Wikipedia amiwiki https://ami.wikipedia.org/wiki/Sa%E2%80%99ayayaw_pising_no_tyin-naw MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter Mitiya Kasi’iked Kasasowal Midemakay Kasasowal no midemakay Wikipedia Wikipedia a kasasowal Faylo Masasowal to faylo MediaWiki Masasowal to MediaWiki Masalipa Masalipaay a kasasowal Nipadama’ Mipadama’ a masasowal Kasasiwasiw Masasowal to kasasiwasiw TimedText TimedText talk 模組 模組討論 Event Event talk Zhang Qilang 0 3181 48328 2026-03-30T02:10:16Z Rengosfosay 2226 建立內容為「== Zhang Qilang (張七郎) ==」的新頁面 48328 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 5avnqadzz2rg87f3mv9tj3xqhrlm0ah 48329 48328 2026-03-30T02:10:56Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48329 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) jcpp8ch9rt6xkwvsl6g0revq2rlw72h 48330 48329 2026-03-30T02:11:21Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48330 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. kfd9ybpgbomna74sgts8s37lqt92yol 48331 48330 2026-03-30T02:11:51Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48331 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. ppq3ets8k4zswmdlgohtb46ooepzqs7 48332 48331 2026-03-30T02:12:41Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48332 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. “Ano kiso koraan i” (如果是你) omeexth3qok0cih9l3cdned71vcmxjf 48333 48332 2026-03-30T02:13:05Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48333 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. “Ano kiso koraan i” (如果是你) 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. 517yib5sa13qud3fvbfdxq4yqbda8qm 48334 48333 2026-03-30T02:13:31Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48334 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. “Ano kiso koraan i” (如果是你) 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    69as7ylukq4h5jv9zosog3lhw2i9ze2 48335 48334 2026-03-30T02:13:58Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48335 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. “Ano kiso koraan i” (如果是你) 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. 6z4aeibttiyej6fd4m06hu0aezar76v 48336 48335 2026-03-30T02:14:20Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48336 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. “Ano kiso koraan i” (如果是你) 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. 5mj8wb2jm9phce0rjxa7tt265hzrx03 48337 48336 2026-03-30T02:14:43Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48337 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. “Ano kiso koraan i” (如果是你) 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. Dengan oya ci todongay to ci “Paya ising no sofitay” mafadocay saka tosa a wawa ci Zhang Yiren, maemin malefek to patay koya fa’inayan no laloma’an. Wata ko kalihamham nangra to kaira no palawinaan a kitakit i, wata ko kalisomadan to ikor. lppieafjktm7ooyfspyg8viya9drb4v 48338 48337 2026-03-30T02:15:06Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48338 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. “Ano kiso koraan i” (如果是你) 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. Dengan oya ci todongay to ci “Paya ising no sofitay” mafadocay saka tosa a wawa ci Zhang Yiren, maemin malefek to patay koya fa’inayan no laloma’an. Wata ko kalihamham nangra to kaira no palawinaan a kitakit i, wata