbol-of-the-war-in-ukraine |access-date=2022-05-04 |website=www.vice.com |language=en}}&lt;/ref&gt; 

Eerder as tradisioneel-gekleurde klere, is hare donkergroen om soos gevegsuniforms te lyk. Terwyl haar stralekrans rooi was in 'n vroeëre weergawe, is dit later verander na blou en geel, die nasionale kleure van Oekraïne.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Walsh |first=David |date=2022-02-27 |title=St Javelin and the missile that's now an icon of Ukraine's resistance |url=https://www.euronews.com/next/2022/02/27/ukraine-war-st-javelin-and-the-missile-that-has-become-a-symbol-of-ukraine-s-resistance |access-date=2022-05-04 |website=euronews |language=en}}&lt;/ref&gt; Die meem het hoofstroomgewildheid bereik, tot op die punt waar dit 'n werklik erkende simbool van Oekraïense weerstand geword het.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Who Is St. Javelin and Why Is She a Symbol of the War in Ukraine? |url=https://www.vice.com/en/article/akvyjj/who-is-st-javelin-and-why-is-she-a-symbol-of-the-war-in-ukraine |access-date=2022-05-04 |website=Vice |language=en}}&lt;/ref&gt;

Die ontwerp is geskep deur die Oekraïense grafiese ontwerper Evgeniy Shalashov, wat in [[Lviv]] gebaseer is en in diens van Borys was. Dit is 'n verwerking van &quot;''Madonna Kalashnikov''&quot;, 'n 2012-skildery deur die Amerikaanse kunstenaar Chris Shaw. Shaw self was verbaas om &quot;'n beeld te vind van 'Sint Javelin' wat oral op die internet viraal word as 'n meem,&quot; en het opgemerk dat alhoewel die verandering sonder sy toestemming gedoen is, dit vir liefdadigheid gebruik word, en dus is  die gevolge positief is &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Query |first=Alexander |date=26 Maart 2022 |title=iconic-saint-javelin-helps-fundraise-over-1-million-for-ukraine/ |work=Kyiv Independent |url=https://kyivindependent.com/national/iconic-saint-javelin-helps-fundraise-over-1-million-for-ukraine/ |access-date=4 Mei 2022}}&lt;/ref&gt;

== Kritiek ==
[[Lêer:Saint Michael and the Dragon MET DT200571.jpg|duimnael|Sint Michael met 'n [[swaard]] uitgebeeld.]]
Die kritiek op Sint Javelin sentreer grootliks rondom 'n ikonoklasme-debat.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Iconoclasm |url=https://www.nga.gov/features/byzantine/iconoclasm-.html |access-date=2023-01-05 |website=www.nga.gov |archive-date=2023-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230116214542/https://www.nga.gov/features/byzantine/iconoclasm-.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Die Raad van Kerke het die gebruik van 'n Madonna-agtige heilige figuur met moderne oorlogswapens as godslastering veroordeel.&lt;ref name=GiantMural/&gt; Hierdie kritiek het geaktualiseer toe 'n muurskildery wat Sint Javelin uitbeeld wat aan die kant van 'n woongebou in [[Kijif]] geverf is, later die blou stralekrans met sy twee geel gestileerde drietand of tryzub uitgeverf het, wat die heilige-agtige figuur gelaat het wat 'n javelin teentenkwapen vashou.&lt;ref name=GiantMural&gt;{{Cite web |title=Ukraine war: Giant mural of Saint Javelin meme painted in Kyiv outrages church organisation |url=https://news.sky.com/story/ukraine-war-giant-mural-of-saint-javelin-meme-painted-in-kyiv-outrages-church-organisation-12621714 |access-date=2022-09-08 |website=Sky News |language=en}}&lt;/ref&gt; Die muurskilders, bekend as Kailas-V, het die burgemeester van Kijif, [[Witali Klitsjko]], daarvan beskuldig dat hy beveel het om die muurskildery se stralekrans oor te verf.&lt;ref name=&quot;GiantMural&quot; /&gt;

Godsdienstige ikone word dikwels met wapens uitgebeeld, soos in die beeld van Sint Michael waar hy met 'n swaard uitgebeeld word. Christian Borys het die kontrapunt van kritiek op Sint Javelin aangebied dat die Sint Javelin meem baie beteken vir mense in die Oekraïne as 'n simbool tydens die Russiese inval in die Oekraïne en dat daar 'n lang geskiedenis is van die gebruik van godsdienstige ikone as 'n bron van morele ondersteuning tydens 'n [[oorlog]].&lt;ref name=&quot;GiantMural&quot; /&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web |title=Religious Icons in Art and War |url=https://www.theworldwar.org/learn/about-wwi/religious-icons-art-and-war |access-date=2023-01-05 |website=National WWI Museum and Memorial |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Trench Conditions - Faith and Fatalism |url=https://www.warmuseum.ca/firstworldwar/history/life-at-the-front/trench-conditions/faith-and-fatalism/ |access-date=2023-01-05 |website=Canada and the First World War |archive-date=2023-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230105195456/https://www.warmuseum.ca/firstworldwar/history/life-at-the-front/trench-conditions/faith-and-fatalism/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Veldtog ==
Christian Borys het voorheen saam met 'n Oekraïense liefdadigheidsorganisasie genaamd ''Help Us Help'' gewerk en aanvanklike opbrengs geskenk van Sint Javelin-plakkers wat aanlyn verkoop is om kinders en weeskinders te help wat deur die oorlog geraak is.&lt;ref name=&quot;why&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;  Vanaf Maart 2022 het Borys verklaar dat hy beplan dat die 'Sint Javelin'-handelsmerk 'n voltydse poging word en hy het gehoop om permanente personeel aan te stel sodat dit kan voortgaan om heropboupogings te ondersteun nadat die huidige oorlog geëindig het.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2022-03-10 |title=How 'Saint Javelin' raised over $1m for Ukraine |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-60700906 |access-date=2022-09-08}}&lt;/ref&gt; Om die Oekraïne direk te help herbou, het Borys 'n poging aangewend om meer van die items wat deur Sint Javelin verkoop word, in die Oekraïne te laat maak om werk aan mense in die Oekraïne te verskaf en fondse in te samel uit winste om die Oekraïne te help herbou.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=‘Saint Javelin’ viral meme turned into war merchandise, helps fund Ukrainian struggle {{!}} Watch News Videos Online |url=https://globalnews.ca/video/9071032/saint-javelin-viral-meme-turned-into-war-merchandise-helps-fund-ukrainian-struggle/ |access-date=2022-09-08 |website=Global News |language=en-US}}&lt;/ref&gt; 

Met die groeiende gewildheid van die Sint Javelin en die begeerte om die Oekraïne te help herbou, het Christian Borys die aanbiedinge verder uitgebrei as plakkers en ander 'heiliges' by die Sint Javelin-handelsmerk gevoeg om meer befondsing te verskaf aan ander humanitêre pogings om Oekraïners te help wat geraak is deur die Russiese inval in die Oekraïne.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Arraf |first=Jane |date=2022-04-19 |title=Ukraine's War Efforts Gain an Unlikely Source of Funding: Memes |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2022/04/19/world/middleeast/ukraine-memes-russia-fundraising.html |access-date=2022-05-04 |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-04-29 |title=Saint Javelin — благодійна ініціатива, мерч якої є навіть у Володимира Зеленського |url=https://elle.ua/ludi/novosty/saint-javelin--blagodyna-ncativa-merch-yako--navt-u-volodimira-zelenskogo/ |access-date=2022-05-04 |work=Elle |language=uk}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

Die 'heiliges' van die Sint Javelin-handelsmerk sluit in:&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Saints |url=https://www.saintjavelin.com/collections/saints |access-date=2022-09-08 |website=Saint Javelin |language=en}}&lt;/ref&gt;
*Sint Javelin
*Sint HIMARS
*M777 Moses
*Sint [[Patron (hond)|Patron]]
*Sint [[NLAW]]
*Sint Olha
*Sint Neptune
*Sint Carl Gustaf
*Sankt Panzerfaust
*Taras Shevchenko
*Sint Stinger
*Sint Dana
*Sint Piorun
*Sint Zuzana
*Our Lady of Mariupol

Die begeerte van gewone mense om Oekraïners te help wat deur die oorlog geraak is, het gehelp om die Sint Javelin-veldtog aan te wakker, wat reeds meer as $1 miljoen ingesamel het.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-03-22 |title=&quot;My accounts were frozen because the banks thought I was laundering money&quot;: How a Toronto man raised $1 million for Ukraine by selling stickers |url=https://torontolife.com/memoir/my-accounts-were-frozen-because-the-banks-thought-i-was-laundering-money-how-a-toronto-man-raised-1-million-for-ukraine-by-selling-stickers/ |access-date=2022-05-04 |website=Toronto Life |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2022-03-10 |title=How 'Saint Javelin' raised over $1m for Ukraine |language=en-GB |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-60700906 |access-date=2022-05-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2022-05-03 |title=Javelin Anti-Tank Missiles Get Biden Nod as Ukraine Depletes U.S. Stash |language=en |work=Bloomberg.com |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2022-05-03/tank-killing-javelin-gets-biden-nod-as-ukraine-thins-u-s-stash |access-date=2022-05-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-03-05 |title=Canadians book close to 3,000 nights in Ukraine on Airbnb— with no plans to travel |url=https://www.thestar.com/news/canada/2022/03/05/canadians-book-close-to-3000-nights-in-ukraine-on-airbnb-with-no-plans-to-travel.html |access-date=2022-09-08 |website=thestar.com |language=en}}&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Sunflower seeds. img 012.jpg|duimnael|Sonneblomsaad, soos beskryf deur 'n Oekraïense vrou aan 'n Russiese soldaat]]
As 'n voormalige bemarker en joernalis, het Christian Borys verklaar dat die reaksie op Sint Javelin, wat die beeld op alles van draagsakke tot [[sweetpaktop]]pe, vlae en plakkers verkoop, &quot;oorweldigend&quot; was, met duisende bestellings wat elke dag inkom.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Cao |first=Steffi |title=This Is How People Around The World Are Helping Ukrainians As Their Country Is Being Attacked By Russia |url=https://www.buzzfeednews.com/article/stefficao/ukraine-russia-invasion-help-fundraisers |access-date=2022-05-04 |website=BuzzFeed News |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Who Is St. Javelin and Why Is She a Symbol of the War in Ukraine? |url=https://www.vice.com/en/article/akvyjj/who-is-st-javelin-and-why-is-she-a-symbol-of-the-war-in-ukraine |access-date=2022-05-04 |website=www.vice.com |language=en}}&lt;/ref&gt; Alle winste uit die verkoop van Sint Javelin-goedere gaan aan liefdadigheidsorganisasies wat Oekraïners bystaan. Sommige items wat deur Sint Javelin verkoop word, is geoormerk vir spesifieke pogings of sake in die Oekraïne. Byvoorbeeld, hemde en ander items wat as deel van die 'reënboogversameling' verkoop word, is geoormerk om LGBTQ+ Oekraïners te ondersteun wat nog nie volle en gelyke regte in die Oekraïne het nie.&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Ukraine’s LGBTQ rights movement contends with war’s mixed impact |language=en-US |work=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/world/2022/06/10/ukraine-lgbt-rights-war-european-union/ |access-date=2022-09-08 |issn=0190-8286}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Lach-Aidelbaum |first=Maya |date=March 16, 2022 |title=LGBTQ refugees fleeing Ukraine draw on European network of allies to find housing, medical care |url=https://www.cbc.ca/news/world/lgbtq-ukrainiane-war-1.6382323 |website=Canadian Broadcasting Corporation}}&lt;/ref&gt;

Ander items wat deur Sint Javelin verkoop word, [[Memetiese oorlogvoering|beeld ikoniese en virale oomblikke van verset]] van Oekraïners uit tydens die Russiese inval in die Oekraïne wat as 'meem van weerstand' beskou word wat aanlyn gewild gemaak is.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-03-04 |title=&quot;Go Fuck Yourself.&quot; On Putin's Propaganda and the Week in Ukrainian Resistance |url=https://lithub.com/go-fuck-yourself-on-putins-propaganda-and-the-week-in-ukrainian-resistance/ |access-date=2022-05-04 |website=Literary Hub |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Dit sluit in verwysings na 'n Oekraïense vrou wat Russiese soldate vertel het om [[sonneblom]]saad in hul sakke te sit sodat hulle kan groei waar hul liggame in die Oekraïne begrawe sou lê, &lt;ref&gt;{{Cite news |date=2022-02-25 |title=Ukrainian woman offers seeds to Russian soldiers so 'sunflowers grow when they die' – video |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/video/2022/feb/25/ukrainian-woman-sunflower-seeds-russian-soldiers-video |access-date=2022-09-08 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; die verklaring van die verdedigers van Slangeiland aan 'n Russiese oorlogskip wat gevra het om hul oorgawe wat op hul beurt geantwoord het [[Roesski wojenni korabl, idi na choei!]] ('Russiese oorlogskip, gaan fok jouself) en NAFO-meems wat Russiese [[propaganda]] en [[disinformasie]] aanlyn weerlê terwyl skenkings vir die Oekraïne en die Georgiese Legioen in die Oekraïne ingesamel word.&lt;ref&gt;@kama_kamilia (7 Sept)ember 2022). &quot;HATS OFF&quot; (Tweet) – via [[Twitter]].&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings|3}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Russiese inval in Oekraïne, 2022]]
[[Kategorie:Internetkultuur]]</text>
      <sha1>dxxts74254jx3vun2hdl45fhjhae72a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bloedlaster</title>
    <ns>0</ns>
    <id>409496</id>
    <revision>
      <id>2912590</id>
      <parentid>2749261</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:52:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>131157</id>
      </contributor>
      <comment>Red 2 verwysing(s) en merk 0 as dood.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>2912590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43748" sha1="crbm4mmexl3obv82154ih0kyx3lzp4r" xml:space="preserve">[[Beeld:Trento-statue of Simon of Trent in via Simonino.jpg|thumb|200px|'n Standbeeld van [[Simon van Trente]], 'n Italiaanse kind vir wie se verdwyning en dood die stad se Jode geblameer is.]]

'''Bloedlaster''' of '''bloedverdigsels'''&lt;ref name=JewishEncyclopedia&gt;{{cite encyclopedia |last1=Gottheil |first1=Richard |last2=Strack |first2=Hermann L. |last3=Jacobs |first3=Joseph |encyclopedia=Jewish Encyclopedia |title=Blood Accusation |url=http://jewishencyclopedia.com/articles/3408-blood-accusation |year=1901–1906 |location=New York |publisher=Funk &amp; Wagnalls }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=dundes&gt;{{Cite book |editor1-last = Dundes |editor1-first = Alan |year = 1991 |title = The Blood Libel Legend: A Casebook in Anti-Semitic Folklore |publisher = University of Wisconsin Press |isbn = 978-0-299-13114-2 |url-access = registration |url = https://archive.org/details/bloodlibellegend00alan }}&lt;/ref&gt; is valse aantygings&lt;ref name=Turvey2008p3&gt;Turvey, Brent E. ''Criminal Profiling: An Introduction to Behavioral Evidence Analysis'', Academic Press, 2008, p. 3. &quot;Blood libel: An accusation of ritual murder made against one or more persons, typically of the Jewish faith&quot;.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Chanes2004pp34-35&gt;Chanes, Jerome A. ''Antisemitism: A Reference Handbook'', ABC-CLIO, 2004, pp. 34–45.&lt;/ref&gt; teenoor [[Jode]] dat hulle [[Christendom|Christelike]] kinders vang en hulle [[bloed]] in Joodse rituele gebruik. Die beskuldiging soos dit teen Jode gebruik word, is selde in antieke tye aangetref. Volgens die Romeinse skrywer [[Tertullianus]] is dit in die laat oudheid begin gebruik teen lede van die vroeë Christendom van die [[Romeinse Ryk]].&lt;ref name=&quot;D'Antonio&quot;&gt; Emanuele D'Antonio, [https://www.quest-cdecjournal.it/jewish-self-defense-against-the-blood-libel-in-mid-nineteenth-century-italy-the-badia-affair-and-proceedings-of-the-castilliero-trial-1855-56/ ''Jewish Self-Defense against the Blood Libel in Mid-Nineteenth Century Italy: the Badia Affair and Proceedings of the Castilliero Trial (1855-56),'']  [[:it:Quest. Issues in Contemporary Jewish History|Quest. Issues in Contemporary Jewish History]] volume 14, 1 pp. 23–47 &lt;/ref&gt; 'n Millennium later, in die [[Middeleeue]], het Christene dit begin gebruik as 'n aantyging teen Jode.&lt;ref&gt;Norman Cohn, ''Europe's Inner Demons,'' (1975) Paladin Books 1976 pp.1-8.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Albert Ehrman, 'The Origins of the Ritual Murder Accusation and Blood Libel, ''Tradition'' vol. 14, No. 4 Lente 1976 p. 83&lt;/ref&gt; Dié aantyging, tesame met putvergifting en gasheerontheiliging, het van die Middeleeue tot in die moderne tyd 'n belangrike beskuldiging in Europa geword in die vervolging van Jode.&lt;ref name=Chanes2004pp34-35/&gt;

Dikwels word met bloedlaster beweer Jode het menslike bloed nodig vir die maak van [[Matso|matso's]], ongesuurde, plat brode wat tydens die Joodse [[Paasfees]] (ook Pasga, Pesach) geëet word. In vroeëre weergawes is Jode daarvan beskuldig dat hulle die [[kruisiging]] namaak.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://archive.org/details/lifemiraclesofst00thomuoft/page/14/mode/2up?view=theater | title=The life and miracles of St. William of Norwich | year=1896 }}&lt;/ref&gt; Die beskuldigings sluit dikwels in dat Christelike kinders veral gesog is, en histories is dit gebruik om die verdwyning van baie kinders te verduidelik. In sommige gevalle is die vermeende slagoffers as heiliges vereer, soos William van Norwich, [[Klein sint Hugh van Lincoln|Hugh van Lincoln]] en [[Simon van Trente]].

Die term &quot;bloedlaster&quot; word ook soms gebruik in verband met ander skadelike beskuldigings met 'n breër betekenis. Dit is egter omstrede, omdat Joodse groepe daarteen beswaar maak.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-12176503|title=What does 'blood libel' mean?|date=12 January 2011|access-date=16 April 2018|publisher=BBC}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.nationalreview.com/the-campaign-spot/term-blood-libel-more-common-you-might-think-jim-geraghty/|title=The Term 'Blood Libel': More Common Than You Might Think|author=Jim Geraghty|date=12 January 2011|magazine=National Review|access-date=16 April 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052748703583404576079823067585318|title=Sarah Palin Is Right About 'Blood Libel'|first=Shmuley|last=Boteach|date=14 January 2011|website=The Wall Street Journal}}&lt;/ref&gt;

==Geskiedenis==
Daar was aanvanklik geen beskuldigings dat die bloed van Christelike kinders in matso's gebruik word nie; dit het eers later ontwikkel as 'n groot motivering in die misdaad.&lt;ref&gt;Paul R. Bartrop, Samuel Totten, ''Dictionary of Genocide'', ABC-CLIO, 2007, p. 45.&lt;/ref&gt;

===Moontlike voorlopers===
Die vroegste bekende beskuldiging van bloedlaster is deur 'n man met die naam Damokritus of Demokritus (nie die filosoof nie) wat in die [[Suda]] genoem word.&lt;ref&gt;[http://www.jewishencyclopedia.com/articles/3408-blood-accusation#3489 BLOOD ACCUSATION] in ''Jewish Encyclopedia''. (Richard Gottheil, Hermann L. Strack, Joseph Jacobs). Besoek op 10/31/18.&lt;/ref&gt; Hy het beweer &quot;die Jode vang elke sewe jaar 'n vreemdeling, bring hom na die tempel in [[Jerusalem]] en offer hom deur sy vlees in stukkies te sny.&quot;&lt;ref name=&quot;Patterson2015&quot;&gt;{{cite book|author=David Patterson|title=Anti-Semitism and Its Metaphysical Origins|url=https://books.google.com/books?id=F_1DBgAAQBAJ&amp;pg=PA1|year=2015|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-04074-8|page=1}}&lt;/ref&gt; 

Die Grieks-Egiptiese skrywer Apion het beweer die Jode offer Griekse slagoffers in hulle tempel. Hy skryf toe [[Antiochus IV]] die tempel in Jerusalem binnegaan, het hy 'n Griekse gevangene ontdek wat vir hom vertel het hy word vetgemaak om geoffer te word. Apion het beweer die Jode offer elke jaar 'n Griek en eet sy vlees terwyl hulle haatspreuke teen die Grieke skree.&lt;ref&gt;Louis H. Feldman, ''Jew and Gentile in the Ancient World: Attitudes and Interactions from Alexander to Justinian'', Princeton University Press, Princeton, New Jersey, 1993. pp. 126–27.&lt;/ref&gt; Apion se bewering weerspieël waarskynlik houdings teenoor die Jode wat toe die rondte gedoen het, want soortgelyke bewerings is in die 1ste eeu&amp;nbsp;v.C. deur [[Poseidonios]] en ander gemaak.&lt;ref name=Feldmanp1996p293&gt;Feldman, Louis H. ''Studies in Hellenistic Judaism'', Brill, 1996, p. 293.&lt;/ref&gt; Later in die geskiedenis berig Sokrates van Konstantinoepel ({{afk|f.|floreer}} 5de eeu) 'n dronk groep Jode het 'n Christelike kind aan 'n kruis vasgemaak in 'n spottery met die kruisiging en hom gebrand tot hy dood is.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/History/syriabloodlibel.html |title=Blood libel in Syria |publisher=Jewishvirtuallibrary.org |access-date=2010-01-23}}&lt;/ref&gt;

Die Israeliese akademikus Israel Yuval het voorgestel die oorsprong van bloedlaster kom uit die 12de eeu weens Christene se siening van Joodse gedrag tydens die [[Kruistogte|Eerste Kruistog]]. Sommige Jode het selfmoord gepleeg en hulle kinders doodgemaak sodat hulle nie tot die Christendom bekeer kon word nie. Volgens Yuval het Christene dalk gereken as Jode hulle eie kinders kan doodmaak, kan hulle ook Christelike kinders doodmaak.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.haaretz.com/hasen/spages/827036.html |title=And if it's not good for the Jews? |author=Lily Galili |work=Haaretz |date=18 February 2007 |access-date=2007-02-18 |archive-date=20 Februarie 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070220055404/http://www.haaretz.com/hasen/spages/827036.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;''Two Nations in Your Womb: Perceptions of Jews and Christians in Late Antiquity and the Middle Ages'' by Israel J. Yuval; translated by Barbara Harshav and Jonathan Chipman, University of California Press, 2006&lt;/ref&gt;

===Oorsprong in Engeland===
[[Beeld:Death of William of Norwich.jpg|thumb|200px|Die kruisiging van William van Norwich, soos uitgebeeld op 'n kanselskerm in die Heilige Drie-eenheidkerk in Loddon, [[Norfolk]].]]

In 1144 is die Jode in [[Norwich]], [[Engeland]], valslik beskuldig van die rituele moord op 'n seun, William van Norwich, nadat hy met steekwonde in die woud gekry is. William se hagiograaf, Thomas van Monmouth, het valslik beweer daar is elke jaar 'n internasionale raad van Jode wat kies in watter land 'n kind tydens die Paasfees doodgemaak sal word. Dit sou wees vanweë 'n Joodse voorspelling dat die moord op 'n Christelike kind elke jaar sal verseker dat die Jode na die Heilige Land kan terugkeer. Volgens Monmouth is Engeland in 1144 gekies en het die raad die Jode van Norwich afgevaardig om die moord te pleeg. Hulle het William daarna ontvoer en gekruisig.&lt;ref name=&quot;soc&quot;&gt;{{cite web |last1=Langham |first1=Raphael |title=William of Norwich |url=http://www.jhse.org/node/44?page=0%2C0 |website=The Jewish Historical Society of England |access-date=1 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110718203040/http://www.jhse.org/node/44?page=0%2C0 |archive-date=18 July 2011 |date=10 March 2008}};{{br}} Langmuir, Gavin I (1996), ''Toward a Definition of Antisemitism'', University of California Press, pp. 216ff.&lt;/ref&gt; 

Die legende is in 'n kultus omskep, met William wat die status van 'n heilige verkry het en pelgrims wat offerandes na die plaaslike kerk gebring het.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.newadvent.org/cathen/15635a.htm |title=St. William of Norwich}}&lt;/ref&gt;

Dit is gevolg deur soortgelyke bewerings in Gloucester (1168), Bury Sint Edmunds (1181) en Bristol (1183). In 1189 is die Joodse afvaardiging wat die kroning van [[Richard I van Engeland|Richard Leeuehart]] bygewoon het, deur die skare aangeval. Slagtings in [[Londen]] en [[York]] (1189-'90) het gou daarna gevolg. Op 16 Maart 1190 is 150 Jode in York aangeval en vermoor toe hulle in die koninklike kasteel gaan skuil. Sommige het selfmoord gepleeg eerder as om deur die skare gevang te word.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.historyofyork.org.uk/themes/norman/the-1190-massacre|title=The 1190 Massacre: History of York|first=SUMO|last=Design|website=historyofyork.org.uk}}&lt;/ref&gt; Die oorblyfsels van 17 liggame wat tussen die 12de en 13de eeu in 'n put in Norwich gegooi is, was hoogs waarskynlik deel van dié vervolging. ([[DNS]]-toetse het gewys vyf van hulle was waarskynlik lede van dieselfde Joodse gesin.)&lt;ref&gt;{{cite news| url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-13855238 | publisher=BBC News | title=Jewish bodies found in medieval well in Norwich | date=23 June 2011}}&lt;/ref&gt;

Ná die dood van [[klein sint Hugh van Lincoln]] was daar verhore en die teregstelling van Jode.&lt;ref&gt;&quot;The Knight's Tale of Young Hugh of Lincoln&quot;, Gavin I. Langmuir, Speculum, Vol. 47, No. 3 (Julie 1972), pp. 459–482.&lt;/ref&gt; Die agtjarige Hugh het op 31 Julie 1255 in Lincoln verdwyn. Sy liggaam is op 29 Augustus in 'n put ontdek. 'n Jood met die naam Copin of Koppin het beken hy was betrokke. Hy het beken die Jode het die seun gekruisig nadat hulle vir dié doel in Lincoln byeengekom het. [[Hendrik III van Engeland|Koning Hendrik III]], wat begin Oktober in Lincoln aangekom het, het Copin laat teregstel. Altesaam 91 Jode van Lincoln is gevange geneem en na Londen gestuur, waar 18 van hulle tereggestel is. Die res is kwytgeskeld ná die ingryping van monnike.&lt;ref&gt;Sien Langmuir (1972), p479; Jacobs, ''Jewish Ideals'', pp.&amp;nbsp;192–224&lt;/ref&gt; Binne 'n paar dekades sou Jode uit die hele Engeland verban word. Hulle is eers in 1657 toegelaat om terug te keer.

===Europese vasteland===
[[Beeld:Ritualmord-Legende.jpg|thumb|links|220px|Simon van Trente. Illustrasie in Hartmann Schedel se ''Weltchronik'', 1493.]]

Nes in Engeland bestaan baie van die bloedlastersake op die Europese vasteland uit onbewese aantygings oor die lyke van Christelike kinders. Daar was na bewering dikwels bonatuurlike gebeurtenisse wat met die verdwynings en lyke verbind is, gebeure wat destyds dikwels as wonderwerke beskou is. Ook, nes in Engeland, het dié beskuldigings gewoonlik gelei tot die teregstelling van talle Jode – soms al die of byna al die Jode op die dorp.

Thomas van Monmouth se storie oor die jaarlike Joodse vergadering om te besluit watter gemeenskap 'n Christelike kind moet vermoor, het vinnig na die vasteland versprei. 'n Vroeë weergawe verskyn in ''Bonum Universale de Apibus'' ii. 29, § 23, deur Thomas van Cantimpré ('n klooster naby Cambray in [[Frankryk]]). Thomas skryf omstreeks 1260: &quot;Dit is feitlik seker dat die Jode van elke provinsie elke jaar met lootjies besluit watter gemeente of stad Christelike bloed na die ander gemeentes moet stuur.&quot; Thomas het ook geglo sedert die tyd toe die Jode na [[Pontius Pilatus]] uitgeroep het &quot;Laat die skuld vir sy bloed op ons en ons kinders rus!&quot; ([[Matteus]] 27:25, 1983-vertaling) ondervind hulle bloedings, wat gelyk gestel kan word aan manlike [[menstruasie]].&lt;ref&gt;Albert Ehrman, &quot;The Origins of the Ritual Murder Accusation and Blood Libel,&quot; Tradition: A Journal of Orthodox Jewish Thought, Vol. 15, No. 4 (Lente 1976): 86&lt;/ref&gt; Volgens hom het die Jode geglo net Christelike bloed (&quot;''solo sanguine Christiano''&quot;) sou dit kon genees. Volgens Thomas het die Jode egter dié voorspelling verkeerd verstaan: Die uitdrukking &quot;''solo sanguine Christiano''&quot; het nie beteken die bloed van enige Christen nie, maar van Jesus – die enigste ware genesing van alle fisieke en geestelike lyding.&lt;ref&gt;Albert Ehrman, &quot;The Origins of the Ritual Murder Accusation and Blood Libel,&quot; Tradition: A Journal of Orthodox Jewish Thought, Vol. 15, No. 4 (Spring 1976): 88.&lt;/ref&gt;

Die eerste bekende geval buite Engeland was in 1171 in Blois, Frankryk. Die beskuldiging was teen die dorp se hele Joodse gemeenskap, en het daartoe gelei dat sowat 31-33 Jode (onder andere 17 vroue)&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;Albert Ehrman, &quot;The Origins of the Ritual Murder Accusation and Blood Libel,&quot; ''Tradition: A Journal of Orthodox Jewish Thought'', Vol. 15, No. 4 (Lente 1976): 85.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Susan L. Einbinder &quot;Pucellina of Blois: Romantic Myths and Narrative Conventions,&quot; ''Jewish History'', Vol. 12, No. 1 (Spring 1998): 29&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite book |title=Heritage: Civilization and the Jews: Source Reader |editor1-last=Hallo |editor1-first=William W. |editor2-last=Ruderman |editor2-first=David B. |editor3-last=Stanislawski |editor3-first=Michael |publisher=Praeger Special Studies |year=1984 |isbn=978-0275916084 |location=Santa Barbara, Kalifornië|page=134 }}&lt;/ref&gt; op 29 Mei dié jaar doodgebrand is.&lt;ref name=trachtenberg&gt;{{Cite book |editor1-last = Trachtenberg |editor1-first = Joshua |year = 1943 |title = The Devil and the Jews, The Medieval Conception of the Jew and its Relation to Modern Anti-Semitism |publisher = Yale University Press |isbn = 0-8276-0227-8}}&lt;/ref&gt; Die bloedlaster het gehandel oor R. Isaac, 'n Jood wat deur 'n Christelike dienskneg daarvan beskuldig is dat hy 'n vermoorde Christen in die [[Loire (rivier)|Loire]] gegooi het.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;Susan L. Einbinder &quot;Pucellina of Blois: Romantic Myths and Narrative Conventions,&quot; ''Jewish History'', Vol. 12, No. 1 (Spring 1998): 30-31.&lt;/ref&gt; Die kind se liggaam is nooit gevind nie. Die graaf het sowat 40 volwasse Jode van Blois laat arresteer en hulle is eindelik verbrand. Die verbrande liggame van die veroordeelde Jode het na bewering deur die verbranding ongeskonde gebly, en dit is 'n bekende wonderwerk en heiligemite vir beide Jode en Christene.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt; In dié geval was daar nog nie 'n bewering dat Jode die bloed van Christene nodig gehad het nie.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;/&gt;

[[Beeld:Werner-vom-Oberwesel.jpg|thumb|200px|'n Skildery van Werner van Oberwesel as 'n heilige.]]
In 1235, nadat die liggame van vyf seuns op Kersdag in Fulda, [[Hesse]], [[Duitsland]], ontdek is, het die dorp se inwoners beweer die Jode het hulle vermoor om hulle bloed te drink. Hulle het 34 Jode verbrand met die hulp van Kruisvaarders wat in dié tyd daar vergader het. Selfs nadat keiser Frederik II die Jode ná 'n ondersoek kwytgeskeld het, het bloedlaster in Duitsland voortgeduur.&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.haaretz.com/jewish/.premium-1235-34-jews-burned-to-death-1.5352841 |title=1235: 34 Jews Burned to Death in First 'Blood Cannibalism' Case |publisher=Haaretz |date=2014-12-28 |access-date=2020-06-22}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |others=Middle Ages section of Encyclopaedia Judaica article |title=Blood Libel |url=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/blood-libel |access-date=25 February 2023 |website=Encyclopedia.com}}&lt;/ref&gt; Op [[Pforzheim]], Baden, het 'n vrou na bewering in 1267 'n meisie aan die Jode verkoop. Hulle het haar glo oopgesny en in die rivier gegooi, waar bootsmanne haar gekry het; die meisie het om wraak geskree en toe gesterf. Die liggaam het na bewering gebloei toe die Jode daarheen geneem is. Die vrou en die Jode het skuld beken en is daarna vermoor.&lt;ref&gt;Steven K. Baum, &quot;When Fairy Tales Kill,&quot; ''Journal for the Study of Antisemitism'', Vol. 1, No. 2 (2009): 190-191.&lt;/ref&gt; 

In 1270 het 'n beweerde wonderwerk in Weissenburg, [[Elsas]],&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;&quot;Blood Libel,&quot; Zionism and Israel –  Encyclopedic Dictionary, n.d. http://www.zionism-israel.com/dic/blood_libel.htm.&lt;/ref&gt; die Jode glo geïmpliseer. 'n Kind se lyk is in die rivier gekry. Die Jode het haar na bewering oopgesny om haar bloed te kry, en sy het vyf dae lank bly bloei.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;/&gt;

Op Oberwesel was beweerde wonderwerke naby Paasfees van 1287&lt;ref&gt;Jörg R. Müller, &quot;Ereẓ gezerah—'Land of Persecution': Pogroms against the Jews in the regnum Teutonicum from c. 1280 to 1350,&quot; The Jews of Europe in the Middle Ages (Tenth to Fifteenth Centuries): Proceedings of the International Symposium, ed. Christoph Cluse (20–25 October 2002): 249.&lt;/ref&gt; ook die enigste bewyse teen die Jode. In dié geval is beweer die lyk van die 16-jarige Werner van Oberwesel (ook &quot;Goeie Werner&quot; genoem) het wonderwerke verrig, veral medisinale wonderwerke.&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;Ariel Toaff, Blood Passover, vert. Gian Marco Lucchese en Pietro Gianetti (AAARG, 2007): 64.&lt;/ref&gt; Lig het glo uit die liggaam geskyn.&lt;ref&gt;Jörg R. Müller, &quot;Ereẓ gezerah—'Land of Persecution': Pogroms against the Jews in the regnum Teutonicum from c. 1280 to 1350,&quot; The Jews of Europe in the Middle Ages (Tenth to Fifteenth Centuries): Proceedings of the International Symposium, ed. Christoph Cluse (20–25 October 2002): 249-250.&lt;/ref&gt; Die seun is na bewering onderstebo opgehang en oopgesny.&lt;ref name=&quot;auto3&quot;/&gt; Die gevolg was dat die Jode van Oberwesel en baie ander omliggende dorpe in die jare 1286-'89 kwaai vervolg en vermoor is.&lt;ref name=&quot;Miller 2002 p.250&quot;&gt;Jörg R. Müller, &quot;Ereẓ gezerah—'Land of Persecution': Pogroms against the Jews in the regnum Teutonicum from c. 1280 to 1350,&quot; The Jews of Europe in the Middle Ages (Tenth to Fifteenth Centuries): Proceedings of the International Symposium, ed. Christoph Cluse (20–25 October 2002): 250.&lt;/ref&gt;

Daar was al baie voorstelle oor hoekom dié beskuldigings gedoen en versprei is. Daar is byvoorbeeld gereken die weergawe van Thomas van Monmouth en ander soortgelyke valse beskuldigings het grootliks te doen gehad met die ekonomiese en politieke belange van leiers, wat in werklikheid dié mites versprei het.&lt;ref&gt;Jeffrey Cohen, Review of The Murder of William of Norwich: The Origins of the Blood Libel in Medieval Europe, by E.M. Rose Journal of Interdisciplinary History, Vol. 47, No. 3 (Winter 2017): 410.&lt;/ref&gt; Verder is algemeen in Europa geglo Jode gebruik Christelike bloed vir medisinale en ander doeleindes.&lt;ref&gt;Joshua Trachtenberg, The Devil and the Jews: The Medieval Conception of the Jew and its Relation to Modern Anti-Semitism.  (Vardo Books, 2001): 142-143.&lt;/ref&gt;

===Renaissance en barok===
[[Beeld:Judensau Frankfurt.jpg|thumb|200px|Van 'n 18de-eeuse ets van Brückenturm. BO: Die lyk van Simon van Trente. ONDER: Die &quot;Jodesog&quot;, 'n obsene beeld van Jode en 'n vark.]]

* Simon van Trente, twee jaar oud, het in 1475 verdwyn. Sy vader het beweer hy is deur die plaaslike Joodse gemeenskap ontvoer en vermoor. Altesaam 15 plaaslike Jode is tot dood veroordeel en verbrand. Simon is plaaslik as 'n heilige vereer, hoewel hy nooit deur die kerk in Rome amptelik tot heilige verklaar is nie. [[Pous Paulus VI]] het hom in 1965 uit die Roomse martelaarsboek laat verwyder.
* Christopher van Toledo was 'n vierjarige Christelike seun wat na bewering in 1490 deur twee Jode en drie bekeerlinge tot die Christendom vermoor is. Agt mans is tereggestel. Daar word nou geglo&lt;ref&gt;Reston, James: &quot;Dogs of God: Columbus, the Inquisition, and the defeat of the Moors&quot;, p. 207. Doubleday, 2005. {{ISBN|0-385-50848-4}}&lt;/ref&gt; die saak is deur die [[Spaanse Inkwisisie]] versin om die verbanning van Jode uit Spanje makliker te maak.
* In 'n saak op Tyrnau (vandag Trnava, [[Slowakye]]) is uit die absurditeit van verklarings wat deur die marteling van vroue en kinders verkry is, duidelik dat die aangeklaagdes die dood verkies het bo marteling en alles beken het wat van hulle gevra is. Hulle het selfs gesê Joodse mans menstrueer en dat hulle daarom die drink van Christelike bloed as 'n kuur beoefen.&lt;ref&gt;{{Cite journal|url=https://academiccommons.columbia.edu/doi/10.7916/D89Z9CT6/download|doi=10.7916/D89Z9CT6|year=2017|author1=(:Unav)|title=Sexing_the_Jewish_Body.PDF}}&lt;/ref&gt;
* Op Bösing (vandag Pezinok, Slowakye) is beweer 'n negejarige seun het hom doodgebloei nadat hy gemartel is. Altesaam 30 Jode het skuld beken en is in die openbaar verbrand. Later is onthul die kind is lewend in [[Wene]] gevind. Hy is daarheen geneem deur die klaer, graaf Wolf van Bazin, as 'n manier om van sy Joodse skuldeisers op Bazin ontslae te raak.&lt;ref&gt;{{cite web|last=richardsh|date=2015-05-27|title=27 May 1529 Blood Libel and Burning to Death of 30 Jews in Bazin, Hungary #otdimjh|url=https://jewinthepew.org/2015/05/27/27-may-1529-blood-libel-and-burning-to-death-of-30-jews-in-bazin-hungary-otdimjh/|access-date=2020-09-29|website=On This Day in Messianic Jewish History|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Jelinek |first=Yeshayahu |year=2007 |orig-date= |others=Encyclopaedia Judaica article |title=Pezinok |url=https://www.encyclopedia.com/religion/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/pezinok |access-date=25 February 2023 |website=Encyclopedia.com |edition=2}}&lt;/ref&gt;
* In Rinn, naby [[Innsbruck]], is 'n seun met die naam Andreas Oxner (ook bekend as Anderl von Rinn) na bewering deur Joodse handelaars gekoop en wreed vermoor in 'n woud naby die stad; sy bloed is glo versigtig in houers versamel. Allerhande bewerings oor die seun is gemaak, soos dat die geld wat aan sy stiefpa vir hom betaal is, in blare verander het en dat 'n lelie op sy graf opgekom het. Die kultus het voortgeduur totdat dit in 1994 amptelik deur die biskop van Innsbruck verbied is.&lt;ref&gt;[http://www.fordham.edu/halsall/source/rinn.html Medieval Sourcebook: A Blood Libel Cult: Anderl von Rinn, d. 1462] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110110132942/http://www.fordham.edu/halsall/source/rinn.html |date=10 Januarie 2011 }} www.fordham.edu.&lt;/ref&gt;
* Op 17 Januarie 1670 is Raphael Levy, 'n lid van die Joodse gemeenskap van Metz, Frankryk, tereggestel op aanklag van die rituele moord op 'n boerekind wat op 25 September 1669, die aand voor [[Roosj Hasjana]], vermis geraak het buite die dorp Glatigny in Frankryk.&lt;ref&gt;Edmund Levin, [https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303973704579357000706882812 The Exoneration of Raphael Levy], ''The Wall Street Journal'', 2 Februarie 2014. Besoek op 10 Oktober 2016.&lt;/ref&gt;
* Sandomierz, 'n stad in Pole, was die verhoog van 'n paar bloedlastergevalle, wat gelei het tot die marteling en teregstelling van verskeie mense.&lt;ref name=Sand&gt;{{cite web |author= Daniel Tilles |title= The “compelling need for truth”: reflections on Sandomierz’s blood-libel plaque |date= 25 February 201 |website= Notes from Poland |url= https://notesfrompoland.com/2015/02/25/the-compelling-need-for-truth-reflections-on-sandomierzs-blood-libel-plaque/ |access-date= 5 December 2023}}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Antisemitic-church-fresco.jpg|thumb|220px|'n [[Fresko]] in die Kerk van Sint Paulus in Sandomierz, Pole, wat bloedlaster uitbeeld.]]

===19de eeu===
Een van die kinderheiliges in die [[Russies-Ortodokse Kerk]] is die sesjarige seun Gawriil Belostokski van die dorp Zwerki (nou in Pole). Volgens die legende wat die Kerk ondersteun, is die seun tydens [[Paasfees]] uit sy huis ontvoer terwyl sy ouers weg was. Sjoetko, 'n Jood van [[Białystok]], is daarvan aangekla dat hy die seun na Białystok gebring, nege dae lank met skerp voorwerpe gesteek en sy bloed dreineer het. Hy het daarna die lyk teruggeneem na Zwerki en in 'n veld gelos. 'n Kultus het ontwikkel en die seun is in 1820 'n heilige gemaak. Op [[Allerheilige]], 27 Julie 1997, het die [[Belarus]]siese staatstelevisie 'n rolprent gewys waarin beweer is die verhaal is waar.&lt;ref&gt;[http://www.vestnik.com/issues/97/0902/win/stonov.htm Is the New in the Post-Soviet Space Only the Forgotten Old?] by Leonid Stonov, International Director of Bureau for the Human Rights and Law-Observance in the Former Soviet Union, the President of the American Association of Jews from the former USSR&lt;/ref&gt; Die herlewing van die kultus in Belarus is in internasionale verslae oor menseregte en godsdiensvryhede aangehaal as 'n gevaarlike uitdrukking van antisemitisme.&lt;ref&gt;[http://www.4humanrights.org/by/eng/reports/relig2003.shtml Belarus. International Religious Freedom Report 2003] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070907160230/http://www.4humanrights.org/by/eng/reports/relig2003.shtml |date=7 September 2007 }} Released by the Bureau of Democracy, Human Rights and Labor&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2004/37195.htm Belarus. International Religious Freedom Report 2004] Released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2005/51542.htm Belarus. International Religious Freedom Report 2005] Released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://2001-2009.state.gov/g/drl/rls/irf/2006/71370.htm Belarus. International Religious Freedom Report 2006] Released by the Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor&lt;/ref&gt;
* In Welizh in [[Smolensk-oblast]] is 'n vermoorde kind in 1823 buite die dorp gevind. Beskuldigings deur 'n dronk [[prostituut]] het gelei tot die inhegtenisneming van baie plaaslike Jode. Sommige is eers in 1835 vrygelaat.&lt;ref&gt;{{cite book |last=Avrutin |first=Eugene |date=2017 |title=The Velizh Affair: Blood Libel in a Russian Town|location=Oxford |publisher=Oxford University Press |isbn=9780190640521}}&lt;/ref&gt;
* Damaskussaak: In Februarie 1840 het 'n Katolieke monnik, vader Thomas, en sy werker in [[Damaskus]] verdwyn. Die Joodse gemeenskap van Damaskus is van die rituele moord op hulle beskuldig.
* In 1840 is die Jode van [[Rhodos]] onder die [[Ottomaanse Ryk]] daarvan beskuldig dat hulle 'n Griekse Christenseun vermoor het. Die lastereis is ondersteun deur die plaaslike goewerneur en die Europese konsuls op Rhodos. Verskeie Jode is gevange geneem en gemartel, en die hele Joodse kwartier is vir 12 dae geblokkeer. In 'n ondersoek deur die sentrale Ottomaanse regering is bevind die Jode is onskuldig.
* In Maart 1879 is 10 Joodse mans van 'n bergdorp verhoor in [[Koetaisi]], [[Georgië]], weens die beweerde ontvoering van 'n Christenmeisie. Die verhoor het baie aandag geniet in Rusland (waarvan Georgië toe deel was). Terwyl uiteenlopende tydskrifte soos ''Westnik Ewropi'' en ''Sankt-Peterboergskije Wedomosti'' hulle verbasing daaroor uitgespreek het dat Middeleeuse vooroordele in 'n moderne staat kan voorkom, het die koerant ''Nowoje Wremja'' geskimp oor die bestaan van vreemde Joodse sektes met onbekende praktyke.&lt;ref&gt;Effie Ambler, ''Russian Journalism and Politics: The Career of Aleksei S. Suvorin, 1861–1881'' (Detroit: Wayne State University Press, 1972: {{ISBN|0-8143-1461-9}}), p. 172.&lt;/ref&gt; Die mans is vrygespreek.
* In 1882 is Jode op die dorp Tiszaeszlár in [[Hongarye]] aangekla van die rituele moord op 'n 14-jarige Christenmeisie, Eszter Solymosi. Die saak het 'n oplewing in antisemitisme in die land veroorsaak. Die aangeklaagdes is eindelik vrygespreek.
* In 1899 is Leopold Hilsner, 'n [[Tsjeggië|Tsjeggiese]] Joodse swerwer, aangekla van die moord op 'n 19-jarige Christenvrou, Anežka Hrůzová, met 'n snyword aan haar keel. Ondanks die progressiewe aard van die gemeenskap destyds in [[Oostenryk-Hongarye]], is Hilsner skuldig bevind en ter dood veroordeel. Hy is later skuldig bevind aan nog 'n onopgeloste moord, ook op 'n Christenvrou. In 1901 is die vonnis versag tot lewenslange tronkstraf. In Maart 1918 het die Oostenrykse keiser, [[Karel I van Oostenryk|Karel I]], Hilsner begenadig. Hy is nooit vrygespreek nie en die regte moordenaars is nooit gevind nie.

===20ste en 21ste eeu===
* Die opstand teen Jode in 1903 in Kisjinef (nou [[Chișinău]] in [[Moldowa]]) het begin nadat 'n antisemitiese koerant geskryf het 'n Russiese Christenseun, Michail Ribatsjenko, is dood gevind op die dorp Doebossari. Die koerant het beweer Jode het hom vermoor om sy bloed te kry vir die maak van matso's. Sowat 49 Jode is vermoor en honderde is beseer, met meer as 700 huise wat geplunder en vernietig is.
* In 1910 is die Jode in [[Sjiraz]], [[Iran]], valslik beskuldig van die moord op 'n [[Moslem]]meisie. Die hele Joodse kwartier is geplunder, 12 Jode is gedood en sowat 50 beseer.&lt;ref&gt;{{cite web |author=Littman, David|year=1979|title=Jews Under Muslim Rule: The Case of Persia|url=http://www.dhimmitude.org/archive/littman_jews_under_muslims_case_of_persia.pdf |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.dhimmitude.org/archive/littman_jews_under_muslims_case_of_persia.pdf |archive-date=2022-10-09 |url-status=live|publisher=Institute of Contemporary History|page=14}}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:1910s antisemitic flier Andrei Yushchinsky.jpg|thumb|200px|'n Antisemitiese pamflet in die 1910's in [[Kijif]], met 'n foto van die vermoorde Joesjtsjinski, wat tydens die verhoor van Beilis gemaak is en lui: &quot;Christene, pas julle kinders op!!! Dit is op 17 Maart die Joodse Paasfees.&quot;]]
* In [[Kijif]] is 'n Joodse fabriekbestuurder, Menahem Mendel Beilis, aangekla van die moord op die 13-jarige Andri Joesjtsjinski, 'n Christenkind. Hulle het glo sy bloed gebruik om matso's te maak. 'n Jurie van Christene het hom vrygespreek ná 'n opspraakwekkende verhoor in 1913.&lt;ref name=malamud&gt;{{Cite book |editor1-last = Malamud |editor1-first = Bernard |year = 1966 |title = The Fixer |publisher = POCKET BOOKS, a Simon &amp; Schuster division of GULF &amp; WESTERN CORPORATION |isbn = 0-671-82568-2}}&lt;/ref&gt;
* In 1928 is die Jode van die dorp Massena, [[New York (deelstaat)|New York]], valslik beskuldig van die ontvoering van en moord op 'n Christenmeisie.
* Jode is dikwels beskuldig van die rituele moord op Christene vir hulle bloed in ''Der Stürmer'', 'n antisemitiese koerant in [[Nazi-Duitsland]]. Die koerant se berugte uitgawe van Mei 1934 is later deur die Nazi-owerhede verbied. Daarin is die beweerde rituele moorde deur Jode vergelyk met die Christelike [[nagmaal]].&lt;ref&gt;[http://research.calvin.edu/german-propaganda-archive/sturmer.htm German propaganda archive{{snd}} Caricatures from Der Stürmer], Calvin College website.&lt;/ref&gt;
* Die anti-Joodse geweld in 1944-'46 in [[Pole]], waarin tot 1&amp;nbsp;000 - 2&amp;nbsp;000 Jode volgens sommige ramings vermoor is (237 aangetekende gevalle),&lt;ref&gt;{{Cite book|title = The Jews are Coming Back: The Return of the Jews to Their Countries of Origin After WW II|url = https://books.google.com/books?id=UFVFmxjpqLgC|publisher = Berghahn Books|date = 2005-01-01|isbn = 9781571815279|first = David|last = Bankier}}&lt;/ref&gt; het onder meer beskuldigings van bloedlaster behels.
* [[Faisal van Saoedi-Arabië|Koning Faisal]] van [[Saoedi-Arabië]] (bewind: 1964-'75) het beskuldigings teen Persiese Jode gemaak wat die vorm van bloedlaster aangeneem het.&lt;ref name = &quot;Berger&quot;&gt;{{cite book
 | last = Gerber | first = Gane S.
 | editor-last =Berger |editor-first =David
 | title = History and hate: the dimensions of anti-Semitism
 | year = 1986
 | publisher = Jewish Publication Society
 | location = Philadelphia
 | isbn = 0-8276-0267-7
 | oclc = 13327957
 | chapter = Anti-Semitism and the Muslim World
 | page = 88
 | lccn = 86002995
 }}
&lt;/ref&gt;
* ''The Matzah of Zion'' is in 1986 deur die [[Sirië|Siriese]] minister van verdediging, Moestafa Tlass, geskryf. Dit konsentreer op twee sake: hernude beskuldigings van rituele moorde teen Jode in die Damaskussaak van 1840 en &quot;The Protocols of the Elders of Zion&quot;.&lt;ref&gt;Frankel, Jonathan. ''The Damascus Affair: &quot;Ritual Murder&quot;, Politics, and the Jews in 1840'', pp. 418, 421. Cambridge University Press, 1997. {{ISBN|978-0-521-48396-4}}&lt;/ref&gt; 'n Siriese afgevaardige by 'n [[VN]]-konferensie in 1991 het die boek aangehaal. Die Egiptiese rolprentvervaardiger Munir Radhi het in 2008 planne aangekondig om die boek tot 'n rolprent te verwerk.&lt;ref name=&quot;Goldberg2008&quot;&gt;{{cite book|author=Jeffrey Goldberg|title=Prisoners: A Story of Friendship and Terror|author1-link=Jeffrey Goldberg|url=https://books.google.com/books?id=NQABTDuvi68C&amp;pg=PA250|year=2008|publisher=Vintage Books|isbn=978-0-375-72670-5|page=250}}&lt;/ref&gt;
* Vroeg in Januarie 2005 het sowat 20 lede van die Russiese [[Staatsdoema]] in die openbaar 'n beskuldiging van bloedlaster teen die Joodse volk ingebring. Hulle het die kantoor van die prokureur-generaal genader en geëis dat Rusland &quot;alle Joodse organisasies verbied&quot;. Hulle het beweer alle Joodse groepe is ekstremisties, &quot;anti-Christelik en wreedaardig&quot;, en het hulle selfs beskuldig van praktyke wat rituele moorde insluit. Van die antisemitiese beskuldigings was bewerings soos &quot;dat die hele demokratiese wêreld vandag onder die finansiële en politieke beheer van internasionale Jode is&quot;. &quot;En ons wil nie hê ons Rusland moet onder sulke onvrye lande tel nie.&quot; Die eis is in 'n ope brief aan die prokureur-generaal gepubliseer in ''Roes Prawoslawnaja'' (Русь православная, &quot;Ortodokse Rusland&quot;), 'n nasionaal-konserwatiewe koerant. Die groep het bestaan uit lede van die ultra-nasionalistiese [[Liberaal-Demokratiese Party van Rusland|Liberale Demokrate]], die [[Kommunistiese Party van die Russiese Federasie|Kommunistiese faksie]] en die nasionalistiese Rodina (&quot;Vaderland&quot;), met sowat 500 ondersteuners. Die dokument is bekend as &quot;Die Brief van 500&quot; (&quot;Письмо пятисот&quot;).&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://xeno.sova-center.ru/45A29F2/5295297?pub_copy=on |title=Письмо пятисот. Вторая серия. Лучше не стало |publisher=Xeno.sova-center.ru |access-date=2010-01-23 |archive-date=23 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130523024740/http://www.sova-center.ru/racism-xenophobia/news/racism-nationalism/2005/03/d4029 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rusk.ru/tema.php?idaid=14 |title=Русская линия / Актуальные темы / &quot;Письмо пятисот&quot;: Обращение в Генеральную прокуратуру представителей русской общественности с призывом запретить в России экстремистские еврейские организации |publisher=Rusk.ru |access-date=2010-01-23}}&lt;/ref&gt; Teen die einde van die maand is die groep kwaai gekritiseer en hulle het hulle eis teruggetrek.
* Aan die einde van April 2005 het vyf seuns tussen die ouderdomme van 9 en 12 in [[Krasnojarsk]], Rusland, verdwyn. In Mei 2005 is hulle verbrande lyke in die stad se rioolstelsel ontdek. Die misdaad is nie bekend gemaak nie, en in Augustus 2007 is die ondersoek tot 18 November 2007 verleng.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://regnum.ru/news/872810.html |title=The investigation of the murder of five schoolboys in Krasnoyarsk was extended again (Regnum, 20 August 2007) |publisher=Regnum.ru |date=2007-08-20 |access-date=2010-01-23}}&lt;/ref&gt; Sommige Russiese nasionalistese groepe het beweer 'n Joodse sekte het die kinders met 'n rituele doel vermoor.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://regnum.ru/news/454284.html |title=&quot;Jewish people were accused with murder of children in Krasnoyarsk&quot; (&quot;Regnum&quot;, 12 May 2005) |publisher=Regnum.ru |date=2005-05-16 |access-date=2010-01-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rusidea.org/index.php?a=2001 |title=Russian nationalistic publishers &quot;Russian Idea&quot; |publisher=Rusidea.org |access-date=2010-01-23}}&lt;/ref&gt; Die nasionalis M. Nazarof, een van die skrywers van &quot;Die Brief van 500&quot;, het beweer 'n &quot;[[Chassidisme|Chassidistiese]] sekte bestaan waarvan die lede kinders voor Paasfees vermoor om hulle bloed te versamel&quot;. Hy het die Beilis-saak as bewys genoem. M. Nazarof het ook beweer &quot;die ritueel vereis dat die liggaam weggegooi word, eerder as om dit te versteek&quot;. &quot;Die Unie van die Russiese Volk&quot; het geëis dat amptenare die Jode deeglik ondersoek, en om soektogte uit te voer in sinagoges, bakkerye wat matso's maak en hulle kantore.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://regnum.ru/news/454284.html|title=В убийстве красноярских детей обвинили евреев и вспомнили дело Бейлиса|date=16 May 2005|website=regnum.ru|trans-title= Hasids were accused in Krasnoyarsk children murder, the Beilis Affair was reanimated}}&lt;/ref&gt;
* In 'n toespraak in 2007 het Raed Salah, die leier van die noordelike tak van die Islamitiese Beweging in Israel, verwys na Jode in Europa wat in die verlede kinders se bloed gebruik het om heilige brood te maak. &quot;Laat wie ook al 'n beter verduidelik soek, vra wat met sommige kinders in Europa gebeur het wie se bloed ingemeng is in die deeg van die [Joodse] heilige brood.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.haaretz.com/news/islamic-movement-head-charged-with-incitement-to-racism-violence-1.238209 &quot;Islamic Movement head charged with incitement to racism, violence&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101009200648/http://www.haaretz.com/news/islamic-movement-head-charged-with-incitement-to-racism-violence-1.238209 |date= 9 Oktober 2010 }}, ''Haaretz'', 29 Januarie 2008.&lt;/ref&gt;
* In 'n toespraak wat op 31 Maart 2010 uitgesaai is op ''Al-Aqsa TV'', 'n TV-stasie in [[Gasa]] wat deur [[Hamas]] beheer word, het Salah Eldeen Sultan, die stigter van die Amerikaanse Sentrum vir Islamitiese Navorsing in [[Columbus, Ohio]], die Islamities-Amerikaanse Universiteit in Southfield, [[Michigan]] en die Sultan Publishing Co.,&lt;ref&gt;&quot;Egyptian extremists an ill wind in Arab Spring&quot; by Harry Sterling, Calgary Herald, 2 September 2011. p. A13&lt;/ref&gt; beweer Jode neem Christene en ander gevange en vermoor hulle om hulle bloed vir die maak van matso's te gebruik. Sultan, wat in 2005 beskryf is as &quot;een van Amerika se voorste Moslemgeleerdes&quot;, het gesê: &quot;Die Sioniste vang verskeie nie-Moslems – Christene en ander... dit het in 'n buurt in Damaskus gebeur. Hulle het die Franse dokter, Toma, vermoor wat die Jode en ander gratis behandel het. Hoewel hy hulle vriend was en hulle die meeste by hom baat gevind het, het hulle hom en sy verpleegster vermoor. Hulle het toe die matso's geknie met die bloed van dr. Toma en sy verpleegster. Hulle doen dit elke jaar. Die wêreld moet dié feite van die Sionistiese entiteit en hulle verskriklike korrupte geloof weet. Die wêreld moet dit weet.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.memri.org/report/en/print4099.htm Blood Libel on Hamas' Al-Aqsa TV – American Center for Islamic Research President Dr. Sallah Sultan: Jews Murder Non-Jews and Use Their Blood for Passover Matzos], MEMRI, Special Dispatch No. 2907, 14 April 2010.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.memritv.org/clip_transcript/en/2443.htm Blood Libel on Hamas TV – President of the American Center for Islamic Research Dr. Sallah Sultan: Jews Murder Non-Jews and Use Their Blood to Knead Passover Matzos], MEMRITV, clip no. 2443{{snd}} Transcript, 31 March 2010 ([http://www.memritv.org/clip/en/2443.htm video clip available here]).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/147288 Egypt: More Calls to Murder Israelis] by Maayana Miskin, Arutz Sheva 7 (Isranelnationalnews.com), 28 August 2011.&lt;/ref&gt;
* In 'n onderhoud wat op 12 Mei 2013 op ''Al-Hafez TV'' in Egipte uitgesaai is, het Khaled Al-Zaafrani van die Egiptiese party Reg en Vooruitgang gesê: &quot;Dit is goed bekend dat hulle [die Jode] tydens Paasfees matso's maak wat die 'Bloed van Sion' genoem word. Hulle vat 'n Christenkind, sny sy keel af en vermoor hom. Hulle neem dan sy bloed en maak hulle matso's. Dit is 'n baie belangrike ritueel vir die Jode waarvan hulle nooit afsien nie... Hulle sny dit en baklei oor wie die Christelike bloed gaan eet.&quot; In dieselfde onderhoud beweer Al-Zaafrani: &quot;Die Franse konings en Russiese tsaars het dit in hulle Joodse kwartiere ontdek. Al die slagting van Jode wat in dié lande voorgekom het, was omdat hulle ontdek het die Jode vang en vermoor hulle kinders om matso's te maak.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.memritv.org/clip_transcript/en/3873.htm Egyptian Politician Khaled Zaafrani: Jews Use Human Blood for Passover Matzos], MEMRITV, Clip No. 3873 (transkripsie), 24 Mei 2013 (see also: [http://www.memritv.org/clip/en/0/0/0/0/0/0/3873.htm Video Clip]).&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/169004#.Ub6MqHFza-8 Egyptian Politician: Jews Use Human Blood for Passover Matzos] deur Elad Benari, ''Arutz Sheva'', 17 Junie 2013.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.timesofisrael.com/egyptian-politician-revives-passover-blood-libel/ Egyptian politician revives Passover blood libel] deur Gavriel Fiske, ''Times of Israel'', 19 Junie 2013.&lt;/ref&gt;
*In 'n onderhoud wat op 28 Julie 2014 op ''Al-Quds TV'' van [[Libanon]] uitgesaai is, het Osama Hamdan, die topverteenwoordiger van Hamas in Libanon, gesê: &quot;Ons onthou almal hoe die Jode Christene vermoor het om hulle bloed in hulle heilige matso's in te meng. Dit is nie ons verbeelding of iets wat uit 'n rolprent kom nie. Dit is 'n feit, wat in hulle eie boeke en deur historiese bewyse gestaaf word.&quot;&lt;ref&gt;[http://www.memritv.org/clip_transcript/en/4384.htm Top Hamas Official Osama Hamdan: Jews Use Blood for Passover Matzos], MEMRITV, Clip No. 4384 (transcript), 28 July 2014. (video clip [http://www.memritv.org/clip/en/0/0/0/0/0/0/4384.htm available here])&lt;/ref&gt; In 'n daaropvolgende onderhoud met CNN se Wolf Blitzer, het Hamdan sy opmerkings verdedig en gesê hy &quot;het Joodse vriende&quot;.&lt;ref&gt;[http://religion.blogs.cnn.com/2014/08/06/blood-libel-the-short-history-of-a-dangerous-myth/ Blood libel: the myth that fuels anti-Semitism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140812024809/http://religion.blogs.cnn.com/2014/08/06/blood-libel-the-short-history-of-a-dangerous-myth/ |date=12 August 2014 }} deur Candida Moss en Joel Baden, CNN, 6 Augustus 2014.&lt;/ref&gt;
* In Maart 2020 het die Italiaanse skilder Giovanni Gasparro 'n skildery onthul oor die martelaarskap van Simon van Trente met die titel &quot;Die martelaarskap van sint Simon van Trente ingevolge Joodse rituele moord&quot;. Die skildery is onder andere deur die Italiaanse Joodse gemeenskap en die Simon Wiesenthal-sentrum veroordeel.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.jpost.com/Diaspora/Antisemitism/Italian-artist-accused-of-antisemitism-for-new-painting-of-blood-libel-622578|title=Italian artist accused of antisemitism for new painting of blood libel|date=2020-03-27|access-date=2020-04-12|website=The Jerusalem Post|last=Reich|first=Aaron}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/277933|title=Italian painter unveils depiction of 1475 blood libel|date=2020-03-28|access-date=2020-04-12|website=Israel National News|last=Liphshiz|first=Cnaan}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
{{vertaaluit| taalafk = en | il = Blood libel}}

{{Normdata}}
{{Voorbladster}}

[[Kategorie:Moord]]
[[Kategorie:Antisemitisme]]</text>
      <sha1>crbm4mmexl3obv82154ih0kyx3lzp4r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Simfonie no. 9 in D-mineur, op. 125 &quot;Koraalsimfonie&quot; (Beethoven)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>409951</id>
    <revision>
      <id>2912466</id>
      <parentid>2875191</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:17:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61736" sha1="i5icbp7kqjt4ov7dzfartnnvl65nkr2" xml:space="preserve">{{Inligtingskas musikale komposisie
|name=Simfonie No. 9
|type=Koraalsimfonie
|composer=[[Ludwig van Beethoven]]
|Image=Ninth Symphony original.png
|image_upright=1.3
|Caption='n Bladsy (folio 12, regs) uit Beethoven se oorspronklike manuskrip
|Key=D-mineur
|Period=Klassieke musiek/Klassiek{{!}}Klassiek-Romantiese musiek{{!}}Romantiek (oorgang van Klassieke na Romatiese musiek{{!}}oorgangstydperk)
|Text=Friedrich Schiller se &quot;Ode aan die vreugde&quot;
|Language=Duits
|Composed=1822–1824
|Dedication=Koning Frederik Wilhelm III van Pruise
|Duration=Ongeveer 70 minute
|Movements=Vier
|Scoring=Orkes met SATB-koor en soliste
|Premiere_date={{Begindatum|1824|05|07|df=y}}
|Premiere_conductor=Michael Umlauf en [[Ludwig van Beethoven]]
|Premiere_location=Theater am Kärntnertor, Wene
|Premiere_performers=Kärntnertor-orkes, Gesellschaft der Musikfreunde en soliste: Henriette Sontag (soprano), Caroline Unger (alt), Anton Haizinger (tenoor) en Joseph Seipelt (bas)
}}
Die '''Negende Simfonie in D-mineur, Op. 125''' is die vroegste voorbeeld van 'n [[simfonie]] waarin 'n belangrike komponis sang inspan.&lt;ref name=&quot;bonds24837&quot;&gt;Bonds, M.E. 2001. &quot;Symphony: II. The 19th century&quot;. In ''The New Grove dictionary of music and musicians.'' Tweede uitgawe. Londen: Macmillan, volume 24, bl. 837.  &lt;/ref&gt; Die finale (vierde) beweging van die simfonie is getoonset vir vier sangers en 'n koor in die parallel gemoduleerde toonsoort van [[D-majeur]]. Die teks is aangepas uit &quot;An die Freude&quot; (Afrikaans letterlik &quot;aan die vreugde&quot;), 'n gedig deur [[Friedrich Schiller]] (1785, hersien in 1803), met bykomende teks deur Beethoven self.

In 2001 is Beethoven se oorspronklike, handgeskrewe manuskrip van die partituur, wat deur die [[Staatsbibliothek zu Berlin|Berlynse Staatsbiblioteek]] gehou word, by die Memory of the World Program Heritage-lys van die [[Verenigde Nasies]] gevoeg. Dit het sodoende die eerste musiekpartituur geword wat dié eer te beurt geval het.&lt;ref&gt;UNESCO. 2001. [https://webarchive.unesco.org/web/20220331174201/http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/memory-of-the-world/register/full-list-of-registered-heritage/registered-heritage-page-5/ludwig-van-beethoven-symphony-no-9-d-minor-op-125 Ludwig van Beethoven: Symphony no. 9, d minor, op. 125]. Geargiveer van die oorsprinklike op 22 Maart 2022. Geraadpleeg op 18 Desember 2023. &lt;/ref&gt;
== Geskiedenis ==

=== Komposisie ===
Die Londense Filharmoniese Vereniging het Beethoven in 1817 opdrag gegee om die simfonie te komponeer.&lt;ref&gt;Solomon, M. 1997. ''Beethoven''. New York: Schirmer Books, bl. 251.&lt;/ref&gt; Voorsketse (rowwe idees) vir die werk is ook daardie jaar gemaak, met die toonsoort as D-mineur en sang in die vooruitsig gestel. Die belangrikste komposisiewerk is verrig tussen die herfs van 1822 en Februarie 1824.&lt;ref name=&quot;haus&quot;&gt;Hauschild, P. 2005. Beethoven: [http://www.breitkopf.com/feature/download/3738/3667 Symphonie Nr. 9 d-moll.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120401012840/http://www.breitkopf.com/feature/download/3738/3667|date=1 April 2012}}, bl. VIII.&lt;/ref&gt; Die simfonie toon ooreenkomste met ander werke van Beethoven wat, hoewel voltooide werke in eie reg, ook in 'n sekere sin voorlopers van die Negende Simfonie is. Die Koraalfantasie, op. 80 van 1808 is basies 'n beweging uit 'n klavierkonsert wat 'n koor en soliste aan die einde inkorporeer wanneer die werk 'n hoogtepunt bereik. Die sangers sing 'n tema wat eers deur die orkes gespeel word – en dié tema is 'n vooruitskouing van die tema in die Negende Simfonie.

'n Vroeëre weergawe van die Koorfantasie-tema kom ook in die lied &quot;Gegenliebe&quot; (Afrikaans letterlik &quot;teruggekeerde liefde&quot;) voor, wat voor 1795 vir klavier en hoë stem gekomponeer is.{{Sfn|Hopkins|1981}} Volgens sowel Robert W. Gutman&lt;ref&gt;Gutman, R.W. 1999. ''Mozart: A cultural biography'', blp. 344.&lt;/ref&gt; as Hauschiald&lt;ref name=&quot;haus&quot; /&gt; bevat [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] se Offertorium in D-mineur, &quot;Misericordias Domini&quot; (KV 222), wat in 1775 gekomponeer is, 'n melodiese tema wat die tema van die Negende Simfonie se &quot;An die Freude&quot;-tema voorafskadu. 

