Wikipedia alswiki https://als.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Houptsyte MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Medium Spezial Diskussion Benutzer Benutzer Diskussion Wikipedia Wikipedia Diskussion Datei Datei Diskussion MediaWiki MediaWiki Diskussion Vorlage Vorlage Diskussion Hilfe Hilfe Diskussion Kategorie Kategorie Diskussion Portal Portal Diskussion Buech Buech Diskussion Wort Wort Diskussion Text Text Diskussion Spruch Spruch Diskussion Nochricht Nochricht Diskussion TimedText TimedText talk Modul Modul Diskussion Veranstaltung Veranstaltung Diskussion Wikipedia:Stammtisch 4 17084 1085251 1085204 2026-06-12T13:13:14Z Al-qamar 461 Neje Abschnitt /* al-Qamar */ 1085251 wikitext text/x-wiki __NEWSECTIONLINK__ {{Wikipedia-Information}} <div style="margin-right: 14em;"> {{Wikipedia-Stammtisch}} </div> == KI == Isch der Artikel [[Rumi Haitami]] mit KI gschribe woorde? Di verschidene Spraachwèrsioone sind ämel idäntisch und der Autor au. Finds intressant, wils nämli fascht fèèlerfrei isch – s schynt em Holder syni Mundart z sy&nbsp;... :-) --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 08:39, 9. Apr. 2026 (MESZ) :Ich glaub scho, ass där mit KI gschribe gsii isch, des haan i jetz scho ne baar mool gsää. Mänkmool dien si verschideni Dialäkt us dr alswiki zäme mischle, do isch d KI schysns druf programmiert gsii, nume myni Artikel z nee. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 09:26, 20. Mai 2026 (MESZ) ::Merci! :-) --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 23:23, 23. Mai 2026 (MESZ) == 200. Dodesdag vum Johann Peter Hebel == Liebi Lyt. Am 22. Septämber isch dr 200. Dodesdag vum [[Johann Peter Hebel]]. Ich find, mir sotte doderzue ebis mache. Zum 250. Geburtsdag hämer sällemol ai Monet lang d Houptsyte umgstaltet ghaa un Artikel rund um dr Hebel presäntiert. Villicht chennt mer jo au mol wider e Dräffe mache? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 09:19, 20. Mai 2026 (MESZ) :Falls mer is uf es Oort chönd verständige und falls mee weder mir beede chömed ... :-) --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 23:24, 23. Mai 2026 (MESZ) ::Drii Voorschleg: [[Schwetzingen|Schwetzinge]], [[Hausen im Wiesental|Huise]] [https://www.hausen-im-wiesental.de/pb/Startseite/Kultur+_+Freizeit/hebeljahr+2026.html] oder [[Basel]] [https://hebel2026.hebelstiftung.ch]. --[[Benutzer:B.A.Enz|B.A.Enz]] ([[Benutzer Diskussion:B.A.Enz|Diskussion]]) 11:08, 25. Mai 2026 (MESZ) == WikiCon 2026 == D [[:de:Wikipedia:WikiCon_2026 |WikiCon 2026]] isch vum 18. bis 20. Septämber 2026 im marinaforum z Regensburg. Me cha si scho aamälde un au ne Brogrammbydrag yygee. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 09:21, 20. Mai 2026 (MESZ) == ISBN == Dr [[Benutzer:Jcb|Jcb]] ([[:nl:Gebruiker:Jcb|Gebruiker Jcb]]) tued bi villnä Literatuiragaabä ä frischi ISBN-Voorlag inä ([https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Liste_Alemannischer_Wörterbücher&diff=1084525&oldid=1077529 hiä äs Biischpil]). – Wäis epper, was das bringd? I därä Voorlag isch bis etz ja nid ämaal diä [[Schweizerische Nationalbibliothek|Schwiizerisch Nazionalbibliotheek]] ipundä. [[Benutzer:B.A.Enz|B.A.Enz]] ([[Benutzer Diskussion:B.A.Enz|Diskussion]]) 11:41, 25. Mai 2026 (MESZ) :Sorry for writing in English. The old magic links will be turned off soon on all Wiki's, see Phabricator [[:phab:T145604|T145604]]. Many Wiki's already have them turned off. The new way to keep the old functionality is this code: <nowiki>{{#isbn:90-6648-632-5}}</nowiki>. Currently this code does exactly the same as the old ''<nowiki>ISBN 90-6648-632-5</nowiki>''. I came across some of those links while doing a few syntax corrections with [https://checkwiki.toolforge.org/cgi-bin/checkwiki.cgi?project=alswiki&view=project Check Wikipedia] and updated the code. [[Benutzer:Jcb|Jcb]] ([[Benutzer Diskussion:Jcb|Diskussion]]) 11:59, 25. Mai 2026 (MESZ) ::Hi [[Benutzer:Jcb|Jcb]], thank you for your support! Best regards --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 20:02, 25. Mai 2026 (MESZ) :::'''''thx.''''' (Und wiä laad sich die alt-niiw Voorlag apassä, so dass oi diä [[Schweizerische Nationalbibliothek|Schwiizerisch Nazionalbibliotheek]] ipunda isch?) --[[Benutzer:B.A.Enz|B.A.Enz]] ([[Benutzer Diskussion:B.A.Enz|Diskussion]]) 21:15, 25. Mai 2026 (MESZ) ::::[https://als.wikipedia.org/w/index.php?title=Schweizerische_Nationalbibliothek&diff=1084553&oldid=989190 Done]. [[Benutzer:Jcb|Jcb]] ([[Benutzer Diskussion:Jcb|Diskussion]]) 22:05, 25. Mai 2026 (MESZ) :::::Hi [[Benutzer:Jcb|Jcb]], thanks for that, but I think that wasn't the point of the question. When you click on the ISBN, a page opens with links to various libraries ([https://als.wikipedia.org/wiki/Spezial:ISBN-Suech/3857826967 example]). There's a category called ''I Nationalbibliotheke'' (i.e. in National Libraries). For example, the German National Library and the Library of Congress are listed there, but not the Swiss National Library. Do you know how to fix that? --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 05:14, 26. Mai 2026 (MESZ) ::::::Ah, I get it. I dove into the manual and I found out that you can change this by changing [[Wikipedia:ISBN-Suech]]. I tested it and it worked. [[Benutzer:Jcb|Jcb]] ([[Benutzer Diskussion:Jcb|Diskussion]]) 07:39, 26. Mai 2026 (MESZ) :::::::Super. Done. '''''thx''''' = Dank häigisch. --[[Benutzer:B.A.Enz|B.A.Enz]] ([[Benutzer Diskussion:B.A.Enz|Diskussion]]) 17:28, 26. Mai 2026 (MESZ) == Di Badisch Zytig schafft di alemannisch Kolumne ab == Am 16. Jänner 1976 het mit em Satz „S isch wyder Mode worde, alemannisch z schwätze - landuff, landab. S git immer weniger Lütt, wo sich schäme im Dialäggt z rede.“ e [[Alemannische Kolumnen|alemannischi Kolumne]] in dr [[Badische Zeitung|Badische Zytig]] aagfange, wu zerscht unter em Titel „Landuff, landab“, syt 1995 derno as „Lueginsland“ erschynt. Jetz het mer aini vu däne fimf Persone, wu aktuell die Kolumne verfasse, gsteckt, ass di Badisch Zytig entschide het, die Kolumne „aus Kostengründen“ abzschaffe. Des basst jo wie ne Fuscht uf s Aug zum 50-jehrige Jubiläum vu dr Kolumne un zum 200. Dodesdag vum Johann Peter Hebel. Eso siht s uus mit em Dialäkt im Badische. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 21:29, 2. Jun. 2026 (MESZ) :{{S|:(}} <small>(Und graatis schrybe wott niemer, äifach us Fröid a de Spraach?)</small> --[[Benutzer:Freigut|Freiguet]] ([[Benutzer Diskussion:Freigut|Diskussion]]) 12:00, 3. Jun. 2026 (MESZ) ::Ich waiß nit, eb s do um e Honorar fir d Autor*ne goht oder um dr Blatz in dr Zytig. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 13:31, 3. Jun. 2026 (MESZ) :::Un soo schtìrbt unsra Schprooch. {{Smiley|wüetig}} — [[Benutzer:Mathieu Kappler|Mathieu Kappler]] ([[Benutzer Diskussion:Mathieu Kappler|Diskussion]]) 14:18, 3. Jun. 2026 (MESZ) No Protescht bietet d Zytig jetz aa, ass d Kolumne nume no all vier Wuche uusechunnt statt wie bishär all Wuche. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 19:15, 5. Jun. 2026 (MESZ)--[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 19:15, 5. Jun. 2026 (MESZ) ::: Unsra Schprooch wìrd numma no 25% weeniger schnall üssschtaarwa! {{S|schädel}} — [[Benutzer:Mathieu Kappler|Mathieu Kappler]] ([[Benutzer Diskussion:Mathieu Kappler|Diskussion]]) 20:52, 8. Jun. 2026 (MESZ) Het's do irgetöbis öffentlichs dezue gee? Git es kei grössere Uffschrei wäge däm? Wär doch emool en Grund, e Demo z organisiere oder eso... --[[Benutzer:Terfili|Terfili]] ([[Benutzer Diskussion:Terfili|Diskussion]]) 09:23, 10. Jun. 2026 (MESZ) :Ich glaub, bishär git s do no kai effetligi Mitdailig vu dr Badische Zytig. --[[Benutzer:Holder|Holder]] ([[Benutzer Diskussion:Holder|Diskussion]]) 15:33, 10. Jun. 2026 (MESZ) == al-Qamar == Hoi zäme. I ha mis alti email-Konto wider chöne uuftaue und chami drum wider do amelde. E liebe Gruez. I werde woll wider echli mee do choge driluege cho, mue mi aber wider a d Wikipedia dragwone. --[[Benutzer:Al-qamar|al-Qamar]] ([[Benutzer Diskussion:Al-qamar|Diskussion]]) 15:13, 12. Jun. 2026 (MESZ) pyl77o82wxvvocegf57wg7y8z506nz3 Text:Froschauer Bibel (1531) 106 46323 1085256 540385 2026-06-12T15:16:54Z ~2026-34670-81 120681 /* Weblink */ 1085256 wikitext text/x-wiki [[Datei:Titel Bibel Zwingli zürich.jpg|thumb|rechts|Titelblatt vo de reformierte Zürcher Bibel vo 1531]] <div align="center" style="font-size:150%;">'''Die gantze Bibel'''</div> <div align="center" style="font-size:110%;">der ursprünglichen Ebraischen</div> <div align="center" style="font-size:110%;">und Griechischen waarheyt</div> <div align="center" style="font-size:110%;">nach/ auffs allertreüwlichest</div> <div align="center" style="font-size:110%;">verteütschet.</div> <div align="center" style="font-size:110%;">Getruckt zuo Zürich bey Christoffel</div> <div align="center" style="font-size:110%;">Froschouer/ im Jar als man zalt</div> <div align="center" style="font-size:110%;">M. D. XXXI.</div> == Text== * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Genesis. Das erst Buoch Mose.|Genesis. Das erst Buoch Mose.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Exodus. Das ander Buoch Mose.|Exodus. Das ander Buoch Mose.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Leviticus. Das dritt Buoch Mose.|Leviticus. Das dritt Buoch Mose.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Numeri. Das vierdt Buoch Mose.|Numeri. Das vierdt Buoch Mose.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Deuteronomiom. Das funfft Buoch Mose.|Deuteronomiom. Das funfft Buoch Mose.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das Buoch Josua|Das Buoch Josua]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Judicum. Das buoh der Richteren.|Judicum. Das buoh der Richteren.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das buoch Ruth.|Das buoch Ruth.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das erst buoch der Künigen. Das erst teil des Buochs Samuels.|Das erst buoch der Künigen. Das erst teil des Buochs Samuels.