ko kalisomadan to ikor. Paherek ko saka tosa lalood i 1945 miheca, tahidangen ni Zhang Qilang panokayen koya nai roma kitakit ko tatoloay wawa tayni Taywan, mangalay tadamaanay tamdaw ko niyaro’ nahan ko sowal. dw7lnm8j3wxulvt2uis3zjf2fmznfwp 48339 48338 2026-03-30T02:15:29Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48339 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. “Ano kiso koraan i” (如果是你) 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. Dengan oya ci todongay to ci “Paya ising no sofitay” mafadocay saka tosa a wawa ci Zhang Yiren, maemin malefek to patay koya fa’inayan no laloma’an. Wata ko kalihamham nangra to kaira no palawinaan a kitakit i, wata ko kalisomadan to ikor. Paherek ko saka tosa lalood i 1945 miheca, tahidangen ni Zhang Qilang panokayen koya nai roma kitakit ko tatoloay wawa tayni Taywan, mangalay tadamaanay tamdaw ko niyaro’ nahan ko sowal. Patireng to pangpangan, mitilid to kacaca’of tiid, mihemek to kalowad no Taywan sanay. Wataay ko kalihamham ni Zhang Qilang to fa’elohay tayni a “palawinaan a kitakit” to karahekedan. Oya paretatengay to kitakit, o mikinafalahay to sakisyakay a tadamaanay ising i, itini cecay dadayaan, simanta’ han materek o dengan to tatoloay maponengay fafahiyan ato o fadocan a wawawawa. bxk4m6dqs3o3f1lr9jbqfc39e1rcinx 48340 48339 2026-03-30T02:15:58Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48340 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. “Ano kiso koraan i” (如果是你) 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. Dengan oya ci todongay to ci “Paya ising no sofitay” mafadocay saka tosa a wawa ci Zhang Yiren, maemin malefek to patay koya fa’inayan no laloma’an. Wata ko kalihamham nangra to kaira no palawinaan a kitakit i, wata ko kalisomadan to ikor. Paherek ko saka tosa lalood i 1945 miheca, tahidangen ni Zhang Qilang panokayen koya nai roma kitakit ko tatoloay wawa tayni Taywan, mangalay tadamaanay tamdaw ko niyaro’ nahan ko sowal. Patireng to pangpangan, mitilid to kacaca’of tiid, mihemek to kalowad no Taywan sanay. Wataay ko kalihamham ni Zhang Qilang to fa’elohay tayni a “palawinaan a kitakit” to karahekedan. Oya paretatengay to kitakit, o mikinafalahay to sakisyakay a tadamaanay ising i, itini cecay dadayaan, simanta’ han materek o dengan to tatoloay maponengay fafahiyan ato o fadocan a wawawawa. O maanan ko kaciraraw nangra? Dengan o kaciraraw nangra, oya halafinay nihamhaman a “Palainaan kitakit”, o mamatiya cangraan ko piadah to adadaay, o kakoda’it minengneng tonini a sera nasa. O kahinatala a milakecay to 75 mihecaan. qlbuk4s073kt9x0lsrmrky11hu9pn2r 48341 48340 2026-03-30T02:17:13Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48341 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. “Ano kiso koraan i” (如果是你) 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. Dengan oya ci todongay to ci “Paya ising no sofitay” mafadocay saka tosa a wawa ci Zhang Yiren, maemin malefek to patay koya fa’inayan no laloma’an. Wata ko kalihamham nangra to kaira no palawinaan a kitakit i, wata ko kalisomadan to ikor. Paherek ko saka tosa lalood i 1945 miheca, tahidangen ni Zhang Qilang panokayen koya nai roma kitakit ko tatoloay wawa tayni Taywan, mangalay tadamaanay tamdaw ko niyaro’ nahan ko sowal. Patireng to pangpangan, mitilid to kacaca’of tiid, mihemek to kalowad no Taywan sanay. Wataay ko