=== Première ===
Hoewel die meeste van sy groot werke vir die eerste keer in Wene uitgevoer is, was Beethoven gretig om sy jongste komposisie so gou moontlik ná voltooiing daarvan in Berlyn uit te voer, aangesien hy gemeen het dat die heersende musieksmaak in Wene deur Italiaanse komponiste soos [[Gioachino Rossini|Rossini]] beïnvloed is.&lt;ref name=&quot;The Ninth&quot;&gt; Sien Sachs 2010.&lt;/ref&gt; Toe sy vriende en finansiers dit hoor, het hulle hom egter aangemoedig om die simfonie in Wene te première as 'n petisie wat deur 'n aantal prominente Weense musiekbeskermhere en musici onderteken is.&lt;ref name=&quot;The Ninth&quot; /&gt;
[[Lêer:Kärntnertortheater_1830.jpg|links|duimnael| Die Theater am Kärntnertor in 1830]]
Beethoven was gevlei deur die Weense heldeverering en daarom is die Negende Simfonie op 7 Mei 1824 in die Theatre am Kärntnertor in Wene saam met die ouverture ''Die Weihe des Hauses'' (op. 124) en die &quot;Kyrie&quot;, &quot;Credo&quot; en &quot;Agnus Dei&quot; uit die ''Missa solemnis'' (op. 123) uitgevoer. Dit was die komponis se eerste verskyning op die verhoog in 12 jaar; die saal was stampvol met 'n gretige en nuuskierige gehoor en 'n aantal musici en figure in Wene, insluitend [[Franz Schubert]], Carl Czerny en die Oostenrykse kanselier [[Klemens von Metternich]].&lt;ref name=&quot;Levy David&quot;&gt;Sien{{Harnvb|Levy|2003}}.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Morrisroe, P. 2020. [https://www.nytimes.com/2020/12/08/arts/music/beethoven-ninth-symphony-classical-music.html#:~:text=Beethoven%20at%20250-,The%20Behind%2Dthe%2DScenes%20Assist%20That%20Made%20Beethoven%27s%20Ninth%20Happen,choral%20symphony%20had%20its%20premiere.&amp;text=By%20the%20time%20Beethoven%20completed,new%20work%20in%20a%20decade. The behind-the-scenes assist that made Beethoven's Ninth happen]. ''New York Times'', 8 Desember. Geraadpleeg op 18 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

Die première van Negende Simfonie het die grootste orkes betrek wat Beethoven ooit saamgestel het&lt;ref name=&quot;Levy David&quot;&gt;Sien{{Harnvb|Levy|2003}}.&lt;/ref&gt; en het die gesamentlike pogings van die Kärntnertor-huisorkes, die Weense Musiekvereniging (die Gesellschaft der Musikfreunde), en 'n uitgesoekte groep bekwame amateurs vereis. Hoewel daar geen volledige lys van al die betrokke kunstenaars bestaan nie, is dit bekend dat verskeie van Wene se musikale elite daaraan deelgeneem het.&lt;ref name=&quot;First Nights&quot;&gt;Kelly, T.F. 2001. ''First nights: Five musical premiers.'' Hoofstuk 3. Yale University Press1.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Morrisroe, P. 2020. [https://www.nytimes.com/2020/12/08/arts/music/beethoven-ninth-symphony-classical-music.html#:~:text=Beethoven%20at%20250-,The%20Behind%2Dthe%2DScenes%20Assist%20That%20Made%20Beethoven%27s%20Ninth%20Happen,choral%20symphony%20had%20its%20premiere.&amp;text=By%20the%20time%20Beethoven%20completed,new%20work%20in%20a%20decade. The behind-the-scenes assist that made Beethoven's Ninth happen]. ''New York Times'', 8 Desember. Geraadpleeg op 18 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

Die sopraan- en altsoliste was twee bekende jong sangers: Henriette Sontag en Caroline Unger. Die Duitse Sontag was 18 jaar oud toe Beethoven haar persoonlik gewerf het om in die première van die Negende te sieng &lt;ref&gt;Elson, L. (red.). 1912. ''University musical encyclopedia of vocal music''. New York: University Society.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Sontag, H.G.W. 1852. ''Life of Henriette Sontag, Countess de Rossi''. New York: Stringer &amp; Townsend.&lt;/ref&gt; Die 20-jarige contralto Caroline Unger – ook persoonlik deur Beethoven gewerf – was 'n boorling van Wene, het in 1821 beroemdheid verwerf nadat sy in Rossini se ''Tancredi'' verskyn het. Nadat sy in Beethoven se première van 1824 gesing het, het Unger ook roem in Italië en Parys gevind. Dit is bekend dat die Italiaanse komponiste [[Gaetano Donizetti|Donizetti]] en [[Vincenzo Bellini|Bellini]] rolle spesifiek vir haar stem geskryf het.&lt;ref&gt;Kennedy, M. &amp; Bourne, J. 1996. ''The concise Oxford dictionary of music''. Oxford: Oxford University Press.&lt;/ref&gt; Anton Haizinger en Joseph Seipelt het die tenoor- en baspartye gesing.
[[Lêer:Beethoven_6.jpg|links|duimnael| 'n Portret van Beethoven uit 1824, die jaar waarin sy Negende Simfonie gepriemière het. Hy was reeds byna stokdoof toe hy dit gekompkneer het.]]
[[Lêer:CarolineUngher.jpg|duimnael| Caroline Unger was die altsolis by die eerste uitvoering van Beethoven se Negende Simfonie. Volgens oorlewering het sy Beethoven omgedraai sodat hy die toejuigende gehoor kon sien.]]
Hoewel die opvoering amptelik deur Michael Umlauf (die teater se Kapellmeister) gedirigeer is, het Beethoven die verhoog met hom gedeel. Twee jaar tevore het Umlauf egter toegekyk hoe Beethoven se pogings om 'n kleedrepetisie vir 'n hersiening van sy opera ''Fidelio'' te dirigeer op 'n ramp afstuur. Hy het hierdie keer die sangers en musikante vooraf aangesê om die byna stokdowe Beethoven te ignoreer. Aan die begin van elke beweging het Beethoven, wat langs die verhoog gesit het, die tempo gegee. Hy het die bladsye van sy partituur omgeblaai en die tempo aangedui vir 'n orkes wat hy nie kon hoor nie.&lt;ref&gt;Cook, N. 1993b. 2. Early impressions. In Cook, N. B''eethoven: Symphony No. 9.'' Cambridge Music Handbooks. Cambridge: Cambridge University Press, bl. 26–47. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511611612.003.&lt;/ref&gt;

Daar is 'n aantal staaltjies oor die première van die Negende Simfonie. Daar was volgens sommoge deelnemers se menings aanduidings dat die simfonie nie behoorlik ingestudeer is nie (daar was net twee volledige repetisies) en ietwat ongelyk uitgevoer is.&lt;ref&gt;{{Harnvb|Sachs|2010|p=22}}&lt;/ref&gt; Aan die ander kant was die première 'n groot sukses. Beethoven was in elk geval nie te blameer nie, soos wat die violis Joseph Böhm onthou het (vertaal uit die Engels):&lt;ref&gt;Sien Cooks 1993, bl. 22.&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;Beethoven het self gedirigeer, dit wil sê hy het voor 'n dirigent se staander gestaan en hom soos 'n mal man heen en weer gegooi. Op die een oomblik het hy tot sy volle lengte gestrek, die volgende oomblik het hy op die vloer gehurk, hy het met sy hande en voete rondgeswaai asof hy al die instrumente wou bespeel en al die koorpartye wou sing. — Die eintlike leiding was in [Louis] Duport&lt;ref&gt;Böhm het na alle waarskynlikheid hier na die dirigent Michael Umlauf verwys.&lt;/ref&gt; se hande; ons musici het bloot sy dirigeerstokkie gevolg.&lt;/blockquote&gt;Volgens berigte is die scherzo op 'n stadium heeltemal deur applous onderbreek. Getuienis verkil hieroor, maar óf aan die einde van die scherzo, óf die einde van die simfonie was Beethoven verskeie mate agter die orkes en het steeds voortgederigeer. Die alt Caroline Unger het na Beethoven gedraai en hom saggies omgedraai om die gehoor se gejuig en applous te sien. Volgens die kritikus van die ''Teater-Zeitung'' het die publiek die musikale held met die grootste respek en simpatie ontvang, met versonke aandag na sy wonderlike, reusagtige skeppings geluister en in juigende applous uitgebreek – dikwels in bewegings selfs en herhaaldelik aan die einde daarvan.&lt;ref&gt;Sien Cook 1993, bl. 23. &lt;/ref&gt; Die gehoor het hom vyf keer met staande applous toegejuig, daar was sakdoeke in die lug, hoede en opgehewe hande, sodat Beethoven (wat hulle geweet het nie die applous kon hoor nie) ten minste die toejuiging kon sien.&lt;ref&gt;Sien Sachs 2010.&lt;/ref&gt;

=== Uitgawes ===
Die eerste Duitse uitgawe is in 1826 deur B. Schott se Söhne (Mainz) gepubliseer. Die Breitkopf &amp; Härtel-uitgawe, wat uit 1864 dateer, is wyd deur orkeste gebruik.&lt;ref&gt;Del Mar, J. 1999. ''[https://web.archive.org/web/20071023113830/http://www.britac.ac.uk/pubs/review/02-99b/24-delmar.html Jonathan Del Mar, New Urtext Edition: Beethoven Symphonies 1–9]''. Resensie deur die British Academy. Gerargiveer van die oorspronklike op 23 Oktober 2007. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt; In 1997 het Bärenreiter 'n uitgawe deur Jonathan Del Mar gepubliseer.&lt;ref&gt;bärenreiter.com. S.d. [https://web.archive.org/web/20071017101624/http://baerenreiter.com/html/lvb/index.html Ludwig van Beethoven The Nine Symphonies The New Bärenreiter Urtext Edition]. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Oktober 2007. Geraapleeg op 18 Desember 2023.&lt;/ref&gt; Volgens Del Mar maak hierdie uitgawe byna 3 000 foute in die Breitkopf &amp; Härtel-uitgawe reg, waarvan sommige &quot;merkwaardig&quot; was.&lt;ref name=&quot;Zander&quot;&gt;Zander, B. S.d. [https://web.archive.org/web/20120419181733/http://www.benjaminzander.com/recordings/boston-philharmonic/beet9/review/130 Beethoven 9 The fundamental reappraisal of a classic]. [https://www.benjaminzander.org/library/reviews-london-philharmonia-orchestra-commercial-recording/ Geargiveer vanaf die oorspronklike] op 19 April 2012. Geraadpleeg op 18 Desember 2023. &lt;/ref&gt; David Levy het hierdie uitgawe egter gekritiseer en gesê dat dit heel moontlik valse tradisies kan skep.&lt;ref&gt;Del Mar, J. 2003. Concerning the review of the Urtext Edition of Beethoven's Ninth Symphony. ''Beethoven Forum'' 10(1). Geraadpleeg op 18 Desember 2023. &lt;/ref&gt; Breitkopf &amp; Härtel het in 2005 ook 'n nuwe uitgawe deur Peter Hauschild gepubliseer.&lt;ref&gt;Breitkopf &amp; Härtel. 2005. ''[https://web.archive.org/web/20080627152927/https://www.breitkopf.com/downloads/kataloge/pdf_en/33_Beeth_Symph_en.pdf Beethoven: The nine symphonies]''. Geraadpleeg op 18 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

== Instrumentasie ==
Die musici wat vir die uitvoering van Beethoven se Negende Simfonie benodig word, is verreweg die meeste wat vir enige Beethoven-simfonie vereis word. Tydens die première het Beethoven die groep verder aangevul deur twee spelers aan elke blaserparty toe te wys.&lt;ref&gt;Thayer, A.W. 1973.''Thayer's life of Beethoven.'' Revised and edited by Elliott Forbes. Princeton, New Jersey: Princeton University Press, bl. 905.&lt;/ref&gt; Die toedeling is soos volg:


'''Houtblasers'''

1 piccolo (slegs in die vierde beweging)

2 [[Fluit|fluite]]

2 [[Hobo|hobo's]]

2 klarinette in A, B-mol en C

2 [[Fagot|fagotte]]

1 kontrafagot (slegs in die vierde beweging)


'''Koperblasers'''

4 [[Horing (blaasinstrument)|Franse horings]] in D, B-mol en E-mol

2 [[Trompet|trompette]] in D en B-mol

3 [[Tromboon|trombone]] (alt, tenoor en bas; slegs in die tweede en vierde beweging)


'''Slagwerk'''

[[Keteltrom|Keteltromme]]

[[Bastrom]] (slegs in die vierde beweging)

Driehoek (slegs in die vierde beweging)

[[Simbaal]] (slegs in die vierde beweging)


'''Strykers'''

[[Viool]] I en II

[[Altviool|Altviole]]

[[Tjello|Tjello's]]

[[Kontrabas|Basviole]]


'''Stem''' (slegs in die vierde beweging)

Sopraansolo

Altsolo

Tenoorsolo

Bariton- (of bas-)solo&lt;ref&gt;Die bladmusiek dui &quot;bariton&quot; aan, maar die meeste uitvoerings maak van 'n bas gebruik. Sien byvoorbeeld: Beethoven, L. van. 1863. [https://s9.imslp.org/files/imglnks/usimg/1/11/IMSLP516486-PMLP1607-Beethoven_Breitkopf_Serie_1_Band_3_B_9_1_(etc).pdf Symphonien für grosses Orchester: Symphony no. 9]. Leipzich: Breitkopf &amp; Härtel, bl. 195&lt;/ref&gt;

SATB-koor (waarvan die tenore vir 'n kort rukkie in twee verdeel)

== Struktuur ==
Die simfonie bestaan uit vier bewegings. Die struktuur van elke beweging is soos volg:

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+
!Tempo-aanduiding
!Maatslag
!Sleutel
|-
| colspan=&quot;3&quot; |'''Beweging I'''
|-
|Allegro ma non troppo, un poco maestoso
|2/4
|D-mineur
|-
| colspan=&quot;3&quot; |'''Beweging II'''
|-
|Molto vivace 𝅗𝅥. = 116
|3/4
|D-mineur
|-
|Presto 𝅝 = 116
|2/2
|D-majeur
|-
|Molto vivace
|3/4
|D-mineur
|-
|Presto
|2/2
|D-majeur
|-
| colspan=&quot;3&quot; |'''Beweging III'''
|-
|Adagio molto e cantabile 𝅘𝅥 = 60
|4/4
|B-mol-majeur
|-
|Andante moderato 𝅘𝅥 = 63
|3/4
|D-majeur
|-
|Tempo I
|4/4
|B-mol-majeur
|-
|Andante moderato
|3/4
|G-majeur
|-
|Adagio
|4/4
|E-mol-majeur
|-
|Lo stesso tempo
|12/8
|B-mol-majeur
|-
| colspan=&quot;3&quot; |'''Beweging IV'''
|-
|Presto 𝅗𝅥. = 96
|3/4
|D-mineur
|-
|Allegro assai 𝅗𝅥 = 80
|4/4
|D-majeur
|-
|Presto (&quot;O Freude&quot;)
|3/4
|D-mineur
|-
|Allegro assai (Freude, schöner Gótterfunken)
|4/4
|D-majeur
|-
|Alla marcia; Allegro assai vivace 𝅗𝅥. = 84 (&quot;Froh, wie seine Sonnen&quot;)
|6/8
|B-mol-majeur
|-
|Andante maestoso 𝅗𝅥 = 72 (&quot;Seid umschlungen, Millionen!&quot;)
|3/2
|G-majeur
|-
|Allegro energico, sempre ben marcato 𝅗𝅥. = 84 (&quot;Freude, schöner Götterfunken&quot; – &quot;Seid umschlungen, Millionen!&quot;)
|6/4
|D-majeur
|-
|Allegra ma non tanto 𝅗𝅥 = 120 (&quot;Freude, Tochter aus Elysium!&quot;)
|2/2
|D-majeur
|-
|Prestissimo 𝅗𝅥 = 132 (&quot;Seid umschlungen, Millionen!&quot;)
|2/2
|D-majeur
|}
 
Beethoven verander die konvensionele volgorde van Klassieke simfonie deur die scherzo voor die stadige beweging te plaas (in die konvensionele simfonie word die stadige beweging gewoonlik voor die menuet of scherzo geplaas).&lt;ref&gt;Sien Jackson 1999, bl. 26; Stein 1979, bl. 106.&lt;/ref&gt; Dit is die eerste keer dat Beethoven dit in 'n simfonie doen, maar hy het dit vantevore in 'n paar ander werke gedoen, insluitend die Strykkwartet no.5 in A-majeur, op. 18, die Klaviertrio in B-mol-majeur, op. 97 (&quot;Aartshertog&quot;) en die Klaviersonata in B-mol-majeur, op. 106 (&quot;Hammerklavier&quot;). [[Joseph Haydn|Haydn]] het ook hierdie struktuur in 'n aantal van sy eie werke gebruik, byvoorbeeld die Strykkwartet no. 30 in E-mol-majeur; [[Wolfgang Amadeus Mozart|Mozart]] ook: in drie van die Haydn-kwartette en die Strykkwartet no. 4 in G-mineur, KV 516.

=== I. Allegro ma non troppo, un poco maestoso ===
Die eerste beweging is in sonatevorm, maar sonder 'n eksposisieherhaling. Dit begin met oop vyfdes (A en E) wat ''[[Dinamika (musiek)|pianissimo]]'' en tremolo deur die strykers gespeel word, wat geleidelik tot die eerste hooftema in D-mineur in [[Maatstreep|maat]] 17 ophou.&lt;ref&gt;Sien Cook 1993b, bl. 28.&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Eerste tema van die eerste beweging van Beethoven se Negende Simfonie.png|geen|duimnael|624x624px|Die eerste tema van die eerste beweging van Beethoven se Negende Simfonie]]
Die opening, met sy perfekte vyfde wat stil na vore kom, kom voor as 'n orkes wat stem.&lt;ref&gt;Young, J.B. 2008. ''Beethoven's symphonies: A guided tour''. New York: Amadeus Press.&lt;/ref&gt;

Aan die begin van die rekapitulasie (wat die hoof- melodiese temas herhaal) in maat 301 keer die tema terug, hierdie keer gespeel ''fortissimo'' en in D-'''majeur''' eerder as D-'''mineur'''. Die beweging eindig met 'n uitgebreide koda wat uiteindelik bykans 'n kwart van die beweging beslaan, soos in Beethoven se [[Simfonie no. 3 in E-mol, op. 55, &quot;Eroica&quot; (Beethoven)|Derde]] en [[Simfonie no. 5 in C-mineur, op. 67 (Beethoven)|Vyfde Simfonieë]].&lt;ref&gt;Sien Cook 1993b, bl. 30.&lt;/ref&gt;

'n Tipiese uitvoering van die eerste beweging duur ongeveer 15 minute lank.

=== II. Molto vivace ===
Die tweede beweging is 'n scherzo en trio. Soos die eerste beweging is die scherzo in D-mineur, met die inleiding wat 'n verbygaande ooreenkoms met die openingstema van die eerste beweging vertoon. Dit is 'n patroon wat ook in die ''Hammerklavier-''klaviersonate voorkom, wat 'n paar jaar tevore gekomponeer is. Soms spesifiseer Beethoven in dié beweging een maatslag met elke drie mates – miskien weens die vinnige tempo – met die aanduiding ''ritmo di tre battute'' (ritme van drie maatslae), asook een maatslag elke vier mates, met die aanduiding ''ritmo di quattro battute'' (ritme van vier maatslae). Normaalweg is 'n scherzo in drieslagmaat. Beethoven het hierdie stuk in drieslagmaat gekompneer, maar dit op 'n wyse gepunktueer dat dit, tesame met die tempo, klink asof dit in vierslagmaat is.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;
[[Lêer:Eerste tema van die tweede beweging van Beethoven se Negende Simfonie.png|geen|duimnael|658x658px|Die eerste tema van die tweede beweging van Beethoven se Negende Simfonie]]
Hoewel Beethoven die standaard saamgestelde ternêre ontwerp ('n drieledige struktuur) van 'n dansbeweging (scherzo-trio-scherzo of menuet-trio-minuet) behou, het die scherzo-gedeelte 'n uitgebreide interne struktuur as 'n volledige sonatevorm. Binne dié sonatevorm begin die eerste groep van die eksposisie (die stel van die hoof- melodiese temas) met 'n fuga in D-mineur oor die onderwerp hieronder. &lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

 
Vir die tweede tema moduleer dit na die ongewone toonsoort van C-majeur. Die eksposisie herhaal dan voor 'n kort ontwikkelingsgedeelte, waarin Beethoven ander idees verken. Die rekapitualsie ('n herhaling van die melodiese temas wat in die opening van die beweging gehoor word) ontwikkel die eksposisie se temas verder, en bevat ook keteltromsolo's. 'n Nuwe ontwikkelingsgedeelte lei tot die herhaling van die rekapitulasie, en die scherzo word afgesluit met 'n kort kodetta.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;Cohn, R.L. 1992. The dramatization of hypermetric conflicts in the scherzo of Beethoven's Ninth Symphony. ''19th-Century Music'' 15(3): 188–206. DOI: https://doi.org/10.2307/746424.&lt;/ref&gt;

Die kontrasterende trio-gedeelte is in [[D-majeur]] en in tweeslagmaat. Die trombone speel vir die eerste keer in die trio. Ná die trio word die tweede verskyning van die scherzo sonder herhaling gespeel – anders as die eerste verskyning – waarna daar 'n kort herhaling van die trio is. Die beweging eindig met 'n onverwagse koda.&lt;ref name=&quot;:0&quot;/&gt;

Die tweede beweging duur ongeveer 11 minute lank, maar dit kan wissel as daar besluit word om die tweede herhaling (wat dikwels weggelaat word) te speel.

=== III. Adagio molto e cantabile ===
Die derde beweging is 'n liriese, stadige beweging in B-mol-majeur – 'n mineursesde van die simfonie se hooftoonsoort van D-mineur. Dit is in dubbele variasievorm,&lt;ref&gt;Stanley, G. 1994. The &quot;wirklich gantz neue Manier&quot; and the path to it: Beethoven's variations for Piano, 1783–1802. In Stanley, G (red.). ''Beethoven Forum 3''. Lincoln: University of Nebraska Press, bl. 69.&lt;/ref&gt; met elke paar variasies wat die ritme en melodiese idees progressief uitbrei. Die eerste variasie is, soos die tema, in 4/4-tyd, die tweede in 12/8. Die variasies word geskei deur gedeeltes in 3/4-tyd, die eerste in D-majeur, die tweede in G-majeur, die derde in E-mol-majeur, en die vierde in B-majeur. Die finale variasie word twee keer onderbreek deur episodes waarin luide fanfares deur die volle orkes beantwoord word deur oktawe deur die eerste viole. ’n Prominente solo vir Franse horing word aan die vierde speler toegeken.&lt;ref&gt;Ericson, J. 2010. [https://www.hornmatters.com/2010/04/the-beethoven-9-controversy/ The natural horn and the Beethoven 9 &quot;controversy&quot;.] ''Horn Matters.'' Geraadpleeg op 18 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

’n Uitvoering duur ongeveer 16 minute lank.

=== IV. Finale ===
[[Lêer:&quot;An die Freude&quot;-tema van die finale beweging van Beethoven se Negende Simfonie.png|geen|duimnael|799x799px|Die &quot;An die Freude&quot;-tema van die finale beweging]]
Die koorfinale is Beethoven se musikale voorstelling van universele broederskap. Dit is gebaseer op die &quot;An die Freude&quot;-tema en is in tema-en-variasiesvorm.
[[Lêer:Resitatief vir die bariton- (of bas-)solis in die laaste beweging van Beethoven se Negende Simfonie.png|geen|duimnael|596x596px|Die resitatief vir die bariton- (of bas-)solis]]
Die beweging begin met 'n inleiding waarin musikale materiaal uit elk van die voorafgaande drie bewegings – waarvan geeneen egter letterlike aanhalings van vorige musiek is nie&lt;ref&gt;{{Harnvb|Cook|1993b|p=36}}&lt;/ref&gt; – agtereenvolgens aangebied en dan deur instrumentele resitatiewe van die lae strykers verwerp word. Hierna word die &quot;An die Freude&quot;-tema uiteindelik deur die tjello's en basviole bekendgestel. Ná drie instrumentale variasies op hierdie tema word die menslike stem vir die eerste keer in die simfonie gehoor: Die bariton- (of bas-)solis sing die woorde wat deur Beethoven self geskryf is: &lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt;''O Freunde, nicht diese Töne!'' ''&lt;nowiki/&gt;'Sondern laßt uns angenehmere anstimmen, und freudenvollere''.&lt;nowiki&gt;''&lt;/nowiki&gt; (Letterlik: &quot;Ag vriende, nie hierdie klanke nie! Laat ons eerder in aangenamer en vreugdevoller stemme uitbreek&quot;). 

Die beweging is ongeveer 24 minute lank en dus die langste van die vier bewegings. Dit is trouens langer as sommige volledige simfonieë uit die Klassieke era. Die vorm daarvan is deur musikoloë betwis, soos Nicholas Cook verduidelik:&lt;ref&gt;Sien Cook 1993b, bl. 34.&lt;/ref&gt;

&quot;Beethoven had difficulty describing the finale himself; in letters to publishers, he said that it was like his Choral Fantasy, Op. 80, only on a much grander scale. We might call it a cantata constructed round a series of variations on the &quot;Joy&quot; theme. But this is rather a loose formulation, at least by comparison with the way in which many twentieth-century critics have tried to codify the movement's form. Thus there have been interminable arguments as to whether it should be seen as a kind of sonata form (with the &quot;Turkish&quot; music of bar 331, which is in B♭ major, functioning as a kind of second group), or a kind of concerto form (with bars 1–207 and 208–330 together making up a double exposition), or even a conflation of four symphonic movements into one (with bars 331–594 representing a Scherzo, and bars 595–654 a slow movement). The reason these arguments are interminable is that each interpretation contributes something to the understanding of the movement, but does not represent the whole story.&quot;

Cook verskaf die volgende tabel wat die vorm van die beweging beskryf (die tweede kolom onder &quot;Maat&quot; verwys na die uitgawes waarin die finale onderverdeel is; verse en kore is genommer volgens die volledige teks van Schiller se &quot;An die Freude&quot;):&lt;ref&gt;Sien Cook 1993b, bl. 35.&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;&quot;
|+
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: Silver&quot; |Maat
! style=&quot;background: Silver&quot; | Toonsoort
! style=&quot;background: Silver&quot; | Strofe
! style=&quot;background: Silver&quot; | Beskrywing
|-
| 1
| 1 {{Refn|The second column of bar numbers refers to the editions in which the finale is subdivided. Verses and choruses are numbered in accordance with the complete text of Schiller's &quot;[[An die Freude]]&quot;|group=n}}
| align=&quot;center&quot; | D-mineur
|
| Inleiding met instrumentele resitatief en hersiening van bewegings 1–3
|-
| 92
| 92
| align=&quot;center&quot; | D-majeur
|
| &quot;An die Freude&quot;-tema
|-
| 116
| 116
|
|
| &quot;An die Freude&quot;-variasie 1
|-
| 140
| 140
|
|
| &quot;An die Freude&quot;-variasie 2
|-
| 164
| 164
|
|
| &quot;An die Freude&quot;-variasie 3, met uitbreiding
|- style=&quot;background: Gainsboro;&quot;
| 208
| 1
| align=&quot;center&quot; | D-mineur
|
| Inleiding met vokale resitatief
|- style=&quot;background: Gainsboro;&quot;
| 241
| 4
| align=&quot;center&quot; | D-majeur
| align=&quot;center&quot; | V.1
| &quot;An die Freude&quot;-variasie 4
|- style=&quot;background: Gainsboro;&quot;
| 269
| 33
|
| align=&quot;center&quot; | V.2
| &quot;An die Freude&quot;-variasie 5
|- style=&quot;background: Gainsboro;&quot;
| 297
| 61
|
| align=&quot;center&quot; | V.3
| &quot;An die Freude&quot;-variasie 6, met uitbreiding wat oorgang na
|-
| 331
| 1
| align=&quot;center&quot; | B-mol-majeur
|
| Inleiding tot
|-
| 343
| 13
|
|
| &quot;An die Freude&quot;-variasie 7 (&quot;Turkse mars&quot;)
|-
| 375
| 45
|
| align=&quot;center&quot; | C.4
| &quot;An die Freude&quot;-variasie 8, met uitbreiding
|-
| 431
| 101
|
|
| Fugato gebaseer op &quot;An die Freude&quot;-tema
|-
| 543
| 213
| align=&quot;center&quot; | D-majeur
| align=&quot;center&quot; | V.1
| &quot;An die Freude&quot;-variasie 9
|- style=&quot;background: Gainsboro;&quot;
| 595
| 1
| align=&quot;center&quot; | G-majeur
| align=&quot;center&quot; | C.1
| Episode: &quot;Seid umschlungen&quot;
|- style=&quot;background: Gainsboro;&quot;
| 627
| 76
| align=&quot;center&quot; | G-mineur
| align=&quot;center&quot; | C.3
| Episode: &quot;Ihr stürzt nieder&quot;
|-
| 655
| 1
| align=&quot;center&quot; | D-majeur
| align=&quot;center&quot; | V.1, C.3
| Dubbelfuga (gebaseer op &quot;An die Freude&quot;- en &quot;Seid umschlungen&quot;-temas)
|-
| 730
| 76
|
| align=&quot;center&quot; | C.3
| Episode: &quot;Ihr stürzt nieder&quot;
|-
| 745
| 91
|
| align=&quot;center&quot; | C.1
|
|- style=&quot;background: Gainsboro;&quot;
| 763
| 1
| align=&quot;center&quot; | D-majeur
| align=&quot;center&quot; | V.1
| Koda-figuur 1 (gebaseer op &quot;An die Freude&quot;-tema)
|- style=&quot;background: Gainsboro;&quot;
| 832
| 70
|
|
| Cadenza
|-
| 851
| 1
| align=&quot;center&quot; | D-majeur
| align=&quot;center&quot; | C.1
| Koda-figuur 2
|-
| 904
| 54
|
| align=&quot;center&quot; | V.1
|
|-
| 920
| 70
|
|
| Koda-figuur 3 (gebaseer op &quot;An die Freude&quot;-tema)
|}
In ooreenstemming met Cook se opmerkings karakteriseer Charles Rosen die slotbeweging as 'n &quot;simfonie binne 'n simfonie&quot;, wat sonder onderbreking gespeel word.&lt;ref name=&quot;Rosen&quot;&gt;Rosen, C. 1997. ''[[The Classical Style|The Classical style: Haydn, Mozart, Beethoven]]''. New York: Norton, bl. 440.&lt;/ref&gt; Hierdie &quot;innerlike simfonie&quot; volg dieselfde algehele patroon as die negende simfonie as geheel, met vier &quot;bewegings&quot;:

# Tema en variasies met stadige inleiding. Die hooftema, eers deur die tjello's en basviole gespeel, word later deur stemme herhaal.
# Scherzo in 'n 6/8- militêre styl. Dit begin by ''Alla marcia'' (maat 331–594) en eindig met 'n 6/8-variasie van die hooftema, deur die koor gesing.
# Stadige gedeelte met 'n nuwe tema oor die teks &quot;Seid umschlungen, Millionen!&quot; Dit begin by ''Andante maestoso'' (maat 595–654).
# Fugato-finale oor die temas van die eerste en derde &quot;bewegings&quot;. Dit begin by ''Allegro energico'' (maat 655–762), en behels twee kanons oor die hooftema en &quot;Seid unschlungen, Millionen!&quot;. Dit begin by ''Allegro ma non tanto'' (maat 763–940).

Rosen merk op dat die beweging ook as 'n stel variasies en gelyktydig as 'n concerto-sonatevorm met dubbele eksposisie ontleed kan word (met die fugato wat sowel 'n ontwikkelingsgedeelte as die tweede tutti van die concerto optree).&lt;ref name=&quot;Rosen&quot;&gt;Rosen, C. 1997. ''[[The Classical Style|The Classical style: Haydn, Mozart, Beethoven]]''. New York: Norton, bl. 440.&lt;/ref&gt;

==== Teks van die vierde beweging ====
[[Lêer:Friedrich_Schiller_by_Ludovike_Simanowiz.jpg|duimnael| Portret van [[Friedrich Schiller]] deur Ludovike Simanowiz (1794)]]
Die teks is grootliks geneem uit [[Friedrich Schiller]] se &quot;An die Freude&quot;, met 'n paar bykomende inleidende woorde wat deur Beethoven geskryf is (hier onder in kursief aangedui).&lt;ref&gt;Beethoven Foundation. S.d. ''[https://web.archive.org/web/20080923211420/http://www.raptusassociation.org/ode1785.html Schiller's &quot;An die Freude&quot; and authoritative translation]''. Geargiveer van die oorspronklike op 23 September 2008. Geraadpleeg op 18 Desember 2023.&lt;/ref&gt; Die teks, word sonder herhalings hieronder getoon, met 'n vrye vertaling in Afrikaans. Die partituur sluit baie herhalings in. Vir die volledige libretto, insluitend alle herhalings, sien Duitse Wikisource. &lt;ref name=&quot;dew&quot;&gt;[[:de:s:An die Freude (Beethoven)|&quot;An die Freude&quot; (Beethoven)]], Duitse [[Wikisource]].&lt;/ref&gt;
{|
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;''O Freunde, nicht diese Töne!''
''Sondern laßt uns angenehmere anstimmen,''
''und freudenvollere.''&lt;/poem&gt;
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;''O vriende, nie hierdie klanke nie!''
''Laat ons eerder in aangenamer en vreugdevoller klanke uitbreek!''&lt;/poem&gt;
|-
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;''Freude!''
''Freude!''&lt;/poem&gt;
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;''Vreugde!''
''Vreugde!''&lt;/poem&gt;
|-
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;Freude, schöner Götterfunken
Tochter aus Elysium,
Wir betreten feuertrunken,
Himmlische, dein Heiligtum!
Deine Zauber binden wieder
Was die Mode streng geteilt;
Alle Menschen werden Brüder,
Wo dein sanfter Flügel weilt.&lt;/poem&gt;
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;Vreugde, skone godevonk,
dogter uit Elisium,
Ons betree, brandend met ywer,
hemelse wese, jou heiligdom!
Jou towery bind weer saam
wat die mode streng verdeel het.
Alle mense word broers,
waar ook al jou sagte vleuels sweef.&lt;/poem&gt;
|-
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;Wem der große Wurf gelungen,
Eines Freundes Freund zu sein;
Wer ein holdes Weib errungen,
Mische seinen Jubel ein!
Ja, wer auch nur eine Seele
Sein nennt auf dem Erdenrund!
Und wer's nie gekonnt, der stehle
Weinend sich aus diesem Bund!&lt;/poem&gt;
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;Wie ook al so gelukkig is
om 'n vriendesvriend te wees,
wie ook al 'n geliefde vrou gevind het,
laat hom by ons jubelsange ansluit!
Ja, wie ook al 'n siel op aarde 
sy eie kan noem!
En hy wat nooit kan nie,
moet huilend uit ons midde wegsluip!&lt;/poem&gt;
|-
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;Freude trinken alle Wesen
An den Brüsten der Natur;
Alle Guten, alle Bösen
Folgen ihrer Rosenspur.
Küsse gab sie uns und Reben,
Einen Freund, geprüft im Tod;
Wollust ward dem Wurm gegeben,
Und der Cherub steht vor Gott.&lt;/poem&gt;
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;Elke skepsels drink vreugdevol
aan die borste van die natuur;
Alles wat goed is, en alles wat sleg is
volg haar rosespoor.
Sy het ons soene en wingerde gegee,
'n goeie vriendin wat in die dood getoets is;
Selfs die wurm het wellus ontvang, 
en die gerub staan voor God.&lt;/poem&gt;
|-
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;Froh, wie seine Sonnen fliegen
Durch des Himmels prächt'gen Plan,
Laufet, Brüder, eure Bahn,
Freudig, wie ein Held zum Siegen.&lt;/poem&gt;
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;Gelukkig, nes sy sonne
deur die hemel se pragtige plan vlieg,
moet julle, broers, jul wedloop hardloop, 
vreudgevol soos 'n held wat oorwin.&lt;/poem&gt;
|-
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;Seid umschlungen, Millionen!
Diesen Kuß der ganzen Welt!
Brüder, über'm Sternenzelt
Muß ein lieber Vater wohnen.

Ihr stürzt nieder, Millionen?
Ahnest du den Schöpfer, Welt?
Such' ihn über'm Sternenzelt!
Über Sternen muß er wohnen.&lt;/poem&gt;
|&lt;poem style=&quot;margin-left: 2em;&quot;&gt;Wees omhels, julle miljoene!
Hieride soen is vir die hele wêreld!
Broers, bo dié sterregewelf
moet 'n liewe Vader woon.

Buig julle voor Hom, julle miljoene? 
Voel jy die Skepper aan, o wêreld? 
Soek hom anderkant die sterregewelf!
Hy moet anderkant die sterre woon.&lt;/poem&gt;
|}

== Ontvangs ==
Die simfonie is opgedra aan die koning van Pruise, Frederik Wilhelm III.&lt;ref&gt;Solomon, M. 1975. Beethoven: The nobility pretense. ''The Musical Quarterly'' 61(2): 272–294. DOI: https://doi.org/10.1093/mq/LXI.2.272.&lt;/ref&gt;

Musiekkritici beskou die Negende Simfonie allerweë as een van Beethoven se grootste werke, en een van die grootste musiekwerke wat ooit gekompneer is.&lt;ref name=&quot;NCookblurb&quot;&gt;Sien Cook (1993) op die produkbeskrywing: &quot;Beethoven's Ninth Symphony is acknowledged as one of the supreme masterpieces of the Western tradition. More than any other musical work it has become an international symbol of unity and affirmation.&quot;&lt;/ref&gt; Die finale het egter sy teëstanders gehad en Cook noem dat vroeë kritici die finale verwerp het as kripties en eksentriek, en die produk van 'n dowe en ou komponis.&lt;ref name=&quot;NCookblurb&quot; /&gt; [[Giuseppe Verdi|Verdi]] het die eerste drie bewegings bewonder, maar betreur wat hy as 'n powere skryf vir die stemme in die laaste beweging beskou het (uit die Engels vertaal):&lt;ref&gt;Verdi, G. 1878. Brief geskryf in April 1878. In Oberdorfer, A (red.). 1941. ''Giuseppe Verdi: Autobiografia delle Lettere.'' Milan, bl. 325.&lt;/ref&gt;

&quot;Die alfa en die omega is Beethoven se Negende Simfonie, wonderbaarlik in die eerste drie bewegings, baie sleg getoonset in die laaste. Niemand sal ooit die verhewendheid van die eerste beweging kan ewenaar nie, maar dit sal 'n maklike taak wees om vir stemme so slag te skryf as in die laaste beweging. En ondersteun die gesag van Beethoven sal hulle almal uitroep: Dis hoe dit gedoen moet word ...&quot;

== Uitdagings met uitvoerings ==
[[Lêer:Beethoven_Ninth_Symphony.png|duimnael| 'n Deel van die manuskrip van die vierde beweging]]

=== Metronoomaanduidings ===
Dirigente wat histories ingeligte uitvoerings voorstaan, veral Roger Norrington,&lt;ref&gt;Norrington, R. 2009. [https://www.theguardian.com/music/2009/mar/14/beethoven In tune with the time]. ''The Guardian'', 14 Maart. Geraadpleeg op 18 Desember 2023.&lt;/ref&gt; het Beethoven se voorgestelde tempo's tot gemengde kritiek gebruik. Benjamin Zander het 'n saak daarvoor gemaak om Beethoven se [[Metronoom|metronoomaanduidings]] te volg, sowel skriftelik&lt;ref name=&quot;Zander&quot;/&gt; as in optredes saam met die Bostonse Filharmoniese Orkes en die Filharmonia-orkes van Londen.&lt;ref&gt;Holland, B. 1983. [https://www.nytimes.com/1983/10/11/arts/concert-beethoven-9th.html Concert: Beethoven 9th, Benjamin Zander and the Boston Philharmonic at Carnegie Hall.] ''The New York Times'', 11 Oktober. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.amazon.com/Beethoven-Symphony-No-Dominique-Labelle/dp/B00000IGQ6 Opname van Beethoven se Negende Simfonie] met Benjamin Zander, Dominique Labelle, D'Anna Fortunato, Brad Cresswell, David Arnold, die Bostonse Filharmoniese Orkes en die Chorus Pro Musica.&lt;/ref&gt; Beethoven se metronoom bestaan steeds en is getoets en akkuraat gevind,&lt;ref&gt;Schuller, G. 1998. [https://books.google.co.za/books?id=5-9Cdy-Y-M8C&amp;pg=PA34&amp;redir_esc=y#v=onepage&amp;q&amp;f=false ''The Compleat Conductor''.] New York: Oxford University Press, bl. 34. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt; maar die oorspronklike swaar gewig (waarvan die posisie noodsaaklik is vir die akkuraatheid daarvan) ontbreek en baie musici het sy metronoomaanduidings as onaanvaarbaar hoog beskou.&lt;ref&gt;Forsén, S., Gray, H.B., Lindgren, L.K.O &amp; Gray, S.B. 2013. [http://www.ams.org/notices/201309/rnoti-p1146.pdf Was something wrong with Beethoven's metronome?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191103052445/http://www.ams.org/notices/201309/rnoti-p1146.pdf |date= 3 November 2019 }} ''Notices of the [[American Mathematical Society]]'' 60(9): 1146–5113. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

=== Herorkestrasies en aanpassings ===
'n Aantal dirigente het aanpassings in die instrumentasie van die simfonie aangebring. Opvallend is dat [[Richard Wagner]] baie houtblaaspassasies verdubbel het. Dié praktyk is grootliks deur [[Gustav Mahler]]&lt;nowiki/&gt;uitgebrei,&lt;ref name=&quot;Holden&quot;&gt;Holden, R. 2011. [https://www.jstor.org/stable/41440727 The iconic symphony: performing Beethoven's Ninth Wagner's way]. ''The Musical Times'', 152(1917): 3–14. Geraadpleeg op 18 Desember 2023. &lt;/ref&gt; wat die orkestrasie van die Negende hersien het om dit te laat klink soos wat hy geglo het Beethoven dit sou wou hê as hy toegang tot 'n moderne orkes gehad het.&lt;ref&gt;[[Natalie Bauer-Lechner|Bauer-Lechner, Natalie]]: ''Erinnerungen an Gustav Mahler'', p. 131. E.P. Tal &amp; Co. Verlag, 1923&lt;/ref&gt; Met Wagner se Dresden-uitvoering van 1864 is die koor en soliste vir die eerste keer agter die orkes geplaas (soos dit sedertdien standaard geword het) – voorheen het die koor en soliste tussen die orkes en die gehoor plaasgeneem.&lt;ref name=&quot;Holden&quot; /&gt;

==== Tweede fagot wat die basviole in die slotbeweging dubleer ====
Beethoven se aanduiding dat die tweede fagot die basviole in maat 115 tot 164 van die slotbeweging moet dubleer, is nie by die Breitkopf &amp; Härtel-partye ingesluit nie, hoewel dit by die volle partituur ingesluit is.&lt;ref&gt;[[Jonathan Del Mar|Del Mar, Jonathan]] (1981) ''Orchestral Variations: Confusion and Error in the Orchestral Repertoire'' London: Eulenburg Books, p. 43&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Ino_Savini_(Porto_25-05-1955)_dirige_L._v._Beethoven_Sinfonia_N.9.jpg|alt=|duimnael|Ino Savini dirigeer die Negende Simfonie in die [[Rivoli-teater (Portugal)|Rivoli-teater]] in Porto, Portugal (1955).]]

== Vername optredes en opnames ==
Die Britse première van die simfonie is op 21 Maart 1825 deur sy opdraggewers, die Londense Philharmoniese Verening in Argyll Rooms deur  sir George Smart gedirigeer, hoewel die teks in Italiaans gesing is. Die Amerikaanse première is op 20 Mei 1846 by Castle Garden deur die nuutgestigte [[New York Filharmoniese Orkes|New York Philharmoniese Orkes]] uitgevoer in 'n poging om fondse vir 'n nuwe konsertsaal in te samel. Dit is deur die Engels-gebore George Loder gedirigeer, met teks wat vir die eerste keer in Engels vertaal is.&lt;ref&gt;Keller, J.M. S.d. ''[https://nyphil.org/~/media/pdfs/program-notes/1819/Beethoven-Allegro-con-brio-from-Symphony-No-5.pdf Notes on the program] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191203000951/https://nyphil.org/~/media/pdfs/program-notes/1819/Beethoven-Allegro-con-brio-from-Symphony-No-5.pdf |date= 3 Desember 2019 }}''. [https://ghostarchive.org/archive/gLAWW Geargiveer van die oorspronklike] op 9 Oktober 2022. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt; [[Leopold Stokowski]] se 1934-opname met die [[Philadelphia Orkes]]&lt;ref&gt;''Stokowski conducts Beethoven : Symphony no. 9 ('Choral')''. Opgeneem op 30 April 1934. {{OCLC|32939031}}.&lt;/ref&gt; en die 1941-opname met die NBC Simfonieorkes het ook Engelse vertalings in die vierde beweging gebruik.&lt;ref&gt;''NBC Symphony Orchestra. 1941-11-11: Symphony no. 9, in D minor, op. 125 (Choral)''. NBC-uitsending van Cosmopolitan Opera House (City Center). {{OCLC|53462096}}.&lt;/ref&gt;

[[Richard Wagner]] het sy Bayreuth Festspielhaus ingewy deur die Negende Simfonie te dirigeer; sedertdien is dit tradisie om elke Bayreuth-fees met 'n uitvoering van dié simfonie te open. Na die fees se tydelike opskorting ná [[Tweede Wêreldoorlog|die Tweede Wêreldoorlog]] het [[Wilhelm Furtwängler]] en die Bayreuth-feesorkes dit met 'n uitvoering van die Negende Simfonie heropen.&lt;ref name=&quot;PhilBeet&quot;&gt;Philips. S.d. [https://web.archive.org/web/20090202030718/http://marantzphilips.nl/The_cd_laser/ Beethoven's Ninth Symphony of greater importance than technology]. [https://dutchaudioclassics.nl/ Geargiveer vanaf die oorspronklike] op 2 Februarie 2009. Besoek op 9 Februarie 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Audio Engenering Society. S.d. [https://www.aes.org/historical/store/oralhistory/?code=OHP-016-DVD AES Oral History Project: Kees A.Schouhamer Immink] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090515010836/https://www.aes.org/historical/store/oralhistory/?code=OHP-016-DVD |date=15 Mei 2009 }}. Geraadpleeg op 18 Desember 2023..&lt;/ref&gt;

[[Leonard Bernstein]] het 'n weergawe van die Negende Simfonie in die Konzerthaus Berlin gedirigeer waarin die woord {{Lang|de|Freiheit}} die oorspronklike {{Lang|de|Freude}} vervang het om die val van die Berlynse Muur met Kersfees 1989 te vier.&lt;ref&gt;Sien Makell 2002, bl. 98.&lt;/ref&gt; Die simfonie is uitgevoer deur 'n orkes en koor van verskeie nasionaliteite: 

* [[Duitse Demokratiese Republiek|Oos-]] en [[Wes-Duitsland]]: die Beierse Radio Simfonieorkes en Koor, die Koor van die Berlynse Radio Simfonieorkes, en lede van die [[Staatskapelle Dresden|Sächsische Staatskapelle Dresden]], die Dresden Filharmoniese Kinderkoor
* Sowjetunie: lede van die orkes van die [[Mariinskiteater|Kirov-teater]]
* Verenigde Koninkryk: lede van die Londense Simfonieorkes 
* VSA: lede van die [[New York Filharmoniese Orkes]] 
* Frankryk: lede van die [[Orchestre de Paris]] 

Die soliste was June Anderson (sopraan), Sarah Walker (alt), Klaus König (tenoor) en Jan-Hendrik Rootering (bas).&lt;ref name=&quot;Naxos 2072038&quot;&gt;Naxos. 2006. ''Ode To Freedom – Beethoven: Symphony No. 9''. &lt;/ref&gt; Dit was Bernstein se laaste uitvoering van Beethoven se Negende Simfonie; minder as 'n jaar later (in Oktober 1990) is hy oorlede.

In 1998 het die Japannese dirigent Seiji Ozawa die vierde beweging vir die openingseremonie van die 1998 Olimpiese Winterspele gedirigeer, met ses verskillende kore wat gelyktydig uit Japan, Duitsland, Suid-Afrika, China, die Verenigde State en Australië gesing het.&lt;ref&gt;Strom, S. 1998. [https://www.nytimes.com/1998/02/07/sports/xviii-winter-games-opening-ceremonies-latest-sport-after-worldwide-effort.html &quot;The XVIII Winter Games: Opening ceremonies; The latest sport? After a worldwide effort, synchronized singing gets in&quot;]. ''[[The New York Times]]'', 7 February. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

In 1923 is die eerste volledige opname van Beethoven se Negende Simfonie deur 'n [[Grammofoonplaat|akoestiese opnameproses]] gemaak; dit was gedirigeer deur Bruno Seidler-Winkler. Die opname is deur [[Deutsche Grammophon]] in Duitsland uitgereik; die plate is in die Verenigde State onder die Vocalion-handelsmerk uitgereik. Die eerste elektriese opname van die Negende is in 1926 in Engeland opgeneem, met Felix Weingartner wat die Londense Simfonieorkes gedirigeer het, uitgereik deur Columbia Records. Die eerste volledige Amerikaanse opname is in 1934 deur RCA Victor gemaak met [[Leopold Stokowski]] wat die [[Philadelphia Orkes|Philadelphia-orkes]] dirigeer. Sedert die laat 20ste eeu is die Negende Simfonie gereeld opgeneem deur periodekunstenaars, insluitend Roger Norrington, Christopher Hogwood en sir John Eliot Gardiner.

Die BBC Proms-jeugkoor het die stuk tydens die Proms van 2018 saam met [[Georg Solti]] se UNESCO Wêreldorkes vir Vrede in die [[Royal Albert Hall]] uitgevoer. Die Proms-uitvoering was getiteld &quot;War &amp; Peace&quot; en is uitgevoer om die honderdste herdenking van die einde van [[Eerste Wêreldoorlog|die Eerste Wêreldoorlog]] te vier.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/events/emrz3d|title=Prom 9: War &amp; Peace|website=BBC Music Events|language=en}} Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

Een van die langste opnames van die Negende Simfonie duur 76 minute lank. Dit is in 1981 gedirigeer deur [[Karl Böhm]] met die Weense Filharmoniese Orkes en onder andere [[Jessye Mae Norman|Jessye Norman]] en [[Plácido Domingo]] as die soliste.&lt;ref&gt;Gronow, P. &amp; Saunio, I. 1999. ''[https://books.google.co.za/books?id=paPRxPJ7jjEC&amp;q=Karl+B%C3%B6hm+9th+symphony+70+minutes&amp;pg=PA195&amp;redir_esc=y#v=snippet&amp;q=Karl%20B%C3%B6hm%209th%20symphony%2070%20minutes&amp;f=false International History of the Recording Industry]''. Londen: A&amp;C Black, bl. 195. &lt;/ref&gt;

== Invloed ==
[[Lêer:Haus-UngargasseNr5-Tafel2.jpg|duimnael| Die gedenkplaat by Ungargasse No.&amp;nbsp;5, Wene lui: &quot;Ludwig van Beethoven het in die winter van 1823/24 sy Negende Simfonie in hierdie huis voltooi. Ter nagedagtenis aan die eeufees van sy eerste uitvoering op 7 Mei 1824 het die Wiener Schubertbund hierdie gedenkplaat op 7 Mei 1924 aan die meester en sy werk opgedra.&quot;]]
Verskeie latere komponiste van die Romantiese tydperk en daarna is deur die Negende Simfonie beïnvloed. 

'n Belangrike tema in die finale van [[Johannes Brahms]] se Simfonie no. 1 in C-mineur hou verband met die &quot;An die Freude&quot;-tema uit die laaste beweging van Beethoven se Negende Simfonie. Toe dit aan Brahms uitgewys is, het hy na bewering teruggekap: &quot;Enige dwaas kan dit sien!&quot; Brahms se eerste simfonie is soms geprys (en bespot) as &quot;Beethoven se tiende&quot;.

Die Negende Simfonie het die vorme beïnvloed wat [[Anton Bruckner]] vir die bewegings van sy simfonieë gebruik hetd. Sy Derde Simfonie is dieselfde toonsoort (D-mineur) as Beethoven se Negende en maak aansienlik gebruik van tematiese idees daaruit. Die stadige beweging van Bruckner se Sewende Simfonie gebruik die A–B–A–B–A-vorm wat in die derde beweging van Beethoven se simfonie gevind word en neem verskeie figurasies daaruit.&lt;ref name=&quot;taruskin&quot;&gt;Taruskin, R. 2010. ''Music in the Nineteenth Century''. The Oxford History of Western Music. Volume 3. New York: Oxford University Press, bl. 747–751.&lt;/ref&gt;

In die openingsnote van die derde beweging van sy Simfonie no. 9 (&quot;Uit die Nuwe Wêreld&quot;) bring [[Antonín Dvořák]] hulde aan die scherzo uit Beethoven se Negende Simfonie met sy dalende vierdes en keteltromslae.&lt;ref&gt;Steinberg, M. 1995. ''The symphony: A listeners guide''. New York: Oxford University Press, bl. 153. &lt;/ref&gt;

[[Béla Bartók]] het die openingsmotief van die scherzo uit Beethoven se Negende Simfonie geleen om die tweede beweging (scherzo) in sy eie Vier Orkesstukke, op. 12 (Sz 51) mee bekend te stel.&lt;ref&gt;Howard, O. [https://web.archive.org/web/20150608004144/http://www.laphil.com/philpedia/music/four-orchestral-pieces-op-12-bela-bartok ''About the piece: Four Orchestral Pieces, Op. 12'']. Los Angeles Philharmonic. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Junie 2015. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Bartók, B. 1912. [https://web.archive.org/web/20171225203314/http://hz.imslp.info/files/imglnks/usimg/8/8b/IMSLP54751-PMLP46172-Bartok-Op12.Violin1.pdf ''4 Pieces, Op. 12 – Violin I''&lt;nowiki&gt; [partituur]&lt;/nowiki&gt;]. Universal Edition, bl. 3. Geargiveer van die oorspronklike op 25 Desember 2017. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

Michael Tippett haal in sy Derde Simfonie (1972) die opening van die finale van Beethoven se Negende Simfonie aan en kritiseer dan die utopiese begrip van die broederskap van die mens soos uitgedruk in die &quot;An die Freude&quot; en beklemtoon eerder die mens se vermoë vir beide goed en kwaad.&lt;ref&gt;Sien Matthews 1980, bl. 93.&lt;/ref&gt;

In die film ''The pervert's guide to ideology'' lewer die filosoof [[Slavoj Žižek]] kommentaar op die gebruik van die &quot;An die Freude&quot;-tema deur [[Nasionaal-Sosialisme|Nazisme]], Bolsjewisme, die Chinese [[Kulturele Rewolusie|Kulturele Revolusie]], die Oos-Wes-Duitse Olimpiese span, [[Suid-Rhodesië]], Abimael Guzmán (leier van die Shining Path), en die [[Raad van Europa|Europese Raad]] en die [[Europese Unie]].&lt;ref&gt;Žižek, S. [regisseur]. 2012. ''The pervert's guide to ideology'' [rolprent]. Zeitgeist Films; en Jones, J. 2013. [https://www.openculture.com/2013/11/slavoj-zizek-examines-the-perverse-ideology-of-beethovens-ode-to-joy.html ''Slavoj Žižek examines the perverse ideology of Beethoven's''] Ode to Joy. Open Culture, 26 November. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

=== Kompaktskyf- (CD-)formaat ===
Een legende is dat die [[Laserskyf|kompakskyf]] (CD) doelbewus ontwerp is om 'n speeltyd van 74 minute te hê sodat dit Beethoven se Negende Simfonie kon akkommodeer.&lt;ref&gt;Longdon, V. 2019. [https://www.classicfm.com/discover-music/why-is-a-cd-74-minutes/ ''Why is a CD 74 minutes long? It's because of Beethoven'']. Classic FM, 3 May. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt; [[Kees Schouhamer Immink|Kees Immink]], [[Philips]] se hoofingenieur wat die CD ontwikkel het, meen dat 'n kommersiële toutrekkery tussen die ontwikkelingsvennote, [[Sony]] en Philips, tot 'n skikking in 'n neutrale formaat van 12 cm-deursnee gelei het. Die 1951-uitvoering van die Negende Simfonie onder leiding van [[Wilhelm Furtwängler|Furtwängler]] is voorgehou as die perfekte verskoning vir die verandering,&lt;ref name=&quot;Immink2&quot;&gt;Schouhamer Immink, K. A. 2007. [https://www.researchgate.net/publication/322951358_Shannon_Beethoven_and_the_Compact_Disc Shannon, Beethoven, and the Compact Disc]. ''IEEE Information Theory Society Newsletter'' 57: 42–46. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Imminknature&quot;&gt;Schouhamer Immink, K.A. 2018. How we made the compact disc. ''Nature Electronics'' 1(260). DOI: https://doi.org/10.1038/s41928-018-0063-7.&lt;/ref&gt; en is in 'n Philips-nuusvrystelling wat die 25ste herdenking van die kompakskyf gevier het voorgehou as rede vir die lengte van 74 minute.&lt;ref&gt;Mitchell, B. 2007. ''[https://www.ecoustics.com/products/philips-celebrates-25th-anniversary-compact/ Philips celebrates 25th anniversary of the Compact Disc]''. ecoustics.com, 16 Augustus. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

=== TV-temamusiek ===
''The Huntley–Brinkley Report'' het die opening van die tweede beweging as temamusiek gebruik tydens die speelvak van die program op [[NBC]] (1956–1970). Die tema is geneem uit die RCA Victor-opname (1952) van die Negende Simfonie deur die NBC Simfonieorkes onder leiding van [[Arturo Toscanini]].&lt;ref&gt;[https://www.networknewsmusic.com/huntley-brinkley-report-theme/ ''Huntley–Brinkley Report''-temamusiek]. ''networknewsmusic.com'', 20 September 1959. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt; 'n [[Sintetiese klavier|Gesintetiseerde]] weergawe van die openingsmate van die tweede beweging is ook gebruik as die tema vir ''Countdown with Keith Olbermann'' op MSNBC en Current TV.&lt;ref&gt;''[https://www.networknewsmusic.com/countdown-with-keith-olbermann-msnbc-2003-2011-theme/ Countdown with Keith Olbermann (MSNBC) 2003 – 2011]''. Temamusiek. ''Network News Music,'' 31 Maart 2003. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt; 'n Rockkitaarweergawe van die &quot;An die Freude&quot;-tema is in die eerste seisoen vir ''Suddenly Susan'' as tema gebruik.&lt;ref&gt;Fretts, B. 1996. ''[https://ew.com/article/1996/11/15/tv-show-openings/ TV show openings]''. EW.com, 15 November 2023. Geraadpleeg op 19 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

=== Gebruik as (volks-)lied ===
 
Tydens die opsplitsing van Duitsland in die [[Koue Oorlog]] is die &quot;An die Freude&quot;-segment van die simfonie gespeel as volkslied vir die verenigde Duitse span by die Olimpiese Spele van 1956, 1960, 1964 en 1968. In 1972 is die melodie (sonder die woorde) as die Volkslied van Europa aangeneem deur die [[Raad van Europa]] en daarna deur die Europese Gemeenskappe (nou die [[Europese Unie]]) in 1985.&lt;ref&gt;
{{Cite web|url=http://europa.eu/abc/symbols/anthem/index_en.htm|title=The European Anthem|date=16 June 2016|website=europa.eu}}&lt;/ref&gt; Die &quot;An die Freude&quot;-melodie is ook gebruik as die volkslied van [[Rhodesië]] (nou Zimbabwe) tussen 1974 en 1979, as &quot;Rise, o voices of Rhodesia&quot;.&lt;ref&gt;''[[Vancouver Sun]].'' 1974. [https://news.google.com/newspapers?id=cHBmAAAAIBAJ&amp;sjid=XosNAAAAIBAJ&amp;pg=6475,5011881&amp;dq Rhodesia picks ''Ode to Joy'']. 30 Augustus, bl. 12.&lt;/ref&gt; Gedurende die vroeë 1990's het Suid-Afrika 'n instrumentale weergawe van &quot;An die Freude&quot; pleks van sy destydse volkslied &quot;[[Die Stem van Suid-Afrika]]&quot; by sportbyeenkomste gebruik, hoewel dit nooit eintlik as 'n amptelike volkslied aangeneem is nie.&lt;ref&gt;''The New York Times.'' 1991''.'' Opinion | South Africa Poaches on Europe's Anthem. 24 November.&lt;/ref&gt;

=== Gebruik as 'n gesangmelodie ===
In 1907 het die Presbiteriaanse pastoor Henry van Dyke Jr. die lofsang &quot;Joyful, Joyful, we adore you&quot; geskryf terwyl hy by Williams College gebly het.&lt;ref&gt;{{Cite book|location=Netherlands}}&lt;/ref&gt; Dié lofsang word algemeen in Engelstalige kerke gesing op die &quot;An die Freude&quot;-melodie uit hierdie simfonie.&lt;ref&gt;Rev. Corey F. O'Brien, &quot;[https://web.archive.org/web/20191113190313/http://www.northprospectchurch.org/Sermons/s081109.pdf November 9, 2008 sermon]&quot; at North Prospect Union United Church of Christ in Medford.&lt;/ref&gt;

In Suid-Afrika word die bekende gesang &quot;Praat ek mense-, eng'letale&quot; ('n beryming van 1 Korintiërs 13) ook op dié melodie gesing.&lt;ref&gt;Gereformeerde Kerke Suid-Afrika. S.d. ''[http://www.cjbf.co.za/liedere/liedere/530.pdf Praat ek mense-, eng'letale.]'' Geraadpleeg op 20 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

=== Jaareindtradisie ===
Die Duitse werkersbeweging het 'n radisie in 1918 begin om die Negende Simfonie op Oujaarsaand uit te voer. Vertonings het om 23:00 begin sodat die simfonie se finale aan die begin van die nuwe jaar gespeel sou word. Hierdie tradisie het voortgeduur in [[Nazi-Duitsland]] en is ook ná die oorlog deur [[Duitse Demokratiese Republiek|Oos-Duitsland]] waargeneem.&lt;ref&gt;[http://www.hr-online.de/servlet/de.hr.cms.servlet.File/11-006.pdf?enc=d3M9aHJteXNxbCZibG9iSWQ9MTE5NDAzNDkmaWQ9NDA3NDE2MTkmZm9yY2VEb3dubG9hZD0x &quot;Beethovens 9. Sinfonie – Musik für alle Zwecke – Die Neunte und Europa: &quot;Die Marseillaise der Menschheit&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180108120547/http://www.hr-online.de/servlet/de.hr.cms.servlet.File/11-006.pdf?enc=d3M9aHJteXNxbCZibG9iSWQ9MTE5NDAzNDkmaWQ9NDA3NDE2MTkmZm9yY2VEb3dubG9hZD0x|date=8 January 2018}}.&lt;/ref&gt;

Die Negende Simfonie word tradisioneel aan die einde van die jaar regdeur Japan uitgevoer. In Desember 2009 was daar byvoorbeeld 55 uitvoerings van die simfonie deur verskeie groot Japanese orkeste en kore.&lt;ref name=&quot;Brasor&quot;&gt;Brasor, P. 2010. Japan makes Beethoven's Nonth no. 1 for holidays. ''The Japan Times'', 24 Desember, bl. 20. {{Cite web |url=http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/fm20101224r1.html |title=argiefkopie |access-date=20 Desember 2023 |archive-date= 9 Junie 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110609215442/http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/fm20101224r1.html |url-status=bot: unknown }}.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Uranaka, T. 1999. [http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn19991201a5.html Beethoven concert to fete students' wartime sendoff]. ''The Japan Times'', 1 Desember. {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110609215516/http://search.japantimes.co.jp/cgi-bin/nn19991201a5.html |date=9 June 2011 }}.&lt;/ref&gt; Die simfonie is tydens die Eerste Wêreldoorlog aan Japan bekendgestel deur Duitse gevangenes wat by die Bandō-krygsgevangenekamp aangehou is.&lt;ref name=&quot;ST&quot;&gt;Maynard, L. 2015. [https://www.seattletimes.com/entertainment/classical-music/how-world-war-i-made-beethovens-ninth-a-japanese-new-year-tradition/ How World War I made Beethoven's Ninth a Japanese New Year's tradition]. ''The Seattle Times,'' 30 Desember. Geraadpleeg op 20 Desember 2023.&lt;/ref&gt; Japannese orkeste, veral die NHK-simfonieorkes, het die simfonie in 1925 en tydens die Tweede Wêreldoorlog begin uitvoer; die [[Japannese Keiserryk|keiserlike regering]] het uitvoerings van die simfonie bevorder, insluitend op Oujaarsaand. In 'n poging om munt te slaan uit die gewildheid van die werk het orkeste en kore wat ekonomiese moeilike tye tydens Japan se heropbou beleef het die stuk aan die einde van die jaar uitgevoer. In die 1960's het hierdie jaareinduitvoerings van die simfonie meer algemeen begin voorgekom en ook plaaslike kore en orkeste begin ingesluit – 'n tradisie gevestig het wat vandag nog voortduur. Sommige van hierdie optredes gebruik massakore van tot 10 000 sangers.&lt;ref&gt;''BBC News''. 2017. [https://www.bbc.com/news/av/world-asia-42436120 10,000 people sing Japan's Christmas song]. 22 Desember. Geraadpleeg op 20 Desember 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ST&quot; /&gt;

WQXR-FM, 'n klassieke radiostasie wat die New Yorkse metropolitaanse gebied bedien, eindig elke jaar met 'n [[wiktionary:countdown|aftelling]] van die stukke klassieke musiek wat die meeste versoek word in 'n opname wat elke Desember gehou word. Hoewel enige stuk die ereplek kan wen en dus die nuwe jaar kan verwelkom (en dus oor middernag op 1 Januarie gespeel word), het Beethoven se Negende Simfonie sedert ten minste 2017 elke jaar gewen.&lt;ref&gt;WQXR. 2023. ''[https://www.wqxr.org/classical-countdown-2023/ Classical countdown 2023]''. Geraadpleeg op 20 Desember 2023.&lt;/ref&gt;

=== Ander koorsimfonieë ===
Voor Beethoven se Negende Simfonie het simfonieë nie kore ingespan nie en die stuk het dus die genre van die koorsimfonie gevestig. Genommerde koorsimfonieë as deel van 'n siklus van andersins instrumentale werke is later deur talle komponiste geskryf, insluitend [[Felix Mendelssohn]], [[Gustav Mahler]], [[Ralph Vaughan Williams]] en [[Charles Ives]].

=== Ander negende simfonieë ===
Die grootte en invloed van Beethoven se Negende Simfonie het daartoe gelei dat latere komponiste 'n spesiale betekenis aan hul eie negende simfonieë toegeskryf het, wat moontlik bygedra het tot die kulturele verskynsel bekend as die &quot;vloek van die negende&quot;. 'n Aantal ander komponiste se negende simfonieë gebruik ook 'n koor, soos dié van Kurt Atterberg, Mieczysław Weinberg, Edmund Rubbra, Hans Werner Henze en Robert Kyr. [[Anton Bruckner]] het nie oorspronklik bedoel dat sy onvoltooide negende simfonie koorstemme sou inspan nie, maar die gebruik van sy koor ''Te Deum'' in plaas van die onvoltooide finale beweging is vermoedelik deur die komponis self goedgekeur.&lt;ref&gt;Judd, T. 2021. [https://thelistenersclub.com/2021/03/10/bruckners-te-deum-a-hymn-of-praise/ ''Bruckner's'' Te Deum'': A hymn of Praise''.] ''The Listeners' Club'', 10 Maart 2021. Geraadpleeg op 20 Desember 2023.&lt;/ref&gt; [[Dmitri Sjostakowitsj]] het oorspronklik bedoel dat sy Negende Simfonie 'n grootse werk met koor en soliste sou wees – hoewel die simfonie uiteindelik 'n relatief kort werk sonder stemme was.&lt;ref&gt;Fay, L.E. 2000. Shostakovich: A life. New York: Oxford University Press.&lt;/ref&gt;

Oor sy eie Negende Simfonie het George Lloyd geskryf: &quot;When a composer has written eight symphonies he may find that the horizon has been blacked out by the overwhelming image of Beethoven and his one and only Ninth. There are other very good No. 5s and No. 3s, for instance, but how can one possibly have the temerity of trying to write another Ninth Symphony?&quot;&lt;ref&gt;Presto Music. S.d. ''[https://www.prestomusic.com/classical/products/7951321--george-lloyd-symphonies-nos-2-9 George Lloyd: Symphonies Nos 2 &amp; 9]''. Geraadpleeg op 20 Desember 2023.&lt;/ref&gt; Niels Gade het slegs agt simfonieë gekomponeer, al het hy nog twintig jaar geleef nadat hy die agtste voltooi het. Toe hy gevra is waarom hy nie nog 'n simfonie gekomponeer het nie, het hy glo geantwoord:  &quot;There is only one ninth,&quot; met verwysing na Beethoven. &lt;ref&gt;Henriques, R. 1891. ''Niels W. Gade'' [in Deens]. Copenhagen: Studentersamfundets Førlag, bl. 23.&lt;/ref&gt;

== Notas ==
&lt;references group=&quot;n&quot;/&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Bronnelys ==
* Cantorion. S.d. ''[https://cantorion.org/pieces/147/Symphony-No.-9 Symphony no. 9]''. Geraadpleeg op 20 Desember 2023.
* Cook, N. 1993. ''Beethoven: Symphony No. 9''. Cambridge Music Handbooks. Cambridge: Cambridge University Press.
* Cook, N. 1993b. 2. Early impressions. ''Beethoven: Symphony No. 9''. Cambridge Music Handbooks. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 26–47. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511611612.003.
* Hopkins, A. 1981. ''The Nine Symphonies of Beethoven''. Londen: Heinemann.
* IMSLP. S.d. ''[[scores:Symphony_No.9,_Op.125_(Beethoven,_Ludwig_van)|Symphony No.9, Op.125 (Beethoven, Ludwig van)]]''. Geraadpleeg op 20 Desember 2023.
* Levy, D.B. 2003. ''Beethoven: The Ninth Symphony'' . Hersiende uitgawe. New Haven: Yale University Press.
* Makell, T. 2002. &quot;Ludwig van Beethoven&quot;. In Morin, A.J. (red.). ''Classical Music: The Listener's Companion''. San Francisco: Backbeat Books.
* Matthews, D. 1980. ''[[iarchive:michaeltippettin00matt|Michael Tippett: An introductory study]]''. Londen: Faber.
* Noorduin, M. 2021. The metronome marks for Beethoven's Ninth Symphony in context. ''Early Music''. 49: 129–145. DOI: https://doi.org/10.1093/em/caab005.
* Sachs, H. 2010. The Ninth: Beethoven and the world in 1824. Faber and Faber ([https://www.telegraph.co.uk/culture/books/bookreviews/7865902/The-Ninth-Beethoven-and-the-World-in-1824-by-Harvey-Sachs-review.html Resensie] deur Philip Hensher, ''The Daily Telegraph'' (Londen), 5 Julie 2010).

{{Normdata}}
[[Kategorie:Vertaalde bladsye wat nagegaan moet word]]</text>
      <sha1>i5icbp7kqjt4ov7dzfartnnvl65nkr2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wortelboom</title>
    <ns>0</ns>
    <id>409965</id>
    <revision>
      <id>2912420</id>
      <parentid>2716760</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T14:35:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JMK</username>
        <id>649</id>
      </contributor>
      <comment>kaartsleutel</comment>
      <origin>2912420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2399" sha1="284w0jyk32k0puwiujj9rsaqao6t7bu" xml:space="preserve">[[Lêer:Sonneratia alba - Manado (2).JPG|duimnael|upright=1.3|Wortelbome is geharde struike en bome wat in soutwater floreer en gespesialiseerde aanpassings het sodat hulle die vlugtige energie van [[tussengetysone]]s langs mariene kus kan oorleef.]]
[[Lêer:World map mangrove distribution.png|duimnael|regs||{{legend0|#92df91|&amp;nbsp;globale verspreiding van wortelbome}}]]

'n '''Wortelboom''' is 'n [[struik]] of boom wat hoofsaaklik in kus-[[soutwater]] of [[brakwater]] groei. Wortelbome groei in 'n ekwatoriale klimaat, tipies langs kuslyne en getyriviere. Hulle het spesiale aanpassings om ekstra suurstof op te neem en sout te verwyder, wat hulle in staat stel om toestande te verdra wat die meeste plante sal doodmaak. Die term word ook gebruik vir tropiese kusplantegroei wat uit sulke spesies bestaan. Mangroves is taksonomies divers, as gevolg van [[konvergente evolusie]] in verskeie plantfamilies. Hulle kom wêreldwyd in die [[trope]] en [[subtrope]] voor en selfs in sommige [[gematigde]] kusgebiede, hoofsaaklik tussen breedtegrade 30°&amp;nbsp;N en 30°&amp;nbsp;S, met die grootste wortelboomgebied binne 5° van die [[ewenaar]].&lt;ref name=&quot;Giri2010&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Friess&quot;/&gt;

== Sien ook ==
* [[Wortelboommoeras]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|verwysings=

&lt;ref name=&quot;Giri2010&quot;&gt;{{cite journal |last1=Giri |first1=C. |last2=Ochieng |first2=E. |last3=Tieszen |first3=L. L. |last4=Zhu |first4=Z. |last5=Singh |first5=A. |last6=Loveland |first6=T. |last7=Masek |first7=J. |last8=Duke |first8=N. |title=Status and distribution of mangrove forests of the world using earth observation satellite data: Status and distributions of global mangroves |journal=Global Ecology and Biogeography |date=2011 |volume=20 |issue=1 |pages=154–159 |doi=10.1111/j.1466-8238.2010.00584.x |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;Friess&quot;&gt;{{cite journal |last1=Friess |first1=D. A. |last2=Rogers |first2=K. |last3=Lovelock |first3=C. E. |last4=Krauss |first4=K. W. |last5=Hamilton |first5=S. E. |last6=Lee |first6=S. Y. |last7=Lucas |first7=R. |last8=Primavera |first8=J. |last9=Rajkaran |first9=A. |last10=Shi |first10=S. |title=The State of the World's Mangrove Forests: Past, Present, and Future |journal=Annual Review of Environment and Resources |date=2019 |volume=44 |issue=1 |pages=89–115 |doi=10.1146/annurev-environ-101718-033302 |doi-access=free}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Wortelboommoerasse]]</text>
      <sha1>284w0jyk32k0puwiujj9rsaqao6t7bu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Kriptogeld</title>
    <ns>10</ns>
    <id>412824</id>
    <revision>
      <id>2912572</id>
      <parentid>2887219</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T06:55:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2053" sha1="j5wix1mm7esr4tjz6vshb0hhlv9tz05" xml:space="preserve">{{Navbox
| name  = Kriptogeld
| title = [[Kriptogeld]]
| bodyclass = hlist
| state = {{{state&lt;includeonly&gt;|collapsed&lt;/includeonly&gt;}}}

| group1 = Tegnologie
| list1 = 
* [[Blokketting]]
* [[Kriptogeld-beursie]]
* [[Gedesentraliseerde finansies]]
* [[Vurk (blokketting)|Vurk]]
* [[Nieverwisselbare item]]
* [[Slim kontrak]]
* [[Web3]]

| group2 = [[Konsensus (rekenaarwetenskap)|Konsensus]] meganismes
| list2 = 
* [[Bewys van gesag]]
* [[Bewys van berging]]
* [[Bewys van belang]] &lt;!-- Bewys van aandeel ? | :en:proof of stake --&gt;
* [[Bewys van werk]]

| group3 = [[Bewys van werk]] geldeenhede
| list3 =
* [[Bitcoin]]
* [[Bitcoin Cash]]
* [[Dogecoin]]
* [[Firo]]
* [[Litecoin]]
* [[Monero]]
* [[Primecoin]]
* [[Zcash]]

| group4 = [[Bewys van belang]] geldeenhede
| list4 =
* [[Algorand]]
* [[Ethereum]]
* [[Solana (blokkettingplatform)|Solana]]

| group5 = Ander geldeenhede
| list5 =
* [[Nano (kriptogeld)|Nano]]
* [[Ripple]]
* [[$Trump]]
* [[$Libra]] 
* [[Clawnch (kriptogeldeenheid)|Clawnch]]

| group6 = Onaktiewe geldeenhede
| list6 =
* [[Bitconnect]]
* [[OneCoin]]
* [[SafeMoon]]

| group7 = [[Stabielemunt]]e
| list7 =
* [[Diem (kriptogeldeenheid)|Diem]]
* [[Tether (kriptogeld)|Tether]]
* [[USD Coin]]

| group9 = [[Kriptogeldbeurs]]e
| list9 =
* [[Binance]]
* [[Bitfinex]]
* [[Coinbase]]
* [[Crypto.com]]
* [[Kraken (kriptogeldbeurs)|Kraken]]
* [[Luno]]
* [[OKX]]
* [[Upbit]]
{{navbox|child
  | group1 = Ontbind
  | list1  = 
* [[FTX (maatskappy)|FTX]]
* [[Mt. Gox]]
* [[Quadriga Fintech Solutions]]
}}

| group11 = Verwante onderwerpe
| list11 =
* [[Aanvanklike munt aanbod|Aanvanklike munt aanbod (ICO)]]
* [[Bitcoin in El Salvador]]
* [[Digitale geldeenheid]]
* [[Gedesentraliseerde outonome organisasie]]
* [[Kripto-anargisme]]
* [[Strategiese kriptogeldreserwe]]
* [[Tokengeld]]
* [[Virtuele geldeenheid]]

| below =
* {{icon|CAT}} '''[[:Kategorie:Kriptogeld|Kategorie]]'''
* {{icon|commons}} '''[[commons:Category:Cryptocurrency|Commons]]'''
* {{icon|list}} '''[[Lys van kriptogeld|Lys]]'''

}}&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>j5wix1mm7esr4tjz6vshb0hhlv9tz05</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Anutin Charnvirakul</title>
    <ns>0</ns>
    <id>415736</id>
    <revision>
      <id>2912654</id>
      <parentid>2847062</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T10:12:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35915-72</username>
        <id>209690</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>2912654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="990" sha1="9ohuf95g08yai9lkqs18knkr3y7flu1" xml:space="preserve">[[Lêer:2025 Anutin Charnvirakul อนุทิน ชาญวีรกูล 2568 (cropped).jpg|duimnael|2025.]]
'''Anutin Charnvirakul''' ([[Thai]]: อนุทิน ชาญวีรกูล; gebore [[13 September]] [[1966]]) is 'n Thaise politikus wat sedert  September 2025 dien as die 32ste Eerste Minister van Thailand. Hy het ook van 2023 tot 2025 as die Minister van Binnelandse Sake en Adjunkpremier gedien het. Hy was die Minister van Openbare Gesondheid in Prayut se regering (2019-2023) en was die prominente openbare figuur in beheer van die [[Covid-19-pandemie]] in Thailand.

Hy was 'n lid van verskeie politieke partye soos die Nasionale Ontwikkelingsparty, Thai Rak Thai Party en is tans die leier van die [[Bhumjaithai-party]].

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn}}

{{Saadjie}}
{{Eerste Minister van Thailand}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Charnvirakul, Anutin}}
[[Kategorie:Thaise politici]]
[[Kategorie:Geboortes in 1966]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>9ohuf95g08yai9lkqs18knkr3y7flu1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Progressiewe Nederland</title>
    <ns>0</ns>
    <id>418656</id>
    <revision>
      <id>2912414</id>
      <parentid>2912408</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T12:43:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2912414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6353" sha1="px5eq2s19yf7u2fd5gd5bhx91knjilo" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Politieke party
| party_naam       = Progressiewe Nederland
| afkorting        = PRO
| party_logo       = Progressief Nederland logo liggend.svg
| logobeskrywing   = 
| logo_onderskrif  = 
| leier            = [[Jesse Klaver]]
| slagspreuk       = 
| gestig           = 
| ontbind          = 
| samesmelting_van = 13 Junie 2023 &lt;small&gt;(Eerste Kamer)&lt;/small&gt;,
27 Oktober 2023 &lt;small&gt;(Tweede Kamer)&lt;/small&gt;
| afgestig_van     = 
| voorafgegaan     = 
| samesmelting_met = 
| opgevolg         = 
| nuusbrief        = 
| hoofkwartiere    =
| studente_vleuel  = 
| jeugvleuel       =
| ideologie        =Sosiale demokrasie, Groen politiek, Progressivisme
| nasionaal        = 
| internasionaal   = 
| kleure           = Groen, Rooi
| webwerf          = [https://progressiefnederland.nl/ ''progressiefnederland.nl'']
}}

Die '''Progressiewe Nederland''' ([[Nederlands]]: ''Progressief Nederland'', afgekort as PRO, gestileer in hoofletters) is 'n [[Nederland]]se [[politieke party]]. Die party is gevorm as ’n samesmelting van [[GroenLinks]] en die [[Party van die Arbeid]] (PvdA).

Die party se naam is tydens ’n geleentheid op 26 Maart 2026 aangekondig. By die geleentheid het partyleier Jesse Klaver die party beskryf as “pro-regverdig, pro-groen, pro-sosiaal, pro-progressief”. Sedert 9 Junie is die GL–PvdA-groep in die Huis van Verteenwoordigers amptelik hernoem na Progressief Nederland, en Klaver het die hoop uitgespreek dat GL–PvdA-groepe in munisipale rade ook onmiddellik na die nuwe naam sou oorskakel. In munisipaliteite waar GL en PvdA steeds as afsonderlike raadsgroepe funksioneer, mag hulle hul voormalige partyname behou tot die volgende munisipale verkiesings.

==Eerste Kamer==
Selfs voor die Senaatsverkiesings van 30 Mei 2023 het albei partye aangedui dat hulle ná die verkiesing ’n gesamentlike faksie in die [[Eerste Kamer|Senaat]] sou vorm.

In die verkiesings, waaraan die partye steeds met afsonderlike lyste deelgeneem het, het hulle albei sewe setels behaal (18,53% na toepassing van die stemwaardefaktor). Vanaf die datum van installasie, 13 Junie 2023, het hulle toe een gesamentlike faksie gevorm&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.eerstekamer.nl/nieuws/20230613/nieuwe_eerste_kamer_geinstalleerd |titel=Nieuwe Eerste Kamer geïnstalleerd |datum=2023-06-13 |bezochtdatum=2023-08-10 |werk=www.eerstekamer.nl |taal=nl}}&lt;/ref&gt; onder leiding van [[Paul Rosenmöller]] (GroenLinks). [[Mei Li Vos]] (PvdA) het adjunkpartyleier en partysekretaris geword.&lt;ref&gt;{{Citeer web |url=https://www.eerstekamer.nl/fractie/groenlinks_pvda |titel=GroenLinks-PvdA-fractie |bezochtdatum=2023-08-10 |werk=www.eerstekamer.nl |taal=nl}}&lt;/ref&gt;

==Tweede Kamer==
Die partye wou met een lys en program aan die [[Tweede Kamer|Huis van Verteenwoordigers]]-verkiesings van 22 November 2023 deelneem;&lt;ref&gt;[https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5395209/groenlinks-pvda-samenwerking-tweede-kamerverkiezingen Reuzenstap naar fusie: referendum PvdA en GroenLinks voor één lijst bij verkiezingen] ''RTL Nieuws'', 9 juli 2023. [https://web.archive.org/web/20230709162737/https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5395209/groenlinks-pvda-samenwerking-tweede-kamerverkiezingen Gearchiveerd] op 9 juli 2023.&lt;/ref&gt;  in 'n ledereferendum het 91,8% van die deelnemende GroenLinks-lede en 87,9% van die PvdA-lede ten gunste hiervan gestem.&lt;ref&gt;[https://nos.nl/collectie/13944/artikel/2483155-pvda-en-groenlinks-met-een-lijst-de-verkiezingen-in-leden-stemmen-massaal-voor PvdA en GroenLinks met één lijst de verkiezingen in, leden stemmen massaal voor] ''NOS'', 17 juli 2023. [https://web.archive.org/web/20230718102606/https://nos.nl/collectie/13944/artikel/2483155-pvda-en-groenlinks-met-een-lijst-de-verkiezingen-in-leden-stemmen-massaal-voor Gearchiveerd] op 18 juli 2023.&lt;/ref&gt; Op 20 Julie 2023 het die Europese Kommissaris [[Frans Timmermans]] (PvdA) hom beskikbaar gestel as partyleier vir die gesamentlike lys.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://nos.nl/collectie/13944/artikel/2483489-frans-timmermans-wil-lijsttrekker-worden-van-pvda-groenlinks|titel=Frans Timmermans wil lijsttrekker worden van PvdA/GroenLinks|bezochtdatum=2023-07-20|datum=2023-07-20|werk=nos.nl}}&lt;/ref&gt; 'n Paar weke later is hy deur beide partydireksies as die enigste kandidaat-partyleier benoem.&lt;ref&gt;{{Citeer web|url=https://nos.nl/artikel/2486228-timmermans-als-enige-voorgedragen-als-kandidaat-lijsttrekker-pvda-groenlinks|titel=Timmermans als enige voorgedragen als kandidaat-lijsttrekker PvdA/GroenLinks|bezochtdatum=2023-08-11|datum=2023-08-11|werk=nos.nl}}&lt;/ref&gt;

Op 22 Augustus 2023 is Timmermans deur albei partye as partyleier vir die verkiesings aangewys. Tydens die algemene politieke besinning het Jesse Klaver namens die partye gepraat. Met die aanvang van die verkiesingsreses op 27 Oktober 2023 is die faksies van die twee partye formeel saamgesmelt, nadat faksielede vir 'n geruime tyd namens mekaar se faksies gepraat het.&lt;ref&gt;[https://www.telegraaf.nl/nieuws/1320364669/met-fusietruc-stellen-pvd-a-en-gl-tonnen-aan-subsidie-veilig Met ’fusietruc’ stellen PvdA en GL tonnen aan subsidie veilig], ''[[De Telegraaf]]'' (26 oktober 2023). Geraadpleegd op 27 oktober 2023.&lt;/ref&gt;

Die gesamentlike lys het op 22 November 2023 25 setels in die verkiesing behaal en die tweede grootste party geword, agter Geert Wilders se PVV. Op 29 Oktober 2025 het die gesamentlike lys 20 setels behaal.