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das ander buoch der Künig. Das ander teil des Buochs Samuels.|Das ander buoch der Künig. Das ander teil des Buochs Samuels.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Regum. Das drit Buoch der Künigen.|Regum. Das drit Buoch der Künigen.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Regum. Das vierdt Buoch der Künigen.|Regum. Das vierdt Buoch der Künigen.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Paralipomenon Das erst Buoch der Chronica.|Paralipomenon Das erst Buoch der Chronica.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das ander buoch Paralipomenon. Das ander Buoch der Chronica.|Das ander buoch Paralipomenon. Das ander Buoch der Chronica.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das erst Buoch Esdre.|Das erst Buoch Esdre.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Nehemias. Das ander Buoch Esdre.|Nehemias. Das ander Buoch Esdre.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das buoch Esther|Das buoch Esther]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das drit buoch Esdre|Das drit buoch Esdre]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das vierdt Buoch Esdre/ das die Ebreer nit habend.|Das vierdt Buoch Esdre/ das die Ebreer nit habend.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das buoch Der Weyßheit|Das buoch Der Weyßheit]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das Buoh Ecclesiasticus.|Das Buoh Ecclesiasticus.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das buoch Tobie.|Das buoch Tobie.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Der Prophet Baruch.|Der Prophet Baruch.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das Buoch das Judith heiszt.|Das Buoch das Judith heiszt.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das Buoch Hester|Das Buoch Hester]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das erst Buoch Machabeorum.|Das erst Buoch Machabeorum.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das ander Buoch der Machabeern.|Das ander Buoch der Machabeern.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das Buoch Job.|Das Buoch Job.]] * [[Text:Froschauer Bibel (1531)/Das Buoch der Psalmen|Das Buoch der Psalmen]] == Weblink == * [http://www.e-rara.ch/download/pdf/1929192?name=Die%20gantze%20Bibel Die gantze Bibel / der ursprünglichen ebraischen und griechischen Waarheyt nach auffs aller treüwlichest verteütschet] (Faksimile, ZB Züri) [pdf, 525 MB] *DIE ZÜRCHER BIBEL VON 1531 uf de Websiite vom Grossmöischter Züri: [http://www.grossmuenster.ch/bibelaufnetz/ Faksimile], [http://www.grossmuenster.ch/fileadmin/content/pdfs/froschauer-bibel_transkription.pdf Text als pdf] *[https://froschauer-1531.ch/ froschauer-1531.ch] (en digitali Uusgaab von der Froschouer-Biblen von 1531) [[Kategorie:Text:Froschauer Bibel]] 1datuf6ah9hhlo51l4mnwsp5gh4yg8z Formsignal 0 46702 1085258 1015925 2026-06-12T20:28:27Z -wuppertaler 50804 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Formsignale.jpg]] → [[File:Bahnhof Wickrath - Formsignale.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) 1085258 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Formsignaal}} [[Datei:Bahnhof Wickrath - Formsignale.jpg|miniatur|Formsignaal vo dè DB]] '''Formsignaal''' sin [[Mechanik|mechanischi]] [[Eisenbahnsignal|Ysebaasignal]], bi wellè dè [[Signalbegriff]] durch beweglichi Elemänt – meischtens Daflè odder Flügel – dargschtellt wörd. Sy wörred sit dè Aafangszit vo dè [[Eisenbahn|Ysebaa]] nõch èm Vorbild vo dè [[Optische Telegrafie|optischè Telegrafy]] vowendet. Mittlerwyl wörred d Formsignaal gröschtèdeils vo dè [[Lichtsignal (Eisenbahn)|Lichtsignaal]] vodrängt, wörred abber au no uff nit modernisyrtè Bahnhööf witerhy vowendet. == Gschichtè == Diè erschtè Signaal hèn lediglich us èrè Schybè, wo entweder uffgrichtet un frontal sichtbar gsi sin odder wegklappt wörrè konnè, sodass si vom Gleis uus nimmi sichtbar gsi sin. Sell Sischtem bildet d Grundlaa vom voeinheitlichtè Formsignaalsischtem z Frankrych un wörd au bi dè dütschè Formvorsignaal vowendet. Anfang vo dè 1840er Johr hèt dè [[John Stevens (Ingenieur)|John James Stevens]] è Patent uff d Erfindg vo Flügelsignaal erhaaltè, wo sich langsam durrègsetzt hèn. S erschte asè baute Signaal isch 1842/43 vom Charles Hutton Gregory z [[New Cross]] (London) a dè [[London and Croydon Railway]] errichtet worrè un i dè nägschste 30 Johr hèt es sich gegè anderi mechanischi Signaalsischtem durrègsetzt. Diè erschtè söttigè Signaal sin eifach uff èm Dach vom Stellwärk montyrt gsi, erscht spòter hèt mo Seilzüüg entwicklet, um au vom Stellwärk entfärnt herrègschtellti Signaal bedienè z könnè. == Technik == Flügelsignaal vofüèget übber ein odder meereri Ärm (''Flügel''), wo nõch obbè odder unnè in voschidnè Laagè gschwenkt wörrè könnè. Durch s Schwenkè hèrgschtellti Aaordnigè vo dè Flügel in beschtimmti Winkel stellet dõdeby voschidni [[Signalbegriff]] dar. Èn einzelne, horizontal ligendè Flügel entschpricht i dè Regel dè stärkschtè Beschränkig, wo s Signaal darschtellè ka (meischt ''Halt!''). Uff- odder abwärts zeigendi Flügel schwächet sellen ab odder hebè den ganz uff. Im aktuellè Signaalsischteem vo dè DB AG bedütet byschpillswys èn einzelnè Flügel, wo nõch rächts obbè um 45&nbsp;° zeiget, dè Signaalbegriff [[H/V-Signalsystem#Hp 1 / Vr 1|Hp 1]] ''Faart'' aa. Formsignaal wörred meischt mechanisch von [[Mechanisches Stellwerk|Hebelschtellwärk]] übber Stelldròt odder Stellschtangè gschtüèret. Well sell d Stellentfärnigè begränzt, müèn bi besunders langè Stellentfärnigè un generell bi [[Elektromechanisches Stellwerk|elektromechanischè Stellwärk]] elektrischi Signaalaatryb vowendet wörrè. Alternatyv sin früèner au Aatryb durch Druckgas (CO<sub>2</sub>) us Staalflaschè, welli am Standort vo dè Signaal in besunderè Schränk unterbrocht worrè sin, benutzt worrè. Diè zu dè Färnschtellig vo dè Signaal vowendetè Drôôtzüüg sin durch è ''Spannwärk'', welles Längèänderigè durch Temperadurschwankigè uusglycht, unter glychmäßigi Zuugschpannig ghaaltè. S Spannwärk isch bi dè meischtè Sischteem so konschtruyrt, dass bi nem Bruch vo dè Stellleitig diè abbèkeiendè Spanngwicht dè Signaalaatryb gegè èn Endaaschlaag i d Stellig [[H/V-Signalsystem#Hp 0 / Vr 0|Hp 0]] ''Halt!'', bzw. diè reschtriktivschti vofüègbari Stellig ziènet un en dört feschthaaltet. So wörd sichergschtellt, dass im Zug nit irrtümlich èn Faartbegriff aazeigt un ihm so z.&nbsp;B. d Yfaart in èn Streggèabschnitt gschtattet wörd, wo durch èn anderè Zug bsetzt isch.<ref>Ulrich Maschek: ''Sicherung des Schienenverkehrs Kapitel 4.3.6.1 H/V-System'' Springer Vieweg, Wiesbaden 2012, ISBN 978-3-8348-1020-5.</ref> Am Aafang hèn sämtlichi Formsignaal durch dè Stellwärker manuell widder i d Halteschtellig brocht wörrè, i dem er èn Hebbel zrugg gschtellt hèt. Mit Yfüürig vo sognanntè Flügelkuppligè (bi [[Hauptsignal|Hauptsignaal]]) bzw. Schiibèkuppligè (bi [[Vorsignal|Vorsignaal]]) hèt durch d Ywirkung von èrè Zugfahrt uff di [[Gleisfreimeldeanlage#Gleisstromkreis|isolyrte Schinnè]] s Signaal automatisch uff ''Halt'' keiè könnè. Zuèsätzlich zu beweglichè Elemänt vofüèget Formsignaal au oft übber Laternè, welli bi Nacht odder bi schlechter Sicht dè Signaalbegriff durch farbigi Lichtpünkt darschtellet, diè sogenanntè Nachtzeichè. Durch beweglichi [[Farbfilter]], diè sogenannti ''Blendèyrichtig'', könnet diè Lichtpünkt abdunklet odder diè abgschtraalti Farb gwechslet wörrè. Zu dè eifachè Wartig sin d Laternè un Blendè am ''Laternèuffzug'' asè aabrocht, dass mo si abbèlõ ka. Als [[Leuchtmittel|Lüüchtmittel]] sin urschprünglich [[Petroleumlampe|Petroleumlampè]] vowendet worrè, welli abber täglich hèn müèsè gwartet wörrè un nit uugfòòrlich gsi sin. Bi heftigè Bewegigè vo dè Signaalmechanik hèt s vorkǒ könnè, dass Petroleum usègschlüderet worrè isch, wo sich am Docht entzündet hèt un è Laternèexplosion verursacht hèt. Deshalb sin nõch èm Zweitè Wältchrièg [[Gaslaterne|Propangaslaternè]] ygfüürt worrè, welli i dè Regel mit einèrè Gutterè sechs Wochè glüüchtet hèn un nit uff selli Art explodyrè hèn könnè. Bsunders bi elektromechanischè Stellwärk wörred d Signaal elektrisch belüüchtet, Stromversorgig un Kabel sin in sebbem Fall schu vorhandè gsi. I dè letschtè Johr hèt mo d Signalbelüüchtig uff wartungsarmi [[Leuchtdiode|Lüüchtdiodè]] umgschtellt, wo bi vorhandnè freiè Kabelõderè us èm Netz, suscht dezentral durch [[Solarzelle|Solarzellè]] un [[Akku]]s betribbè worrè sin. == Formsignaal in verschidnè Länder == === Dütschland === Luèg au: [[Eisenbahnsignale in Deutschland|Ysebaasignaal z Dütschland]] [[Datei:BhfEpfenhofen Ausfahrsignale Talaufwaerts II.JPG|miniatur|Beidi nördlichi Uusfaarsignaal vom Baanhof Epfèhoffè a dè Sauschwänzlebaan mit dè Signaalbegriff Hp 0 un Hp 2]] Urschprünglich hèt am Aafang vo dè Ysebaagschicht z Dütschland jedi Ysebaagsellschaft vo dè [[Geschichte der Eisenbahn in Deutschland#Länderbahnzeit 1871 bis 1920|Länderbaanè]] è eignes Signaalsischteem kaa. Erscht mit dè Gründig vo dè [[Deutsche Reichsbahn (1920–1945)|Dütschè Rychsbaan]] 1924 isch è deutschlandwit einheitlichs [[H/V-Signalsystem|Signaalsischteem]] gschaffè worrè. D Signaal wörred in [[Hauptsignal|Haupt-]] (Hp) un [[Vorsignal]]e (Vr) unterschidè. Wegè m langè Bremswèg vo Züüg zeiget Vorsignaal d Stellig vo dè Hauptsignaal in uusreichendèm Abschtand (je nõch gfaarener Gschwindigkeit 400–1500 Metèr) aa, dômit èn Zug rächtzitig vor èm haltzeigendè Signaal zum Stõõ kunnt. [[Datei:BhfZollhaus Einfahrtsvorsignal.JPG|miniatur|S weschtlichi Yfaartsvorsignaal vum Baanhof Zollhuus a dè Sauschwänzlebaan.]] {| class="prettytable" | | style="background-color: white" | [[Datei:Hp0 Form.svg|hochkant|bottom|100px|Formhauptsignaal Hp 0]] [[Datei:Vr0 Form.svg|hochkant|bottom|66px|Vr 0 Formsignaal]] | style="background-color: white" | [[Datei:Hp1 Form.svg|hochkant|bottom|100px|Formhauptsignaal Hp 1]] [[Datei:Vr1 Form.svg|hochkant|bottom|66px|Vr 1 Formsignaal]] | style="background-color: white" | [[Datei:Hp2 Form.svg|hochkant|bottom|100px|Formhauptsignaal Hp 2]] [[Datei:Vr2 Form.svg|hochkant|bottom|66px|Vr 2 Formsignaal]] |- | ''Hp 0'' „Halt!