kalihamham ni Zhang Qilang to fa’elohay tayni a “palawinaan a kitakit” to karahekedan. Oya paretatengay to kitakit, o mikinafalahay to sakisyakay a tadamaanay ising i, itini cecay dadayaan, simanta’ han materek o dengan to tatoloay maponengay fafahiyan ato o fadocan a wawawawa. O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) Dengan o kaciraraw nangra, oya halafinay nihamhaman a “Palainaan kitakit”, o mamatiya cangraan ko piadah to adadaay, o kakoda’it minengneng tonini a sera nasa. O kahinatala a milakecay to 75 mihecaan. 18 ko mihecaan ni Zhang Yuchan pataloma’ itiya. 1946 miheca 11 folad itiya, malipahakay ko faloco’ malakadafo cifa’inay to saka tolo a wawa ci Zhang Guorenan. O cima ko mafana’ay to kamatini, raramod saho to 4 folad, nanoyaan sa kapeleng ko sakalemedaw. q1bvxcumsyu26v7i1zc0aitiek9qp9m 48342 48341 2026-03-30T02:17:49Z Rengosfosay 2226 /* Zhang Qilang (張七郎) */ 48342 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == === 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) === O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. === “Ano kiso koraan i” (如果是你) === 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. Dengan oya ci todongay to ci “Paya ising no sofitay” mafadocay saka tosa a wawa ci Zhang Yiren, maemin malefek to patay koya fa’inayan no laloma’an. Wata ko kalihamham nangra to kaira no palawinaan a kitakit i, wata ko kalisomadan to ikor. Paherek ko saka tosa lalood i 1945 miheca, tahidangen ni Zhang Qilang panokayen koya nai roma kitakit ko tatoloay wawa tayni Taywan, mangalay tadamaanay tamdaw ko niyaro’ nahan ko sowal. Patireng to pangpangan, mitilid to kacaca’of tiid, mihemek to kalowad no Taywan sanay. Wataay ko kalihamham ni Zhang Qilang to fa’elohay tayni a “palawinaan a kitakit” to karahekedan. Oya paretatengay to kitakit, o mikinafalahay to sakisyakay a tadamaanay ising i, itini cecay dadayaan, simanta’ han materek o dengan to tatoloay maponengay fafahiyan ato o fadocan a wawawawa. === O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) === Dengan o kaciraraw nangra, oya halafinay nihamhaman a “Palainaan kitakit”, o mamatiya cangraan ko piadah to adadaay, o kakoda’it minengneng tonini a sera nasa. O kahinatala a milakecay to 75 mihecaan. 18 ko mihecaan ni Zhang Yuchan pataloma’ itiya. 1946 miheca 11 folad itiya, malipahakay ko faloco’ malakadafo cifa’inay to saka tolo a wawa ci Zhang Guorenan. O cima ko mafana’ay to kamatini, raramod saho to 4 folad, nanoyaan sa kapeleng ko sakalemedaw. e6db4mst0amt2fd72jvpgi75t791klf 48343 48342 2026-03-30T02:18:42Z Rengosfosay 2226 /* O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) */ 48343 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == === 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) === O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. === “Ano kiso koraan i” (如果是你) === 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. Dengan oya ci todongay to ci “Paya ising no sofitay” mafadocay saka tosa a wawa ci Zhang Yiren, maemin malefek to patay koya fa’inayan no laloma’an. Wata ko kalihamham nangra to kaira no palawinaan a kitakit i, wata ko kalisomadan to ikor. Paherek ko saka tosa lalood i 1945 miheca, tahidangen ni Zhang Qilang panokayen koya nai roma kitakit ko tatoloay wawa tayni Taywan, mangalay tadamaanay tamdaw ko niyaro’ nahan ko sowal. Patireng to pangpangan, mitilid