== Nasionale verkiesingsuitslae ==

=== Tweede Kamer ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Verkiesingsjaar
! Lysleier
! Aantal stemme
! % van die kiesers
! Aantal setels verkry
|-
! 2025
|[[Frans Timmermans]]
| 
| 
| 20/150
|-
! 2023
|[[Frans Timmermans]]
| 1 643 073
| 15,75%
| 25/150
|}

=== Europese Parlement ===

In die [[Europese Parlement]] word samewerking in twee Europese groepe verteenwoordig. Die faksielede van GroenLinks is geaffilieer met die [[Groen-Europese Vrye Alliansie]], dié van PvdA is geaffilieer met die [[Progressiewe Alliansie van Sosialiste en Demokrate]]. Die gesamentlike faksieleier is [[Bas Eickhout]] (GL).

{| class=&quot;wikitable&quot;
! Verkiesingsjaar
! Lysleier
! Aantal stemme
! % van die kiesers
! Aantal setels verkry
|-
! 2024
| [[Bas Eickhout]]
| 1 314 428
| 21,09%
| 31/8
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Saadjie}}
{{Politieke partye in Nederland}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Politieke partye in Nederland]]</text>
      <sha1>px5eq2s19yf7u2fd5gd5bhx91knjilo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Skiet die Boer</title>
    <ns>0</ns>
    <id>427190</id>
    <revision>
      <id>2912527</id>
      <parentid>2909312</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:41:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37414" sha1="idfip4bhpwfajj3qldea0m1l51a9tsu" xml:space="preserve">'''&quot;Skiet die [[Boere|Boer]]&quot;''' ([[Xhosa]]: '''&quot;''Dubul' ibhunu''&quot;''') is 'n omstrede [[Suid-Afrika]]anse anti-[[apartheid]][[lied]].&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Gray |first1=Louise |title=Can Music Kill? |trans-title=Kan musiek doodmaak? |journal=Index on Censorship |date=10 September 2010 |volume=39 |issue=3 |pages=112–120 |doi=10.1177/0306422010379686|doi-access=free}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Thompson |first1=Mabunda M. |last2=Ramhurry |first2=Cindy |title=A uniting song that divides: A critical analysis of (Kill the Boer) |trans-title='n Verenigende lied wat verdeel: 'n Kritiese analise van (Skiet die Boer) |journal=Muziki |date=7 March 2014 |volume=11 |issue=1 |pages=32–42 |doi=10.1080/18125980.2014.893091 |s2cid=145002213}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;groundup-20220825&quot;&gt;{{cite web |last=Broughton |first=Tania |date=2022-08-25 |title=Judge rules that &quot;Kill the boer - Kill the farmer&quot; is not hate speech |trans-title=Regter beslis dat &quot;Skiet die Boer&quot; nie haatspraak is nie |url=https://groundup.org.za/article/judge-rules-kill-boer---kill-farmer-not-hate-speech/ |access-date=2024-03-20 |website=GroundUp News |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Croucamp |first=Piet |date=11 August 2023 |title=It's not whites who should fear Malema's rhetoric |url=https://www.vryeweekblad.com/en/opinions-and-debate/2023-08-11-its-not-whites-who-should-fear-malemas-rhetoric/ |access-date=2024-03-20 |website=[[Vrye Weekblad]] |language=af-ZA |archive-date=2024-03-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240320084517/https://www.vryeweekblad.com/en/opinions-and-debate/2023-08-11-its-not-whites-who-should-fear-malemas-rhetoric/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Dit word in Xhosa of [[Zoeloe]] gesing. Die lied het sy oorsprong in die stryd teen apartheid toe dit die eerste keer gesing is om teen die [[Afrikaners|Afrikaner]]-gedomineerde apartheidregering van Suid-Afrika te protesteer.&lt;ref name=&quot;dmh2&quot; /&gt; Ná 'n uitspraak van die Suid-Gautengse hooggeregshof in Johannesburg in 2010&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2011-09-12 |title=ANC Julius Malema's Shoot the Boer ruled 'hate speech' |trans-title=ANC se Julius Malema se &quot;Skiet die Boer&quot; as haatspraak beslis |url=https://www.bbc.co.uk/news/world-africa-14878102 |access-date=2025-01-24 |work=BBC News |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; is die lied as [[haatspraak]] geklassifiseer, maar hierdie uitspraak is in 2022 deur die gelykheidshof omgekeer, wat beslis het dat &quot;Skiet die Boer&quot; nie haatspraak of 'n aansporing tot geweld is nie.&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Eligon |first=John |date=2023-08-02 |title='Kill the Boer' Song Fuels Backlash in South Africa and U.S. |trans-title=&quot;Skiet die Boer&quot;-lied voed teenreaksie in Suid-Afrika en VSA |url=https://www.nytimes.com/2023/08/02/world/africa/south-africa-kill-boer-song.html |access-date=2025-01-24 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;groundup-20220825&quot; /&gt;

Ondersteuners van die lied beskou dit as 'n lied wat 'n belangrike deel van [[Geskiedenis van Suid-Afrika|Suid-Afrika se geskiedenis]] verwoord&lt;ref name=&quot;mg1&quot;&gt;{{Cite web |last=Quintal |first=Genevieve |date=19 May 2011 |title='Shoot the boer': Lost in translation? |trans-title=&quot;Skiet die Boer&quot;: Verlore in vertaling? |url=https://mg.co.za/article/2011-05-19-shoot-the-boer-lost-in-translation/ |access-date=16 March 2019 |website=The M&amp;G Online |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Msila&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.sahistory.org.za/sites/default/files/Vuyisile%20Mini%20paper.pdf |title=Mini and the song: The place of protest song in history |trans-title=Mini en die lied: Die plek van proteslied in geskiedenis |last=Msila |first=Vuyisile |date=20 September 2011 |website=www.sahistory.org.za |publisher=UNISA |page=13 |access-date=16 March 2019}}&lt;/ref&gt; en 'n belangrike deel van politieke diskoers is&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Gunner |first=Liz |date=2015 |title=Song, identity and the state: Julius Malema's &quot;Dubul' ibhunu&quot; song as catalyst |trans-title=Lied, identiteit en die staat: Julius Malema se &quot;Skiet die Boer&quot;-lied as katalisator |url=https://www.jstor.org/stable/24758684 |journal=Journal of African Cultural Studies |volume=27 |issue=3 |pages=326–341 |doi=10.1080/13696815.2015.1035701 |jstor=24758684 |s2cid=142721849 |issn=1369-6815}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mg-20220825&quot;&gt;{{cite web |date=25 August 2022 |title=Malema, Economic Freedom Fighters singing 'Kill the Boer' ruled not hate speech |trans-title=Malema, Ekonomiese Vryheidsvegters se sing van &quot;Skiet die Boer&quot; as nie haatspraak nie beslis |url=https://mg.co.za/news/2022-08-25-malema-economic-freedom-front-singing-kill-the-boer-ruled-not-hate-speech/ |access-date=7 August 2023 |website=The Mail &amp; Guardian |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt; en dat die betekenis daarvan verkeerd verstaan is as die bevordering van moord op Boere.&lt;ref name=&quot;:7&quot;&gt;{{cite news |last=Fihlani |first=Pumza |date=2014-05-03 |title=South Africa's songs of power |trans-title=Suid-Afrika se liedere van krag |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-27245511 |access-date=2023-08-07 |work=[[BBC News]] |language=en-GB}}&lt;/ref&gt; Teenstanders van die lied voer aan dat dit letterlik geïnterpreteer kan word&lt;ref name=&quot;dmh2&quot;&gt;{{cite web |last=Brkic |first=Branko |date=29 March 2010 |title='Kill the Boer': a brief history |trans-title=&quot;Skiet die Boer&quot;: 'n kort geskiedenis |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2010-03-29-kill-the-boer-a-brief-history/ |access-date=16 March 2019 |website=Daily Maverick |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=SAPA |date=11 March 2010 |title=ANC OK with Malema singing &quot;shoot the boer&quot; |trans-title=ANC oukei met Malema wat &quot;Skiet die Boer&quot; sing |url=http://www.politicsweb.co.za/politicsweb/view/politicsweb/en/page71656?oid=165288&amp;sn=Detail |archive-url=https://web.archive.org/web/20131226234210/http://www.politicsweb.co.za/politicsweb/view/politicsweb/en/page71656?oid=165288&amp;sn=Detail |archive-date=26 December 2013 |access-date=6 August 2023 |website=PoliticsWeb}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Mutasa |first=Haru |title='Shoot the Boer' freedom song banned |trans-title=&quot;Skiet die Boer&quot;-vryheidslied verbied |url=https://www.aljazeera.com/features/2011/9/13/shoot-the-boer-freedom-song-banned |access-date=7 August 2023 |website=www.aljazeera.com |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |title=Uproar as judge bars Shoot the Boer song |trans-title=Oproer toe regter &quot;Skiet die Boer&quot;-lied verbied |url=https://legalbrief.co.za/diary/legalbrief-today/story/uproar-as-judge-bars-shoot-the-boer-song/print/ |access-date=7 August 2023 |website=legalbrief.co.za}}&lt;/ref&gt; en daarom 'n aansporing tot geweld en haatspraak uitmaak.&lt;ref name=&quot;dmh2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:6&quot;&gt;{{cite journal |last=Gray |first=Louise |date=September 2010 |title=Can Music Kill? |trans-title=Kan musiek doodmaak? |url=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0306422010379686 |journal=Index on Censorship |language=en |volume=39 |issue=3 |pages=113 |doi=10.1177/0306422010379686 |s2cid=145339333 |issn=0306-4220}}&lt;/ref&gt; Sosiale en politieke kommentators oor Suid-Afrika, soos [[Jonathan Jansen]]&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jansen |first=Jonathan |date=2 August 2023 |title=There are reasons to worry about 'Kill the Boer', but genocide is not one of them |trans-title=Daar is redes om bekommerd te wees oor &quot;Skiet die Boer&quot;, maar volksmoord is nie een nie |url=https://www.timeslive.co.za/sunday-times-daily/opinion-and-analysis/2023-08-02-jonathan-jansen-there-are-reasons-to-worry-about-kill-the-boer-but-genocide-is-not-one-of-them/ |access-date=27 January 2024 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Jansen |first=Jonathan |date=3 August 2023 |title='Kill the Boer' segregates citizens in a time of social and economic distress |trans-title=&quot;Skiet die Boer&quot; verdeel burgers in 'n tyd van sosiale en ekonomiese nood |url=https://www.heraldlive.co.za/opinion/2023-08-03-kill-the-boer-segregates-citizens-in-a-time-of-social-and-economic-distress/ |access-date=2024-01-27 |website=HeraldLIVE |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt; en Stephen Grootes,&lt;ref name=&quot;:10&quot;&gt;{{Cite web |last=Grootes |first=Stephen |date=2022-02-20 |title=Song will tear us apart, again — just the way Malema and AfriForum want Song will tear us apart, again — just the way Malema and AfriForum would like |trans-title=Lied sal ons weer uitmekaarskeur — presies soos Malema en AfriForum wil |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2022-02-20-song-will-tear-us-apart-again-just-the-way-malema-and-afriforum-want/ |access-date=2024-01-27 |website=Daily Maverick |language=en}}&lt;/ref&gt; het opgemerk dat die lied die risiko loop om rasseverdelings binne Suid-Afrika te vergroot&lt;ref&gt;{{Cite web |last= |title=Post-Dubula maturity is required |trans-title=Post-skiet-volwassenheid word vereis |url=https://www.news24.com/citypress/voices/editorial-post-dubula-maturity-is-required-20220828 |access-date=2024-01-27 |website=City Press |language=en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Bailie |first=Craig |date=2023-08-10 |title=EFF singing Kill the boer: Every S African should be concerned |trans-title=EFF sing &quot;Skiet die Boer&quot;: Elke Suid-Afrikaner behoort bekommerd te wees |url=https://www.dailymaverick.co.za/opinionista/2023-08-10-eff-singing-kill-the-boer-every-s-african-should-be-concerned/ |access-date=2024-01-27 |website=Daily Maverick |language=en}}&lt;/ref&gt; en polarisasie te veroorsaak, terwyl dit radikale aan beide kante van die land se politieke spektrum versterk.&lt;ref name=&quot;:10&quot; /&gt;

== Interpretasie ==
Boere, 'n subgroep van Afrikaners, is die afstammelinge van die [[Nederlands]]sprekende vryburgers van die oostelike Kaapgrens in [[suidelike Afrika]] wat tydens die [[Groot Trek]] na die res van wat later Suid-Afrika sou word, getrek het. Die woord &quot;boer&quot; is, afhangende van die konteks, dikwels 'n aanstootlike term vir 'n Afrikaner wanneer dit deur nie-Afrikaners gebruik word.&lt;ref name=&quot;:6&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Boer - definition of Boer in A Dictionary of South African English - DSAE |trans-title=Boer - definisie van Boer in 'n Woordeboek van Suid-Afrikaanse Engels - DSAE |url=https://dsae.co.za/entry/boer/e00946 |access-date=2023-10-30 |website=dsae.co.za}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Robinson |first=Rensia |date=6 August 2002 |title=Conflict, representation, interpretation - truth lied |trans-title=Konflik, verteenwoordiging, interpretasie - die waarheid het gelieg |url=https://www.pala.ac.uk/uploads/2/5/1/0/25105678/rensia.pdf |journal=Poetics and Linguistics Association |volume=23 |issue=1 |pages=604}}&lt;/ref&gt;

Afhangende van die interpretasie, kan die lied alternatiewelik na institusionele strukture soos die [[Nasionale Party]] (NP) of na spesifieke groepe mense soos lede van die [[Suid-Afrikaanse Polisiediens]] (in die volksmond bekend as ''Boere''), die [[Suid-Afrikaanse Weermag|gewapende magte in Suid-Afrika]] tydens apartheid,&lt;ref name=&quot;mg1&quot; /&gt; wit boere,&lt;ref name=&quot;:8&quot;&gt;{{Cite journal |last=Pretorius |first=Joelien |date=2014 |title=&quot;Dubula ibhunu&quot; (shoot the boer): A psycho-political analysis of farm attacks in South Africa |trans-title=&quot;Skiet die Boer&quot;: 'n Psigo-politieke analise van plaasaanvalle in Suid-Afrika |url=https://repository.uwc.ac.za/bitstream/handle/10566/5814/PretoriusDubulaibhunu.pdf?sequence=2&amp;isAllowed=y |journal=Psychology in Society |volume=47 |pages=21–40 |access-date=31 Maart 2025 |archive-date=30 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230930085528/https://repository.uwc.ac.za/bitstream/handle/10566/5814/PretoriusDubulaibhunu.pdf?sequence=2&amp;isAllowed=y |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:SAPS2003&quot;&gt;{{Cite web |date=31 July 2003 |title=SAPS Report of a special committee of inquiry into farm attacks |trans-title=SAPS-verslag van 'n spesiale komitee van ondersoek na plaasaanvalle |url=https://africacheck.org/sites/default/files/Final-Report-Committee-of-Inquiry-Farm-Attacks-July-2003.pdf |access-date=20 September 2023 |website=Africa Check |publisher=South African Police Service |pages=14, 233, 445}}&lt;/ref&gt;{{Rp|page=14}} of na 'n spesifieke etniese of rassegroep in die algemeen verwys.&lt;ref name=&quot;:8&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mutasa |first=Haru |date=13 September 2011 |title='Shoot the Boer' freedom song banned |trans-title=&quot;Skiet die Boer&quot;-vryheidslied verbied |url=https://www.aljazeera.com/features/2011/9/13/shoot-the-boer-freedom-song-banned |access-date=2024-01-21 |website=Al Jazeera |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:SAPS2003&quot; /&gt;{{Rp|page=233}}

Die voormalige sekretaris-generaal van die [[African National Congress]] (ANC), [[Gwede Mantashe]], het gesê dat die interpretasie van &quot;dubul' ibhunu&quot; as &quot;skiet die Boer&quot; 'n &quot;vervulgariseerde&quot; weergawe van die lied is wat &quot;konflik aanhits&quot; en dat die lied eerder in die konteks van die stryd teen apartheid geïnterpreteer moet word as verwysend na 'n stelsel.&lt;ref name=&quot;dmh2&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Pretorius |first=Joelien |date=2014 |title=&quot;Dubula ibhunu&quot; (shoot the boer): A psycho-political analysis of farm attacks in South Africa |trans-title=&quot;Skiet die Boer&quot;: 'n Psigo-politieke analise van plaasaanvalle in Suid-Afrika |url=https://repository.uwc.ac.za/bitstream/handle/10566/5814/PretoriusDubulaibhunu.pdf?sequence=2&amp;isAllowed=y |journal=Psychology in Society |volume=47 |page=22 |via=[[Universiteit van die Wes-Kaap]] |access-date=31 Maart 2025 |archive-date=30 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230930085528/https://repository.uwc.ac.za/bitstream/handle/10566/5814/PretoriusDubulaibhunu.pdf?sequence=2&amp;isAllowed=y |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

== Geskiedenis ==
Die lied het sy oorsprong oor die Suid-Afrikaanse anti-apartheid politieke spektrum en is deur beide die ANC en die [[Pan Africanist Congress of Azania|Pan Africanist Congress]] (PAC) gebruik. Dit dateer van voor die toyi-toyi-protesdans.&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;{{Page reference|page=333}}

Een van die eerste opgetekende getuienisse van die sing van &quot;Skiet die Boer&quot; was tydens die Delmas-verraadverhoor in 1985. Die lied is in getuienis tydens die verhoor ter sprake gebring, waarin die aanklaer probeer het om die beskuldigdes met die lied te verbind en sodoende kwaadwillige opset te bewys. Die verdediging kon die implikasie dat die beskuldigdes met ''[[mens rea]]'' opgetree het, weerlê toe bewys is dat hulle nie teenwoordig was tydens die sing daarvan nie.&lt;ref name=&quot;:9&quot; /&gt;{{Rp|page=284–287}}

Tydens die verhore van die [[Waarheid-en-versoeningskommissie|Waarheid- en Versoeningskommissie]] het Ntuthuko Chuene beweer dat hy Godfrey Frederick Lanz Heuer in Augustus 1992 op sy plaas vermoor het omdat hy deur die &quot;Skiet die Boer&quot;-gesang by ANC-byeenkomste beïnvloed is.&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{cite web |date=14 October 1999 |title=TRUTH AND RECONCILIATION COMMISSION: &quot;KILL THE BOER&quot; SLOGAN LED TO FARM KILLING: TRC |trans-title=WAARHEID- EN VERSOENINGSKOMMISSIE: &quot;SKIET DIE BOER&quot;-SLAGSPREUK HET TOT PLAASMOORD GELEI: WVK |url=https://www.justice.gov.za/trc/media/1999/9910/p991014a.htm |access-date=2024-02-05 |website=www.justice.gov.za |publisher=[[Suid-Afrikaanse Persagentskap]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |date=8 October 1999 |title=TRUTH AND RECONCILIATION COMMISSION: ANC, IFP MEN AT TRC FOR KWA/NATAL VIOLENCE |trans-title=WAARHEID- EN VERSOENINGSKOMMISSIE: ANC, IVP-MANNE BY WVK VIR KWA/NATAL-GEWELD |url=https://www.justice.gov.za/trc/media/1999/9910/p991008b.htm |access-date=2024-02-05 |website=www.justice.gov.za |publisher=[[Suid-Afrikaanse Persagentskap]]}}&lt;/ref&gt; Chuene is aan Heuer se moord skuldig bevind en het genade gesoek vir wat hy aangevoer het 'n polities gemotiveerde moord was. Heuer se vrou het geweier om haar toestemming te gee om Chuene amnestie te verleen, met die argument dat Chuene se daad krimineel van motivering was eerder as polities.&lt;ref name=&quot;:13&quot; /&gt;

Anti-apartheid-aktivis en politikus [[Peter Mokaba]] het die lied by 'n gedenkbyeenkoms in 1993 vir die onlangs vermoorde anti-apartheid-leier [[Chris Hani]] gesing. Die tydperk in die [[Onderhandelinge om apartheid te beëindig|aanloop]] tot Suid-Afrika se eerste [[Suid-Afrikaanse algemene verkiesing van 1994|veelrassige verkiesing in 1994]] en die daaropvolgende oordrag van mag vanaf die wit-minderheidsregering was 'n noemenswaardige tydperk van onstabiliteit vir Suid-Afrika, gekenmerk deur vrese vir die potensiaal vir wydverspreide rassegeweld.&lt;ref name=&quot;dmh2&quot; /&gt; Daar is gevrees dat die moord op Chris Hani sulke geweld en politieke chaos kon ontketen.&lt;ref name=&quot;dmh2&quot; /&gt; Dit het saamgeval met ''Operasie Groot Storm'', 'n gewelddadige paramilitêre veldtog wat deur die [[Azanian People's Liberation Army]] (APLA), die gewapende vleuel van die PAC, geloods is, wat daarop gemik was om wit boere gewelddadig te verplaas om grond vir swart Afrikane terug te eis.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1997 |title=SAPA - 29 Aug 97 - PAC'S GREAT STORM RETURNS TO HAUNT IT |trans-title=SAPA - 29 Aug 97 - PAC SE GROOT STORM KEER TERUG OM BY DIT TE SPOOK |url=https://www.justice.gov.za/trc/media/1997/9708/s970829a.htm |access-date=2024-01-27 |website=www.justice.gov.za}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Truth Commission - Special Report - Transcript of episode 57, section 4, starting at: 21:24 |trans-title=Waarheidskommissie - Spesiale Verslag - Transkripsie van episode 57, afdeling 4, begin by: 21:24 |url=https://sabctrc.saha.org.za/glossary/apla.htm |access-date=2024-01-27 |website=sabctrc.saha.org.za}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Lephakga |first=Tshepo |date=2018 |title=APLA and the Amnesty Committee of the TRC? An Ethical Analysis of the Amnesty Committee of the Truth and Reconciliation Commission of South Africa |trans-title=APLA en die Amnestiekomitee van die WVK? 'n Etiese analise van die Amnestiekomitee van die Waarheid- en Versoeningkommissie van Suid-Afrika |url=https://www.scielo.org.za/pdf/she/v44n1/10.pdf |journal=Studia Historiae Ecclesiasticae |volume=44 |issue=1 |pages=9 |doi=10.25159/2412-4265/2379 |issn=2412-4265 |via=Scientific Electronic Library Online}}&lt;/ref&gt;
By Mokaba se begrafnis in 2002 het die skare spontaan die lied gesing terwyl ANC-leiers teenwoordig was.&lt;ref name=&quot;dmh2&quot; /&gt;

== Omstredenheid ==
Die lied is omstrede in post-apartheid Suid-Afrika,&lt;ref name=&quot;:7&quot; /&gt; waar dit 'n herlewing ervaar het,&lt;ref name=&quot;:9&quot;&gt;{{Cite journal |last=Erlmann |first=Veit |date=2020 |title='Shoot the Boer' – Hate Speech, Law and the Expediency of Sound |trans-title=&quot;Skiet die Boer&quot; – Haatspraak, Wet en die Doeltreffendheid van Klank |url=https://ro.uow.edu.au/cgi/viewcontent.cgi?article=1404&amp;context=ltc |journal=Law Text Culture |volume=24 |issue=1 |pages=275–301 |doi=10.14453/ltc.724 |via=UOW Library |access-date=31 Maart 2025 |archive-date=24 Julie 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240724215328/https://ro.uow.edu.au/cgi/viewcontent.cgi?article=1404&amp;context=ltc |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; en veral gesing is deur die destydse leier van die African National Congress -Jeugliga (ANCYL), wat later die leier van die [[Ekonomiese Vryheidsvegters]] (EFF) geword het, [[Julius Malema]],&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{cite web |last= |first= |date=12 September 2011 |title='Shoot the boer': It's hate speech, says judge |trans-title=&quot;Skiet die Boer&quot;: Dit is haatspraak, sê regter |url=https://mg.co.za/article/2011-09-12-shoot-the-boer-its-hate-speech-says-judge/ |access-date=16 March 2019 |website=The M&amp;G Online |language=en}}&lt;/ref&gt; en die destydse Suid-Afrikaanse president [[Jacob Zuma]].&lt;ref name=&quot;n24JZ&quot;&gt;{{cite web |date=24 February 2012 |title=Hate speech charge laid against Jacob Zuma |trans-title=Haatspraakklag teen Jacob Zuma gelê |url=https://www.news24.com/southafrica/politics/hate-speech-charge-laid-against-jacob-zuma-20120224 |access-date=16 March 2019 |website=News24 |language=en}}&lt;/ref&gt; Die lied, tesame met die slagspreuk &quot;Een setlaar, een koeël&quot;, word dikwels met die verskynsel van plaasaanvalle in Suid-Afrika geassosieer.&lt;ref name=&quot;:SAPS2003&quot; /&gt;{{Rp|page=14}}

Malema het die lied die eerste keer gesing tydens 'n toespraak wat hy as president van die ANCYL by die [[Universiteit van Johannesburg]] in 2010 gehou het, waar hy in die konteks van post-1994 Suid-Afrika se stadige oplossing vir die probleem van ongelyke verdeling van grondeienaarskap langs rasselyne gesing het.&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;Gunner, Liz (2015). “[http://www.jstor.org/stable/24758684 Song, Identity and the State: Julius Malema’s ‘Dubul’ Ibhunu’ Song as Catalyst.]” ''Journal of African Cultural Studies'', vol. 27, no. 3, pp. 326–41. ''JSTOR''. Accessed 28 Jan. 2024.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dmh2&quot; /&gt; Vier weke ná Malema se sing van die lied is die leier van die [[Afrikanerweerstandsbeweging|Afrikaner Weerstandsbeweging]] (AWB) ('n verregse [[Afrikanernasionalisme|Afrikanernasionalistiese]] party), [[Eugène Terre’Blanche|Eugene Terre'Blanche]], op sy plaas vermoor. Ná hierdie gebeure het die Afrikaner-burgerregte-organisasie [[AfriForum]] 'n saak teen Malema geopen en beweer dat sy gebruik van die lied 'n provokasie tot rassegeweld en haatspraak was.&lt;ref name=&quot;:11&quot; /&gt;{{Page reference|page=333}}

By die EFF se 10de herdenkingsbyeenkoms in 2023 het Malema (nou as leier van die EFF) die lied weer gesing vir 'n geraamde 90&amp;nbsp;000 ondersteuners&lt;ref&gt;{{cite web |date=1 August 2023 |title=South African opposition torn apart over apartheid song |trans-title=Suid-Afrikaanse opposisie uitmekaargeskeur oor apartheidslied |url=https://www.africanews.com/2023/08/01/south-african-opposition-torn-apart-over-apartheid-song/ |access-date=3 August 2023 |website=Africanews |language=en}}&lt;/ref&gt; by die [[ENB-stadion]].&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{cite web |last=Kgosana |first=Rorisang |date=2 August 2023 |title='I will sing 'Kill the Boer' as and when I please': Malema responds to struggle song outrage |trans-title=&quot;Ek sal 'Skiet die Boer' sing soos en wanneer ek wil&quot;: Malema reageer op strydlied-ontsteltenis |url=https://www.timeslive.co.za/politics/2023-08-02-i-will-sing-kill-the-boer-as-and-when-i-please-malema-responds-to-struggle-song-outrage/ |access-date=3 August 2023 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt; Die voorval het internasionale dekking ontvang, met [[Elon Musk]] wat Malema op [[Twitter]] vir die sing van die lied gekritiseer het en hom daarvan beskuldig het dat hy &quot;openlik die [[volksmoord]] op [[wit mense]] in Suid-Afrika bevorder&quot;.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;{{cite web |last=Ditabo |first=Malaika |date=1 August 2023 |title=Elon Musk vs Julius Malema: EFF leader accused of inciting genocide with 'Kill the boer' song |trans-title=Elon Musk teen Julius Malema: EFF-leier beskuldig van aanhitsing tot volksmoord met &quot;Skiet die Boer&quot;-lied |url=https://www.news24.com/news24/politics/political-parties/elon-musk-vs-julius-malema-eff-leader-accused-of-inciting-genocide-with-kill-the-boer-song-20230801 |access-date=3 August 2023 |website=News24 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Malema het daaropvolgend op Twitter geantwoord en gesê: &quot;''O bolela masepa''&quot; (&quot;Jy praat kak&quot;).&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; Ná die EFF se byeenkoms in 2023 het AfriForum verklaar dat die lied, volgens getuienis van Amanda Platt, deur die oortreders gesing is tydens 'n gewelddadige plaasaanval op Tim en Amanda Platt in [[KwaZulu-Natal]], en die voorval aangehaal as bewys van die lied se letterlike en gewelddadige bedoeling.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-08-29 |title=Attackers chant &quot;Kill the Boer, kill the Farmer&quot; before stabbing female victim with spear - AfriForum |trans-title=Aanvallers sing &quot;Skiet die Boer&quot; voor vroulike slagoffer met spies gesteek word - AfriForum |url=https://afriforum.co.za/en/attackers-chant-kill-the-boer-kill-the-farmer-before-stabbing-female-victim-with-spear/ |access-date=2023-09-29 |website=afriforum.co.za |language=en-US |archive-date=2023-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230922163307/https://afriforum.co.za/en/attackers-chant-kill-the-boer-kill-the-farmer-before-stabbing-female-victim-with-spear/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

Suid-Afrika se amptelike opposisie- politieke party, die [[Demokratiese Alliansie]], het gesê dit sal 'n klag by die [[Verenigde Nasies]] se Menseregteraad indien,&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot;&gt;{{cite web |last=Ramushwana |first=Alpha |date=2 August 2023 |title=Malema defends the singing of 'Kill the boer, kill the farmer' |trans-title=Malema verdedig die sing van &quot;Skiet die Boer&quot; |url=https://ewn.co.za/0001/01/01/malema-defends-the-singing-of-kill-the-boer-kill-the-farmer |access-date=3 August 2023 |website=ewn.co.za |language=en}}&lt;/ref&gt; terwyl die [[Vryheidsfront Plus]] 'n saak van intimidasie geopen het.&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt; Malema het later die beskuldiging ontken en verwys na regter Molahlehi se uitspraak in 2022 dat die lied binne sy politieke konteks geïnterpreteer moet word en dus nie letterlik geneem moet word nie.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:5&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 July 2023 |title=Afriforum opposed to 'Kill the Boer' chant at EFF 10th anniversary celebration |trans-title=AfriForum gekant teen &quot;Skiet die Boer&quot;-gesang by EFF se 10de herdenkingviering |url=https://www.sabcnews.com/sabcnews/afriforum-opposed-to-kill-the-boer-chant-at-eff-10th-anniversary-celebration/ |access-date=3 August 2023 |website=SABC News |language=en-US |archive-date=3 August 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230803130020/https://www.sabcnews.com/sabcnews/afriforum-opposed-to-kill-the-boer-chant-at-eff-10th-anniversary-celebration/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Malema het ook gesê dat hy en die EFF sal voortgaan om die lied te sing.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Masungwini |first=Norman |date=2 August 2023 |title=Malema promises 'kill the boer' chant will remain in his repertoire |trans-title=Malema belowe &quot;Skiet die Boer&quot;-gesang sal in sy repertorium bly |url=https://www.news24.com/citypress/politics/malema-promises-kill-the-boer-kill-the-farmer-chant-will-remain-in-his-repertoire-20230802 |access-date=3 August 2023 |website=City Press |language=en-US}}&lt;/ref&gt;
Die Anti-Defamation League het 'n kennisgewing uitgereik waarin gestel word dat, ondanks die oorsprong daarvan, die kru lirieke geïnterpreteer kan word as 'n oproep tot geweld en het aangespoor om uitdrukkings wat gewelddadige dreigemente insluit, te vermy.&lt;ref&gt;{{cite web |title=ADL Statement on &quot;Kill the Boer&quot; |trans-title=ADL-verklaring oor &quot;Skiet die Boer&quot; |url=https://www.adl.org/resources/press-release/adl-statement-kill-boer |website=www.adl.org |language=en}}&lt;/ref&gt;

In Maart 2025 het Elon Musk 'n video op X (voorheen Twitter) geplaas van Julius Malema wat &quot;Skiet die Boer&quot; sing, met 'n onderskrif wat sy verontwaardiging oor &quot;'n groot politieke party [...] wat aktief volksmoord bevorder&quot;, uitspreek. Die Amerikaanse president [[Donald Trump]] het toe Musk se kommentaar op sy eie Truth Social herplaas, tesame met sy eie veroordeling van die lied en 'n versoek dat die Suid-Afrikaanse regering &quot;Afrikaners en ander benadeelde minderhede beskerm&quot; asook 'n uitnodiging aan Afrikaners om na die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] te immigreer.&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Dall |first1=Nick |title=‘Kill the Boer’: The anti-apartheid song Musk ties to ‘white genocide’ |trans-title=&quot;Skiet die Boer&quot;: Die anti-apartheidslied wat Musk aan &quot;wit volksmoord&quot; koppel |url=https://www.aljazeera.com/news/2025/3/26/kill-the-boer-the-anti-apartheid-song-musk-ties-to-white-genocide |website=aljazeera.com |publisher=Al Jazeera |access-date=26 March 2025}}&lt;/ref&gt;

=== Regspraak ===
Die lied was die onderwerp van verskeie hofsake wat probeer bepaal het of die lied 'n vorm van haatspraak is, wat nie beskermde spraak is volgens die [[grondwet van Suid-Afrika]] nie en dus 'n oortreding is om uit te spreek, of dat dit 'n vorm van vrye spraak is wat deur die grondwet beskerm word.

==== Menseregtekommissie-uitspraak van 2003 ====
Ná 'n klagte van die Vryheidsfront het die [[Suid-Afrikaanse Menseregtekommissie]] (SAMRK) beslis dat die lied haatspraak uitmaak in die konteks van 'n post-apartheid Suid-Afrika wat versoening nastreef.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=12 April 2010 |title=Heritage or hate speech? |trans-title=Erfenis of haatspraak? |url=https://humanities.uct.ac.za/apc/heritage-or-hate-speech |website=Archive and Public Culture Research Initiative |publisher=[[Universiteit Kaapstad]]}}&lt;/ref&gt;

==== Noord-Gautengse hooggeregshofbeslissing van 2010 ====
In April 2010 het die Noord-Gautengse hooggeregshof&lt;ref name=&quot;saflii&quot;&gt;https://www.saflii.org/za/cases/ZAGPPHC/2010/39.html&lt;/ref&gt; Julius Malema verbied en beperk om die woorde van die lied in die openbaar uit te spreek hangende 'n beslissing deur die gelykheidshof waar 'n klagte oor die lied reeds ingedien was.&lt;ref name=&quot;saflii&quot; /&gt;

==== Gelykheidshof-beslissing van 2011 ====
In September 2011 het die gelykheidshof by die Suid-Gautengse hooggeregshof beslis dat die lied diskriminerend en skadelik is, die waardigheid van Afrikaners ondermyn, en daarmee haatspraak uitmaak;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; en dat dit &quot;''prima facie'' voldoen aan die misdaad van aanhitsing tot moord.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Staff Reporter |date=19 May 2011 |title=Judge to ignore 'shoot the boer' order for Malema case – The Mail &amp; Guardian |trans-title=Regter om &quot;Skiet die Boer&quot;-bevel vir Malema-saak te ignoreer – The Mail &amp; Guardian |url=https://mg.co.za/article/2011-05-19-judge-to-ignore-shoot-the-boer-order-for-malema-case/ |access-date=7 August 2023 |website=mg.co.za |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt; Die hof het beslis dat Julius Malema, wat voor die hof gebring is vir die vroeëre sing van die lied by byeenkomste, verbied word om dit in die toekoms te sing.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Ná die uitspraak het Malema die woorde van die lied na &quot;Soen die Boer&quot; verander en dit in plaas daarvan gesing;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{cite news |last=Smith |first=David |date=1 November 2012 |title=South Africa: ANC promises to stop singing Shoot the Boer |trans-title=Suid-Afrika: ANC belowe om op te hou om &quot;Skiet die Boer&quot; te sing |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2012/nov/01/south-africa-spear-machine-gun |access-date=16 March 2019 |issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; dit kan egter aangevoer word dat dit steeds dieselfde sielkundige invloed as die oorspronklike het as gevolg van die bekende konteks vir die aangepaste lirieke. Die volgende jaar het die ANC gesê dat hulle die lied nie meer sal sing nie.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

==== Menseregtekommissie-uitspraak van 2019 ====
Die SAMRK het Malema vrygespreek op vyf aanklagte van haatspraak teenoor [[Wit Suid-Afrikaners|wit]] en [[Indiese Suid-Afrikaners]]. Een van die aanklagte was vir die sing van 'n aangepaste &quot;Soen die Boer&quot;-weergawe van &quot;Skiet die Boer&quot;.&lt;ref name=&quot;:12&quot;&gt;{{Cite web |last=Tandwa |first=Lizeka |date=27 March 2019 |title=SAHRC finds Malema comments referred to commission not hate speech |trans-title=SAMRK bevind Malema se opmerkings na kommissie verwys nie haatspraak nie |url=https://www.news24.com/news24/just-in-sahrc-finds-malema-comments-referred-to-commission-not-hate-speech-20190327 |access-date=2024-02-02 |website=News24 |language=en-US}}&lt;/ref&gt; Die SAMRK het bevind dat hoewel Malema se opmerkings &quot;steeds baie problematies vir ons is in 'n [[Demokrasie|demokratiese]] samelewing wat verbind is tot die genesing van verdelings&quot;&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt; die aanklagte teen hom 'n poging was om &quot;legitieme kritiek en debat te onderdruk.&quot;&lt;ref name=&quot;:12&quot; /&gt; In Julie 2023 het die hooggeregshof in Johannesburg die SAMRK-bevinding van 2019 tersyde gestel en beslis dat die SAMRK buite sy mandaat opgetree het in sy bevinding oor haatspraak.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kgosana |first=Rorisang |date=14 July 2023 |title=Court sets aside SAHRC decision that exonerated Malema of hate speech |trans-title=Hof stel SAMRK-beslissing wat Malema van haatspraak vrygespreek het, tersyde |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2023-07-14-court-sets-aside-sahrc-decision-that-exonerated-malema-of-hate-speech/ |access-date=2024-02-02 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt;

==== Suid-Gautengse hooggeregshofbeslissing van 2022 ====
Malema, nou leier van die EFF, het weer in 2022 in die hof verskyn vir die beweerde sing van die lied in 'n saak wat deur AfriForum gebring is, waar gedebatteer is of die lied haatspraak is of nie.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Masweneng |first=Kgaugelo |date=18 February 2022 |title=Expert witness in hate crime case unpacks use and significance of 'Dubul' ibhunu' |trans-title=Deskundige getuie in haatmisdryfsaak ontleed gebruik en betekenis van &quot;Skiet die Boer&quot; |url=https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2022-02-18-expert-witness-in-hate-crime-case-unpacks-use-and-significance-of-dubul-ibhunu/ |access-date=2 March 2022 |website=TimesLIVE |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt; Die Suid-Gautengse hooggeregshof in Johannesburg het beslis dat die gesang en lied nie ernstig opgeneem moet word nie, dat AfriForum nie 'n oorsaaklike verband tussen die lied en geweld kon bewys nie,&lt;ref&gt;{{cite web |title='Afriforum failed to establish causal link between 'Kill the boer' &amp; violence' |trans-title=&quot;AfriForum kon nie oorsaaklike verband tussen 'Skiet die Boer' en geweld bewys nie&quot; |url=https://www.702.co.za/articles/453080/afriforum-failed-to-establish-causal-link-between-kill-the-boer-and-violence |access-date=7 August 2023 |website=702 |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; dat die verwysing na &quot;Boer&quot; nie letterlik na wit of [[Afrikaans]]sprekende mense verwys nie, dat die lied nie haat teenoor wit mense in die algemeen aanhits nie, en dat die lied nie haatspraak is nie.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Broughton |first1=Tania |date=25 August 2022 |title=GROUNDUP: EFF singing of 'Kill the Boer, Kill the Farmer' not hate speech, court rules |trans-title=GROUNDUP: EFF se sing van &quot;Skiet die Boer&quot; nie haatspraak nie, beslis hof |url=https://www.dailymaverick.co.za/article/2022-08-25-eff-singing-of-kill-the-boer-kill-the-farmer-not-hate-speech-court-rules/ |access-date=26 Augustus 2022 |website=Daily Maverick |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mg-20220825&quot; /&gt; AfriForum het teen die beslissing geappelleer en in 2024 het die appèlhof die hooggeregshof se uitspraak bevestig dat die lied, soos gesing tydens die Senekal-voorvalle, nie haatspraak was nie.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Moosa |first=Tauriq |date=30 Mei 2024 |title=Julius Malema singing 'shoot the boer' is not hate speech, SCA rules |trans-title=Julius Malema se sing van &quot;Skiet die Boer&quot; is nie haatspraak nie, beslis appèlhof |url=https://www.businesslive.co.za/bd/national/2024-05-30-julius-malema-singing-shoot-the-boer-is-not-hate-speech-sca-rules/ |access-date=9 August 2024 |website=BusinessLIVE |language=en-ZA}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 May 2024 |title=THE SUPREME COURT OF APPEAL OF SOUTH AFRICA JUDGMENT |trans-title=UITSPRAAK VAN DIE APPÈLHOF VAN SUID-AFRIKA |url=https://www.saflii.org/za/cases/ZASCA/2024/82.pdf |access-date=9 August 2024 |website=Southern African Legal Information Institute}}&lt;/ref&gt;

== Lirieke ==
{{Verse translation|lang=xh|
Ayasab' amagwala
dubula dubula
ayeah
dubula dubula
ayasab 'a magwala
dubula dubula
awu yoh
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
awe mama ndiyekele
awe mama iyeah
awe mama ndiyekele
awe mama iyo
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
Ayasab' amagwala
dubula dubula
ayeah
dubula dubula
ayasab 'a magwala
dubula dubula
iii yoh
dubula dubala
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
awe mama ndiyekele
awe mama iyo
awe mama ndiyekele
awe mama iyo
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
aw dubul'ibhunu
dubula dubula
Ziyarapa lezinja
dubula dubula
ay iyeah
dubula dubula
Ziyarapa lezinja
dubula dubula
ay iiiyo
dubula dubula
Aw dubul'ibhunu
dubula dubula
Aw dubul'ibhunu
dubula dubula
Aw dubul'ibhunu
dubula dubula
Aw dubul'ibhunu
dubula dubula
Ayasab' amagwala
Dubula dubula
Ay iyeah
Dubula dubula
Ayasab' amagwala
Dubula dubula
Ay iyeah 
|Die lafharte is bang
skiet skiet

skiet skiet
die lafharte is bang
skiet skiet

skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
moeder, los my uit
o, moeder
moeder, los my uit
o, moeder
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
die lafharte is bang
skiet skiet

skiet skiet
die lafharte is bang
skiet skiet

skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
moeder, los my uit
o, moeder
moeder, los my uit
o, moeder
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
hierdie honde verkrag
skiet skiet

skiet skiet
hierdie honde verkrag
skiet skiet

skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
skiet die Boer
skiet skiet
die lafharte is bang
skiet skiet

skiet skiet
die lafharte is bang
skiet skiet&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.iol.co.za/news/south-africa/english-translation-of-aw-dubulibhunu-479503|title=English translation of Aw Dubul'ibhunu {{!}} IOL News|trans-title=Engelse vertaling van &quot;Skiet die Boer&quot; {{!}} IOL News |website=www.iol.co.za |language=en |access-date=16 March 2019}}&lt;/ref&gt;
}}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Sien ook ==
* [[Bring my masjiengeweer]]

{{Portaalbalk||Suid-Afrika}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Sensuur in Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Anti-apartheidliedere]]</text>
      <sha1>idfip4bhpwfajj3qldea0m1l51a9tsu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>1982 Brasiliaanse Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>428416</id>
    <revision>
      <id>2912416</id>
      <parentid>2890554</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T13:52:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>/* Wedrenuitslag */ blou skakels</comment>
      <origin>2912416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7073" sha1="hbmlq7s6vmae8d6hq6ng296sz61ucmr" xml:space="preserve">{{Infoboks Grand Prix wedren verslag
|Type           = F1
|Country        = Brasilië
|Grand Prix     = Brasiliaanse Grand Prix
|GP_Suffix      =
|Official name  = XI Grande Prêmio do Brasil
|Date           = 21 Maart
|Image          = Autódromo_de_Jacarepaguá_1978-1995.png
|Year           = 1982
|Race_No        = 2
|Season_No      = 16
|Location       = [[Autódromo Internacional Nelson Piquet|Jacarepaguá Circuit]]&lt;br/&gt;Jacarepaguá, [[Rio de Janeiro]]
|Course         = Permanente renbaan
|Course_mi      = 3.126
|Course_km      = 5.031
|Distance_laps  = 63
|Distance_mi    = 196.945
|Distance_km    = 316.953
|Weather        = Droog
|Pole_Driver    = [[Alain Prost]] 
|Pole_Team      = [[Renault F1|Renault]]
|Pole_Time      = 1:28.808
|Pole_Country   = Frankryk
|Fast_Driver    = [[Alain Prost]]  
|Fast_Team      = [[Renault F1|Renault]]
|Fast_Time      = 1:37.016
|Fast_Lap       = 36
|Fast_Country   = Frankryk
|First_Driver   = [[Alain Prost]]
|First_Team     = [[Renault F1|Renault]]
|First_Country  = Frankryk
|Second_Driver  = John Watson
|Second_Team    = [[McLaren]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|Second_Country = UK
|Third_Driver   = [[Nigel Mansell]]
|Third_Team     = [[Team Lotus|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|Third_Country  = UK
|Lapchart       = {{F1Laps1982|BRA}}
}}

Die '''[[1982 Formule Een-seisoen|1982]] [[Brasiliaanse Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]- [[Motorsport|motorren]] wat op 21 Maart 1982 by [[Nelson Piquet Internasionale Renbaan|Jacarepaguá]] gehou is. Dit was die tweede ronde van die [[1982 Formule Een-seisoen]]. Baie bestuurders het aan uitputting gely weens die intens warm weer, veral die Brabham-jaers [[Nelson Piquet]] en [[Riccardo Patrese]]. Patrese is gedwing om uit die wedren te onttrek weens algehele uitputting. Piquet het, nadat hy eerste in die wedren geëindig het, dit skaars tot by die podiumseremonie gemaak. Hy het weens uitputting flou geword, en is boonop later gediskwalifiseer weens 'n ondermassa renmotor.

== Wedrenuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!Plek
!No
!Renjaer
!Vervaardiger
!Bande
!Rondtes
!Tyd/Uitval
!Rooster
!Punte
|-
!1
|15
|{{Vlagikoon|Frankryk}} '''[[Alain Prost]]'''
|'''[[Renault F1|Renault]]'''
|{{Michelin}}
|63
|1:44:33.134
|1
|'''9'''
|-
!2
|7
|{{Vlagikoon|UK}} '''[[John Watson]]'''
|'''[[McLaren]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]'''
|{{Michelin}}
|63
| + 2.990
|12
|'''6'''
|-
!3
|12
|{{Vlagikoon|UK}} '''[[Nigel Mansell]]'''
|'''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]'''
|{{Goodyear}}
|63
| + 36.859
|14
|'''4'''
|-
!4
|3
|{{Vlagikoon|Italië}} '''[[Michele Alboreto]]'''
|'''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]'''
|{{Goodyear}}
|63
| + 50.761
|13
|'''3'''
|-
!5
|9
|{{Vlagikoon|FRG}} '''Manfred Winkelhock'''
|'''ATS-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]'''
|Avon
|62
| + 1 Rondte
|15
|'''2'''
|-
!6
|28
|{{Vlagikoon|Frankryk}} '''Didier Pironi'''
|'''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
|{{Goodyear}}
|62
| + 1 Rondte
|8
|'''1'''
|-
!7
|4
|{{Vlagikoon|Swede}} Slim Borgudd
|[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|61
| + 2 Rondtes
|21
| 
|-
!8
|17
|{{Vlagikoon|FRG}} [[Jochen Mass]]
|March-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
|61
| + 2 Rondtes
|22
| 
|-
!9
|31
|{{Vlagikoon|Frankryk}} [[Jean-Pierre Jarier]]
|Osella-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
|60
| + 3 Rondtes
|23
| 
|-
!10
|30
|{{Vlagikoon|Italië}} [[Mauro Baldi]]
|[[Arrows]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
|57
| + 6 Rondtes
|19
| 
|-
!DSQ
|1
|{{Vlagikoon|Brasilië|1968}} [[Nelson Piquet]]
|[[Brabham]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|63
|Ondermassa
|7
| 
|-
!DSQ
|6
|{{Vlagikoon|Finland}} [[Keke Rosberg]]
|[[Williams Grand Prix Engineering|Williams]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|63
|Ondermassa
|3
| 
|-
!Ret
|10
|{{Vlagikoon|Chili}} Eliseo Salazar
|ATS-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|Avon
|38
|Enjin
|18
| 
|-
!Ret
|20
|{{Vlagikoon|Brasilië|1968}} Chico Serra
|Fittipaldi-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
|36
|Suspensie
|25
| 
|-
!Ret
|2
|{{Vlagikoon|Italië}} [[Riccardo Patrese]]
|[[Brabham]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|34
|Fisies uitgeput
|9
| 
|-
!Ret
|27
|{{Vlagikoon|Kanada}} [[Gilles Villeneuve]]
|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|{{Goodyear}}
|29
|Ongeluk
|2
| 
|-
!Ret
|8
|{{Vlagikoon|AUT}} [[Niki Lauda]]
|[[McLaren]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Michelin}}
|22
|Botsing
|5
| 
|-
!Ret
|16
|{{Vlagikoon|Frankryk}} [[René Arnoux]]
|[[Renault F1|Renault]]
|{{Michelin}}
|21
|Botsing
|4
| 
|-
!Ret
|5
|{{Vlagikoon|Argentinië}} [[Carlos Reutemann]]
|[[Williams Grand Prix Engineering|Williams]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|21
|Botsing
|6
| 
|-
!Ret
|11
|{{Vlagikoon|Italië}} Elio de Angelis
|[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|21
|Botsing
|11
| 
|-
!Ret
|25
|{{Vlagikoon|USA}} [[Eddie Cheever]]
|[[Equipe Ligier|Ligier]]-Matra
|{{Michelin}}
|19
|Waterlekkasie
|26
| 
|-
!Ret
|23
|{{Vlagikoon|Italië}} Bruno Giacomelli
|Alfa Romeo
|{{Michelin}}
|16
|Koppelaar
|16
| 
|-
!Ret
|26
|{{Vlagikoon|Frankryk}} [[Jacques Laffite]]
|[[Equipe Ligier|Ligier]]-Matra
|{{Michelin}}
|15
|Onderstel
|24
| 
|-
!Ret
|22
|{{Vlagikoon|Italië}} [[Andrea de Cesaris]]
|Alfa Romeo
|{{Michelin}}
|14
|Onderstel
|10
| 
|-
!Ret
|33
|{{Vlagikoon|Ierland}} [[Derek Daly]]
|Theodore-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|Avon
|12
|Tol
|20
| 
|-
!Ret
|18
|{{Vlagikoon|Brasilië|1968}} Raul Boesel
|March-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
|11
|Tol
|17
| 
|-
!DNQ
|36
|{{Vlagikoon|Italië}} Teo Fabi
|Toleman-Hart
|{{Pirelli}}
| 
|
|
| 
|-
!DNQ
|14
|{{Vlagikoon|Colombia}} Roberto Guerrero
|Ensign-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|Avon
| 
|
|
| 
|-
!DNQ
|29
|{{Vlagikoon|UK}} [[Brian Henton]]
|[[Arrows]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
| 
|
|
| 
|-
!DNQ
|35
|{{Vlagikoon|UK}} [[Derek Warwick]]
|Toleman-Hart
|{{Pirelli}}
| 
|
|
| 
|-
!DNPQ&lt;ref name=&quot;LangVol4P86&quot;&gt;{{Cite book |last=Lang |first=Mike |title=Grand Prix! Vol 4 |date=1992 |publisher=Haynes Publishing Group |isbn=0-85429-733-2 |page=86}}&lt;/ref&gt;
|32
|{{Vlagikoon|Italië}} Riccardo Paletti
|Osella-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
| 
| 
| 
| 
|-
! colspan=&quot;9&quot; |Bron:&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.formula1.com/results/season/1982/343/ |title=1982 Brazilian Grand Prix |publisher=formula1.com |access-date=23 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104030812/http://www.formula1.com/results/season/1982/343/ |archive-date=4 November 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1982-brazilian-grand-prix/|title=1982 Brazilian Grand Prix - Race Results &amp; History - GP Archive|website=GPArchive.com|date=21 March 1982|access-date=1 November 2021|archive-date= 1 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211101181419/https://gparchive.com/formula-1/1982-brazilian-grand-prix/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{F1GP 1980–1989}}
[[Kategorie:Brasiliaanse Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1982]]</text>
      <sha1>hbmlq7s6vmae8d6hq6ng296sz61ucmr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912417</id>
      <parentid>2912416</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T13:58:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <origin>2912417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7065" sha1="9huwyhysco3med4fcsnffgjho6wt2bk" xml:space="preserve">{{Infoboks Grand Prix wedren verslag
|Type           = F1
|Country        = Brasilië
|Grand Prix     = Brasiliaanse Grand Prix
|GP_Suffix      =
|Official name  = XI Grande Prêmio do Brasil
|Date           = 21 Maart
|Image          = Autódromo_de_Jacarepaguá_1978-1995.png
|Year           = 1982
|Race_No        = 2
|Season_No      = 16
|Location       = [[Autódromo Internacional Nelson Piquet|Jacarepaguá Circuit]]&lt;br/&gt;Jacarepaguá, [[Rio de Janeiro]]
|Course         = Permanente renbaan
|Course_mi      = 3.126
|Course_km      = 5.031
|Distance_laps  = 63
|Distance_mi    = 196.945
|Distance_km    = 316.953
|Weather        = Droog
|Pole_Driver    = [[Alain Prost]] 
|Pole_Team      = [[Renault F1|Renault]]
|Pole_Time      = 1:28.808
|Pole_Country   = Frankryk
|Fast_Driver    = [[Alain Prost]]  
|Fast_Team      = [[Renault F1|Renault]]
|Fast_Time      = 1:37.016
|Fast_Lap       = 36
|Fast_Country   = Frankryk
|First_Driver   = [[Alain Prost]]
|First_Team     = [[Renault F1|Renault]]
|First_Country  = Frankryk
|Second_Driver  = [[John Watson]]
|Second_Team    = [[McLaren]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|Second_Country = VK
|Third_Driver   = [[Nigel Mansell]]
|Third_Team     = [[Team Lotus|Lotus]]-[[Ford Motor Company|Ford]]
|Third_Country  = VK
|Lapchart       = {{F1Laps1982|BRA}}
}}

Die '''[[1982 Formule Een-seisoen|1982]] [[Brasiliaanse Grand Prix]]''' was 'n [[Formule Een]]- [[Motorsport|motorren]] wat op 21 Maart 1982 by [[Nelson Piquet Internasionale Renbaan|Jacarepaguá]] gehou is. Dit was die tweede ronde van die [[1982 Formule Een-seisoen]]. Baie bestuurders het aan uitputting gely weens die intens warm weer, veral die Brabham-jaers [[Nelson Piquet]] en [[Riccardo Patrese]]. Patrese is gedwing om uit die wedren te onttrek weens algehele uitputting. Piquet het, nadat hy eerste in die wedren geëindig het, dit skaars tot by die podiumseremonie gemaak. Hy het weens uitputting flou geword, en is boonop later gediskwalifiseer weens 'n ondermassa renmotor.

== Wedrenuitslag ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
!Plek
!No
!Renjaer
!Vervaardiger
!Bande
!Rondtes
!Tyd/Uitval
!Rooster
!Punte
|-
!1
|15
|{{Vlagikoon|Frankryk}} '''[[Alain Prost]]'''
|'''[[Renault F1|Renault]]'''
|{{Michelin}}
|63
|1:44:33.134
|1
|'''9'''
|-
!2
|7
|{{Vlagikoon|UK}} '''[[John Watson]]'''
|'''[[McLaren]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]'''
|{{Michelin}}
|63
| + 2.990
|12
|'''6'''
|-
!3
|12
|{{Vlagikoon|UK}} '''[[Nigel Mansell]]'''
|'''[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]'''
|{{Goodyear}}
|63
| + 36.859
|14
|'''4'''
|-
!4
|3
|{{Vlagikoon|Italië}} '''[[Michele Alboreto]]'''
|'''[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]'''
|{{Goodyear}}
|63
| + 50.761
|13
|'''3'''
|-
!5
|9
|{{Vlagikoon|FRG}} '''Manfred Winkelhock'''
|'''ATS-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]'''
|Avon
|62
| + 1 Rondte
|15
|'''2'''
|-
!6
|28
|{{Vlagikoon|Frankryk}} '''Didier Pironi'''
|'''[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]'''
|{{Goodyear}}
|62
| + 1 Rondte
|8
|'''1'''
|-
!7
|4
|{{Vlagikoon|Swede}} Slim Borgudd
|[[Tyrrell Racing|Tyrrell]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|61
| + 2 Rondtes
|21
| 
|-
!8
|17
|{{Vlagikoon|FRG}} [[Jochen Mass]]
|March-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
|61
| + 2 Rondtes
|22
| 
|-
!9
|31
|{{Vlagikoon|Frankryk}} [[Jean-Pierre Jarier]]
|Osella-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
|60
| + 3 Rondtes
|23
| 
|-
!10
|30
|{{Vlagikoon|Italië}} [[Mauro Baldi]]
|[[Arrows]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
|57
| + 6 Rondtes
|19
| 
|-
!DSQ
|1
|{{Vlagikoon|Brasilië|1968}} [[Nelson Piquet]]
|[[Brabham]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|63
|Ondermassa
|7
| 
|-
!DSQ
|6
|{{Vlagikoon|Finland}} [[Keke Rosberg]]
|[[Williams Grand Prix Engineering|Williams]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|63
|Ondermassa
|3
| 
|-
!Ret
|10
|{{Vlagikoon|Chili}} Eliseo Salazar
|ATS-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|Avon
|38
|Enjin
|18
| 
|-
!Ret
|20
|{{Vlagikoon|Brasilië|1968}} Chico Serra
|Fittipaldi-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
|36
|Suspensie
|25
| 
|-
!Ret
|2
|{{Vlagikoon|Italië}} [[Riccardo Patrese]]
|[[Brabham]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|34
|Fisies uitgeput
|9
| 
|-
!Ret
|27
|{{Vlagikoon|Kanada}} [[Gilles Villeneuve]]
|[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
|{{Goodyear}}
|29
|Ongeluk
|2
| 
|-
!Ret
|8
|{{Vlagikoon|AUT}} [[Niki Lauda]]
|[[McLaren]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Michelin}}
|22
|Botsing
|5
| 
|-
!Ret
|16
|{{Vlagikoon|Frankryk}} [[René Arnoux]]
|[[Renault F1|Renault]]
|{{Michelin}}
|21
|Botsing
|4
| 
|-
!Ret
|5
|{{Vlagikoon|Argentinië}} [[Carlos Reutemann]]
|[[Williams Grand Prix Engineering|Williams]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|21
|Botsing
|6
| 
|-
!Ret
|11
|{{Vlagikoon|Italië}} Elio de Angelis
|[[Team Lotus (1958-1994)|Lotus]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Goodyear}}
|21
|Botsing
|11
| 
|-
!Ret
|25
|{{Vlagikoon|USA}} [[Eddie Cheever]]
|[[Equipe Ligier|Ligier]]-Matra
|{{Michelin}}
|19
|Waterlekkasie
|26
| 
|-
!Ret
|23
|{{Vlagikoon|Italië}} Bruno Giacomelli
|Alfa Romeo
|{{Michelin}}
|16
|Koppelaar
|16
| 
|-
!Ret
|26
|{{Vlagikoon|Frankryk}} [[Jacques Laffite]]
|[[Equipe Ligier|Ligier]]-Matra
|{{Michelin}}
|15
|Onderstel
|24
| 
|-
!Ret
|22
|{{Vlagikoon|Italië}} Andrea de Cesaris
|Alfa Romeo
|{{Michelin}}
|14
|Onderstel
|10
| 
|-
!Ret
|33
|{{Vlagikoon|Ierland}} Derek Daly
|Theodore-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|Avon
|12
|Tol
|20
| 
|-
!Ret
|18
|{{Vlagikoon|Brasilië|1968}} Raul Boesel
|March-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
|11
|Tol
|17
| 
|-
!DNQ
|36
|{{Vlagikoon|Italië}} Teo Fabi
|Toleman-Hart
|{{Pirelli}}
| 
|
|
| 
|-
!DNQ
|14
|{{Vlagikoon|Colombia}} Roberto Guerrero
|Ensign-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|Avon
| 
|
|
| 
|-
!DNQ
|29
|{{Vlagikoon|VK}} Brian Henton
|[[Arrows]]-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
| 
|
|
| 
|-
!DNQ
|35
|{{Vlagikoon|VK}} [[Derek Warwick]]
|Toleman-Hart
|{{Pirelli}}
| 
|
|
| 
|-
!DNPQ&lt;ref name=&quot;LangVol4P86&quot;&gt;{{Cite book |last=Lang |first=Mike |title=Grand Prix! Vol 4 |date=1992 |publisher=Haynes Publishing Group |isbn=0-85429-733-2 |page=86}}&lt;/ref&gt;
|32
|{{Vlagikoon|Italië}} Riccardo Paletti
|Osella-[[Ford Motormaatskappy|Ford]]
|{{Pirelli}}
| 
| 
| 
| 
|-
! colspan=&quot;9&quot; |Bron:&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.formula1.com/results/season/1982/343/ |title=1982 Brazilian Grand Prix |publisher=formula1.com |access-date=23 December 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141104030812/http://www.formula1.com/results/season/1982/343/ |archive-date=4 November 2014}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gparchive.com/formula-1/1982-brazilian-grand-prix/|title=1982 Brazilian Grand Prix - Race Results &amp; History - GP Archive|website=GPArchive.com|date=21 March 1982|access-date=1 November 2021|archive-date= 1 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211101181419/https://gparchive.com/formula-1/1982-brazilian-grand-prix/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
|}

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{F1GP 1980–1989}}
[[Kategorie:Brasiliaanse Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 1982]]</text>
      <sha1>9huwyhysco3med4fcsnffgjho6wt2bk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sloernalistiek</title>
    <ns>0</ns>
    <id>428818</id>
    <revision>
      <id>2912628</id>
      <parentid>2840497</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:18:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4525" sha1="h4hh7lrugyfd1ft1bcogh76d280e03f" xml:space="preserve">'''Stadige joernalistiek''' of '''sloernalistiek''' is ’n vorm van [[joernalistiek]] wat sy ontstaan te danke het aan frustrasie met die gejaagde, dikwels oppervlakkige aard van hoofstroomnuus. Dit beklemtoon gehalte, verdieping en [[verantwoordelikheid]] bo spoed en wins. Die benadering fokus op deeglike navorsing, langer formaatartikels en narratiewe vertelwyses wat hoë standaarde van verslaggewing nastreef.&lt;ref name=&quot;masurier&quot;&gt;{{Cite journal |last=Masurier |first=Megan Le |date=4 Maart 2015 |title=What is Slow Journalism? |journal=Journalism Practice |volume=9 |issue=2 |pages=138–152 |doi=10.1080/17512786.2014.916471}}&lt;/ref&gt;

Stadige joernalistiek het raakpunte met literêre joernalistiek, narratiewe joernalistiek en langformaat-beriggewing, maar onderskei hom deur sy eksplisiete verbintenis tot sosiale verantwoordelikheid en sy afwysing van sogenaamde “churnalism” – die onkritiese herverpakking van persverklarings en meningstukke.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.slow-journalism.com/slow-journalism |title=Delayed Gratification – Why Slow Journalism Matters |website=www.slow-journalism.com |access-date=5 Mei 2025}}&lt;/ref&gt;

Die term is in 2007 deur Susan Greenberg in die tydskrif ''Prospect'' gebruik om ’n vertelstyl te beskryf wat ewe veel klem lê op feite en verhaaltegniek. Daarna is dit opgeneem in die ''Oxford Dictionary of Journalism''. Meer onlangs het akademici en joernaliste regoor die wêreld begin om die praktyk en beginsels van stadige joernalistiek verder te ondersoek en dokumenteer.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last1=Mendes |first1=Inês |last2=Marinho |first2=Sandra |title=Slow Journalism: A Systematic Literature Review |journal=Journalism Practice |date=2022 |volume=na |pages=1–31 |doi=10.1080/17512786.2022.2075783 |access-date=5 Mei 2025}}&lt;/ref&gt;

Stadige joernalistiek het ook ontstaan as teenvoeter vir die tempo van [[digitale media]] en die konstante stroom van nuusberigte op [[sosiale media]]-platforms. Dit poog nie om eerste met verslaggewing te wees nie, maar eerder akkuraat, betekenisvol en blywend. In Suid-Afrika word stadige joernalistiek oftewel sloernalistiek beoefen deur publikasies soos ''OntLaer'', wat langer artikels publiseer wat dialoog, nuanse en begrip bo spoed en sensasie verkies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Eloff |first=Daniel |date=7 Mei 2025 |title=Wat is sloernalistiek? |url=https://www.ontlaer.co.za/p/wat-is-sloernalistiek |website=OntLaer |access-date=7 Mei 2025}}&lt;/ref&gt;

== Kenmerke ==

Stadige joernalistiek word dikwels gekenmerk deur:

* Grondige navorsing en konteks eerder as vinnige reaksie.&lt;ref name=&quot;masurier&quot; /&gt;

* Artikels wat lank ná die oorspronklike nuusgebeurtenis verskyn.&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Mendes |first=Inês |last2=Marinho |first2=Sandra |date=2022 |title=Slow Journalism: A Systematic Literature Review |journal=Journalism Practice |volume=16 |issue=5 |pages=1–31 |doi=10.1080/17512786.2022.2075783}}&lt;/ref&gt;

* ’n Fokus op narratief en verduideliking eerder as net inligting.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://outofedenwalk.nationalgeographic.org/2017-02-what-slow-journalism/ |title=What Is 'Slow Journalism'? |website=Out of Eden Walk |access-date=7 Mei 2025}}&lt;/ref&gt;

* Die vermyding van sensasie, polarisasie en kitsmenings.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.abc.net.au/religion/slow-journalism-in-an-age-of-forgetting/11221092 |title=Slow journalism in an age of forgetting |website=ABC Religion &amp; Ethics |access-date=7 Mei 2025}}&lt;/ref&gt;

* ’n Filosofie wat eerder vra as verklaar, en eerder insig as opinie soek.&lt;ref name=&quot;masurier&quot; /&gt;

== Bekende publikasies ==

Voorbeelde van publikasies wat hul verbind tot stadige joernalistiek sluit in:
* ''UnHerd'' (Verenigde Koninkryk)
* ''De Correspondent'' (Nederland)
* ''ProPublica'' (Verenigde State)
* ''Tortoise'' (Verenigde Koninkryk)
* ''[[OntLaer]]'' (Suid-Afrika), ’n [[Afrikaanse]] Substack-publikasie wat stadige joernalistiek kombineer met kultuurkommentaar, filosofiese insigte en persoonlike nadenke.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=OntLaer |url=https://www.ontlaer.co.za |website=OntLaer |access-date=7 Mei 2025}}&lt;/ref&gt;

== Sien ook ==
* [[Joernalistiek]]
* [[Digitale media]]

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

== Eksterne skakels ==
* [https://www.ontlaer.co.za OntLaer – Afrikaanse sloernalistieke blad]
* [https://www.slow-journalism.com Delayed Gratification – VK publikasie]
* [https://thecorrespondent.com/ De Correspondent – Nederland]

{{Normdata}}
[[Kategorie:Soorte joernalistiek]]
[[Kategorie:Alternatiewe media]]
[[Kategorie:Stadige beweging]]</text>
      <sha1>h4hh7lrugyfd1ft1bcogh76d280e03f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Steppe-hipotese</title>
    <ns>0</ns>
    <id>429433</id>
    <revision>
      <id>2912648</id>
      <parentid>2887040</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:37:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5597" sha1="osgqku3d53u9pph22y5zbku1kdpfcwg" xml:space="preserve">{{Databoks}}
Die '''Steppe-hipotese''' (ook bekend as die '''[[Kurgan]]-hipotese'''), is 'n prominente teorie wat die oorspronklike tuisland van die [[Indo-Europeërs]] in die [[Ponties-Kaspiese Steppe]], 'n gebied noord van die Swart See en die [[Kaspiese See]], plaas. Kristiansen, Kroonen en Willerslev&lt;ref name=&quot;kris&quot;&gt;Kristiansen, Kristian, Kroonen, Guus en Willerslev, Eske. 2023. ''The Indo-European Puzzle Revisited. Integrating Archaeology, Genetics, and Linguistics''. Cambridge University Press.&lt;/ref&gt; bied 'n omvattende oorsig van hierdie hipotese en hoe dit ondersteun word deur interdissiplinêre navorsing, insluitend [[argeologie]], [[genetika]] en [[linguistiek]]. Hierdie boek beklemtoon die integrasie van verskeie vakgebiede om 'n beter begrip van die Indo-Europese oorsprong te verkry.

Die Steppe-hipotese stel voor dat die [[Indo-Europeërs]] 'n kultuur was wat gekenmerk is deur mobiele veeteelt en die gebruik van perde en waens. Anthony&lt;ref&gt;Anthony, David. 2007. ''The Horse, the Wheel, and Language. How Bronze-Age Riders from the Eurasian Steppes Shaped the Modern World''. Princeton University Press.&lt;/ref&gt; ondersteun hierdie hipotese. Anthony argumenteer dat die verspreiding van die [[Indo-Europese tale]] verband hou met die uitbreiding van die [[Yamnaya]]-kultuur, 'n [[Bronstydperk]]-kultuur wat in die Ponties-Kaspiese Steppe gefloreer het. Die Yamnaya-kultuur word gekenmerk deur die oprigting van grafheuwels (kurgans), mobiele veeteelt en die gebruik van waens.

Anthony se werk beklemtoon die belangrikheid van die [[perd]] en die wiel in die uitbreiding van die Yamnaya-kultuur. Die domestisering van die perd en die uitvinding van die wa het 'n revolusie in mobiliteit en oorlogvoering veroorsaak, wat die Yamnaya-mense 'n beduidende voordeel gegee het. Die Steppe-hipotese stel voor dat hierdie gevorderde tegnologieë die Yamnaya-mense in staat gestel het om oor groot afstande te migreer en hul tale en kultuur te versprei. Hierdie migrasies word ondersteun deur argeologiese bewyse van Yamnaya-verwante artefakte en begrafnispraktyke wat oor 'n groot gebied gevind word.

Die Steppe-hipotese word verder ondersteun deur linguistiese bewyse. Die rekonstruksie van woorde vir wiel, wa en perd in die Proto-Indo-Europese taal dui daarop dat die Proto-Indo-Europeërs 'n kultuur gehad het wat bekend was met hierdie tegnologieë. Anthony se werk ondersoek die woordeskat wat verband hou met hierdie konsepte en toon aan hoe dit 'n sleutelrol speel in die lokalisering van die Proto-Indo-Europese tuisland. Hierdie linguistiese bewyse stem ooreen met die argeologiese bevindings in die Steppe-gebied, wat die teenwoordigheid van waens en perde in die Yamnaya-kultuur bevestig.

Olsen, Olander en Kristiansen&lt;ref&gt;Olsen, Birgit A., Olander, Thomas en Kristiansen, Kristian. 2019. ''Tracing the Indo-Europeans. New Evidence from Archaeology and Historical Linguistics''. Oxbow Books.&lt;/ref&gt; bied verdere perspektief op die Steppe-hipotese. Die verskillende bydraes in hierdie boek ondersoek die argeologiese en linguistiese bewyse wat die hipotese ondersteun, en beklemtoon die kompleksiteit van die Indo-Europese oorsprong. Die werk van Thomas Olander, spesifiek in die tweede hoofstuk &quot;The Indo-European homeland: Introducing the problem,&quot; beklemtoon die uitdagings en verskillende interpretasies van die beskikbare data. Olander se analise van die linguistiese rekonstruksies en die verhouding daarvan met argeologiese vondste ondersteun die Steppe-hipotese as 'n waarskynlike scenario vir die Indo-Europese oorsprong.

Onlangse vordering in argeogenetika het die Steppe-hipotese verder versterk. Kristiansen, Kroonen en Willerslev&lt;ref name=&quot;kris&quot; /&gt; bespreek hoe antieke DNS-navorsing die Steppe-hipotese ondersteun deur die ontdekking van Yamnaya-verwante afkoms in verskeie dele van Europa. Hierdie studies dui op 'n migrasie vanaf die Steppe wat ooreenstem met die verspreiding van Indo-Europese tale. Die genetiese bewyse toon aan dat mense met Yamnaya-afkoms 'n beduidende genetiese impak gehad het op bevolkings in [[Europa]] gedurende die [[Bronstydperk]]. Hierdie genetiese bewyse pas goed by die argeologiese en linguistiese bewyse wat die Steppe-hipotese ondersteun, en bied 'n kragtige interdissiplinêre ondersteuning vir die teorie.

Renfrew&lt;ref&gt;Renfrew, Colin. 1989. ''Archaeology and language. the puzzle of Indo-European origins''. Penguin Books.&lt;/ref&gt; bied 'n kontrasterende perspektief met sy [[Anatoliese hipotese]], maar dit is belangrik om te noem dat baie van Renfrew se argumente vandag deur nuwe data en navorsing, veral in argeogenetika, bevraagteken word. Terwyl Renfrew die verspreiding van [[landbou]] as die hoofdrywer vir die verspreiding van Indo-Europese tale voorstel, het die Steppe-hipotese met sy fokus op mobiele veeteelt en tegnologiese innovasies meer ondersteuning gekry in die lig van nuwe bevindings.

Die Steppe-hipotese bied 'n sterk en goed ondersteunde teorie vir die oorspronklike tuisland van die [[Indo-Europeërs]]. Dit stel voor dat die Proto-Indo-Europeërs van die Ponties-Kaspiese Steppe afkomstig is en dat hul tale en kultuur versprei het deur migrasies wat aangedryf is deur mobiele veeteelt en gevorderde tegnologieë soos perde en waens. Hierdie hipotese word ondersteun deur argeologiese vondste, linguistiese rekonstruksies en, veral, onlangse argeogenetiese bewyse. Die Steppe-hipotese het 'n sentrale rol gespeel in die debat oor die Indo-Europese oorsprong en bly 'n belangrike raamwerk vir die verstaan van hierdie komplekse historiese vraagstuk.

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}</text>
      <sha1>osgqku3d53u9pph22y5zbku1kdpfcwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>T20I-vrouewêreldbeker 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>454043</id>
    <revision>
      <id>2912521</id>
      <parentid>2912303</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:30:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SpesBona</username>
        <id>2720</id>
      </contributor>
      <comment>Bygewerk, nog besig</comment>
      <origin>2912521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70365" sha1="g2ssvy5ga93kzzl466n4nas6fhj9szf" xml:space="preserve">{{sportnuus}}
{{Inligtingskas Krieketwêreldbeker
| naam                 = T20I-vrouewêreldbeker 2026
| beeld                = T20I-vrouewêreldbeker 2026.svg
| beeldgrote           = 150px
| onderskrif           = Kenteken van die T20I-vrouewêreldbeker 2026
| vanafdatum           = 12 Junie
| totdatum             = 5 Julie
| bestuurder           = [[Internasionale Krieketraad]] (IKR)
| krieketformaat       = [[Twintig20]] (T20I)
| toernooiformaat      = Eerste rondte en uitklopfase
| gashere              = {{vlagland|Engeland}}
| kampioen             = 
| naaswenner           = 
| getal                = 
| deelnemers           = 12 (53 kwalifiseer)
| wedstryde gespeel    = 13
| bywoning             = 
| speler van die reeks = 
| meeste lopies        = {{vlagikoon|Indië}} [[Smriti Mandhana]] (142)&lt;ref name=&quot;Most_Runs&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/batting-most-runs-career/icc-women-s-t20-world-cup-2026-17195 |title=Most runs in ICC Women's T20 World Cup, 2026 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
| meeste paaltjies     = {{vlagikoon|Indië}} [[Shree Charani]]&lt;br /&gt;{{vlagikoon|Wes-Indië}} [[Aaliyah Alleyne]] (7 elk)&lt;ref name=&quot;Most_Wickets&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/tournament/bowling-most-wickets-career/icc-women-s-t20-world-cup-2026-17195 |title=Most wickets For ICC Women's T20 World Cup, 2026 |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
| vorige jaar          = 2024
| vorige toernooi      = T20I-vrouewêreldbeker 2024
| volgende jaar        = 2028
| volgende toernooi    = T20I-vrouewêreldbeker 2028
}}

Die '''T20I-vrouewêreldbeker 2026''' ([[Engels]]: ''2026 Women’s T20 World Cup'') word van 12 Junie tot 5 Julie 2026 in [[Engeland]] beslis. Dit is die tiende [[T20I-vrouewêreldbeker]]toernooi in [[Twintig20|T20I]]-[[krieket]] wat deur die [[Internasionale Krieketraad]] (IKR) aangebied word en ná die [[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009-toernooi]] die tweede in Engeland. Daarmee word dit die eerste land wat twee keer as gasvroue optree.