“ un ''Vr 0'' „Halt erwartè“ | ''Hp 1'' „Fahrt“ un ''Vr 1'' „Fahrt erwartè“ | ''Hp 2'' „Langsamfahrt 40&nbsp;km/h (30, 50 oder 60&nbsp;km/h)“ un ''Vr 2'' „Langsamfaart erwartè 40&nbsp;km/h (mit 30, 50 odder 60&nbsp;km/h)“ |} Als rächtlichi Bsunderheit befindet sich am Mascht vom Formsignaal z Dütschland kein als Signaal würkendes [[Mastschild]] sondern lediglich è [[Fahrdienstvorschrift|fahrdiènschtlich]] unbedütendes ''Maschtblèch''. Uffgrund vo dè Konschtruktion goot mo dèvo uus, dass, im Gegèsatz zu Lichtsignaal welli uusgõõ könnet, dè Flügel im Fälerfall Halt gebiètè ka. ==== Ungültigkeitschrütz ==== [[Datei:BhfGrimmelshofen EinfahrsignalNord.JPG|miniatur|links|Nördliches Yfaartssignaal vum Baanhof Grimmelzofè a dè Sauschwänzlebaan. wo mit èm Ungültigkeitschrütz vosää isch.]] Uff Streggè, wo entwedder stillglait, uff zentraali Stellwärk umgschtellt worrè sin odder durch Bauschtellè in èrè bsunderè betryblichè Situation sin, git s Formsignaal, wo für ungültig erklärt worrè sin. Für sell wörd s '''Ungültigkeitschrütz''' vowendet, wo us zwei wyssè Streifè beschtoot, wo wiè ne Chrüz odder è ''X '' aagordnet sin.<ref>[http://stellwerke.de/signal/deutsch/sp.html#sp2 ''Ungültigkeitskreuz''] uf stellwerke.de</ref> === Frankrych === S französischi Formsignaalsischtem vowendet zum gröschte Deil Schiibè, wo mo um è senkrächti Achs umklappè ka, un unterschidlichi Formè un Farbè aufwyset. Dè unygschränkte Faarbegriff (''voie libre'' „Gleis frei“) bschtôt dõby us dè Nitsichbarkeit vo yschränkendè Daflè. D Bezeichnig vo dè Signaalbegriff basyrt deilwys uff èm Uussää vo sellenè Schybè, wi byschpillswys ''carré (rouge)'' („Absolutè Halt“), ''carré violet'' („Halt für Rangyrfaartè“), ''semaphore'' („Flügelsignaal“: Blockhalt). Selli Signaal wörred durch separati, farbigi Lichter ergänzt, wo je nõch Faarbegriff ufflüüchtè. === Großbritanniè === [[Datei:Signal Home Semaphore R & G.svg|miniatur|Britischi Formsignaal]] Diè traditionellè britischè Semaphor-Signaal zeiget i dè Grundschtellig èn waagrächtè Flügel (''Halt''). Bi dè ab 1870 bi dè britischè Ysebaagsellschaftè ygfüürtè ''lower quadrant''-Signaal („unterè [[Quadrant]]“) zeigt dè Flügel 45&nbsp;° nõch unnè, um ''Faart'' z signalisyrè. Èn Nõchdeil vo sellè Signaal isch znägscht, dass si bi Schädè a dè Stellmechanik odder dè Drôtzüüg i dè Faartschtellig voblybet, well si nit i d Haltschtellig ''keiè'' hèn könnè. Bi dè ''upper quadrant''-Signaal („Oberè Quadrant“) zeigt dè Flügel für dè Faart-Begriff 45&nbsp;° nach obbè. Si sin ab 1924 bi dè Bahngsellschaftè LNER, LMS un SR ygfüürt worrè, well si bi Schädè a dè Stellmechanik odder dè Drôtzüüg uffgrund dè Massevodeilig vom Flügel i d Haltschtellig zrugg keit sin. D GWR hèt dõgegè a dè ''lower quadrant''-Signaal fescht ghaaltè. Spòter sin au d Flügel vom ''lower quadrant''-Signaal mit Gegègwicht uusgschtattet worrè, um im Schadensfall ebbèfalls sofort i d Haltschtellig z glangè. Zuè nem Stellwärkberych ghört immer è ''distant signal'' (gäälè Flügel, ''fischtailed arm'', s erlaubt d Yfaart i dè Stellwärkberych) un ein odder meereri ''home signals'' (roti Flügel, si zeiget dè freigäèni Faartvolauf im Stellwärkberych aa). È witeri Eigèheit vo dè britischè Formsignaal sin d Signaalkombinationè, well bi Vozwygigè für jedi abzwygendi Faarmöglichkeit èn zuèsätzlichè Nebenmascht mit eignè Flügel aagordnet isch. Signaalbruggè an Baanhofsuusfaartè könnet dõher zimli komplex gschtaaltet sy. === Holland === Diè holländischè Ysèbahnè hèn vili technischi Entwickligè vo dè britischè Baanè übernõ. Au dört git s ''lower quadrant''-Signaal, allerdings mit Flügelformè, wo vo dè britischè Signaal abwychet. [[Datei:Semafor SKJ.jpg|mini|upright=0.60|Schwedischs Formsignaal]] === Schwedè === Z Schwedè wörred fascht uusschlièßlich [[Lichtsignal (Eisenbahn)|Lichtsignaal]] ygsetzt. Allerdings sin uff dè [[Inlandsbahn|Inlandsbaan]] odder bi Museumsbaanè einigi Formsignaal („Semafor“) erhaaltè blibbè. Schwedischi Formsignaal ähnlet dè dütschè, nu dass si uff dè linkè Streggèsitè uffgschtellt sin un demmzfolg in Faart-frei-Stellig vo dè Flügel nõch links obbè zeigt. Dè Baanhof [[Moskosel]] a dè Inlandsbaan isch sit 2013 widder stundèwys bsetzt un dürft somit dè einzigi Baanhof sy, wellè sich im Bsitz vom Staat befindet, bi demm diè aalt Technik no gnutzt wörd. Well Formsignaal nimmi im aktuellè Signalbuèch uffgfüürt sin, isch è extra Aahang für dè Baanhof i dè Streggèbeschrybig notwendig.<ref>{{Webarchiv | url=http://www.inlandsbanan.se/core/files/ibf64.pdf | wayback=20111228031938 | text=Linniènbuèch vo dè Inlandsbaan}}</ref> === Schwiz === I dè Schwiz wörred Formsignaal im [[Signalsystem M]] (mechanisch) vowendet. Sell wörd sit dè 1940er Johr durch s [[Signalsystem L|Signaalsischteem L]] (Lichtzeichè) un spòter durch s 1986 ygfüürte [[Signalsystem N|Signaalsischteem N]] (numerischi Gschwindigkeitsaazeig) abglöst. === Öschterrych === Z [[Österreich|Öschterrych]] sin Nachtzeichè durch Lichtpünkt abgschafft worrè. Signaalflügel un -schiibè sin [[Reflexion (Physik)|reflektyrend]] uusgfüürt. Dè [[Triebfahrzeugführer|Trybfaarzügfüürer]] erkennt iri Stellig durch Uusschtraalè mit dè Fahrzüügbelüüchtig. Möglich isch sell durch d Uusrüschtig vo sämtlichè Trybfaarzüüg un Stüèrwagè mit leischtungsfähigè Schywòrfer. == Literadur == * {{Literatur | Autor=Helge Holz | Titel=Flügelklinik | TitelErg=Besuch im Signalwerk Braunschweig | Sammelwerk=eisenbahn magazin | Nummer=1/2013 | Verlag=Alba Publikation | Ort=Düsseldorf | Jahr=2013 | Monat=Januar | Seiten=99–101 | ISSN=0342-1902}} == Weblingg == * [http://stellwerke.de/signal/deutsch/hv.html ''Formsignalsystem Deutschland''] uf stellwerke.de * [https://trixstadt.de/trix-express-wiki/britische-signale/ ''Britische Signale – Einführung''] uf trixstadt.de * [https://trixstadt.de/trix-express-wiki/niederlandische-signale-einfuhrung/ ''Niederländische Signale – Einführung''] uf trixstadt.de == Einzelnõchwys == <references /> {{Navigationsleiste Eisenbahnsignale (Deutschland)}} {{Übersetzungshinweis|1 = de |2 = Formsignal |3 = dütsch |4 = 121140522}} [[Kategorie:Ysebahnsignaal]] j8pnkwlz2q124qv69sev0oftd2sjrmr Eisenbahnsignal 0 46853 1085259 1076805 2026-06-12T20:28:28Z -wuppertaler 50804 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Formsignale.jpg]] → [[File:Bahnhof Wickrath - Formsignale.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) 1085259 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Ysebahnsignaal}} [[Datei:Bahnhof Wickrath - Formsignale.jpg|miniatur|Form-Vor- un -Hauptsignaal von èm Baanhof vo dè DB]] <!-- [[Datei:Hp 0.jpg|miniatur|Lichthauptsignal vo dè DB]] --> '''Ysebahnsignaal''' ([[Signal|Signaal]] kunnt vo {{laS|''signum''}} ‚Zeichè‘), un bezeichnet [[Optik|optischi]], [[Akustik|akustischi]] odder [[Elektronik|elektronischi]] Signaal, wo im Betrièb vo dè [[Eisenbahn|Ysebahn]] Informationè in Form vo Signaalbegriff übermittlet. Sie diènet dè Sicherig vo [[Zug (Eisenbahn)|Zug]]- un [[Rangieren|Rangyrfaartè]] un dè Beschleunigung vom bahnbetrièblichè Betrièbsablauf.<ref>EUROPA LEHRMITTEL: ''Grundwissen Bahnberufe''. Haan-Gruiten, 1. Auflage 2001, Seite 28. ISBN 3-8085-7401-1</ref> Im engerè Sinn sin dõmit diè Streggèsignaal gmeint, wo an èrè [[Eisenbahnstrecke|Ysebaanstreggi]] stönn. D Signaal übermittlet èm [[Triebfahrzeugführer|Füürer vo Ysebahnfaarzüüg]] Informationè un Uffträäg übber dè [[Fahrweg|Faarwäg]]. Si wörred vom [[Fahrdienstleiter|Faardiènschtleiter]] odder [[Weichenwärter|Wärter]] als Bedièner von èm [[Stellwerk|Stellwärk]] gää. Wichtigi Informationè, die mit Signaal übertrait wörred, sin unter anderem, ob un mit wellerè [[Geschwindigkeit|Gschwindigkeit]] gfaarè wörrè darf. == Entwicklig == I dè Frühzit vo dè [[Eisenbahngeschichte|Ysebaangschicht]], als oft nu ein odder zwei Züüg uff èrè Streggi vokeert sin, hèt mo eifachi Methodè zu dè Voständigung vowendet. D Kommunikation isch mittels Pfyfè, Winkè, Schwenkè vo Faanè odder Laternè durrègfüürt worrè. Mit stygender Zugzaal isch sell unpraktikabel worrè un s isch znägscht èn [[Sicherung von Zugfahrten#Fahren im Zeitabstand|Zitabschtand]] ygfüürt worrè, nõch demm èn Zuug èm anderè uff èrè Streggi hèt folgè dürfè. Dôby isch au nõch [[Zuggattung|Zugart]] un Gschwindigkeit unterschiddè worrè, sodass èn Personèzug èm [[Güterzug|Güèterzug]] nu mit großem Abschtand hèt folgè dürfè, während er nõch èm Schnellzug nu èn gringè Abschtand hèt yhaltè müèsè. Trotz unterschydlichè Gschwindigkeitè isch somit immer èn uusreichendè Abschtand zwischè zwei uffènanderfolgendè Züüg yghaaltè worrè un im Normalfall isch kein Zug uff èn anderè druffgfaarè. Sell Sicherungssischtem hèt allerdings au Gfaarè mit sich brocht, wenn èn Zug uff èrè Streggi ligèblibbè isch un dè nõchfolgendi sell nit rèchtzitig gmerkt hèt. Druffhy isch dè [[Raumabstand|Raumabschtand]] ygfüürt worrè, wo jedem Zug èn Streggèabschnitt freighaaltè wörd un dõmit kein andrè yfaarè darf, bis dè vornèdraa ihn volôô hèt. Selli Abschtänd sin znägscht durch uffwendigi Streggèposchtè realisyrt worrè, welli sich uff Sicht mit Faanè un Laternè voschtändiget hèn. Spõter sin dõzuè Schybè odder Zeinè bruucht worrè, diè a Maschtè befeschtiget un withy sichtbar gsi sin. Somit hèt mo dè Blockabschtand vogrößerè un d Aazaal Streggèposchtè voringerè könnè. Wesentlich voeifacht isch sell Vofaarè durch dè 1840 ygfüürte [[Telegrafie|Baantelegraph]], mit wellem elektrischi Signaal übber witi Entfernigè entlang vo Baanstreggè witergää wörrè hèn könnè. Bi dè voschidenschtè Baangsellschaftè hèt sich è Villzaal vo Signaaldaflè un Maschtè mit beweglichè Elemänt etablyrt, welli vom Stellwärk übber Drôtzüüg, elèktrisch odder uff anderi Wys bediènt wörrè könnè. Selli mechanischè ''[[Formsignal|Formsignaal]]'' stellet èn [[Signalbegriff]] durch beweglichi Elemänt – meischt Daflè odder Flügel – dar. Diè hütt zuènämend gebrüüchlichi Bauform isch s ''Lichtsignaal'', bi demm d Signaallampè d Signaalbegriff durch iri Farb un