to kacaca’of tiid, mihemek to kalowad no Taywan sanay. Wataay ko kalihamham ni Zhang Qilang to fa’elohay tayni a “palawinaan a kitakit” to karahekedan. Oya paretatengay to kitakit, o mikinafalahay to sakisyakay a tadamaanay ising i, itini cecay dadayaan, simanta’ han materek o dengan to tatoloay maponengay fafahiyan ato o fadocan a wawawawa. === O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) === Dengan o kaciraraw nangra, oya halafinay nihamhaman a “Palainaan kitakit”, o mamatiya cangraan ko piadah to adadaay, o kakoda’it minengneng tonini a sera nasa. O kahinatala a milakecay to 75 mihecaan. 18 ko mihecaan ni Zhang Yuchan pataloma’ itiya. 1946 miheca 11 folad itiya, malipahakay ko faloco’ malakadafo cifa’inay to saka tolo a wawa ci Zhang Guorenan. O cima ko mafana’ay to kamatini, raramod saho to 4 folad, nanoyaan sa kapeleng ko sakalemedaw. Toya a mihecaan, cipoyapoy ci Zhang Yuchan to 4 folad a fadoc a wawa. Miliyas to ko mama ato fa’inay, mapeleng to ko laloma’an. O fa’elohay kadafo no loma’ cingra, caay piliyaw mikadafo, hadidi saan to kacipoyapoy, mikotod to ina no loma’ ci Zhan Jinzhian micoker tonini mapelengay salaloma’. Saka nao kohetingay ko fokes tangasa sa ka’ofadan to, midimokos tonini tanoremes sanay a haratengen. o1k7jsvyytapn5nhbmp2q8gyedykpnb 48344 48343 2026-03-30T02:19:05Z Rengosfosay 2226 /* O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) */ 48344 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == === 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) === O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. === “Ano kiso koraan i” (如果是你) === 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. Dengan oya ci todongay to ci “Paya ising no sofitay” mafadocay saka tosa a wawa ci Zhang Yiren, maemin malefek to patay koya fa’inayan no laloma’an. Wata ko kalihamham nangra to kaira no palawinaan a kitakit i, wata ko kalisomadan to ikor. Paherek ko saka tosa lalood i 1945 miheca, tahidangen ni Zhang Qilang panokayen koya nai roma kitakit ko tatoloay wawa tayni Taywan, mangalay tadamaanay tamdaw ko niyaro’ nahan ko sowal. Patireng to pangpangan, mitilid to kacaca’of tiid, mihemek to kalowad no Taywan sanay. Wataay ko kalihamham ni Zhang Qilang to fa’elohay tayni a “palawinaan a kitakit” to karahekedan. Oya paretatengay to kitakit, o mikinafalahay to sakisyakay a tadamaanay ising i, itini cecay dadayaan, simanta’ han materek o dengan to tatoloay maponengay fafahiyan ato o fadocan a wawawawa. === O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) === Dengan o kaciraraw nangra, oya halafinay nihamhaman a “Palainaan kitakit”, o mamatiya cangraan ko piadah to adadaay, o kakoda’it minengneng tonini a sera nasa. O kahinatala a milakecay to 75 mihecaan. 18 ko mihecaan ni Zhang Yuchan pataloma’ itiya. 1946 miheca 11 folad itiya, malipahakay ko faloco’ malakadafo cifa’inay to saka tolo a wawa ci Zhang Guorenan. O cima ko mafana’ay to kamatini, raramod saho to 4 folad, nanoyaan sa kapeleng ko sakalemedaw. Toya a mihecaan, cipoyapoy ci Zhang Yuchan to 4 folad a fadoc a wawa. Miliyas to ko mama ato fa’inay, mapeleng to ko laloma’an. O fa’elohay kadafo no loma’ cingra, caay piliyaw mikadafo, hadidi saan to kacipoyapoy, mikotod to ina no loma’ ci Zhan Jinzhian micoker tonini mapelengay salaloma’. Saka nao kohetingay ko fokes tangasa sa ka’ofadan to, midimokos