[[Lêer:Prime Minister Sheikh Hasina With ICC Women's T20 World Cup Trophy 2024-05-05 (PID-0008760) (cropped).jpg|duimnael|links|Die T20I-vrouewêreldbekertrofee waarom meegeding word]]
Die T20I-vrouewêreldbeker 2026 is die eerste toernooi met twaalf deelnemende nasionale vroue[[krieket]]spanne, teenoor die tien van die vorige ses T20I-vrouewêreldbekertoernooie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/ckkg1kq3qgvo |title=Women's T20 World Cup will expand to 16 teams |publisher=[[BBC]] |date=22 Julie 2024 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Die twaalf deelnemende nasionale vrouekrieketspanne is: die ses regstreekse kwalifiseerders ([[Australiese nasionale vrouekrieketspan|Australië]], [[Engelse nasionale vrouekrieketspan|Engeland]], [[Indiese nasionale vrouekrieketspan|Indië]], [[Nieu-Seelandse nasionale vrouekrieketspan|Nieu-Seeland]], [[Suid-Afrikaanse nasionale vrouekrieketspan|Suid-Afrika]] en [[Wes-Indiese nasionale vrouekrieketspan|Wes-Indië]]), saam met die twee naasbeste spanne op die T20I-vroueranglys soos op 20 Oktober 2024 ([[Pakistanse nasionale vrouekrieketspan|Pakistan]] en [[Sri Lankaanse nasionale vrouekrieketspan|Sri Lanka]]) en die wenners van die T20I-vrouewêreldbekerkwalifisering 2026 ([[Bengaalse nasionale vrouekrieketspan|Bangladesj]], [[Ierse nasionale vrouekrieketspan|Ierland]], [[Nederlandse nasionale vrouekrieketspan|Nederland]] en [[Skotse nasionale vrouekrieketspan|Skotland]]). Nederland het vir die eerste keer vir ’n T20I-vrouewêreldbekertoernooi gekwalifiseer en die altesaam vierde span van Europa geword wat vir dié toernooi kon kwalifiseer. Gevolglik is dit die eerste T20I-vrouewêreldbekertoernooi waaraan vier Europese spanne deelneem en dit is ook die eerste internasionale vrouekriekettoernooi waaraan die vernaamste vier Europese spanne Engeland, Ierland, Nederland en Skotland saam deelneem.

Tydens die T20I-vrouewêreldbeker 2026 word 33 wedstryde gespeel, waaronder 30 in die eerste rondte en drie in die uitklopfase, insluitende die eindstryd. Die spanne is in twee groepe van ses spanne elk verdeel, waarvan elke span een keer teen al die ander spanne in die groep speel. Die twee beste spanne van elke groep kwalifiseer hierna vir die halfeindrondte, waarvan die wenners mekaar in die eindstryd ontmoet. Elke wedstryd bestaan uit 20 boulbeurte per span. Die vier beste spanne van die T20I-vrouevrouewêreldbeker 2026 kwalifiseer saam met die gasvroue van die 2028-toernooi regstreeks vir die volgende [[T20I-vrouewêreldbeker 2028]] in Pakistan.

== Toewysing ==
Die Internasionale Krieketraad het Engeland in Julie 2022 as gasheer van die T20I-vrouewêreldbeker 2026 aangewys.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/2691035 |title=Hosts for ICC Women’s global events until 2027 announced |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=26 Julie 2022 |accessdate=28 Februarie 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230228190055/https://www.icc-cricket.com/media-releases/2691035 |archive-date=28 Februarie 2023 |url-status=dead |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/india-to-host-2025-women-s-odi-world-cup-1326281 |title=India to host 2025 Women's ODI World Cup |publisher=ESPNcricinfo |author=Nagraj Gollapudi |date=26 Julie 2022 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Daarmee word dié land die eerste wat twee keer T20I-vrouewêreldbekertoernooie aanbied.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.skysports.com/cricket/news/12123/12659535/england-to-host-2026-womens-t20-cricket-world-cup |title=England to host 2026 Women's T20 Cricket World Cup – Clare Connor hails continued growth of women's game |publisher=[[Sky News]] |date=26 Julie 2022 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Deelnemers ==
=== Kwalifisering ===
In Julie 2022 het die Internasionale Krieketraad die kwalifiseringsproses vir die T20I-vrouewêreldbeker 2026 bekendgemaak, waarvolgens vir die eerste keer twaalf spanne aan dié toernooi deelneem. Die gasvroue Engeland het saam met die vyf beste spanne van die vorige [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024-toernooi]] regstreeks gekwalifiseer. Die twee oorblywende regstreekse kwalifiseringsplekke is deur die naasbeste spanne, wat nog nie gekwalifiseer het nie, op die T20I-vroueranglys soos op 20 Oktober 2024 bespreek. Die vier oorblywende plekke is tydens die T20I-vrouewêreldbekerkwalifisering 2026, waaraan die wenners van plaaslike kwalifiseringstoernooie deelgeneem het, beslis.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/icc-women-s-t20-world-cup-2026-qualifier-final-four-spots-up-for-grabs-in-nepal |title=ICC Women's T20 World Cup 2026 Qualifier: Final four spots up for grabs in Nepal |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=17 Januarie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

Die volgende twaalf spanne het vir die T20I-vrouewêreldbeker 2026 gekwalifiseer: Australië, Indië, Nieu-Seeland, Suid-Afrika en Wes-Indië het as die vyf beste spanne van die T20I-vrouewêreldbeker 2024 almal saam met die gasvroue Engeland regstreeks gekwalifiseer.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/west-indies-seal-semi-final-spot-with-stunning-victory-over-england |title=West Indies seal semi-final spot with stunning victory over England |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=15 Oktober 2024 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Pakistan en Sri Lanka het as naasbeste spanne op die T20I-vroueranglys soos op 20 Oktober 2024 gekwalifiseer, terwyl Bangladesj, Ierland, Nederland en Skotland tydens die T20I-vrouewêreldbekerkwalifisering 2026 hulle plekke bespreek het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/ireland-thump-thailand-to-qualify-for-2026-women-s-t20-world-cup-1521848 |title=Ireland and Scotland qualify for 2026 women's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |date=1 Februarie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Nederland neem vir die eerste keer aan ’n T20I-vrouewêreldbekertoernooi deel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/bangladesh-and-netherlands-qualify-for-2026-women-s-t20-world-cup-1521362 |title=Netherlands, Bangladesh qualify for Women's T20 World Cup 2026 |publisher=ESPNcricinfo |date=28 Januarie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gevolglik neem vir die eerste keer vier Europese spanne aan ’n T20I-vrouewêreldbeker deel en dit is ook die eerste vrouekriekettoernooi waaraan die vier vernaamste Europese vrouekrieketspanne Engeland, Ierland, Nederland en Skotland saam deelneem.

=== Kwalifiserende spanne ===
[[Lêer:2026 ICC Women's T20 World Cup Participating nations.svg|duimnael|400px|Uitslag van die T20I-vrouewêreldbeker 2026-kwalifisering; altesaam 53 lande het deelgeneem.
{{sleutel|#000032|Gasvroue}}
{{sleutel|#0000ff|Regstreeks gekwalifiseer}}
{{sleutel|#01a2ffff|Gekwalifiseer deur die IKR se T20I-vroueranglys}}
{{sleutel|#00ab00|Wenner van die kwalifisering}}
{{sleutel|#ffaa00|Tydens die wêreldwye kwalifisering uitgeskakel}}
{{sleutel|#ffc900|Tydens die plaaslike kwalifisering uitgeskakel}}
{{sleutel|#c0c0c0|Nie deelgeneem nie}}]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
!Span
!Kwalifiseringmetode
!Verskynings by eindstryde
!Laaste verskyning
!Vorige beste prestasie
|-
|{{Crv-EN}}
|'''Gasvroue'''
|Tiende
|[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]]
|'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009]])&lt;/small&gt;
|-
|{{Crv-AU}}
|rowspan=&quot;5&quot;|'''Regstreeks'''
|Tiende
|[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]]
|'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[T20I-vrouewêreldbeker 2010|2010]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2012|2012]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]])&lt;/small&gt;
|-
|{{Crv-IN}}
|Tiende
|[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]]
|Naaswenner &lt;small&gt;([[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]])&lt;/small&gt;
|-
|{{Crv-NZ}}
|Tiende
|[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]]
|'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])&lt;/small&gt;
|-
|{{Crv-ZA}}
|Tiende
|[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]]
|Naaswenner &lt;small&gt;([[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])&lt;/small&gt;
|-
|{{Crv-WI}}
|Tiende
|[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]]
|'''Kampioen''' &lt;small&gt;([[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]])&lt;/small&gt;
|-
|{{Crv-PK}}
|rowspan=&quot;2&quot;|T20I-vroueranglys op&lt;br /&gt;20 Oktober 2024
|Tiende
|[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]]
|Eerste rondte &lt;small&gt;([[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2010|2010]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2012|2012]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])&lt;/small&gt;
|-
|{{Crv-LK}}
|Tiende
|[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]]
|Eerste rondte &lt;small&gt;([[T20I-vrouewêreldbeker 2009|2009]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2010|2010]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2012|2012]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])&lt;/small&gt;
|-
|{{Crv-BD}}
|rowspan=&quot;4&quot;|T20I-vrouewêreldbekerkwalifisering 2026
|Sewende
|[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]]
|Eerste rondte &lt;small&gt;([[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2020|2020]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])&lt;/small&gt;
|-
|{{Crv-IE}}
|Vyfde
|[[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]]
|Eerste rondte &lt;small&gt;([[T20I-vrouewêreldbeker 2014|2014]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2016|2016]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018]], [[T20I-vrouewêreldbeker 2023|2023]])&lt;/small&gt;
|-
|{{Crv-NL}}
|Eerste
| –
|Debuut
|-
|{{Crv-XS}}
|Tweede
|[[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]]
|Eerste rondte &lt;small&gt;([[T20I-vrouewêreldbeker 2024|2024]])&lt;/small&gt;
|}

== Stadions ==
In Mei 2025 het die [[Engelse en Walliese Krieketraad]] die stadions vir die T20I-vrouewêreldbeker 2026 bevestig.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.ecb.co.uk/news/4256616/seven-venues-for-icc-womens-t20-world-cup-2026-in-england-announced |title=Lord’s to host final of ICC Women’s T20 World Cup 2026 |publisher=[[Engelse en Walliese Krieketraad]] |date=30 April 2025 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Die eindstryd word op [[Lord’s]] in [[Londen]] beslis, terwyl [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[The Oval (Londen)|The Oval]] en die [[Bristol-krieketveld]] ander wedstryde tydens die toernooi huisves.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/news/venues-key-dates-announced-for-icc-women-s-t20-world-cup-2026-in-england |title=Venues, key dates announced for ICC Women’s T20 World Cup 2026 in England |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=1 Mei 2025 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

&lt;center&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; font-size:90%&quot;
! [[Birmingham]], [[Wes-Midlands]]
! [[Bristol]], City of Bristol
! [[Leeds]], [[Wes-Yorkshire]]
|-
| [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]]
| [[Bristol-krieketveld]]
| [[Headingley-krieketveld|Headingley]]
|-
| &lt;small&gt;{{Koördinate|52|27|20.93|N|1|54|08.96|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Edgbaston}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|51|28|38.01|N|2|35|02.96|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Bristol-krieketveld}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|53|49|3.58|N|1|34|55.12|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Headingley}}&lt;/small&gt;
|-
| Kapasiteit: '''25&amp;nbsp;000'''
| Kapasiteit: '''17&amp;nbsp;500'''
| Kapasiteit: '''18&amp;nbsp;350'''
|-
| [[Lêer:Edgbaston---close-of-play.jpg|200px]]
| [[Lêer:Bristol County Ground.jpg|200px]]
| [[Lêer:Headingley Cricket Stadium.jpg|200px]]
|-
! [[Londen]], [[Groter Londen]]
!rowspan=10|{{Location map+|Engeland|width=400|float=center|places=
 {{Location map~|Engeland|lat=52.455814|long=-1.902489|position=bottom|background=|label=[[Birmingham]]}}
 {{Location map~|Engeland|lat=51.477174|long=-2.584097|position=bottom|background=|label=[[Bristol]]}}
 {{Location map~|Engeland|lat=53.817686|long=-1.582070|position=top|background=|label=[[Leeds]]}}
 {{Location map~|Engeland|lat=53.479251|long=-2.247926|position=bottom|background=|label=[[Manchester]]}}
 {{Location map~|Engeland|lat=50.924000|long=-1.321900|position=bottom|background=|label=[[Southampton]]}}
 {{Location map~|Engeland|lat=51.529420|long=-0.172822|position=left|background=|label=[[Lord’s]]}}
 {{Location map~|Engeland|lat=51.483769|long=-0.114850|position=right|background=|label=[[The Oval (Londen)|The Oval]]}}}}
! Londen, Groter Londen
|-
| [[Lord’s]]
| [[The Oval (Londen)|The Oval]]
|-
| &lt;small&gt;{{Koördinate|51|31|45.84|N|0|10|21.72|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Lord’s}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|51|29|1|N|0|6|54|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=The Oval}}&lt;/small&gt;
|-
| Kapasiteit: '''31&amp;nbsp;100'''
| Kapasiteit: '''27&amp;nbsp;500'''
|-
| [[Lêer:Nat West media centre cropped.jpg|200px]]
| [[Lêer:OCS Stand (Surrey v Yorkshire in foreground).JPG|200px]]
|-
! [[Manchester]], [[Groter Manchester]]
! [[Southampton]], [[Hampshire]]
|-
| [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]]
| [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]]
|-
| &lt;small&gt;{{Koördinate|53|27|22.85|N|2|17|12.34|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Old Trafford}}&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;{{Koördinate|50|55|26.4|N|1|19|18.8|W|type:landmark|aansig=inlyn|name=Rose Bowl}}&lt;/small&gt;
|-
| Kapasiteit: '''26&amp;nbsp;000'''
| Kapasiteit: '''25&amp;nbsp;000'''
|-
| [[Lêer:Old Trafford Cricket Ground August 2014 (cropped).jpg|200px]]
| [[Lêer:Pavilion stands.JPG|200px]]
|}&lt;/center&gt;

== Formaat ==
Die T20I-vrouewêreldbeker 2026 word oor 24 dae tussen twaalf verskillende spanne oor 33 wedstryde beslis. Dit het begin op 12 Junie 2026 op Edgbaston in Birmingham met die openingswedstryd tussen die gasvroue Engeland en Sri Lanka. Die toernooi eindig op Lord’s in Londen op 5 Julie met die eindstryd, waartydens die wenner die T20I-vrouewêreldbekertrofee inpalm.

=== Kalender ===
Die volgende tabel dui die T20I-vrouewêreldbeker 2026 se daaglikse program aan. ’n Pers blokkie dui op wedstryde tydens die eerste rondte, ’n groen blokkie op wedstryde tydens die uitklopfase en ’n geel blokkie op die eindstryd.

{|
|
{| class=&quot;wikitable left center&quot; &quot;style=margin:0.5em auto;font-size:95%;line-height:1.25em&quot;
|+ Aantal daaglikse wedstryde tydens die toernooi
|-
! scope=col |Eerste rondte&lt;br /&gt;Junie
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;12
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;13
! scope=col |So&lt;br /&gt;14
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;15
! scope=col |Di&lt;br /&gt;16
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;17
! scope=col |Do&lt;br /&gt;18
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;19
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;20
! scope=col |So&lt;br /&gt;21
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;22
! scope=col |Di&lt;br /&gt;23
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;24
! scope=col |Do&lt;br /&gt;25
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;26
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;27
! scope=col |So&lt;br /&gt;28
|- align=center
| align=left|Groep A
&lt;!-- 12 --&gt;|
&lt;!-- 13 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 14 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;|
&lt;!-- 17 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 3
&lt;!-- 18 --&gt;|
&lt;!-- 19 --&gt;|
&lt;!-- 20 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 21 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 24 --&gt;|
&lt;!-- 25 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 26 --&gt;|
&lt;!-- 27 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 28 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
|- align=center
|align=left|Groep B
&lt;!-- 12 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 13 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 14 --&gt;|
&lt;!-- 15 --&gt;|
&lt;!-- 16 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 17 --&gt;|
&lt;!-- 18 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 19 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 20 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 21 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 22 --&gt;|
&lt;!-- 23 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 24 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 25 --&gt;|
&lt;!-- 26 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 1
&lt;!-- 27 --&gt;| bgcolor=#c364f3| 2
&lt;!-- 28 --&gt;|
|- align=center
|-
! scope=col |Uitklopfase&lt;br /&gt;Junie/Julie
! scope=col |Ma&lt;br /&gt;29
! scope=col |Di&lt;br /&gt;30
! scope=col |Wo&lt;br /&gt;1
! scope=col |Do&lt;br /&gt;2
! scope=col |Vr&lt;br /&gt;3
! scope=col |Sa&lt;br /&gt;4
! scope=col |So&lt;br /&gt;5
|- align=center
|align=left|Uitklopfase
&lt;!-- 29 --&gt;|
&lt;!-- 30 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 1 --&gt;|
&lt;!-- 2 --&gt;| bgcolor=#00cc33| 1
&lt;!-- 3 --&gt;|
&lt;!-- 4 --&gt;|
&lt;!-- 5 --&gt;| bgcolor=#ffcc00| '''1'''
|}
|
{| style=&quot;margin:0.5em auto;&quot; wikitable right
| colspan=2 |'''Verklaring'''
|-
| {{sleutel|#c364f3|Eerste rondte}}
|-
| {{sleutel|#00cc33|Uitklopfase}}
|-
| {{sleutel|#ffcc00|Eindstryd}}
|}
|}

=== Groepe ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:98%;&quot;
!width=25%|[[#Groep A|Groep A]]
!width=25%|[[#Groep B|Groep B]]
|-
|
{{Crv-AU}}&lt;br /&gt;
{{Crv-BD}}&lt;br /&gt;
{{Crv-IN}}&lt;br /&gt;
{{Crv-NL}}&lt;br /&gt;
{{Crv-PK}}&lt;br /&gt;
{{Crv-ZA}}
|
{{Crv-EN}}&lt;br /&gt;
{{Crv-IE}}&lt;br /&gt;
{{Crv-NZ}}&lt;br /&gt;
{{Crv-XS}}&lt;br /&gt;
{{Crv-LK}}&lt;br /&gt;
{{Crv-WI}}
|}

=== Eerste rondte ===
Die T20I-vrouewêreldbeker 2026 word deur twaalf nasionale vrouekrieketspanne beslis. Vir die eerste rondte is die twaalf deelnemende spanne in twee groepe van ses spanne elk verdeel; elke span speel een wedstryd teen elk van die ander spanne in dieselfde groep, dus speel elke span vier wedstryde in die eerste rondte. Twee punte word vir ’n oorwinning toegeken, een vir ’n onbesliste wedstryd en geen punte vir ’n nederlaag: spanne wat met dieselfde aantal punte eindig, word volgens lopietempo, dan boultempo en dan die uitslag van die direkte ontmoeting gerangskik. Die twee beste spanne van elke groep dring na die uitklopfase deur.&lt;ref name=&quot;IKR&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/all-you-need-to-know-about-icc-women-s-t20-world-cup-2026 |title=All You Need To Know about ICC Women’s T20 World Cup 2026 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=4 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ESPNcricinfo&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-2026-faqs-the-format-teams-rain-rules-and-more-1540193 |title=Women's T20 World Cup 2026 FAQs: the format, teams, rain rules, and more |publisher=ESPNcricinfo |author=Srinidhi Ramanujam |date=11 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

In die geval van ’n gelykop (d.w.s. as albei spanne die gelyke aantal lopies aan die einde van hul onderskeidelike kolfbeurt aanteken), word die wedstryd deur ’n Superboulbeurt beslis. Dit is van toepassing in alle fases van die toernooi.&lt;ref name=&quot;IKR&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ESPNcricinfo&quot; /&gt;

=== Uitklopfase ===
Van die begin van dié fase af neem die toernooi ’n uitklopformaat aan wat uit drie wedstryde bestaan: twee halfeindstryde en die eindstryd. Die wenner en naaswenner van elk van die groepe dring na die uitklopfase deur. Die groepwenner van albei groepe speel teen die naaswenner van die ander groep in die halfeindstryde. Elke wedstryd in die uitklopfase moet met ’n oorwinning vir een van die spanne eindig. As daar ná albei kolfbeurte ’n gelykopuitslag is, word die wenner deur ’n Superboulbeurt bepaal.&lt;ref name=&quot;IKR&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ESPNcricinfo&quot; /&gt;

=== 2026-effek op 2028-kwalifisering ===
Die vier beste spanne van die 2026-toernooi (saam met die 2028-gasvroue Pakistan) kwalifiseer regstreeks vir die volgende T20I-vrouewêreldbeker 2028.

== Betrokkenes ==
=== Skeidsregters en wedstrydbeamptes ===
’n Paneel van 14 skeidsregters en vier wedstrydbeamptes word vir die toernooi gebruik.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/match-officials-revealed-for-women-s-t20-world-cup-2026 |title=Match officials revealed for Women's T20 World Cup 2026 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=28 Mei 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

==== Skeidsregters ====
{|
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
||
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Lauren Agenbag &lt;small&gt;([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Kim Cotton &lt;small&gt;([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Engeland}} Anna Harris &lt;small&gt;([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Bangladesj}} Shathira Jakir &lt;small&gt;([[Bengaalse Krieketraad|Bangladesj]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Kerrin Klaaste &lt;small&gt;([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Wes-Indië}} Candace la Borde &lt;small&gt;([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Indië}} Narayanan Janani &lt;small&gt;([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])&lt;/small&gt;
||
* {{vlagikoon|Sri Lanka}} Nimali Perera &lt;small&gt;([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Australië}} Claire Polosak &lt;small&gt;([[Krieket Australië|Australië]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Indië}} Vrinda Rathi &lt;small&gt;([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Engeland}} Sue Redfern &lt;small&gt;([[Engelse en Walliese Krieketraad|Engeland]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Australië}} Eloise Sheridan &lt;small&gt;([[Krieket Australië|Australië]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Wes-Indië}} Jacqueline Williams &lt;small&gt;([[Krieket Wes-Indië|Wes-Indië]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Indië}} Gayathri Venugopalan &lt;small&gt;([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])&lt;/small&gt;
|}

==== Wedstrydbeamptes ====
{|
|- style=&quot;vertical-align:top&quot;
||
* {{vlagikoon|Nieu-Seeland}} Trudy Anderson &lt;small&gt;([[Nieu-Seeland Krieket|Nieu-Seeland]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Suid-Afrika}} Shandre Fritz &lt;small&gt;([[Krieket Suid-Afrika|Suid-Afrika]])&lt;/small&gt;
||
* {{vlagikoon|Indië}} G. S. Lakshmi &lt;small&gt;([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Indië]])&lt;/small&gt;
* {{vlagikoon|Sri Lanka}} Michell Pereira &lt;small&gt;([[Sri Lanka Krieket|Sri Lanka]])&lt;/small&gt;
|}

=== Spanne ===
Elke land het 15 spelers vir die toernooi gekies.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/all-the-squads-at-the-icc-women-s-t20-world-cup-2026 |title=All the squads at the ICC Women's T20 World Cup 2026 |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=30 Mei 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

== Wedstryde ==
{| class=&quot;infobox bordered&quot;
| style=&quot;background:#cfc;&quot;|Kwalifiseer vir die uitklopfase én regstreeks vir die [[T20I-vrouewêreldbeker 2028]].
|-
|Uit die toernooi geskakel én loop regstreekse kwalifisering vir die [[T20I-vrouewêreldbeker 2028]] mis.
|}
Die wedstryde is in twee fases opgedeel, naamlik die eerste rondte en die uitklopfase. Die groepe is op 15 Junie 2025 bekend gemaak.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/2026-womens-t20-world-cup-schedule-india-australia-in-group-1-eng-nz-in-group-2-1490664 |title=Women's T20 World Cup: India and Australia in Group 1, England and NZ in Group 2 |publisher=ESPNcricinfo |date=18 Junie 2025 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 24 Februarie 2026 is die volledige kalender bekend gemaak.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/full-fixtures-for-icc-women-s-t20-world-cup-2026-unveiled |title=Full fixtures for ICC Women’s T20 World Cup 2026 unveiled |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=24 Februarie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

=== Eerste rondte ===
Twaalf spanne neem aan die eerste rondte deel. Die twee beste spanne in elke groep dring na die uitklopfase deur en kwalifiseer saam met die gasvroue Pakistan regstreeks vir die volgende T20I-vrouewêreldbeker 2028.&lt;ref name=&quot;Explainer&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/tournaments/womens-t20-worldcup-2026/news/women-s-t20-world-cup-tournament-explainer |title=Women’s T20 World Cup 2026: Tournament Explainer |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=17 April 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;

==== Groep A ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!width=175|Span
!width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=20|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
|- bgcolor=&quot;#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-IN}}
|2||2||0||0||'''4'''||+3.975
|- bgcolor=&quot;#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-AU}}
|2||2||0||0||'''4'''||+3.875
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-ZA}}
|2||1||1||0||'''2'''||–1.097
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-BD}}
|2||1||1||0||'''2'''||—1.790
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-PK}}
|2||0||2||0||'''0'''||—2.263
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-NL}}
|2||0||2||0||'''0'''||—2.611
|}

{{Krieketwedstryd
| datum = 13 Junie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-AU}}
| telling1 = 172/8 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-ZA}}
| telling2 = 107 (16.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Phoebe Litchfield]] 50 (24)
| paaltjies1 = [[Nonkululeko Mlaba]] 2/22 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Laura Wolvaardt]] 44 (39)
| paaltjies2 = [[Georgia Wareham]] 3/13 (2.4 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met 65 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-south-africa-women-3rd-match-group-1-1490679/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]]&lt;br /&gt;Bywoning: 7&amp;nbsp;543&lt;ref name=&quot;Bywoning13&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/cg74zz78m7do |title=T20 crowds won't be hit by football World Cup – ICC |publisher=[[BBC]] |author=Matthew Henry |date=13 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
| skeidsregters = Narayanan Janani ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Nimali Perera ([[Sri Lanka Krieket|SL]])
| speler van die wedstryd = [[Georgia Wareham]] (Aus)
| rondte = 
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën = 
| notas = [[Nadine de Klerk]] (RSA) speel in haar 150ste internasionale wedstryd.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91572-south-africas-nadine-de-klerk-reaches-150-international-appearances-against-australia.html |title=South Africa’s Nadine de Klerk Reaches 150 International Appearances Against Australia |publisher=Female Cricket |date=14 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Nonkululeko Mlaba]] (RSA) neem haar 150ste internasionale paaltjie.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91568-nonkululeko-mlaba-hits-150-international-wickets-milestone-in-south-africas-womens-t20-world-cup-2026-opener.html |title=Nonkululeko Mlaba Hits 150 International Wickets Milestone in South Africa’s Women’s T20 World Cup 2026 Opener |publisher=Female Cricket |date=14 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 14 Junie 2026
| tyd = 11:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-NL}}
| telling1 = 139/8 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-BD}}
| telling2 = 141/4 (19.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Babette de Leede]] 50 (45)
| paaltjies1 = [[Marufa Akter]] 2/31 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Juairiya Ferdous]] 50 (33)
| paaltjies2 = [[Caroline de Lange]] 2/27 (4 boulbeurte)
| uitslag = Bangladesj wen met ses paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/bangladesh-women-vs-netherlands-women-5th-match-group-1-1490681/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]]
| skeidsregters = Gayathri Venugopalan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Sue Redfern ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Juairiya Ferdous]] (Ban)
| rondte = 
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën = 
| notas = Dit was beide Bangladesj en Nederland hulle eerste internasionale vrouekrieketwedstryde in Engeland.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/netherlands-ready-and-raring-for-icc-women-s-t20-world-cup-debut-against-bangladesh |title=Netherlands ready and raring for ICC Women’s T20 World Cup Debut against Bangladesh |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=13 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''Nederland het sy T20I-vrouewêreldbekerdebuut gemaak.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-netherlands-opt-to-bat-against-bangladesh-on-debut-1541140 |title=Netherlands opt to bat against Bangladesh on T20 World Cup debut |publisher=ESPNcricinfo |date=14 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Caroline de Lange]] (Ned) speel in haar 100ste internasionale wedstryd.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91696-caroline-de-lange-reaches-100-caps-as-netherlands-make-icc-womens-t20-world-cup-debut.html |title=Caroline de Lange Reaches 100 Caps as Netherlands Make ICC Women’s T20 World Cup Debut |publisher=Female Cricket |date=15 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Rabeya Khan]] (Ban) neem haar 50ste T20I-paaltjie.''&lt;ref name=&quot;NEDvBAN&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/bangladesh-women-vs-netherlands-women-5th-match-group-1-1490681/match-report |title=Ferdous, Sharmin take Bangladesh past Netherlands |publisher=ESPNcricinfo |author=Vishal Dikshit |date=14 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''Bangladesj teken hulle hoogste lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd aan.&lt;ref name=&quot;NEDvBAN&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;Run_chase&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://stats.espncricinfo.com/ci/engine/stats/index.html?batting_fielding_first=2;class=10;filter=advanced;orderby=target;result=1;template=results;trophy=136;type=team;view=innings |title=Statistics / Statsguru / Women's Twenty20 Internationals / Team records |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 14 Junie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-IN}}
| telling1 = 170/6 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-PK}}
| telling2 = 106 (17 boulbeurte)
| lopies1 = [[Smriti Mandhana]] 68 (44)
| paaltjies1 = [[Fatima Sana]] 2/33 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Muneeba Ali]] 41 (35)
| paaltjies2 = [[Deepti Sharma]] 5/10 (4 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 64 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/india-women-vs-pakistan-women-6th-match-group-1-1490682/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]]&lt;br /&gt;Bywoning: 18&amp;nbsp;814&lt;ref name=&quot;INDvPAK&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/sharma-stars-as-india-beat-pakistan-in-front-of-record-group-stage-crowd |title=Sharma stars as India beat Pakistan in front of record group stage crowd |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=14 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
| skeidsregters = Claire Polosak ([[Krieket Australië|Aus]]) en Jacqueline Williams ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Deepti Sharma]] (Ind)
| rondte = 
| loot = Indië het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën = 
| notas = [[Deepti Sharma]] (Ind) neem ’n vyf-paaltjie-oes.''&lt;ref name=&quot;Bowling&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/bowling-list-5wi/icc-women-s-t20-world-cup-136 |title=List of five-wickets-in-an-innings For ICC Women's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''Sy word ná [[Jhulan Goswami]] (albei Ind) ook die tweede vroulike bouler wat haar 350ste internasionale paaltjie neem.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91720-deepti-sharma-becomes-first-spinner-to-take-350-womens-international-wickets.html |title=Deepti Sharma Becomes First Spinner to Take 350 Women’s International Wickets |publisher=Female Cricket |date=15 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Muneeba Ali]] (Pak) teken haar 3&amp;nbsp;000ste internasionale lopie aan.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91731-muneeba-ali-reaches-3000-international-runs-in-pakistans-womens-t20-world-cup-opener-vs-india.html |title=Muneeba Ali Reaches 3000 International Runs in Pakistan’s Women’s T20 World Cup Opener vs India |publisher=Female Cricket |date=15 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''Die bywoning van 18&amp;nbsp;814 is beide die hoogste vir ’n T20I-vrouewêreldbekergroepwedstryd en ’n vrouekrieketwedstryd tussen Indië en Pakistan in dié tyd.''&lt;ref name=&quot;INDvPAK&quot; /&gt;
* ''Dit is ook die mees gesiene groepwedstryd – beide [[vrouekrieketwêreldbeker]]- en T20I-vrouewêreldbekertoernooie – in dié tyd met sowat 134 miljoen digitale kykers.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91875-india-vs-pakistan-t20-world-cup-clash-draws-134-million-digital-viewers-record-opening-week-numbers.html |title=India vs Pakistan T20 World Cup Clash Draws 134 million Digital Viewers; Record Opening Week Numbers |publisher=Female Cricket |date=17 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 17 Junie 2026
| tyd = 11:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-BD}}
| telling1 = 77/8 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-AU}}
| telling2 = 78/1 (9.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Nigar Sultana]] 27 (47)
| paaltjies1 = [[Sophie Molineux]] 2/14 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Georgia Voll]] 45* (32)
| paaltjies2 = [[Marufa Akter]] 1/28 (4 boulbeurte)
| uitslag = Australië wen met nege paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-bangladesh-women-9th-match-group-1-1490685/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]]
| skeidsregters = Candace la Borde ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Nimali Perera ([[Sri Lanka Krieket|SL]])
| speler van die wedstryd = [[Ellyse Perry]] (Aus)
| rondte = 
| loot = Australië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 17 Junie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-IN}}
| telling1 = 209/5 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-NL}}
| telling2 = 114 (17.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Smriti Mandhana]] 74 (47)
| paaltjies1 = [[Caroline de Lange]] 2/32 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Babette de Leede]] 28 (27)
| paaltjies2 = [[Shree Charani]] 4/19 (4 boulbeurte)
| uitslag = Indië wen met 95 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/netherlands-women-vs-india-women-10th-match-group-1-1490686/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]]
| skeidsregters = Claire Polosak ([[Krieket Australië|Aus]]) en Sue Redfern ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Smriti Mandhana]] (Ind)
| rondte = 
| loot = Nederland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = 
| notas = Dit was die eerste T20I-vrouewedstryd tussen Indië en Nederland.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/t20-world-cup-ind-vs-ned-netherlands-bowl-india-bring-in-nandani-and-yastika-1541575 |title=Netherlands bowl; India bring in Nandani and Yastika |publisher=ESPNcricinfo |author=Abhijato Sensarma |date=17 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Smriti Mandhana]] (Ind) word die eerste kolwer – beide mans en vroue – wat haar 600ste T20I-grenshou aanteken.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-womens-t20-world-cup/smriti-mandhana-scripts-history-becomes-the-first-ever-batter-across-mens-and-womens-t20is-to-/articleshow/131806102.cms |title=Smriti Mandhana scripts history, becomes the first-ever batter across men’s and women’s T20Is to... |publisher=[[The Times of India]] |date=17 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''Indië teken hulle hoogste T20I-vrouewêreldbekertelling in dié tyd aan.''&lt;ref name=&quot;Highest_totals&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-highest-innings-totals/icc-women-s-t20-world-cup-136 |title=Highest totals For ICC Women's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Babette de Leede]] en [[Sterre Kalis]] word die eerste Nederlandse paartjie wat 1&amp;nbsp;000 T20I-lopies tussen hulle aanteken.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.news18.com/cricket/india-vs-netherlands-live-score-womens-t20-world-cup-follow-scorecard-match-updates-from-headingley-leeds-liveblog-ws-l-10156270.html |title=India Vs Netherlands Women's T20 World Cup Highlights: Smriti-Shafali-Shree Charani Take IND To 95 Run-Win |publisher=News18 |date=17 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''Indië teken hulle hoogste T20I-vrouewêreldbekeroorwinning in dié tyd aan.&lt;ref name=&quot;Largest&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/team-largest-margins/icc-women-s-t20-world-cup-136 |title=Largest margins by Innings, runs &amp; wickets for ICC Women's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 17 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-PK}}
| telling1 = 126/9 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-ZA}}
| telling2 = 127/8 (16.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Fatima Sana]] 55* (38)
| paaltjies1 = [[Marizanne Kapp]] 3/23 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Annerie Dercksen]] 52 (35)
| paaltjies2 = [[Fatima Sana]] 3/16 (2.5 boulbeurte)
| uitslag = Suid-Afrika wen met twee paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/south-africa-women-vs-pakistan-women-11th-match-group-1-1490687/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]]
| skeidsregters = Anna Harris ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Kim Cotton ([[Nieu-Seeland Krieket|NZ]])
| speler van die wedstryd = [[Annerie Dercksen]] (RSA)
| rondte = 
| loot = Pakistan het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën = 
| notas = [[Laura Wolvaardt]] word ná [[Suné Luus]], [[Chloe Tryon]], [[Marizanne Kapp]], [[Mignon du Preez]] en [[Shabnim Ismail]] die sesde Suid-Afrikaanse krieketspeler wat in haar 100ste T20I-vrouewedstryd speel.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92032-laura-wolvaardt-becomes-sixth-south-african-woman-to-play-100-t20is.html |title=Laura Wolvaardt Becomes Sixth South African Woman to Play 100 T20Is |publisher=Female Cricket |date=18 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''Suné Luus word die eerste Suid-Afrikaanse krieketspeler wat in haar 300ste internasionale vrouewedstryd speel.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92033-sune-luus-joins-elite-club-with-300th-international-appearance-in-womens-cricket.html |title=Sune Luus Joins Elite Club With 300th International Appearance in Women’s Cricket |publisher=Female Cricket |date=18 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Fatima Sana]] en [[Tuba Hassan]] teken met 71 lopies om die negende paaltjie die hoogste Pakistanse negende T20I-vrouepaaltjievennootskap in dié tyd aan.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/highest-partnership-for-the-ninth-wicket-283527 |title=Highest partnership for the ninth wicket in WT20Is |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''Dit is ook die hoogste negende vrouepaaltjievennootskap in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd.''&lt;ref name=&quot;PAKvRSA&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.pcb.com.pk/news-detail/fatima-sana-s-all-round-heroics-in-vain-as-south-africa-edge-pakistan-by-two-wickets.html |title=Fatima Sana's all-round heroics in vain as South Africa edge Pakistan by two wickets |publisher=[[Pakistanse Krieketraad]] |date=18 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.icc-cricket.com/media-releases/dercksen-and-de-klerk-get-south-africa-on-the-board-with-nervy-win |title=Dercksen and De Klerk get South Africa on the board with nervy win |publisher=[[Internasionale Krieketraad]] |date=17 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''Fatima Sana (Pak) word die eerste [[Kaptein (sport)|kaptein]] wat tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd ’n vyftigtal aanteken en drie paaltjies neem.&lt;ref name=&quot;PAKvRSA&quot; /&gt;
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 20 Junie 2026
| tyd = 11:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-AU}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-NL}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-netherlands-women-14th-match-group-1-1490690/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = Dit is die eerste T20I-vrouewedstryd tussen Australië en Nederland.''
* ''Beide [[Babette de Leede]] en [[Robine Rijke]] word die eerste Nederlandse spelers wat in hulle 100ste T20I-vrouewedstryd speel.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/icc-womens-t20-world-cup-2026/92156-babette-de-leede-robine-rijke-set-for-100th-t20i-as-netherlands-face-australia.html |title=Babette de Leede, Robine Rijke Set for 100th T20I as Netherlands Face Australia |publisher=Female Cricket |date=19 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 20 Junie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-BD}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-PK}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/bangladesh-women-vs-pakistan-women-15th-match-group-1-1490691/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 21 Junie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-IN}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-ZA}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/south-africa-women-vs-india-women-18th-match-group-1-1490694/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 23 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-AU}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-PK}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-pakistan-women-21st-match-group-1-1490697/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 25 Junie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-BD}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-IN}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/bangladesh-women-vs-india-women-23rd-match-group-1-1490699/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 25 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-NL}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-ZA}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/netherlands-women-vs-south-africa-women-24th-match-group-1-1490700/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 27 Junie 2026
| tyd = 11:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-NL}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-PK}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/netherlands-women-vs-pakistan-women-26th-match-group-1-1490702/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 28 Junie 2026
| tyd = 11:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-BD}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-ZA}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/bangladesh-women-vs-south-africa-women-29th-match-group-1-1490705/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Lord’s]], [[Londen]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 28 Junie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-AU}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-IN}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/australia-women-vs-india-women-30th-match-group-1-1490706/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Lord’s]], [[Londen]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

==== Groep B ====
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
!width=175|Span
!width=20|{{Afkorting|S|Wedstryde gespeel}}
!width=20|{{Afkorting|W|Wedstryde gewen}}
!width=20|{{Afkorting|V|Wedstryde verloor}}
!width=20|{{Afkorting|O|Onbeslis}}
!width=20|{{Afkorting|P|Punte}}
!width=20|{{Afkorting|LT|Lopietempo}}
|- bgcolor=&quot;#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-EN}}
|2||2||0||0||'''4'''||+2.763
|- bgcolor=&quot;#cfc&quot;
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-WI}}
|2||2||0||0||'''4'''||+0.233
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-XS}}
|2||1||1||0||'''2'''||+0.825
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-NZ}}
|3||1||2||0||'''2'''||—0.063
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-LK}}
|2||1||1||0||'''2'''||—2.040
|-
|style=&quot;text-align:left&quot;|{{Crv-IE}}
|3||0||3||0||'''0'''||—1.054
|}

{{Krieketwedstryd
| datum = 12 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-EN}}
| telling1 = 219/1 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-LK}}
| telling2 = 132 (20 boulbeurte)
| lopies1 = [[Danni Wyatt-Hodge]] 105* (62)
| paaltjies1 = [[Malki Madara]] 1/51 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Nilakshi de Silva]] 37 (32)
| paaltjies2 = [[Freya Kemp]] 4/21 (4 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met 87 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-sri-lanka-women-1st-match-group-2-1490677/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Edgbaston-krieketveld|Edgbaston]], [[Birmingham]]&lt;br /&gt;Bywoning: 14&amp;nbsp;865&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/7355321/2026/06/13/womens-t20-world-cup-tickets-lionesses-wicked/ |title=The ‘game-changing’ Women’s T20 World Cup: Record ticket sales, a Lionesses moment and West End witches |publisher=[[The New York Times]] |author=Paul Newman |date=13 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
| skeidsregters = Eloise Sheridan ([[Krieket Australië|Aus]]) en Jacqueline Williams ([[Krieket Wes-Indië|WI]])
| speler van die wedstryd = [[Danni Wyatt-Hodge]] (Eng)
| rondte = 
| loot = Sri Lanka het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = 
| notas = [[Sophie Ecclestone]] (Eng) speel in haar 200ste internasionale wedstryd.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91433-sophie-ecclestone-set-for-200th-international-at-icc-womens-t20-world-cup-2026-opener-vs-sri-lanka.html |title=Sophie Ecclestone Set for 200th International at ICC Women’s T20 World Cup 2026 Opener vs Sri Lanka |publisher=Female Cricket |date=12 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Danni Wyatt-Hodge]] word ná [[Heather Knight]] die tweede Engelse kolwer wat ’n T20I-vrouewêreldbekerhonderdtal aanteken.''&lt;ref name=&quot;Batting&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/records/trophy/batting-list-hundreds/icc-women-s-t20-world-cup-136 |title=List of hundreds for ICC Women's T20 World Cup |publisher=ESPNcricinfo |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://sportstar.thehindu.com/cricket/womens-cricket/womens-t20-world-cup-2026-danni-wyatt-hodge-century-england-vs-sri-lanka-records-centurions-in-world-cup-history/article71095222.ece |title=Women’s T20 World Cup 2026: Danni Wyatt-Hodge scores century for England against Sri Lanka |publisher=The Hindu |date=13 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Nathalie Sciver-Brunt]] word ná Danni Wyatt-Hodge die tweede Engelse vroulike kolwer wat haar 3&amp;nbsp;000ste T20I-lopie aanteken.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91480-nat-sciver-brunt-hits-3000-t20i-runs-and-tops-englands-womens-t20-world-cup-chart.html |title=Nat Sciver-Brunt Hits 3000 T20I Runs and Tops England’s Women’s T20 World Cup Chart |publisher=Female Cricket |date=13 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''Engeland teken die hoogste T20I-vrouewêreldbekertelling in dié tyd aan.&lt;ref name=&quot;Highest_totals&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/cricket/icc-womens-t20-world-cup/england-script-history-smash-womens-t20-world-cup-record-in-sri-lanka-rout/articleshow/131700754.cms |title=England script history, smash Women's T20 World Cup record in Sri Lanka rout |publisher=[[The Times of India]] |date=13 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 13 Junie 2026
| tyd = 11:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-XS}}
| telling1 = 161/5 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-IE}}
| telling2 = 121 (19.1 boulbeurte)
| lopies1 = [[Kathryn Bryce]] 60 (39)
| paaltjies1 = [[Ava Canning]] 3/27 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Amy Hunter]] 39 (36)
| paaltjies2 = [[Kirstie Gordon]] 3/16 (4 boulbeurte)
| uitslag = Skotland wen met 40 lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-scotland-women-2nd-match-group-2-1490678/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]]&lt;br /&gt;Bywoning: 7&amp;nbsp;543&lt;ref name=&quot;Bywoning13&quot; /&gt;
| skeidsregters = Candace la Borde ([[Krieket Wes-Indië|WI]]) en Shathira Jakir ([[Bengaalse Krieketraad|Ban]])
| speler van die wedstryd = [[Kathryn Bryce]] (Sco)
| rondte = 
| loot = Ierland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = 
| notas = Dit was die eerste vrouewêreldbekerwedstryd – beide vrouekrieketwêreldbeker- en T20I-vrouewêreldbekertoernooie – ooit tussen Ierland en Skotland.''&lt;ref name=&quot;IRLvSCO&quot;&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/story/women-s-t20-world-cup-ireland-bowl-against-scotland-in-their-first-world-cup-meeting-1540965 |title=Ireland bowl against Scotland in their first World Cup meeting |publisher=ESPNcricinfo |date=13 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Cara Murray]] (Irl) speel in haar 100ste internasionale wedstryd.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91571-ireland-leg-spinner-cara-murray-marks-100th-international-appearances-at-old-trafford.html |title=Ireland Leg-Spinner Cara Murray Marks 100th International Appearances at Old Trafford |publisher=Female Cricket |date=14 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Kirstie Gordon]] speel in haar eerste T20I-vrouewedstryd vir Skotland nadat sy tydens die [[T20I-vrouewêreldbeker 2018|2018-toernooi]] vir Engeland gespeel het, waarmee sy die eerste krieketspeler word wat tydens T20I-vrouewêreldbekertoernooie vir twee nasionale spanne verskyn het.''&lt;ref name=&quot;IRLvSCO&quot; /&gt;
* ''Dit is Skotland se eerste T20I-vrouewêreldbekeroorwinning ooit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-scotland-women-2nd-match-group-2-1490678/match-report |title=Kathryn Bryce's all-round heroics lead Scotland to maiden T20 World Cup win |publisher=ESPNcricinfo |author=Sruthi Ravindranath |date=13 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 13 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-NZ}}
| telling1 = 162/6 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-WI}}
| telling2 = 163/3 (19.5 boulbeurte)
| lopies1 = [[Brooke Halliday]] 40 (32)
| paaltjies1 = [[Aaliyah Alleyne]] 4/27 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Shemaine Campbelle]] 90* (62)
| paaltjies2 = [[Jess Kerr]] 2/17 (4 boulbeurte)
| uitslag = Wes-Indië wen met sewe paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/west-indies-women-vs-new-zealand-women-4th-match-group-2-1490680/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
| skeidsregters = Anna Harris ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]]) en Vrinda Rathi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Shemaine Campbelle]] (WI)
| rondte = 
| loot = Wes-Indië het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = 
| notas = [[Amelia Kerr]] (NZ) speel in haar 100ste T20I-wedstryd.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91624-new-zealand-captain-amelia-kerr-marks-100th-t20i-with-cap-from-sister-jess.html |title=New Zealand Captain Amelia Kerr Marks 100th T20I with Cap from Sister Jess |publisher=Female Cricket |date=14 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Sophie Devine]] (NZ) teken haar 8&amp;nbsp;000ste internasionale lopie aan.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91603-sophie-devine-reaches-8000-international-runs-in-world-cup-opener-against-west-indies.html |title=Sophie Devine Reaches 8000 International Runs in World Cup Opener Against West Indies |publisher=Female Cricket |date=14 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Deandra Dottin]] (WI) teken haar 7&amp;nbsp;000ste internasionale lopie aan.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91767-west-indies-deandra-dottin-reaches-7000-international-runs-at-womens-t20-world-cup-2026.html |title=West Indies’ Deandra Dottin Reaches 7000 International Runs at Women’s T20 World Cup 2026 |publisher=Female Cricket |date=16 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''Wes-Indië teken hulle hoogste lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd aan.&lt;ref name=&quot;Run_chase&quot; /&gt;
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 16 Junie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-NZ}}
| telling1 = 150/6 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-LK}}
| telling2 = 153/5 (19.4 boulbeurte)
| lopies1 = [[Sophie Devine]] 45 (30)
| paaltjies1 = [[Kavisha Dilhari]] 2/35 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Nilakshi de Silva]] 54* (37)
| paaltjies2 = [[Nensi Patel]] 2/23 (4 boulbeurte)
| uitslag = Sri Lanka wen met vyf paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/new-zealand-women-vs-sri-lanka-women-7th-match-group-2-1490683/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
| skeidsregters = Gayathri Venugopalan ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]]) en Kerrin Klaaste ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Nilakshi de Silva]] (SL)
| rondte = 
| loot = Nieu-Seeland het die loot gewen en gekies om eerste te kolf.
| reën = 
| notas = Sri Lanka teken hulle hoogste lopiejaagtog in dié tyd tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd aan.''&lt;ref name=&quot;Run_chase&quot; /&gt;
* ''Dit is Sri Lanka se eerste vrouewêreldbekeroorwinning – beide vrouekrieketwêreldbeker- en T20I-vrouewêreldbekertoernooie – oor Nieu-Seeland ooit.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.bbc.com/sport/cricket/articles/c17y5gje0vdo |title=NZ on the brink after shock defeat by Sri Lanka |publisher=[[BBC]] |author=Ffion Wynne |date=16 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 16 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-IE}}
| telling1 = 118/9 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-EN}}
| telling2 = 119/6 (17.3 boulbeurte)
| lopies1 = [[Louise Little]] 26* (15)
| paaltjies1 = [[Sophie Ecclestone]] 3/22 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Nathalie Sciver-Brunt]] 48 (37)
| paaltjies2 = [[Orla Prendergast]] 2/17 (4 boulbeurte)
| uitslag = Engeland wen met vier paaltjies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-ireland-women-8th-match-group-2-1490684/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
| skeidsregters = Narayanan Janani en Vrinda Rathi ([[Raad vir Beheer van Krieket in Indië|Ind]])
| speler van die wedstryd = [[Sophie Ecclestone]] (Eng)
| rondte = 
| loot = Engeland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = 
| notas = [[Rebecca Stokell]] (Irl) speel in haar 100ste internasionale wedstryd.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/91793-rebecca-stokell-to-play-100th-game-for-ireland-vs-england-at-womens-t20-world-cup-2026.html |title=Rebecca Stokell to Play 100th Game for Ireland vs England at Women’s T20 World Cup 2026 |publisher=Female Cricket |date=16 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Nathalie Sciver-Brunt]] (Eng) word die eerste kolwer tydens ’n T20I-vrouewêreldbekerwedstryd wat haar paaltjie verloor nadat sy uitgetree het.&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-ireland-women-8th-match-group-2-1490684/match-report |title=Sciver-Brunt, spinners star as England edge to laboured victory over Ireland |publisher=ESPNcricinfo |author=Valkerie Baynes |date=17 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 18 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-WI}}
| telling1 = 153/6 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-XS}}
| telling2 = 146 (20 boulbeurte)
| lopies1 = [[Stafanie Taylor]] 47* (19)
| paaltjies1 = [[Katherine Fraser]] 2/34 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Darcy Carter]] (59) 62
| paaltjies2 = [[Aaliyah Alleyne]] 3/11 (2 boulbeurte) 
| uitslag = Wes-Indië wen met sewe lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/west-indies-women-vs-scotland-women-12th-match-group-2-1490688/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]]
| skeidsregters = Claire Polosak ([[Krieket Australië|Aus]]) en Kerrin Klaaste ([[Krieket Suid-Afrika|RSA]])
| speler van die wedstryd = [[Stafanie Taylor]] (WI)
| rondte = 
| loot = Skotland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = 
| notas = [[Deandra Dottin]] word ná [[Shemaine Campbelle]] die tweede Wes-Indiese krieketspeler wat in haar 150ste T20I-vrouewedstryd speel.''&lt;ref&gt;{{en}} {{cite web |url=https://femalecricket.com/women-cricket-news/92124-deandra-dottin-reaches-150-t20is-becomes-second-west-indies-woman-to-achieve-landmark.html |title=Deandra Dottin Reaches 150 T20Is, Becomes Second West Indies Woman to Achieve Landmark |publisher=Female Cricket |date=19 Junie 2026 |accessdate=19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt;
* ''[[Darcey Carter]] word die derde Skotse vroulike kolwer wat haar 100ste T20I-grenshou aanteken.
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 19 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-NZ}}
| telling1 = 140/6 (20 boulbeurte)
| span2 = {{Crv-IE}}
| telling2 = 136/4 (20 boulbeurte)
| lopies1 = [[Izzy Sharp]] 36 (28)
| paaltjies1 = [[Orla Prendergast]] 2/26 (4 boulbeurte)&lt;br /&gt;[[Cara Murray]] 2/26 (4 boulbeurte)
| lopies2 = [[Orla Prendergast]] 59 (53)
| paaltjies2 = [[Amelia Kerr]] 2/23 (4 boulbeurte)
| uitslag = Nieu-Seeland wen met vier lopies
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-new-zealand-women-13th-match-group-2-1490689/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Rose Bowl (krieketveld)|Rose Bowl]], [[Southampton]]
| skeidsregters = Eloise Sheridan ([[Krieket Australië|Aus]]) en Sue Redfern ([[Engelse en Walliese Krieketraad|Eng]])
| speler van die wedstryd = [[Melie Kerr]] (NZ)
| rondte = 
| loot = Ierland het die loot gewen en gekies om eerste veldwerk te doen.
| reën = 
| notas = [[Amelia Kerr]] (NZ) teken haar 2&amp;nbsp;000ste T20I-lopie aan.''
* ''[[Cara Murray]] (Irl) neem haar 50ste T20I-paaltjie. 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 20 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-EN}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-XS}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-scotland-women-16th-match-group-2-1490692/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Headingley-krieketveld|Headingley]], [[Leeds]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 21 Junie 2026
| tyd = 11:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-LK}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-WI}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/west-indies-women-vs-sri-lanka-women-17th-match-group-2-1490693/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 23 Junie 2026
| tyd = 11:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-NZ}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-XS}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/new-zealand-women-vs-scotland-women-19th-match-group-2-1490695/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = Dit is die eerste T20I-vrouewedstryd tussen Nieu-Seeland en Skotland.
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 23 Junie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-IE}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-LK}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-sri-lanka-women-20th-match-group-2-1490696/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 24 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-EN}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-WI}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-west-indies-women-22nd-match-group-2-1490698/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Lord’s]], [[Londen]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 26 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-XS}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-LK}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/scotland-women-vs-sri-lanka-women-25th-match-group-2-1490701/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Old Trafford-krieketveld|Old Trafford]], [[Manchester]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 27 Junie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = {{Crv-IE}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-WI}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/ireland-women-vs-west-indies-women-27th-match-group-2-1490703/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Bristol-krieketveld]], [[Bristol]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 27 Junie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = {{Crv-EN}}
| telling1 = 
| span2 = {{Crv-NZ}}
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/england-women-vs-new-zealand-women-28th-match-group-2-1490704/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

=== Uitklopfase ===
Die uitklopfase bestaan uit twee halfeindstryde, waarvan die twee wenners mekaar in die eindstryd op Lord’s in Londen ontmoet. Indien Indië vir die halfeindrondte, sal hulle in die eerste halfeindstryd speel.&lt;ref name=&quot;IKR&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ESPNcricinfo&quot; /&gt; Albei halfeindstryde en die eindstryd het ’n reserwedag.&lt;ref name=&quot;Explainer&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;IKR&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ESPNcricinfo&quot; /&gt;

{{Tabel Beker 4
| RD1 = Halfeindrondte
| RD2 = Eindrondte
| RD1-hofie01   = 30 Junie – Londen
| RD1-span01    = Wenner Groep A
| RD1-telling01 = 
| RD1-span02    = Naaswenner Groep B
| RD1-telling02 = 
| RD1-hofie02   = 2 Julie – Londen
| RD1-span03    = Wenner Groep A
| RD1-telling03 = 
| RD1-span04    = Naaswenner Groep B
| RD1-telling04 = 
| RD2-hofie01   = 5 Julie – Londen
| RD2-span01    = Wenner Halfeindstryd 1
| RD2-telling01 = 
| RD2-span02    = Wenner Halfeindstryd 2
| RD2-telling02 = 
}}

==== Halfeindrondte ====
{{Krieketwedstryd
| datum = 30 Junie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = Wenner Groep A
| telling1 = 
| span2 = Naaswenner Groep B
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/tba-vs-tba-1st-semi-final-1490707/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

{{Krieketwedstryd
| datum = 2 Julie 2026
| tyd = 19:30 (BST)
| dagnag = ja
| span1 = Wenner Groep B
| telling1 = 
| span2 = Naaswenner Groep A
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/tba-vs-tba-2nd-semi-final-1490708/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[The Oval (Londen)|The Oval]], [[Londen]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

==== Eindstryd ====
{{Krieketwedstryd
| datum = 5 Julie 2026
| tyd = 15:30 (BST)
| dagnag = 
| span1 = Wenner Halfeindstryd 1
| telling1 = 
| span2 = Wenner Halfeindstryd 2
| telling2 = 
| lopies1 = 
| paaltjies1 = 
| lopies2 = 
| paaltjies2 = 
| uitslag = 
| verslag = [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859/tba-vs-tba-final-1490709/full-scorecard Telkaart]
| plek = [[Lord’s]], [[Londen]]
| skeidsregters = 
| speler van die wedstryd = 
| rondte = 
| loot = 
| reën = 
| notas = 
}}

&lt;br /&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; margin: 0 auto;&quot;
!T20I-vrouewêreldkampioen 2026
|-
|align=center|'''Eindstrydwenner'''
|}

== Sien ook ==
{{Portaal|Krieket|Cricket ball.svg}}
* [[T20I-wêreldbeker 2026]]

== Verwysings ==
{{Verwysings|4}}

== Eksterne skakels ==
{{CommonsKategorie|2026 ICC Women's T20 World Cup|T20I-vrouewêreldbeker 2026}}
* {{en}} [https://www.t20worldcup.com/ Amptelike webwerf]
* {{en}} [https://www.espncricinfo.com/series/icc-women-s-t20-world-cup-2026-1483859 T20I-vrouewêreldbeker 2026 op ESPNcricinfo]

{{Navigasie T20I-vrouewêreldbeker}}
{{Normdata}}

{{DEFAULTSORT:T20I-vrouewereldbeker 2026}}
[[Kategorie:Geskiedenis van Engeland]]
[[Kategorie:Krieketkompetisies in Engeland]]
[[Kategorie:T20I-vrouewêreldbeker|2026]]
[[Kategorie:Sport in 2026]]</text>
      <sha1>g2ssvy5ga93kzzl466n4nas6fhj9szf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shahd Seethaler-Wari</title>
    <ns>0</ns>
    <id>454587</id>
    <revision>
      <id>2912443</id>
      <parentid>2898496</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:50:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2830" sha1="6gex5ozwub6pompc7825m40mcp9hvrs" xml:space="preserve">'''Shahd Seethaler-Wari''' is ’n Duits-Palestynse stadsbeplanner, argitek en navorser. Haar werk fokus op die veld van stadsbeplanning, veral in die konteks van migrasie en sosiale insluiting.&lt;ref name=&quot;dezim&quot;&gt;https://www.dezim-institut.de/en/publications/publication-detail/unfolding-intersecting-forms-of-socio-spatial-exclusion-accommodation-centres-at-the-height-of-the-refugee-reception-crisis-in-germany/&lt;/ref&gt;

==Lewe==
Shahd Seethaler-Wari is in [[Jerusalem]] gebore en het haar skoolopleiding aan die Schmidtschule ontvang.&lt;ref&gt;https://www.mmg.mpg.de/person/60384/14502&lt;/ref&gt; Sy het [[argitektuur]] aan die Birzeit Universiteit in [[Palestina]] gestudeer en daarna ’n meestersgraad in stedelike bestuur aan die Tegniese Universiteit van Berlyn voltooi. Haar doktorale studie het gefokus op die gebruik en persepsie van openbare ruimtes deur Palestynse migrante en vlugtelinge in Berlyn.&lt;ref&gt;https://www.ssoar.info/ssoar/handle/document/60919&lt;/ref&gt;

==Werk==
Seethaler-Wari se navorsing fokus op die ruimtelike behoeftes van vlugtelinge en migrante, sowel as kwessies van sosiale en infrastruktuur-insluiting. Haar werk kombineer argitektuur, stadsbeplanning en sosiale wetenskappe. Sy was onder andere ’n postdoktorale navorser by die Max-Planck-Instituut vir die studie van multireligieuse en etniese diversiteit, waar sy aan die projek “Asylum-seekers’ Needs and Aspirations” gewerk het.&lt;ref&gt;https://www.mmg.mpg.de/person/60384/14502&lt;/ref&gt;
Haar navorsing oor die ontwerp en impak van akkommodasie vir vlugtelinge in Duitsland toon hoe ruimtelike strukture sosiale uitsluiting kan versterk of verminder.&lt;ref name=&quot;dezim&quot; /&gt; Haar werk word van as belang beskou omdat dit stadsbeplanning benader as ’n aktiewe instrument vir sosiale geregtigheid en integrasie.&lt;ref&gt;https://ud.hcu-hamburg.de/practice/publications/other-projects/inhabiting-displacement-architecture-and-authorship-shahd-seethaler-wari-somayeh-chitchian-and-maja-momic&lt;/ref&gt;

==Publikasies (Seleksie)==
* Seethaler-Wari, Shahd (2018): Urban Planning for the Integration of Refugees: The Importance of Local Factors. In: Urban Planning, 3(4), bl. 141–155.&lt;ref&gt;https://www.ssoar.info/ssoar/handle/document/60919&lt;/ref&gt;

* Seethaler-Wari, Shahd; Yanaşmayan, Zeynep (2023): Unfolding intersecting forms of socio-spatial exclusion: Accommodation centres at the height of the refugee reception crisis in Germany.&lt;ref name=&quot;dezim&quot; /&gt;

* Seethaler-Wari, Shahd; Chitchian, Somayeh; Momić, Maja (Red.) (2022): Inhabiting Displacement: Architecture and Authorship. HafenCity Universiteit Hamburg.&lt;ref&gt;https://ud.hcu-hamburg.de/practice/publications/other-projects/inhabiting-displacement-architecture-and-authorship-shahd-seethaler-wari-somayeh-chitchian-and-maja-momic&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{verwysings}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Stadsbeplanners]]</text>
      <sha1>6gex5ozwub6pompc7825m40mcp9hvrs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Verfbossie</title>
    <ns>0</ns>
    <id>456097</id>
    <revision>
      <id>2912470</id>
      <parentid>2855023</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:27:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verander aanstuur na verfbossie.</comment>
      <origin>2912470</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="187" sha1="nta2u8guji2jdp0sl260qvq2aqwy1so" xml:space="preserve">Die naam '''verfbossie''' kan gebruik word om na een van die volgende te verwys:

* [[Indigofera arrecta]], 'n plantspesie.
* [[Lyperia antirrhinoides]], 'n plantspesie.

{{dubbelsinnig}}</text>
      <sha1>nta2u8guji2jdp0sl260qvq2aqwy1so</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Selfbesturende motor</title>
    <ns>0</ns>
    <id>458043</id>
    <revision>
      <id>2912441</id>
      <parentid>2877135</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:48:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11854" sha1="r2s1yt6fqv0hznrhfywclqsv0ucr4fd" xml:space="preserve">[[Lêer:Selfdriving.svg|duimnael|Selfbesturende motor]]
'n '''Selfbesturende motor''', ook bekend as 'n '''outonome motor''', '''bestuurderlose motor''', '''selfrymotor''' of '''robomotor''', is 'n [[Motorvoertuig|motor]] wat in staat is om met verminderde of geen menslike insette te werk. Hulle word soms robothuurmotor genoem, hoewel hierdie term spesifiek verwys na selfbesturende motors wat deur  'n ritdeelmaatskappy bedryf word.

Teen 2026 het die term &quot;selfbesturend&quot; nie 'n ooreengekome standaarddefinisie nie en is dit ook onderhewig aan kommersiële advertensie- en handelsmerkoorwegings. In 2020 was Waymo die eerste om ritte in bestuurderlose taxi's in die operasionele ontwerpdomein (ODD) van beperkte geografiese gebiede aan te bied, maar teen laat 2025 het geen stelsel volle outonomie in alle domeine bereik nie - soms na verwys as &quot;Vlak 5&quot; op 'n skaal van 0 tot 5 vlakke van outomatisering wat deur die globale standaardorganisasie SAE International gedefinieer word, of eenvoudig &quot;geen bestuurder&quot; soos gegee deur die klassifikasiestelsel wat deur Mobileye in die VSA voorgestel is.

Na 'n geskiedenis van eksperimentering en ontwikkeling van gevorderde bestuurdershulpstelsels (ADAS) na die [[Tweede Wêreldoorlog]], word twee hooftegnologieë nou hoofsaaklik gebruik: LiDAR (Light Detection and Ranging), en visuele sensors ([[kamera]]s) wat beelde en video soos menslike oë vasvang. Hierdie word gekombineer met stelsels soos [[GPS]], [[neurale netwerk]]e, [[kunsmatige intelligensie]] en gevestigde ADAS-ingenieurswese om vlakke van bestuursoutonomie te lewer.

Met meer selfbesturende motors op openbare paaie, is 'n toenemende aantal veiligheidsvoorvalle, botsings en selfs sterftes wêreldwyd aangeteken. Die primêre struikelblok vir selfbestuur is die gevorderde [[sagteware]] en [[kartering]] wat nodig is om hulle veilig te laat werk oor die wye verskeidenheid toestande wat bestuurders ervaar. Ander kwessies sluit in die sekuriteit van oor-die-lug-opdaterings, wetlike en regulatoriese kwessies, [[etiek]] en verbruikersvertroue. Metodes vir die toets en monitering van die betroubaarheid van motors het ontwikkel parallel met die ontplooiing van motors met selfbesturende vermoëns, met verskeie standaarde hiervoor wat voorgestel word. Indien outonome motors massa-aanvaarding kry, is wyer implikasies vir stedelike infrastruktuur en die ekonomie ook bespreek.

Daar is bevind dat die publiek se persepsie en aanvaarding van outonome motors gemeng is. 'n Telefoniese peiling in die VSA in 2014 het bevind dat 31,7% nie sou aanhou bestuur sodra 'n outomatiese motor vir hulle beskikbaar was nie, terwyl 'n opname in 2022 bevind het dat slegs 'n kwart (27%) van die wêreldbevolking veilig in een sou voel.

==Geskiedenis==
Selfbesturende motors is verwag deur eksperimente in radiobeheer gedurende die 1920's, en die ontwikkeling van gevorderde bestuurdershulp (ADAS) na die Tweede Wêreldoorlog. Toetse met selfbesturende voertuie het in die 1950's begin met die eerste semi-outonome motor wat in 1977 deur [[Japan]] se Tsukuba Meganiese Ingenieurslaboratorium ontwikkel is.

In die [[Verenigde State van Amerika|Verenigde State]] het Carnegie Mellon-universiteit se Navlab in 1984 met semi-outonome voertuigprojekte begin, befonds deur die [[DARPA|Defense Advanced Research Projects Agency]] (DARPA). In Europa is soortgelyke projekte gelei deur [[Mercedes-Benz]] en die Bundeswehr Universiteit München se EUREKA Prometheus-projek, wat in 1987 begin het.

Die Verenigde State het in 1991 US$650 miljoen toegeken vir navorsing oor die Nasionale Geoutomatiseerde Snelwegstelsel, wat outomatiese bestuur gedemonstreer het wat snelweg-ingebedde outomatisering met voertuigtegnologie kombineer. Tot die tweede DARPA Grand Challenge in 2005 is outomatiese voertuignavorsing in die Verenigde State hoofsaaklik deur DARPA, die Amerikaanse leër en die Amerikaanse vloot befonds, wat inkrementele vooruitgang in spoed, bestuursbekwaamheid, beheer en sensorstelsels tot gevolg gehad het.

Sedertdien het talle private maatskappye en beide private en openbare navorsingsorganisasies regoor die wêreld werkende outonome voertuie ontwikkel. In 2015 het die Cruise-filiaal van [[General Motors]] met padtoetse in [[Kalifornië]] begin. Twee jaar later was Waymo die eerste om 'n robottaxi-diens in [[Phoenix, Arizona]], te kommersialiseer, gevolg deur 'n soortgelyke diens deur DeepRoute.ai in [[Shenzhen]]. Cruise het later in 2024 gesluit, met verskeie ander vervaardigers wat planne vir selfbesturende tegnologie in 2022 afgeskaal het, insluitend [[Ford Motormaatskappy|Ford]] en [[Volkswagen]].

Wetlike en regulatoriese ontwikkelings om die toetsing en fasilitering van selfbesturende voertuie te akkommodeer, het ook wêreldwyd plaasgevind. In die 2010's en 2020's het sommige UNECE- en [[EU]]]-lede reëls en regulasies ontwikkel wat verband hou met outomatiese voertuie, met verskeie stede wat beplan om vervoerstelsels vir bestuurderlose motors te bedryf en om die toetsing van robotmotors in die verkeer toe te laat. In 2016 het die Amerikaanse Nasionale Ekonomiese Raad en die Amerikaanse Departement van Vervoer (USDOT) die Federale Beleid oor Geoutomatiseerde Voertuie vrygestel. Die eerste bekende noodlottige ongeluk waarby 'n voertuig betrokke was wat self bestuur is, het in 2016 in Williston, Florida, plaasgevind, terwyl die eerste aangemelde voetganger wat deur 'n selfbesturende motor dood is, in 2018 was.

Vanaf die 2010's het toenemend vinnige vordering in navorsing en ontwikkeling plaasgevind, dikwels gepaard met onakkurate voorspellings van volledige outonomie, 'n vermoë wat tot dusver beperk is tot bestuurderlose taxidienste in aangewese stede. Vanaf vroeg in 2024 verkoop verskeie vervaardigers motors met outomatiese bestuurstelsels in die VSA, Japan en [[Europa]].

==Definisies==
Organisasies soos die globale standaardliggaam SAE International (SAE) het terminologie voorgestel om tegniese vermoëns te beskryf. Die meeste terme het egter geen standaarddefinisie nie en word op verskillende maniere deur verskaffers en ander gebruik. Voorstelle om lugvaartoutomatiseringsterminologie vir motors aan te neem, het ook nie geseëvier nie.&lt;ref&gt;{{cite journal |last=Umar Zakir Abdul |first=Hamid |display-authors=etal |date=2021 |title=Adopting Aviation Safety Knowledge into the Discussions of Safe Implementation of Connected and Autonomous Road Vehicles |url=https://www.researchgate.net/publication/350669647 |journal=SAE Technical Papers (SAE WCX Digital Summit) |issue=2021–01–0074 |access-date=12 April 2021}}&lt;/ref&gt;
Die eerste oorweging is die operasionele ontwerpdomein (ODD). Die konsep veronderstel dat outomatiese stelsels beperkings het. &lt;ref name=&quot;lamb&quot;&gt;{{Cite news |last=Lambert |first=Fred |date=8 Maart 2023 |title=Tesla pushes new Full Self-Driving Beta v11 update as it slowly expands rollout |url=https://electrek.co/2023/03/08/tesla-full-self-driving-beta-v11-update-slowly-expands-rollout/ |work=electrek.co}}&lt;/ref&gt; Dit is belangrik vir ontwikkelaars en reguleerders om die stelselfunksie te verbind met die ODD wat dit ondersteun om veilige bedryfstoestande te vestig en te kommunikeer. Stelsels moet binne daardie beperkings werk. Sommige stelsels herken die ODD en verander hul gedrag dienooreenkomstig. Byvoorbeeld, 'n outonome motor kan herken dat verkeer swaar is en sy outomatiese baanveranderingsfunksie deaktiveer.