Aaordnig darschtellet. Selli sin uss dè Zuèsatzlampè entschtandè, wo au d Formsignaale für d Nacht benötigt hèn. Vill Signaaluffträäg wörred abber au hütt no vo Hand unter Zuhilfenaam vo Signaalfaanè un mit Lichtzeichè gää, so byschpillswys bim [[Rangieren|Rangyrè]] odder bim Erteilè vom [[Zugaufsicht|Abfaarufftraag]] für èn [[Zug (Eisenbahn)|Zug]]. == Klassifizyrig vo Signasl == === Signaalbegriff === Ysebaasignaal sin grundsätzlich für s Überträägè vo folgendè Begriff entwicklet worrè: Konkreti Signaalbilder definyrt d [[Eisenbahn-Signalordnung|Ysebaa-Signaalordnig]] * Faarerlaubnis * Gschwindigkeit * Richtig (Faarwäg) * betrièblichi Zuèsatzinformation * faarzüügabhängigi Zuèsatzinformation * streggèsitigi Zuèsatzinformation === Schutzzyl vo Ysebaasignaal === Bim Fäälè von èm [[Schutzziel|Schutzzyl]] befindet sich s Signaal in Grundschtellig, welles je nõch Signaalsischteem uff Faart odder Halt feschtglait sy ka. In anderè Fäll würket unter anderem folgendi Schutzzyl... ...in Faartschtellig: * Gschwindigkeitsänderig * bsunderi betrièblichi Hywys ...in Haltschtellig: * Endi vo dè Faarerlaubnis * Schutz vo anderè Faarstrõßè * Schutz vor Baanübbergäng un beweglichè Elemänt (z. B. Hubbruggène, Weerkammerdoor) * Nothaalt im Fall von èm Ereignis * bsunderi betrièblichi Hywys ...im Störigsfall: * betrièblichi Hywys zum witerè Vofaarè (z. B. permissives Faarè) * bsunderi betrièblichi Hywys === Signalisyrigsbrinzyp === D Faarerlaubnis ka enèrè [[Zug (Eisenbahn)|Zugeinheit]] allei (i dè Bedütig mit Streggèhögschtgschwindigkeit) odder mit Zuèsatzinformation übber dè Faarwäg (mit Kennbuèchschtabbè zu dè Uuswaal unter alternativè Faarmöglichkeitè) odder mit dè zuèlässigè Gschwindigkeit signalisyrt wörrè: * Fahrerlaubnissignalisyrig (Signalisyrig vo „Halt“ un „Faart“; Signal stôôt am Aafang vo dè [[Zugfahrt|Zugfaartè]]) * Fahrerlaubnissignalisyrig mit impliziter Wägsignalisyrig (urschprünglich britischi Philosophy; Signaalbegriff graaduus, links odder rächts abzwygend) * Faarerlaubnissignalisyrig mit impliziter Geschwindigkeitssignalisyrig (urschprünglich dütschi Philosophy; Signaalbegriff graaduus odder abzwygend ohni Sitènaagaab) * Fahrerlaubnissignalisyrig mit kombinyrter Wäg- un Gschwindigkeitssignalisyrig (nordamerikanischi, osteuropäischi un moderni Philosophy vo Signaalsischteem) Für è Signalisyrig vom Faarwäg odder vom Gschwindigkeitwächsel könnet Aazeiger (zum Byschpill Richtigsaazeiger, Aafang von èrè Gschwindigkeitsreduzyrig) au ohni Hauptsignaal allei stôô. === Signalisyrigszwèck === Ysebaasignaal diènet unterschydlichè Zwèck, welli nõchfolgend dargschtellt sin: ==== Signalisyrig vo dè Gültigkeit vo Signaal ==== * Ungültigi Signaal wörred meischt mit Hülf von èm [[Formsignal#Ungültigkeitschrütz|wyßè Chrütz]] – zum Byschpill am neu errichtetè, no nit gültigè Signaal – kennzeichnet. * Stôôt è Signaal an èm Standort abwychend vo dè Regèll, drait s è Zuordnigsdaflè odder è anders zuèsätzlichs Hywysschild. ==== Signalisyrig vo dè [[Zugfahrt|Faarerlaubnis]] un èm Faarwäg ==== * Signalisyrig vo dè [[Zugfahrt|Faarerlaubnis]] * Signalisyrig vo dè Richtig vom Faarwäg ==== Signalisyrig vo dè [[Geschwindigkeit|Högschtgschwindigkeit]] ==== * Signalisyrig vo zuèlässigè Högschtgschwindigkeitè in Abhängigkeit vo dè [[Trassierung|Trassyrig]] uff [[freie Strecke#Eisenbahn|freiè Streggè]] * Signalisyrig vo zuèlässigè Högschtgschwindigkeitè in Abhängigkeit vo dè [[Fahrstraße|Faarstrõß]] bi meererè Faarmöglichkeitè, zum Byschpill im [[Bahnhof|Baanhof]] * Signalisyrig vo zuèlässiger Högschtgschwindigkeitè für Züüg mit bschtimmtè [[Bremse|Brèmssischteem]] * Signalisyrig vo zuèlässiger Högschtgschwindigkeitè für [[Neigezug|Neigezüüg]] * Signalisyrig vo zuèlässiger Högschtgschwindigkeitè in Abhängigkeit vo anderè Kriteriè (zum Byschpill nõchgschobenè Züüg) ==== Signalisyrig vom [[Bahnbetrieb|Baanbetrièb]] ==== * Signalisyrig für d Beschlüünigung odder Volangsamig vo [[Zugfahrt|Zuugfaartè]] * Signalisyrig für [[Fahrtrichtungswechsel|Faartrichtigswèchsel]] * Signalisyrig vom [[Sicherung von Zugfahrten#Fahren auf Befehl|Faarè uff Befeel]], vo [[Sicherung von Zugfahrten#Fahren auf Sicht|Faarè uff Sicht]], vo [[Sicherung von Zugfahrten#Fahren im Seilzugbetrieb|Faarè im Seilzuugbetrièb]], vo [[Sicherung von Zugfahrten#Fahren mit Zugstäben (Zugstabsysteme)|Faarè mit Zuugschtääb]], vo [[Sicherung von Zugfahrten#Fahren im Zeitabstand|Faarè im Zitabschtand]] un vo witerè Vofaarè zu dè [[Sicherung von Zugfahrten|Sicherig vo Zuugfaartè]] * Signalisyrig vom [[Rangieren#Rangieren im Eisenbahnverkehr|Rangyrbetrièb]] * Signalisyrig vo Bereich für besunderi [[bahnbetrieb|baanbetrièblichi]] Aaforderigè (zum Byschpill nõchgschobenè Züüg) * Signalisyrig vo dè Kontaktuffnaam vom [[Triebfahrzeugführer|Tryfaarzüügfüürer]] mit èm [[Fahrdienstleiter|Faardiènschtleiter]] ==== Signalisyrig im Fall von èrè Gfôôr ==== * Signalisyrig vo dè Warnig im [[Gefahr|Gfôôr]] * Signalisyrig vo Berych für [[Notbremsüberbrückung|Notbrèmsübberbrüggig]] * Signalisyrig vo Vofaarè im Fall vo Signaalschtörigè ==== Signalisyrig vo Sischteem zu dè [[Sicherung von Zugfahrten|Sicherig vo Zuugfaartè]] un anderi Faartè ==== * Signalisyrig vo Eigèschaftè vom Signaalsischteam * Signalisyrig vo Eigèschaftè vom [[Zugbeeinflussung|Zuugbeyflussigssischteem]] * Signalisyrig vo [[Gleisfreimeldung|Gleisfreimeldeabschnitt]] ==== Bsunderi Eigèschaftè vo dè [[Eisenbahninfrastruktur|Ysebaainfraschtruktur]] ==== * Signalisyrig vo Faart uff bschtimmtè Gleis (zum Byschpill bim ''Faarè uff èm Gegègleis'') * Signalisyrig von èm [[Gleisabschluss]] * Signalisyrig vo dè [[Spurweite (Eisenbahn)|Spurwiti]] * Signalisyrung vo dè [[Zahnstange|Zaaschtangènabschnitt]] * Signalisyrig vom Standort, dè Stellig un d Funktionswys vo beweglichè Faarelemänt (zum Byschpill [[Eisenbahnweiche|Weichè]], [[Gleissperre|Gleisschperrè]]) * Signalisyrig vo dè Standort, dè Stellig un dè Funktionswys vo dè Sicherig vo [[Bahnübergang|Baanübbergäng]] * Signalisyrig vo dè [[Längsneigung|Längsneigig]] * Signalisyrig vo dè [[Kilometrierung|Kilometryrig]] * Signalisyrig vo feschtglaitè Haaltschtandört * Signalisyrig vo dè Zuugabfèrtigung * Signalisyrig vom [[Lademaß|Laddemaaß]] * Signalisyrig vom [[Lichtraumprofil|Lichtraumbrofyl]] * Signalisyrig vo Eigèschaftè vom [[Zugfunk|Zuugfunk]] * Signalisyrig vo anderè Eigèschaftè vo dè [[Eisenbahninfrastruktur|Ysebaainfraschtruktur]] ==== Signalisyrig zu dè [[Energieversorgung|Energyvosorgig]] (Traktion) ==== * Signalisyrig vo Befülligsstandört für [[Dampflokomotive|Dampfloks]] un [[Verbrennungslokomotive|Diselloks]] * Signalisyrig vo Entleerigsstandört für [[Dampflokomotive|Dampfloks]] * Signalisyrig vo Spysigsstandört für [[Akku-Triebwagen|Akku-Trybwägè]] * Signalisyrig vo [[Bahnstrom|Baanschtrom]]sischteem * Signalisyrig vo Abschnitt vo [[Bahnstrom|Baanschtrom]]sischteem * Signalisyrig vom Ènd vo dè [[Fahrleitung|Faarleitig]] odder dè [[Stromschiene|Stromschinnè]] ==== Signalisyrig für bschtimmti Eigèschaftè vo dè [[Zug (Eisenbahn)|Zuugeinheit]] ==== * Signalisyrig vo uusgwäältè Informationè für bschtimmti [[Schienenfahrzeug|Schinnèfaarzüüg]] (zum Byschpill für [[Schneepflug#Schiene|Schneepflüüg]]) * Signalisiyig vo uusgwäältè Informationè für bschtimmti [[Zug (Eisenbahn)|Zuugkategoriè]] (zum Byschpill für [[Neigezug|Neigezüüg]]) * Signalisyrig vo dè [[Bremsprobe|Brèmsbròb]] ==== Signalisyrig am [[Schienenfahrzeug|Schinnèfaarzüüg]] ==== * Signalisyrig vo dè Zuugschpitzè un [[Zugschluss]] * Signalisyrig vo Züüg mit bschtimmtè Eigèschaftè === Gruppyrig vo Signaal === Zu dè visuellè Darschtellig vom Signaalbegriff dienet voschideni Gruppyrigè vo Signaal, wo nõch irer betrièblichè Funktion gruppyrt sin: * Hauptsignaal * Vorsignaal * Meeabschnittssignaal * Widderholigssignaal * Rangyrsignaal * Gruppèsignaal für meereri Gleis (zum Byschpill Gruppèuusfaarsignaal) * Spezialsignaal zu dè Aakündigung un Darschtellig vo anderè Informationè * Maschtschilder a Signaal bezüüglich Vofaarenswys im Fall vo Störigè vo sellè Signaal * fahrzüügsitigi Signaal (Zuugsignaal) * witeri Signaal === Signaalschtelligè === Je nõch Aazaal vo dè Informationè, wo mo aazeigè muè, un dè Möglichkeit, Signaalbegriff nit z zeigè, könnet Signaal eini odder meereri Stelligè ynää : * nit schaltbar * schaltbar * belièbig programmyrbar === Überträgigsberych === Signaal könnet nit nu a einzelnè Standört, sondern au abschnittswys odder kontinuyrlich uff d Züüge übbertrait wörrè. * punktförmig * linnièförmig * funkförmig Dè Berych vo dè [[Zugbeeinflussung|Zuugbeyflussig]] erfüllt i dè Regèl mindeschtens d Möglichkeitè vom Überträgigsberych vo dè entsprechendè Signalisyrig für d [[Sicherung von Zugfahrten|Sicherig vo Zuugfaartè]]. === Übberträgigsart === D Signaal könnet uff voschidni Wys übbertrait wörrè: * mündlich * schriftlich * Flaggè un Objekt (zum Byschpill Ballöön) * [[Formsignal|Formsignaal]] (Beschrybig vo dè Formsignaalphilosophy mit Farbschemè) * [[Lichtsignal|Lichtsignaal]] (Beschreibung der Lichtsignalphilosophy mit Farbschemè) * Akuschtiksignaal (zum Byschpill Pfyfè odder Knallerbsè) * Füürerschtandssignalisyrig mit elektromagnetischer Überträgig (Balisè, Elektromagneet, Duèrmagneet, Schinnèlinnièleiter, Kabellinnièleiter, Funkleiter) * suschtigi Überträgigsartè (zum Byschpill Vosüèch mit Lichtübberträgig) Bi dè linniè- un funkförmigè Übberträgig nutzt Signalisyrig un [[Zugbeeinflussung|Zuugbeyflussig]] hüüfig è gmeinsames Übberträgigsmedium. === Signaalaaschtüèrig === D Aaschtüèrig vo Signaal ka nõch unterschidlichè Kriterè erfolgè un unterschidlich uusglöst wörrè: * regelbasyrt (zum Byschpill bim [[Sicherung von Zugfahrten#Fahren mit Zugstäben (Zugstabsysteme)|Faarè mit Zugschtääb]]) * prozessbasyrt (zum Byschpill nõch Freifaarè vom voruusligendè [[Streckenblock|Blockabschnitt]]) * ereignisbasyrt (zum Byschpill durch Betätigung vom [[Nothalt]] bi U-Baanè) === Signaalsischteem === I dè voschidenè Länder hèn sich bi dè [[Eisenbahnunternehmen|Ysebaaunternämmè]] deilwys zimli unterschydlichi Signaalsischteem usèbildet. S Regelwärk dezuè isch wegè