tonini tanoremes sanay a haratengen. Nao mateli’iay ko sowal ningra, saki tonini 228 a demak, o mamipalisomad ko mari’angay ta ira ko pahecian, “Oci Chiang Kai-shek ko mari’ang mipatayay, kafana’en niyam, nika matalaw pasowal kami. Oya mipatayay to tamdaw a tamdaw ko mamipalisomad.” es2jz4v5kh2hbbp41rgjntnzltd9lj0 48345 48344 2026-03-30T02:19:30Z Rengosfosay 2226 /* O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) */ 48345 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == === 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) === O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. === “Ano kiso koraan i” (如果是你) === 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. Dengan oya ci todongay to ci “Paya ising no sofitay” mafadocay saka tosa a wawa ci Zhang Yiren, maemin malefek to patay koya fa’inayan no laloma’an. Wata ko kalihamham nangra to kaira no palawinaan a kitakit i, wata ko kalisomadan to ikor. Paherek ko saka tosa lalood i 1945 miheca, tahidangen ni Zhang Qilang panokayen koya nai roma kitakit ko tatoloay wawa tayni Taywan, mangalay tadamaanay tamdaw ko niyaro’ nahan ko sowal. Patireng to pangpangan, mitilid to kacaca’of tiid, mihemek to kalowad no Taywan sanay. Wataay ko kalihamham ni Zhang Qilang to fa’elohay tayni a “palawinaan a kitakit” to karahekedan. Oya paretatengay to kitakit, o mikinafalahay to sakisyakay a tadamaanay ising i, itini cecay dadayaan, simanta’ han materek o dengan to tatoloay maponengay fafahiyan ato o fadocan a wawawawa. === O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) === Dengan o kaciraraw nangra, oya halafinay nihamhaman a “Palainaan kitakit”, o mamatiya cangraan ko piadah to adadaay, o kakoda’it minengneng tonini a sera nasa. O kahinatala a milakecay to 75 mihecaan. 18 ko mihecaan ni Zhang Yuchan pataloma’ itiya. 1946 miheca 11 folad itiya, malipahakay ko faloco’ malakadafo cifa’inay to saka tolo a wawa ci Zhang Guorenan. O cima ko mafana’ay to kamatini, raramod saho to 4 folad, nanoyaan sa kapeleng ko sakalemedaw. Toya a mihecaan, cipoyapoy ci Zhang Yuchan to 4 folad a fadoc a wawa. Miliyas to ko mama ato fa’inay, mapeleng to ko laloma’an. O fa’elohay kadafo no loma’ cingra, caay piliyaw mikadafo, hadidi saan to kacipoyapoy, mikotod to ina no loma’ ci Zhan Jinzhian micoker tonini mapelengay salaloma’. Saka nao kohetingay ko fokes tangasa sa ka’ofadan to, midimokos tonini tanoremes sanay a haratengen. Nao mateli’iay ko sowal ningra, saki tonini 228 a demak, o mamipalisomad ko mari’angay ta ira ko pahecian, “Oci Chiang Kai-shek ko mari’ang mipatayay, kafana’en niyam, nika matalaw pasowal kami. Oya mipatayay to tamdaw a tamdaw ko mamipalisomad.” Nai 18 mihecaan toya kalatiihan a lemed miteka, 75 to miheca ko pitalaan ningra. Anini, manga’ay aca cingra itira i romaay hekal, masasi’araw to dengan 4 folad a fa’inay ci Zhang Guorenan. lubg22ct5y8qq47i720t6tzd22oe7dp 48346 48345 2026-03-30T02:19:53Z Rengosfosay 2226 /* O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) */ 48346 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == === 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) === O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. === “Ano kiso koraan i” (如果是你) === 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. Dengan oya ci todongay to ci “Paya ising no sofitay” mafadocay saka tosa a wawa