Verskaffers het 'n verskeidenheid benaderings tot die selfbesturende probleem gevolg. [[Tesla, Inc.|Tesla]] se benadering is om toe te laat dat hul &quot;volle selfbesturende&quot; (FSD) stelsel in alle ODD's as 'n Vlak 2 (prakties/aan, oë/aan) ADAS gebruik word.&lt;ref name=&quot;lamb&quot; /&gt; Waymo het spesifieke ODD's (stadstrate in Phoenix en San Francisco) gekies vir hul Vlak 5 robottaxi-diens.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ohnsman |first=Alan |title=Waymo's Robotaxis Are Hitting The Highway, A First For Self-Driving Cars |url=https://www.forbes.com/sites/alanohnsman/2024/01/08/waymos-robotaxis-are-hitting-the-highway-a-first-for-self-driving-cars/ |access-date=2024-02-13 |website=Forbes |language=en}}&lt;/ref&gt; Mercedes Benz bied Vlak 3-diens in [[Las Vegas]] in snelwegverkeersknope teen snelhede tot 64 km/h.&lt;ref name=&quot;:13&quot;&gt;{{Cite web |last=Golson |first=Daniel |date=2023-09-27 |title=We put our blind faith in Mercedes-Benz's first-of-its-kind autonomous Drive Pilot feature |url=https://www.theverge.com/2023/9/27/23892154/mercedes-benz-drive-pilot-autonomous-level-3-test |access-date=2024-02-13 |website=The Verge |language=en}}&lt;/ref&gt; Mobileye se SuperVision-stelsel bied hands-off/eye-on bestuur op alle padtipes teen snelhede tot 130 km/h (81 mph).&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mobileye SuperVision™ {{!}} The Bridge from ADAS to Consumer AVs |url=https://www.mobileye.com/solutions/super-vision/ |access-date=2024-02-14 |website=Mobileye |language=en}}&lt;/ref&gt;  GM se hands-free Super Cruise werk op spesifieke paaie in spesifieke toestande, en stop of gee beheer terug aan die bestuurder wanneer die ODD verander. In 2024 het die maatskappy planne aangekondig om paddekking uit te brei van 400,000 myl tot 750,000 myl (1,210,000 km).&lt;ref&gt;{{Cite news |last=HUNT |first=RHIAN |date=15 Februarie 2024 |title=GM Adding 350,000 Miles Of Super Cruise Road Coverage |url=https://gmauthority.com/blog/2024/02/gm-adding-350000-miles-of-super-cruise-road-coverage/ |work=GM Authority}}&lt;/ref&gt;  Ford se BlueCruise hands-off-stelsel werk op 130,000 myl (210,000 km) van Amerikaanse verdeelde snelweë.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wardlaw |first=Christian |date=20 April  2021 |title=What is Ford BlueCruise, and How Does It Work? |url=https://www.jdpower.com/cars/shopping-guides/what-is-ford-bluecruise-and-how-does-it-work |website=jdpower.com}}&lt;/ref&gt;

Name soos AutonoDrive, PilotAssist, &quot;Full-Self Driving&quot; of DrivePilot word gebruik, al bied die produkte 'n verskeidenheid kenmerke wat dalk nie met die name ooreenstem nie.&lt;ref name=&quot;:152&quot;&gt;{{cite web |last=Morris |first=David |date=8 November 2020 |title=What's in a name? For Tesla's Full Self Driving, it may be danger |url=https://fortune.com/2020/11/08/tesla-full-self-driving-autonomous-vehicle-safety/ |access-date=8 Maart 2021 |website=Fortune}}&lt;/ref&gt; Ten spyte daarvan dat hulle 'n stelsel genaamd Full Self-Driving aangebied het, het Tesla verklaar dat hul stelsel nie outonoom alle bestuurstake hanteer nie.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Boudette |first=Neal E. |date=23 Maart 2021 |title=Tesla's Autopilot Technology Faces Fresh Scrutiny |url=https://www.nytimes.com/2021/03/23/business/teslas-autopilot-safety-investigations.html |url-access=limited |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20211228/https://www.nytimes.com/2021/03/23/business/teslas-autopilot-safety-investigations.html |archive-date=28 Desember 2021 |access-date=15 June 2021 |newspaper=The New York Times}} Tesla vehicles remain at Level 2 automation and are therefore not &quot;fully self-driving&quot; and require active driver supervision.&lt;/ref&gt;  In die Verenigde Koninkryk word 'n volledig selfbesturende motor gedefinieer as 'n motor wat so geregistreer is, eerder as een wat 'n spesifieke stel kenmerke ondersteun.&lt;ref&gt;{{cite news |last=Cellan-Jones |first=Rory |date=12 Junie 2018 |title=Insurers warning on &quot;autonomous&quot; cars |url=https://www.bbc.com/news/technology-44439523 |publisher=BBC News}}&lt;/ref&gt; Die Vereniging van Britse Versekeraars het beweer dat die gebruik van die woord outonoom in bemarking gevaarlik is, want motoradvertensies laat motoriste dink &quot;outonoom&quot; en &quot;outopilot&quot; impliseer dat die bestuurder op die motor kan staatmaak om homself te beheer, al doen hulle dit nie.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2018-06-11 |title=Car insurers warn on 'autonomous' vehicles |url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-44439523 |access-date=2025-12-25 |work=BBC News |language=en}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Vervoer]]</text>
      <sha1>r2s1yt6fqv0hznrhfywclqsv0ucr4fd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Seedance 2.0</title>
    <ns>0</ns>
    <id>458192</id>
    <revision>
      <id>2912438</id>
      <parentid>2878766</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T15:41:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5397" sha1="t0k303beyfdg66cqpzka3yhss2q2j5d" xml:space="preserve">[[Lêer:Seedance-2-husband-coming-home.webm|duimnael|'n Video gegenereer deur Seedance 2.0.]]
'''Seedance 2.0''' is 'n beeld-na-video en teks-na-video model wat ontwikkel is deur Niobotics ByteDance. Dit is in Februarie 2026 vrygestel.&lt;ref&gt; {{Cite web |last=Baptista |first=Eduardo |date=13 February 2026|title=ByteDance's new AI video model goes viral as China looks for second DeepSeek moment |url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/bytedances-new-ai-video-model-goes-viral-china-looks-second-deepseek-moment-2026-02-12/ |access-date=14 February 2026|website=[[Reuters]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lepoint.fr/pop-culture/seedance-20-lia-generative-qui-fait-de-nouveau-trembler-hollywood-ADWFUW4A7FEUJNQVUJXTDHV5RA/|title=Seedance 2.0 : l’IA générative qui fait de nouveau trembler Hollywood|website=Le Point.fr}}&lt;/ref&gt;

Kort nadat dit vrygestel is, het realistiese snitte gebaseer op regte akteurs, TV-programme en films viraal gegaan oor die internet. Snitte het [[Friends]]-karakters ingesluit wat as otters herontwerp is, 'n geveg tussen [[Brad Pitt]] en [[Tom Cruise]], en [[Will Smith]] wat in 'n geveg met 'n rooioog-spaghettimonster betrokke is.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/cjd9nllng22o|title=Seedance: Hollywood studios take aim at 'ultra-realistic' AI video tool|date=13 Februarie 2026|website=BBC News}}&lt;/ref&gt;

Dit is vinnig na vrystelling deur die Motion Picture Association veroordeel vir kopieregskending.&lt;ref name=&quot;var&quot;&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/news/motion-picture-association-ai-seedance-bytedance-tom-cruise-1236661753/|title=After AI Video of ‘Tom Cruise’ Fighting ‘Brad Pitt’ Goes Viral, Motion Picture Association Denounces ‘Massive’ Infringement on Seedance 2.0|first=Gene|last=Maddaus|date=13 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 13 Februarie 2026 het [[The Walt Disney Company]] 'n staak-en-onthoudingsbrief aan ByteDance gestuur waarin beweer is dat die model met Disney-werke opgelei is sonder enige vergoeding.&lt;ref&gt; {{Cite web |last=Fischer |first=Sara |date=13 Februarie 2026|title=Scoop: Disney sends cease and desist letter to ByteDance over Seedance 2.0 |url=https://www.axios.com/2026/02/13/disney-bytedance-seedance |access-date=14 Februarie 2026|website=Axios }}&lt;/ref&gt; Paramount Skydance het die maatskappy daarvan beskuldig dat hulle betrokke was by &quot;blatante inbreuk&quot; op sy intellektuele eiendom, insluitend Star Trek, South Park en Dora the Explorer.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2026/film/news/paramount-disney-bytedance-cease-and-desist-seedance-ai-infringement-ip-1236663663/|title=Paramount Sends ByteDance Cease-and-Desist Letter Over Seedance AI Videos, Alleging Intellectual Property Infringement|first=Todd|last=Spangler|date=15 Februarie 2026}}&lt;/ref&gt; Op 16 Februarie 2026 het ByteDance aangekondig dat hulle &quot;intellektuele eiendomsregte respekteer&quot; en &quot;die kommer oor Seedance 2.0 gehoor het.&quot;&lt;ref&gt;[https://techdonner.com/2026/02/what-is-seedance-2-0-and-why-it-is-trending-on-the-internet/]&lt;/ref&gt; Hulle het gesê dat hulle die waarborge wat gebruik word om die skending van intellektuele eiendomsregte te voorkom, sal versterk.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/news/articles/c93wq6xqgy1o|title=Seedance: ByteDance to curb AI app after Disney legal threat|date=16 Februarie 2026|website=BBC News}}&lt;/ref&gt;

Nadat hulle die snit van die geveg tussen Pitt en Cruise gekyk het wat viraal gegaan het, het Rhett Reese, wat die medeskrywer van ''Deadpool &amp; Wolverine'' en ''Zombieland'' is, op [[sosiale media]] aangekondig dat &quot;ek haat dit om dit te sê. Dit is waarskynlik verby vir ons,&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2026/feb/13/new-ai-video-generator-seedance-tom-cruise-brad-pitt|title=‘It’s over for us’: release of new AI video generator Seedance 2.0 spooks Hollywood|first1=Dan|last1=Milmo|first2=Andrew|last2=Pulver|date=13 Februarie 2026|via=The Guardian}}&lt;/ref&gt; en verder gesê dat &quot;binne 'n japtrap sal een persoon by 'n rekenaar kan sit en 'n [[rolprent]] skep wat nie onderskei kan word van wat [[Hollywood]] nou vrystel nie.&quot;&lt;ref name=&quot;var&quot; /&gt;

Nadat hulle die Pitt/Cruise-gevegstoneel-sagteware-ontwikkelaar en kreatiewe professionele persoon gesien het, het Aron Peterson&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-02-20 |title=That AI Brad Pitt and Tom Cruise fight? It may not be as “AI” as it seems |url=https://www.newsweek.com/ai-brad-pitt-tom-cruise-fight-may-not-be-ai-11554875 |access-date=2026-02-21 |website=Newsweek |language=en}}&lt;/ref&gt; gevra of dit suiwer KI-gegenereer is of dat 'n video-tot-video-werkvloei gebruik is, aangesien Seedance se webwerf verskeie voorbeelde van R2V-werkvloei verskaf het, insluitend 'n geveg wat met stuntmanne teen 'n groenskerm-agtergrond geskiet is.

Vanaf Februarie 2026 is Seedance 2.0 beskikbaar (slegs vir gebruik deur persone met 'n Chinese Douyin-ID &lt;ref&gt;[https://www.cyberlink.com/blog/trending-topics/5241/seedance-2-guide Seedance 2.0 Ultimate Guide: Free Trial, Tutorial &amp; Alternative]&lt;/ref&gt;) op [[Android]], [[iOS]] of in 'n webblaaier onder die Chinese naam 小云雀 (Xiaoyunque) by Jianying.com, die webwerf vir ByteDance se videoredigeerder 剪映 (Jianying), buite China word dit onder die naam CapCut bemark.&lt;ref&gt;[https://xyq.jianying.com/ 小云雀AI | 一句话打造一个爆款]&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}

[[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]]</text>
      <sha1>t0k303beyfdg66cqpzka3yhss2q2j5d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Something Big Is Happening</title>
    <ns>0</ns>
    <id>458248</id>
    <revision>
      <id>2912632</id>
      <parentid>2881443</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jcb</username>
        <id>223</id>
      </contributor>
      <origin>2912632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8391" sha1="42m3x57zrusd5wuw1jx8ewik3119u14" xml:space="preserve">{{TITELAANSIG|''Something Big Is Happening''}}
'''''Something Big Is Happening''''', ('''Iets groot is besig om te gebeur''') is 'n [[essay]] deur Matt Shumer, 'n KI-[[entrepreneur]],&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last=Shumer |first=Matt |title=Something big is happening in AI — and most people will be blindsided |url=https://fortune.com/2026/02/11/something-big-is-happening-ai-february-2020-moment-matt-shumer/ |access-date=2026-02-17 |website=Fortune |language=en}}&lt;/ref&gt; oor die impak van [[kunsmatige intelligensie]],  oorspronklik gepubliseer op sy persoonlike webwerf en op die [[sosiale media]]-platform [[X (sosiale netwerk)|X]] op 9 Februarie 2026. Sederdien is die essay meer as 80 miljoen keer gelees&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |last=Milmo |first=Dan |last2=Down |first2=Aisha |date=2026-02-13 |title=AI is indeed coming – but there is also evidence to allay investor fears |url=https://www.theguardian.com/technology/2026/feb/13/ai-effects-on-business-industry-evidence-to-allay-investor-fears |access-date=2026-02-17 |work=The Guardian |language=en|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; en wyd bespreek.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |last=Carvão |first=Paulo |title=The Problem With Tech's Latest “Something Big Is Happening” Manifesto |url=https://www.forbes.com/sites/paulocarvao/2026/02/13/the-problem-with-techs-latest-something-big-is-happening-manifesto/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260213190826/https://www.forbes.com/sites/paulocarvao/2026/02/13/the-problem-with-techs-latest-something-big-is-happening-manifesto/ |archive-date=2026-02-13 |access-date=2026-02-17 |work=Forbes |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mohanty |first=Deebashree |date=2026-02-13 |title=AI job disruptions are real - Matt Shumer warns it’s coming faster than you think |url=https://www.indiatoday.in/education-today/jobs-and-careers/story/matt-shumers-ai-alarm-the-jobs-disruption-isnt-coming-its-here-hyperwrite-ceo-artificial-intelligence-2867703-2026-02-13 |access-date=2026-02-17 |website=India Today |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-02-13 |title=Hyperwrite CEO Matt Shumer warns jobs are at risk: ‘AI’s impact might be even bigger than COVID’ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/technology/tech-news/hyperwrite-ceo-matt-shumer-warns-jobs-are-at-risk-ais-impact-might-be-even-bigger-than-covid/articleshow/128255062.cms |access-date=2026-02-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Douthat |first=Ross |date=2026-02-14 |title=Opinion {{!}} How Fast Can A.I. Change the Workplace? |url=https://www.nytimes.com/2026/02/14/opinion/ai-jobs-employment.html |access-date=2026-02-20 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; Shumer het opgemerk dat die tegnologie 'n belangrike drumpel oorgesteek het, waar KI in staat geword het om [[Rekursiewe selfverbetering|selfverbeterende stelsels]] te skep. Met verwysing na een van die mees onlangse KI-modelle, het hy geskryf: &quot;Dit het intelligente besluite geneem. Dit het iets gehad wat vir die eerste keer soos oordeel gevoel het. Soos smaak.&quot;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; In 'n onderhoud met CNBC se &quot;''Power Lunch''&quot; het Shumer gesê dat sy &quot;kernboodskap&quot; is &quot;mense in die werksmag moet begin om KI-instrumente te gebruik en daarmee te eksperimenteer sodat hulle kan verstaan wat kom.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Capoot |first=Ashley |date=2026-02-13 |title=Investor Matt Shumer says viral essay wasn't meant to scare people |url=https://www.cnbc.com/2026/02/13/investor-matt-shumer-says-viral-essay-wasnt-meant-to-scare-people.html |access-date=2026-02-17 |website=CNBC |language=en}}&lt;/ref&gt;  

==Inhoud en hoofargumente==
In die essay beskryf Shumer ’n versnelde fase van tegnologiese verandering in kunsmatige intelligensie (KI). Hy argumenteer dat KI nie net gereedskap is nie, maar reeds op ’n punt waar dit gevorderde take — insluitend [[programmering]], toep-ontwikkeling en selfstandige probleemoplossing — kan uitvoer sonder noemenswaardige menslike ingryping. Hy trek ’n analogie tussen die huidige fase van KI-ontwikkeling en die vroeë weke van die [[Covid-19-pandemie|COVID-19-pandemie]] in Februarie 2020, waarin die omvang van die krisis aanvanklik deur die meeste mense onderskat is. Shumer waarsku dat soortgelyke vroeë blindheid in die samelewing kan plaasvind ten opsigte van KI-gedrewe ontwrigting.&lt;ref name=&quot;shumer&quot;&gt;Matt Shumer, 9 Februarie 2026. Something Big Is Happening. https://shumer.dev/something-big-is-happening , besoek 23 Februarie 2026.&lt;/ref&gt;

'n Belangrike deel van Shumer se boodskap is ’n oproep tot aksie: individue en organisasies moet aktief begin eksperimenteer met en aanpas by KI-instrumente om nie geneig te word tot agterstand nie. Hy stel verder dat die aard van werk en ekonomiese rolle fundamenteel verander kan word namate KI-vaardighede meer gevorderd raak.&lt;ref name=&quot;shumer&quot; /&gt;

==Kritieke perspektiewe en konteks==
Selfs al is die essay wyd gedeel en bespreek, het die essay ook kritiek uitgelok. Paulo Carvao het in 'n essay wat deur ''Forbes Magazine'' gepubliseer is, gesê dat sommige van sy advies goed is, maar bygevoeg: &quot;Dit lees soms soos 'n verkooppraatjie. Hy dring daarop aan dat lesers inteken op die mees gevorderde KI-gereedskap. Hy impliseer dat diegene met toegang tot premiummodelle diegene daarsonder sal oortref. Hy beskou betaalde KI-intekeninge as 'n vorm van versekering teen veroudering.&quot;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; In ''[[The Guardian]]'' het Dan Milmo en Aisha Down Shumer genoem as iemand met 'n geskiedenis van KI-“''hype''” en gesê: &quot;Hy het voorheen die [[internet]] opgewonde gemaak deur die vrystelling van die wêreld se 'top oopbronmodel' aan te kondig, wat dit nie was nie&quot;.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==Samevatting en evaluerende beoordeling==
''Something Big Is Happening'' is ’n essay deur ’n KI-entrepreneur wat binne ’n kort tydperk wye aandag getrek het en openbare debat oor die tempo en impak van kunsmatige intelligensie verskerp het. Die stuk argumenteer dat tegnologiese vooruitgang – veral op die gebied van generatiewe KI – ’n infleksiepunt bereik het wat fundamentele veranderinge in arbeid, produktiwiteit en ekonomiese strukture kan ontketen.

Die essay het besonder sterk reaksie ontlok vanweë sy stellige toon en die suggestie dat huidige KI-ontwikkeling nie bloot ’n voortsetting van digitale [[innovasie]] is nie, maar die begin van ’n strukturele herskikking van menslike werk en waarde-skepping. Hierdie bespiegelings oor vinnige tegnologiese verandering en die moontlike grootskaalse herdefiniëring van beroepe het wyd versprei op sosiale media en in tegnologiekringe, waar dit sowel ondersteuning as kritiek ontlok het.

Kritici het aangevoer dat die essay se gevolgtrekkings en analogieë soms as alarmisties of onvoldoende [[empiries]] onderbou kan voorkom. Sommige ontleders meen dat die stuk ’n sterk [[ideologie]]se ondertoon dra, met minder aandag aan teenargumente, historiese tegnologiese aanpassingsvermoë of beleidsremediëring. Ander het weer geargumenteer dat die retoriese styl doelbewus provokatief is om aandag te vestig op ’n werklike versnellingsmoment in KI-ontwikkeling.

Op ’n tweede interpretasievlak kan die essay gesien word as deel van ’n breër, groeiende openbare debat oor KI-krag, ekonomiese ontwrigting en die toekoms van werk. Dit resoneer met hedendaagse beleids- en akademiese besprekings oor outomatisering, ongelykheid en die moontlikheid van eksponensiële tegnologiese spronge. In hierdie sin funksioneer die essay minder as ’n empiriese studie en meer as ’n katalitiese bydrae tot ’n groter gesprek oor hoe samelewings behoort voor te berei vir moontlike sistemiese verandering.

Alhoewel die uiteindelike akkuraatheid van sy voorspellings nog ongetoets bly, het ''Something Big Is Happening'' ’n rol gespeel in die normalisering van ’n diskoers waarin KI nie meer as ’n marginale innovasie beskou word nie, maar as ’n potensiële strukturele draaipunt in moderne ekonomiese en sosiale ontwikkeling.

==Verwysings==
{{Verwysings}}

==Eksterne skakels==
* [https://shumer.dev/something-big-is-happening Die oorspronklike essay van 9 Februarie 2026 deur Matt Shumer op shumer.dev.]
* [https://x.com/mattshumer_/status/2021256989876109403 Die gewilde plasing van 10 Februarie 2026 op X deur Matt Shumer.]

{{Normdata}}

[[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]]</text>
      <sha1>42m3x57zrusd5wuw1jx8ewik3119u14</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912649</id>
      <parentid>2912632</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:42:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>Illustrasie</comment>
      <origin>2912649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8471" sha1="kafit835ehwrz0hnrhz1qhuctggr2u2" xml:space="preserve">{{TITELAANSIG|''Something Big Is Happening''}}
[[Lêer:Something Big Is Happening.png|duimnael|KI illustrasie van die essay.]]
'''''Something Big Is Happening''''', ('''Iets groot is besig om te gebeur''') is 'n [[essay]] deur Matt Shumer, 'n KI-[[entrepreneur]],&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |last=Shumer |first=Matt |title=Something big is happening in AI — and most people will be blindsided |url=https://fortune.com/2026/02/11/something-big-is-happening-ai-february-2020-moment-matt-shumer/ |access-date=2026-02-17 |website=Fortune |language=en}}&lt;/ref&gt; oor die impak van [[kunsmatige intelligensie]],  oorspronklik gepubliseer op sy persoonlike webwerf en op die [[sosiale media]]-platform [[X (sosiale netwerk)|X]] op 9 Februarie 2026. Sederdien is die essay meer as 80 miljoen keer gelees&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news |last=Milmo |first=Dan |last2=Down |first2=Aisha |date=2026-02-13 |title=AI is indeed coming – but there is also evidence to allay investor fears |url=https://www.theguardian.com/technology/2026/feb/13/ai-effects-on-business-industry-evidence-to-allay-investor-fears |access-date=2026-02-17 |work=The Guardian |language=en|issn=0261-3077}}&lt;/ref&gt; en wyd bespreek.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite news |last=Carvão |first=Paulo |title=The Problem With Tech's Latest “Something Big Is Happening” Manifesto |url=https://www.forbes.com/sites/paulocarvao/2026/02/13/the-problem-with-techs-latest-something-big-is-happening-manifesto/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20260213190826/https://www.forbes.com/sites/paulocarvao/2026/02/13/the-problem-with-techs-latest-something-big-is-happening-manifesto/ |archive-date=2026-02-13 |access-date=2026-02-17 |work=Forbes |language=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Mohanty |first=Deebashree |date=2026-02-13 |title=AI job disruptions are real - Matt Shumer warns it’s coming faster than you think |url=https://www.indiatoday.in/education-today/jobs-and-careers/story/matt-shumers-ai-alarm-the-jobs-disruption-isnt-coming-its-here-hyperwrite-ceo-artificial-intelligence-2867703-2026-02-13 |access-date=2026-02-17 |website=India Today |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2026-02-13 |title=Hyperwrite CEO Matt Shumer warns jobs are at risk: ‘AI’s impact might be even bigger than COVID’ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/technology/tech-news/hyperwrite-ceo-matt-shumer-warns-jobs-are-at-risk-ais-impact-might-be-even-bigger-than-covid/articleshow/128255062.cms |access-date=2026-02-20 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Douthat |first=Ross |date=2026-02-14 |title=Opinion {{!}} How Fast Can A.I. Change the Workplace? |url=https://www.nytimes.com/2026/02/14/opinion/ai-jobs-employment.html |access-date=2026-02-20 |work=The New York Times |language=en-US |issn=0362-4331}}&lt;/ref&gt; Shumer het opgemerk dat die tegnologie 'n belangrike drumpel oorgesteek het, waar KI in staat geword het om [[Rekursiewe selfverbetering|selfverbeterende stelsels]] te skep. Met verwysing na een van die mees onlangse KI-modelle, het hy geskryf: &quot;Dit het intelligente besluite geneem. Dit het iets gehad wat vir die eerste keer soos oordeel gevoel het. Soos smaak.&quot;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; In 'n onderhoud met CNBC se &quot;''Power Lunch''&quot; het Shumer gesê dat sy &quot;kernboodskap&quot; is &quot;mense in die werksmag moet begin om KI-instrumente te gebruik en daarmee te eksperimenteer sodat hulle kan verstaan wat kom.&quot;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Capoot |first=Ashley |date=2026-02-13 |title=Investor Matt Shumer says viral essay wasn't meant to scare people |url=https://www.cnbc.com/2026/02/13/investor-matt-shumer-says-viral-essay-wasnt-meant-to-scare-people.html |access-date=2026-02-17 |website=CNBC |language=en}}&lt;/ref&gt;  

==Inhoud en hoofargumente==
In die essay beskryf Shumer ’n versnelde fase van tegnologiese verandering in kunsmatige intelligensie (KI). Hy argumenteer dat KI nie net gereedskap is nie, maar reeds op ’n punt waar dit gevorderde take — insluitend [[programmering]], toep-ontwikkeling en selfstandige probleemoplossing — kan uitvoer sonder noemenswaardige menslike ingryping. Hy trek ’n analogie tussen die huidige fase van KI-ontwikkeling en die vroeë weke van die [[Covid-19-pandemie|COVID-19-pandemie]] in Februarie 2020, waarin die omvang van die krisis aanvanklik deur die meeste mense onderskat is. Shumer waarsku dat soortgelyke vroeë blindheid in die samelewing kan plaasvind ten opsigte van KI-gedrewe ontwrigting.&lt;ref name=&quot;shumer&quot;&gt;Matt Shumer, 9 Februarie 2026. Something Big Is Happening. https://shumer.dev/something-big-is-happening , besoek 23 Februarie 2026.&lt;/ref&gt;

'n Belangrike deel van Shumer se boodskap is ’n oproep tot aksie: individue en organisasies moet aktief begin eksperimenteer met en aanpas by KI-instrumente om nie geneig te word tot agterstand nie. Hy stel verder dat die aard van werk en ekonomiese rolle fundamenteel verander kan word namate KI-vaardighede meer gevorderd raak.&lt;ref name=&quot;shumer&quot; /&gt;

==Kritieke perspektiewe en konteks==
Selfs al is die essay wyd gedeel en bespreek, het die essay ook kritiek uitgelok. Paulo Carvao het in 'n essay wat deur ''Forbes Magazine'' gepubliseer is, gesê dat sommige van sy advies goed is, maar bygevoeg: &quot;Dit lees soms soos 'n verkooppraatjie. Hy dring daarop aan dat lesers inteken op die mees gevorderde KI-gereedskap. Hy impliseer dat diegene met toegang tot premiummodelle diegene daarsonder sal oortref. Hy beskou betaalde KI-intekeninge as 'n vorm van versekering teen veroudering.&quot;&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; In ''[[The Guardian]]'' het Dan Milmo en Aisha Down Shumer genoem as iemand met 'n geskiedenis van KI-“''hype''” en gesê: &quot;Hy het voorheen die [[internet]] opgewonde gemaak deur die vrystelling van die wêreld se 'top oopbronmodel' aan te kondig, wat dit nie was nie&quot;.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

==Samevatting en evaluerende beoordeling==
''Something Big Is Happening'' is ’n essay deur ’n KI-entrepreneur wat binne ’n kort tydperk wye aandag getrek het en openbare debat oor die tempo en impak van kunsmatige intelligensie verskerp het. Die stuk argumenteer dat tegnologiese vooruitgang – veral op die gebied van generatiewe KI – ’n infleksiepunt bereik het wat fundamentele veranderinge in arbeid, produktiwiteit en ekonomiese strukture kan ontketen.

Die essay het besonder sterk reaksie ontlok vanweë sy stellige toon en die suggestie dat huidige KI-ontwikkeling nie bloot ’n voortsetting van digitale [[innovasie]] is nie, maar die begin van ’n strukturele herskikking van menslike werk en waarde-skepping. Hierdie bespiegelings oor vinnige tegnologiese verandering en die moontlike grootskaalse herdefiniëring van beroepe het wyd versprei op sosiale media en in tegnologiekringe, waar dit sowel ondersteuning as kritiek ontlok het.

Kritici het aangevoer dat die essay se gevolgtrekkings en analogieë soms as alarmisties of onvoldoende [[empiries]] onderbou kan voorkom. Sommige ontleders meen dat die stuk ’n sterk [[ideologie]]se ondertoon dra, met minder aandag aan teenargumente, historiese tegnologiese aanpassingsvermoë of beleidsremediëring. Ander het weer geargumenteer dat die retoriese styl doelbewus provokatief is om aandag te vestig op ’n werklike versnellingsmoment in KI-ontwikkeling.

Op ’n tweede interpretasievlak kan die essay gesien word as deel van ’n breër, groeiende openbare debat oor KI-krag, ekonomiese ontwrigting en die toekoms van werk. Dit resoneer met hedendaagse beleids- en akademiese besprekings oor outomatisering, ongelykheid en die moontlikheid van eksponensiële tegnologiese spronge. In hierdie sin funksioneer die essay minder as ’n empiriese studie en meer as ’n katalitiese bydrae tot ’n groter gesprek oor hoe samelewings behoort voor te berei vir moontlike sistemiese verandering.

Alhoewel die uiteindelike akkuraatheid van sy voorspellings nog ongetoets bly, het ''Something Big Is Happening'' ’n rol gespeel in die normalisering van ’n diskoers waarin KI nie meer as ’n marginale innovasie beskou word nie, maar as ’n potensiële strukturele draaipunt in moderne ekonomiese en sosiale ontwikkeling.

==Verwysings==
{{Verwysings}}

==Eksterne skakels==
* [https://shumer.dev/something-big-is-happening Die oorspronklike essay van 9 Februarie 2026 deur Matt Shumer op shumer.dev.]
* [https://x.com/mattshumer_/status/2021256989876109403 Die gewilde plasing van 10 Februarie 2026 op X deur Matt Shumer.]

{{Normdata}}

[[Kategorie:Kunsmatige intelligensie]]</text>
      <sha1>kafit835ehwrz0hnrhz1qhuctggr2u2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Skryfwedstryd 2026</title>
    <ns>4</ns>
    <id>458994</id>
    <revision>
      <id>2912501</id>
      <parentid>2908287</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T18:48:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Petterual</username>
        <id>68913</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Spelfout reggemaak: sintaks -&gt; sintaksis</comment>
      <origin>2912501</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5727" sha1="9qrikw52k37f04gwehnbpxknm05ikdr" xml:space="preserve">[[Beeld:WP Skryfwedstryd.png|center|Skryfwedstryd]]
Die volgende skryfwedstryd van die Afrikaanse Wikipedia vind in Mei 2026 plaas. Aan die einde word drie Amazon-geskenkbewyse toegeken. Die uitslag sal in Junie 2026 bekend gemaak word.

===Reëls===
#Die wedstryd begin op 1 Mei 2026, 0:00:01 (Suid-Afrikaanse tyd) en eindig op 31 Mei 2026 om 23:59:59.
#'''Daar word vereis dat alle deelnemers geregistreerde gebruikers is'''. As u nog nie 'n gebruikersnaam het nie, skep gerus een [http://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Spesiaal:Teken_in&amp;type=signup hier].
#Deelnemers kan tot op 31 Mei 2026, 23:59:59, inskryf.
#Deelnemers kan self kies aan watter artikel(s) hulle vir die wedstryd wil werk. Die enigste vereiste is dat dit 'n nuwe artikel moet wees (een wat nog nie bestaan nie), of dat 'n [[Wikipedia:Saadjie|saadjie]] ('n baie kort artikel) uitgebrei word. Kliek [[:Kategorie:Saadjies|hier]] vir 'n lys van saadjies. Hierdie wedstryd geld alleen vir artikels en nie vir [[:Kategorie:Lyste|lyste]], datumbladsye, sportuitslae ens. nie.
#Alleen wysigings wat tydens die verloop van die wedstryd aangebring is, word in ag geneem tydens beoordeling.
#Die beoordelaars bepaal die verloop van die wedstryd en gebruik hul diskresie om probleme op te los wat nie in die spelreëls bespreek word nie.
#Die beoordelaars en organiseerders mag nie aan die wedstryd deelneem of aan artikels werk nie (behalwe vir die verwydering van vandalisme, ens.).
#Die beoordelaars beoordeel die wysigings aan die hand van die beoordelingskriteria hier onder. 
#Indien enige aangewese '''beoordelaar sou onttrek''' tydens die verloop van die wedstryd, mag 'n aanvaarbare plaasvervanger deur die ander lede in sy plek aangewys word.
#Die besluit van die beoordelaars is finaal en geen korrespondensie sal daaroor gevoer word nie.
#Die Amazon-geskenkbewyse is:
:*1ste prys: R5 000
:*2de prys: R4 000
:*3de prys: R3 000

===Beoordelingskriteria===
#Die '''inleiding'''. Die inleiding moet nie te lank wees nie, maar ook nie te kort nie. Dit moet 'n begryplike en volledige definisie asook 'n kort opsomming van die onderwerp bied. 
#Die '''indeling''' of struktuur, waaronder die gebruik van opskrifte en paragrawe. Die struktuur is oorsigtelik, logies en/of handhaaf 'n natuurlike verloop; hoofsake word van bysake onderskei.
#Die '''uitleg'''. Die uitleg moenie te veel afwyk van die gebruiklike nie. Waar moontlik, word relevante beelde gebruik. Beelde, tabelle en/of grafieke word sover as moontlik met 'n kort teks beskryf. Die uitleg moenie van die inhoud aflei deur 'n deurmekaar gebruik van beelde, sjablone of ander elemente nie.
#Die '''inhoud'''. By 'n goeie artikel is die [[Wikipedia:Neutrale standpunt|inhoud neutraal]] en relevant ten opsigte van die onderwerp en veral so volledig moontlik. Die inhoud moet voldoende wees om die onderwerp goed te dek, maar nie meer vertel as wat noodsaaklik is nie. Die inhoud moet ook nie dele bevat wat duidelik onensiklopedies is nie. Die hele artikel moet langer as 5&amp;nbsp;000 grepe wees. Beelde, tabelle, sjablone en/of grafieke word slegs gebruik indien hulle relevant is tot die inhoud van die artikel.
#Die '''styl'''. Hieronder val leesbaarheid, grammatika, spelling, woordkeuse en sinsbou. Die taalgebruik is sover as moontlik op die algemene leser gerig: die Afrikaans wat die artikel gebruik, is toeganklik vir die belangstellende, niegespesialiseerde leser met 'n gemiddelde algemene ontwikkeling.
#Die '''[[Wikipedia:Verifieerbaarheid|verifieerbaarheid]]'''. Omstrede bewerings in 'n artikel moet deur 'n bronvermelding ondersteun word. Die gebruikte bronne moet sover as moontlik relevant en van toepassing wees op die onderwerp. Bronne moet ook betroubaar wees: die aantal bronne is minder belangrik as die kwaliteit van die bronne. 
#'''Ingewikkelde wikisintaksis is nie 'n vereiste nie'''. Artikels wat nie van inligtingskaste of ingewikkelde tabelle voorsien is nie, sal nie daardeur benadeel word nie. So ook sal gebruikers nie voordeel trek uit die insluiting daarvan nie.
#Die beoordelaars beoordeel slegs verbeteringe wat deur die deelnemers self aangebring is. '''Deelnemers moet dus altyd inteken voordat hulle aan 'n artikel werk'''.

==Inskrywing==
Inskrywings kan vanaf 1 Mei 2026 hier geplaas word (kliek op &quot;wysig&quot; hierbo, langs die opskrif).

# [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]): [[Suid-Afrikaanse kernwapenprogram]]
#&lt;s&gt;[[Gebruiker:Lefcentreright|Lefcentreright]] ([[Gebruikerbespreking:Lefcentreright|kontak]]) 12:43, 1 Mei 2026 (UTC): [[Transfobie]]&lt;/s&gt; Onttrek op 10 Mei 2026 weens betrokkenheid by die [[:meta:AWA Inclusion Project|2026 African Wikipedia Alliance-genootskap]], ondersteun deur Code for Africa en die Noorse Ambassade. 
#[[Gebruiker:Suidpunt|Suidpunt]] ([[Gebruikerbespreking:Suidpunt|kontak]]): [[Spoornyd tussen Moorreesburg en Hopefield]]
#[[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]): [[Lockheed Constellation]]
#[[Gebruiker:Odriskelmac11|Odriskelmac11]] ([[Gebruikerbespreking:Odriskelmac11|kontak]]): [[Akita-prefektuur]]
#[[Gebruiker:Gaius le Roux|Gaius le Roux]] ([[Gebruikerbespreking:Gaius le Roux|kontak]]): [[Douglas DC-3]]
#[[Gebruiker:BlueEagel777|BlueEagel777]] ([[Gebruikerbespreking:BlueEagel777|kontak]]): [[Versterkingsleër]]
&lt;!--- 
Jy kan vir die wedstryd inskryf deur onderaan die lys jou handtekening d.m.w. drie tildes (~~~)  agter 'n hekkie (#) te plaas, plus die naam van die artikel waaraan jy wil werk. Byvoorbeeld:
# ~~~: [[artikel]]
--&gt;

==Beoordelaars==
#[[Gebruiker:Aliwal2012|Aliwal2012]]
#[[Gebruiker:BurgertB|BurgertB]]
#[[Gebruiker:Dumbassman|Dumbassman]]
#[[Gebruiker:Petterual|Petterual]]

[[Kategorie:Wikipedia:Skryfwedstryd]]</text>
      <sha1>9qrikw52k37f04gwehnbpxknm05ikdr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Artemis II</title>
    <ns>0</ns>
    <id>460874</id>
    <revision>
      <id>2912591</id>
      <parentid>2898522</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sobaka het bladsy [[Artemis 2]] na [[Artemis II]] geskuif: Amptelike naam </comment>
      <origin>2898522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4847" sha1="qn6p17oky0a1n0o4vsm2nhwwegjmhib" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis 2
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis II (amptelik) &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis 3]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis 2''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis 2 was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Verwysings==
{{Verwysings|2}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>qn6p17oky0a1n0o4vsm2nhwwegjmhib</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912595</id>
      <parentid>2912591</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:03:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>opruim</comment>
      <origin>2912595</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4838" sha1="ho61ccymz9pqt6af03z4rojxk0adscu" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis 3]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Verwysings==
{{Verwysings|2}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>ho61ccymz9pqt6af03z4rojxk0adscu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912596</id>
      <parentid>2912595</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:10:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>bywerk</comment>
      <origin>2912596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7288" sha1="s8nndhn4xx89i06finv6dyltk6p0g8n" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.{{r |Space.com3 |SN-20150325}}

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die [[Mobiele lanseerplatform#Ruimtelanseringstelsel|Mobiele lanseerder]] wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|2}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>s8nndhn4xx89i06finv6dyltk6p0g8n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912600</id>
      <parentid>2912596</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:12:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021) */</comment>
      <origin>2912600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7242" sha1="gn8kmexsyvyst0rkrf9wlil4odeq9ck" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.{{r |Space.com3 |SN-20150325}}

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|2}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>gn8kmexsyvyst0rkrf9wlil4odeq9ck</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912602</id>
      <parentid>2912600</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:15:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geskiedenis */ bywerk</comment>
      <origin>2912602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10885" sha1="sd7qa6207fuqf4syb91qquoqraupg4y" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.{{r |Space.com3 |SN-20150325}}

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die Kennedy Space Center (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=September 25, 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

==Verwysings==
{{Verwysings|2}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>sd7qa6207fuqf4syb91qquoqraupg4y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912604</id>
      <parentid>2912602</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025) */</comment>
      <origin>2912604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10884" sha1="35ld61zktd1ga6m0gktt1x40zt1c3lc" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.{{r |Space.com3 |SN-20150325}}

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die Kennedy Space Center (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

==Verwysings==
{{Verwysings|2}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>35ld61zktd1ga6m0gktt1x40zt1c3lc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912605</id>
      <parentid>2912604</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:17:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025) */ skakel</comment>
      <origin>2912605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10889" sha1="b4it0xex3f1uxmigdvcexcl1d7qfkek" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.{{r |Space.com3 |SN-20150325}}

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

==Verwysings==
{{Verwysings|2}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>b4it0xex3f1uxmigdvcexcl1d7qfkek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912606</id>
      <parentid>2912605</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:19:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025) */ bywerk</comment>
      <origin>2912606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11265" sha1="am8woiomdu3sfl51y75xigrv89ty879" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.{{r |Space.com3 |SN-20150325}}

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

==Verwysings==
{{Verwysings|2}}

{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>am8woiomdu3sfl51y75xigrv89ty879</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912607</id>
      <parentid>2912606</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:22:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Verwysings */</comment>
      <origin>2912607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11783" sha1="jykf48xj91mbxezq1bd5joga9oxqaw6" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.{{r |Space.com3 |SN-20150325}}

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

==Verwysings==

&lt;ref name=&quot;arstech1&quot;&gt;{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=September 23, 2025 |title=NASA targeting early February for Artemis II mission to the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226061826/https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |archive-date=26 Desember 2025 |access-date=24 September 2025 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;


{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>jykf48xj91mbxezq1bd5joga9oxqaw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912608</id>
      <parentid>2912607</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:24:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025) */</comment>
      <origin>2912608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12333" sha1="myb62y6ecz69an5mwefs6o7lat1ajdy" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.{{r |Space.com3 |SN-20150325}}

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

==Verwysings==

&lt;ref name=&quot;arstech1&quot;&gt;{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=September 23, 2025 |title=NASA targeting early February for Artemis II mission to the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226061826/https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |archive-date=26 Desember 2025 |access-date=24 September 2025 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;


{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>myb62y6ecz69an5mwefs6o7lat1ajdy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912610</id>
      <parentid>2912608</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geskiedenis */ bywerk</comment>
      <origin>2912610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13496" sha1="si0pygpccqm77wgiv9x30serhap5n7o" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.{{r |Space.com3 |SN-20150325}}

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===  
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==

&lt;ref name=&quot;arstech1&quot;&gt;{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=September 23, 2025 |title=NASA targeting early February for Artemis II mission to the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226061826/https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |archive-date=26 Desember 2025 |access-date=24 September 2025 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;


{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>si0pygpccqm77wgiv9x30serhap5n7o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912612</id>
      <parentid>2912610</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:40:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hitteskild-bekommernisse */ Beeld</comment>
      <origin>2912612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13592" sha1="9j5tqvc3beanvi57jjlmnqnjo10j61t" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.{{r |Space.com3 |SN-20150325}}

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==

&lt;ref name=&quot;arstech1&quot;&gt;{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=September 23, 2025 |title=NASA targeting early February for Artemis II mission to the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226061826/https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |archive-date=26 Desember 2025 |access-date=24 September 2025 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;


{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>9j5tqvc3beanvi57jjlmnqnjo10j61t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912613</id>
      <parentid>2912612</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:43:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021) */ verwysing</comment>
      <origin>2912613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14024" sha1="1uwk7ylomadjaqbx86ie37sq1h03gtc" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==

&lt;ref name=&quot;arstech1&quot;&gt;{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=September 23, 2025 |title=NASA targeting early February for Artemis II mission to the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226061826/https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |archive-date=26 Desember 2025 |access-date=24 September 2025 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;


{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>1uwk7ylomadjaqbx86ie37sq1h03gtc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912615</id>
      <parentid>2912613</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:47:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hitteskild-bekommernisse */ bywerk</comment>
      <origin>2912615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17109" sha1="8yowzef8dftbolrtq0338fw4i8j6jvp" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is{{r |SN-20170614}}, het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==

&lt;ref name=&quot;arstech1&quot;&gt;{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=September 23, 2025 |title=NASA targeting early February for Artemis II mission to the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226061826/https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |archive-date=26 Desember 2025 |access-date=24 September 2025 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;


{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>8yowzef8dftbolrtq0338fw4i8j6jvp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912619</id>
      <parentid>2912615</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:53:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021) */ verwysing</comment>
      <origin>2912619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17572" sha1="a72cfrqdmr6pe0m6mgj0grvfo3ltbqy" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,&lt;ref name=&quot;SN-20170614&quot;&gt;{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |author-link=Jeff Foust |date=June 14, 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==

&lt;ref name=&quot;arstech1&quot;&gt;{{Cite web |last=Berger |first=Eric |date=September 23, 2025 |title=NASA targeting early February for Artemis II mission to the Moon |url=https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251226061826/https://arstechnica.com/space/2025/09/nasa-targeting-early-february-for-artemis-ii-mission-to-the-moon/ |archive-date=26 Desember 2025 |access-date=24 September 2025 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;


{{Normdata}}

[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>a72cfrqdmr6pe0m6mgj0grvfo3ltbqy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912620</id>
      <parentid>2912619</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:54:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Verwysings */</comment>
      <origin>2912620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17054" sha1="edgs77h1gtn7lod0va6y4s05t6ostkp" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,&lt;ref name=&quot;SN-20170614&quot;&gt;{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |author-link=Jeff Foust |date=June 14, 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}


[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>edgs77h1gtn7lod0va6y4s05t6ostkp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912621</id>
      <parentid>2912620</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:54:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021) */</comment>
      <origin>2912621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17030" sha1="1wkxw28it4hus2u6sfymrgdubmpsk4f" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,&lt;ref name=&quot;SN-20170614&quot;&gt;{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.{{r |NASA-20170804}}

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}


[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>1wkxw28it4hus2u6sfymrgdubmpsk4f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912625</id>
      <parentid>2912621</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:10:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021) */ verwysing</comment>
      <origin>2912625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17593" sha1="hv5nmx7tmd55w7qwelc3uknu2yz8voz" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,&lt;ref name=&quot;SN-20170614&quot;&gt;{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.&lt;ref name=&quot;NASA-20170804&quot;&gt;{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=4 Augustus 2017 |title=NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728214952/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-will-mark-important-step-on-journey-to-mars/ |archive-date=28 Julie 2020 |access-date=8 Desember 2017 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}&lt;/ref&gt;

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.{{r |NSF-20170406}} Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}


[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>hv5nmx7tmd55w7qwelc3uknu2yz8voz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912626</id>
      <parentid>2912625</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:13:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021) */ verwysing</comment>
      <origin>2912626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18081" sha1="r3rfgpphvawllr3nhutcb9ikv84pp6n" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,&lt;ref name=&quot;SN-20170614&quot;&gt;{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.&lt;ref name=&quot;NASA-20170804&quot;&gt;{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=4 Augustus 2017 |title=NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728214952/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-will-mark-important-step-on-journey-to-mars/ |archive-date=28 Julie 2020 |access-date=8 Desember 2017 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}&lt;/ref&gt;

Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.&lt;ref name=&quot;NSF-20170406&quot;&gt;{{cite web |last=Gebhardt |first=Chris |date=6 April 2017 |title=NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars |url=https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821221210/https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |archive-date=21 Augustus 2017 |access-date=3 Mei 2017 |website=NASASpaceflight.com }}&lt;/ref&gt; Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}


[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>r3rfgpphvawllr3nhutcb9ikv84pp6n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912627</id>
      <parentid>2912626</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:15:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Geskiedenis */ skouerflits</comment>
      <origin>2912627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18144" sha1="9hxuyh9l41jnapsmpdg0ez96qruyum4" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,&lt;ref name=&quot;SN-20170614&quot;&gt;{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.&lt;ref name=&quot;NASA-20170804&quot;&gt;{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=4 Augustus 2017 |title=NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728214952/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-will-mark-important-step-on-journey-to-mars/ |archive-date=28 Julie 2020 |access-date=8 Desember 2017 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Artemis II patch.svg|duimnael|Artemis II skouerflits.]]
Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.&lt;ref name=&quot;NSF-20170406&quot;&gt;{{cite web |last=Gebhardt |first=Chris |date=6 April 2017 |title=NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars |url=https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821221210/https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |archive-date=21 Augustus 2017 |access-date=3 Mei 2017 |website=NASASpaceflight.com }}&lt;/ref&gt; Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.{{r |arstech4}} Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}


[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>9hxuyh9l41jnapsmpdg0ez96qruyum4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912629</id>
      <parentid>2912627</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021) */ verwysing</comment>
      <origin>2912629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18657" sha1="mjtmf721hk79qu6y9ep498869mvz138" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,&lt;ref name=&quot;SN-20170614&quot;&gt;{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.&lt;ref name=&quot;NASA-20170804&quot;&gt;{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=4 Augustus 2017 |title=NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728214952/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-will-mark-important-step-on-journey-to-mars/ |archive-date=28 Julie 2020 |access-date=8 Desember 2017 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Artemis II patch.svg|duimnael|Artemis II skouerflits.]]
Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.&lt;ref name=&quot;NSF-20170406&quot;&gt;{{cite web |last=Gebhardt |first=Chris |date=6 April 2017 |title=NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars |url=https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821221210/https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |archive-date=21 Augustus 2017 |access-date=3 Mei 2017 |website=NASASpaceflight.com }}&lt;/ref&gt; Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.&lt;ref name=&quot;arstech4&quot;&gt;{{cite web |last=Berger |first=Eric |date=13 April 2018 |title=NASA may fly crew into deep space sooner, but there's a price |url=https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026101148/https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |archive-date=16 Oktober 2019 |access-date=6 April 2023 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt; Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}

Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}


[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>mjtmf721hk79qu6y9ep498869mvz138</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912631</id>
      <parentid>2912629</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:20:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025) */ Beeld</comment>
      <origin>2912631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18916" sha1="7oiu1o4tnxv31dn56nkzuzhuwmqz8uh" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,&lt;ref name=&quot;SN-20170614&quot;&gt;{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.&lt;ref name=&quot;NASA-20170804&quot;&gt;{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=4 Augustus 2017 |title=NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728214952/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-will-mark-important-step-on-journey-to-mars/ |archive-date=28 Julie 2020 |access-date=8 Desember 2017 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Artemis II patch.svg|duimnael|Artemis II skouerflits.]]
Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.&lt;ref name=&quot;NSF-20170406&quot;&gt;{{cite web |last=Gebhardt |first=Chris |date=6 April 2017 |title=NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars |url=https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821221210/https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |archive-date=21 Augustus 2017 |access-date=3 Mei 2017 |website=NASASpaceflight.com }}&lt;/ref&gt; Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.&lt;ref name=&quot;arstech4&quot;&gt;{{cite web |last=Berger |first=Eric |date=13 April 2018 |title=NASA may fly crew into deep space sooner, but there's a price |url=https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026101148/https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |archive-date=16 Oktober 2019 |access-date=6 April 2023 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt; Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.{{r |SN-20210210}} Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}
[[Lêer:Artemis II Core Stage Move to VAB High Bay 2 (KSC-20241211-PH-KLS01 0054).jpg|links|duimnael|SLS-kernlanseerstadium vir Artemis II is kort nadat stapelbedrywighede in Desember 2024 begin het, in High Bay 2 van die lanseertuigmonteringsgebou opgelig.]]
Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}


[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>7oiu1o4tnxv31dn56nkzuzhuwmqz8uh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912650</id>
      <parentid>2912631</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:46:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021) */ verwysing</comment>
      <origin>2912650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19425" sha1="g840lmt03ftzmn7gb2zckx5ud9097f8" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,&lt;ref name=&quot;SN-20170614&quot;&gt;{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.&lt;ref name=&quot;NASA-20170804&quot;&gt;{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=4 Augustus 2017 |title=NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728214952/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-will-mark-important-step-on-journey-to-mars/ |archive-date=28 Julie 2020 |access-date=8 Desember 2017 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Artemis II patch.svg|duimnael|Artemis II skouerflits.]]
Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.&lt;ref name=&quot;NSF-20170406&quot;&gt;{{cite web |last=Gebhardt |first=Chris |date=6 April 2017 |title=NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars |url=https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821221210/https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |archive-date=21 Augustus 2017 |access-date=3 Mei 2017 |website=NASASpaceflight.com }}&lt;/ref&gt; Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.&lt;ref name=&quot;arstech4&quot;&gt;{{cite web |last=Berger |first=Eric |date=13 April 2018 |title=NASA may fly crew into deep space sooner, but there's a price |url=https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026101148/https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |archive-date=16 Oktober 2019 |access-date=6 April 2023 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt; Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.&lt;ref name=&quot;SN-20210210&quot;&gt;{{cite web |last=Foust |first=Jeff |author-link=Jeff Foust |date=February 10, 2021 |title=NASA selects Falcon Heavy to launch first Gateway elements |url=https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007155621/https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |archive-date=7 Oktober 2023 |access-date=4 September 2022 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}
[[Lêer:Artemis II Core Stage Move to VAB High Bay 2 (KSC-20241211-PH-KLS01 0054).jpg|links|duimnael|SLS-kernlanseerstadium vir Artemis II is kort nadat stapelbedrywighede in Desember 2024 begin het, in High Bay 2 van die lanseertuigmonteringsgebou opgelig.]]
Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}


[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>g840lmt03ftzmn7gb2zckx5ud9097f8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912651</id>
      <parentid>2912650</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:47:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021) */</comment>
      <origin>2912651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19401" sha1="ik2nohhc786pdfgwtxm5cjaon2wvme1" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,&lt;ref name=&quot;SN-20170614&quot;&gt;{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.&lt;ref name=&quot;NASA-20170804&quot;&gt;{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=4 Augustus 2017 |title=NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728214952/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-will-mark-important-step-on-journey-to-mars/ |archive-date=28 Julie 2020 |access-date=8 Desember 2017 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Artemis II patch.svg|duimnael|Artemis II skouerflits.]]
Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.&lt;ref name=&quot;NSF-20170406&quot;&gt;{{cite web |last=Gebhardt |first=Chris |date=6 April 2017 |title=NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars |url=https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821221210/https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |archive-date=21 Augustus 2017 |access-date=3 Mei 2017 |website=NASASpaceflight.com }}&lt;/ref&gt; Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.&lt;ref name=&quot;arstech4&quot;&gt;{{cite web |last=Berger |first=Eric |date=13 April 2018 |title=NASA may fly crew into deep space sooner, but there's a price |url=https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026101148/https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |archive-date=16 Oktober 2019 |access-date=6 April 2023 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt; Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.&lt;ref name=&quot;SN-20210210&quot;&gt;{{cite web |last=Foust |first=Jeff |date=19 Februarie 2021 |title=NASA selects Falcon Heavy to launch first Gateway elements |url=https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007155621/https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |archive-date=7 Oktober 2023 |access-date=4 September 2022 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}
[[Lêer:Artemis II Core Stage Move to VAB High Bay 2 (KSC-20241211-PH-KLS01 0054).jpg|links|duimnael|SLS-kernlanseerstadium vir Artemis II is kort nadat stapelbedrywighede in Desember 2024 begin het, in High Bay 2 van die lanseertuigmonteringsgebou opgelig.]]
Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}


[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>ik2nohhc786pdfgwtxm5cjaon2wvme1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912652</id>
      <parentid>2912651</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T09:50:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>/* Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021) */ Bemanning foto</comment>
      <origin>2912652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19538" sha1="r7b8c085qzrahpkvslgkkv6blh952vp" xml:space="preserve">{{Inligtingskas
|naam = Artemis II
|titel =
|kleur = 
|beeld = Earthset (art002e009288).jpg
|beeld_wydte = 260px
|beeld_onderskrif = Aardeondergang vanaf die Artemis 2, deur Christina Koch&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Wiseman |first=Reid |date=20 April 2026 |title=Post |url=https://x.com/astro_reid/status/2046009031613907029 |url-status=live |access-date=20 April 2026 |website=x.com}}&lt;/ref&gt; 
|beeld2 = 
|beeld2_wydte = 
|beeld2_onderskrif = 
|opskrif1          = Ander name
|1                 = Artemis 2 &lt;br&gt; Exploration Mission-2 (EM-2)
|opskrif2          = Soort sending
|2                 = Bemande &lt;br&gt;maanwentelings-&lt;br&gt;toetsvlug 
|opskrif3          = Opgestuur deur
|3                 = [[Nasa]]
|opskrif4          = Duur van sending
|4                 = 1 April tot 11 April 2026 (9 dae, 1 uur, 32 minute en 15 sekondes)
|opskrif5          = Afstand afgelê
|5                 = 1 126 922 km&lt;ref name=&quot;BBC&quot;&gt;{{Cite web |date=10 April 2026 |title=Nasa panel gives assessment of successful Artemis II mission |url=https://www.bbc.com/news/live/c3dlnzv5r71t?post=asset%3A3fb43455-d5cb-49e5-b4b7-7322196535c7#post |access-date=April 13, 2026 |website=BBC |language=en-US }}&lt;/ref&gt;
|opskrif6          = Ruimtetuig
|6                 = Orion CM-003 ''Integrity''&lt;ref&gt;@NASA (24 September 2025). &quot;Integrity. That's what the Artemis II astronauts have decided to name their Orion spacecraft, which will take them from @NASAKennedy on their journey around the Moon and return them safely back to Earth&quot; (Tweet). Besoek 24 September 2025 – via X (voorheen [[Twitter]])&lt;/ref&gt;
|opskrif7          = Lanseringsdatum
|7                 = 1 April 2026
|opskrif8          = Lanseringsterrein
|8                 = Kennedy-ruimtesentrum &lt;ref name=&quot;HEOC&quot;&gt;{{Cite web |last=Hill |first=Bill |date=Maart 2012 |title=Exploration Systems Development Status |url=http://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS%20MPCV%20GSDO_508.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211204753/https://www.nasa.gov/pdf/630149main_5-Hill_SLS |archive-date=11 Februarie 2017 |access-date=21 Julie 2012 |publisher=NASA Advisory Council}}&lt;/ref&gt;
|opskrif9         = Aankoms
|9                = 11 April 2026
|opskrif10          = Landingstyd
|10                 = 11 April 2026
|opskrif11         = Landingsterrein
|11                = [[Stille Oseaan]]
|opskrif12         = Wenteltydperk
|12                = 9 dae
|opskrif13         = Volgende sending
|13                = [[Artemis III]]
|opskrif14         = Webtuiste
|14                = {{URL|www.nasa.gov/artemis-2}}
}}
'''Artemis II''' (1–11 April 2026) was 'n bemande verbyvlug van die [[Maan]]. Dit was die eerste bemande vlug van die [[NASA]]-geleide [[Artemis-program]] en die eerste bemande vlug verder as 'n [[Lae aardwentelbaan|lae Aarde-wentelbaan]] sedert [[Apollo 17]] in 1972. Artemis II was die tweede vlug van die Ruimtelanseringstelsel (SLS) en die eerste bemande vlug van die Orion-ruimtetuig, wat deur die vierpersoonsbemanning Integrity genoem is.

Die sending was 'n toetsvlug wat die Artemis 4-sending ondersteun het om mense na die maanoppervlak terug te bring. Oorspronklik aangewys as Verkenningsmissie-2 (EM-2) en bedoel om die gekanselleerde Asteroïde Herleidingsmissie te ondersteun, is die doelwitte daarvan hersien na die stigting van die Artemis-program in 2017. Die sending se primêre doel was om die Orion-ruimtetuig se stelsels, bemanningsbedrywighede en sendingprosedures te valideer voor volgehoue maanverkenning in toekomstige Artemis-missies.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Dinner |first=Josh |date=2026-03-31 |title=Here's what the Artemis 2 astronauts will be doing on each day of NASA's historic moon mission |url=https://www.space.com/space-exploration/missions/artemis-2-breakdown-what-to-expect-from-each-day-of-nasas-historic-moon-mission |access-date=2026-04-14 |website=Space }}&lt;/ref&gt; Artemis 2 se missiedoelwitte was soortgelyk aan dié van [[Apollo 8]] in 1968, die eerste bemande maanvlug van die Apollo-program, terwyl die vrye terugkeerbaan ooreengestem het met dié wat deur [[Apollo 13]] in 1970 gevlieg is.

Onder die vier bemanningslede het Victor Glover die eerste persoon van kleur geword, Christina Koch die eerste vrou, die Kanadese Ruimteagentskap-ruimtevaarder Jeremy Hansen die eerste nie-VSA-burger, en bevelvoerder Reid Wiseman die oudste persoon wat verder as 'n lae Aarde-wentelbaan en om die Maan gereis het. Tydens hul maanverbyvlug het die bemanning die rekord vir menslike afstand van die Aarde opgestel, en 'n maksimum afstand van 406 771 km bereik en Apollo 13 se rekord van 400 171 km gebreek. Na die lansering het Artemis 2 wydverspreide wêreldwye aandag gekry vir sy prestasies en inklusiewe bemanning, wat aanleiding gegee het tot die term &quot;Maanvreugde&quot;.

==Geskiedenis==
===Missiebeplanning en keuse van lanseringsdatum (2017–2021)===
[[Lêer:Artemis 2 Crew Portrait.jpg|links|duimnael|Amptelike bemanningsportret, kloksgewys van links: Koch, Glover, Hansen en Wiseman.]]
In 2017 is Exploration Mission-2 beplan as 'n enkele lanseringsvlug van 'n Space Launch System (SLS) Block 1B-vuurpyl toegerus met die Exploration Upper Stage, wat 'n maan Blok 1 Orion-ruimtetuig dra, en 'n vragkapasiteit van 50.7 ton. Die missiekonsep het 'n ontmoeting met 'n [[Asteroïed|asteroïd]] behels wat deur die robotiese Asteroid Redirect Mission in 'n maanbaan geplaas sou word, wat [[ruimtevaarder]]s in staat stel om ruimtewandelings uit te voer en monsters te versamel.&lt;ref name=&quot;Space.com3&quot;&gt;{{cite web |last=Wall |first=Mike |date=10 April 10 2013 |title=Inside NASA's Plan to Catch an Asteroid (Bruce Willis Not Required) |url=http://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20190801032556/https://www.space.com/20612-nasa-asteroid-capture-mission-explained.html |archive-date=1 Augustus 2019 |access-date=11 April 2013 |website=Space.com }}&lt;/ref&gt;

Nadat die Asteroïde-herleidingsmissie in April 2017 gekanselleer is,&lt;ref name=&quot;SN-20170614&quot;&gt;{{Cite news |last=Foust |first=Jeff |date=14 Junie 2017 |title=NASA closing out Asteroid Redirect Mission |url=https://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20170615143924/http://spacenews.com/nasa-closing-out-asteroid-redirect-mission/ |archive-date=15 Junie 2017 |access-date=9 September 2017 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; het NASA 'n alternatiewe missie voorgestel wat 'n agt dae lange vrye terugkeerbaan om die Maan met 'n bemanning van vier ruimtevaarders behels.&lt;ref name=&quot;NASA-20170804&quot;&gt;{{cite web |last=Hambleton |first=Kathryn |date=4 Augustus 2017 |title=NASA's First Flight With Crew Will Mark Important Step on Journey to Mars |url=https://www.nasa.gov/missions/artemis/nasas-first-flight-with-crew-important-step-on-long-term-return-to-the-moon-missions-to-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200728214952/https://www.nasa.gov/feature/nasa-s-first-flight-with-crew-will-mark-important-step-on-journey-to-mars/ |archive-date=28 Julie 2020 |access-date=8 Desember 2017 |website=NASA |publisher=[[NASA]]}}&lt;/ref&gt;
[[Lêer:Artemis II patch.svg|duimnael|Artemis II skouerflits.]]
Nog 'n voorstel uit 2017 het voorgestel om vier ruimtevaarders aan boord van Orion te stuur op 'n maansending van 8 tot 21 dae om die eerste element van die beplande [[Lunar Gateway]] ruimtestasie af te lewer.&lt;ref name=&quot;NSF-20170406&quot;&gt;{{cite web |last=Gebhardt |first=Chris |date=6 April 2017 |title=NASA finally sets goals, missions for SLS – eyes multi-step plan to Mars |url=https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170821221210/https://www.nasaspaceflight.com/2017/04/nasa-goals-missions-sls-eyes-multi-step-mars/ |archive-date=21 Augustus 2017 |access-date=3 Mei 2017 |website=NASASpaceflight.com }}&lt;/ref&gt; Hierdie voorstel het nie gerealiseer nie, en in Maart 2018 het NASA besluit dat die Gateway se aanvanklike module eerder op 'n kommersiële vuurpyl sou lanseer&lt;ref&gt;{{Cite web |title=NASA FY 2019 Budget Overview |url=https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191204033859/https://www.nasa.gov/sites/default/files/atoms/files/nasa_fy_2019_budget_overview.pdf |archive-date=4 Desember 2019 |access-date=12 November 2021 |publisher=[[NASA]] |page=14 |quote= Ondersteun die lansering van die Krag- en Aandrywingselement op 'n kommersiële lanseervoertuig as die eerste komponent van die LOP – Gateway}}&lt;/ref&gt; as gevolg van vertragings in die konstruksie van die Mobiele lanseerplatform wat benodig word vir die kragtiger Verkenningsboonste stadium.&lt;ref name=&quot;arstech4&quot;&gt;{{cite web |last=Berger |first=Eric |date=13 April 2018 |title=NASA may fly crew into deep space sooner, but there's a price |url=https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20191026101148/https://arstechnica.com/science/2018/04/nasa-likely-to-fly-first-deep-space-mission-on-less-powerful-rocket/ |archive-date=16 Oktober 2019 |access-date=6 April 2023 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt; Die [[SpaceX]] Falcon Heavy is as die lanseervoertuig gekies.&lt;ref name=&quot;SN-20210210&quot;&gt;{{cite web |last=Foust |first=Jeff |date=19 Februarie 2021 |title=NASA selects Falcon Heavy to launch first Gateway elements |url=https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |url-access=subscription |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20231007155621/https://spacenews.com/nasa-selects-falcon-heavy-to-launch-first-gateway-elements/ |archive-date=7 Oktober 2023 |access-date=4 September 2022 |website=Space News }}&lt;/ref&gt; Die Lunar Gateway-program is egter in Maart 2026 gekanselleer.&lt;ref name=&quot;arstech9&quot;&gt;{{cite news |last=Berger |first=Eric |date=25 Maart 2026 |title=NASA kills lunar space station to focus on ambitious Moon base |url=https://arstechnica.com/space/2026/03/nasa-kills-lunar-space-station-to-focus-on-ambitious-moon-base/ |access-date=25 Maart 2026 |website=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

===Hardeware-ontwikkeling, toetsing en integrasie (2021–2025)===
Op 11 Februarie 2023 het NASA die Artemis II-kernstadium se enjingedeelte na 'n horisontale posisie gedraai, wat die laaste belangrike mylpaal voor integrasie met die res van die voertuig was. Op 20 Maart is die enjingedeelte met die kernstadium in Gebou 103 by die Michoud-assembleringsfasiliteit in [[New Orleans]], [[Louisiana]], gekoppel. In Maart 2023 het NASA aanvanklik verwag om die voltooide kernstadium daardie somer aan die [[Kennedy-ruimtesentrum]] (KSC) te lewer,&lt;ref name=&quot;Richardson Mar232023&quot;&gt;{{Cite web |last=Richardson |first=Derek |date=23 Maart 2023 |title=Artemis 2 Space Launch System core stage nearly complete |url=https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230331085930/https://www.spaceflightinsider.com/missions/artemis-program/artemis-2-space-launch-system-core-stage-nearly-complete/ |archive-date=31 Maart 2023 |access-date=31 Maart 2023 |website=SpaceFlight Insider }}&lt;/ref&gt; maar teen Mei het die tydlyn na laat herfs 2023 verskuif.{{r |arstech3 |NSF-20230502}}

Die vier RS-25-enjins (serienommers E2047, E2059, E2062 en E2063) is teen 25 September 2023 op die kernlanseringstadium geïnstalleer.&lt;ref name=&quot;Mohon O'Brien 2022&quot;&gt;{{Cite web |last1=Mohon |first1=Lee |last2=O'Brien |first2=Kevin |date=27 Oktober 2022 |title=Space Launch System Engines: Launching Artemis Astronauts to the Moon |url=http://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230626184639/https://www.nasa.gov/exploration/systems/sls/space-launch-system-engines-launching-artemis-astronauts-to-the-moon.html |archive-date=26 Junie 2023 |access-date=26 Junie 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Mohon September 2023&quot;&gt;{{Cite web |last=Mohon |first=Lee |date=25 September 2023 |title=All Engines Added to NASA's Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Core Stage |url=https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230925202615/https://blogs.nasa.gov/artemis/2023/09/25/all-engines-added-to-nasas-artemis-ii-moon-rocket-core-stage/ |archive-date=25 September 2023 |access-date=25 September 2023 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt; Nadat 'n lek in die suurstofklep se hidroulika ontdek is, is enjin E2063 in April 2025 met E2061 vervang.{{r |arstech5}}
[[Lêer:Artemis II Core Stage Move to VAB High Bay 2 (KSC-20241211-PH-KLS01 0054).jpg|links|duimnael|SLS-kernlanseerstadium vir Artemis II is kort nadat stapelbedrywighede in Desember 2024 begin het, in High Bay 2 van die lanseertuigmonteringsgebou opgelig.]]
Die volledig toegeruste kernlanseerstadium is tussen 16 en 25 Julie 2024 aan KSC afgelewer.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Donaldson |first=Abbey A. |date=7 Junie 2024 |title=NASA Invites Media to Rollout Event for Artemis&amp;nbsp;II Moon Rocket Stage |url=https://www.nasa.gov/news-release/nasa-invites-media-to-rollout-event-for-artemis-ii-moon-rocket-stage-2/ |access-date=12 Junie 2024 |publisher=[[NASA]] }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Core stage shipment&quot;&gt;{{Cite web |date=16 Julie 2024 |title=Artemis&amp;nbsp;II Core Stage on the Move |url=https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20251213130812/https://www.nasa.gov/image-article/artemis-ii-core-stage-on-the-move/ |archive-date=13 Desember 2025 |access-date=26 Julie 2024 |publisher=[[NASA]] |last=Luabeya|first=Monika}}&lt;/ref&gt;{{r |youtube1}}] Die aapassers wat benodig is vir die integrasie van die volledige lanseervoertuig het in Junie 2024 wesenlik voltooiing bereik en in September 2024 by KSC aangekom.{{r |NASA-20240625 |Space.com2}}

Die Artemis II-bemanning is op 3 April 2023 deur NASA-administrateur Bill Nelson aangekondig tydens sy &quot;State of NASA&quot;-toespraak by 'n NASA-fasiliteit by Ellington Field buite Houston, Texas,{{r |sciam2}} en die bemanning het daardie aand 'n openbare verskyning by die nabygeleë NRG-stadion gemaak tydens die 2023 March Madness-basketbalkampioenskapwedstryd.{{r |twitter2}}

NASA het oorspronklik September 2024 geteiken om met vuurpylstapelingsbedrywighede te begin. Die skedule is egter met meer as twee maande vertraag weens ondersoeke na probleme met Orion se lewensondersteuningstelsel en onverwagte hitteskildskade wat waargeneem is na die Artemis I-herbetreding.{{r |arstech2}} Vuurpylstapeling het op 20 November 2024 begin.[35] Stapeling is op 20 Oktober 2025 voltooi met die installering van die volledig geïntegreerde Orion-ruimtetuig, ESM, en lanseringsonderbrekingstelsel bo-op die SLS-vuurpyl.{{r |arstech6}}

===Hitteskild-bekommernisse===
[[Lêer:Artemis I Orion heat shield.jpg|duimnael|Artemis I hitteskild toon skade na herwinning.]]
Na die onbemande Artemis I-sending in November 2022 het NASA-ingenieurs onverwagte erosie van die Orion-ruimtetuig se ablatiewe hitteskild na atmosferiese herbetreding geïdentifiseer. Na-vluginspeksies het areas van houtskoolverlies in die [[AVCOAT]]-ablatiewe hitteskildmateriaal gevind, waarin gedeeltes van die materiaal meer uitgebreid geërodeer het as wat deur voorvlugmodelle voorspel is. NASA het berig dat temperature binne die bemanningsmodule binne ontwerplimiete gebly het, maar die onverwagte gedrag het verdere ondersoek aangespoor. Nabybeelde van die skade is eers in Mei 2024 publiek vrygestel, toe dit in 'n verslag deur die NASA-kantoor van Inspekteur-generaal verskyn het.&lt;ref&gt;{{Cite report |url=https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |title=NASA's Readiness for the Artemis II Crewed Mission to Lunar Orbit |date=1 Mei 2024 |publisher=NASA Office of Inspector General |pages=8–11 |access-date=27 Januarie 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241002095327/https://oig.nasa.gov/wp-content/uploads/2024/05/ig-24-011.pdf |archive-date=2 Oktober 2024 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

In April 2024 het NASA 'n onafhanklike hersieningspan saamgestel om die hitteskildprestasie en die agentskap se voorgestelde benadering vir die Artemis II-sending te beoordeel. Die hersiening het in Desember 2024 afgesluit, waarna NASA aangekondig het dat hulle met Artemis II sou voortgaan met die bestaande hitteskild. NASA het 'n perskonferensie gehou om hul bevindinge uiteen te sit, maar die publiek vrygestelde weergawe van die hersieningspan se verslag is omvattend geredigeer, wat kritiek van sommige voormalige NASA-ingenieurs en ruimtevaarders ontlok het rakende die vlak van deursigtigheid.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot;&gt;{{Cite news |last=Berger |first=Eric |author-link=Eric Berger (journalist) |date=9 Januarie 2026 |title=Is Orion's heat shield really safe? New NASA chief conducts final review on eve of flight. |url=https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20260118012348/https://arstechnica.com/space/2026/01/nasa-chief-reviews-orion-heat-shield-expresses-full-confidence-in-it-for-artemis-ii/ |archive-date=18 Januarie 2026 |access-date=27 Januarie 2026 |work=Ars Technica }}&lt;/ref&gt;

NASA-ingenieurs het bepaal dat die verkolingsverlies wat tydens Artemis I waargeneem is, veroorsaak is deur warm gasse wat in die AVCOAT-materiaal vasgevang is, wat gelei het tot afsplintering, krake en verhoogde gelokaliseerde materiaalverlies tydens hertoetrede. Eerder as om die hitteskild vir Artemis II te vervang, het NASA die hertoetrede-trajek gewysig deur die daalhoek te verhoog, wat die tyd wat die ruimtetuig in die termiese omgewing wat met die skade geassosieer word, sou deurbring, verminder het. Volgens NASA het modellering en grondtoetse aangedui dat hierdie verandering verdere verkolingsverlies sou beperk terwyl dit binne Orion se strukturele en termiese marges sou bly.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

As deel van die sertifiseringsproses vir Artemis II het NASA addisionele toetse en ontledings uitgevoer, insluitend evaluerings van scenario's wat meer uitgebreide hitteskildskade behels. NASA het verklaar dat hierdie ontledings getoon het dat die onderliggende struktuur van die Orion-kapsule ongeskonde sou bly en in staat sou wees om die bemanning te beskerm onder toestande wat dié oortref wat verwag word tydens die sending se herbetreding.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

In Januarie 2026 het NASA-administrateur Jared Isaacman verklaar dat hy die voortsetting van Artemis II met die bestaande hitteskild ondersteun nadat hy die agentskap se analise hersien het en met ingenieurs en eksterne kundiges vergader het. Sommige deelnemers wat voorheen kommer uitgespreek het, het aangedui dat die bykomende data hul vrae beantwoord het, terwyl ander steeds beswaar gemaak het teen die vlug van die sending sonder 'n herontwerpte hitteskild. NASA het verklaar dat ontwerpveranderinge wat AVCOAT-deurlaatbaarheid aanspreek, beplan word vir die hitteskild wat vir Artemis III bedoel is.&lt;ref name=&quot;Berger 2026-01-09&quot; /&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|4}}
{{Normdata}}


[[Kategorie:Artemis-program]]</text>
      <sha1>r7b8c085qzrahpkvslgkkv6blh952vp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Artemis II</title>
    <ns>1</ns>
    <id>460875</id>
    <revision>
      <id>2912593</id>
      <parentid>2902484</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Sobaka het bladsy [[Bespreking:Artemis 2]] na [[Bespreking:Artemis II]] geskuif: Amptelike naam </comment>
      <origin>2902484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="711" sha1="mw6avp34kadfzgz7fsrcwimchciejun" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}

== Titel ==

Hoekom &quot;Artemis 2&quot; en nie &quot;Artemis II&quot; (volgens die amptelike naam) nie? - [[Spesiaal:Bydraes/&amp;#126;2026-22503-02|&amp;#126;2026-22503-02]] ([[Gebruikerbespreking:&amp;#126;2026-22503-02|talk]]) 11:24, 4 Mei 2026 (UTC)
:Ek  het die styl gevolg wat in die reeds bestaande artikels oor die Artemis-projek gebruik was. Indien daar niemand daarteen beswaar maak nie sal ek dit later in die week verander na die amptelike benaming. [[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]] ([[Gebruikerbespreking:Sobaka|kontak]]) 14:16, 4 Mei 2026 (UTC)
::Dankie @[[Gebruiker:Sobaka|Sobaka]]. - [[Gebruiker:Rooiratel|Rooiratel]] ([[Gebruikerbespreking:Rooiratel|kontak]]) 20:17, 8 Mei 2026 (UTC)</text>
      <sha1>mw6avp34kadfzgz7fsrcwimchciejun</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>A Star Is Born (2018-rolprent)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462805</id>
    <revision>
      <id>2912486</id>
      <parentid>2912411</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:40:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Besig</comment>
      <origin>2912486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24667" sha1="rnwhu5okd7s8erd9192pzq8m49yhs2c" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped 2).jpg|
|image2=Star Is Born 04 (44027219335) (cropped 2).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}

Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Rolverdeling==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin verskyn as homself.]]
Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van boeremusiek en na [[popmusiek]]. Jack mis een van Ally se optredes nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

===Ontvangs===
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>rnwhu5okd7s8erd9192pzq8m49yhs2c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912499</id>
      <parentid>2912486</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T18:21:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Foto's</comment>
      <origin>2912499</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24702" sha1="9jsts5uvo643b36ld90xjjpwx89gp5x" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}

Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Rolverdeling==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin verskyn as homself.]]
Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van boeremusiek en na [[popmusiek]]. Jack mis een van Ally se optredes nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

===Ontvangs===
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>9jsts5uvo643b36ld90xjjpwx89gp5x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912506</id>
      <parentid>2912499</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T19:14:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Besig</comment>
      <origin>2912506</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29016" sha1="71m08uc6evqyu42t73tsnje8qibfsv9" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}

Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Rolverdeling==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin verskyn as homself.]]
Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van boeremusiek en na [[popmusiek]]. Jack mis een van Ally se optredes nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>71m08uc6evqyu42t73tsnje8qibfsv9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912512</id>
      <parentid>2912506</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T20:04:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Besig</comment>
      <origin>2912512</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34109" sha1="jf8rwb9q5mthw897idpxqcn4xwsl8lh" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}

Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin verskyn as homself.]]
Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van boeremusiek en na [[popmusiek]]. Jack mis een van Ally se optredes nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>jf8rwb9q5mthw897idpxqcn4xwsl8lh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912523</id>
      <parentid>2912512</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:35:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Besig</comment>
      <origin>2912523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40056" sha1="k2x631k5htfwp9qowwc6162apwzydjk" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}

Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin verskyn as homself.]]
Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van boeremusiek en na [[popmusiek]]. Jack mis een van Ally se optredes nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>k2x631k5htfwp9qowwc6162apwzydjk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912528</id>
      <parentid>2912523</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:54:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Besig</comment>
      <origin>2912528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40937" sha1="2gblbvtl7z2zmzddtg2eusaciwms62c" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}

Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin verskyn as homself.]]
Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van boeremusiek en na [[popmusiek]]. Jack mis een van Ally se optredes nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>2gblbvtl7z2zmzddtg2eusaciwms62c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912548</id>
      <parentid>2912528</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:26:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Storielyn */</comment>
      <origin>2912548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40935" sha1="92q2lfotoaqfawn9fds5q5h5jmjqz31" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}

Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin verskyn as homself.]]
Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van country na [[popmusiek]]. Jack loop een van Ally se optredes mis nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>92q2lfotoaqfawn9fds5q5h5jmjqz31</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912549</id>
      <parentid>2912548</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:34:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2912549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40915" sha1="bsuliviwv2kibdjs79nplcbcso17xv4" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin]]
Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}

Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van country na [[popmusiek]]. Jack loop een van Ally se optredes mis nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>bsuliviwv2kibdjs79nplcbcso17xv4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912550</id>
      <parentid>2912549</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:38:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Pryse en benoemings */</comment>
      <origin>2912550</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40930" sha1="mhogvsj4jawqqx9jqth1txhwgoamwu2" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin]]
Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}

Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van country na [[popmusiek]]. Jack loop een van Ally se optredes mis nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar vir 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy benoem is. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>mhogvsj4jawqqx9jqth1txhwgoamwu2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912551</id>
      <parentid>2912550</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:45:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Rol weergawe [[Special:Diff/2912550|2912550]] deur [[Special:Contributions/BurgertB|BurgertB]] ([[User talk:BurgertB|bespreek]]) terug.</comment>
      <origin>2912551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40915" sha1="bsuliviwv2kibdjs79nplcbcso17xv4" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin]]
Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}

Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van country na [[popmusiek]]. Jack loop een van Ally se optredes mis nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>bsuliviwv2kibdjs79nplcbcso17xv4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912552</id>
      <parentid>2912551</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T22:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>2912552</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="40937" sha1="e3p0uklv2jh6wuoux305bxaugfkyb7q" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin]]
Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}

Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van country na [[popmusiek]]. Jack loop een van Ally se optredes mis nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>e3p0uklv2jh6wuoux305bxaugfkyb7q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912554</id>
      <parentid>2912552</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T23:16:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ontvangs */</comment>
      <origin>2912554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43192" sha1="jsvfxvk7c9jn1xk8vqum0xydkihyvh2" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin]]
Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}

Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van country na [[popmusiek]]. Jack loop een van Ally se optredes mis nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

===Top-10-lyste===
''A Star Is Born'' was op 2018 se top-10-lys van talle resensente, onder wie:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|title=Best of 2018: Film Critic Top Ten Lists|last=Dietz|first=Jason|publisher=[[Metacritic]]|date=December 5, 2018|access-date=December 23, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921061859/https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|archive-date=September 21, 2019|url-status=live|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
{{Div col|2}}
* 1ste – Chris Wasser, ''Irish Independent''
* 1ste – Harry Fletcher, ''London Evening Standard''
* 1ste – Tom Gliatto, ''People''
* 1ste – Owen Gleiberman, ''Variety''
* 2de – ''Complex''
* 2de – Frank Scheck, ''The Hollywood Reporter''
* 2de – Peter Bradshaw, ''The Guardian''
* 2de – ''The New Zealand Herald''
* 2de – Peter Travers, ''Rolling Stone''
* 2de – Brian Truitt, ''USA Today''
* 2de – Peter Debruge, ''Variety''
* 3de – Christopher Orr, ''The Atlantic''
* 3de – Robbie Collin, ''The Telegraph''
* 4de – David Sims, ''The Atlantic''
* 4de – ''Uproxx''
* 6de – Lindsey Bahr, ''Associated Press''
* 6de – Richard Roeper, ''Chicago Sun-Times''
* 6de – Pete Hammond, ''Deadline Hollywood''
* 6de – Matthew Jacobs, ''HuffPost''
* 6de – Olly Richards, ''NME''
* 6de – Quinn Hough, RogerEbert.com
* 7de – ''The Independent''
* 7de – Sam C. Mac, ''Slant Magazine''
* 7de – Stephanie Zacharek, ''Time''
* 8ste – ''Empire''
* 8ste – Sheila O'Malley, RogerEbert.com
* 8ste – Richard Lawson, ''Vanity Fair''
* 9de – Noel Murray, ''The A.V. Club''
* 9de – Mike Scott, ''The Times-Picayune''
* 10de – Jon Frosch, ''The Hollywood Reporter''
* 10de – Christy Lemire, RogerEbert.com
* 10de – Emily Yoshida, ''Vulture''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – ''IGN''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Kenneth Turan, ''Los Angeles Times''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – NPR
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Nell Minow, RogerEbert.com
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Dana Stevens, ''Slate''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Joe Morgenstern, ''The Wall Street Journal''
{{div col end}}

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{IMDb-titel|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>jsvfxvk7c9jn1xk8vqum0xydkihyvh2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912559</id>
      <parentid>2912554</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T23:41:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Klaar</comment>
      <origin>2912559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43369" sha1="nl3dc2wtqb8pf359ag2ykoy2ywq8ym8" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin]]
Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}

Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van country na [[popmusiek]]. Jack loop een van Ally se optredes mis nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

===Top-10-lyste===
''A Star Is Born'' was op 2018 se top-10-lys van talle resensente, onder wie:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|title=Best of 2018: Film Critic Top Ten Lists|last=Dietz|first=Jason|publisher=[[Metacritic]]|date=December 5, 2018|access-date=December 23, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921061859/https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|archive-date=September 21, 2019|url-status=live|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
{{Div col|2}}
* 1ste – Chris Wasser, ''Irish Independent''
* 1ste – Harry Fletcher, ''London Evening Standard''
* 1ste – Tom Gliatto, ''People''
* 1ste – Owen Gleiberman, ''Variety''
* 2de – ''Complex''
* 2de – Frank Scheck, ''The Hollywood Reporter''
* 2de – Peter Bradshaw, ''The Guardian''
* 2de – ''The New Zealand Herald''
* 2de – Peter Travers, ''Rolling Stone''
* 2de – Brian Truitt, ''USA Today''
* 2de – Peter Debruge, ''Variety''
* 3de – Christopher Orr, ''The Atlantic''
* 3de – Robbie Collin, ''The Telegraph''
* 4de – David Sims, ''The Atlantic''
* 4de – ''Uproxx''
* 6de – Lindsey Bahr, ''Associated Press''
* 6de – Richard Roeper, ''Chicago Sun-Times''
* 6de – Pete Hammond, ''Deadline Hollywood''
* 6de – Matthew Jacobs, ''HuffPost''
* 6de – Olly Richards, ''NME''
* 6de – Quinn Hough, RogerEbert.com
* 7de – ''The Independent''
* 7de – Sam C. Mac, ''Slant Magazine''
* 7de – Stephanie Zacharek, ''Time''
* 8ste – ''Empire''
* 8ste – Sheila O'Malley, RogerEbert.com
* 8ste – Richard Lawson, ''Vanity Fair''
* 9de – Noel Murray, ''The A.V. Club''
* 9de – Mike Scott, ''The Times-Picayune''
* 10de – Jon Frosch, ''The Hollywood Reporter''
* 10de – Christy Lemire, RogerEbert.com
* 10de – Emily Yoshida, ''Vulture''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – ''IGN''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Kenneth Turan, ''Los Angeles Times''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – NPR
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Nell Minow, RogerEbert.com
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Dana Stevens, ''Slate''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Joe Morgenstern, ''The Wall Street Journal''
{{div col end}}

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{Amptelike webtuiste|https://www.warnerbros.com/movies/a-star-is-born}}
* {{IMDb title|1517451}}
* {{Tcmdb titel|2132209}}
* {{Metacritic film}}
* {{Rotten Tomatoes|a_star_is_born_2018}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born (2018 film)}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>nl3dc2wtqb8pf359ag2ykoy2ywq8ym8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912561</id>
      <parentid>2912559</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T23:58:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Skakels */</comment>
      <origin>2912561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43389" sha1="il3ltc33391v8bo8asdj424ctl8lcsv" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin]]
Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}

Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van country na [[popmusiek]]. Jack loop een van Ally se optredes mis nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

===Top-10-lyste===
''A Star Is Born'' was op 2018 se top-10-lys van talle resensente, onder wie:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|title=Best of 2018: Film Critic Top Ten Lists|last=Dietz|first=Jason|publisher=[[Metacritic]]|date=December 5, 2018|access-date=December 23, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921061859/https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|archive-date=September 21, 2019|url-status=live|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
{{Div col|2}}
* 1ste – Chris Wasser, ''Irish Independent''
* 1ste – Harry Fletcher, ''London Evening Standard''
* 1ste – Tom Gliatto, ''People''
* 1ste – Owen Gleiberman, ''Variety''
* 2de – ''Complex''
* 2de – Frank Scheck, ''The Hollywood Reporter''
* 2de – Peter Bradshaw, ''The Guardian''
* 2de – ''The New Zealand Herald''
* 2de – Peter Travers, ''Rolling Stone''
* 2de – Brian Truitt, ''USA Today''
* 2de – Peter Debruge, ''Variety''
* 3de – Christopher Orr, ''The Atlantic''
* 3de – Robbie Collin, ''The Telegraph''
* 4de – David Sims, ''The Atlantic''
* 4de – ''Uproxx''
* 6de – Lindsey Bahr, ''Associated Press''
* 6de – Richard Roeper, ''Chicago Sun-Times''
* 6de – Pete Hammond, ''Deadline Hollywood''
* 6de – Matthew Jacobs, ''HuffPost''
* 6de – Olly Richards, ''NME''
* 6de – Quinn Hough, RogerEbert.com
* 7de – ''The Independent''
* 7de – Sam C. Mac, ''Slant Magazine''
* 7de – Stephanie Zacharek, ''Time''
* 8ste – ''Empire''
* 8ste – Sheila O'Malley, RogerEbert.com
* 8ste – Richard Lawson, ''Vanity Fair''
* 9de – Noel Murray, ''The A.V. Club''
* 9de – Mike Scott, ''The Times-Picayune''
* 10de – Jon Frosch, ''The Hollywood Reporter''
* 10de – Christy Lemire, RogerEbert.com
* 10de – Emily Yoshida, ''Vulture''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – ''IGN''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Kenneth Turan, ''Los Angeles Times''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – NPR
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Nell Minow, RogerEbert.com
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Dana Stevens, ''Slate''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Joe Morgenstern, ''The Wall Street Journal''
{{div col end}}

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{Amptelike webtuiste|https://www.warnerbros.com/movies/a-star-is-born}}
* {{Netflix-titel}}
* {{IMDb title|1517451}}
* {{Tcmdb titel|2132209}}
* {{Metacritic film}}
* {{Rotten Tomatoes|a_star_is_born_2018}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born (2018 film)}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>il3ltc33391v8bo8asdj424ctl8lcsv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912564</id>
      <parentid>2912561</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T00:09:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>/* Skakels */</comment>
      <origin>2912564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43299" sha1="9qw6joo15gc9v7g4ugrsgjkx6pg0196" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin]]
Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}

Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van country na [[popmusiek]]. Jack loop een van Ally se optredes mis nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar net en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

===Top-10-lyste===
''A Star Is Born'' was op 2018 se top-10-lys van talle resensente, onder wie:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|title=Best of 2018: Film Critic Top Ten Lists|last=Dietz|first=Jason|publisher=[[Metacritic]]|date=December 5, 2018|access-date=December 23, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921061859/https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|archive-date=September 21, 2019|url-status=live|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
{{Div col|2}}
* 1ste – Chris Wasser, ''Irish Independent''
* 1ste – Harry Fletcher, ''London Evening Standard''
* 1ste – Tom Gliatto, ''People''
* 1ste – Owen Gleiberman, ''Variety''
* 2de – ''Complex''
* 2de – Frank Scheck, ''The Hollywood Reporter''
* 2de – Peter Bradshaw, ''The Guardian''
* 2de – ''The New Zealand Herald''
* 2de – Peter Travers, ''Rolling Stone''
* 2de – Brian Truitt, ''USA Today''
* 2de – Peter Debruge, ''Variety''
* 3de – Christopher Orr, ''The Atlantic''
* 3de – Robbie Collin, ''The Telegraph''
* 4de – David Sims, ''The Atlantic''
* 4de – ''Uproxx''
* 6de – Lindsey Bahr, ''Associated Press''
* 6de – Richard Roeper, ''Chicago Sun-Times''
* 6de – Pete Hammond, ''Deadline Hollywood''
* 6de – Matthew Jacobs, ''HuffPost''
* 6de – Olly Richards, ''NME''
* 6de – Quinn Hough, RogerEbert.com
* 7de – ''The Independent''
* 7de – Sam C. Mac, ''Slant Magazine''
* 7de – Stephanie Zacharek, ''Time''
* 8ste – ''Empire''
* 8ste – Sheila O'Malley, RogerEbert.com
* 8ste – Richard Lawson, ''Vanity Fair''
* 9de – Noel Murray, ''The A.V. Club''
* 9de – Mike Scott, ''The Times-Picayune''
* 10de – Jon Frosch, ''The Hollywood Reporter''
* 10de – Christy Lemire, RogerEbert.com
* 10de – Emily Yoshida, ''Vulture''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – ''IGN''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Kenneth Turan, ''Los Angeles Times''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – NPR
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Nell Minow, RogerEbert.com
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Dana Stevens, ''Slate''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Joe Morgenstern, ''The Wall Street Journal''
{{div col end}}

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{Amptelike webtuiste|https://www.warnerbros.com/movies/a-star-is-born}}
* {{Netflix-titel}}
* {{IMDb title|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born (2018 film)}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>9qw6joo15gc9v7g4ugrsgjkx6pg0196</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912656</id>
      <parentid>2912564</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T10:53:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Storielyn */</comment>
      <origin>2912656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43299" sha1="8l2x239x3xve44516yl77txt5atyqtk" xml:space="preserve">{{Inligtingskas rolprent
| naam              = A Star Is Born
| beeld             = 
| regisseur         = [[Bradley Cooper]]
| vervaardiger      = {{Plainlist|
* Bill Gerber
* Jon Peters
* Bradley Cooper
* Todd Phillips
* Lynette Howell Taylor&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot;&gt;{{cite news|last1=Perry|first1=Spencer|title=First Look at Lady Gaga in A Star is Born Remake|url=https://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|access-date=April 18, 2017|publisher=Comingsoon.net|date=April 17, 2017|archive-date=April 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170417202041/http://www.comingsoon.net/movies/news/838711-first-look-at-lady-gaga-and-bradley-cooper-in-a-star-is-born-remake#/slide/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|first=Rachel|last=Yang|title='A Star Is Born' Director Bradley Cooper Talks Jon Peters Allegations|url=https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|work=Variety|date=September 14, 2018|access-date=October 8, 2018|archive-date=October 9, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009052907/https://variety.com/2018/film/news/bradley-cooper-jon-peters-a-star-is-born-1202942307/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| geskryf_deur      = {{Plainlist|
* Eric Roth
* Bradley Cooper
* Will Fetters
}}
| geskoei         = ''A Star Is Born'' (1937, '54 en '76)
| met               = {{Plainlist|
* Bradley Cooper
* [[Lady Gaga]]
* [[Andrew Dice Clay]]
* [[Dave Chappelle]]
* [[Sam Elliott]]
}}
| musiek            = 
| kinematografie    = Matthew Libatique
| ateljee           = {{Plainlist|
* Metro-Goldwyn-Mayer Pictures
* Live Nation Productions
* Gerber Pictures
* Peters Entertainment
* Joint Effort&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|title=A Star Is Born trailer with Bradley Cooper and Lady Gaga|date=June 7, 2018|publisher=Film-news.co.uk|access-date=June 8, 2018|archive-date=June 12, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612162125/http://www.film-news.co.uk/news/UK/55498/A-Star-Is-Born-trailer-with-Bradley-Cooper-and-Lady-Gaga|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
}}
| verspreider       = Warner Bros. Pictures&lt;ref name=warnerbros&gt;{{cite web|url=https://www.warnerbros.com/star-born|title=A Star is Born|publisher=WarnerBros.com|access-date=October 29, 2018|archive-date=October 30, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181030035519/https://www.warnerbros.com/star-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| vrygestel         = {{Begindatum|2018|8|31|df=yes}}: [[Venesië]] &lt;br&gt;{{Begindatum|2018|10|5|df=yes}}: VSA
| speeltyd          = 136 minute
| land              = [[VSA]]
| taal              = [[Engels]]
| begroting         = $36&amp;nbsp;miljoen&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|title=How 'A Star Is Born' Re-created the &quot;Man's World&quot; of Music, Coachella Concert Scenes|work=The Hollywood Reporter|first=Gregg|last=Kilday|date=August 22, 2018|access-date=September 17, 2018|archive-date=September 18, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180918054312/https://www.hollywoodreporter.com/news/how-a-star-is-born-created-mans-world-music-1136259|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| bruto             = $436,3&amp;nbsp;miljoen&lt;ref name=&quot;BOM&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|title=A Star Is Born (2018)|publisher=Box Office Mojo|access-date=February 7, 2020|archive-date=October 26, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181026121216/https://www.boxofficemojo.com/movies/?id=astarisborn2018.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
| imdb_id           = 1517451
}}

'''''A Star Is Born''''' is 'n [[Amerika]]anse musiek- en romantiese dramarolprent van 2018 wat deur [[Bradley Cooper]] geregisseer en vervaardig is in sy debuut as regisseur. Die draaiboek is deur Cooper, Eric Roth en Will Fetters geskryf. Die hoofrolle word deur Cooper en [[Lady Gaga]] vertolk, met [[Dave Chappelle]], [[Andrew Dice Clay]] en [[Sam Elliott]] as byspelers. Dit gaan oor 'n [[Alkoholisme|alkoholistiese]] musikant (Cooper) wat 'n jong sangeres (Gaga) ontdek en op haar verlief raak. Dit is die derde herverwerking van die oorspronklike ''A Star Is Born'' van 1937 ná dié in 1954 en 1976, laasgenoemde met [[Kris Kristofferson]] en [[Barbra Streisand]].

{{Stapel|{{beeldgroep2|perrow = 3 |total_width=420 |align=right
|image1=Bradley Cooper (29670050807) (cropped) (cropped).jpg|
|image2=Lady Gaga at the 2018 Toronto International Film Festival (facecrop).jpg|
|image3=TIFF 2018 Samuel Elliott (44592132581) (cropped2).jpg|
| footer            = [[Bradley Cooper]], [[Lady Gaga]] en [[Sam Elliott]] het groot lof vir hulle toneelspel ingepalm Al drie is vir pryse benoem.
}}}}
[[Lêer:Alec Baldwin by Gage Skidmore.jpg|thumb|120px|Alec Badwin]]
Die première was op 31 Augustus 2018 op die Venesiese Internasioale Rolprentfees en die prent is op 5&amp;nbsp;Oktober 2018 deur Warner Bros. Pictures in Amerika uitgereik. Dit was 'n groot sukses wat wêreldwyd meer as $436&amp;nbsp;miljoen verdien het. Dit het ook groot lof ingepalm vir Cooper, Gaga en Elliott se toneelspel en Cooper se regie, sowel as vir die draaiboek, kinematografie en musiek. 

Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse&gt;{{cite magazine|last1=Ritman|first1=Alex|title=Bradley Cooper, Alfonso Cuaron Make BAFTA Awards Nominations History|url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|access-date=May 14, 2026|magazine=The Hollywood Reporter|date=January 9, 2019|archive-date=December 11, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20241211160232/https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/bradley-cooper-makes-bafta-awards-nominations-history-1174820/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = bafta&gt;{{cite web|title=BAFTA Awards: 'The Favourite' Dominates With 7 Wins, But 'Roma' Claims Top Prize 2019|url=https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|work=The Hollywood Reporter|date=February 10, 2019|access-date=February 10, 2019|archive-date=February 11, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190211002045/https://www.hollywoodreporter.com/lists/bafta-award-winners-2019-complete-list-1178566|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Akteurs==
{{div col|3}}
* [[Bradley Cooper]] as Jackson &quot;Jack&quot; Maine, 'n gevestigde sanger en liedjieskrywer, en [[Alkoholisme|akoholis]]
* [[Lady Gaga]] as Ally Maine, 'n sangeres en liedjieskrywer wat deur Jack ontdek word
* [[Andrew Dice Clay]] as Ally se pa
* [[Dave Chappelle]] as George &quot;Noodles&quot; Stone, 'n afgetrede musikant en Jack se beste vriend
* [[Sam Elliott]] as Bobby Maine, Jack se ouer halfbroer en bestuurder
* [[Rafi Gavron]] as Rez Gavron, 'n musiekvervaardiger en Ally se bestuurder
* Anthony Ramos as Ramon, Ally se vriend
* [[Drena De Niro|Drena de Niro]] as Paulette Stone, Noodles se vrou
* [[Greg Grunberg]] as Phil, Jack se drywer
{{div col end}}

Daarbenewens vertolk Shangela die rol van die fopdosser-seremoniemeester, Willam Belli die rol van die fopdosser Emerald en [[Ron Rifkin]] dié van Jackson se rehabilitasieterapeut, Carl. [[Barry Shabaka Henley]] is Little Feet, Rebecca Field is Gail en [[Michael Harney]] is Wolfie, 'n vriend van Lorenzo.  Lukas Nelson &amp; Promise of the Real vertolk die rolle van Jackson se musiekgroep. Eddie Griffin is 'n plaaslike prediker en Luenell is 'n kassier. Marlon Williams, Brandi Carlile, [[Alec Baldwin]], Halsey en Don Roy King vertolk kameerolle as hulleself. Cooper se eie hond, Charlie, is die hond wat deur Ally en Jackson aangeneem word.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=October 9, 2018 |title=What breed is Bradley Cooper's adorable dog in 'A Star is Born?' |first=Amy |last=Graff |access-date=April 26, 2026 |publisher=SFGate|url=https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php |archive-url=https://web.archive.org/web/20260426090830/https://www.sfgate.com/movies/article/Bradley-Cooper-dog-A-Star-Is-Born-what-breed-13291082.php|archive-date=April 26, 2026|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

==Storielyn==
{{Pretbederwer}}
Die 43-jarige Jackson &quot;Jack&quot; Maine, ’n country-rocksanger wat in die geheim teen [[alkoholisme|alkohol-]] en [[dwelm]]verslawing worstel, tree by ’n konsert op. Sy vernaamste ondersteuning is Bobby, sy bestuurder en ouer halfbroer. Ná ’n vertoning gaan Jack uit vir drankies en besoek hy ’n [[gay|fopdosserkroeg]].

Daar sien Jack ’n huldigingsoptrede aan [[Édith Piaf]] deur die 31-jarige Ally, wat as ’n kelnerin en sanger-liedjieskrywer werk. Hy is verstom deur haar optrede, en hulle bestee die nag om te gesels. Ally bespreek haar onsuksesvolle pogings om ’n professionele musiekloopbaan na te streef. Sy deel lirieke wat sy geskryf het, en hy sê vir haar sy is ’n talentvolle liedjieskrywer en behoort haar eie materiaal op te voer. Jack nooi Ally na sy volgende vertoning. Ten spyte van haar aanvanklike weiering, woon sy dit by en sing, met Jack se aanmoediging, die liedjie &quot;Shallow&quot; saam met hom op die verhoog. Jack nooi Ally om op toer te gaan, en hulle raak romanties by mekaar betrokke.

In [[Arizona]] besoek Ally en Jack die plaas waar Jack grootgeword het en waar sy pa begrawe is. Hulle ontdek egter Bobby het die grond verkoop en dit is in ’n windplaas omskep. Jack, kwaad oor die verraad, val Bobby aan, waarna Bobby as sy bestuurder bedank. Voordat hy dit doen, onthul Bobby dat hy vir Jack van die verkoop vertel het, maar Jack was te dronk om dit te onthou.

Terwyl hulle op toer is, ontmoet Ally vir Rez, ’n platevervaardiger wat haar ’n kontrak aanbied. Hoewel hy duidelik gepla is, ondersteun Jack steeds haar besluit om by Rez te teken. Rez verskuif Ally se fokus weg van country na [[popmusiek]]. Jack loop een van Ally se optredes mis nadat hy in die openbaar dronk geword het. Jack herstel aan huis van sy beste vriend, George &quot;Noodles&quot; Stone, en maak later weer vrede met Ally. Hy vra haar om te trou met ’n geïmproviseerde ring wat van ’n lus van ’n kitaarsnaar gemaak is. Hulle trou dieselfde dag in ’n kerk waar ’n familielid van Noodles die diens lei.

Tydens Ally se optrede op ''Saturday Night Live'' raak Bobby en Jack versoen. Later baklei Ally en ’n dronk Jack oor haar groeiende artistieke sukses. Jack kritiseer Ally se nuwe beeld en musiek, aangesien haar sukses sy afnemende gewildheid oortref. By die [[Grammy]]s, waar Ally in drie kategorieë benoem is, lewer ’n sigbaar dronk Jack ’n huldeblyk aan [[Roy Orbison]]. Later die aand wen sy die Grammy vir beste nuwe kunstenaar. Terwyl Ally haar aanvaardingstoespraak lewer, strompel die steeds besope Jack na haar toe, maak hom in die openbaar nat en sak bewusteloos neer. Ally se pa, Lorenzo, skel op ’n halfbewuste Jack terwyl Ally probeer om hom nugter te kry.

Jack sluit kort daarna by ’n rehabilitasieprogram aan. Hy vertel aan sy berader dat hy op die ouderdom van 12 probeer het om [[selfmoord]] te pleeg en onthul sy toenemend erger wordende tinnitus (gesuis in die ore). Jack vra Ally huilend verskoning vir sy gedrag. Terwyl hy huis toe terugkeer, erken Jack aan Bobby dat dit hy was, en nie hulle pa nie, wat hy verafgod het. Ally vra Rez om Jack saam op haar Europese toer te neem, maar Rez weier, wat Ally aanspoor om die res van die toer te kanselleer om na Jack om te sien.

Rez konfronteer Jack en beskuldig hom daarvan dat hy Ally se loopbaan byna verwoes het, en sê Jack sal beslis weer van die waterkar afval. Hy sê dit is &quot;verleentheidswekkend&quot; dat sy met hom getroud is. Daardie aand lieg Ally vir Jack en sê haar platemaatskappy het haar toer gekanselleer sodat sy op haar tweede album kan fokus. Jack belowe hy sal daardie aand na haar konsert kom, maar nadat Ally vertrek het, hang hy homself in hulle motorhuis op. 

Die slottonele onthul ’n terugflits van Jack wat aan ’n liedjie werk oor sy liefde vir Ally wat hy nooit voltooi het nie. Ally voer dit as ’n huldeblyk aan Jack op en stel haarself vir die eerste keer bekend as Ally Maine.

==Vervaardiging==
===Voorproduksie===
Vorige herverwerkings van die oorspronklike rolprent van 1937 sluit in die een van 1954 met [[Judy Garland]] en die een van 1976 met [[Barbra Streisand]] en [[Kris Kristofferson]] in die hoofrolle. Die [[Bollywood]]-fliek ''Aashiqui 2'' (2013) is ook deur ''A Star Is Born'' geïnspireer, maar was nie 'n herverwerking nie.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last1=Noelfi|first1=Joel|date=April 18, 2017|title=How Lady Gaga's A Star Is Born evolved with Jennifer Lopez, Beyoncé, more|magazine=Entertainment Weekly|url=https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|access-date=October 11, 2018|archive-date=August 25, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180825220602/https://ew.com/movies/2017/04/18/lady-gaga-a-star-is-born-jennifer-lopez-beyonce/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die idee van 'n nuwe herverwerking dateer reeds van die 1990's.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20001001075441/http://www.canoe.com/JamMusicArtistsH/hill_lauryn.html|url-status=dead|archive-date=October 1, 2000|title=Lauryn, Mariah sought for 'A Star Is Born'|date=March 9, 2000|access-date=April 21, 2020}}&lt;/ref&gt; In 2000 was daar gerugte dat [[Jamie Foxx]] en [[Oliver Stone]] ernstig in 'n herverwerking geïnteresseerd is.&lt;ref name=&quot;2000article&quot;/&gt; Foxx het reeds met die sangeres [[Aaliyah]] en die akteur [[Paul Walker]] gesels vir die hoofrolle.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Angulo|first=Sandra|url=https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/|date= September 15, 2000|title=Jamie Foxx is planning to remake ''A Star Is Born''|access-date=April 13, 2024|magazine=Entertainment Weekly|archive-date=April 1, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220401172710/https://ew.com/article/2000/09/15/jamie-foxx-planning-remake-star-born/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Van 2011 af het verskeie mense soos [[Clint Eastwood]] planne gemaak om die prent te verfilm. Sangeresse wat oorweeg is, sluit in [[Beyoncé]],&lt;ref&gt;{{cite news |last=McVey |first=Ciara |url=https://www.hollywoodreporter.com /news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|title='A Star Is Born' Producer on Why Beyonce, Clint Eastwood Remake Never Happened|work=The Hollywood Reporter|date=November 4, 2018|access-date=November 7, 2019|archive-date=August 18, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818113709/https://www.hollywoodreporter.com/news/a-star-is-born-producer-why-beyonce-clint-eastwood-film-didnt-happen-1157694|url-status=live}}&lt;/ref&gt; [[Jennifer Lopez]], [[Rihanna]], [[Shakira]], [[Janelle Monáe]], [[Selena Gomez]] en [[Demi Lovato]]. Van die mans wat oorweeg is, is [[Christian Bale]], [[Leonardo DiCaprio]], [[Tom Cruise]], [[Johnny Depp]] en [[Will Smith]].  

Op 24 Maart 2015 het Warner Bros. Pictures aangekondig Cooper is in finale onderhandelings betrokke om sy debuut as regisseur met die prent te maak. Ondanks waarskuwings deur mense na aan hom en met die wete dat dit 'n risiko was om nog 'n herverwerking van ''A Star Is Born'' te maak, het die projek iets in hom aangevuur.&lt;ref name=&quot;Stack2&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=Lady Gaga and Bradley Cooper headline A Star Is Born for EW's Fall Movie Preview |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |access-date=April 26, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 26, 2026 |archive-url=https://megalodon.jp/2026-0426-0038-49/https://ew.com:443/movies/2018/08/09/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-ew-cover/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Cooper wou sedert sy kinderjare 'n prent regisseer, en op 40 het hy gevoel dis nou die tyd.&lt;ref name=&quot;Setoodeh&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Setoodeh |first=Ramin |date=September 9, 2018 |title=Lady Gaga on 'A Star is Born,' Addiction and Her Gay Fans|url=https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |access-date=May 6, 2026 |magazine=Variety |archive-date=September 9, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180909200818/https://variety.com/2018/film/festivals/lady-gaga-on-a-star-is-born-addiction-and-her-gay-fans-1202934013/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

===Rolverdeling===
[[Beeld:Tony Bennett &amp; Lady GaGa, Cheek to Cheek Tour 07 (cropped2).jpg|thumb|180px|links|Lady Gaga sing &quot;La vie en rose&quot; in 2015 op 'n konsert. Haar vertoning het Cooper laat besluit om haar 'n rol aan te bied.]]

Cooper het die manlike hoofrolspeler geword te midde van sy samesprekings om sy regisseursdebuut einde Maart 2016 te maak.&lt;ref&gt;{{cite news|last1=Bart|first1=Peter|last2=Fleming|first2=Mike Jr.|title=Bart &amp; Fleming: Bradley Cooper &amp; Lady Gaga Road Test 'A Star Is Born' Team-Up|url=https://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|access-date=June 18, 2016|website=Deadline Hollywood|date=May 2, 2016|archive-date=June 5, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605050813/http://deadline.com/2016/05/bart-fleming-bradley-cooper-lady-gaga-road-test-a-star-is-born-team-up-1201747779/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Volgens Cooper wou hy aanvanklik net die prent regisseer en nie daarin speel nie. Sy eerste keuse vir die manlike hoofrol was die musikant Jack White, maar die ateljee het die idee verwerp. Cooper het toe ingestem om self die rol te vertolk.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Setoodeh|first=Ramin|date=November 13, 2018|title=Lady Gaga Will Never Be the Same After 'A Star Is Born'|url=https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/|url-status=live|access-date=August 1, 2018|website=Variety|language=en-US|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116061813/https://variety.com/2018/film/news/lady-gaga-a-star-is-born-bradley-cooper-oscars-1203026174/ |archive-date=November 16, 2018 }}&lt;/ref&gt;

Op 16 Augustus 2016 is aangekondig die vroulike hoofrol is Lady Gaga s'n. Die vervaardiging sou vroeg in 2017 begin.&lt;ref name=&quot;Aug2016D&quot;&gt;{{cite news|last1=Fleming|first1=Mike Jr.|title='A Star Is Born' Gets Warner Bros Green Light; Bradley Cooper Directs, Stars With Lady Gaga|url=https://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|access-date=August 17, 2016|website=Deadline Hollywood|date=August 16, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160817131751/http://deadline.com/2016/08/bradley-cooper-lady-gaga-a-star-is-born-warner-bros-remake-1201804358/|archive-date=August 17, 2016}}&lt;/ref&gt; Cooper het besluit om die rol vir Gaga te gee nadat hy haar &quot;La Vie en rose&quot; op 'n welsynkonsert sien sing het. 

Hulle het dadelik begin saamwerk, sing en materiaal informeel beproef, wat bygedra het tot die dinamika tussen hulle op die skerm.&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=For Lady Gaga &amp; Bradley Cooper, 'A Star Is Born' Hits Close To Home|url=https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|access-date=May 5, 2026|magazine=Billboard|date=October 1, 2018|archive-date=November 18, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211118041102/https://www.billboard.com/music/music-news/lady-gaga-bradley-cooper-a-star-is-born-close-to-home-8477901/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Gaga het maande voordat die verfilming begin het, haar hare gekleur en grimering verwyder om haar van haar openbare beeld te distansieer en beter by Ally se karakter aan te pas

Op 17 Maart 2017 het [[Sam Elliott]] by die span aangesluit in die rol van Jack se halfbroer en bestuurder.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|title=Sam Elliott Joins Bradley Cooper &amp; Lady Gaga In 'A Star Is Born'|last=Busch|first=Anita|date=March 17, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 8, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170508222024/http://deadline.com/2017/03/sam-elliott-a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-1202045790/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In dieselfde maand het [[Andrew Dice Clay]] met samesprekings begin vir die rol van Lorenzo, Ally se pa, wat 'n komiese sy sou verskaf.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|title=Andrew Dice Clay In Negotiations To Join 'A Star Is Born' In Key Role|last=Busch|first=Anita|date=March 23, 2017|website=Deadline Hollywood|access-date=April 19, 2017|archive-date=May 13, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513155140/https://deadline.com/2017/03/andrew-dice-clay-a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-1202048511/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Om die egtheid van die prent te vergroot het Cooper 'n paar fopdossers in klein rolle geplaas, onder andere 'n paar wat hy van [[Philadelphia]] geken het, asook Gaga se dansers, choreograaf en grimeerkunstenaars.&lt;ref name=&quot;Van Meter&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|title=Lady Gaga Opens Up About A Star Is Born, MeToo, and a Decade in Pop|magazine=Vogue|first=Jonathan|last=Van Meter|date=October 3, 2018|access-date=May 8, 2026|archive-date=May 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260505195741/https://www.vogue.com/article/lady-gaga-vogue-cover-october-2018-issue|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

===Regie en verfilming===
Cooper het klem gelê op emosionele egtheid in sy regie en gesê die prent se persoonlike besonderhede sal die storie getrouer laat voel. Gedurende emosioneel moeilike tonele het hy verkies om fisiek na aan die akteurs te bly eerder as om van videomonitors af te regisseer; hy het geglo nabyheid aan die akteurs sou hulle gewilliger maak om waagstukke te neem. Gaga het gesê dié sin van vertroue het haar tonele van konfrontasie met Cooper gevorm: Wanneer sy teenoor hom gespeel het, was sy bang vir hom en is terselfdertyd deur hom ondersteun. Vir Jackson se dronkste tonele, insluitend die Grammy-toneel, het Cooper deels in karakter gebly terwyl hy regisseer. Elliott onhou ná Jackson se belydenistoneel teenoor Bobby het Cooper die toneel klaargemaak, 'n monitor opgetel en sy regie hervat; Elliott beskryf die oomblik as dat hy Bradley die akteur sien verander het in Bradley die regisseur.&lt;ref name=&quot;vfmagic&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=November 21, 2018 |title=Lady Gaga Explains How Bradley Cooper Made Magic with A Star Is Born|url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |access-date=September 21, 2020 |magazine=Vanity Fair |archive-date=September 21, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200921091525/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/11/a-star-is-born-bradley-cooper-lady-gaga-sam-elliott |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;

[[Beeld:Glasto17-44 (35547413626) (cropped3).jpg|thumb|180px|Cooper afgeneem tydens 'n vertoning by die Glastonbury-fees van 2017 vir die prent se openingstoneel.]]
Die hoofverfilming vir ''A Star Is Born'' het op 17 April 2017 begin.&lt;ref name=&quot;comingsoon&quot; /&gt; Die egtheid van die prent is verhoog deur konserttonele op werklike musiekfeeste met regte toeskouers te verfilm. Die sleuteloptredes is op die Stagecoach-fees in Indio, [[Kalifornië]], tussen optredes deur Jamey Johnson en [[Willie Nelson]] verfilm. Die filmspan het net agt minute gehad om die kameras op te stel en 'n toneel te skiet.&lt;ref name=&quot;inside&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Miller |first=Julie |date=September 10, 2018 |title=Inside Lady Gaga and Bradley Cooper's A Star Is Born Love Fest |url=https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |access-date=April 23, 2026 |magazine=Vanity Fair |archive-date=November 22, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181122041358/https://www.vanityfair.com/hollywood/2018/09/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-love-fest |url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Bykomende tonele is op die Coachella- en die Glastonbury-fees geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;&gt;{{Cite web |title=Filming Locations for A Star Is Born (2018), around Los Angeles and California. |url=https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |access-date=April 23, 2026 |website=The Worldwide Guide to Movie Locations |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423194735/https://movie-locations.com/movies/s/Star-Is-Born-2018.php |archive-date=April 23, 2026 |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Lady Gaga het op Coachella opgetree terwyl sy tussendeur tonele vir die fliek geskiet het, en dit het die span uitgebreide toegang tot die hele feesterrein gegee. Glastonbury-tonele is voor 'n skare van sowat 80&amp;nbsp;000 verfilm, met Kris Kristofferson wat die span 'n kort tydjie van vier minute gegee het om 'n toneel op die verhoog op te neem.&lt;ref name=&quot;Stack&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Stack |first=Tim |date=August 9, 2018 |title=A Star Is Born: How they shot at Coachella, Glastonbury, and Saturday Night Live |url=https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |access-date=April 23, 2026 |magazine=Entertainment Weekly |archive-date=April 23, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260423204227/https://ew.com/movies/2018/08/09/a-star-is-born-performance-scenes-coachella-glastonbury-snl/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inside&quot;/&gt;

Die eerste vertoning van &quot;Shallow&quot; op die verhoog is in die Greek Theatre in [[Los Angeles]] opgeneem, wat 'n venue in Noord-Kalifornië voorgestel het. Die meeste van die ekstras was Gaga-bewonderaars wat vir die verfilming bymekaargekry is. Cooper, Gaga, Lukas Nelson en Promise of the Real het verskeie liedjies vir die skare gesing.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;&gt;{{cite magazine|url=https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|title=How Lady Gaga &amp; Bradley Cooper Shot At Coachella, Glastonbury &amp; More For 'A Star Is Born': Producer Bill Gerber Explains|last=Newman|first=Melinda|date=October 15, 2018|access-date=April 2, 2026|magazine=Billboard|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402204302/https://www.billboard.com/music/music-news/a-star-is-born-lady-gaga-bradley-cooper-concerts-behind-the-scenes-bill-gerber-8480089/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die eindtoneel van &quot;I'll Never Love Again&quot; is geskiet in die Shrine Auditorium in Los Angeles, dieselfde venue waar [[Judy Garland]] &quot;The Man That Got Away&quot; verfilm het vir die 1954-verwerking van ''A Star Is Born''. Verskeie weergawes van die liedjie is in verskillende tempo's en sleutels voorberei sodat Gaga se vertoning gedurende die verfilming aangepas kon word.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|title=Voices From the Stage|last=Hurwitz|first=Matt|date=January 8, 2019|access-date=April 2, 2026|magazine=Mix|archive-date=April 2, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260402153255/https://www.mixonline.com/recording/voices-from-stage-recording-mixing-music-a-star-is-born|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Die Grammy-tonele is ook in die Shrine Auditorium geskiet.&lt;ref name=&quot;locations&quot;/&gt;

Die fopdossertonele is verfilm in The Virgil, 'n klein kroeg in Los Angeles wat in die fiktiewe venue Bleu Bleu omskep is.&lt;ref name=&quot;Gerber&quot;/&gt;

==Ontvangs==
Op [[Rotten Tomatoes]] is 90% van 550 resensies positief, met 'n gemiddelde punt van 8,1/10. Die webtuiste se konsensus lui: &quot;Met sy innemende hoofrolle, bekwame regie en 'n aangrypende liefdesverhaal is ''A Star Is Born'' ’n herverwerking wat reg gedoen is – en 'n herinnering daaraan dat 'n nuwe vertelling van sommige verhale net so doeltreffend kan wees.&quot;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rottentomatoes.com/m/a_star_is_born_2018|website=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=Fandango Media|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Op [[Metacritic]] kry die prent 88 uit 100 op grond van 60 resensies, wat dui op 'n &quot;algemeen gunstige&quot; ontvangs.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/movie/a-star-is-born|website=[[Metacritic]]|publisher=Fandom, Inc.|title=A Star Is Born|access-date= 19 Junie 2026}}&lt;/ref&gt; Gehore wat deur CinemaScore ondervra is, het die prent 'n gradering van &quot;A&quot; gegee op 'n skaal van A+ tot F.&lt;ref name=&quot;CinemaScore&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.cinemascore.com/|title=Find CinemaScore|format=Type &quot;Star Is Born, A&quot; in the search box|publisher=CinemaScore|access-date=October 10, 2018|archive-date=April 13, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220413083139/https://www.cinemascore.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Alonso Duralde van The Wrap se resensie was positief. Hy het geskryf, &quot;Cooper en Gaga is saam dinamiet; dit is 'n verhaal dié wat slaag of nie oor die sentrale verhouding en die onmiddellike chemie wat tussen hulle moet ontluik, en dié twee het dit in oorvloed.&quot; Hy het ook die musiek geprys.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Duralde|first=Alonso|url=https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|title=''A Star Is Born'' Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga Reinvigorate a Classic|date=August 31, 2018|work=The Wrap|access-date=August 31, 2018|archive-date=October 11, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181011234439/https://www.thewrap.com/a-star-is-born-film-review-bradley-cooper-lady-gaga-2018/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Owen Gleiberman van die tydskrif ''Variety'' het Cooper se regie, medeskryfwerk en spel geloof, en het die film &quot;’n transendente Hollywood-fliek&quot; genoem.&lt;ref&gt;{{cite magazine|last=Gleiberman|first=Owen|url=https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|title=Venice Film Review: Bradley Cooper and Lady Gaga in ''A Star Is Born''|date=August 31, 2018|magazine=Variety|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901111449/https://variety.com/2018/film/reviews/a-star-is-born-review-lady-gaga-bradley-cooper-1202922858/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Leah Greenblatt van ''Entertainment Weekly'' het die prent ’n B+ gegee en Gaga se vertolking uitgesonder. Sy het geskryf Gaga verdien &quot;lof vir haar ingehoue, menslike vertolking op ’n klein skaal as ’n sangeres wie se kwesbaarheid as ’n regte mens ver verwyderd is van die glansryke vleisrokwaansin van haar eie verhoogpersoonlikheid.&quot;&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;&gt;{{cite magazine|last=Greenblatt|first=Leah|url=https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga and Bradley Cooper make (mostly) beautiful music in ''A Star Is Born'': EW review|date=August 31, 2018|magazine=Entertainment Weekly|access-date=August 31, 2018|archive-date=September 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180901002850/https://ew.com/movies/2018/08/31/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Stephanie Zacharek van die tydskrif ''[[Time (tydskrif)|Time]]'' het gedink die prent is beter as die vorige weergawes en het Cooper se regie, die skryfwerk sowel as die vertonings en chemie tussen Cooper en Gaga op soortgelyke wyse geloof. Sy het gesê: &quot;Jy stap weg met ’n gevoel vir hierdie mense, gebrekkige individue wat probeer om die gebarste dele van hulleself bymekaar te hou – of om die krake van dié vir wie hulle lief is, te herstel.&quot; Sy het Gaga se vertolking as ’n &quot;uitklophou&quot; beskryf.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|title=Lady Gaga Delivers a Knockout Performance in A Star Is Born|first=Stephanie|last=Zacharek||magazine=[[Time (tydskrif)|Time]]|date=August 31, 2018|access-date=September 14, 2018|archive-date=August 31, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180831225603/http://time.com/5382763/a-star-is-born-review/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Los Angeles Times'' het Justin Chang Cooper geloof vir sy vars benadering tot die uitgediende formule van die 1937-fliek, sowel as vir sy regie, die toneelspel, die skryfwerk en die kinematografie.&lt;ref name=&quot;lat&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|title='A Star Is Born,' 'Beautiful Boy' bring stories of love and addiction to Toronto|first=Justin|last=Chang|date=September 8, 2018|newspaper=Los Angeles Times|access-date=September 14, 2018|archive-date=September 13, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180913134914/http://www.latimes.com/entertainment/movies/la-et-mn-a-star-is-born-beautiful-boy-toronto-film-festival-20180908-story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Peter Travers van ''[[Rolling Stone]]'' het die rolprent 4,5 uit vyf sterre gegee en dit ’n &quot;moderne klassieke fliek&quot; genoem. Hy het die spel van Cooper en Gaga, asook Cooper se regie, geloof. Volgens hom was die draaiboek en die oorspronklike liedjies &quot;naatloos&quot; en &quot;fantasties&quot;.&lt;ref&gt;{{cite magazine|first=Peter|last=Travers|url=https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|title='A Star Is Born' Review: Cooper, Lady Gaga Hit All the Right Notes|magazine=[[Rolling Stone]]|date=October 1, 2018|access-date=October 5, 2018|archive-date=June 2, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602030819/https://www.rollingstone.com/movies/movie-reviews/a-star-is-born-movie-review-lady-gaga-729475/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Ann Hornaday van ''[[The Washington Post]]'' het die prent as &quot;verruklik&quot; en &quot;oortuigend&quot; beskryf en bygevoeg dat dit ’n &quot;gepas siniese blik bied op die stermaakmasjinerie op sy siniesste, maar ook op sy opwindendste en bevredigendste.&quot;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|date=September 21, 2018|title=Bradley Cooper and Lady Gaga's hotly anticipated 'A Star is Born' is here—and it is lavishly delightful|newspaper=The Washington Post|first=Ann|last=Hornaday|access-date=October 6, 2018|archive-date=October 10, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181010195519/https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/bradley-cooper-and-lady-gagas-hotly-anticipated-a-star-is-born-is-here--and-it-is-lavishly-delightful/2018/09/21/c30798b0-bc63-11e8-b7d2-0773aa1e33da_story.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; In die ''Chicago Sun-Times'' het Richard Roeper geskryf dit is een van die beste weergawes van al die herverwerkings, sowel as een van die beste flieks van die jaar.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|title=Thrills of Bradley Cooper's 'A Star Is Born' aren't just musical|first=Richard|last=Roeper|work=Chicago Sun-Times|date=October 5, 2018|access-date=December 15, 2018|archive-date=December 20, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181220215746/https://chicago.suntimes.com/entertainment/star-is-born-review-movie-bradley-cooper-lady-gaga-richard-roeper/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Jennifer Michael Hecht van die webtuiste Vox het die uitbeelding van verslawing en emosionele pyn geprys, maar die selfmoordtoneel as oordrewe eksplisiet gekritiseer. Sy het aangevoer die einde loop die risiko om die mite van ’n &quot;edelmoedige&quot; selfmoord te versterk deur Jackson se dood uit te beeld as iets wat Ally se finale opgang moontlik maak, anders as die 1954-weergawe, waarvan die einde Esther se toekoms ná haar man se dood meer somber voorstel.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|title=Depictions of mental illness can save lives. But A Star Is Born gets one thing very wrong.|last=Michael Hecht|first=Jennifer|date=February 19, 2019|website=Vox|access-date=May 10, 2026|archive-date=February 19, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190219164219/https://www.vox.com/first-person/2019/2/19/18225472/a-star-is-born-oscars-lady-gaga-bradley-cooper|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 

Die byspelers, veral Sam Elliott, Andrew Dice Clay en Dave Chappelle, is ook deur verskeie joernaliste as &quot;sterk&quot; en &quot;briljant&quot; uitgesonder.&lt;ref name=&quot;entertainmentweekly&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Morgenstern|first=Joe|url=https://www.wsj.com/articles/a-star-is-born-review-a-brilliant-reincarnation-1538426909|title='A Star Is Born' Review: A Brilliant Reincarnation|date=October 1, 2018|newspaper=The Wall Street Journal|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Kermode&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2018/oct/07/a-star-is-born-review-bradley-cooper-lady-gaga|title=A Star Is Born review – a double act to leave you star-struck|last=Kermode|first=Mark|date=October 7, 2018|work=The Guardian|access-date=May 16, 2026}}&lt;/ref&gt;

In Augustus 2021 is berig [[Barbra Streisand]], wat in die 1976-herverwerking van ''A Star Is Born'' gespeel het, het die 2018-prent as ’n &quot;herverwerking van ’n herverwerking&quot; gekritiseer en gesê dit was die &quot;verkeerde idee&quot;.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Shanfeld |first=Ethan |date=August 16, 2021 |title=Barbra Streisand Says Lady Gaga and Bradley Cooper's 'A Star Is Born' Was 'The Wrong Idea' |url=https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |access-date=June 22, 2023 |magazine=Variety |language=en-US |archive-date=August 16, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210816182825/https://variety.com/2021/film/news/barbra-streisand-a-star-is-born-lady-gaga-1235042350/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt; Haar opmerkings het verskil van opmerkings wat sy in ’n 2018-onderhoud met ''Extra'' gemaak het, waarin sy die prent geloof en Gaga &quot;wonderlik&quot; genoem het.&lt;ref&gt;{{Citation |title=Barbra Streisand Praises Lady Gaga &amp; 'A Star Is Born' |url=https://www.youtube.com/watch?v=NCyGzhSvEds |access-date=May 8, 2026 |language=en}}&lt;/ref&gt;

In 2021 het ''[[The Guardian]]'' die fliek op sy lys geplaas van &quot;Herverwerkings wat die oorspronklikes oortref&quot;,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|title=From The Fly to Casino Royale: the remakes that outshine the originals|last=Hans|first=Simran|date=August 20, 2021|work=[[The Guardian]]|access-date=August 20, 2021|archive-date=August 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210820083143/https://www.theguardian.com/film/2021/aug/20/the-best-remakes-that-are-better-than-the-original-films|url-status=live}}&lt;/ref&gt; terwyl ''Variety'' dit in 2024 vyfde op sy lys van die &quot;50 Grootste Romantiese Flieks van Alle Tye&quot; geplaas het.&lt;ref&gt;{{cite magazine|url=https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|title=The 50 Greatest Romantic Movies of All Time|last1=Gleiberman|first1=Owen|last2=Debruge|first2=Peter|date=February 13, 2024|magazine=Variety|access-date=February 20, 2024|archive-date=February 13, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213220830/https://variety.com/lists/best-romantic-movies/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

===Pryse en benoemings===
Die prent het talle pryse en benoemings ontvang, insluitend agt benoemings vir [[Oscar]]s (onder meer beste prent, beste akteur, beste aktrise en vir Elliot as beste manlike byspeler). Dit het die Oscar vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;. Dit het ook vyf benoemings vir [[Golden Globe]]s gekry en het die prys vir beste oorspronklike liedjie gewen vir &quot;Shallow&quot;.

Die prent se klankbaan het 'n [[Bafta]] gewen vir beste musiek en vier [[Grammy]]s uit sewe benoemings. Vir haar toneelspel en bydraes tot die klankbaan was Gaga die eerste vrou in die geskiedenis wat in een jaar 'n Oscar, Bafta, Golden Globe en Grammy gewen het. Cooper was die eerste mens in Bafta se geskiedenis wat in een jaar benoemings ontvang het vir vervaardiging, regie, skryfwerk, toneelspel en komponeerwerk.&lt;ref name = pryse/&gt;&lt;ref name = bafta/&gt;

===Top-10-lyste===
''A Star Is Born'' was op 2018 se top-10-lys van talle resensente, onder wie:&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|title=Best of 2018: Film Critic Top Ten Lists|last=Dietz|first=Jason|publisher=[[Metacritic]]|date=December 5, 2018|access-date=December 23, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190921061859/https://www.metacritic.com/feature/film-critics-list-the-top-10-movies-of-2018|archive-date=September 21, 2019|url-status=live|df=mdy-all}}&lt;/ref&gt;
{{Div col|2}}
* 1ste – Chris Wasser, ''Irish Independent''
* 1ste – Harry Fletcher, ''London Evening Standard''
* 1ste – Tom Gliatto, ''People''
* 1ste – Owen Gleiberman, ''Variety''
* 2de – ''Complex''
* 2de – Frank Scheck, ''The Hollywood Reporter''
* 2de – Peter Bradshaw, ''The Guardian''
* 2de – ''The New Zealand Herald''
* 2de – Peter Travers, ''Rolling Stone''
* 2de – Brian Truitt, ''USA Today''
* 2de – Peter Debruge, ''Variety''
* 3de – Christopher Orr, ''The Atlantic''
* 3de – Robbie Collin, ''The Telegraph''
* 4de – David Sims, ''The Atlantic''
* 4de – ''Uproxx''
* 6de – Lindsey Bahr, ''Associated Press''
* 6de – Richard Roeper, ''Chicago Sun-Times''
* 6de – Pete Hammond, ''Deadline Hollywood''
* 6de – Matthew Jacobs, ''HuffPost''
* 6de – Olly Richards, ''NME''
* 6de – Quinn Hough, RogerEbert.com
* 7de – ''The Independent''
* 7de – Sam C. Mac, ''Slant Magazine''
* 7de – Stephanie Zacharek, ''Time''
* 8ste – ''Empire''
* 8ste – Sheila O'Malley, RogerEbert.com
* 8ste – Richard Lawson, ''Vanity Fair''
* 9de – Noel Murray, ''The A.V. Club''
* 9de – Mike Scott, ''The Times-Picayune''
* 10de – Jon Frosch, ''The Hollywood Reporter''
* 10de – Christy Lemire, RogerEbert.com
* 10de – Emily Yoshida, ''Vulture''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – ''IGN''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Kenneth Turan, ''Los Angeles Times''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – NPR
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Nell Minow, RogerEbert.com
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Dana Stevens, ''Slate''
* Top-10 (alfabeties gelys, geen rang) – Joe Morgenstern, ''The Wall Street Journal''
{{div col end}}

==Verwysings==
{{Verwysings|3}}

==Skakels==
* {{Amptelike webtuiste|https://www.warnerbros.com/movies/a-star-is-born}}
* {{Netflix-titel}}
* {{IMDb title|1517451}}
{{vertaaluit| taalafk = en | il = A Star Is Born (2018 film)}}

{{DEFAULTSORT:Star Is Born, A}}
[[Kategorie:Amerikaanse rolprente]]</text>
      <sha1>8l2x239x3xve44516yl77txt5atyqtk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Coinbase</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462837</id>
    <revision>
      <id>2912427</id>
      <timestamp>2026-06-19T15:22:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>begin nuwe artikel</comment>
      <origin>2912427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11093" sha1="9256wafp0a78lmptad72jsekoi07a1p" xml:space="preserve">'''Coinbase Global, Inc.''' is 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] [[kriptogeldbeurs]]. Dit is in 2012 gestig deur [[Brian Armstrong]] en Fred Ehrsam. Coinbase bied 'n reeks [[kriptogeldeenheid]]produkte en -dienste vir kleinhandelbeleggers, institusionele kliënte, besighede en sagteware-ontwikkelaars. Met meer as 100 miljoen gebruikers in meer as 100 lande, is dit die grootste Amerikaanse kriptogeldeenheid-uitruiling en ook die grootste [[Bitcoin]]-bewaarder ter wêreld (in 2024). Dit bestuur byna VS$ 400 miljard in kriptogeldeenheid vir kliënte.

==Aktiwiteite==
Coinbase bedryf 'n groot Amerikaanse kriptogeldeenheidbeurs met meer as 108 miljoen kliënte. Dit bied 'n wye reeks dienste vir kleinhandel- en institusionele kriptogeldeenheid-beleggers en -handelaars.

Hierdie dienste sluit onder andere in Coinbase, 'n toepassing vir die koop, verkoop en berging van kriptogeldeenheid. Coinbase Advanced, voorheen Coinbase Pro, vir professionele gebruikers. Coinbase Wallet, 'n kliënte-toepassing wat toegang tot gedesentraliseerde kripto-toepassings bied. Coinbase Card is 'n Visa-betaalkaart wat kliënte in staat stel om kriptogeldeenheid te spandeer. Vir besighede is daar Coinbase Business, 'n kripto-beleggingsrekening wat maatskappye toelaat om kriptogeldeenheid-betalings te aanvaar, verskaffers, werknemers en vennote te betaal, en kriptogeldeenheid te verhandel en te bestuur. Coinbase Commerce, 'n betalingsdiens wat kleinhandelaars toelaat om kriptogeldeenheid te aanvaar.

Laastens bied die maatskappy ook 'n toepassingsprogrammeringskoppelvlak (API) vir ontwikkelaars en handelaars om toepassings te bou en digitale geldeenheid-betalings te aanvaar.

Alhoewel kriptogeldeenheid in beginsel anoniem verhandel kan word, word transaksies by Coinbase nie. Geregistreerde gebruikers moet hul belastingidentifikasie verskaf, en transaksies word aan die Amerikaanse Inkomstediens gerapporteer.

Van 2021 tot 2025 het Coinbase nie 'n fisiese hoofkwartier gehad nie, maar vanaf 2025 huur Coinbase kantoorruimte in [[San Francisco]] wat as hoofkwartier en operasionele sentrum dien.

==Resultate==
Twee derdes van Coinbase se inkomste bestaan uit transaksiefooie. Net meer as 80% van die inkomste kom van die Verenigde State.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;&gt;{{citeer web |url=https://investor.coinbase.com/financials/sec-filings/default.aspx |titel=Annual report (10-K) 2025 |taal=en |datum=2026-02-13 |werk=Coinbase |bezochtdatum=2026-02-15}}&lt;/ref&gt; Groot uitgawes is dié wat verband hou met personeel en rekenaarstelsels.

Verder hou die maatskappy 'n hoeveelheid kriptogeld op sy balansstaat; dit is 'n relatief klein bedrag relatief tot die balansstaattotaal, maar omdat kriptogeldprysskommelings groot kan wees, kan dit 'n beduidende impak hê, beide negatief en positief, op die maatskappy se resultate. In 2024 het dit VS$ 687 miljoen tot die wins bygedra, maar in 2025 het dit die resultaat met VS$ 529 miljoen verminder.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{en}} zie &quot;Losses (gains) on crypto assets held for investment, net&quot;&lt;/ref&gt;

Teen die einde van 2025 het dit VS$ 376 miljard in kriptogeld onder bestuur vir kliënte gehad, verreweg die grootste gedeelte Bitcoin (ongeveer 67%), gevolg deur Ethereum (15%) en Solana (4%).&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;  Die transaksievolume in daardie jaar was US$ 1,221 miljard, waarvan die helfte gegenereer is deur handel in bitcoin, ethereum en die [[stabielemunt]] USDC.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;

==Geskiedenis==
Coinbase is in Junie 2012 deur Brian Armstrong en Fred Ehrsam gestig. In Oktober 2012 het die maatskappy dienste vir die koop en verkoop van bitcoin via bankoorplasings bekendgestel. In 2013 het die maatskappy VS$ 30 miljoen van verskeie beleggers ingesamel.

In Januarie 2014 is Coinbase Global, Inc. in Delaware gestig as 'n houermaatskappy vir Coinbase en sy filiale. In 2014 het Coinbase tot een miljoen gebruikers gegroei. Daardie jaar het hulle Blockr en Kippt verkry en 'n kluisstelsel vir die veilige berging van bitcoin bekendgestel. In 2014 het hulle ooreenkomste met Overstock, Dell, Expedia, Dish Network en Time Inc. aangegaan, wat hierdie maatskappye in staat gestel het om bitcoin-betalings te aanvaar. PayPal het later gevolg.

In Januarie 2015 het Coinbase nog VS$ 75 miljoen ingesamel. Kort daarna is Coinbase Exchange bekendgestel, 'n bitcoin-beurs vir professionele handelaars. In September het Coinbase dienste in Kanada en Singapoer begin aanbied. In Mei 2016 is die naam van Coinbase Exchange verander na Global Digital Asset Exchange (GDAX).

In Januarie en Maart 2017 het Coinbase 'n Bit-lisensie verkry en 'n lisensie van die New York State Department of Financial Services (DFS) ontvang om Ethereum en Litecoin te verhandel. In November 2017 is Coinbase deur die Amerikaanse Inkomstediens vereis om alle gebruikers aan te meld wat ten minste US$ 20 000 in transaksies in 'n jaar gemaak het.

Op 5 April 2018 het Coinbase aangekondig dat hulle 'n waagkapitaalfonds, Coinbase Ventures, gestig het, wat fokus op beleggings in [[blokketting]]- en kriptogeldeenheidverwante maatskappye. In Mei het Coinbase Ventures sy eerste belegging in Compound Labs gemaak. Op 23 Mei is GDAX herbenoem na Coinbase Pro en is Coinbase Prime, 'n platform spesifiek vir institusionele kliënte, bekendgestel. In September het Coinbase en Circle 'n konsortium genaamd Centre gevorm, wat die [[stabielemunt]] USD Coin (USDC), gekoppel aan die Amerikaanse dollar, bekendgestel het.

In Augustus 2019 het Coinbase berig dat hulle die teiken van 'n [[kuberkraker]]-aanval in die middel van Junie was. Coinbase se sekuriteitspan het die aanval opgespoor en geblokkeer, wat verseker het dat die netwerk nie gekompromitteer is nie en geen kriptogeldeenheid gesteel is nie.

In Maart 2021 is Coinbase deur die Kantoor van Buitelandse Batesbeheer hersien, met kommer dat die maatskappy moontlik sy blokkettingdiens aan individue of maatskappye op die swartlys verskaf het. Dieselfde maand het Coinbase aangekondig dat hulle 'n sake-teenwoordigheid in Indië sou vestig en werknemers vir IT-dienste en kliëntediens sou aanstel.

Op 14 April 2021 is Coinbase-aandele op die Nasdaq-beurs genoteer. Die aandele is teen VS$ 250 per aandeel geplaas, wat die maatskappy 'n geraamde markkapitalisasie van VS$ 47 miljard gee. Die sluitingsprys aan die einde van die eerste handelsdag was VS$ 328,28.

In Junie is Dogecoin bygevoeg, maar slegs vir Coinbase Pro-gebruikers. In September het die Amerikaanse Sekuriteite- en Uitruilkommissie (SEC) gedreig om Coinbase hof toe te vat as hulle 'n kriptogeldeenheid-leningsproduk genaamd Lend bekendstel. Die maatskappy het die bekendstelling van Lend teruggetrek.

Op 15 Desember 2021 het 'n onderbreking veroorsaak dat kliëntebalanse die hoogte ingeskiet het, wat tallose gebruikers kortliks miljoenêrs gemaak het. In Maart 2022, in reaksie op die Russiese inval in Oekraïne in 2022, het Coinbase 25 000 kriptogeldeenheid-beursieadresse wat aan [[Rusland]] gekoppel is, geblokkeer.

Coinbase het in April 2022 met bedrywighede in [[Indië]] begin. Gebruikers in hierdie land kan nie roepies in kriptogeldeenheid omskakel nie, maar hulle kan wel tussen verskillende kriptogeldeenhede handel dryf.

Op 14 Junie 2022 het die maatskappy die aflegging van 1 100 werknemers aangekondig, ongeveer 18% van die totaal. Dit is veroorsaak deur die wêreldwye afswaai in kriptogeldeenheid en dienste. In Augustus 2022 is [[BlackRock]]-kliënte die opsie gegee om hul kriptogeldeenheid via Coinbase te bestuur en te verhandel deur hul Aladdin-beleggingsrekening.

Op 10 Januarie 2023 het Coinbase die ontslag van ongeveer 950 werknemers aangekondig. Die redes wat aangehaal is, was die ineenstorting van die FTX-beurs en die staking van verskeie projekte. In dieselfde maand is Coinbase met US$ 50 miljoen beboet. Die New York State Department of Financial Services (NYDFS) het hierdie boete opgelê omdat Coinbase wette teen geldwassery oortree het.&lt;ref&gt;{{citeer web|url= https://www.wsgr.com/en/insights/coinbase-agrees-to-pay-dollar100-million-and-improve-compliance-program-as-regulators-continue-scrutiny-of-crypto-asset-companies.html |titel=Coinbase Agrees to Pay $100 Million and Improve Compliance Program as Regulators Continue Scrutiny of Crypto Asset Companies |taal=en |datum=2023-01-12 |bezochtdatum=2025-07-06 |werk=Wilson Sonsini}}&lt;/ref&gt;  Die maatskappy moes ook dieselfde bedrag in sy voldoeningsprogram belê om toekomstige oortredings te help voorkom. Ook in Januarie het De Nederlandsche Bank (DNB) Coinbase met € 3,325 miljoen beboet omdat 'n wetlik vereiste registrasie ontbreek het voordat dit dienste in Nederland aangebied het.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.dnb.nl/algemeen-nieuws/handhavingsmaatregel-2023/boete-voor-coinbase-europe-limited-vanwege-het-tot-22-september-2022-zonder-de-wettelijk-vereiste-registratie-aanbieden-van-cryptodiensten-in-nederland/ |titel=Boete voor Coinbase Europe Limited |werk=DNB |datum=2023-01-26|bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

In April 2023 is 'n filiaal in Bermuda gelisensieer om kriptogeldeenheid te verhandel. In Mei het 'n kripto-derivatebeurs in Bermuda gevolg, genaamd Coinbase International Exchange, wat nie-Amerikaanse kliënte toelaat om bitcoin- en ethereum-termynkontrakte te verhandel. In Desember 2024 is Apple Pay by die Onramp-platform, voorheen bekend as Coinbase Pay, gevoeg, wat fidusiêre geld-na-kriptogeldeenheid-transaksies, en andersom, vinniger kon uitvoer

In Mei 2025 was Coinbase die teiken van 'n kuberaanval. Hackers het toegang verkry tot die rekeningbesonderhede van 'n klein groepie gebruikers. Die hackers het toegang verkry tot name, adresse en e-posse, maar nie aanmeldbewyse of wagwoorde nie. Die skade is geraam op tussen US$ 180-400 miljoen.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.reuters.com/business/coinbase-says-cyber-criminals-stole-account-data-some-customers-2025-05-15/ |titel=Coinbase warns of up to $400 million hit from cyberattack |werk=Reuters |taal=en |datum=2025-05-16 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

Op 8 Mei 2025 is die verkryging van Deribit, 'n Dubai-gebaseerde kriptogeldeenheid-derivate-beurs, aangekondig.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.cnbc.com/2025/05/08/coinbase-acquires-crypto-derivatives-exchange-deribit-for-2point9-billion.html |titel=Coinbase acquires crypto derivatives exchange Deribit for $2.9 billion |werk=CNBC |taal=en |datum=2025-05-08 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt; Die verkrygingsprys is gedeeltelik in kontant, US$ 700 miljoen, en die meerderheid in aandele. Coinbase reik elf miljoen aandele uit met 'n waarde van ongeveer US$ 2,2 miljard. Die verkryging is die grootste binne die kriptogeldeenheidsektor. Met hierdie aankoop versterk Coinbase sy posisie buite die Verenigde State. Coinbase-aandele is op 19 Mei 2025 in die S&amp;P 500-aandele-indeks ingesluit.&lt;ref&gt;{{citeer web| url=https://press.spglobal.com/2025-05-12-Coinbase-Global-Set-to-Join-S-P-500 |titel=Coinbase Global Set to Join S&amp;P 500 |werk=S&amp;P Global |taal=en |datum=2025-05-12 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}

{{Kriptogeld}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Kriptogeld]]</text>
      <sha1>9256wafp0a78lmptad72jsekoi07a1p</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912487</id>
      <parentid>2912427</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:41:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Geskiedenis */ skakels en opruim</comment>
      <origin>2912487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11202" sha1="qxfx1shnacalwtazqvt68h6lmdg72n1" xml:space="preserve">'''Coinbase Global, Inc.''' is 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] [[kriptogeldbeurs]]. Dit is in 2012 gestig deur [[Brian Armstrong]] en Fred Ehrsam. Coinbase bied 'n reeks [[kriptogeldeenheid]]produkte en -dienste vir kleinhandelbeleggers, institusionele kliënte, besighede en sagteware-ontwikkelaars. Met meer as 100 miljoen gebruikers in meer as 100 lande, is dit die grootste Amerikaanse kriptogeldeenheid-uitruiling en ook die grootste [[Bitcoin]]-bewaarder ter wêreld (in 2024). Dit bestuur byna VS$ 400 miljard in kriptogeldeenheid vir kliënte.

==Aktiwiteite==
Coinbase bedryf 'n groot Amerikaanse kriptogeldeenheidbeurs met meer as 108 miljoen kliënte. Dit bied 'n wye reeks dienste vir kleinhandel- en institusionele kriptogeldeenheid-beleggers en -handelaars.

Hierdie dienste sluit onder andere in Coinbase, 'n toepassing vir die koop, verkoop en berging van kriptogeldeenheid. Coinbase Advanced, voorheen Coinbase Pro, vir professionele gebruikers. Coinbase Wallet, 'n kliënte-toepassing wat toegang tot gedesentraliseerde kripto-toepassings bied. Coinbase Card is 'n Visa-betaalkaart wat kliënte in staat stel om kriptogeldeenheid te spandeer. Vir besighede is daar Coinbase Business, 'n kripto-beleggingsrekening wat maatskappye toelaat om kriptogeldeenheid-betalings te aanvaar, verskaffers, werknemers en vennote te betaal, en kriptogeldeenheid te verhandel en te bestuur. Coinbase Commerce, 'n betalingsdiens wat kleinhandelaars toelaat om kriptogeldeenheid te aanvaar.

Laastens bied die maatskappy ook 'n toepassingsprogrammeringskoppelvlak (API) vir ontwikkelaars en handelaars om toepassings te bou en digitale geldeenheid-betalings te aanvaar.

Alhoewel kriptogeldeenheid in beginsel anoniem verhandel kan word, word transaksies by Coinbase nie. Geregistreerde gebruikers moet hul belastingidentifikasie verskaf, en transaksies word aan die Amerikaanse Inkomstediens gerapporteer.

Van 2021 tot 2025 het Coinbase nie 'n fisiese hoofkwartier gehad nie, maar vanaf 2025 huur Coinbase kantoorruimte in [[San Francisco]] wat as hoofkwartier en operasionele sentrum dien.

==Resultate==
Twee derdes van Coinbase se inkomste bestaan uit transaksiefooie. Net meer as 80% van die inkomste kom van die Verenigde State.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;&gt;{{citeer web |url=https://investor.coinbase.com/financials/sec-filings/default.aspx |titel=Annual report (10-K) 2025 |taal=en |datum=2026-02-13 |werk=Coinbase |bezochtdatum=2026-02-15}}&lt;/ref&gt; Groot uitgawes is dié wat verband hou met personeel en rekenaarstelsels.

Verder hou die maatskappy 'n hoeveelheid kriptogeld op sy balansstaat; dit is 'n relatief klein bedrag relatief tot die balansstaattotaal, maar omdat kriptogeldprysskommelings groot kan wees, kan dit 'n beduidende impak hê, beide negatief en positief, op die maatskappy se resultate. In 2024 het dit VS$ 687 miljoen tot die wins bygedra, maar in 2025 het dit die resultaat met VS$ 529 miljoen verminder.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{en}} zie &quot;Losses (gains) on crypto assets held for investment, net&quot;&lt;/ref&gt;

Teen die einde van 2025 het dit VS$ 376 miljard in kriptogeld onder bestuur vir kliënte gehad, verreweg die grootste gedeelte Bitcoin (ongeveer 67%), gevolg deur Ethereum (15%) en Solana (4%).&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;  Die transaksievolume in daardie jaar was US$ 1,221 miljard, waarvan die helfte gegenereer is deur handel in bitcoin, ethereum en die [[stabielemunt]] USDC.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;

==Geskiedenis==
Coinbase is in Junie 2012 deur Brian Armstrong en Fred Ehrsam gestig. In Oktober 2012 het die maatskappy dienste vir die koop en verkoop van bitcoin via bankoorplasings bekendgestel. In 2013 het die maatskappy VS$ 30 miljoen van verskeie beleggers ingesamel.

In Januarie 2014 is Coinbase Global, Inc. in [[Delaware]] gestig as 'n houermaatskappy vir Coinbase en sy filiale. In 2014 het Coinbase tot een miljoen gebruikers gegroei. Daardie jaar het hulle Blockr en Kippt verkry en 'n kluisstelsel vir die veilige berging van bitcoin bekendgestel. In 2014 het hulle ooreenkomste met Overstock, Dell, Expedia, Dish Network en Time Inc. aangegaan, wat hierdie maatskappye in staat gestel het om bitcoin-betalings te aanvaar. PayPal het later gevolg.

In Januarie 2015 het Coinbase nog VS$ 75 miljoen ingesamel. Kort daarna is Coinbase Exchange bekendgestel, 'n bitcoin-beurs vir professionele handelaars. In September het Coinbase dienste in [[Kanada]] en [[Singapoer]] begin aanbied. In Mei 2016 is die naam van Coinbase Exchange verander na Global Digital Asset Exchange (GDAX).

In Januarie en Maart 2017 het Coinbase 'n Bit-lisensie verkry en 'n lisensie van die New York State Department of Financial Services (DFS) ontvang om [[Ethereum]] en [[Litecoin]] te verhandel. In November 2017 is Coinbase deur die Amerikaanse Inkomstediens vereis om alle gebruikers aan te meld wat ten minste US$ 20 000 in transaksies in 'n jaar gemaak het.

Op 5 April 2018 het Coinbase aangekondig dat hulle 'n waagkapitaalfonds, Coinbase Ventures, gestig het, wat fokus op beleggings in [[blokketting]]- en kriptogeldeenheidverwante maatskappye. In Mei het Coinbase Ventures sy eerste belegging in Compound Labs gemaak. Op 23 Mei is GDAX herbenoem na Coinbase Pro en is Coinbase Prime, 'n platform spesifiek vir institusionele kliënte, bekendgestel. In September het Coinbase en Circle 'n konsortium genaamd Centre gevorm, wat die [[stabielemunt]] USD Coin (USDC), gekoppel aan die [[Amerikaanse dollar]], bekendgestel het.

In Augustus 2019 het Coinbase berig dat hulle die teiken van 'n [[kuberkraker]]-aanval in die middel van Junie was. Coinbase se sekuriteitspan het die aanval opgespoor en geblokkeer, wat verseker het dat die netwerk nie gekompromitteer is nie en geen kriptogeldeenheid gesteel is nie.

In Maart 2021 is Coinbase deur die Kantoor van Buitelandse Batesbeheer hersien, met kommer dat die maatskappy moontlik sy blokkettingdiens aan individue of maatskappye op die swartlys verskaf het. Dieselfde maand het Coinbase aangekondig dat hulle 'n sake-teenwoordigheid in Indië sou vestig en werknemers vir IT-dienste en kliëntediens sou aanstel.

Op 14 April 2021 is Coinbase-aandele op die Nasdaq-beurs genoteer. Die aandele is teen VS$ 250 per aandeel geplaas, wat die maatskappy 'n geraamde markkapitalisasie van VS$ 47 miljard gee. Die sluitingsprys aan die einde van die eerste handelsdag was VS$ 328,28.

In Junie is [[Dogecoin]] bygevoeg, maar slegs vir Coinbase Pro-gebruikers. In September het die Amerikaanse Sekuriteite- en Uitruilkommissie (SEC) gedreig om Coinbase hof toe te vat as hulle 'n kriptogeldeenheid-leningsproduk genaamd Lend bekendstel. Die maatskappy het die bekendstelling van Lend teruggetrek.

Op 15 Desember 2021 het 'n onderbreking veroorsaak dat kliëntebalanse die hoogte ingeskiet het, wat tallose gebruikers kortliks miljoenêrs gemaak het. In Maart 2022, in reaksie op die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russiese inval in Oekraïne in 2022]], het Coinbase 25 000 kriptogeldeenheid-beursieadresse wat aan [[Rusland]] gekoppel is, geblokkeer.

Coinbase het in April 2022 met bedrywighede in [[Indië]] begin. Gebruikers in hierdie land kan nie rupies in kriptogeldeenheid omskakel nie, maar hulle kan wel tussen verskillende kriptogeldeenhede handel dryf.

Op 14 Junie 2022 het die maatskappy die aflegging van 1 100 werknemers aangekondig, ongeveer 18% van die totaal. Dit is veroorsaak deur die wêreldwye afswaai in kriptogeldeenheid en dienste. In Augustus 2022 is [[BlackRock]]-kliënte die opsie gegee om hul kriptogeldeenheid via Coinbase te bestuur en te verhandel deur hul Aladdin-beleggingsrekening.