sinerè betrièbssicherheitlichè Bedütig meischt Deil vom nationalè Ysebaarächt. * [[Eisenbahnsignale in Deutschland|Dütschi Ysebaasignaal]] sin i dè [[Eisenbahn-Signalordnung|Ysebaa-Signaalordnig]] (ESO) vorgschribbè. Für iri Aawendig i dè Praxis sin d Ysebaasignaal in so gnanntè [[Signalbuch (Eisenbahn)|Signalbüècher]] abbildet un bschribbè. * Diè [[Eisenbahnsignale in Japan|japanischè Ysebaasignaal]] wörred im japanischè ''Minischterialerlass zu dè Feschtlegig vo technischè Standards vo dè Ysebaa'' feschtglait. S Signaalsischteem basyrt znägscht uff dè britischè Wägsignalisyrig, hèt abaer spòter Yflüss vo dè US-amerikanischè Gschwindigkeitssignalisyrig erhaaltè. * D [[Eisenbahnsignale in Finnland|Ysebaasignaal z Finnland]] bschtönn uss ortsfeschtè Lichtsignaal, wo mit èm [[Zugbeeinflussung|Zuugbeyflussigssischteem]] [[Automatic Train Control|ATC]] zämmèschaffet. * [[Eisenbahnsignale in der Schweiz|Ysebaasignaal i dè Schwiz]] sin uffdeilt in Signaal für d Gschwindigkeit bis 160 km/h un è spezielli Füürerschtandssignalisyrig (CAB-Signalling) bi höcherè Gschwindigkeitè. * [[Eisenbahnsignale in Österreich|Ysebaasignaal z Öschterrych]] wörred durch d Signaalvorschrift V2 vo dè [[ÖBB]] feschtglait. Genemiget wörred si durch s [[Bundesministerium für Verkehr, Innovation und Technologie|Bundesminischterium für Vokeer]]. === Füürerschtandsignalisyrig === Uff Schnellfaarstreggè wörd zuèsätzlich è diräkti elektronischi Signaalübberträgig a s [[Triebfahrzeug|Trybfaarzüüg]] (byschpillswys im [[Intercity-Express|ICE]] odder [[Shinkansen]]) ygsetzt, well herkömmlichi optischi Signaalbegriff mit Lampè odder Formzeichè vom Trybfaarzüügfüürer wegè dè hochè Gschwindigkeit nimmi sicher wôôrgnôô wörrè könnet. Ußerdèmm ka so èn Bordcomputer Unterschtützig gää un d Signaaluffträäg gegèbenèfalls ohni Mitwürkig vom Trybfaarzüügfüürer diräkt umsetzè. Diè für dè Trybfaarzüügfüürer nötigè Informationè wörred dõdeby im [[Führerstand|Füürerschtand]] vom [[Fahrzeug|Faarzüüg]] übber voschidni Aazeigeinschtrumänt dargschtellt. S dütsche [[Eisenbahn-Bundesamt|Ysebaa-Bundesamt]] volangt, dass èn Trybfaarzüügfüürer è Signaal, wo vor ym lyt, wènigschtens füüf Sekundè lang sää muè, bevor er devô è Handlig ableitè muè. (Bi 160&nbsp;km/h legt er deby also 225&nbsp;m zrugg). Bi höcherè Gschwindigkeitè wörd deswègè è Zuugsicherigssischteem ygsetzt, wo Signaalinformationè uff s Faarzüüg übbertrait, z Dütschland wörd byschpillswys d [[Linienzugbeeinflussung|Linnièzugbeyflussig]] (LZB)<ref>EUROPA LEHRMITTEL: ''Grundwissen Bahnberufe''. Haan-Gruiten, 1. Ufflaag 2001, Sitè 384ff. ISBN 3-8085-7401-1</ref> ygsetzt. Europawitt sin dört mengi unterschidlichi Sischteem im Ysatz, wo künftig in Form vom [[European Train Control System]] durch è funkbasyrts elektronischs Sischteem voeinheitlicht wörrè söllet. Au uff [[U-Bahn|U-Baan]]- sowiè [[Stadtbahn|Schtadtbaan]]-Streggè wörd è Füürerschtandsignalisyrig ygsetzt, um Züüge z stüèrè. Dezuè sin vowandti Zuugbeyflussigssischteem im Ysatz, wo deilwys au èn faarerlosè Betrièb ermöglichet. === Zugsignaal === Z Dütschland isch für Tryfaarzüüg è [[Dampfpfeife|Dampfpfiifè]] odder è voglychbari Yrichtig zu dè Generyrig vo dè akustischè Signaal ''Pfiff'' durch d [[Eisenbahn-Bau- und Betriebsordnung|Ysebaa-Bau- un Betrièbsordnig]] (EBO) vorgschribbè.<ref>{{Internetquelle |url=http://www.bahnstatistik.de/Signale/SB-DRG.pdf |titel=Archivierte Kopie |zugriff=2013-10-10 |archiv-url=https://web.archive.org/web/20140907143026/http://www.bahnstatistik.de/Signale/SB-DRG.pdf |archiv-datum=2014-09-07}} Nummern 161-164</ref> *Abfaartpfiff: Kurzes Pfiifè/Huupè: "Zug faart ab." Hütt no deilwys üblich *Haltepfiff: Langes Pfiifè/Huupè: "Zug haaltet." isch zum Informyrè vom Brèmser benutzt worrè solang s no keini Druckluftbrèmsè gää hèt sowiè zuè Voschtändigung mit witerè Trybfaarzüüg. *Achtigspfiff: Zweifachs langes Pfiifè/Huupè: "Achtung." == Luèg au == * [[Stellwerk|Stellwärk]] * [[Eisenbahnsignale in Deutschland|Ysebahnsignaal z Dütschland]] == Literadur == * Michael Dostal (Hrsg.): ''Signale der deutschen Eisenbahnen''. GeraMond, München, 2. Auflage 2002, ISBN 3-932785-14-2 == Einzelnõchwys == <references/> == Weblinggs == {{commonscat|Rail transport signals|Eisenbahnsignal}} * [https://web.archive.org/web/20081119084441/http://www.european-railway-signalling-server.net/ The European Railway Signalling Server] * [http://mysite.du.edu/~jcalvert/railway/railhom.htm James Calvert: ''Railways: History, Signalling, Engineering'', University of Denver] * [https://web.archive.org/web/20130927034216/http://www.stellwerke.de/signal/deutsch/index.html Dütschi Ysebaasignaal] * [https://web.archive.org/web/20131206115411/http://www.signalbuch.com/ Ril 301 - Signaalbuèch (Dütschi Baan)] * [http://www.bav.admin.ch/dokumentation/grundlagen/00868/01947/index.html?lang=de Fahrdiènschtvorschriftè Schwiz FDV] * [http://www.bav.admin.ch/dokumentation/grundlagen/00868/01947/index.html?lang=de&download=M3wBUQCu/8ulmKDu36WenojQ1NTTjaXZnqWfVpzLhmfhnapmmc7Zi6rZnqCkkIN2fH6AbKbXrZ2lhtTN34al3p6YrY7P1oah162apo3X1cjYh2+hoJVn6w==&.doc Ysèbaasignaal i dè Schwiz, Worddokumènt (schrybgschützt)] * [https://web.archive.org/web/20080302202330/http://www.carreweb.fr/signalisation_en.html ''Signalling in France: SNCF''] (Änglisch) {{Übersetzungshinweis|de|Eisenbahnsignal|dütsch}} [[Kategorie:Ysebahnsignaal| ]] stmubhva8q8u5s681uvqvdkt5g3soom Eisenbahnsignale in Deutschland 0 46970 1085260 1076804 2026-06-12T20:28:29Z -wuppertaler 50804 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Formsignale.jpg]] → [[File:Bahnhof Wickrath - Formsignale.jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) 1085260 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Ysebaasignaal z Dütschland}} [[Datei:Bahnhof Wickrath - Formsignale.jpg|miniatur|hochkant=1.25|Vor- un Hauptsignaal (Formsignaal) vom Bahnhoaf mit dè Signaalbegriff ''Hp 0'' am Haupt- un ''Vr 0'' am Vorsignaal]] '''[[Eisenbahnsignal|Ysebaasignaal]]''' signalisyret grundsätzlich, ob un in wellerè Gschwindigkeit Streggèabschnitt befaarè wörrè dürfet. Dezuè exischtyret voschidni Signaalartè, diè sich grob in [[Hauptsignal|Haupt-]] (Hp) un [[Vorsignal|Vorsignaal]] (Vr) sowiè [[Zusatzsignal|Zuèsatzsignaal]] (Zs) gliderè lönn. Z Dütschland isch d [[Eisenbahn-Signalordnung|Ysebaa-Signaalordnig]] (ESO), i wellerè d Bedütig vo dè Signaal greglet isch, Deil vom Ysebaanrächt, well Signaale è hochi Bedütig für d Betrièbssicherheit hèn. Diè praktisch Aawendig isch im [[Signalbuch (Eisenbahn)|Signaalbuèch]] bschribbè. Diè vom Signaal azeigti Meldig wörd oft au als ''Signaal'', ''Signaalbild'' odder ''Signaalbegriff'' benamst. == Entwicklig == [[Datei:Formsignale.svg|miniatur|upright=1.25|Signaalbilder Hauptsignaal: Hp 0: Halt, Hp 1: Faart, Hp 2: Langsamfaart<br>Signaalbilder Vorsignaal: Vr 0: Halt erwartè, Vr 1: Faart erwartè, Vr 2: Langsamfaart erwartè]] [[Datei:Ks example.svg|miniatur|hochkant=1.5|Kombinationssignaal (Ks)]] Lueg au: [[Eisenbahnsignal#Entwicklig|Entwicklig vo dè Ysèbaasignaal]] Nõchdemm i dè Früèzit vo dè dütschè Ysebaagschichtè jedi Baangsellschaft ire eigènes Signaalsischteem kaa hèt, hèt durch diè witreichend Voschtaatlichung vo sellè Gsellschaftè ab 1875 in ganz Dütschland è einheitlichi ''Signalordnig für d Ysèbaanè vo Dütschland'' goltè. Schu vornewèg hèt s è umfangrychi Produktion vo Ysebaasignaal gää, wiè öppè 1873 bi dè [[Max Jüdel|Ysèbaasignal-Bauanschtalt Max Jüdel & Co]]. Formsignaal mit geometrisch unterschidlich gformtè Daflè sin au hüt no villfach in Gebruuch. Mengi Formhauptsignaal erlaubet nebbè dè Begriff ''Halt'' (Hp 0) un ''Faart'' (Hp 1) au dè Begriff ''Langsamfaart'' (Hp 2). Formvorsignaal zeiget ''Halt erwartè'' (Vr 0) ''Faart erwartè'' (Vr 1) un ''Langsamfaart erwartè'' (Vr 2). Formsignaal mit Flügel wörred aafangs als [[Formsignal|Semaphorè]] bezeichnet. Nachts sin selli Signaal durch Lichter in unterschidlichè Farbè begleitet worrè: Bis 1907 isch „Faart“ (Hp 1) an èm Hauptsignasl mit èm wyßè Licht signalisyrt worrè, „Halt“ (Hp 0) mit èm rotè Licht un Abzwygig / Langsamfaart (Hp 2) mit èm wyßè un èm grüènè Licht. Bi Vorsignaal bedütet s grüène Licht „Halt erwartè“ (Vr 0), è wyßes degegè „Faart erwartè“ (Vr 1). Wyßes Licht hèt dè Nõchdeil, dass es extreem lycht mit anderè wyßè Lichtquellè vowechslet wörrè hèt könnè un hèt deshalb zuè nèrè Reiè vo [[Eisenbahnunfall|Unfäll]] gfüürt. Nõch meererè glimpflich volaufnè Unfäll isch d Signaalordnig deshalb gändert worrè. Bis 1913 hèn fascht alli dütschè Baanvpwaltigè s wyße Licht durch s hüt no gebrüüchliche grüène Licht ersetzt, welles nit so lycht vowechslet wörrè ka. Einzigi Uusnaam isch diè [[Königlich Bayerische Staatseisenbahnen|Königlich Bayerischi Staatsysèbaa]] blibbè, diè d Koschtè vo dè Umrüschtig gscheut hèt. Dört isch bis 1919 nu ei Streggi nõch dè neuè Vorschriftè uusgschtattet worrè<ref>Hans-Joachim Ritzau: ''Von Siegelsdorf nach Aitrang. Die Eisenbahnkatastrophe als Symptom – eine verkehrsgeschichtliche Studie''. Landsberg 1972, S. 108.