ci Zhang Yiren, maemin malefek to patay koya fa’inayan no laloma’an. Wata ko kalihamham nangra to kaira no palawinaan a kitakit i, wata ko kalisomadan to ikor. Paherek ko saka tosa lalood i 1945 miheca, tahidangen ni Zhang Qilang panokayen koya nai roma kitakit ko tatoloay wawa tayni Taywan, mangalay tadamaanay tamdaw ko niyaro’ nahan ko sowal. Patireng to pangpangan, mitilid to kacaca’of tiid, mihemek to kalowad no Taywan sanay. Wataay ko kalihamham ni Zhang Qilang to fa’elohay tayni a “palawinaan a kitakit” to karahekedan. Oya paretatengay to kitakit, o mikinafalahay to sakisyakay a tadamaanay ising i, itini cecay dadayaan, simanta’ han materek o dengan to tatoloay maponengay fafahiyan ato o fadocan a wawawawa. === O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) === Dengan o kaciraraw nangra, oya halafinay nihamhaman a “Palainaan kitakit”, o mamatiya cangraan ko piadah to adadaay, o kakoda’it minengneng tonini a sera nasa. O kahinatala a milakecay to 75 mihecaan. 18 ko mihecaan ni Zhang Yuchan pataloma’ itiya. 1946 miheca 11 folad itiya, malipahakay ko faloco’ malakadafo cifa’inay to saka tolo a wawa ci Zhang Guorenan. O cima ko mafana’ay to kamatini, raramod saho to 4 folad, nanoyaan sa kapeleng ko sakalemedaw. Toya a mihecaan, cipoyapoy ci Zhang Yuchan to 4 folad a fadoc a wawa. Miliyas to ko mama ato fa’inay, mapeleng to ko laloma’an. O fa’elohay kadafo no loma’ cingra, caay piliyaw mikadafo, hadidi saan to kacipoyapoy, mikotod to ina no loma’ ci Zhan Jinzhian micoker tonini mapelengay salaloma’. Saka nao kohetingay ko fokes tangasa sa ka’ofadan to, midimokos tonini tanoremes sanay a haratengen. Nao mateli’iay ko sowal ningra, saki tonini 228 a demak, o mamipalisomad ko mari’angay ta ira ko pahecian, “Oci Chiang Kai-shek ko mari’ang mipatayay, kafana’en niyam, nika matalaw pasowal kami. Oya mipatayay to tamdaw a tamdaw ko mamipalisomad.” Nai 18 mihecaan toya kalatiihan a lemed miteka, 75 to miheca ko pitalaan ningra. Anini, manga’ay aca cingra itira i romaay hekal, masasi’araw to dengan 4 folad a fa’inay ci Zhang Guorenan. Ano kiso koyaan a ising ko mifohatay to fawahan toya dadaya i, mifohat kiso to fawahan haw? roma a tamdaw mada’oc ko ’orip pa’orip to tamdaw, ikor awaay to ko pa’oripay i cingraan. Caay ko inacilaay ko likisi. O kita ko mipili’ay to o hahiratengen ho anini. bgrnbkjf88022lzn2cb0bsr1g6e15gl 48347 48346 2026-03-30T02:20:37Z Rengosfosay 2226 /* O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) */ 48347 wikitext text/x-wiki == Zhang Qilang (張七郎) == === 1947 miheca 4 folad 5 romi’ad pacerem to dafak, i Fongli no Kalingko. (1947 年 4 月 5 日凌晨,花蓮鳳林。) === O pi’emet to losa’ no cecay fafahiyan, micaliw to cecay kelakela’, mitakop to kaconiharan no romi’ad, micolo’ to toloay mapatayay tatirengan mipatayra i patademan. O nano fa’inay ningra ci Zhang Qilang, ato tosaay wawa ningra ci Zhang Zongren, Zhang Guoren. Nengnengen no pakanengnengay o kalahoperan no tamdamdaw. O nano masefetay talaaikor ko kamay nangra, mapicpic macicih ko riko’, dengan to o paketo ato laningko ko iraay. O nano mipa’oripay to tamdaw a tadamaanay ising, i ’ayaw no patay o palawacoan ko pisamsam a makari’ang, maledef ko doka’ i tatirengan o nano pinafadesan. Zhang Qilang o mama: Maledef o masakoolay pinafades, ira ko tosaay nai koror kasadakan no timera, o tatirengan saheto o doka’ o pinafadesan. Zhang