Op 10 Januarie 2023 het Coinbase die ontslag van ongeveer 950 werknemers aangekondig. Die redes wat aangehaal is, was die ineenstorting van die [[FTX (maatskappy)|FTX]]-beurs en die staking van verskeie projekte. In dieselfde maand is Coinbase met US$ 50 miljoen beboet. Die New York State Department of Financial Services (NYDFS) het hierdie boete opgelê omdat Coinbase wette teen geldwassery oortree het.&lt;ref&gt;{{citeer web|url= https://www.wsgr.com/en/insights/coinbase-agrees-to-pay-dollar100-million-and-improve-compliance-program-as-regulators-continue-scrutiny-of-crypto-asset-companies.html |titel=Coinbase Agrees to Pay $100 Million and Improve Compliance Program as Regulators Continue Scrutiny of Crypto Asset Companies |taal=en |datum=2023-01-12 |bezochtdatum=2025-07-06 |werk=Wilson Sonsini}}&lt;/ref&gt;  Die maatskappy moes ook dieselfde bedrag in sy voldoeningsprogram belê om toekomstige oortredings te help voorkom. Ook in Januarie het De Nederlandsche Bank (DNB) Coinbase met € 3,325 miljoen beboet omdat 'n wetlik vereiste registrasie ontbreek het voordat dit dienste in Nederland aangebied het.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.dnb.nl/algemeen-nieuws/handhavingsmaatregel-2023/boete-voor-coinbase-europe-limited-vanwege-het-tot-22-september-2022-zonder-de-wettelijk-vereiste-registratie-aanbieden-van-cryptodiensten-in-nederland/ |titel=Boete voor Coinbase Europe Limited |werk=DNB |datum=2023-01-26|bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

In April 2023 is 'n filiaal in [[Bermuda]] gelisensieer om kriptogeldeenheid te verhandel. In Mei het 'n kripto-derivatebeurs in Bermuda gevolg, genaamd Coinbase International Exchange, wat nie-Amerikaanse kliënte toelaat om bitcoin- en ethereum-termynkontrakte te verhandel. In Desember 2024 is Apple Pay by die Onramp-platform, voorheen bekend as Coinbase Pay, gevoeg, wat fidusiêre geld-na-kriptogeldeenheid-transaksies, en andersom, vinniger kon uitvoer

In Mei 2025 was Coinbase die teiken van 'n kuberaanval. Hackers het toegang verkry tot die rekeningbesonderhede van 'n klein groepie gebruikers. Die kuberkrakers het toegang verkry tot name, adresse en [[e-pos]]se, maar nie aanmeldbewyse of wagwoorde nie. Die skade is geraam op tussen US$ 180-400 miljoen.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.reuters.com/business/coinbase-says-cyber-criminals-stole-account-data-some-customers-2025-05-15/ |titel=Coinbase warns of up to $400 million hit from cyberattack |werk=Reuters |taal=en |datum=2025-05-16 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

Op 8 Mei 2025 is die verkryging van Deribit, 'n [[Dubai]]-gebaseerde kriptogeldeenheid-derivate-beurs, aangekondig.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.cnbc.com/2025/05/08/coinbase-acquires-crypto-derivatives-exchange-deribit-for-2point9-billion.html |titel=Coinbase acquires crypto derivatives exchange Deribit for $2.9 billion |werk=CNBC |taal=en |datum=2025-05-08 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt; Die verkrygingsprys is gedeeltelik in kontant, US$ 700 miljoen, en die meerderheid in aandele. Coinbase reik elf miljoen aandele uit met 'n waarde van ongeveer US$ 2,2 miljard. Die verkryging is die grootste binne die kriptogeldeenheidsektor. Met hierdie aankoop versterk Coinbase sy posisie buite die Verenigde State. Coinbase-aandele is op 19 Mei 2025 in die S&amp;P 500-aandele-indeks ingesluit.&lt;ref&gt;{{citeer web| url=https://press.spglobal.com/2025-05-12-Coinbase-Global-Set-to-Join-S-P-500 |titel=Coinbase Global Set to Join S&amp;P 500 |werk=S&amp;P Global |taal=en |datum=2025-05-12 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}

{{Kriptogeld}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Kriptogeld]]</text>
      <sha1>qxfx1shnacalwtazqvt68h6lmdg72n1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912569</id>
      <parentid>2912487</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T06:51:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12629" sha1="abaacqt6mvsa0sujauhrb3g0mxloh35" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Maatskappy
| naam               = Coinbase Global, Inc.
| kenteken           = [[Lêer:Coinbase.svg|200px]]
| tipe               = Openbare maatskappy
| stigting           = {{Start date and age|2012|06}}, in [[San Francisco]], Kalifornië, VSA
| stigter            = [[Brian Armstrong]], Fred Ehrsam
| ligging_stad       = San Francisco
| ligging_land       = Verenigde State
| ligging            = San Francisco, Kalifornië, VSA
| liggings           = Meer as 100 lande
| sleutelpersone     = Brian Armstrong (Voorsitter, [[Hoof uitvoerende beampte|HUB]]), Emilie Choi (President, [[Bedryfshoof|COO]]), Alesia Haas (CFO)
| eienaar            = Brian Armstrong (19%)
| industrie          = [[Kriptogeld]]
| produkte           = Coinbase (toep), Coinbase One, Coinbase Advanced, Coinbase Wallet, [[USD Coin]], Coinbase Card, Coinbase Earn, Coinbase Business, Coinbase Commerce, Coinbase Custody, Coinbase Payments, Coinbase Prime, Coinbase Developer Platform
| dienste            = Kripto-beursdienste, digitale bates handel, bewaringsdienste
| inkomste           = {{Increase}} US$ 6.56 miljard (2024)
| bedryfsinkomste    = {{Increase}} US$ 2.31 miljard (2024)
| netto_inkomste     = {{Increase}} US$ 2.58 miljard (2024)
| bates              = {{Increase}} US$ 22.5 miljard (2024)
| getal_werknemers   = 3 772 (2024)
| webwerf            = {{URL|https://coinbase.com}}
| voetnotas          = {{notelist}}
}}
'''Coinbase Global, Inc.''' is 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] [[kriptogeldbeurs]]. Dit is in 2012 gestig deur [[Brian Armstrong]] en Fred Ehrsam. Coinbase bied 'n reeks [[kriptogeldeenheid]]produkte en -dienste vir kleinhandelbeleggers, institusionele kliënte, besighede en sagteware-ontwikkelaars. Met meer as 100 miljoen gebruikers in meer as 100 lande, is dit die grootste Amerikaanse kriptogeldeenheid-uitruiling en ook die grootste [[Bitcoin]]-bewaarder ter wêreld (in 2024). Dit bestuur byna VS$ 400 miljard in kriptogeldeenheid vir kliënte.

==Aktiwiteite==
Coinbase bedryf 'n groot Amerikaanse kriptogeldeenheidbeurs met meer as 108 miljoen kliënte. Dit bied 'n wye reeks dienste vir kleinhandel- en institusionele kriptogeldeenheid-beleggers en -handelaars.

Hierdie dienste sluit onder andere in Coinbase, 'n toepassing vir die koop, verkoop en berging van kriptogeldeenheid. Coinbase Advanced, voorheen Coinbase Pro, vir professionele gebruikers. Coinbase Wallet, 'n kliënte-toepassing wat toegang tot gedesentraliseerde kripto-toepassings bied. Coinbase Card is 'n Visa-betaalkaart wat kliënte in staat stel om kriptogeldeenheid te spandeer. Vir besighede is daar Coinbase Business, 'n kripto-beleggingsrekening wat maatskappye toelaat om kriptogeldeenheid-betalings te aanvaar, verskaffers, werknemers en vennote te betaal, en kriptogeldeenheid te verhandel en te bestuur. Coinbase Commerce, 'n betalingsdiens wat kleinhandelaars toelaat om kriptogeldeenheid te aanvaar.

Laastens bied die maatskappy ook 'n toepassingsprogrammeringskoppelvlak (API) vir ontwikkelaars en handelaars om toepassings te bou en digitale geldeenheid-betalings te aanvaar.

Alhoewel kriptogeldeenheid in beginsel anoniem verhandel kan word, word transaksies by Coinbase nie. Geregistreerde gebruikers moet hul belastingidentifikasie verskaf, en transaksies word aan die Amerikaanse Inkomstediens gerapporteer.

Van 2021 tot 2025 het Coinbase nie 'n fisiese hoofkwartier gehad nie, maar vanaf 2025 huur Coinbase kantoorruimte in [[San Francisco]] wat as hoofkwartier en operasionele sentrum dien.

==Resultate==
Twee derdes van Coinbase se inkomste bestaan uit transaksiefooie. Net meer as 80% van die inkomste kom van die Verenigde State.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;&gt;{{citeer web |url=https://investor.coinbase.com/financials/sec-filings/default.aspx |titel=Annual report (10-K) 2025 |taal=en |datum=2026-02-13 |werk=Coinbase |bezochtdatum=2026-02-15}}&lt;/ref&gt; Groot uitgawes is dié wat verband hou met personeel en rekenaarstelsels.

Verder hou die maatskappy 'n hoeveelheid kriptogeld op sy balansstaat; dit is 'n relatief klein bedrag relatief tot die balansstaattotaal, maar omdat kriptogeldprysskommelings groot kan wees, kan dit 'n beduidende impak hê, beide negatief en positief, op die maatskappy se resultate. In 2024 het dit VS$ 687 miljoen tot die wins bygedra, maar in 2025 het dit die resultaat met VS$ 529 miljoen verminder.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{en}} zie &quot;Losses (gains) on crypto assets held for investment, net&quot;&lt;/ref&gt;

Teen die einde van 2025 het dit VS$ 376 miljard in kriptogeld onder bestuur vir kliënte gehad, verreweg die grootste gedeelte Bitcoin (ongeveer 67%), gevolg deur Ethereum (15%) en Solana (4%).&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;  Die transaksievolume in daardie jaar was US$ 1,221 miljard, waarvan die helfte gegenereer is deur handel in bitcoin, ethereum en die [[stabielemunt]] USDC.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;

==Geskiedenis==
Coinbase is in Junie 2012 deur Brian Armstrong en Fred Ehrsam gestig. In Oktober 2012 het die maatskappy dienste vir die koop en verkoop van bitcoin via bankoorplasings bekendgestel. In 2013 het die maatskappy VS$ 30 miljoen van verskeie beleggers ingesamel.

In Januarie 2014 is Coinbase Global, Inc. in [[Delaware]] gestig as 'n houermaatskappy vir Coinbase en sy filiale. In 2014 het Coinbase tot een miljoen gebruikers gegroei. Daardie jaar het hulle Blockr en Kippt verkry en 'n kluisstelsel vir die veilige berging van bitcoin bekendgestel. In 2014 het hulle ooreenkomste met Overstock, Dell, Expedia, Dish Network en Time Inc. aangegaan, wat hierdie maatskappye in staat gestel het om bitcoin-betalings te aanvaar. PayPal het later gevolg.

In Januarie 2015 het Coinbase nog VS$ 75 miljoen ingesamel. Kort daarna is Coinbase Exchange bekendgestel, 'n bitcoin-beurs vir professionele handelaars. In September het Coinbase dienste in [[Kanada]] en [[Singapoer]] begin aanbied. In Mei 2016 is die naam van Coinbase Exchange verander na Global Digital Asset Exchange (GDAX).

In Januarie en Maart 2017 het Coinbase 'n Bit-lisensie verkry en 'n lisensie van die New York State Department of Financial Services (DFS) ontvang om [[Ethereum]] en [[Litecoin]] te verhandel. In November 2017 is Coinbase deur die Amerikaanse Inkomstediens vereis om alle gebruikers aan te meld wat ten minste US$ 20 000 in transaksies in 'n jaar gemaak het.

Op 5 April 2018 het Coinbase aangekondig dat hulle 'n waagkapitaalfonds, Coinbase Ventures, gestig het, wat fokus op beleggings in [[blokketting]]- en kriptogeldeenheidverwante maatskappye. In Mei het Coinbase Ventures sy eerste belegging in Compound Labs gemaak. Op 23 Mei is GDAX herbenoem na Coinbase Pro en is Coinbase Prime, 'n platform spesifiek vir institusionele kliënte, bekendgestel. In September het Coinbase en Circle 'n konsortium genaamd Centre gevorm, wat die [[stabielemunt]] USD Coin (USDC), gekoppel aan die [[Amerikaanse dollar]], bekendgestel het.

In Augustus 2019 het Coinbase berig dat hulle die teiken van 'n [[kuberkraker]]-aanval in die middel van Junie was. Coinbase se sekuriteitspan het die aanval opgespoor en geblokkeer, wat verseker het dat die netwerk nie gekompromitteer is nie en geen kriptogeldeenheid gesteel is nie.

In Maart 2021 is Coinbase deur die Kantoor van Buitelandse Batesbeheer hersien, met kommer dat die maatskappy moontlik sy blokkettingdiens aan individue of maatskappye op die swartlys verskaf het. Dieselfde maand het Coinbase aangekondig dat hulle 'n sake-teenwoordigheid in Indië sou vestig en werknemers vir IT-dienste en kliëntediens sou aanstel.

Op 14 April 2021 is Coinbase-aandele op die Nasdaq-beurs genoteer. Die aandele is teen VS$ 250 per aandeel geplaas, wat die maatskappy 'n geraamde markkapitalisasie van VS$ 47 miljard gee. Die sluitingsprys aan die einde van die eerste handelsdag was VS$ 328,28.

In Junie is [[Dogecoin]] bygevoeg, maar slegs vir Coinbase Pro-gebruikers. In September het die Amerikaanse Sekuriteite- en Uitruilkommissie (SEC) gedreig om Coinbase hof toe te vat as hulle 'n kriptogeldeenheid-leningsproduk genaamd Lend bekendstel. Die maatskappy het die bekendstelling van Lend teruggetrek.

Op 15 Desember 2021 het 'n onderbreking veroorsaak dat kliëntebalanse die hoogte ingeskiet het, wat tallose gebruikers kortliks miljoenêrs gemaak het. In Maart 2022, in reaksie op die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russiese inval in Oekraïne in 2022]], het Coinbase 25 000 kriptogeldeenheid-beursieadresse wat aan [[Rusland]] gekoppel is, geblokkeer.

Coinbase het in April 2022 met bedrywighede in [[Indië]] begin. Gebruikers in hierdie land kan nie rupies in kriptogeldeenheid omskakel nie, maar hulle kan wel tussen verskillende kriptogeldeenhede handel dryf.

Op 14 Junie 2022 het die maatskappy die aflegging van 1 100 werknemers aangekondig, ongeveer 18% van die totaal. Dit is veroorsaak deur die wêreldwye afswaai in kriptogeldeenheid en dienste. In Augustus 2022 is [[BlackRock]]-kliënte die opsie gegee om hul kriptogeldeenheid via Coinbase te bestuur en te verhandel deur hul Aladdin-beleggingsrekening.

Op 10 Januarie 2023 het Coinbase die ontslag van ongeveer 950 werknemers aangekondig. Die redes wat aangehaal is, was die ineenstorting van die [[FTX (maatskappy)|FTX]]-beurs en die staking van verskeie projekte. In dieselfde maand is Coinbase met US$ 50 miljoen beboet. Die New York State Department of Financial Services (NYDFS) het hierdie boete opgelê omdat Coinbase wette teen geldwassery oortree het.&lt;ref&gt;{{citeer web|url= https://www.wsgr.com/en/insights/coinbase-agrees-to-pay-dollar100-million-and-improve-compliance-program-as-regulators-continue-scrutiny-of-crypto-asset-companies.html |titel=Coinbase Agrees to Pay $100 Million and Improve Compliance Program as Regulators Continue Scrutiny of Crypto Asset Companies |taal=en |datum=2023-01-12 |bezochtdatum=2025-07-06 |werk=Wilson Sonsini}}&lt;/ref&gt;  Die maatskappy moes ook dieselfde bedrag in sy voldoeningsprogram belê om toekomstige oortredings te help voorkom. Ook in Januarie het De Nederlandsche Bank (DNB) Coinbase met € 3,325 miljoen beboet omdat 'n wetlik vereiste registrasie ontbreek het voordat dit dienste in Nederland aangebied het.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.dnb.nl/algemeen-nieuws/handhavingsmaatregel-2023/boete-voor-coinbase-europe-limited-vanwege-het-tot-22-september-2022-zonder-de-wettelijk-vereiste-registratie-aanbieden-van-cryptodiensten-in-nederland/ |titel=Boete voor Coinbase Europe Limited |werk=DNB |datum=2023-01-26|bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

In April 2023 is 'n filiaal in [[Bermuda]] gelisensieer om kriptogeldeenheid te verhandel. In Mei het 'n kripto-derivatebeurs in Bermuda gevolg, genaamd Coinbase International Exchange, wat nie-Amerikaanse kliënte toelaat om bitcoin- en ethereum-termynkontrakte te verhandel. In Desember 2024 is Apple Pay by die Onramp-platform, voorheen bekend as Coinbase Pay, gevoeg, wat fidusiêre geld-na-kriptogeldeenheid-transaksies, en andersom, vinniger kon uitvoer

In Mei 2025 was Coinbase die teiken van 'n kuberaanval. Hackers het toegang verkry tot die rekeningbesonderhede van 'n klein groepie gebruikers. Die kuberkrakers het toegang verkry tot name, adresse en [[e-pos]]se, maar nie aanmeldbewyse of wagwoorde nie. Die skade is geraam op tussen US$ 180-400 miljoen.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.reuters.com/business/coinbase-says-cyber-criminals-stole-account-data-some-customers-2025-05-15/ |titel=Coinbase warns of up to $400 million hit from cyberattack |werk=Reuters |taal=en |datum=2025-05-16 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

Op 8 Mei 2025 is die verkryging van Deribit, 'n [[Dubai]]-gebaseerde kriptogeldeenheid-derivate-beurs, aangekondig.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.cnbc.com/2025/05/08/coinbase-acquires-crypto-derivatives-exchange-deribit-for-2point9-billion.html |titel=Coinbase acquires crypto derivatives exchange Deribit for $2.9 billion |werk=CNBC |taal=en |datum=2025-05-08 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt; Die verkrygingsprys is gedeeltelik in kontant, US$ 700 miljoen, en die meerderheid in aandele. Coinbase reik elf miljoen aandele uit met 'n waarde van ongeveer US$ 2,2 miljard. Die verkryging is die grootste binne die kriptogeldeenheidsektor. Met hierdie aankoop versterk Coinbase sy posisie buite die Verenigde State. Coinbase-aandele is op 19 Mei 2025 in die S&amp;P 500-aandele-indeks ingesluit.&lt;ref&gt;{{citeer web| url=https://press.spglobal.com/2025-05-12-Coinbase-Global-Set-to-Join-S-P-500 |titel=Coinbase Global Set to Join S&amp;P 500 |werk=S&amp;P Global |taal=en |datum=2025-05-12 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}

{{Kriptogeld}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Kriptogeld]]</text>
      <sha1>abaacqt6mvsa0sujauhrb3g0mxloh35</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912570</id>
      <parentid>2912569</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T06:52:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12648" sha1="4l4a9qvwarps63fwih2q9hxhs5euu7e" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Maatskappy
| naam               = Coinbase Global, Inc.
| kenteken           = [[Lêer:Coinbase.svg|200px]]
| tipe               = Openbare maatskappy
| stigting           = {{Start date and age|2012|06}}, in [[San Francisco]], Kalifornië, VSA
| stigter            = [[Brian Armstrong]], Fred Ehrsam
| ligging_stad       = San Francisco
| ligging_land       = Verenigde State
| ligging            = San Francisco, Kalifornië, VSA
| liggings           = Meer as 100 lande
| sleutelpersone     = Brian Armstrong (Voorsitter, [[Hoof uitvoerende beampte|HUB]]), Emilie Choi (President, [[Bedryfshoof|COO]]), Alesia Haas (CFO)
| eienaar            = Brian Armstrong (19%)
| industrie          = [[Kriptogeld]]
| produkte           = Coinbase (toep), Coinbase One, Coinbase Advanced, Coinbase Wallet, [[USD Coin]], Coinbase Card, Coinbase Earn, Coinbase Business, Coinbase Commerce, Coinbase Custody, Coinbase Payments, Coinbase Prime, Coinbase Developer Platform
| dienste            = [[Kriptogeldbeurs|Kriptobeursdienste]], digitale bates handel, bewaringsdienste
| inkomste           = {{Increase}} US$ 6.56 miljard (2024)
| bedryfsinkomste    = {{Increase}} US$ 2.31 miljard (2024)
| netto_inkomste     = {{Increase}} US$ 2.58 miljard (2024)
| bates              = {{Increase}} US$ 22.5 miljard (2024)
| getal_werknemers   = 3 772 (2024)
| webwerf            = {{URL|https://coinbase.com}}
| voetnotas          = {{notelist}}
}}
'''Coinbase Global, Inc.''' is 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] [[kriptogeldbeurs]]. Dit is in 2012 gestig deur [[Brian Armstrong]] en Fred Ehrsam. Coinbase bied 'n reeks [[kriptogeldeenheid]]produkte en -dienste vir kleinhandelbeleggers, institusionele kliënte, besighede en sagteware-ontwikkelaars. Met meer as 100 miljoen gebruikers in meer as 100 lande, is dit die grootste Amerikaanse kriptogeldeenheid-uitruiling en ook die grootste [[Bitcoin]]-bewaarder ter wêreld (in 2024). Dit bestuur byna VS$ 400 miljard in kriptogeldeenheid vir kliënte.

==Aktiwiteite==
Coinbase bedryf 'n groot Amerikaanse kriptogeldeenheidbeurs met meer as 108 miljoen kliënte. Dit bied 'n wye reeks dienste vir kleinhandel- en institusionele kriptogeldeenheid-beleggers en -handelaars.

Hierdie dienste sluit onder andere in Coinbase, 'n toepassing vir die koop, verkoop en berging van kriptogeldeenheid. Coinbase Advanced, voorheen Coinbase Pro, vir professionele gebruikers. Coinbase Wallet, 'n kliënte-toepassing wat toegang tot gedesentraliseerde kripto-toepassings bied. Coinbase Card is 'n Visa-betaalkaart wat kliënte in staat stel om kriptogeldeenheid te spandeer. Vir besighede is daar Coinbase Business, 'n kripto-beleggingsrekening wat maatskappye toelaat om kriptogeldeenheid-betalings te aanvaar, verskaffers, werknemers en vennote te betaal, en kriptogeldeenheid te verhandel en te bestuur. Coinbase Commerce, 'n betalingsdiens wat kleinhandelaars toelaat om kriptogeldeenheid te aanvaar.

Laastens bied die maatskappy ook 'n toepassingsprogrammeringskoppelvlak (API) vir ontwikkelaars en handelaars om toepassings te bou en digitale geldeenheid-betalings te aanvaar.

Alhoewel kriptogeldeenheid in beginsel anoniem verhandel kan word, word transaksies by Coinbase nie. Geregistreerde gebruikers moet hul belastingidentifikasie verskaf, en transaksies word aan die Amerikaanse Inkomstediens gerapporteer.

Van 2021 tot 2025 het Coinbase nie 'n fisiese hoofkwartier gehad nie, maar vanaf 2025 huur Coinbase kantoorruimte in [[San Francisco]] wat as hoofkwartier en operasionele sentrum dien.

==Resultate==
Twee derdes van Coinbase se inkomste bestaan uit transaksiefooie. Net meer as 80% van die inkomste kom van die Verenigde State.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;&gt;{{citeer web |url=https://investor.coinbase.com/financials/sec-filings/default.aspx |titel=Annual report (10-K) 2025 |taal=en |datum=2026-02-13 |werk=Coinbase |bezochtdatum=2026-02-15}}&lt;/ref&gt; Groot uitgawes is dié wat verband hou met personeel en rekenaarstelsels.

Verder hou die maatskappy 'n hoeveelheid kriptogeld op sy balansstaat; dit is 'n relatief klein bedrag relatief tot die balansstaattotaal, maar omdat kriptogeldprysskommelings groot kan wees, kan dit 'n beduidende impak hê, beide negatief en positief, op die maatskappy se resultate. In 2024 het dit VS$ 687 miljoen tot die wins bygedra, maar in 2025 het dit die resultaat met VS$ 529 miljoen verminder.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{en}} zie &quot;Losses (gains) on crypto assets held for investment, net&quot;&lt;/ref&gt;

Teen die einde van 2025 het dit VS$ 376 miljard in kriptogeld onder bestuur vir kliënte gehad, verreweg die grootste gedeelte Bitcoin (ongeveer 67%), gevolg deur Ethereum (15%) en Solana (4%).&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;  Die transaksievolume in daardie jaar was US$ 1,221 miljard, waarvan die helfte gegenereer is deur handel in bitcoin, ethereum en die [[stabielemunt]] USDC.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;

==Geskiedenis==
Coinbase is in Junie 2012 deur Brian Armstrong en Fred Ehrsam gestig. In Oktober 2012 het die maatskappy dienste vir die koop en verkoop van bitcoin via bankoorplasings bekendgestel. In 2013 het die maatskappy VS$ 30 miljoen van verskeie beleggers ingesamel.

In Januarie 2014 is Coinbase Global, Inc. in [[Delaware]] gestig as 'n houermaatskappy vir Coinbase en sy filiale. In 2014 het Coinbase tot een miljoen gebruikers gegroei. Daardie jaar het hulle Blockr en Kippt verkry en 'n kluisstelsel vir die veilige berging van bitcoin bekendgestel. In 2014 het hulle ooreenkomste met Overstock, Dell, Expedia, Dish Network en Time Inc. aangegaan, wat hierdie maatskappye in staat gestel het om bitcoin-betalings te aanvaar. PayPal het later gevolg.

In Januarie 2015 het Coinbase nog VS$ 75 miljoen ingesamel. Kort daarna is Coinbase Exchange bekendgestel, 'n bitcoin-beurs vir professionele handelaars. In September het Coinbase dienste in [[Kanada]] en [[Singapoer]] begin aanbied. In Mei 2016 is die naam van Coinbase Exchange verander na Global Digital Asset Exchange (GDAX).

In Januarie en Maart 2017 het Coinbase 'n Bit-lisensie verkry en 'n lisensie van die New York State Department of Financial Services (DFS) ontvang om [[Ethereum]] en [[Litecoin]] te verhandel. In November 2017 is Coinbase deur die Amerikaanse Inkomstediens vereis om alle gebruikers aan te meld wat ten minste US$ 20 000 in transaksies in 'n jaar gemaak het.

Op 5 April 2018 het Coinbase aangekondig dat hulle 'n waagkapitaalfonds, Coinbase Ventures, gestig het, wat fokus op beleggings in [[blokketting]]- en kriptogeldeenheidverwante maatskappye. In Mei het Coinbase Ventures sy eerste belegging in Compound Labs gemaak. Op 23 Mei is GDAX herbenoem na Coinbase Pro en is Coinbase Prime, 'n platform spesifiek vir institusionele kliënte, bekendgestel. In September het Coinbase en Circle 'n konsortium genaamd Centre gevorm, wat die [[stabielemunt]] USD Coin (USDC), gekoppel aan die [[Amerikaanse dollar]], bekendgestel het.

In Augustus 2019 het Coinbase berig dat hulle die teiken van 'n [[kuberkraker]]-aanval in die middel van Junie was. Coinbase se sekuriteitspan het die aanval opgespoor en geblokkeer, wat verseker het dat die netwerk nie gekompromitteer is nie en geen kriptogeldeenheid gesteel is nie.

In Maart 2021 is Coinbase deur die Kantoor van Buitelandse Batesbeheer hersien, met kommer dat die maatskappy moontlik sy blokkettingdiens aan individue of maatskappye op die swartlys verskaf het. Dieselfde maand het Coinbase aangekondig dat hulle 'n sake-teenwoordigheid in Indië sou vestig en werknemers vir IT-dienste en kliëntediens sou aanstel.

Op 14 April 2021 is Coinbase-aandele op die Nasdaq-beurs genoteer. Die aandele is teen VS$ 250 per aandeel geplaas, wat die maatskappy 'n geraamde markkapitalisasie van VS$ 47 miljard gee. Die sluitingsprys aan die einde van die eerste handelsdag was VS$ 328,28.

In Junie is [[Dogecoin]] bygevoeg, maar slegs vir Coinbase Pro-gebruikers. In September het die Amerikaanse Sekuriteite- en Uitruilkommissie (SEC) gedreig om Coinbase hof toe te vat as hulle 'n kriptogeldeenheid-leningsproduk genaamd Lend bekendstel. Die maatskappy het die bekendstelling van Lend teruggetrek.

Op 15 Desember 2021 het 'n onderbreking veroorsaak dat kliëntebalanse die hoogte ingeskiet het, wat tallose gebruikers kortliks miljoenêrs gemaak het. In Maart 2022, in reaksie op die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russiese inval in Oekraïne in 2022]], het Coinbase 25 000 kriptogeldeenheid-beursieadresse wat aan [[Rusland]] gekoppel is, geblokkeer.

Coinbase het in April 2022 met bedrywighede in [[Indië]] begin. Gebruikers in hierdie land kan nie rupies in kriptogeldeenheid omskakel nie, maar hulle kan wel tussen verskillende kriptogeldeenhede handel dryf.

Op 14 Junie 2022 het die maatskappy die aflegging van 1 100 werknemers aangekondig, ongeveer 18% van die totaal. Dit is veroorsaak deur die wêreldwye afswaai in kriptogeldeenheid en dienste. In Augustus 2022 is [[BlackRock]]-kliënte die opsie gegee om hul kriptogeldeenheid via Coinbase te bestuur en te verhandel deur hul Aladdin-beleggingsrekening.

Op 10 Januarie 2023 het Coinbase die ontslag van ongeveer 950 werknemers aangekondig. Die redes wat aangehaal is, was die ineenstorting van die [[FTX (maatskappy)|FTX]]-beurs en die staking van verskeie projekte. In dieselfde maand is Coinbase met US$ 50 miljoen beboet. Die New York State Department of Financial Services (NYDFS) het hierdie boete opgelê omdat Coinbase wette teen geldwassery oortree het.&lt;ref&gt;{{citeer web|url= https://www.wsgr.com/en/insights/coinbase-agrees-to-pay-dollar100-million-and-improve-compliance-program-as-regulators-continue-scrutiny-of-crypto-asset-companies.html |titel=Coinbase Agrees to Pay $100 Million and Improve Compliance Program as Regulators Continue Scrutiny of Crypto Asset Companies |taal=en |datum=2023-01-12 |bezochtdatum=2025-07-06 |werk=Wilson Sonsini}}&lt;/ref&gt;  Die maatskappy moes ook dieselfde bedrag in sy voldoeningsprogram belê om toekomstige oortredings te help voorkom. Ook in Januarie het De Nederlandsche Bank (DNB) Coinbase met € 3,325 miljoen beboet omdat 'n wetlik vereiste registrasie ontbreek het voordat dit dienste in Nederland aangebied het.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.dnb.nl/algemeen-nieuws/handhavingsmaatregel-2023/boete-voor-coinbase-europe-limited-vanwege-het-tot-22-september-2022-zonder-de-wettelijk-vereiste-registratie-aanbieden-van-cryptodiensten-in-nederland/ |titel=Boete voor Coinbase Europe Limited |werk=DNB |datum=2023-01-26|bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

In April 2023 is 'n filiaal in [[Bermuda]] gelisensieer om kriptogeldeenheid te verhandel. In Mei het 'n kripto-derivatebeurs in Bermuda gevolg, genaamd Coinbase International Exchange, wat nie-Amerikaanse kliënte toelaat om bitcoin- en ethereum-termynkontrakte te verhandel. In Desember 2024 is Apple Pay by die Onramp-platform, voorheen bekend as Coinbase Pay, gevoeg, wat fidusiêre geld-na-kriptogeldeenheid-transaksies, en andersom, vinniger kon uitvoer

In Mei 2025 was Coinbase die teiken van 'n kuberaanval. Hackers het toegang verkry tot die rekeningbesonderhede van 'n klein groepie gebruikers. Die kuberkrakers het toegang verkry tot name, adresse en [[e-pos]]se, maar nie aanmeldbewyse of wagwoorde nie. Die skade is geraam op tussen US$ 180-400 miljoen.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.reuters.com/business/coinbase-says-cyber-criminals-stole-account-data-some-customers-2025-05-15/ |titel=Coinbase warns of up to $400 million hit from cyberattack |werk=Reuters |taal=en |datum=2025-05-16 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

Op 8 Mei 2025 is die verkryging van Deribit, 'n [[Dubai]]-gebaseerde kriptogeldeenheid-derivate-beurs, aangekondig.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.cnbc.com/2025/05/08/coinbase-acquires-crypto-derivatives-exchange-deribit-for-2point9-billion.html |titel=Coinbase acquires crypto derivatives exchange Deribit for $2.9 billion |werk=CNBC |taal=en |datum=2025-05-08 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt; Die verkrygingsprys is gedeeltelik in kontant, US$ 700 miljoen, en die meerderheid in aandele. Coinbase reik elf miljoen aandele uit met 'n waarde van ongeveer US$ 2,2 miljard. Die verkryging is die grootste binne die kriptogeldeenheidsektor. Met hierdie aankoop versterk Coinbase sy posisie buite die Verenigde State. Coinbase-aandele is op 19 Mei 2025 in die S&amp;P 500-aandele-indeks ingesluit.&lt;ref&gt;{{citeer web| url=https://press.spglobal.com/2025-05-12-Coinbase-Global-Set-to-Join-S-P-500 |titel=Coinbase Global Set to Join S&amp;P 500 |werk=S&amp;P Global |taal=en |datum=2025-05-12 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}

{{Kriptogeld}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Kriptogeld]]</text>
      <sha1>4l4a9qvwarps63fwih2q9hxhs5euu7e</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912571</id>
      <parentid>2912570</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T06:53:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12632" sha1="t26nn3a2y4ny7cuvqsgje35v6rzsa2u" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Maatskappy
| naam               = Coinbase Global, Inc.
| kenteken           = [[Lêer:Coinbase.svg|200px]]
| tipe               = Openbare maatskappy
| stigting           = {{Start date and age|2012|06}}, in [[San Francisco]], Kalifornië, VSA
| stigter            = [[Brian Armstrong]], Fred Ehrsam
| ligging_stad       = San Francisco
| ligging_land       = Verenigde State
| ligging            = San Francisco, Kalifornië, VSA
| liggings           = Meer as 100 lande
| sleutelpersone     = Brian Armstrong (Voorsitter, [[Hoof uitvoerende beampte|HUB]]), Emilie Choi (President, COO), Alesia Haas (CFO)
| eienaar            = Brian Armstrong (19%)
| industrie          = [[Kriptogeld]]
| produkte           = Coinbase (toep), Coinbase One, Coinbase Advanced, Coinbase Wallet, [[USD Coin]], Coinbase Card, Coinbase Earn, Coinbase Business, Coinbase Commerce, Coinbase Custody, Coinbase Payments, Coinbase Prime, Coinbase Developer Platform
| dienste            = [[Kriptogeldbeurs|Kriptobeursdienste]], digitale bates handel, bewaringsdienste
| inkomste           = {{Increase}} US$ 6.56 miljard (2024)
| bedryfsinkomste    = {{Increase}} US$ 2.31 miljard (2024)
| netto_inkomste     = {{Increase}} US$ 2.58 miljard (2024)
| bates              = {{Increase}} US$ 22.5 miljard (2024)
| getal_werknemers   = 3 772 (2024)
| webwerf            = {{URL|https://coinbase.com}}
| voetnotas          = {{notelist}}
}}
'''Coinbase Global, Inc.''' is 'n [[Verenigde State van Amerika|Amerikaanse]] [[kriptogeldbeurs]]. Dit is in 2012 gestig deur [[Brian Armstrong]] en Fred Ehrsam. Coinbase bied 'n reeks [[kriptogeldeenheid]]produkte en -dienste vir kleinhandelbeleggers, institusionele kliënte, besighede en sagteware-ontwikkelaars. Met meer as 100 miljoen gebruikers in meer as 100 lande, is dit die grootste Amerikaanse kriptogeldeenheid-uitruiling en ook die grootste [[Bitcoin]]-bewaarder ter wêreld (in 2024). Dit bestuur byna VS$ 400 miljard in kriptogeldeenheid vir kliënte.

==Aktiwiteite==
Coinbase bedryf 'n groot Amerikaanse kriptogeldeenheidbeurs met meer as 108 miljoen kliënte. Dit bied 'n wye reeks dienste vir kleinhandel- en institusionele kriptogeldeenheid-beleggers en -handelaars.

Hierdie dienste sluit onder andere in Coinbase, 'n toepassing vir die koop, verkoop en berging van kriptogeldeenheid. Coinbase Advanced, voorheen Coinbase Pro, vir professionele gebruikers. Coinbase Wallet, 'n kliënte-toepassing wat toegang tot gedesentraliseerde kripto-toepassings bied. Coinbase Card is 'n Visa-betaalkaart wat kliënte in staat stel om kriptogeldeenheid te spandeer. Vir besighede is daar Coinbase Business, 'n kripto-beleggingsrekening wat maatskappye toelaat om kriptogeldeenheid-betalings te aanvaar, verskaffers, werknemers en vennote te betaal, en kriptogeldeenheid te verhandel en te bestuur. Coinbase Commerce, 'n betalingsdiens wat kleinhandelaars toelaat om kriptogeldeenheid te aanvaar.

Laastens bied die maatskappy ook 'n toepassingsprogrammeringskoppelvlak (API) vir ontwikkelaars en handelaars om toepassings te bou en digitale geldeenheid-betalings te aanvaar.

Alhoewel kriptogeldeenheid in beginsel anoniem verhandel kan word, word transaksies by Coinbase nie. Geregistreerde gebruikers moet hul belastingidentifikasie verskaf, en transaksies word aan die Amerikaanse Inkomstediens gerapporteer.

Van 2021 tot 2025 het Coinbase nie 'n fisiese hoofkwartier gehad nie, maar vanaf 2025 huur Coinbase kantoorruimte in [[San Francisco]] wat as hoofkwartier en operasionele sentrum dien.

==Resultate==
Twee derdes van Coinbase se inkomste bestaan uit transaksiefooie. Net meer as 80% van die inkomste kom van die Verenigde State.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;&gt;{{citeer web |url=https://investor.coinbase.com/financials/sec-filings/default.aspx |titel=Annual report (10-K) 2025 |taal=en |datum=2026-02-13 |werk=Coinbase |bezochtdatum=2026-02-15}}&lt;/ref&gt; Groot uitgawes is dié wat verband hou met personeel en rekenaarstelsels.

Verder hou die maatskappy 'n hoeveelheid kriptogeld op sy balansstaat; dit is 'n relatief klein bedrag relatief tot die balansstaattotaal, maar omdat kriptogeldprysskommelings groot kan wees, kan dit 'n beduidende impak hê, beide negatief en positief, op die maatskappy se resultate. In 2024 het dit VS$ 687 miljoen tot die wins bygedra, maar in 2025 het dit die resultaat met VS$ 529 miljoen verminder.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{en}} zie &quot;Losses (gains) on crypto assets held for investment, net&quot;&lt;/ref&gt;

Teen die einde van 2025 het dit VS$ 376 miljard in kriptogeld onder bestuur vir kliënte gehad, verreweg die grootste gedeelte Bitcoin (ongeveer 67%), gevolg deur Ethereum (15%) en Solana (4%).&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;  Die transaksievolume in daardie jaar was US$ 1,221 miljard, waarvan die helfte gegenereer is deur handel in bitcoin, ethereum en die [[stabielemunt]] USDC.&lt;ref name=&quot;CBAR25&quot;/&gt;

==Geskiedenis==
Coinbase is in Junie 2012 deur Brian Armstrong en Fred Ehrsam gestig. In Oktober 2012 het die maatskappy dienste vir die koop en verkoop van bitcoin via bankoorplasings bekendgestel. In 2013 het die maatskappy VS$ 30 miljoen van verskeie beleggers ingesamel.

In Januarie 2014 is Coinbase Global, Inc. in [[Delaware]] gestig as 'n houermaatskappy vir Coinbase en sy filiale. In 2014 het Coinbase tot een miljoen gebruikers gegroei. Daardie jaar het hulle Blockr en Kippt verkry en 'n kluisstelsel vir die veilige berging van bitcoin bekendgestel. In 2014 het hulle ooreenkomste met Overstock, Dell, Expedia, Dish Network en Time Inc. aangegaan, wat hierdie maatskappye in staat gestel het om bitcoin-betalings te aanvaar. PayPal het later gevolg.

In Januarie 2015 het Coinbase nog VS$ 75 miljoen ingesamel. Kort daarna is Coinbase Exchange bekendgestel, 'n bitcoin-beurs vir professionele handelaars. In September het Coinbase dienste in [[Kanada]] en [[Singapoer]] begin aanbied. In Mei 2016 is die naam van Coinbase Exchange verander na Global Digital Asset Exchange (GDAX).

In Januarie en Maart 2017 het Coinbase 'n Bit-lisensie verkry en 'n lisensie van die New York State Department of Financial Services (DFS) ontvang om [[Ethereum]] en [[Litecoin]] te verhandel. In November 2017 is Coinbase deur die Amerikaanse Inkomstediens vereis om alle gebruikers aan te meld wat ten minste US$ 20 000 in transaksies in 'n jaar gemaak het.

Op 5 April 2018 het Coinbase aangekondig dat hulle 'n waagkapitaalfonds, Coinbase Ventures, gestig het, wat fokus op beleggings in [[blokketting]]- en kriptogeldeenheidverwante maatskappye. In Mei het Coinbase Ventures sy eerste belegging in Compound Labs gemaak. Op 23 Mei is GDAX herbenoem na Coinbase Pro en is Coinbase Prime, 'n platform spesifiek vir institusionele kliënte, bekendgestel. In September het Coinbase en Circle 'n konsortium genaamd Centre gevorm, wat die [[stabielemunt]] USD Coin (USDC), gekoppel aan die [[Amerikaanse dollar]], bekendgestel het.

In Augustus 2019 het Coinbase berig dat hulle die teiken van 'n [[kuberkraker]]-aanval in die middel van Junie was. Coinbase se sekuriteitspan het die aanval opgespoor en geblokkeer, wat verseker het dat die netwerk nie gekompromitteer is nie en geen kriptogeldeenheid gesteel is nie.

In Maart 2021 is Coinbase deur die Kantoor van Buitelandse Batesbeheer hersien, met kommer dat die maatskappy moontlik sy blokkettingdiens aan individue of maatskappye op die swartlys verskaf het. Dieselfde maand het Coinbase aangekondig dat hulle 'n sake-teenwoordigheid in Indië sou vestig en werknemers vir IT-dienste en kliëntediens sou aanstel.

Op 14 April 2021 is Coinbase-aandele op die Nasdaq-beurs genoteer. Die aandele is teen VS$ 250 per aandeel geplaas, wat die maatskappy 'n geraamde markkapitalisasie van VS$ 47 miljard gee. Die sluitingsprys aan die einde van die eerste handelsdag was VS$ 328,28.

In Junie is [[Dogecoin]] bygevoeg, maar slegs vir Coinbase Pro-gebruikers. In September het die Amerikaanse Sekuriteite- en Uitruilkommissie (SEC) gedreig om Coinbase hof toe te vat as hulle 'n kriptogeldeenheid-leningsproduk genaamd Lend bekendstel. Die maatskappy het die bekendstelling van Lend teruggetrek.

Op 15 Desember 2021 het 'n onderbreking veroorsaak dat kliëntebalanse die hoogte ingeskiet het, wat tallose gebruikers kortliks miljoenêrs gemaak het. In Maart 2022, in reaksie op die [[Russiese inval in Oekraïne sedert 2022|Russiese inval in Oekraïne in 2022]], het Coinbase 25 000 kriptogeldeenheid-beursieadresse wat aan [[Rusland]] gekoppel is, geblokkeer.

Coinbase het in April 2022 met bedrywighede in [[Indië]] begin. Gebruikers in hierdie land kan nie rupies in kriptogeldeenheid omskakel nie, maar hulle kan wel tussen verskillende kriptogeldeenhede handel dryf.

Op 14 Junie 2022 het die maatskappy die aflegging van 1 100 werknemers aangekondig, ongeveer 18% van die totaal. Dit is veroorsaak deur die wêreldwye afswaai in kriptogeldeenheid en dienste. In Augustus 2022 is [[BlackRock]]-kliënte die opsie gegee om hul kriptogeldeenheid via Coinbase te bestuur en te verhandel deur hul Aladdin-beleggingsrekening.

Op 10 Januarie 2023 het Coinbase die ontslag van ongeveer 950 werknemers aangekondig. Die redes wat aangehaal is, was die ineenstorting van die [[FTX (maatskappy)|FTX]]-beurs en die staking van verskeie projekte. In dieselfde maand is Coinbase met US$ 50 miljoen beboet. Die New York State Department of Financial Services (NYDFS) het hierdie boete opgelê omdat Coinbase wette teen geldwassery oortree het.&lt;ref&gt;{{citeer web|url= https://www.wsgr.com/en/insights/coinbase-agrees-to-pay-dollar100-million-and-improve-compliance-program-as-regulators-continue-scrutiny-of-crypto-asset-companies.html |titel=Coinbase Agrees to Pay $100 Million and Improve Compliance Program as Regulators Continue Scrutiny of Crypto Asset Companies |taal=en |datum=2023-01-12 |bezochtdatum=2025-07-06 |werk=Wilson Sonsini}}&lt;/ref&gt;  Die maatskappy moes ook dieselfde bedrag in sy voldoeningsprogram belê om toekomstige oortredings te help voorkom. Ook in Januarie het De Nederlandsche Bank (DNB) Coinbase met € 3,325 miljoen beboet omdat 'n wetlik vereiste registrasie ontbreek het voordat dit dienste in Nederland aangebied het.&lt;ref&gt;{{citeer web |url=https://www.dnb.nl/algemeen-nieuws/handhavingsmaatregel-2023/boete-voor-coinbase-europe-limited-vanwege-het-tot-22-september-2022-zonder-de-wettelijk-vereiste-registratie-aanbieden-van-cryptodiensten-in-nederland/ |titel=Boete voor Coinbase Europe Limited |werk=DNB |datum=2023-01-26|bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

In April 2023 is 'n filiaal in [[Bermuda]] gelisensieer om kriptogeldeenheid te verhandel. In Mei het 'n kripto-derivatebeurs in Bermuda gevolg, genaamd Coinbase International Exchange, wat nie-Amerikaanse kliënte toelaat om bitcoin- en ethereum-termynkontrakte te verhandel. In Desember 2024 is Apple Pay by die Onramp-platform, voorheen bekend as Coinbase Pay, gevoeg, wat fidusiêre geld-na-kriptogeldeenheid-transaksies, en andersom, vinniger kon uitvoer

In Mei 2025 was Coinbase die teiken van 'n kuberaanval. Hackers het toegang verkry tot die rekeningbesonderhede van 'n klein groepie gebruikers. Die kuberkrakers het toegang verkry tot name, adresse en [[e-pos]]se, maar nie aanmeldbewyse of wagwoorde nie. Die skade is geraam op tussen US$ 180-400 miljoen.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.reuters.com/business/coinbase-says-cyber-criminals-stole-account-data-some-customers-2025-05-15/ |titel=Coinbase warns of up to $400 million hit from cyberattack |werk=Reuters |taal=en |datum=2025-05-16 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

Op 8 Mei 2025 is die verkryging van Deribit, 'n [[Dubai]]-gebaseerde kriptogeldeenheid-derivate-beurs, aangekondig.&lt;ref&gt;{{citeer web|url=https://www.cnbc.com/2025/05/08/coinbase-acquires-crypto-derivatives-exchange-deribit-for-2point9-billion.html |titel=Coinbase acquires crypto derivatives exchange Deribit for $2.9 billion |werk=CNBC |taal=en |datum=2025-05-08 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt; Die verkrygingsprys is gedeeltelik in kontant, US$ 700 miljoen, en die meerderheid in aandele. Coinbase reik elf miljoen aandele uit met 'n waarde van ongeveer US$ 2,2 miljard. Die verkryging is die grootste binne die kriptogeldeenheidsektor. Met hierdie aankoop versterk Coinbase sy posisie buite die Verenigde State. Coinbase-aandele is op 19 Mei 2025 in die S&amp;P 500-aandele-indeks ingesluit.&lt;ref&gt;{{citeer web| url=https://press.spglobal.com/2025-05-12-Coinbase-Global-Set-to-Join-S-P-500 |titel=Coinbase Global Set to Join S&amp;P 500 |werk=S&amp;P Global |taal=en |datum=2025-05-12 |bezochtdatum=2025-07-06}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}

{{Kriptogeld}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Kriptogeld]]</text>
      <sha1>t26nn3a2y4ny7cuvqsgje35v6rzsa2u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indigofera arrecta</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462838</id>
    <revision>
      <id>2912456</id>
      <timestamp>2026-06-19T16:05:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie met foto's, nog besig!</comment>
      <origin>2912456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2068" sha1="tangi2g4ktb83xcer7wpqsa191b0lmk" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Verfbossie
| image =
| taxon = Indigofera arrecta
| authority = Hochst. ex A.Rich., (1848)
| synonyms =* ''Anil arrecta'' &lt;small&gt;(Hochst. ex A.Rich.) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Anil madagascariensis'' &lt;small&gt;(Schrank ex Colla) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Anil umbonata'' &lt;small&gt;(Welw. ex Baker) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera kisantuensis'' &lt;small&gt;De Wild. &amp; T.Durand&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera madagascariensis'' &lt;small&gt;Schrank ex Colla&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera scopa'' &lt;small&gt;De Wild. &amp; T.Durand&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera tinctoria var. arrecta'' &lt;small&gt;(Hochst. ex A.Rich.) Berhaut&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera umbonata'' &lt;small&gt;Welw. ex Baker&lt;/small&gt;  
}}
Die '''verfbossie''' (''Indigofera arrecta'') is 'n klein [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Angola]], [[Benin]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Gaboen]], [[Gambië]], [[Ghana]], [[Guinee]], [[Guinee-Bissau]], [[Ivoorkus]], [[Jemen]], [[Kameroen]], [[Kenia]], [[Madagaskar]], [[Malawi]], [[Mali]], [[Mosambiek]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Republiek die Kongo]], [[Rwanda]], [[Saoedi Arabië]], [[Senegal]], [[Somalië]], [[Soedan]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Togo]], [[Tsjad]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die plant in [[Gauteng]], [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]] en [[Mpumalanga]] voor.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera arrecta 257874096.jpg
Indigofera arrecta 259145410.jpg
Indigofera arrecta 257874051.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-43 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:498996-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/5f3112a7-aa7b-4ccb-a3c2-308393c67c6e Biodiversityadvisor]

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|arrecta]]
[[Kategorie:Flora van Angola]]</text>
      <sha1>tangi2g4ktb83xcer7wpqsa191b0lmk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912461</id>
      <parentid>2912456</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:08:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Skakel</comment>
      <origin>2912461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2105" sha1="il23p2lpjm9yw7ac5ovqoccun8p2ejd" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Verfbossie
| image =
| taxon = Indigofera arrecta
| authority = Hochst. ex A.Rich., (1848)
| synonyms =* ''Anil arrecta'' &lt;small&gt;(Hochst. ex A.Rich.) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Anil madagascariensis'' &lt;small&gt;(Schrank ex Colla) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Anil umbonata'' &lt;small&gt;([[Friedrich Martin Josef Welwitsch|Welw.]] ex Baker) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera kisantuensis'' &lt;small&gt;De Wild. &amp; T.Durand&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera madagascariensis'' &lt;small&gt;Schrank ex Colla&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera scopa'' &lt;small&gt;De Wild. &amp; T.Durand&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera tinctoria var. arrecta'' &lt;small&gt;(Hochst. ex A.Rich.) Berhaut&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera umbonata'' &lt;small&gt;Welw. ex Baker&lt;/small&gt;  
}}
Die '''verfbossie''' (''Indigofera arrecta'') is 'n klein [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Angola]], [[Benin]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Gaboen]], [[Gambië]], [[Ghana]], [[Guinee]], [[Guinee-Bissau]], [[Ivoorkus]], [[Jemen]], [[Kameroen]], [[Kenia]], [[Madagaskar]], [[Malawi]], [[Mali]], [[Mosambiek]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Republiek die Kongo]], [[Rwanda]], [[Saoedi Arabië]], [[Senegal]], [[Somalië]], [[Soedan]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Togo]], [[Tsjad]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die plant in [[Gauteng]], [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]] en [[Mpumalanga]] voor.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera arrecta 257874096.jpg
Indigofera arrecta 259145410.jpg
Indigofera arrecta 257874051.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-43 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:498996-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/5f3112a7-aa7b-4ccb-a3c2-308393c67c6e Biodiversityadvisor]

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|arrecta]]
[[Kategorie:Flora van Angola]]</text>
      <sha1>il23p2lpjm9yw7ac5ovqoccun8p2ejd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912465</id>
      <parentid>2912461</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:17:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Sien ook */ Klaaaaaar!</comment>
      <origin>2912465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3282" sha1="o1fp4ooiw1emgx325sejepbzmm1zetf" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Verfbossie
| image =
| taxon = Indigofera arrecta
| authority = Hochst. ex A.Rich., (1848)
| synonyms =* ''Anil arrecta'' &lt;small&gt;(Hochst. ex A.Rich.) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Anil madagascariensis'' &lt;small&gt;(Schrank ex Colla) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Anil umbonata'' &lt;small&gt;([[Friedrich Martin Josef Welwitsch|Welw.]] ex Baker) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera kisantuensis'' &lt;small&gt;De Wild. &amp; T.Durand&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera madagascariensis'' &lt;small&gt;Schrank ex Colla&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera scopa'' &lt;small&gt;De Wild. &amp; T.Durand&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera tinctoria var. arrecta'' &lt;small&gt;(Hochst. ex A.Rich.) Berhaut&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera umbonata'' &lt;small&gt;Welw. ex Baker&lt;/small&gt;  
}}
Die '''verfbossie''' (''Indigofera arrecta'') is 'n klein [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Angola]], [[Benin]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Gaboen]], [[Gambië]], [[Ghana]], [[Guinee]], [[Guinee-Bissau]], [[Ivoorkus]], [[Jemen]], [[Kameroen]], [[Kenia]], [[Madagaskar]], [[Malawi]], [[Mali]], [[Mosambiek]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Republiek die Kongo]], [[Rwanda]], [[Saoedi Arabië]], [[Senegal]], [[Somalië]], [[Soedan]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Togo]], [[Tsjad]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die plant in [[Gauteng]], [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]] en [[Mpumalanga]] voor.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera arrecta 257874096.jpg
Indigofera arrecta 259145410.jpg
Indigofera arrecta 257874051.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-43 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:498996-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/5f3112a7-aa7b-4ccb-a3c2-308393c67c6e Biodiversityadvisor]

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|arrecta]]
[[Kategorie:Flora van Angola]]
[[Kategorie:Flora van Benin]]
[[Kategorie:Flora van Burundi]]
[[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]]
[[Kategorie:Flora van Eritrea]]
[[Kategorie:Flora van Eswatini]]
[[Kategorie:Flora van Ethiopië]]
[[Kategorie:Flora van Gaboen]]
[[Kategorie:Flora van Gambië]]
[[Kategorie:Flora van Ghana]]
[[Kategorie:Flora van Guinee]]
[[Kategorie:Flora van Guinee-Bissau]]
[[Kategorie:Flora van Ivoorkus]]
[[Kategorie:Flora van Jemen]]
[[Kategorie:Flora van Kameroen]]
[[Kategorie:Flora van Kenia]]
[[Kategorie:Flora van Madagaskar]]
[[Kategorie:Flora van Malawi]]
[[Kategorie:Flora van Mali]]
[[Kategorie:Flora van Mosambiek]]
[[Kategorie:Flora van Niger]]
[[Kategorie:Flora van Nigerië]]
[[Kategorie:Flora van die Republiek die Kongo]]
[[Kategorie:Flora van Rwanda]]
[[Kategorie:Flora van Saoedi Arabië]]
[[Kategorie:Flora van Senegal]]
[[Kategorie:Flora van Somalië]]
[[Kategorie:Flora van Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Tanzanië]]
[[Kategorie:Flora van Togo]]
[[Kategorie:Flora van Tsjad]]
[[Kategorie:Flora van Uganda]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>o1fp4ooiw1emgx325sejepbzmm1zetf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912467</id>
      <parentid>2912465</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3282" sha1="slkvk3t4v544opbel767atk649t3iv5" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Verfbossie
| image =
| taxon = Indigofera arrecta
| authority = Hochst. ex A.Rich., (1848)
| synonyms =* ''Anil arrecta'' &lt;small&gt;(Hochst. ex A.Rich.) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Anil madagascariensis'' &lt;small&gt;(Schrank ex Colla) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Anil umbonata'' &lt;small&gt;([[Friedrich Martin Josef Welwitsch|Welw.]] ex Baker) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera kisantuensis'' &lt;small&gt;De Wild. &amp; T.Durand&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera madagascariensis'' &lt;small&gt;Schrank ex Colla&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera scopa'' &lt;small&gt;De Wild. &amp; T.Durand&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera tinctoria var. arrecta'' &lt;small&gt;(Hochst. ex A.Rich.) Berhaut&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera umbonata'' &lt;small&gt;Welw. ex Baker&lt;/small&gt;  
}}
Die '''verfbossie''' (''Indigofera arrecta'') is 'n klein [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Angola]], [[Benin]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Gaboen]], [[Gambië]], [[Ghana]], [[Guinee]], [[Guinee-Bissau]], [[Ivoorkus]], [[Jemen]], [[Kameroen]], [[Kenia]], [[Madagaskar]], [[Malawi]], [[Mali]], [[Mosambiek]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Republiek die Kongo]], [[Rwanda]], [[Saoedi-Arabië]], [[Senegal]], [[Somalië]], [[Soedan]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Togo]], [[Tsjad]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die plant in [[Gauteng]], [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]] en [[Mpumalanga]] voor.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera arrecta 257874096.jpg
Indigofera arrecta 259145410.jpg
Indigofera arrecta 257874051.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-43 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:498996-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/5f3112a7-aa7b-4ccb-a3c2-308393c67c6e Biodiversityadvisor]

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|arrecta]]
[[Kategorie:Flora van Angola]]
[[Kategorie:Flora van Benin]]
[[Kategorie:Flora van Burundi]]
[[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]]
[[Kategorie:Flora van Eritrea]]
[[Kategorie:Flora van Eswatini]]
[[Kategorie:Flora van Ethiopië]]
[[Kategorie:Flora van Gaboen]]
[[Kategorie:Flora van Gambië]]
[[Kategorie:Flora van Ghana]]
[[Kategorie:Flora van Guinee]]
[[Kategorie:Flora van Guinee-Bissau]]
[[Kategorie:Flora van Ivoorkus]]
[[Kategorie:Flora van Jemen]]
[[Kategorie:Flora van Kameroen]]
[[Kategorie:Flora van Kenia]]
[[Kategorie:Flora van Madagaskar]]
[[Kategorie:Flora van Malawi]]
[[Kategorie:Flora van Mali]]
[[Kategorie:Flora van Mosambiek]]
[[Kategorie:Flora van Niger]]
[[Kategorie:Flora van Nigerië]]
[[Kategorie:Flora van die Republiek die Kongo]]
[[Kategorie:Flora van Rwanda]]
[[Kategorie:Flora van Saoedi-Arabië]]
[[Kategorie:Flora van Senegal]]
[[Kategorie:Flora van Somalië]]
[[Kategorie:Flora van Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Tanzanië]]
[[Kategorie:Flora van Togo]]
[[Kategorie:Flora van Tsjad]]
[[Kategorie:Flora van Uganda]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>slkvk3t4v544opbel767atk649t3iv5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912475</id>
      <parentid>2912467</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T16:39:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Orde.</comment>
      <origin>2912475</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3282" sha1="g3fhhtkywi0dng4aznwp4d8nxllopi6" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Verfbossie
| image =
| taxon = Indigofera arrecta
| authority = Hochst. ex A.Rich., (1848)
| synonyms =* ''Anil arrecta'' &lt;small&gt;(Hochst. ex A.Rich.) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Anil madagascariensis'' &lt;small&gt;(Schrank ex Colla) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Anil umbonata'' &lt;small&gt;([[Friedrich Martin Josef Welwitsch|Welw.]] ex Baker) Kuntze&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera kisantuensis'' &lt;small&gt;De Wild. &amp; T.Durand&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera madagascariensis'' &lt;small&gt;Schrank ex Colla&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera scopa'' &lt;small&gt;De Wild. &amp; T.Durand&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera tinctoria var. arrecta'' &lt;small&gt;(Hochst. ex A.Rich.) Berhaut&lt;/small&gt; 
* ''Indigofera umbonata'' &lt;small&gt;Welw. ex Baker&lt;/small&gt;  
}}
Die '''verfbossie''' (''Indigofera arrecta'') is 'n klein [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Angola]], [[Benin]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Eswatini]], [[Ethiopië]], [[Gaboen]], [[Gambië]], [[Ghana]], [[Guinee]], [[Guinee-Bissau]], [[Ivoorkus]], [[Jemen]], [[Kameroen]], [[Kenia]], [[Madagaskar]], [[Malawi]], [[Mali]], [[Mosambiek]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Republiek die Kongo]], [[Rwanda]], [[Saoedi-Arabië]], [[Senegal]], [[Somalië]], [[Soedan]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Togo]], [[Tsjad]], [[Uganda]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die plant in [[Gauteng]], [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]] en [[Mpumalanga]] voor.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera arrecta 257874096.jpg
Indigofera arrecta 259145410.jpg
Indigofera arrecta 257874051.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-43 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:498996-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/5f3112a7-aa7b-4ccb-a3c2-308393c67c6e Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|arrecta]]
[[Kategorie:Flora van Angola]]
[[Kategorie:Flora van Benin]]
[[Kategorie:Flora van Burundi]]
[[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]]
[[Kategorie:Flora van Eritrea]]
[[Kategorie:Flora van Eswatini]]
[[Kategorie:Flora van Ethiopië]]
[[Kategorie:Flora van Gaboen]]
[[Kategorie:Flora van Gambië]]
[[Kategorie:Flora van Ghana]]
[[Kategorie:Flora van Guinee]]
[[Kategorie:Flora van Guinee-Bissau]]
[[Kategorie:Flora van Ivoorkus]]
[[Kategorie:Flora van Jemen]]
[[Kategorie:Flora van Kameroen]]
[[Kategorie:Flora van Kenia]]
[[Kategorie:Flora van Madagaskar]]
[[Kategorie:Flora van Malawi]]
[[Kategorie:Flora van Mali]]
[[Kategorie:Flora van Mosambiek]]
[[Kategorie:Flora van Niger]]
[[Kategorie:Flora van Nigerië]]
[[Kategorie:Flora van die Republiek die Kongo]]
[[Kategorie:Flora van Rwanda]]
[[Kategorie:Flora van Saoedi-Arabië]]
[[Kategorie:Flora van Senegal]]
[[Kategorie:Flora van Somalië]]
[[Kategorie:Flora van Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Tanzanië]]
[[Kategorie:Flora van Togo]]
[[Kategorie:Flora van Tsjad]]
[[Kategorie:Flora van Uganda]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>g3fhhtkywi0dng4aznwp4d8nxllopi6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Indigofera arrecta</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462839</id>
    <revision>
      <id>2912460</id>
      <timestamp>2026-06-19T16:07:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipediabespreking:Aanstuur</title>
    <ns>5</ns>
    <id>462840</id>
    <revision>
      <id>2912469</id>
      <timestamp>2026-06-19T16:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912469</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Verfbossie</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462841</id>
    <revision>
      <id>2912472</id>
      <timestamp>2026-06-19T16:28:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indigofera astragalina</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462842</id>
    <revision>
      <id>2912481</id>
      <timestamp>2026-06-19T17:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie met foto's.</comment>
      <origin>2912481</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2935" sha1="26nv4r443d9mhz1p4u1mjy3fdz8b3h7" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera astragalina
| authority = DC., (1825)
| synonyms =* ''Indigofera karaiyarensis'' &lt;small&gt;Rajakumar, Selvak., S.Murug. &amp; Chellap.&lt;/small&gt;
* ''Indigofera thoothukudiensis'' &lt;small&gt;Gayathri Devi, Gnana Ranjitha, Selvak. &amp; Rajakumar&lt;/small&gt;
}}
'''''Indigofera astragalina''''' is 'n meerjarige [[plnat]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Bangladesj]], [[Benin]], [[Botswana]], [[Burkina Faso]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Golf van Guinee]]-eilande, [[Indië]], [[Ivoorkus]], [[Kaap Verde]], [[Kameroen]], [[Kenia]], [[Malawi]], [[Mali]], [[Mauritanië]], [[Mosambiek]], [[Mianmar]], [[Namibië]], [[Nepal]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Pakistan]], [[Senegal]], [[Sentraal-Afrikaanse Republiek]], [[Sri Lanka]], [[Soedan]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Tsjad]], [[Uganda]], [[Volksrepubliek China]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]].

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera astragalina (Phulzadi) in Hyderabad, AP W IMG 0202.jpg
Indigofera astragalina (Phulzadi) W IMG 4056.jpg
Indigofera astragalina (3958445490).jpg
Indigofera astragalina (5024949541).jpg
Indigofera astragalina (5025565146).jpg
Indigofera astragalina (Phulzadi) in Hyderabad, AP W IMG 0204.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-45 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499007-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/16fb104f-8439-40cd-a042-3b0106d2e29e Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|astragalina]]
[[Kategorie:Flora van Angola]]
[[Kategorie:Flora van Bangladesj]]
[[Kategorie:Flora van Benin]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Burkina Faso]]
[[Kategorie:Flora van Burundi]]
[[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]]
[[Kategorie:Flora van Eritrea]]
[[Kategorie:Flora van Indië]]
[[Kategorie:Flora van Ivoorkus]]
[[Kategorie:Flora van Kaap Verde]]
[[Kategorie:Flora van Kameroen]]
[[Kategorie:Flora van Kenia]]
[[Kategorie:Flora van Malawi]]
[[Kategorie:Flora van Mali]]
[[Kategorie:Flora van Mauritanië]]
[[Kategorie:Flora van Mosambiek]]
[[Kategorie:Flora van Mianmar]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Nepal]]
[[Kategorie:Flora van Niger]]
[[Kategorie:Flora van Nigerië]]
[[Kategorie:Flora van Pakistan]]
[[Kategorie:Flora van Senegal]]
[[Kategorie:Flora van Sentraal-Afrikaanse Republiek]]
[[Kategorie:Flora van Sri Lanka]]
[[Kategorie:Flora van Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Tanzanië]]
[[Kategorie:Flora van Tsjad]]
[[Kategorie:Flora van Uganda]]
[[Kategorie:Flora van Volksrepubliek China]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>26nv4r443d9mhz1p4u1mjy3fdz8b3h7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912482</id>
      <parentid>2912481</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:24:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2935" sha1="5w2nxuwprrkq0nmajzqck2dvv5uu0q2" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera astragalina
| authority = DC., (1825)
| synonyms =* ''Indigofera karaiyarensis'' &lt;small&gt;Rajakumar, Selvak., S.Murug. &amp; Chellap.&lt;/small&gt;
* ''Indigofera thoothukudiensis'' &lt;small&gt;Gayathri Devi, Gnana Ranjitha, Selvak. &amp; Rajakumar&lt;/small&gt;
}}
'''''Indigofera astragalina''''' is 'n meerjarige [[plant]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Bangladesj]], [[Benin]], [[Botswana]], [[Burkina Faso]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Golf van Guinee]]-eilande, [[Indië]], [[Ivoorkus]], [[Kaap Verde]], [[Kameroen]], [[Kenia]], [[Malawi]], [[Mali]], [[Mauritanië]], [[Mosambiek]], [[Mianmar]], [[Namibië]], [[Nepal]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Pakistan]], [[Senegal]], [[Sentraal-Afrikaanse Republiek]], [[Sri Lanka]], [[Soedan]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Tsjad]], [[Uganda]], [[Volksrepubliek China]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]].

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera astragalina (Phulzadi) in Hyderabad, AP W IMG 0202.jpg
Indigofera astragalina (Phulzadi) W IMG 4056.jpg
Indigofera astragalina (3958445490).jpg
Indigofera astragalina (5024949541).jpg
Indigofera astragalina (5025565146).jpg
Indigofera astragalina (Phulzadi) in Hyderabad, AP W IMG 0204.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-45 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499007-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/16fb104f-8439-40cd-a042-3b0106d2e29e Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|astragalina]]
[[Kategorie:Flora van Angola]]
[[Kategorie:Flora van Bangladesj]]
[[Kategorie:Flora van Benin]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Burkina Faso]]
[[Kategorie:Flora van Burundi]]
[[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]]
[[Kategorie:Flora van Eritrea]]
[[Kategorie:Flora van Indië]]
[[Kategorie:Flora van Ivoorkus]]
[[Kategorie:Flora van Kaap Verde]]
[[Kategorie:Flora van Kameroen]]
[[Kategorie:Flora van Kenia]]
[[Kategorie:Flora van Malawi]]
[[Kategorie:Flora van Mali]]
[[Kategorie:Flora van Mauritanië]]
[[Kategorie:Flora van Mosambiek]]
[[Kategorie:Flora van Mianmar]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Nepal]]
[[Kategorie:Flora van Niger]]
[[Kategorie:Flora van Nigerië]]
[[Kategorie:Flora van Pakistan]]
[[Kategorie:Flora van Senegal]]
[[Kategorie:Flora van Sentraal-Afrikaanse Republiek]]
[[Kategorie:Flora van Sri Lanka]]
[[Kategorie:Flora van Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Tanzanië]]
[[Kategorie:Flora van Tsjad]]
[[Kategorie:Flora van Uganda]]
[[Kategorie:Flora van Volksrepubliek China]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>5w2nxuwprrkq0nmajzqck2dvv5uu0q2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912483</id>
      <parentid>2912482</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:24:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bronnelys */ Verbeter</comment>
      <origin>2912483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2924" sha1="jpr4lnb616qnwv9rur1hy0wqdiupltz" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera astragalina
| authority = DC., (1825)
| synonyms =* ''Indigofera karaiyarensis'' &lt;small&gt;Rajakumar, Selvak., S.Murug. &amp; Chellap.&lt;/small&gt;
* ''Indigofera thoothukudiensis'' &lt;small&gt;Gayathri Devi, Gnana Ranjitha, Selvak. &amp; Rajakumar&lt;/small&gt;
}}
'''''Indigofera astragalina''''' is 'n meerjarige [[plant]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Bangladesj]], [[Benin]], [[Botswana]], [[Burkina Faso]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Golf van Guinee]]-eilande, [[Indië]], [[Ivoorkus]], [[Kaap Verde]], [[Kameroen]], [[Kenia]], [[Malawi]], [[Mali]], [[Mauritanië]], [[Mosambiek]], [[Mianmar]], [[Namibië]], [[Nepal]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Pakistan]], [[Senegal]], [[Sentraal-Afrikaanse Republiek]], [[Sri Lanka]], [[Soedan]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Tsjad]], [[Uganda]], [[Volksrepubliek China]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]].

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera astragalina (Phulzadi) in Hyderabad, AP W IMG 0202.jpg
Indigofera astragalina (Phulzadi) W IMG 4056.jpg
Indigofera astragalina (3958445490).jpg
Indigofera astragalina (5024949541).jpg
Indigofera astragalina (5025565146).jpg
Indigofera astragalina (Phulzadi) in Hyderabad, AP W IMG 0204.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-45 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499007-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/16fb104f-8439-40cd-a042-3b0106d2e29e Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|astragalina]]
[[Kategorie:Flora van Angola]]
[[Kategorie:Flora van Bangladesj]]
[[Kategorie:Flora van Benin]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Burkina Faso]]
[[Kategorie:Flora van Burundi]]
[[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]]
[[Kategorie:Flora van Eritrea]]
[[Kategorie:Flora van Indië]]
[[Kategorie:Flora van Ivoorkus]]
[[Kategorie:Flora van Kaap Verde]]
[[Kategorie:Flora van Kameroen]]
[[Kategorie:Flora van Kenia]]
[[Kategorie:Flora van Malawi]]
[[Kategorie:Flora van Mali]]
[[Kategorie:Flora van Mauritanië]]
[[Kategorie:Flora van Mosambiek]]
[[Kategorie:Flora van Mianmar]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Nepal]]
[[Kategorie:Flora van Niger]]
[[Kategorie:Flora van Nigerië]]
[[Kategorie:Flora van Pakistan]]
[[Kategorie:Flora van Senegal]]
[[Kategorie:Flora van die Sentraal-Afrikaanse Republiek]]
[[Kategorie:Flora van Sri Lanka]]
[[Kategorie:Flora van Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Tanzanië]]
[[Kategorie:Flora van Tsjad]]
[[Kategorie:Flora van Uganda]]
[[Kategorie:Flora van China]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>jpr4lnb616qnwv9rur1hy0wqdiupltz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912484</id>
      <parentid>2912483</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T17:25:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>/* Bronnelys */ Ai!</comment>
      <origin>2912484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2943" sha1="mehwbmuecxx13bkn0k1i4c1f46k3snx" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera astragalina
| authority = DC., (1825)
| synonyms =* ''Indigofera karaiyarensis'' &lt;small&gt;Rajakumar, Selvak., S.Murug. &amp; Chellap.&lt;/small&gt;
* ''Indigofera thoothukudiensis'' &lt;small&gt;Gayathri Devi, Gnana Ranjitha, Selvak. &amp; Rajakumar&lt;/small&gt;
}}
'''''Indigofera astragalina''''' is 'n meerjarige [[plant]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Bangladesj]], [[Benin]], [[Botswana]], [[Burkina Faso]], [[Burundi]], [[Demokratiese Republiek die Kongo]], [[Eritrea]], [[Golf van Guinee]]-eilande, [[Indië]], [[Ivoorkus]], [[Kaap Verde]], [[Kameroen]], [[Kenia]], [[Malawi]], [[Mali]], [[Mauritanië]], [[Mosambiek]], [[Mianmar]], [[Namibië]], [[Nepal]], [[Niger]], [[Nigerië]], [[Pakistan]], [[Senegal]], [[Sentraal-Afrikaanse Republiek]], [[Sri Lanka]], [[Soedan]], [[Suid-Afrika]], [[Suid-Soedan]], [[Tanzanië]], [[Tsjad]], [[Uganda]], [[Volksrepubliek China]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]].