</ref> un dè [[Eisenbahnunfall von Nannhofen|Ysebaaunfall vo Nannèhoffè]] z Bayern, am 17. April 1917, bi demm 30 Menschè gschtorbè sin, isch gnau auf è söttigi Signalvowechslig zruggzfüürè gsi. Endi vo dè 1920er Johr sin bi dè [[S-Bahn Berlin]] Signaal ygefüürt worrè, wo d Signaalbegriff nit übber d Form, sondern uusschlièßlich übber farbigi Lichter zeigt hèn. S so gnannti [[Sv-Signalsystem|Sv-Signaalsischteem]] isch au hüt no bi dè [[S-Bahn Hamburg]] im Ysatz. Sv stôt deby für Signaalvobindig, denn selli Signaal voeiniget Haupt- un Vorsignaalfunktion in sich (Meeabschnittsignaal). Z Berlin (Oscht) isch es sit dè 1980er Johr im Zuug vo dè Fernbaan-Elektrifizyrig durch s Hl-Sischteem ersetzt worrè, im Weschtdeil un deils au im Oschtdeil vo Berlin hèt s sit dè Widdervoeinigung èm neuè Ks-Signaalsischteem wychè müèse. Für d [[Vollbahn|Vollbaanè]] znägscht im Berych vo dè Bundesrepublik bis 1994 un sitdemm au für Dütschland insgsamt enthaaltet gemäß dè [[Eisenbahn-Bau- und Betriebsordnung|Ysebaa-Bau- un Betrièbsordnig]] §&nbsp;14 diè sit 1959 geltendè [[Eisenbahn-Signalordnung|Ysebaa-Signaalordnig]] (ESO) diè Feschtlegigè für d z vowendendè Signaal. Im [[Signalbuch (Eisenbahn)|Signalbuèch]] vo dè Dütschè Baan AG wörred diè vo dè DB AG vowendetè Signaal uffgfüürt. Basyrend uff dè Nachtzeichè vo dè Formsignaal hèt diè Dütsch Bundesbaan nõch èm Zweitè Weltkrièg d H/V-Lichtsignaale ygfüürt. Vom Signaal ''Zughalt un Rangyrvobot'' (Hp 00) abgsää, hèt sich d Zaal vo dè Signaalbilder nit vo dèrè vo dè Formsignaal unterschiddè. Diè Dütsch Rychsbaan vo dè DDR hèt s eigèschtändige Hl-Signaalsischteem entwicklet. Hl-Signaal sin Meeabschnittssignaal (luèg au unnè). Hl-Signaal signalisyrè nebbè ''Halt'' un ''Faart'' drei Gschwindigkeitsschtufè. Au diè Dütsch Bundesbaan hèt mit Meeabschnittssignaal experimentyrt un hèt uff dè Streggi Augsburg – Donauwörth versuèchswys d Sk-Signaal inschtallyrt. Si sin spòter d konzeptionelli Grundlaag für d [[Ks-Signal|Kombinationssignaal]] (Ks) worrè, diè sit Mitte vo dè 1990er Johr bi Neu- un Umbautè in ganz Dütschland uffgschtellt worrè sin. Ks-Signaal sin mittlerwyl uff dè meischtè Hauptschtreggè im Ysatz. In Vobindig mit Gschwindigkeitsaazeiger (Zs 3) un eschwindigkeitsvoraazeiger (Zs 3v) erlaubet si in 10-km/h-Stufè diè zuèsätzlich Signalisyrig vo dè maximaal erlaubtè Gschwindigkeitè. Well Züüg èn voglychswys langè Brèmswäg hèn, isch es für Trybfaarzüügfüürer wichtig, so früè wiè möglich informyrt z wörrè, ob un mit wellerè Gschwindigkeit dè nägschst Streggèabschnitt befaarè wörrè darf. Us Koschtègründ söttet selli Informationè so eifach vomittlet wörrè wiè möglich. Lichtsignaal eröffnet diè Möglichkeit, a nur eim Signaalträger mit nu eim Lichtpunkt è Information übber zwei Streggèabschnitt z gää. Zum Voglych: bi Formsignaal wörred dõfür zwei eigèschtändigi un dômit koschtèträchtigi mechanischi Signaale bruucht. Formsignaal sind generell zwar nit störaafälliger als Lichtsignaal, abber voursachet durch d Mechanik èn wesentlich höcherè Wartigsuffwand. == Signaalsischteem == Sit Aafang vom Ysèbaazitalter exischtyret z Dütschland voschidenschti Signaalsischteem, fascht jedi Baangsellschaft hèt eigeni Signaal. Sit èm Zämmèschluss zu dè Dütschè Rychsbaan sin dütschlandwit einheitlichi Signaal vowendet worrè. Trotzdèmm sin nebbè m i dè 1920er entwickletè H/V-System witeri voschidni Sischteem im Ysatz gsi, diè lediglich als Betrièsvosüèch teschtet worrè sin odder uff bschtimmti Ysatzberych bschränkt gsi sin. S Ks-Sischteem isch uff allè neuè Streggè inschtallyrt worrè un söll spòter s H/V-Sischteem ganz ersetzè. S isch übrigens kein Fauxpas, vo ''Ks-Signaal'' z schwätzè, obwoll d Kurzbezeichnig Ks schu dè Begriff (Kombinations-)Signaal i sich birgt. Ks ka eifach als Sùnonùm für è eigèschtändigs Signalsischteem aagsää wörrè. Sell giltet au für anderi Sischteem, byschpillswys Sk-Signaal. ; H/V: Des zu dè Zit vo dè Länderbaanè un dè Vorkriègs-Rychsbaan entschtandne [[H/V-Signalsystem|H/V-Signaalsischteem]] kennt drennti Signaalbilder bi Haupt- un Vorsignaal. Formsignaal sin voaaltetè Standard in ganz Dütschland. H/V-Lichtsignaal sin im Berych vo dè ehemõligè Bundesbaan Standard, im Gebièt vo dè ehemõligè Rychsbaan kömmet si nu no voeinzelt vor. S H/V-Sischteem wörd allmǒlich durch s Ks-Sischteem ersetzt. ; Hl: [[Hl-Signal|HL-Signaal]] ermöglichet Meeabschnittsignalisyrig mit Lichthaupt- un -vorsignaal. Sie sin Standard im Gebièt vo dè ehemǒligè Rychsbaan, wörred abber durch s Ks-Sischteem ersetzt. Hl un Hf sin bi dè Dütschè Rychsbaan i dè DDR die begriffliche Unterscheidig vo Lichtsignaal un Formsignaal. ; Sk: Im Johr 1977 isch im Berych vo dè ehemŏligè Bundesbaan uf r Streggi Augsburg–Donauwörth dè Probebetrièb vom meeabschnittsbasyrtè [[Sk-Signal|Sk-Sischteem]] (Sk für Signalkombination) gschtartet worrè. S hèt sich nit durrèsetzè könnè und isch durch s Ks-Sischteem ersetzt worrè. ; Ks: [[Ks-Signal|Ks-Signaal]] ermöglichet Meaabschnittsignalisyrig mit Kombinationssignaal (Lichtsignaal) un sin dè neue gesamtdütsche Standard. Si basyret vorwigend uff èm Hl- un Sk-Sischteem. ; Sv: Bi dè S-Baanè z Berlin un Hamburg sin [[Sv-Signal|Sv-Signaal]] als Signalvobindigè mit Meeabschnittsignalisyrig vowendet worrè. Im Prinzyp glychet si èm H/V-Sischteem mit bis zu vir im Quadrat aagordnetè Lichtpünkt. Sell Signaalsischteem git s nu no z Hamburg, d Berliner S-Bahn hèt selli Signaale durch Ks-Signaal ersetzt. ; Ma: [[Ma-Signal]]e (Meeabschnittsignaal) sin als Betrièbsvosüèch in Köln vo 1951 bis 1959 erprobt worrè. S Sischteem isch nit i d Praxis übernõ worrè, sondern durch s H/V-Sischteem ersetzt worrè. == Signalartè == === Hauptsignaal === [[Datei:Railway signal.jpg|miniatur|Ks-Signaal am Baanhof Münchè Oscht]] '''[[Hauptsignal|Hauptsignaal]]''' (Hp) zeiget aa, ob èn Zuug i dè nõchfolgendè Streggènabschnitt yfaarè darf odder nit. Es wörd unterschiddè zwischè [[Einfahrsignal|Yfaar-]], [[Zwischensignal|Zwischèsignaal-]] un [[Ausfahrsignal|Uusfaarsignaal]] in Baanhöf, [[Blocksignal]] uff freier Streggi, wo è dichteri Zuugfolg erlaubè, un [[Deckungssignal|Deckigssignaal]] vor Gfôôrèschtellè. Hauptsignaal – uusgnõ Hl-, Sk- un Ks-Signaal – könned zwei odder drei Signaalbilder aazeigè: ; Hp 0 (Halt) : Vor èm Hauptsignasl muè aaghaltè wörrè. Dè nõchfolgendi [[Streckenblock|Streggèblock]] isch bsetzt, odder d Faart endet dört. S ka abber au è Signaalschtörig vorligè, denn sin für d Witerfaart gsonderti Maßnaamè z ergryfè (mündlicher odder schriftlicher [[Befehl_(Eisenbahn)|Befääl]], Zuèsatzsignaal, usw.). ;Hp 1 (Faart) : Am Hauptsignaal ka mit dè gmääß [[Buchfahrplan|Buèchfaarblaan]] zuèlässigè Streggègschwindigkeit vorbygfaarè wörrè. ;Hp 2 (Langsamfaart) : Am Hauptsignaal darf vorbygfaarè wörrè; diè zuèlässigi Högschtgschwindigkeit betrait im aaschlièßendè Wychèberych 40&nbsp;km/h, sofern im Buèchfaarblaan, Befeel odder durch èn [[Geschwindigkeitsanzeiger|Gschwindigkeitsaazeiger]] kei anderi Gschwindigkeit aagää isch. Isch s Befaarè vom nõchfolgendè Wychèberych mit mindeschtens 70&nbsp;km/h möglich, wörd abber Hp 1 aagzeigt. Hauptsignaal im H/V-Sischteem sin Form- odder Lichtsignaal. Formsignaal hèn als Dageszeichè ein odder zwei Signaalflügel, als Nachtzeichè ein odder zwei Lichter. D Lichtsignaal vom H/V-Sischteem entsprechet dè Nachtzeichè vo dè Formsignaal. Formhauptsignaal könnet d Signaalbilder Hp&nbsp;0 (ein Flügel waagerächt nõch rächts, nachts è roots Licht), Hp&nbsp;1 (èn Flügel schräg nõch rächts uffwärts, nachts è grüèns Licht) un/odder Hp&nbsp;2 (zwei Flügel schräg nõch rächts obè, nachts è grüènes Licht un drunter è gääles Licht). zeigè. Lichthauptsignaal im H/V-Sischteem könnet d Signaalbilder Hp&nbsp;0 (roots Licht), Hp&nbsp;1 (grüèns Licht) un Hp&nbsp;2 (grüèns Licht, senkrächt drunter è gääls Licht) zeigè. Voeinzelt wörrè au Hauptsignaal aagwandt, diè kein Faartbegriff aazeigè könnè, sognannti faartbegrifflosi Hauptsignaal (au Zylsignaal odder Blindsignaal). Sy markyret d Stell, wo è Zuugfaart immer èndet, abber è Schutzsignaal (Sh 2) nit ufffällig gnuèg isch, um sell z signalisyrè. D Maschtè vo dè Formhauptsignaal sin besse z erkennè, wenn si mit root-wyß gschtreiftè Maschtblèch uusgrüschtet sin. S Blèch hat kei fahrdiènschtlichi Bedütig. Lichthauptsignaal sin durch [[Mastschild|Maschtschild]]er kennzeichnet, wo s Verhaaltè vo dè Trybfaarzüügfüürer bi haltzeigendem odder gschtörtem Signaal reglet. Sk- un Ks-Hauptsignaal mit Vorsignaalfunktion sin mit èm Vorsignaalmaschtschild kennzeichnet. Sit 2007 wörred au Hl-Hauptsignaal, diè zglych Vorsignaalfunktion hèn, mit söttigè Vorsignaalmaschtschilder uusgschtattet. === Vorsignaal === [[Datei:Vorsignal H-V Halt erwarten.jpg|miniatur|hochkant|Vorsignaal mit Signalbild ''Vr 0'' ''Halt erwaartè'']] È '''[[Vorsignal|Vorsignaal]]''' (Vr) kündigt s Signaalbild aa, wo am zuèghörigè Hauptsignaal z erwartè isch. I bsunderè Fäll ka s au è haltzeigendes [[Sperrsignal|Sperr-]] odder [[Schutzsignal|Schutzsignaal]] (''Sh 0'' odder ''Sh 2'') aakündigè. S aagekündigte Signaal folget i dè Regel im Abschtand vom Brèmswäg. Dè Brèmswäg ka je nõch Streggi unterschidlich sy, er betrait uff Hauptbaanè generèll 1000&nbsp;Metèr, uff Nebbèbaanè au 700 odder 400&nbsp;Metèr. È vokürztè Brèmswäg wörd am Vorsignaal bsunders aazeigt. Ka è Hauptsignaal vom Standort vom Vorsignaal uus nit odder nit vollschtändig gsää odder nit eidütig zuègordnet wörrè, so darf s Signaalbild vom Vorsignaal durch Vorsignaalwidderholler eimoll odder meemolls widderholt wörrè. Vorsignaalwidderholer sin immer Lichtsignaal. Durch Widderholig vom Vorsignaalbild wörd unnötigs Abbrèmsè vom Zuug vohinderet, wenn Halt aakündiget gsi isch un s Hauptsignaal inzwischè in Faartschtellig kõ isch. Lyt zwischè Vorsignaal un Hauptsignaal èn Halteblatz, so unterrichtet èn Vorsignaalwidderholer am Baanschteigènd dè Trybfaarzüügfüürer au wäärend èm Halt übber d Stellig vom Hauptsignaal. Bi eifachè Vohältnis (byschpillswys uff Nebbèbaanè) ka statt èm Vorsignaal nu è Vorsignaaldaflè – im Gebièt vo dè ehemôligè Rychsbaan bis uff witeres au è Chrützdaflè – uffgschtellt sy. Si entsprèchet quasi èm Vorsignaal in Warnschtellig. === Anderi Signaal === [[Datei:Zp9-Lichtsignal-Symbol.svg|miniatur|hochkant|Simbool a Bediènsüülè in Bahnhööf für Zp9-Lichtsignaal]] [[Datei:Bediensäeule mit Zp9.jpg|rechts|miniatur|hochkant|Bediènsüülè für s Zugpersonaal mit Zp9-Signaal.]] * '''[[Zusatzsignal|Zuèsatzsignaal]] (Zs)''' vomittlet èm Trybfaarzüügfüürer zuèsätzlichi Informationè übber diè vor ym ligendi Streggi, diè durch Hauptsignaal allei nit uusgedruckt wörrè könnè. Ortsfeschti Zuèsatzsignaal sin dôby meischt am Mascht von èm Haupt- odder Vorsignaal aabrocht. :Hüüfig vowendeti Zuèsatzsignaal sin Gschwindigkeitsaazeiger, wo d zuèlässigi Gschwindigkeit für èn Streggèabschnitt abwychend vom Buèchfaarblaan aagebet. S git ußerdemm Zuèsatzsignaal für Sondersituationè, diè d Vorbyfaart am Halt-zeigendè odder gschtörtè Hauptsignaal erlaubet, odder d Benutzig vom Gegègleis aakündiget. * '''[[Langsamfahrsignal|Langsamfaarsignaal]] (Lf)''' stönn am Aafang vo Streggèabschnitt, wo d zuèlässigi Gschwindigkeit duèrnd odder vorübbergehend (z.