Zongren sakakaay a wawa: Mapetek ko kawanan a kamay, tosaay a mata o pinacocok to matalemay awa to ko nanengnengen. Zhang Guoren sakatolo a wawa: Makowang ko koror, maficowa’ ko tiyad to pinacocok, masadak ko tinai’ i papotal, kalingsesan nengnengen. === “Ano kiso koraan i” (如果是你) === 1947 miheca, ano o kiso kora ising, ira ko mikongkongay to fawahan to sakacipa’oripaw i, tayra kiso, ano eca katayra? O pipa’orip aca to tamdaw a saan kiso nika mala o makari’angay i likisi. Onini laloma’an, o kakangodoan no tamdamdaw a tadamaanay ising i Fonglin. Renshou paisingan, mipaising ko pakoyocay adadaay tamdaw caay ka ci’aca/palipidaen. Matiya to romi’ami’ad masadak miadah pa’orip to adadaay ca Zhang Qilang a malawama tatolo, nika o caay to patiko a minokay. O sowal no kafiyafiyaw tamdaw i: toya lafii 11 ko toki, matengil ko pilalalingan a ngiha, padoedo enemay soni no kowang, ikor sapater sato saan. O ina ci Zhan Jinzhi, caay ka pilaha tomangic a tahaloma’, oya kamirmir no kamay, mitatoy to rinom a misolsol i maohatay a dawdaw, oya a kamay ko misahacecayay pacomod i tiyad to tinai’ mihacecay mitapid. Nawhani sacisowal sa cingra: “O masongila’ay ko tatirengan no wawa a miliyas.”    Matiliday a ’otoc no tadem: “Zhan Jinzhi, Zhang Zongren aci Zhang Guoren malawama a tadem to nikafades, 1947 (Minko 36) miheca 4 folad 4 romi’ad toya lafii mafades ko patay.” Caay ko kafana’an ko nikapatay tatoloay tamdaw no cecay laloma’an a mafades patay, ikor no patay o mitamorongay to “Pacoliay to kitakit” sanay ko kacingangan no raraw a mapatay. Wataay ko rarom no faloco’ to 55 miheca ko ’orip ni Zhan Jinzhi, mi’emetay to tangic a cilosa’ i ka’ayaw no tamdamdaw, paro’ot to 27 miheca, 19 miheca a kadafo tatosa to saka’eca ka tomangic, sa’icelan ta sanay. Dengan oya ci todongay to ci “Paya ising no sofitay” mafadocay saka tosa a wawa ci Zhang Yiren, maemin malefek to patay koya fa’inayan no laloma’an. Wata ko kalihamham nangra to kaira no palawinaan a kitakit i, wata ko kalisomadan to ikor. Paherek ko saka tosa lalood i 1945 miheca, tahidangen ni Zhang Qilang panokayen koya nai roma kitakit ko tatoloay wawa tayni Taywan, mangalay tadamaanay tamdaw ko niyaro’ nahan ko sowal. Patireng to pangpangan, mitilid to kacaca’of tiid, mihemek to kalowad no Taywan sanay. Wataay ko kalihamham ni Zhang Qilang to fa’elohay tayni a “palawinaan a kitakit” to karahekedan. Oya paretatengay to kitakit, o mikinafalahay to sakisyakay a tadamaanay ising i, itini cecay dadayaan, simanta’ han materek o dengan to tatoloay maponengay fafahiyan ato o fadocan a wawawawa. === O maanan ko kaciraraw nangra? (他們做錯了什麼?) === Dengan o kaciraraw nangra, oya halafinay nihamhaman a “Palainaan kitakit”, o mamatiya cangraan ko piadah to adadaay, o kakoda’it minengneng tonini a sera nasa. O kahinatala a milakecay to 75 mihecaan. 18 ko mihecaan ni Zhang Yuchan pataloma’ itiya. 