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera astragalina (Phulzadi) in Hyderabad, AP W IMG 0202.jpg
Indigofera astragalina (Phulzadi) W IMG 4056.jpg
Indigofera astragalina (3958445490).jpg
Indigofera astragalina (5024949541).jpg
Indigofera astragalina (5025565146).jpg
Indigofera astragalina (Phulzadi) in Hyderabad, AP W IMG 0204.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-45 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499007-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/16fb104f-8439-40cd-a042-3b0106d2e29e Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|astragalina]]
[[Kategorie:Flora van Angola]]
[[Kategorie:Flora van Bangladesj]]
[[Kategorie:Flora van Benin]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Burkina Faso]]
[[Kategorie:Flora van Burundi]]
[[Kategorie:Flora van die Demokratiese Republiek die Kongo]]
[[Kategorie:Flora van Eritrea]]
[[Kategorie:Flora van Indië]]
[[Kategorie:Flora van Ivoorkus]]
[[Kategorie:Flora van Kaap Verde]]
[[Kategorie:Flora van Kameroen]]
[[Kategorie:Flora van Kenia]]
[[Kategorie:Flora van Malawi]]
[[Kategorie:Flora van Mali]]
[[Kategorie:Flora van Mauritanië]]
[[Kategorie:Flora van Mosambiek]]
[[Kategorie:Flora van Mianmar]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Nepal]]
[[Kategorie:Flora van Niger]]
[[Kategorie:Flora van Nigerië]]
[[Kategorie:Flora van Pakistan]]
[[Kategorie:Flora van Senegal]]
[[Kategorie:Flora van die Sentraal-Afrikaanse Republiek]]
[[Kategorie:Flora van Sri Lanka]]
[[Kategorie:Flora van Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Soedan]]
[[Kategorie:Flora van Tanzanië]]
[[Kategorie:Flora van Tsjad]]
[[Kategorie:Flora van Uganda]]
[[Kategorie:Flora van die Volksrepubliek China]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>mehwbmuecxx13bkn0k1i4c1f46k3snx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Indigofera astragalina</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462843</id>
    <revision>
      <id>2912485</id>
      <timestamp>2026-06-19T17:28:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Coinbase</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462844</id>
    <revision>
      <id>2912488</id>
      <timestamp>2026-06-19T17:42:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}'</comment>
      <origin>2912488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indigofera candicans</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462845</id>
    <revision>
      <id>2912492</id>
      <timestamp>2026-06-19T17:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie met foto's.</comment>
      <origin>2912492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1138" sha1="0afqjfz4sh2yxy232sh3i5rgg860u4w" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera candicans
| authority = Aiton, (1789)
| synonyms =* ''Anil candicans'' &lt;small&gt;(Aiton) Kuntze&lt;/small&gt;
}}
'''''Indigofera candicans''''' is 'n klein [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Oos-Kaap]], vanaf die [[Groot-Keirivier]]-mond tot by [[Oos-Londen]], voor.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera candicans 104924382.jpg
Indigofera candicans 164528701.jpg
Indigofera candicans 253264010.jpg
Indigofera candicans 66497924.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-70 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499102-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/eca1578f-2f20-44b1-b125-d71a4fc6f9be Biodiversityadvisor]

== Sien ook ==
* [[Alfabetiese lys van Suid-Afrikaanse bome]]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|candicans]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>0afqjfz4sh2yxy232sh3i5rgg860u4w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Indigofera candicans</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462846</id>
    <revision>
      <id>2912493</id>
      <timestamp>2026-06-19T17:58:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indigofera capillaris</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462847</id>
    <revision>
      <id>2912509</id>
      <timestamp>2026-06-19T19:53:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie met foto's.</comment>
      <origin>2912509</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1056" sha1="n6a6do0f8al0fqcdrdb0eq2ysrehxjr" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera capillaris
| authority = [[Carl Peter Thunberg|Thunb.]], (1800)
| synonyms =
}}
'''''Indigofera capillaris''''' is 'n meerjarige plant wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]], vanaf die [[Bokkeveld]] tot by die [[Langeberge]] en [[Swartberge]], voor. Die spesie is deel van die [[fynbos]] en blom in Augustus.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera capillaris 323136150.jpg
Indigofera capillaris 353109508.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-75 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499111-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/9fb2cda0-1793-4525-813c-d0bb641b866b Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|capillaris]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>n6a6do0f8al0fqcdrdb0eq2ysrehxjr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Indigofera capillaris</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462848</id>
    <revision>
      <id>2912510</id>
      <timestamp>2026-06-19T19:55:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912510</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indigofera circinnata</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462849</id>
    <revision>
      <id>2912514</id>
      <timestamp>2026-06-19T20:34:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie met foto's.</comment>
      <origin>2912514</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1255" sha1="50ub1k469ha4pt5g2ustoxurv539cn1" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Krulboontjie
| image =
| taxon = Indigofera circinnata
| authority = Benth. ex Harv., (1862)
| synonyms = * ''Anil circinnata'' &lt;small&gt;(Benth. ex Harv.) Kuntze&lt;/small&gt;
}}
Die '''krulboontjie''' (''Indigofera circinnata'') is 'n klein tot medium [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Botswana]], [[Suid-Afrika]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[Limpopo]] en die [[Noordwes]] voor.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera circinnata 1DS-II 3-2209.jpg
Indigofera circinnata 1DS-II 3-2208.jpg
Indigofera circinnata 1DS-II 3-2200.jpg
Indigofera circinnata 1DS-II 3-2199.jpg
Indigofera circinnata S-2747-01.jpg
Indigofera circinnata S-2747.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-85 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499146-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/dc011cae-264d-4ebd-ad2b-855fbce94022 Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|circinnata]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>50ub1k469ha4pt5g2ustoxurv539cn1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912515</id>
      <parentid>2912514</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T20:36:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912515</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1309" sha1="1k4tqq77jvqwtga2bylbx5dhu6g4ym5" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Krulboontjie
| image =
| taxon = Indigofera circinnata
| authority = Benth. ex Harv., (1862)
| synonyms = * ''Anil circinnata'' &lt;small&gt;(Benth. ex Harv.) Kuntze&lt;/small&gt;
}}
Die '''krulboontjie''' (''Indigofera circinnata'') is 'n klein tot medium [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Botswana]], [[Suid-Afrika]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[Limpopo]] en die [[Noordwes]] voor. Die spesie staan ook as die ''steekboontjie'' bekend.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera circinnata 1DS-II 3-2209.jpg
Indigofera circinnata 1DS-II 3-2208.jpg
Indigofera circinnata 1DS-II 3-2200.jpg
Indigofera circinnata 1DS-II 3-2199.jpg
Indigofera circinnata S-2747-01.jpg
Indigofera circinnata S-2747.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-85 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499146-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/dc011cae-264d-4ebd-ad2b-855fbce94022 Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|circinnata]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>1k4tqq77jvqwtga2bylbx5dhu6g4ym5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Indigofera circinnata</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462850</id>
    <revision>
      <id>2912516</id>
      <timestamp>2026-06-19T20:36:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912516</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indigofera comosa</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462851</id>
    <revision>
      <id>2912517</id>
      <timestamp>2026-06-19T21:00:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912517</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1036" sha1="26g1td1kfa4uld0y0uq7z3vkfebp8i7" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera comosa
| authority = N.E.Br., (1925)
| synonyms = * ''Indigofera malacostachys var. seminuda N.E.Br.&lt;/small&gt;
}}
'''''Indigofera comosa''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Botswana]], [[Eswatini]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]], [[Noord-Kaap]], [[Noordwes]] en die [[Vrystaat]] voor.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera comosa 1DS-II 1-3242.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-91 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499160-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/9d9f61ec-d85f-4e33-8314-59433e81f442 Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|comosa]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Eswatini]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>26g1td1kfa4uld0y0uq7z3vkfebp8i7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912518</id>
      <parentid>2912517</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T21:01:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Ai!</comment>
      <origin>2912518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1045" sha1="5l10bvjn12ak49y96p7hy7monrzstzd" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera comosa
| authority = N.E.Br., (1925)
| synonyms = * ''Indigofera malacostachys var. seminuda'' &lt;small&gt;N.E.Br.&lt;/small&gt;
}}
'''''Indigofera comosa''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Botswana]], [[Eswatini]] en [[Suid-Afrika]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]], [[Noord-Kaap]], [[Noordwes]] en die [[Vrystaat]] voor.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera comosa 1DS-II 1-3242.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-91 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499160-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/9d9f61ec-d85f-4e33-8314-59433e81f442 Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|comosa]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Eswatini]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>5l10bvjn12ak49y96p7hy7monrzstzd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Indigofera comosa</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462852</id>
    <revision>
      <id>2912519</id>
      <timestamp>2026-06-19T21:03:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Drena De Niro</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462853</id>
    <redirect title="Drena de Niro" />
    <revision>
      <id>2912539</id>
      <timestamp>2026-06-19T22:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>BurgertB het bladsy [[Drena De Niro]] na [[Drena de Niro]] geskuif</comment>
      <origin>2912539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27" sha1="hhmslzbrliccnajl3iq14y79s0c36wp" xml:space="preserve">#AANSTUUR [[Drena de Niro]]</text>
      <sha1>hhmslzbrliccnajl3iq14y79s0c36wp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Drena De Niro</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462854</id>
    <redirect title="Bespreking:Drena de Niro" />
    <revision>
      <id>2912541</id>
      <timestamp>2026-06-19T22:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>BurgertB het bladsy [[Bespreking:Drena De Niro]] na [[Bespreking:Drena de Niro]] geskuif</comment>
      <origin>2912541</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38" sha1="n5h3vf74czy10dj4anwnnk1tbvqrru0" xml:space="preserve">#AANSTUUR [[Bespreking:Drena de Niro]]</text>
      <sha1>n5h3vf74czy10dj4anwnnk1tbvqrru0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Amptelike webtuiste</title>
    <ns>10</ns>
    <id>462855</id>
    <revision>
      <id>2912555</id>
      <timestamp>2026-06-19T23:29:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe sjabloon</comment>
      <origin>2912555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="180" sha1="4b0gbwpa809nlc7mtaasjbp6e09m8m3" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;{{#invoke:Amptelike webtuiste|main}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;
{{documentation}}
&lt;!-- Categories go on the /doc subpage, and interwikis go on Wikidata. --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4b0gbwpa809nlc7mtaasjbp6e09m8m3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Module:Amptelike webtuiste</title>
    <ns>828</ns>
    <id>462856</id>
    <revision>
      <id>2912558</id>
      <timestamp>2026-06-19T23:36:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>nuut</comment>
      <origin>2912558</origin>
      <model>Scribunto</model>
      <format>text/plain</format>
      <text bytes="3945" sha1="bkpxgop6ltes5zkh155v1r7apeiaz5r" xml:space="preserve">local makeUrl = require('Module:URL')._url

local p = {}

-- Wrapper for pcall which returns nil on failure.
local function quickPcall(func)
	local success, result = pcall(func)
	if success then
		return result
	end
end

-- Gets the rank for a Wikidata property table. Returns 1, 0 or -1, in
-- order of rank.
local function getRank(prop)
	local rank = prop.rank
	if rank == 'preferred' then
		return 1
	elseif rank == 'normal' then
		return 0
	elseif rank == 'deprecated' then
		return -1
	else
		-- No rank or undefined rank is treated as &quot;normal&quot;.
		return 0
	end
end

-- Finds whether a Wikidata property is qualified as being in English.
local function isEnglish(prop)
	local ret = quickPcall(function ()
		for i, lang in ipairs(prop.qualifiers.P2439) do
			if lang.datavalue.value['numeric-id'] == 1860 then
				return true
			end
		end
		return false
	end)
	return ret == true
end

-- Fetches the official website URL from Wikidata.
local fetchWikidataUrl
fetchWikidataUrl = function()
	-- Get objects for all official sites on Wikidata.
	local websites = quickPcall(function ()
		return mw.wikibase.getEntityObject().claims.P856
	end)

	-- Clone the objects in case other code needs them in their original order.
	websites = websites and mw.clone(websites) or {}

	-- Add the table index to the objects in case it is needed in the sort.
	for i, website in ipairs(websites) do
		website._index = i
	end

	-- Sort the websites, first by highest rank, and then by websites in the
	-- English language, then by the website's original position in the
	-- property list. When we are done, get the URL from the highest-sorted
	-- object.
	table.sort(websites, function(ws1, ws2)
		local r1 = getRank(ws1)
		local r2 = getRank(ws2)
		if r1 ~= r2 then
			return r1 &gt; r2
		end
		local e1 = isEnglish(ws1)
		local e2 = isEnglish(ws2)
		if e1 ~= e2 then
			return e1
		end
		return ws1._index &lt; ws2._index		
	end)
	local url = quickPcall(function ()
		return websites[1].mainsnak.datavalue.value
	end)

	-- Cache the result so that we only do the heavy lifting once per #invoke.
	fetchWikidataUrl = function ()
		return url
	end

	return url
end

-- Render the URL link, plus other visible output.
local function renderUrl(options)
	if not options.url then
		return '&lt;strong class=&quot;error&quot;&gt;' ..
			'Geen URL gevind. Dui een hier aan of voeg dit by tot Wikidata.' ..
			'&lt;/strong&gt;'
	end
	local ret = {}
	ret[#ret + 1] = string.format(
		'&lt;span class=&quot;official-website&quot;&gt;%s&lt;/span&gt;',
		makeUrl(options.url, options.display)
	)
	if options.format == 'flash' then
		ret[#ret + 1] = mw.getCurrentFrame():expandTemplate{
			title = 'Link note',
			args = {note = 'Vereis [[Adobe Flash Player]]'}
		}
	end
	if options.mobile then
		ret[#ret + 1] = '(' .. makeUrl(options.mobile, 'Mobile') .. ')'
	end
	return table.concat(ret, ' ')
end

-- Render the tracking category.
local function renderTrackingCategory(url, wikidataurl)
	if mw.title.getCurrentTitle().namespace ~= 0 then
		return ''
	end
	local category
	if not url and not wikidataurl then
		category = 'URL ontbreek'
	elseif not url and wikidataurl then           
		return ''
	elseif url and wikidataurl then
		if url:gsub('/%s*$', '') ~= wikidataurl:gsub('/%s*$', '') then
			category = 'Amptelike webtuiste verskil op Wikidata en Wikipedia'
		end
	else
		category = 'Amptelike webtuiste nie op Wikidata'
	end
	return category and string.format('[[Kategorie:%s]]', category) or ''
end

function p._main(args)
	local wikidataurl = fetchWikidataUrl()
	local url = args[1] or args.URL or args.url or wikidataurl
	local formattedUrl = renderUrl{
		url = url,
		display = args[2] or args.name or 'Amptelike webtuiste',
		mobile = args.mobile,
		format = args.format
	}
	return formattedUrl .. renderTrackingCategory(url, wikidataurl)
end

function p.main(frame)
	local args = require('Module:Arguments').getArgs(frame, {
		wrappers = 'Sjabloon:Amptelike webtuiste'
	})
	return p._main(args)
end

return p</text>
      <sha1>bkpxgop6ltes5zkh155v1r7apeiaz5r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategorie:Amptelike webtuiste verskil op Wikidata en Wikipedia</title>
    <ns>14</ns>
    <id>462857</id>
    <revision>
      <id>2912560</id>
      <timestamp>2026-06-19T23:42:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met '{{Versteekte kategorie}}'</comment>
      <origin>2912560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt" xml:space="preserve">{{Versteekte kategorie}}</text>
      <sha1>d65yxcjy5mr1bvdb53uzx2c5tilgynt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sjabloon:Netflix-titel/doc</title>
    <ns>10</ns>
    <id>462858</id>
    <revision>
      <id>2912562</id>
      <timestamp>2026-06-20T00:01:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>BurgertB</username>
        <id>2401</id>
      </contributor>
      <comment>nuut</comment>
      <origin>2912562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60" sha1="it3ft3dgw8ntlv1ymohz8r99ckkx5gb" xml:space="preserve">Gebruik bloot {{sj|Netflix-titel}} onder &quot;Eksterne skakels&quot;.</text>
      <sha1>it3ft3dgw8ntlv1ymohz8r99ckkx5gb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kraken (kriptogeldbeurs)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462859</id>
    <revision>
      <id>2912573</id>
      <timestamp>2026-06-20T06:58:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met ''''Kraken''' (wetlik bekend as '''Payward, Inc.''') is 'n [[Verenigde State|VSA]]-gebaseerde [[kriptogeldbeurs]], gestig in 2011. Dit is die eerste kriptogeldeenheid-maatskappy wat ’n bankhandves ontvang het. In 2025 het Kraken begin om handel in getokeniseerde werklike bates vir nie-VSA-kliënte toe te laat.  Teen 2025 het dit ’n kwartaallikse handelsvolume van $207 miljard gehad en was dit die wêreld se veertiende grootste kripto-beurs. Benewens kriptogeldeen...'</comment>
      <origin>2912573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1019" sha1="j92dl1bc0cvpnn74notryj2kiq7evvb" xml:space="preserve">'''Kraken''' (wetlik bekend as '''Payward, Inc.''') is 'n [[Verenigde State|VSA]]-gebaseerde [[kriptogeldbeurs]], gestig in 2011. Dit is die eerste kriptogeldeenheid-maatskappy wat ’n bankhandves ontvang het. In 2025 het Kraken begin om handel in getokeniseerde werklike bates vir nie-VSA-kliënte toe te laat.

Teen 2025 het dit ’n kwartaallikse handelsvolume van $207 miljard gehad en was dit die wêreld se veertiende grootste kripto-beurs. Benewens kriptogeldeenhede fasiliteer die beurs in die meeste [[Verenigde State|VSA]]-state ook die handel in aandele, termynkontrakte en [[beursverhandelde fonds|ETF]]s.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Basil |first=Arasu |date=14 April 2025 |title=Kraken brei uit buite kripto met kommissievrye handelsbekendstelling |url=https://www.reuters.com/technology/kraken-announces-launch-commission-free-trading-2025-04-14/ |access-date=4 Desember 2025 |website=Reuters}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}

{{Saadjie}}
{{Kriptogeld}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Kriptogeld]]</text>
      <sha1>j92dl1bc0cvpnn74notryj2kiq7evvb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912574</id>
      <parentid>2912573</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:00:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="992" sha1="mpxu63rzauvz1fgd6jwm0nz1de96k8m" xml:space="preserve">'''Kraken''' (wetlik bekend as '''Payward, Inc.''') is 'n [[Verenigde State|VSA]]-gebaseerde [[kriptogeldbeurs]], gestig in 2011. Dit is die eerste kriptogeldeenheid-maatskappy wat ’n bankhandves ontvang het. In 2025 het Kraken begin om handel in getokeniseerde werklike bates vir nie-VSA-kliënte toe te laat.

Teen 2025 het dit ’n kwartaallikse handelsvolume van $207 miljard gehad en was dit die wêreld se veertiende grootste kripto-beurs. Benewens kriptogeldeenhede fasiliteer die beurs in die meeste [[Verenigde State|VSA]]-state ook die handel in aandele, termynkontrakte en ETFs.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Basil |first=Arasu |date=14 April 2025 |title=Kraken brei uit buite kripto met kommissievrye handelsbekendstelling |url=https://www.reuters.com/technology/kraken-announces-launch-commission-free-trading-2025-04-14/ |access-date=4 Desember 2025 |website=Reuters}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}

{{Saadjie}}
{{Kriptogeld}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Kriptogeld]]</text>
      <sha1>mpxu63rzauvz1fgd6jwm0nz1de96k8m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912576</id>
      <parentid>2912574</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:06:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2191" sha1="ovn5lkl0q763c2r2t5kcxvw1wxyhrkn" xml:space="preserve">{{Inligtingskas Maatskappy
| naam                = Payward, Inc.
| logo                = K-logo-wikipedia.svg
| handelsnaam        = Kraken
| moedertaalnaam_taal = en
| tipe                = [[Privaat maatskappy]]
| industrie           = {{Unbulleted list|[[Finansiële dienste]]|[[Kriptogeldeenheid]]}}
| stigting            = {{Start date and age|2011|07|28}}
| stigter             = Jesse Powell
| ligging_stad        = [[San Francisco]], [[Kalifornië]]
| ligging_land        = [[VSA]]
| sleutelpersone      = {{Unbulleted list|Arjun Sethi (mede-HUB)|Dave Ripley (mede-HUB)&lt;ref&gt;{{cite web |title=A new day for Kraken |url=https://blog.kraken.com/news/a-new-day-for-kraken |website=Kraken Blog |access-date=19 November 2024 |date=30 October 2024}}&lt;/ref&gt;}}
| produkte            = {{Unbulleted list|[[Kriptogeldbeurs]]|[[Elektroniese fondsoordrag]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Krak {{!}} Die globale geld-toepassing {{!}} Stuur, spaar en bestee |url=https://www.kraken.com/krak |access-date=2025-07-08 |website=www.kraken.com |language=en}}&lt;/ref&gt;}}
| ouer                = Payward, Inc.&lt;ref name=ref1/&gt;
| webwerf             = {{URL|https://kraken.com}}
|kenteken=[[Lêer:K-logo-wikipedia.svg|240px]]}}
'''Kraken''' (wetlik bekend as '''Payward, Inc.''') is 'n [[Verenigde State|VSA]]-gebaseerde [[kriptogeldbeurs]], gestig in 2011. Dit is die eerste kriptogeldeenheid-maatskappy wat ’n bankhandves ontvang het. In 2025 het Kraken begin om handel in getokeniseerde werklike bates vir nie-VSA-kliënte toe te laat.

Teen 2025 het dit ’n kwartaallikse handelsvolume van $207 miljard gehad en was dit die wêreld se veertiende grootste kripto-beurs. Benewens kriptogeldeenhede fasiliteer die beurs in die meeste [[Verenigde State|VSA]]-state ook die handel in aandele, termynkontrakte en ETFs.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Basil |first=Arasu |date=14 April 2025 |title=Kraken brei uit buite kripto met kommissievrye handelsbekendstelling |url=https://www.reuters.com/technology/kraken-announces-launch-commission-free-trading-2025-04-14/ |access-date=4 Desember 2025 |website=Reuters}}&lt;/ref&gt;

==Verwysings ==
{{Verwysings}}
{{Normdata}}

{{Saadjie}}
{{Kriptogeld}}
{{Normdata}}
[[Kategorie:Kriptogeld]]</text>
      <sha1>ovn5lkl0q763c2r2t5kcxvw1wxyhrkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Kraken (kriptogeldbeurs)</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462860</id>
    <revision>
      <id>2912575</id>
      <timestamp>2026-06-20T07:00:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}'</comment>
      <origin>2912575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Caleb Yirenkyi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462861</id>
    <revision>
      <id>2912577</id>
      <timestamp>2026-06-20T07:17:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met ''''Caleb Marfo Yirenkyi''' (gebore 15 Januarie 2006) is ’n [[Ghana]]ese [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n [[middelveldspeler]] speel vir die Deense Superliga-klub [[FC Nordsjælland]] en die [[Ghanese nasionale sokkerspan|Ghanese nasionale span]].  == Verwysings == {{Verwysings}}  {{Sokkersaadjie}} {{Normdata}} {{DEFAULTSORT:Yirenkyi, Caleb}} [[Kategorie:Ghanese sokkerspelers]] [[Kategorie:Geboortes in 2006]] [[Kategorie:Lewende mense]]'</comment>
      <origin>2912577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="444" sha1="95o8pjzvs6v6c8qjnm3edk8sio3zid6" xml:space="preserve">'''Caleb Marfo Yirenkyi''' (gebore 15 Januarie 2006) is ’n [[Ghana]]ese [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n [[middelveldspeler]] speel vir die Deense Superliga-klub [[FC Nordsjælland]] en die [[Ghanese nasionale sokkerspan|Ghanese nasionale span]].

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Sokkersaadjie}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Yirenkyi, Caleb}}
[[Kategorie:Ghanese sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 2006]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>95o8pjzvs6v6c8qjnm3edk8sio3zid6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912578</id>
      <parentid>2912577</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:17:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="436" sha1="jgpsi0sd0uuxwfcpdqrwkfqnyimb5n8" xml:space="preserve">'''Caleb Marfo Yirenkyi''' (gebore 15 Januarie 2006) is ’n [[Ghana]]ese [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n middelvelder speel vir die Deense Superliga-klub [[FC Nordsjælland]] en die [[Ghanese nasionale sokkerspan|Ghanese nasionale span]].

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Sokkersaadjie}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Yirenkyi, Caleb}}
[[Kategorie:Ghanese sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 2006]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>jgpsi0sd0uuxwfcpdqrwkfqnyimb5n8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912579</id>
      <parentid>2912578</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:18:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="441" sha1="gkgjqpnky0om2qhego6bbl2ngiwbge8" xml:space="preserve">'''Caleb Marfo Yirenkyi''' (gebore 15 Januarie 2006) is ’n [[Ghana|Ghan]]ese [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n middelvelder speel vir die Deense Superliga-klub [[FC Nordsjælland]] en die [[Ghanese nasionale sokkerspan|Ghanese nasionale span]].

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Sokkersaadjie}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Yirenkyi, Caleb}}
[[Kategorie:Ghanese sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 2006]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>gkgjqpnky0om2qhego6bbl2ngiwbge8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912580</id>
      <parentid>2912579</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:21:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1159" sha1="ar8dxba77n3f8wkflxt1yazyxn09h4y" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Caleb Yirenkyi
| image = 
| fullname = Caleb Marfo Yirenkyi
| birth_date = {{birth date and age|2006|01|15|df=y}}
| birth_place = Bechem, [[Ghana]]
| height = 1,82 m
| position = Middelvelder, verdediger
| currentclub = [[FC Nordsjælland|Nordsjælland]]
| clubnumber = 36
| youthyears1 = 2017–2024
| youthclubs1 = [[Right to Dream]]
| youthyears2 = 2024
| youthclubs2 = [[FC Nordsjælland|Nordsjælland]]
| years1 = 2024–
| clubs1 = [[FC Nordsjælland|Nordsjælland]]
| caps1 = 47
| goals1 = 4
| nationalyears1 = 2025–
| nationalteam1 = [[Ghanese nasionale sokkerspan|Ghana]]
| nationalcaps1 = 12
| nationalgoals1 = 2
| pcupdate = 17 Mei 2026
| ntupdate = 18 Junie 2026
}}
'''Caleb Marfo Yirenkyi''' (gebore 15 Januarie 2006) is ’n [[Ghana|Ghan]]ese [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n middelvelder speel vir die Deense Superliga-klub [[FC Nordsjælland]] en die [[Ghanese nasionale sokkerspan|Ghanese nasionale span]].

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Sokkersaadjie}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Yirenkyi, Caleb}}
[[Kategorie:Ghanese sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 2006]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>ar8dxba77n3f8wkflxt1yazyxn09h4y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912582</id>
      <parentid>2912580</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:25:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1453" sha1="9qbztm2tyj3sh2if19tsyocj2rf6e5h" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Caleb Yirenkyi
| image = 
| fullname = Caleb Marfo Yirenkyi
| birth_date = {{birth date and age|2006|01|15|df=y}}
| birth_place = Bechem, [[Ghana]]
| height = 1,82 m
| position = Middelvelder, verdediger
| currentclub = [[FC Nordsjælland|Nordsjælland]]
| clubnumber = 36
| youthyears1 = 2017–2024
| youthclubs1 = [[Right to Dream]]
| youthyears2 = 2024
| youthclubs2 = [[FC Nordsjælland|Nordsjælland]]
| years1 = 2024–
| clubs1 = [[FC Nordsjælland|Nordsjælland]]
| caps1 = 47
| goals1 = 4
| nationalyears1 = 2025–
| nationalteam1 = [[Ghanese nasionale sokkerspan|Ghana]]
| nationalcaps1 = 12
| nationalgoals1 = 2
| pcupdate = 17 Mei 2026
| ntupdate = 18 Junie 2026
}}
'''Caleb Marfo Yirenkyi''' (gebore 15 Januarie 2006) is ’n [[Ghana|Ghan]]ese [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n middelvelder speel vir die Deense Superliga-klub [[FC Nordsjælland]] en die [[Ghanese nasionale sokkerspan|Ghanese nasionale span]].&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2026/jun/18/ghana-panama-world-cup-2026-match-report-group-l|title=Ghana grab vital World Cup victory over Panama after Caleb Yirenkyi’s last-gasp goal|date=2026-06-18|website=[[The Guardian]]|language=en|access-date=2026-06-20}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Sokkersaadjie}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Yirenkyi, Caleb}}
[[Kategorie:Ghanese sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 2006]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>9qbztm2tyj3sh2if19tsyocj2rf6e5h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Caleb Yirenkyi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462862</id>
    <revision>
      <id>2912581</id>
      <timestamp>2026-06-20T07:22:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}'</comment>
      <origin>2912581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Matheus Cunha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462863</id>
    <revision>
      <id>2912583</id>
      <timestamp>2026-06-20T07:39:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met ''''Matheus Santos Carneiro da Cunha''' ([[Portugees|Portugese uitspraak]]: [maˈtews ˈkũ.ɲɐ], gebore [[27 Mei]] [[1999]]) is ’n [[Brasilië|Brasiliaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n voorspeler, aanvallende middelveldspeler of vleuel speel vir die Engelse [[Premier League|Premierliga]]-klub [[Manchester United]] en die [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan|Brasiliaanse nasionale span]].  Cunha het jeugsokker in Brasilië vir Coritiba-sokk...'</comment>
      <origin>2912583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1545" sha1="fuql51oz6ybc0k3nmn1d2oh2gapx1bv" xml:space="preserve">'''Matheus Santos Carneiro da Cunha''' ([[Portugees|Portugese uitspraak]]: [maˈtews ˈkũ.ɲɐ], gebore [[27 Mei]] [[1999]]) is ’n [[Brasilië|Brasiliaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n voorspeler, aanvallende middelveldspeler of vleuel speel vir die Engelse [[Premier League|Premierliga]]-klub [[Manchester United]] en die [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan|Brasiliaanse nasionale span]].

Cunha het jeugsokker in Brasilië vir [[Coritiba-sokkerklub|Coritiba]] gespeel. Op die ouderdom van 18 het hy na Europa verhuis om by die Switserse klub FC Sion aan te sluit. Daarna het hy vir die [[Bundesliga]]-klubs [[RB Leipzig]] en [[Hertha BSC]] gespeel, voordat hy in Augustus 2021 by [[Atlético Madrid]] aangesluit het. In Januarie 2023 het hy na [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton Wanderers]] verhuis, aanvanklik op lening.

Cunha het ’n goue medalje saam met die Brasilië se Onder-23-span by die [[Olimpiese Somerspele 2020|2020 Olimpiese Somerspele]] gewen. Hy het sy senior internasionale debuut in September 2021 gemaak en Brasilië by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026|2026 FIFA Wêreldbeker]] verteenwoordig.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/12309/13553624/world-cup-2026-brazil-3-0-haiti-matheus-cunha-nets-twice-as-vinicius-junior-strikes-again-to-earn-much-needed-victory|title=World Cup 2026: Brazil 3-0 Haiti - Matheus Cunha nets twice as Vinicius Junior strikes again to earn much-needed victory|website=Sky Sports|language=en|access-date=2026-06-20}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>fuql51oz6ybc0k3nmn1d2oh2gapx1bv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912585</id>
      <parentid>2912583</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:41:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1757" sha1="c1v1zi8d2ilhl512rcxykk7n37xodfq" xml:space="preserve">'''Matheus Santos Carneiro da Cunha''' (&lt;small&gt;[[Portugees|Portugese uitspraak]]:&lt;/small&gt; [maˈtews ˈkũ.ɲɐ], gebore [[27 Mei]] [[1999]]) is ’n [[Brasilië|Brasiliaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n voorspeler, aanvallende middelveldspeler of vleuel speel vir die Engelse [[Premier League|Premierliga]]-klub [[Manchester United]] en die [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan|Brasiliaanse nasionale span]].

Cunha het jeugsokker in Brasilië vir [[Coritiba-sokkerklub|Coritiba]] gespeel. Op die ouderdom van 18 het hy na Europa verhuis om by die Switserse klub FC Sion aan te sluit. Daarna het hy vir die [[Bundesliga]]-klubs [[RB Leipzig]] en [[Hertha BSC]] gespeel, voordat hy in Augustus 2021 by [[Atlético Madrid]] aangesluit het. In Januarie 2023 het hy na [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton Wanderers]] verhuis, aanvanklik op lening.

Cunha het ’n goue medalje saam met die Brasilië se Onder-23-span by die [[Olimpiese Somerspele 2020|2020 Olimpiese Somerspele]] gewen. Hy het sy senior internasionale debuut in September 2021 gemaak en Brasilië by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026|2026 FIFA Wêreldbeker]] verteenwoordig.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/12309/13553624/world-cup-2026-brazil-3-0-haiti-matheus-cunha-nets-twice-as-vinicius-junior-strikes-again-to-earn-much-needed-victory|title=World Cup 2026: Brazil 3-0 Haiti - Matheus Cunha nets twice as Vinicius Junior strikes again to earn much-needed victory|website=Sky Sports|language=en|access-date=2026-06-20}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Sokkersaadjie}}
{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Cunha, Matheus}}
[[Kategorie:Brasiliaanse sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1999]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>c1v1zi8d2ilhl512rcxykk7n37xodfq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912586</id>
      <parentid>2912585</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:42:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1739" sha1="tbime6ihrblxh3lwlkgo043gfw1fxsn" xml:space="preserve">'''Matheus Santos Carneiro da Cunha''' (&lt;small&gt;[[Portugees|Portugese uitspraak]]:&lt;/small&gt; [maˈtews ˈkũ.ɲɐ], gebore [[27 Mei]] [[1999]]) is ’n [[Brasilië|Brasiliaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n voorspeler, aanvallende middelveldspeler of vleuel speel vir die Engelse [[Premier League|Premierliga]]-klub [[Manchester United]] en die [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan|Brasiliaanse nasionale span]].

Cunha het jeugsokker in Brasilië vir [[Coritiba-sokkerklub|Coritiba]] gespeel. Op die ouderdom van 18 het hy na Europa verhuis om by die Switserse klub FC Sion aan te sluit. Daarna het hy vir die [[Bundesliga]]-klubs [[RB Leipzig]] en [[Hertha BSC]] gespeel, voordat hy in Augustus 2021 by [[Atlético Madrid]] aangesluit het. In Januarie 2023 het hy na [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton Wanderers]] verhuis, aanvanklik op lening.

Cunha het ’n goue medalje saam met die Brasilië se Onder-23-span by die [[Olimpiese Somerspele 2020|2020 Olimpiese Somerspele]] gewen. Hy het sy senior internasionale debuut in September 2021 gemaak en Brasilië by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026|2026 FIFA Wêreldbeker]] verteenwoordig.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/12309/13553624/world-cup-2026-brazil-3-0-haiti-matheus-cunha-nets-twice-as-vinicius-junior-strikes-again-to-earn-much-needed-victory|title=World Cup 2026: Brazil 3-0 Haiti - Matheus Cunha nets twice as Vinicius Junior strikes again to earn much-needed victory|website=Sky Sports|language=en|access-date=2026-06-20}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Cunha, Matheus}}
[[Kategorie:Brasiliaanse sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1999]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>tbime6ihrblxh3lwlkgo043gfw1fxsn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912587</id>
      <parentid>2912586</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3522" sha1="qe1avzr7gz65z25r66la6g1k9xdlbge" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Matheus Cunha
| image = [[Lêer:Matheus Cunha em 2021.jpg|240px]]
| caption = Cunha in 2021
| full_name = Matheus Santos Carneiro da Cunha&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595 |title=2023/24 Premier League squad lists |publisher=Premier League |date=13 September 2023 |access-date=1 January 2024}}&lt;/ref&gt;
| birth_date = {{birth date and age|1999|5|27|df=y}}&lt;ref name=&quot;PremProfile&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/51202/Matheus-Cunha/overview |title=Matheus Cunha: Overview |publisher=Premier League |access-date=14 July 2023 }}&lt;/ref&gt;
| birth_place = João Pessoa, [[Paraíba]], [[Brasilië]]
| height = 1,83 m
| position = Voorspeler, vleuel
| currentclub = [[Manchester United]]
| clubnumber = 10
| youthyears1 = {{0|0000}}–2017
| youthclubs1 = [[Coritiba-sokkerklub|Coritiba]]
| years1 = 2017–2018
| clubs1 = [[FC Sion|Sion]]
| caps1 = 29
| goals1 = 10
| years2 = 2018–2020
| clubs2 = [[RB Leipzig]]
| caps2 = 35
| goals2 = 2
| years3 = 2020–2021
| clubs3 = [[Hertha BSC]]
| caps3 = 39
| goals3 = 12
| years4 = 2021–2023
| clubs4 = [[Atlético Madrid]]
| caps4 = 40
| goals4 = 6
| years5 = 2023
| clubs5 = → [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton Wanderers]] (leen)
| caps5 = 17
| goals5 = 2
| years6 = 2023–2025
| clubs6 = [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton Wanderers]]
| caps6 = 65
| goals6 = 27
| years7 = 2025–
| clubs7 = [[Manchester United]]
| caps7 = 33
| goals7 = 10
| nationalyears1 =
| nationalteam1 = Brasilië o/23
| nationalcaps1 =
| nationalgoals1 =
| nationalyears2 = 2021–
| nationalteam2 = [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan|Brasilië]]
| nationalcaps2 = 25
| nationalgoals2 = 3
| club-update = 17 Mei 2026
| nationalteam-update = 20 Junie 2026
}}
'''Matheus Santos Carneiro da Cunha''' (&lt;small&gt;[[Portugees|Portugese uitspraak]]:&lt;/small&gt; [maˈtews ˈkũ.ɲɐ], gebore [[27 Mei]] [[1999]]) is ’n [[Brasilië|Brasiliaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n voorspeler, aanvallende middelveldspeler of vleuel speel vir die Engelse [[Premier League|Premierliga]]-klub [[Manchester United]] en die [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan|Brasiliaanse nasionale span]].

Cunha het jeugsokker in Brasilië vir [[Coritiba-sokkerklub|Coritiba]] gespeel. Op die ouderdom van 18 het hy na Europa verhuis om by die Switserse klub FC Sion aan te sluit. Daarna het hy vir die [[Bundesliga]]-klubs [[RB Leipzig]] en [[Hertha BSC]] gespeel, voordat hy in Augustus 2021 by [[Atlético Madrid]] aangesluit het. In Januarie 2023 het hy na [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton Wanderers]] verhuis, aanvanklik op lening.

Cunha het ’n goue medalje saam met die Brasilië se Onder-23-span by die [[Olimpiese Somerspele 2020|2020 Olimpiese Somerspele]] gewen. Hy het sy senior internasionale debuut in September 2021 gemaak en Brasilië by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026|2026 FIFA Wêreldbeker]] verteenwoordig.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/12309/13553624/world-cup-2026-brazil-3-0-haiti-matheus-cunha-nets-twice-as-vinicius-junior-strikes-again-to-earn-much-needed-victory|title=World Cup 2026: Brazil 3-0 Haiti - Matheus Cunha nets twice as Vinicius Junior strikes again to earn much-needed victory|website=Sky Sports|language=en|access-date=2026-06-20}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Cunha, Matheus}}
[[Kategorie:Brasiliaanse sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1999]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>qe1avzr7gz65z25r66la6g1k9xdlbge</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912588</id>
      <parentid>2912587</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:51:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3488" sha1="hr7pkbexyu88rihet39yg56sujg0tvr" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Matheus Cunha
| image = [[Lêer:Matheus Cunha em 2021.jpg|240px]]
| caption = Cunha in 2021
| full_name = Matheus Santos Carneiro da Cunha&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595 |title=2023/24 Premier League squad lists |publisher=Premier League |date=13 September 2023 |access-date=1 January 2024}}&lt;/ref&gt;
| birth_date = {{birth date and age|1999|5|27|df=y}}&lt;ref name=&quot;PremProfile&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/51202/Matheus-Cunha/overview |title=Matheus Cunha: Overview |publisher=Premier League |access-date=14 July 2023 }}&lt;/ref&gt;
| birth_place = João Pessoa, [[Paraíba]], [[Brasilië]]
| height = 1,83 m
| position = Voorspeler, vleuel
| currentclub = [[Manchester United]]
| clubnumber = 10
| youthyears1 = {{0|0000}}–2017
| youthclubs1 = [[Coritiba-sokkerklub|Coritiba]]
| years1 = 2017–2018
| clubs1 = [[FC Sion|Sion]]
| caps1 = 29
| goals1 = 10
| years2 = 2018–2020
| clubs2 = [[RB Leipzig]]
| caps2 = 35
| goals2 = 2
| years3 = 2020–2021
| clubs3 = [[Hertha BSC]]
| caps3 = 39
| goals3 = 12
| years4 = 2021–2023
| clubs4 = [[Atlético Madrid]]
| caps4 = 40
| goals4 = 6
| years5 = 2023
| clubs5 = → [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolves]] (leen)
| caps5 = 17
| goals5 = 2
| years6 = 2023–2025
| clubs6 = [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolves]]
| caps6 = 65
| goals6 = 27
| years7 = 2025–
| clubs7 = [[Manchester United]]
| caps7 = 33
| goals7 = 10
| nationalyears1 =
| nationalteam1 = Brasilië o/23
| nationalcaps1 =
| nationalgoals1 =
| nationalyears2 = 2021–
| nationalteam2 = [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan|Brasilië]]
| nationalcaps2 = 25
| nationalgoals2 = 3
| club-update = 17 Mei 2026
| nationalteam-update = 20 Junie 2026
}}
'''Matheus Santos Carneiro da Cunha''' (&lt;small&gt;[[Portugees|Portugese uitspraak]]:&lt;/small&gt; [maˈtews ˈkũ.ɲɐ], gebore [[27 Mei]] [[1999]]) is ’n [[Brasilië|Brasiliaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n voorspeler, aanvallende middelveldspeler of vleuel speel vir die Engelse [[Premier League|Premierliga]]-klub [[Manchester United]] en die [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan|Brasiliaanse nasionale span]].

Cunha het jeugsokker in Brasilië vir [[Coritiba-sokkerklub|Coritiba]] gespeel. Op die ouderdom van 18 het hy na Europa verhuis om by die Switserse klub FC Sion aan te sluit. Daarna het hy vir die [[Bundesliga]]-klubs [[RB Leipzig]] en [[Hertha BSC]] gespeel, voordat hy in Augustus 2021 by [[Atlético Madrid]] aangesluit het. In Januarie 2023 het hy na [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton Wanderers]] verhuis, aanvanklik op lening.

Cunha het ’n goue medalje saam met die Brasilië se Onder-23-span by die [[Olimpiese Somerspele 2020|2020 Olimpiese Somerspele]] gewen. Hy het sy senior internasionale debuut in September 2021 gemaak en Brasilië by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026|2026 FIFA Wêreldbeker]] verteenwoordig.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/12309/13553624/world-cup-2026-brazil-3-0-haiti-matheus-cunha-nets-twice-as-vinicius-junior-strikes-again-to-earn-much-needed-victory|title=World Cup 2026: Brazil 3-0 Haiti - Matheus Cunha nets twice as Vinicius Junior strikes again to earn much-needed victory|website=Sky Sports|language=en|access-date=2026-06-20}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Cunha, Matheus}}
[[Kategorie:Brasiliaanse sokkerspelers]]
[[Kategorie:Geboortes in 1999]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>hr7pkbexyu88rihet39yg56sujg0tvr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912589</id>
      <parentid>2912588</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T07:52:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <origin>2912589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3544" sha1="rayobco6889pk0dh9p7aihwzqfumrfu" xml:space="preserve">{{Infobox football biography
| name = Matheus Cunha
| image = [[Lêer:Matheus Cunha em 2021.jpg|240px]]
| caption = Cunha in 2021
| full_name = Matheus Santos Carneiro da Cunha&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/3681595 |title=2023/24 Premier League squad lists |publisher=Premier League |date=13 September 2023 |access-date=1 January 2024}}&lt;/ref&gt;
| birth_date = {{birth date and age|1999|5|27|df=y}}&lt;ref name=&quot;PremProfile&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/51202/Matheus-Cunha/overview |title=Matheus Cunha: Overview |publisher=Premier League |access-date=14 July 2023 }}&lt;/ref&gt;
| birth_place = João Pessoa, [[Paraíba]], [[Brasilië]]
| height = 1,83 m
| position = Voorspeler, vleuel
| currentclub = [[Manchester United]]
| clubnumber = 10
| youthyears1 = {{0|0000}}–2017
| youthclubs1 = [[Coritiba-sokkerklub|Coritiba]]
| years1 = 2017–2018
| clubs1 = [[FC Sion|Sion]]
| caps1 = 29
| goals1 = 10
| years2 = 2018–2020
| clubs2 = [[RB Leipzig]]
| caps2 = 35
| goals2 = 2
| years3 = 2020–2021
| clubs3 = [[Hertha BSC]]
| caps3 = 39
| goals3 = 12
| years4 = 2021–2023
| clubs4 = [[Atlético Madrid]]
| caps4 = 40
| goals4 = 6
| years5 = 2023
| clubs5 = → [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolves]] (leen)
| caps5 = 17
| goals5 = 2
| years6 = 2023–2025
| clubs6 = [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolves]]
| caps6 = 65
| goals6 = 27
| years7 = 2025–
| clubs7 = [[Manchester United]]
| caps7 = 33
| goals7 = 10
| nationalyears1 =
| nationalteam1 = Brasilië o/23
| nationalcaps1 =
| nationalgoals1 =
| nationalyears2 = 2021–
| nationalteam2 = [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan|Brasilië]]
| nationalcaps2 = 25
| nationalgoals2 = 3
| club-update = 17 Mei 2026
| nationalteam-update = 20 Junie 2026
}}
'''Matheus Santos Carneiro da Cunha''' (&lt;small&gt;[[Portugees|Portugese uitspraak]]:&lt;/small&gt; [maˈtews ˈkũ.ɲɐ], gebore [[27 Mei]] [[1999]]) is ’n [[Brasilië|Brasiliaanse]] professionele [[Sokker|sokkerspeler]] wat as ’n voorspeler, aanvallende middelveldspeler of vleuel speel vir die Engelse [[Premier League|Premierliga]]-klub [[Manchester United]] en die [[Brasiliaanse nasionale sokkerspan|Brasiliaanse nasionale span]].

Cunha het jeugsokker in Brasilië vir [[Coritiba-sokkerklub|Coritiba]] gespeel. Op die ouderdom van 18 het hy na Europa verhuis om by die Switserse klub FC Sion aan te sluit. Daarna het hy vir die [[Bundesliga]]-klubs [[RB Leipzig]] en [[Hertha BSC]] gespeel, voordat hy in Augustus 2021 by [[Atlético Madrid]] aangesluit het. In Januarie 2023 het hy na [[Wolverhampton Wanderers FC|Wolverhampton Wanderers]] verhuis, aanvanklik op lening.

Cunha het ’n goue medalje saam met die Brasilië se Onder-23-span by die [[Olimpiese Somerspele 2020|2020 Olimpiese Somerspele]] gewen. Hy het sy senior internasionale debuut in September 2021 gemaak en Brasilië by die [[FIFA Sokker-Wêreldbekertoernooi in 2026|2026 FIFA Wêreldbeker]] verteenwoordig.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.skysports.com/football/news/12309/13553624/world-cup-2026-brazil-3-0-haiti-matheus-cunha-nets-twice-as-vinicius-junior-strikes-again-to-earn-much-needed-victory|title=World Cup 2026: Brazil 3-0 Haiti - Matheus Cunha nets twice as Vinicius Junior strikes again to earn much-needed victory|website=Sky Sports|language=en|access-date=2026-06-20}}&lt;/ref&gt;

== Verwysings ==
{{Verwysings}}

{{Normdata}}
{{DEFAULTSORT:Cunha, Matheus}}
[[Kategorie:Brasiliaanse sokkerspelers]]
[[Kategorie:Sokkerspelers van die Coritiba-sokkerklub]]
[[Kategorie:Geboortes in 1999]]
[[Kategorie:Lewende mense]]</text>
      <sha1>rayobco6889pk0dh9p7aihwzqfumrfu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Matheus Cunha</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462864</id>
    <revision>
      <id>2912584</id>
      <timestamp>2026-06-20T07:40:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Vryheid vir Suid-Afrika</username>
        <id>184704</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met '{{Kop van besprekingsbladsy}} {{Bladtrekke}}'</comment>
      <origin>2912584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Artemis 2</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462865</id>
    <redirect title="Artemis II" />
    <revision>
      <id>2912592</id>
      <timestamp>2026-06-20T08:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>Sobaka het bladsy [[Artemis 2]] na [[Artemis II]] geskuif: Amptelike naam </comment>
      <origin>2912592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24" sha1="kfdkz6flovzozcmcye8ux8r65muxl2v" xml:space="preserve">#AANSTUUR [[Artemis II]]</text>
      <sha1>kfdkz6flovzozcmcye8ux8r65muxl2v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Artemis 2</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462866</id>
    <redirect title="Bespreking:Artemis II" />
    <revision>
      <id>2912594</id>
      <timestamp>2026-06-20T08:02:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>Sobaka het bladsy [[Bespreking:Artemis 2]] na [[Bespreking:Artemis II]] geskuif: Amptelike naam </comment>
      <origin>2912594</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="o5clc0nqhsf5axygerlpncq4rva2ele" xml:space="preserve">#AANSTUUR [[Bespreking:Artemis II]]</text>
      <sha1>o5clc0nqhsf5axygerlpncq4rva2ele</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indigofera cryptantha</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462867</id>
    <revision>
      <id>2912597</id>
      <timestamp>2026-06-20T08:11:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie met foto's.</comment>
      <origin>2912597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1694" sha1="iutaqpmgx0mwtxs3loxprrdivtgobyr" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera cryptantha
| authority = Benth. ex Harv., (1862)
| synonyms =* ''Anil cryptantha'' &lt;small&gt;(Benth. ex Harv.) Kuntze&lt;/small&gt;
}}
'''''Indigofera cryptantha''''' is 'n klien tot medium [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Botswana]], [[Madagaskar]], [[Namibië]], [[Suid-Afrika]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]], [[Noord-Kaap]], [[Noordwes]], [[Vrystaat]] en die [[Wes-Kaap]] voor.

== Infraspesies ==
Die spesie het drie [[Infraspesifieke naam|infraspesies]]:
* ''Indigofera cryptantha subsp. cryptantha''
* ''Indigofera cryptantha subsp. desmodioides'' &lt;small&gt;(Baker) Du Puy &amp; Labat&lt;/small&gt;
* ''Indigofera cryptantha var. occidentalis'' &lt;small&gt;Baker f.&lt;/small&gt;

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera cryptantha var. cryptantha 1DS-II 4-2794.jpg
Indigofera cryptantha 5Dsr 1-0896.jpg
Indigofera cryptantha 5Dsr 1-0895.jpg
Indigofera cryptantha var. cryptantha 1DS-II 7285.jpg
Indigofera cryptantha var. cryptantha 1DS-II 4-2797.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-109 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499195-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/acf4893d-54a8-45cb-ae00-299bc39b9cfd Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|cryptantha]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Eswatini]]
[[Kategorie:Flora van Madagaskar]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>iutaqpmgx0mwtxs3loxprrdivtgobyr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912599</id>
      <parentid>2912597</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:12:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1694" sha1="4l51ocldxdjz18afecrltli8yygii6a" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera cryptantha
| authority = Benth. ex Harv., (1862)
| synonyms =* ''Anil cryptantha'' &lt;small&gt;(Benth. ex Harv.) Kuntze&lt;/small&gt;
}}
'''''Indigofera cryptantha''''' is 'n klein tot medium [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Botswana]], [[Madagaskar]], [[Namibië]], [[Suid-Afrika]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[KwaZulu-Natal]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]], [[Noord-Kaap]], [[Noordwes]], [[Vrystaat]] en die [[Wes-Kaap]] voor.

== Infraspesies ==
Die spesie het drie [[Infraspesifieke naam|infraspesies]]:
* ''Indigofera cryptantha subsp. cryptantha''
* ''Indigofera cryptantha subsp. desmodioides'' &lt;small&gt;(Baker) Du Puy &amp; Labat&lt;/small&gt;
* ''Indigofera cryptantha var. occidentalis'' &lt;small&gt;Baker f.&lt;/small&gt;

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera cryptantha var. cryptantha 1DS-II 4-2794.jpg
Indigofera cryptantha 5Dsr 1-0896.jpg
Indigofera cryptantha 5Dsr 1-0895.jpg
Indigofera cryptantha var. cryptantha 1DS-II 7285.jpg
Indigofera cryptantha var. cryptantha 1DS-II 4-2797.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-109 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499195-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/acf4893d-54a8-45cb-ae00-299bc39b9cfd Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|cryptantha]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Eswatini]]
[[Kategorie:Flora van Madagaskar]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>4l51ocldxdjz18afecrltli8yygii6a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Indigofera cryptantha</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462868</id>
    <revision>
      <id>2912601</id>
      <timestamp>2026-06-20T08:13:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bhumjaithai-party</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462869</id>
    <revision>
      <id>2912609</id>
      <timestamp>2026-06-20T08:24:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-19905-25</username>
        <id>205527</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met '[[Lêer:Logo of the Bhumjaithai Party.svg|duimnael]] '''Bhumjaithai-party''' ('''BJT'''; [[Thai]]: พรรคภูมิใจไทย; ''Phak Phumchaithai'', lit. 'Thaise Trotse Party') is 'n belangrike konserwatiewe populistiese politieke party in [[Thailand]]. Dit is op 5 November 2008 gestig in afwagting van die uitspraak van die Konstitusionele Hof op 2 Desember 2008 wat sy de facto voorganger, die Neutrale Demokratiese Party (PMT), saam met die People's...'</comment>
      <origin>2912609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1042" sha1="3w30otgzeu4g7w1fv9qcgi5nvn4nhzt" xml:space="preserve">[[Lêer:Logo of the Bhumjaithai Party.svg|duimnael]]
'''Bhumjaithai-party''' ('''BJT'''; [[Thai]]: พรรคภูมิใจไทย; ''Phak Phumchaithai'', lit. 'Thaise Trotse Party') is 'n belangrike konserwatiewe populistiese politieke party in [[Thailand]]. Dit is op 5 November 2008 gestig in afwagting van die uitspraak van die Konstitusionele Hof op 2 Desember 2008 wat sy de facto voorganger, die Neutrale Demokratiese Party (PMT), saam met die People's Power Party (PPP) en die Thai Nation Party ontbind het. Na daardie ontbindings het voormalige lede van die PMT en die Friends of Newin Group (KPW) faksie van die PPP na hierdie party oorgeskakel. Dit lei tans 'n meerderheidsregering.

Bhumjaithai het 'n populistiese platform, met sommige beleide wat ontleen is aan [[Thaksin Shinawatra]] se populistiese Thai Rak Thai-party en sy tweede inkarnasie, die PPP. Die party het 'n sterk basis in die Buriram-provinsie.

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn}}

{{Saadjie}}

[[Kategorie:Politieke partye in Thailand]]</text>
      <sha1>3w30otgzeu4g7w1fv9qcgi5nvn4nhzt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Volksparty (Thailand)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462870</id>
    <revision>
      <id>2912611</id>
      <timestamp>2026-06-20T08:33:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-19905-25</username>
        <id>205527</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe bladsy geskep met '[[Lêer:People's Party Logo-EN (Thailand, 2024).svg|duimnael]] Die '''Volksparty''' ('''PPLE'''; [[Thai]]: พรรคประชาชน, ''Phak Prachachon'') is 'n belangrike progressiewe politieke party in [[Thailand]]. Dit is die derde inkarnasie van die progressiewe [[Nuwe Toekoms-party]], wat in 2018 gestig is en op 21 Februarie 2020 deur die Konstitusionele Hof ontbind is. Dit is die opvolger van die tweede inkarnasie, [[Beweeg Voorwaarts-party]], wat op 7...'</comment>
      <origin>2912611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="957" sha1="twfueykdrydpnve2o7100xnkfk74ivq" xml:space="preserve">[[Lêer:People's Party Logo-EN (Thailand, 2024).svg|duimnael]]
Die '''Volksparty''' ('''PPLE'''; [[Thai]]: พรรคประชาชน, ''Phak Prachachon'') is 'n belangrike progressiewe politieke party in [[Thailand]]. Dit is die derde inkarnasie van die progressiewe [[Nuwe Toekoms-party]], wat in 2018 gestig is en op 21 Februarie 2020 deur die Konstitusionele Hof ontbind is. Dit is die opvolger van die tweede inkarnasie, [[Beweeg Voorwaarts-party]], wat op 7 Augustus 2024 deur die Konstitusionele Hof ontbind is. Dit is tans die hoofopposisieparty in die [[Huis van Verteenwoordigers (Thailand)|Huis van Verteenwoordigers]].

Die oorspronklike vorm van die party is in 2012 gestig as die '''Thinkahao Party''' en later as die '''Thinkahao Chaovilai Party''' in 2018, en is op 9 Augustus 2024 herdoop na die Volksparty, sy huidige vorm.

== Eksterne skakels ==
{{Commons-kategorie inlyn}}

{{Saadjie}}

[[Kategorie:Politieke partye in Thailand]]</text>
      <sha1>twfueykdrydpnve2o7100xnkfk74ivq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indigofera cytisoides</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462871</id>
    <revision>
      <id>2912614</id>
      <timestamp>2026-06-20T08:46:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie met foto.</comment>
      <origin>2912614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1116" sha1="03vcg0hodhc9qmp6cn0albu4991efov" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera cytisoides
| authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) L., (1771)
| synonyms =* ''Anil cytisoides'' &lt;small&gt;(L.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Indigofera mucronata'' &lt;small&gt;Lam.&lt;/small&gt;
* ''Psoralea cytisoides'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''Psoralea stachydis'' &lt;small&gt;Willd. ex Walp.&lt;/small&gt;
}}
'''''Indigofera cytisoides''''' is 'n [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] in [[Tafelberg]] en die [[Hottentots-Hollandberge]] voor. Die spesie is deel van die [[fynbos]] en blom in Maart.

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-116 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499206-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/b20a030d-5439-4acc-87ed-8ff3742d3691 Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|cytisoides]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>03vcg0hodhc9qmp6cn0albu4991efov</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912616</id>
      <parentid>2912614</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T08:48:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Plaaslike naam.</comment>
      <origin>2912616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1166" sha1="6cgy1qagkmoiaw98thbqst4pt6h32ht" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name = Kaapse harige verfbos
| image =
| taxon = Indigofera cytisoides
| authority = ([[Carolus Linnaeus|L.]]) L., (1771)
| synonyms =* ''Anil cytisoides'' &lt;small&gt;(L.) Kuntze&lt;/small&gt;
* ''Indigofera mucronata'' &lt;small&gt;Lam.&lt;/small&gt;
* ''Psoralea cytisoides'' &lt;small&gt;L.&lt;/small&gt;
* ''Psoralea stachydis'' &lt;small&gt;Willd. ex Walp.&lt;/small&gt;
}}
Die '''Kaapse harige verfbos''' (''Indigofera cytisoides'') is 'n [[struik]] wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[Endemie (ekologie)|endemies]] aan [[Suid-Afrika]] en kom in die [[Wes-Kaap]] in [[Tafelberg]] en die [[Hottentots-Hollandberge]] voor. Die spesie is deel van die [[fynbos]] en blom in Maart.

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-116 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499206-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/b20a030d-5439-4acc-87ed-8ff3742d3691 Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|cytisoides]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Endemiese plante van Suid-Afrika]]</text>
      <sha1>6cgy1qagkmoiaw98thbqst4pt6h32ht</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Indigofera cytisoides</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462872</id>
    <revision>
      <id>2912617</id>
      <timestamp>2026-06-20T08:48:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kaapse harige verfbos</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462873</id>
    <redirect title="Indigofera cytisoides" />
    <revision>
      <id>2912618</id>
      <timestamp>2026-06-20T08:49:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Aanstuur</comment>
      <origin>2912618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35" sha1="tigv8911nccol9mrpd07uwk3yahfayu" xml:space="preserve">#AANSTUUR [[Indigofera cytisoides]]</text>
      <sha1>tigv8911nccol9mrpd07uwk3yahfayu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lêer:Something Big Is Happening.png</title>
    <ns>6</ns>
    <id>462874</id>
    <revision>
      <id>2912638</id>
      <timestamp>2026-06-20T09:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Sobaka</username>
        <id>328</id>
      </contributor>
      <comment>{{Beeldinligting
|beskrywing= Something Big is Happening
|bron= Chat GPT
|datum= 20 Junie 2026
|daarsteller= Sobaka
|outeur= Sobaka
|ander_weergawes=
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;</comment>
      <origin>2912638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="295" sha1="pixjatczpi2ppno10od6qnywxbz8hyj" xml:space="preserve">== Opsomming ==
{{Beeldinligting
|beskrywing= Something Big is Happening
|bron= Chat GPT
|datum= 20 Junie 2026
|daarsteller= Sobaka
|outeur= Sobaka
|ander_weergawes=
}}
&lt;!-- VERPLIG: Moenie vergeet om n lisensie te kies ASOOK n bron EN n outeur in te vul nie! --&gt;
== Lisensiëring ==
{{PD-self}}</text>
      <sha1>pixjatczpi2ppno10od6qnywxbz8hyj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indigofera daleoides</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462875</id>
    <revision>
      <id>2912658</id>
      <timestamp>2026-06-20T11:17:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie met foto's.</comment>
      <origin>2912658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1662" sha1="fk5ece5aa1crbie3o5pnh7p1zbcx8bf" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera daleoides
| authority = Benth. ex Harv., (1862)
| synonyms = * ''Anil daleoides'' &lt;small&gt;(Benth. ex Harv.) Kuntze&lt;/small&gt;
}}
'''''Indigofera daleoides''''' is 'n meerjarige plant wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Angola]], [[Botswana]], [[Namibië]], [[Suid-Afrika]], [[Zambië]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[Gauteng]], [[Limpopo]], [[Mpumalanga]], [[Noord-Kaap]], [[Noordwes]] en die [[Vrystaat]] voor.

== Infraspesies ==
Die spesie het twee [[Infraspesifieke naam|infraspesies:]]
* ''Indigofera daleoides var. daleoides''
* ''Indigofera daleoides var. gossweileri'' &lt;small&gt;Baker f.&lt;/small&gt;

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera daleoides var. daleoides 5Dsr 1-0867.jpg
Indigofera daleoides var. daleoides 5Dsr 1-0869.jpg
Indigofera daleoides var. daleoides 5Dsr 1-0873.jpg
Indigofera daleoides var. daleoides 5Dsr 1-0879.jpg
Indigofera daleoides var. daleoides 5Dsr 1-0882.jpg
Indigofera daleoides var. daleoides 5Dsr 1-0901.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-930 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499208-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/19fff2cd-1c82-4777-967f-784938cbf8cd Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|daleoides]]
[[Kategorie:Flora van Angola]]
[[Kategorie:Flora van Botswana]]
[[Kategorie:Flora van Namibië]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Zambië]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>fk5ece5aa1crbie3o5pnh7p1zbcx8bf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Indigofera daleoides</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462876</id>
    <revision>
      <id>2912659</id>
      <timestamp>2026-06-20T11:19:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026 Oostenrykse Grand Prix</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462877</id>
    <revision>
      <id>2912660</id>
      <timestamp>2026-06-20T11:22:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>nuwe raamwerk</comment>
      <origin>2912660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5483" sha1="s4eu8f4v6oxrlm39maswdp7mtgx8sin" xml:space="preserve">{{sporttoekoms}}
{| class=&quot;infobox&quot; align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float:right; width: 24em; &quot;
|+ style=&quot;font-size:85%;&quot; |
|-
!colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot;| {{AT-VLAG}} Formula 1 Lenovo Großer Preis von Österreich 2026
|-
|colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | [[Lêer:Circuit A1 Ring.svg|200x200px]]
|-
| style=&quot;width: 20%;&quot; | '''&lt;small&gt;Datum&lt;/small&gt;'''
| &lt;small&gt;28 Junie 2026&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;Plek&lt;/small&gt;'''
|colspan=2| &lt;small&gt;[[Red Bull Ring]]&lt;/small&gt;
|-
!colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot;| &lt;small&gt;Voorste wegspringplek&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;Renjaer&lt;/small&gt;'''
| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;Tyd&lt;/small&gt;'''
|colspan=2| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|-
!colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot;| &lt;small&gt;Vinnigste ronde&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;Renjaer&lt;/small&gt;'''
| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;Tyd&lt;/small&gt;'''
|colspan=2| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|-
!colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot;| &lt;small&gt;Podium&lt;/small&gt;
|-
&lt;!--
| '''&lt;small&gt;1&lt;/small&gt;''' || &lt;small&gt;{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]&lt;/small&gt;|| &lt;small&gt;[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;''' || &lt;small&gt;{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]&lt;/small&gt;|| &lt;small&gt;[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;''' || &lt;small&gt;{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]&lt;/small&gt;|| &lt;small&gt;[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]&lt;/small&gt;
|-
--&gt;
|}
Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Oostenrykse Grand Prix]]''' sal op 28 Junie 2026 op die [[Red Bull Ring]] in Spielberg, [[Oostenryk]] gehou word. Dit sal die sesde wedren van die kampioenskapseisoen wees.

== Bande == 
[[Pirelli]] sal die volgende bande in Oostenryk verskaf:
{| class=&quot;wikitable gauche&quot; style=&quot;text-align:gauche;&quot;
|+ Bande vir gebruik te Spielberg 
|-
!colspan=3 scope=&quot;col&quot;| Bande vir 'n droë baan
!colspan=2 scope=&quot;col&quot;| Reënbande
|-
|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|alt=Représentation des pneus durs|centré|55px]]&lt;br /&gt;{{spaces|3}}Hard&lt;br /&gt;(Tipe C2)
|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|alt=Représentation des pneus medium|55px]]&lt;br /&gt;{{spaces|1}}Medium&lt;br /&gt;(Tipe C3)
|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|alt=Représentation des pneus tendres|55px]]&lt;br /&gt;{{spaces|4}}Sag&lt;br /&gt;(Tipe C4)
|[[Lêer:Neumático F1 Pirelli Verde.svg|55px]]&lt;br/&gt;Tussen-in
|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]&lt;br/&gt;{{spaces|3}}Reën
|}

== Vrye oefening ==
=== Uitslag ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! rowspan=&quot;6&quot;|Vrye oefening 1
! Pos
! No
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
|- style=&quot;vertical-align:top; background:#FFDAB9;&quot;
|-
! 1
| 
| 
| 
| 
|-
! 2
| 
| 
| 
| 
|-
! 3
| 
| 
| 
| 
|-
! 4
| 
| 
| 
| 
|-
! 5
| 
| 
| 
| 
|-style=&quot;border-top:2px solid #808080&quot;
! rowspan=&quot;6&quot;|Vrye oefening 2
! Pos
! No
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
! 1
| 
| 
| 
| 
|-
! 2
| 
| 
| 
| 
|-
! 3
| 
| 
| 
| 
|-
! 4
| 
| 
| 
| 
|-
! 5
| 
| 
| 
| 
|-style=&quot;border-top:2px solid #808080&quot;
! rowspan=&quot;6&quot;|Vrye oefening 3
! Pos
! No
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
! 1
| 
| 
| 
| 
|-
! 2
| 
| 
| 
| 
|-
! 3
| 
| 
| 
| 
|-
! 4
| 
| 
| 
| 
|-
! 5
| 
| 
| 
| 
|}

== Kwalifisering ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Pos
! No
! Renjaer
! Vervaardiger
! K1
! K2
! K3
! Rooster
|-
! 1
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 1
|-
! 2
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 2
|-
! 3
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 3
|-
! 4
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 4
|-
! 5
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 5
|-
! 6
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 6
|-
! 7
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 7
|-
! 8
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 8
|-
! 9
| 
| 
| 
| 
| 
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 9
|-
! 10
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 10
|-
! 11
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 11
|-
! 12
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 12
|-
! 13
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 13
|-
! 14
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 14
|-
! 15
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 15
|-
! 16
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 16
|-
! 17
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 17
|-
! 18
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 18
|-
! 19
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 19
|-
! 20
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 20
|-
|-
!colspan=&quot;8&quot;| 107% tyd: 
|}

== Wedren ==
=== Renuitslag ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Pos
! No
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Oorsaak uitval
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''25'''
|-
! 2
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''18'''
|-
! 3
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''15'''
|-
! 4
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''12'''
|-
! 5
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''10'''
|-
! 6
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''8'''
|-
! 7
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''6'''
|-
! 8
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''4'''
|-
! 9
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''2'''
|-
! 10
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''1'''
|-
! 11
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 12
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 13
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 14
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 15
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 16
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 17
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 18
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 19
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 20
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|}

==Verwysings==
{{Verwysings}}

{{F1GP 2016–25}}

[[Kategorie:Oostenrykse Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 2026|Oostenryk]]
[[Kategorie:Sport in Oostenryk]]</text>
      <sha1>s4eu8f4v6oxrlm39maswdp7mtgx8sin</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912665</id>
      <parentid>2912660</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T11:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Aliwal2012</username>
        <id>39067</id>
      </contributor>
      <comment>Puntestand voor die Grand Prix</comment>
      <origin>2912665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9311" sha1="tooks8s6wyty08p4a3lqe0k4f3pcqpn" xml:space="preserve">{{sporttoekoms}}
{| class=&quot;infobox&quot; align=&quot;right&quot; cellpadding=&quot;2&quot; style=&quot;float:right; width: 24em; &quot;
|+ style=&quot;font-size:85%;&quot; |
|-
!colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot;| {{AT-VLAG}} Formula 1 Lenovo Großer Preis von Österreich 2026
|-
|colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|colspan=&quot;3&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; | [[Lêer:Circuit A1 Ring.svg|200x200px]]
|-
| style=&quot;width: 20%;&quot; | '''&lt;small&gt;Datum&lt;/small&gt;'''
| &lt;small&gt;28 Junie 2026&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;Plek&lt;/small&gt;'''
|colspan=2| &lt;small&gt;[[Red Bull Ring]]&lt;/small&gt;
|-
!colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot;| &lt;small&gt;Voorste wegspringplek&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;Renjaer&lt;/small&gt;'''
| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;Tyd&lt;/small&gt;'''
|colspan=2| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|-
!colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot;| &lt;small&gt;Vinnigste ronde&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;Renjaer&lt;/small&gt;'''
| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;Tyd&lt;/small&gt;'''
|colspan=2| &lt;small&gt;&lt;/small&gt;
|-
!colspan=&quot;3&quot; bgcolor=&quot;#efefef&quot;| &lt;small&gt;Podium&lt;/small&gt;
|-
&lt;!--
| '''&lt;small&gt;1&lt;/small&gt;''' || &lt;small&gt;{{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]&lt;/small&gt;|| &lt;small&gt;[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;2&lt;/small&gt;''' || &lt;small&gt;{{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]&lt;/small&gt;|| &lt;small&gt;[[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]&lt;/small&gt;
|-
| '''&lt;small&gt;3&lt;/small&gt;''' || &lt;small&gt;{{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]&lt;/small&gt;|| &lt;small&gt;[[Scuderia Ferrari|Ferrari]]&lt;/small&gt;
|-
--&gt;
|}
Die '''[[2026 Formule Een-seisoen|2026 Formule Een]] [[Oostenrykse Grand Prix]]''' sal op 28 Junie 2026 op die [[Red Bull Ring]] in Spielberg, [[Oostenryk]] gehou word. Dit sal die agtste wedren van die kampioenskapseisoen wees.

== Bande == 
[[Pirelli]] sal die volgende bande in Oostenryk verskaf:
{| class=&quot;wikitable gauche&quot; style=&quot;text-align:gauche;&quot;
|+ Bande vir gebruik te Spielberg 
|-
!colspan=3 scope=&quot;col&quot;| Bande vir 'n droë baan
!colspan=2 scope=&quot;col&quot;| Reënbande
|-
|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_White.svg|alt=Représentation des pneus durs|centré|55px]]&lt;br /&gt;{{spaces|3}}Hard&lt;br /&gt;(Tipe C2)
|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Yellow.svg|alt=Représentation des pneus medium|55px]]&lt;br /&gt;{{spaces|1}}Medium&lt;br /&gt;(Tipe C3)
|[[Lêer:F1_tire_Pirelli_PZero_Red.svg|alt=Représentation des pneus tendres|55px]]&lt;br /&gt;{{spaces|4}}Sag&lt;br /&gt;(Tipe C4)
|[[Lêer:Neumático F1 Pirelli Verde.svg|55px]]&lt;br/&gt;Tussen-in
|[[Lêer:F1 tire Pirelli Cinturato Blue.svg|55px]]&lt;br/&gt;{{spaces|3}}Reën
|}

== Vrye oefening ==
=== Uitslag ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! rowspan=&quot;6&quot;|Vrye oefening 1
! Pos
! No
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
|- style=&quot;vertical-align:top; background:#FFDAB9;&quot;
|-
! 1
| 
| 
| 
| 
|-
! 2
| 
| 
| 
| 
|-
! 3
| 
| 
| 
| 
|-
! 4
| 
| 
| 
| 
|-
! 5
| 
| 
| 
| 
|-style=&quot;border-top:2px solid #808080&quot;
! rowspan=&quot;6&quot;|Vrye oefening 2
! Pos
! No
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
! 1
| 
| 
| 
| 
|-
! 2
| 
| 
| 
| 
|-
! 3
| 
| 
| 
| 
|-
! 4
| 
| 
| 
| 
|-
! 5
| 
| 
| 
| 
|-style=&quot;border-top:2px solid #808080&quot;
! rowspan=&quot;6&quot;|Vrye oefening 3
! Pos
! No
! Renjaer
! Vervaardiger
! Tyd
|-
! 1
| 
| 
| 
| 
|-
! 2
| 
| 
| 
| 
|-
! 3
| 
| 
| 
| 
|-
! 4
| 
| 
| 
| 
|-
! 5
| 
| 
| 
| 
|}

== Kwalifisering ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Pos
! No
! Renjaer
! Vervaardiger
! K1
! K2
! K3
! Rooster
|-
! 1
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 1
|-
! 2
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 2
|-
! 3
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 3
|-
! 4
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 4
|-
! 5
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 5
|-
! 6
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 6
|-
! 7
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 7
|-
! 8
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| 8
|-
! 9
| 
| 
| 
| 
| 
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 9
|-
! 10
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 10
|-
! 11
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 11
|-
! 12
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 12
|-
! 13
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 13
|-
! 14
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 14
|-
! 15
| 
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 15
|-
! 16
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 16
|-
! 17
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 17
|-
! 18
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 18
|-
! 19
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 19
|-
! 20
| 
| 
| 
|
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| style=&quot;background-color:#ffcccc&quot; |
| 20
|-
|-
!colspan=&quot;8&quot;| 107% tyd: 
|}

== Wedren ==
=== Renuitslag ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%&quot;
! Pos
! No
! Renjaer
! Vervaardiger
! Rondes
! Tyd/Oorsaak uitval
! Rooster
! Punte
|-
! 1
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''25'''
|-
! 2
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''18'''
|-
! 3
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''15'''
|-
! 4
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''12'''
|-
! 5
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''10'''
|-
! 6
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''8'''
|-
! 7
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''6'''
|-
! 8
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''4'''
|-
! 9
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''2'''
|-
! 10
| 
| ''''''
| ''''''
| 
| 
| 
| '''1'''
|-
! 11
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 12
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 13
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 14
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 15
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 16
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 17
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 18
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 19
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|-
! 20
| 
| 
| 
| 
| 
| 
|
|}

== Puntestand voor die Grand Prix ==
{{BeginKolomme}}
=== Renjaers ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
!Plek 
!Nr. 
!Renjaer 
!Span 
!Punte
|-
!1
| align=center|12
| {{IT-VLAG}} [[Kimi Antonelli]]
| [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]
| align=center|156
|-
!2
| align=center|44
| {{GB-VLAG}} [[Lewis Hamilton]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| align=center|115
|-
!3
| align=center|63
| {{GB-VLAG}} [[George Russell]]
| [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]
| align=center|106
|-
!4
| align=center|16
| {{MC-VLAG}} [[Charles Leclerc]]
| [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| align=center|75
|-
!5
| align=center|1
| {{GB-VLAG}} [[Lando Norris]]
| [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|73
|- 
!6
| align=center|81
| {{AU-VLAG}} [[Oscar Piastri]]
| [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|68
|-
!7
| align=center|3
| {{NL-VLAG}} [[Max Verstappen]]
| [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|55
|-
!8
| align=center|10
| {{FR-VLAG}} [[Pierre Gasly]]
| [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|41
|-
!9
| align=center|6
| {{FR-VLAG}} [[Isack Hadjar]]
| [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|34
|-
!10
| align=center|30
| {{NZ-VLAG}} [[Liam Lawson]]
| [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|28
|-
!11
| align=center|87
| {{GB-VLAG}} [[Oliver Bearman]]
| [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]]
| align=center|18
|-
!12
| align=center|43
| {{AR-VLAG}} [[Franco Colapinto]]
| [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|16
|-
!13
| align=center|41
| {{GB-VLAG}} [[Arvid Lindblad]]
| [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|13
|-
!14
| align=center|55
| {{ES-VLAG}} [[Carlos Sainz jr.]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|6
|-
!15
| align=center|23
| {{TH-VLAG}} [[Alexander Albon]]
| [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|5
|-
!16
| align=center|31
| {{FR-VLAG}} [[Esteban Ocon]]
| [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]]
| align=center|3
|-
!17
| align=center|5
| {{BR-VLAG}} [[Gabriel Bortoleto]]
| [[Audi F1-span|Audi]]
| align=center|2
|-
!18
| align=center|14
| {{ES-VLAG}} [[Fernando Alonso]]
| [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]]
| align=center|1
|-
!19
| align=center|27
| {{DE-VLAG}} [[Nico Hülkenberg]]
| [[Audi F1-span|Audi]]
| align=center|0
|-
!20
| align=center|77
| {{FI-VLAG}} [[Valtteri Bottas]]
| [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]]
| align=center|0
|-
!21
| align=center|11
| {{MX-VLAG}} [[Sergio Pérez]]
| [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]]
| align=center|0
|-
!22
| align=center|18
| {{CA-VLAG}} [[Lance Stroll]]
| [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]]
| align=center|0
|}

{{NuweKolom}}

=== Vervaardigers ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:95%;&quot;
|-
!Plek
!Span
!Punte
|-
!1
| {{DE-VLAG}} [[Mercedes AMG Petronas F1-span|Mercedes AMG]]
| align=center|262
|-
!2
| {{IT-VLAG}} [[Scuderia Ferrari|Ferrari]]
| align=center|190
|-
!3
| {{GB-VLAG}} [[McLaren]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|141
|-
!4
| {{AT-VLAG}} [[Red Bull Racing]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|89
|-
!5
| {{FR-VLAG}} [[Alpine F1-span|Alpine]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|57
|-
!6
| {{IT-VLAG}} [[Racing Bulls]]-[[Red Bull Powertrains|Red Bull Ford]]
| align=center|41
|-
!7
| {{US-VLAG}} [[Haas F1-span|Haas]]-[[Ferrari]]
| align=center|21
|-
!8
| {{GB-VLAG}} [[Williams F1|Williams]]-[[Mercedes-Benz|Mercedes]]
| align=center|11
|-
!9
| {{DE-VLAG}} [[Audi F1-span|Audi]]
| align=center|2
|-
!10
| {{GB-VLAG}} [[Aston Martin F1|Aston Martin]]-[[Honda]]
| align=center|1
|-
!11
| {{VS-VLAG}} [[Cadillac F1-span|Cadillac]]-[[Ferrari]]
| align=center|0
|}
{{EindeKolomme}}

==Verwysings==
{{Verwysings}}

{{F1GP 2016–25}}

[[Kategorie:Oostenrykse Grand Prix]]
[[Kategorie:Sport in 2026|Oostenryk]]
[[Kategorie:Sport in Oostenryk]]</text>
      <sha1>tooks8s6wyty08p4a3lqe0k4f3pcqpn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Indigofera delagoaensis</title>
    <ns>0</ns>
    <id>462878</id>
    <revision>
      <id>2912662</id>
      <timestamp>2026-06-20T11:30:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Nuwe spesie met foto's.</comment>
      <origin>2912662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="966" sha1="l2dg92lifjalmmr8g5m7ywr4um7l403" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera delagoaensis
| authority = Baker f. ex J.B.Gillett, (1958)
| synonyms =
}}
'''''Indigofera delagoaensis''''' is 'n meerjarige plant wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Mosamnbiek]], [[Suid-Afrika]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[KwaZulu-Natal]] en [[Mpumalanga]] voor.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera delagoaensis S-2493.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-124 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499225-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/19fff2cd-1c82-4777-967f-784938cbf8cd Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|delagoaensis]]
[[Kategorie:Flora van Mosamnbiek]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>l2dg92lifjalmmr8g5m7ywr4um7l403</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>2912663</id>
      <parentid>2912662</parentid>
      <timestamp>2026-06-20T11:30:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Ai! ...en toevallig Flora van Suid-Afrika se 9900ste artikel!</comment>
      <origin>2912663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="964" sha1="p83altc0rf6ea3b2g3gapxialkf8oju" xml:space="preserve">{{Spesieboks
| status = LC
| status_system = iucn3.1
| name =
| image =
| taxon = Indigofera delagoaensis
| authority = Baker f. ex J.B.Gillett, (1958)
| synonyms =
}}
'''''Indigofera delagoaensis''''' is 'n meerjarige plant wat deel van die Fabaceae [[Familie (biologie)|familie]] is. Die [[spesie]] is [[inheems]] aan [[Mosambiek]], [[Suid-Afrika]] en [[Zimbabwe]]. In Suid-Afrika kom die spesie in [[KwaZulu-Natal]] en [[Mpumalanga]] voor.

== Galery ==
&lt;gallery&gt;
Indigofera delagoaensis S-2493.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Bronnelys ==
* [https://redlist.sanbi.org/species.php?species=357-124 REDLIST Sanbi]
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:499225-1 Plants of the World]
* [https://biodiversityadvisor.sanbi.org/search/detail/19fff2cd-1c82-4777-967f-784938cbf8cd Biodiversityadvisor]

{{Taksonbalk}}

[[Kategorie:Indigofera|delagoaensis]]
[[Kategorie:Flora van Mosambiek]]
[[Kategorie:Flora van Suid-Afrika]]
[[Kategorie:Flora van Zimbabwe]]</text>
      <sha1>p83altc0rf6ea3b2g3gapxialkf8oju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bespreking:Indigofera delagoaensis</title>
    <ns>1</ns>
    <id>462879</id>
    <revision>
      <id>2912664</id>
      <timestamp>2026-06-20T11:31:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Oesjaar</username>
        <id>7467</id>
      </contributor>
      <comment>Verbeter</comment>
      <origin>2912664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv" xml:space="preserve">{{Kop van besprekingsbladsy}}
{{Bladtrekke}}</text>
      <sha1>2v27w7bebgol2ym1cn6ibpmrzbxwbzv</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>