&nbsp;B. wegè Schädè odder Bauarbetè) abègsetzt isch. * '''[[Schutzsignal|Schutzsignaal]] (Sh)''' gäbet Halte- odder Faaruffträäg. Sell könnet sowoll ortsfeschti Signaal sy, si könnet abber z.&nbsp;B. bi Gfôôr au per Signalfaanè, Laternè, Signalhorn odder uf dè Schinnè uusglaitè Knallkapslè gää wörrè. * '''[[Rangiersignal|Rangyrsignaal]] (Ra)''' diènet dè Voschtändigung bim Rangyrè zwüschè Rangyrer, Stellwärker un Trybfaarzüügfüürer. Diè Signaal könnet sowoll ortsfescht odder nit ortsfescht sy. Diè nit ortsfeschtè könnet optisch per Handzeichè, Faanè, Winkschybè odder Handlampè, suscht au akustisch per Signaalpfyffè odder -horn gää wörrè. * '''[[Nebensignal|Nebbèsignaal]] (Ne)''' gebet byschpillswys aa, i wellem Abschtand è Vorsignaal z erwartè isch, wo èn Zuug im Baanhof haltè soll, wenn è Hauptsignaal nit rächts nebbè odder übber m Gleis stôt odder welles Vorsignaal würklich è Vorsignaal isch un welles nu èn Vorsignaalwidderholer. * Für Rangyrfaartè geltet bsunderi Vorschriftè un '''Rangyrsignaal (Ra)''' diè deilwys ortsfescht sin, deilwys vom Rangyrleiter a dè Füürer vo dè Rangyrlok gää wörd. * '''[[Weichensignal|Weichèsignaal]] (Wn)''' hèt s früèner a fascht jederè Weichè gää, si sin hüt abber zunemmend seltener worrè. Sell lyt dõraa, dass mit dè Yfüürig vo ''Rangyrfaarstrõßè'' i dè Relaisstellwärk sit dè [[1950er|50er]]-Johr [[Rangieren|Rangyrfaartè]] immer an èm Schutzsignaal startè un endè müèn. Bi fäälendè Rangyrfaarstrõßè giltet s Umschtellè vo dè èrschtè Weichè vor ènèrè Rangyreinheit als Rangyrufftrag. * '''[[Zugpersonalsignal|Signaal für s Zuugpersonal]] (Zp)''' sin byschpillswys Abfahrtsignaal un Bremsprobesignaal. * '''[[Fahrleitungssignal|Faarleitigssignaal]] (El)''' meldet kurzi Abschnitt, wo vo [[Elektrolokomotive|elektrischè Trybfaarzüüg]] nu mit abgeschaltètèr Stromzuèleitig un gnuèg Gschwindigkeit durchfaarè wörrè dürfè. Au s Ènd vo dè [[Oberleitung|Obberleitig]] wörd mit sellè Signaal aakündigt. * Zu dè '''[[Zugsignal|Zugsignaal]] (Zg)''' un '''[[Fahrzeugsignal|Faarzüügsignaal]] (Fz)''' ghört d Kennzeichnig von èm Zug a dè Spitzè ([[Dreilicht-Spitzensignal|Dreilicht-Spitzèsignaal]]) un am Schluss ([[Zugschlusssignal|Zugschlusssignaal]]), d Kennzeichnig von èrè Rangyreinheit un d Kennzeichnig vo abgstelltè, abber mit Personè bsetztè Wägè. * '''[[Bahnübergang (Deutschland)#Zugbediente Anlagen|Baanübbergangssignaal]] (Bü)''' zeiget èm [[Triebfahrzeugführer|Trybfaarzüügfüürer]] u.&nbsp;a. aa, ob dè Baanübbergang gsicheret isch, wo dè Yschaltpunkt vo dè Sicherigsyrichtigè isch, odder wo ner è Pfyfsignaal gää muè. * '''[[Rottenwarnsignal|Rottèwarnsignaal]] (Ro)''' geltet für im Gleis odder in Gleisnòchi bschäftigtè Personè un gebet Aawysigè zum Vohaaltè bi Aanäherig vo Faarzüüg. Ro-Signaal sin akustischi Signaal, diè mit èm Mehrklanghorn gää wörret. * '''[[Ts-Signal|Signaal für Schièbelokomotyvè un Sperrfaartè]] (Ts)''' == Literadur == * Bundesbahndirektion Hannover: ''1843-1983. 140 Jahre Eisenbahndirektion Hannover.'' Hannover o. J. (1983), Sitè 81ff. * Erich Preuß: ''Signale deutscher Eisenbahnen'', Transpress Verlag, Stuttgart, 1998. * ''Gemeinsames Signalbuch'' (301 DS/DV), Dütschi Baan AG ([http://www.db.de/site/bahn/de/geschaefte/infrastruktur__schiene/netz/netzzugang/nutzungsbedingungen__ab__april__2006/zugangsbedingungen.html ''Regelwerksmodule Signalbuch (DV/DS)''] der Deutschen Bahn. ZIP-Datei) * Ril 301 (Signalbuch) Bekanntgabe 3, in Kraft tretè am 12. Dezembèr 2010 ([http://fahrweg.dbnetze.com/site/dbnetz/zubehoer__assets/de/anhaenge/nutzungsbedingungen/betrieblich__technisches__regelwerk/rw__301.pdf '' Richtlinniè 301 - Signaalbuèch 12.12.2010'']{{Toter Link|date=2017-09 |bot=InternetArchiveBot |url=http://fahrweg.dbnetze.com/site/dbnetz/zubehoer__assets/de/anhaenge/nutzungsbedingungen/betrieblich__technisches__regelwerk/rw__301.pdf}}) * ''Signal=Raritäten=Kabinett'' im Magazin ''DREHSCHEIBE'' * Miba Report, ''Signale'', Band 1,2,3 == Weblinggs == {{commonscat|Railway signals in Germany|Eisenbahnsignale in Deutschland}} * [https://web.archive.org/web/20130927034216/http://www.stellwerke.de/signal/deutsch/index.html stellwerke.de] – Signaalsischteem Dütschland, jedes Signaal mit Bild <!--* [http://www-users.rwth-aachen.de/christoph.schmitz2/signal.html ''Signalsysteme der Deutschen Bahn''] – Christoph Schmitz Signalseite (Nicht mehr erreichbar) --> * [http://www.bahnstatistik.de/Signale.htm Signale in Deutschland, DRG, DR und DB] bei www.bahnstatistik.de * [http://www.eba.bund.de/nn_203450/SharedDocs/Publikationen/DE/Infothek/GesetzeundRegelwerk/Bundesrecht/11__eso,templateId=raw,property=publicationFile.pdf/11_eso.pdf{{Toter Link|date=2017-09 |bot=InternetArchiveBot |url=http://www.eba.bund.de/nn_203450/SharedDocs/Publikationen/DE/Infothek/GesetzeundRegelwerk/Bundesrecht/11__eso%2CtemplateId%3Draw%2Cproperty%3DpublicationFile.pdf/11_eso.pdf}} Signalordnung für die DB AG vom EBA]{{Toter Link|url=http://www.eba.bund.de/nn_203450/SharedDocs/Publikationen/DE/Infothek/GesetzeundRegelwerk/Bundesrecht/11__eso%2CtemplateId%3Draw%2Cproperty%3DpublicationFile.pdf/11_eso.pdf%7B%7BToter |date=2019-06}} (PDF; 852&nbsp;kB) * [http://www.uni-stuttgart.de/vwi/lupse/KAP_2.HTM ''Signale und ihre Bedeutungen in Deutschland''] im Online-Kurs zum Thema ''Sicherung des Eisenbahnbetriebs'' * [http://www.blocksignal.de/ blocksignal.de − ''Interessante frühere signaltechnische Projekte'']. Vorkriegs-Lichtsignale in Deutschland, Sv-Signale und andere * [http://www.sh1.org/eisenbahn/index.htm ''Signalsysteme in Deutschland''] <small>(englisch)</small> * [http://www.thesignalpage.nl thesignalpage] − Informationen über weltweite Signalsysteme <small>(englisch, niederländisch)</small> == Einzelnõchwys == <references/> {{Navigationsleiste Eisenbahnsignale (Deutschland)}} {{Übersetzungshinweis|de|Eisenbahnsignale_in_Deutschland|dütsch}} [[Kategorie:Ysebahnsignaal]] sjxnzx2yloc7anumib040dev46low8e Vorlage:Wechselkursdaten/EZB 10 53385 1085257 1085227 2026-06-12T18:07:09Z LkhBot 98539 Bot: Aktualisierung 1085257 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}} |STAND=2026-06-12 |USD = 1.1567 |JPY = 185.3 |BGN = 1.9558 |CZK = 24.171 |DKK = 7.4744 |GBP = 0.86305 |HUF = 352.88 |PLN = 4.248 |RON = 5.2358 |SEK = 10.928 |CHF = 0.9217 |ISK = 144.2 |NOK = 11.0255 |HRK = 7.5365 |RUB = 117.2010 |TRY = 53.5145 |AUD = 1.6442 |BRL = 5.9076 |CAD = 1.618 |CNY = 7.822 |HKD = 9.0633 |IDR = 20574.74 |ILS = 3.3784 |INR = 110.0195 |KRW = 1758.43 |MXN = 19.9234 |MYR = 4.6933 |NZD = 1.986 |PHP = 70.315 |SGD = 1.4854 |THB = 37.876 |QUELLE=[http://www.ecb.europa.eu/stats/eurofxref/eurofxref-daily.xml EZB Euro foreign exchange reference rates] }}</includeonly><noinclude> Liefert den Gegenwert von 1 EUR in einer Fremdwährung. Datenquelle: http://www.ecb.int/stats/exchange/eurofxref/html/index.en.html [[Kategorie:Vorlage:Metadaten|Wechselkursdaten/EZB]] </noinclude> dsqbqqn03lzmke3ecf4lfygs189dl5h Karhuha 0 59138 1085255 1009751 2026-06-12T14:09:23Z Al-qamar 461 + Bildli 1085255 wikitext text/x-wiki [[Bild:Museum of Anatolian Civilizations, Ankara (30283069875).jpg|thumb|de Karhuha ufeme Loi zäme mit de Kubaba ufeme Stier]] De '''Karhuha''' isch de Stadtgott vo [[Karkamis]] gsii, enere wichtige Stadt am [[Euphrat]]. Er het döt i de Oberstadt zäme mit de [[Kubaba]] e Tempel ghaa. Wo de [[Hethiter|hethitisch]] König [[Suppiluliuma I.]] Karkamis eroberet hett, hett er verbote, d Tempel z plündere us Eerfurcht vor de Gotthaite. De Karhuha het i de [[Neohethitische Staaten|neohethitische]] Zitt zäme mit de Kubaba und em [[Tarḫund|Tarhunza]] d Trias vo Karkamis bildet. Er isch as e Maa abbildet, wo ufeme Stier stoot und e Lanze i de Hand hebt. == Literatur == * John David Hawkins ''Corpus of hieroglyphic Luwian inscriptions''; Vol. 1-3. de Gruyter. {{Luwische Gottheiten}} [[Kategorie:Luwischi Gotthait]] [[Kategorie:Syrischi Gotthait]] [[Kategorie:Männlichi Gotthait]] 331xau879dbxrygbgu2ymiolfp8udn4 Kilikien 0 59412 1085253 1025466 2026-06-12T13:20:49Z Al-qamar 461 /* Gschicht */ typo 1085253 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Kilikie}} [[Datei:Cilician_Armenia-en.svg|mini|s Armenische Königriich Kilikie vo 1199 bis 1375]] '''Kilikie''' ({{ELSalt2|Κιλικία, ''Kilikía''}}; uf [[Latein|latiin]] ''Cilicia''; und uf tütssch mengisch au ''Zilizie'') isch en antiki Landschaft im südwestliche [[Kleinasien|Chliiasie]]. Si werd is '''Ebni Kilikie''' im Oste und is '''Raui Kilikie''' im Weste uuftailt. == Geografii == Kilikie werd im Süüde uf de ganz Länig vom [[Mittelmeer]] abgrenzt. S Raui Kilikie isch bergig und am Nordfuess fo dene Berge lit di antiki Landschaft [[Lykaonien|Lykaonie]]. De Hoptfluss isch de [[Kalykadnos]], wo im Weste entspring und im Oste is Meer ineflüüst. S Ebni Kilikie isch flach und fruchtbar, im Noorde bildet de [[Tauros]] d Grenze zo [[Kappadokien|Kappadokie]]. Meriri Flüss chömet vom Tauros obenabe, di zwee wichtigste sind de Saros und de Pyramos. Di zwee wichtigste Städt [[Tarsos]] und [[Adana]] liged im Weste vom Ebne Kilikie. == Gschicht == Di ersti Erwäänig vo dere Landschaft stamed us de [[Bronzezeit|Bronzezitt]]. Doozmol hett da s Ebni Kilikie [[Kizzuwatna]] ghaisse. Da isch im 14. Joorhundert v.&nbsp;Chr. e Königriich gsii, isch denn aber vo [[Mitanni|Mittanni]] abhängig woore und denn vo de [[Hethiter]]. D Biwonner sind doozmol vor alem [[Luwier]] und [[Hurriter]] gsii. S Raui Kilikie het zom grööste Tail zom Land [[Tarḫundassa]] ghört. I de [[Neohethitische Staaten|neohethitische]] Zitt (1200-700 v.&nbsp;Chr.) hett s Ebni Kilikie offebar us merere chlinnere Stadtstaate bistande. S wichtigste hett [[Hiyawa]] (bi de [[Assyrien|Assyrer]] Que ghaisse, en anders, wo mee i de Berge gelgen isch [[Hilika]]. Us dem Name isch den de griechisch Name Kilikia entstande. Öber s Raui Kilikie isch nöd vill bikannt, i de [[Babylonien|noibabylonische]] Zitt isch do s Land Pirindu glege. D Perser hend Kilikie, wo offebar en aigne König ghaa hett, zonere Provinz gmacht, denn isches vom [[Alexander der Grosse|Alexander em Grooss]] eroberet wore und spööter e Satrapii gsii. Bi de [[Römer]] isches en aigni Provinz gsii und au i de [[Byzanz|Byzantinische Zitt]]. Erst i de Chriegszüüg isch es wider en aignigs Land woore, s Armenische Königriich Kilikie. Denoo isches zom [[Osmanisches Reich|Osmanische Riich]] choo und ghört hütt zo de [[Türkei|Törggai]]. [[Kategorie:Chläiasie]] [[Kategorie:Kilikie| ]] qlh60cyywsgq9pw5643p0jt6aaeh00f Tschornomorez Odessa 0 94597 1085261 1084090 2026-06-13T11:23:09Z Web-wiki-warrior 64031 Aktualisierig 1085261 wikitext text/x-wiki {{Infobox Fußballklub | image = | kurzname = FC Tschornomorez Odessa | langname = Fuessballclub Tschornomorez Odessa | gegründet = 26. März 1936 | vereinsfarben = blau-schwarz-wiiss | stadion = Tschornomorez | plätze = 34.164 | präsident = Oleksandr Hranovskyi | trainer = Roman Hryhortschuk | homepage = [https://chornomorets.ua chornomorets.ua] | liga = Ukrainisch Premjer-Liga | saison = Ukrainisch Erschti Liga 2025/26 | rang = 2. Platz <!-- Trikots --> | pattern_b1 = _chornomorets2024-25_hm | pattern_la1 = | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = | pattern_so1 = _chornomorets2024-25_hm | leftarm1 = 000000 | body1 = 000000 | rightarm1 = 000000 | shorts1 = 000000 | socks1 = 000000 | pattern_la2 = _chornomorets2023-24_away | pattern_b2 = _chornomorets2023-24_away | pattern_ra2 = _chornomorets2023-24_away | pattern_sh2 = | pattern_so2 = | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FFFFFF | socks2 = FFFFFF | pattern_b3 = _chornomorets2024-25_hm | pattern_la3 = | pattern_ra3 = | pattern_sh3 = | pattern_so3 = | leftarm3 = 000000 <!--142D43--> | body3 = 000000 | rightarm3 = 000000 <!--142D43--> | shorts3 = FFFFFF | socks3 = FFFFFF }} Dr '''Fußball-Club Tschornomorez Odessa''' ([[Ukrainische Sprache|Ukrainisch]]: Футбо́льний Клуб Чорномо́рець Оде́са) isch e ukrainische Profi-Fuessballclub, wu [[Odessa|z’Odessa]] in dr [[Ukraine]] deheim isch. Lut dr Websyte vum Club isch er ane 1936 as „Dynamo“ gründet worde.<ref>[https://chornomorets.ua/club/history_and_achievements E churze Überblick über d’Gründig vum Club uf dr offizielle Websyte] (uf Ukrainisch)</ref> Aber bis ins Johr 2002 hät s Logo uf em Wappe d Johre 1958 un 1959 as Gründungsjohre zeigt<ref>[https://web.archive.org/web/20180420184537/http://uht.org.ua/forum/viewtopic.php?f=19&t=858 FK Tschornomorez Odessa (ФК "Чорноморець" Одеса)]. [[w:en:Ukrainian Heraldry Society|Ukrainischi Gsellschaft für Heraldik]] Forum. 27 Juni 2010 (uf Ukrainisch)</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20190904185543/http://www.kopanyi-myach.info/index.aspx?page=ua_clubvis&nc=4 Über s’Logo vum Verein uf dr kopanyi-myach.info] (uf Ukrainisch)</ref> – des isch d Zyt gsi, wo dr Club sy hütige Namme übercho hät. S Wappe vum Verein gseht em Wappe vum rumänische Club FC Farul Constanța sehr ähnlich. Tschornomorez isch dr erscht Club in dr modärne Gschicht vu dr Ukraine gsi, wu dr ukrainisch Pokal (1992) gwunne hät, un hät dää Erfolg in dr Saison 1993/94 nomol widerholt. Über 30 Johr lang isch dr Club vu dr Schwarzmeer-Reederei (Black Sea Shipping Company) gsponsoret worde (1959–1991). Dr Verein hät zu dr Top 20 vu dr sowjetische Clubs gehört, wu in dr höchste sowjetische Liga (Top League) gspilt hän. S Heimstadion vum Club isch s Tschornomorez-Stadion, wu ane 2011 eröffnet worde isch. == Fueßnote == <references /> == Weblink == *[https://chornomorets.ua Officiali Website] (uf Ukrainisch) *[https://upl.ua/ua/clubs/view/27?id=27 Profil] bi upl.ua (uf Ukrainisch) *[https://pfl.ua/team/view/1421 Profil] bi pfl.ua (uf Ukrainisch) [[Kategorie:Ukrainische Fueßballverain]] [[Kategorie:Odessa]] 1zs691cmvae6i1yyvxt6b5a34rve8sq Dr. Koray Erdoğan 0 94719 1085252 2026-06-12T13:19:46Z ~2026-34563-28 120676 Die Syte isch nöi erstellt worde: Koray Erdoğan (gebore 1968 z Bursa i de Türkei) isch en türkische Arzt und Chirurg, wo im Bereich vo de Haartransplantation tätig isch. Er het sich uf d’Technik vo de Follikuläre Einheitsextraktion (FUE) spezialisiert und isch de Gründer vo de ASMED Haartransplantationsklinik z Istanbul. Dr. Erdoğan het sini medizinischi Usbildig i de Türkei absolviert und sich nachhär uf Haarrestauration spezialisiert. Sini klinische Arbeit fokussiert sich vor… 1085252 wikitext text/x-wiki Koray Erdoğan (gebore 1968 z Bursa i de Türkei) isch en türkische Arzt und Chirurg, wo im Bereich vo de Haartransplantation tätig isch. Er het sich uf d’Technik vo de Follikuläre Einheitsextraktion (FUE) spezialisiert und isch de Gründer vo de ASMED Haartransplantationsklinik z Istanbul. Dr. Erdoğan het sini medizinischi Usbildig i de Türkei absolviert und sich nachhär uf Haarrestauration spezialisiert. Sini klinische Arbeit fokussiert sich vor allem uf FUE-Methodä. Er het a verschiedene technische Lösige und digitale Planigssystem im Bereich vo de Haartransplantation mitgwürkt. <ref>https://www.iahrs.org/hair-transplant/koray-erdogan</ref> Er isch Mitgründer vom World FUE Institute, ere internationale Organisation, wo Haarrestaurationschirurge us verschiedene Länder zämebringt. Usserdem isch er als Referent a mehrere internationale Kongress und wissenschaftliche Veranstaltige uftrete und het Beiträg zu akademische Publikatione im Bereich vo de Haartransplantation gleistet. <ref>https://wfiworkshops.com/</ref> Dr. Erdoğan isch au i internationale Medie als Experte für technologischi Entwicklige und klinischi Awändigä im Bereich vo de Haartransplantation zitiert worde. I ere vo Reuters<ref>https://www.reuters.com/press-releases/asmed-clinic-launches-ke-bot-dr-koray-erdogan-ai-hair-transplant-method-2026-02-05/</ref> veröffentlichte Branchenanalyse sind sini Iischätzige zu aktuelle Entwicklige i de Haarrestauration berücksichtigt worde.<ref>https://www.iahrs.org/hair-transplant/koray-erdogan</ref> ==== Usgwählti Publikatione ==== • Mässig vo de Haardicke für d'Planig vo Follikuläre Einheitsextraktions-Operatione (FUE): Git's en Zusammenhang zwüsche de Mässig mit em Mikrometer-Schieber und de Befund vo de Rasterelektronemikroskopie (SEM)? <ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:M3NEmzRMIkIC</ref> • Kraniali und spinali Oligodendrogliomatose: E Fallbericht und e Überblick über d'Fachliteratur <ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:k_IJM867U9cC</ref> • E praxisorientierti Ahleitig für d'Platzierig vo Haargrafts mit de Sharp-Implanter-Methode <ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:k_IJM867U9cC</ref> • KEBOT: Es uf künstlicher Intelligenz basierends umfassends Analysesystem für FUE-basierte Haartransplantatione <ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:f2IySw72cVMC</ref> • Apparatur mit ere Nadel für d'Extraktion vo Haarfollikel im lange Format <ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:_xSYboBqXhAC</ref> • FUE: Grundlagä und fortgschrittni Technike • KEBOT: Es uf künstlicher Intelligenz basierends umfassends Analysesystem für FUE-basierte Haartransplantatione<ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:f2IySw72cVMC</ref> 7vcxmjnaqh7m4fql5qyuws2eg3u9fii 1085254 1085252 2026-06-12T13:20:53Z NDG 110441 Requesting deletion 1085254 wikitext text/x-wiki {{delete|Spam}} __NOINDEX__Koray Erdoğan (gebore 1968 z Bursa i de Türkei) isch en türkische Arzt und Chirurg, wo im Bereich vo de Haartransplantation tätig isch. Er het sich uf d’Technik vo de Follikuläre Einheitsextraktion (FUE) spezialisiert und isch de Gründer vo de ASMED Haartransplantationsklinik z Istanbul. Dr. Erdoğan het sini medizinischi Usbildig i de Türkei absolviert und sich nachhär uf Haarrestauration spezialisiert. Sini klinische Arbeit fokussiert sich vor allem uf FUE-Methodä. Er het a verschiedene technische Lösige und digitale Planigssystem im Bereich vo de Haartransplantation mitgwürkt. <ref>https://www.iahrs.org/hair-transplant/koray-erdogan</ref> Er isch Mitgründer vom World FUE Institute, ere internationale Organisation, wo Haarrestaurationschirurge us verschiedene Länder zämebringt. Usserdem isch er als Referent a mehrere internationale Kongress und wissenschaftliche Veranstaltige uftrete und het Beiträg zu akademische Publikatione im Bereich vo de Haartransplantation gleistet. <ref>https://wfiworkshops.com/</ref> Dr. Erdoğan isch au i internationale Medie als Experte für technologischi Entwicklige und klinischi Awändigä im Bereich vo de Haartransplantation zitiert worde. I ere vo Reuters<ref>https://www.reuters.com/press-releases/asmed-clinic-launches-ke-bot-dr-koray-erdogan-ai-hair-transplant-method-2026-02-05/</ref> veröffentlichte Branchenanalyse sind sini Iischätzige zu aktuelle Entwicklige i de Haarrestauration berücksichtigt worde.<ref>https://www.iahrs.org/hair-transplant/koray-erdogan</ref> ==== Usgwählti Publikatione ==== • Mässig vo de Haardicke für d'Planig vo Follikuläre Einheitsextraktions-Operatione (FUE): Git's en Zusammenhang zwüsche de Mässig mit em Mikrometer-Schieber und de Befund vo de Rasterelektronemikroskopie (SEM)? <ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:M3NEmzRMIkIC</ref> • Kraniali und spinali Oligodendrogliomatose: E Fallbericht und e Überblick über d'Fachliteratur <ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:k_IJM867U9cC</ref> • E praxisorientierti Ahleitig für d'Platzierig vo Haargrafts mit de Sharp-Implanter-Methode <ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:k_IJM867U9cC</ref> • KEBOT: Es uf künstlicher Intelligenz basierends umfassends Analysesystem für FUE-basierte Haartransplantatione <ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:f2IySw72cVMC</ref> • Apparatur mit ere Nadel für d'Extraktion vo Haarfollikel im lange Format <ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:_xSYboBqXhAC</ref> • FUE: Grundlagä und fortgschrittni Technike • KEBOT: Es uf künstlicher Intelligenz basierends umfassends Analysesystem für FUE-basierte Haartransplantatione<ref>https://scholar.google.com/citations?view_op=view_citation&hl=tr&user=PJz5GDoAAAAJ&citation_for_view=PJz5GDoAAAAJ:f2IySw72cVMC</ref> 2jcko3nkkpskhrhtzlqb9yxpur17it5