1946 miheca 11 folad itiya, malipahakay ko faloco’ malakadafo cifa’inay to saka tolo a wawa ci Zhang Guorenan. O cima ko mafana’ay to kamatini, raramod saho to 4 folad, nanoyaan sa kapeleng ko sakalemedaw. Toya a mihecaan, cipoyapoy ci Zhang Yuchan to 4 folad a fadoc a wawa. Miliyas to ko mama ato fa’inay, mapeleng to ko laloma’an. O fa’elohay kadafo no loma’ cingra, caay piliyaw mikadafo, hadidi saan to kacipoyapoy, mikotod to ina no loma’ ci Zhan Jinzhian micoker tonini mapelengay salaloma’. Saka nao kohetingay ko fokes tangasa sa ka’ofadan to, midimokos tonini tanoremes sanay a haratengen. Nao mateli’iay ko sowal ningra, saki tonini 228 a demak, o mamipalisomad ko mari’angay ta ira ko pahecian, “Oci Chiang Kai-shek ko mari’ang mipatayay, kafana’en niyam, nika matalaw pasowal kami. Oya mipatayay to tamdaw a tamdaw ko mamipalisomad.” Nai 18 mihecaan toya kalatiihan a lemed miteka, 75 to miheca ko pitalaan ningra. Anini, manga’ay aca cingra itira i romaay hekal, masasi’araw to dengan 4 folad a fa’inay ci Zhang Guorenan. Ano kiso koyaan a ising ko mifohatay to fawahan toya dadaya i, mifohat kiso to fawahan haw? roma a tamdaw mada’oc ko ’orip pa’orip to tamdaw, ikor awaay to ko pa’oripay i cingraan. Caay ko inacilaay ko likisi. O kita ko mipili’ay to o hahiratengen ho anini. Palokiyolay nai threads@k0914037035 (Guo Xinyao) (轉自 threads@k0914037035  (郭芯茤)) iw21ry2emb1mmwmg9wcdn9vgx7hfill Niue kanatal 0 3182 48348 2026-03-30T02:24:00Z Masaonikar 570 建立內容為「== Niue kanatal (紐埃) ==」的新頁面 48348 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == t4gwan80lc2onqpn6cfut8jwdpayhds 48349 48348 2026-03-30T02:24:26Z Masaonikar 570 /* Niue kanatal (紐埃) */ 48349 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   ff9lnl5gysxu2h9cnsxvkvl82i7thqr 48350 48349 2026-03-30T02:24:59Z Masaonikar 570 /* Niue kanatal (紐埃) */ 48350 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === 7ctjz4khs2jsolgtysn1a59uvlel99l 48351 48350 2026-03-30T02:25:22Z Masaonikar 570 /* Likisi (歷史) */ 48351 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. 19umsoc430mi8ujnq4k41ex8e1pigrp 48352 48351 2026-03-30T02:27:01Z Masaonikar 570 /* Likisi (歷史) */ 48352 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. 8q3azjz1aoptzpok2yv2pwqbkiy2euz 48353 48352 2026-03-30T02:27:37Z Masaonikar 570 /* Likisi (歷史) */ 48353 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. k7m3y3o37mz2os2469v1prhuk7l37ko 48354 48353 2026-03-30T02:27:58Z Masaonikar 570 /* Likisi (歷史) */ 48354 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. d08wviqd5ewhymztwdstculna5jkch8 48355 48354 2026-03-30T02:28:22Z Masaonikar 570 /* Likisi (歷史) */ 48355 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. k17amj0no6xwkrm9csgvibs4bmon0cp 48356 48355 2026-03-30T02:28:54Z Masaonikar 570 /* Likisi (歷史) */ 48356 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === soy6bwjdene6jmaygfqwemubkvw7j5g 48357 48356 2026-03-30T02:29:15Z Masaonikar 570 /* Kaitiraan (地理) */ 48357 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. eix1xe74yz9nhkzwqyr48tbza9239d6 48358 48357 2026-03-30T02:29:47Z Masaonikar 570 /* Kaitiraan (地理) */ 48358 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === 9mzpn08ki1hs6dbn0i77suebwnboija 48359 48358 2026-03-30T02:30:08Z Masaonikar 570 /* Romi’ad (氣候) */ 48359 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. bcn60arhgd9mietnp6uyqzun5lhu32y 48360 48359 2026-03-30T02:30:42Z Masaonikar 570 /* Romi’ad (氣候) */ 48360 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} 25gemi1wa5anlek2ohar8d31lsb7hd4 48361 48360 2026-03-30T02:31:25Z Masaonikar 570 /* Romi’ad (氣候) */ 48361 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === d85xi0n7nhaer0da6bgt53oo2tu95uj 48362 48361 2026-03-30T02:31:45Z Masaonikar 570 /* Sa’etal no kadademakan (行政區劃) */ 48362 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit hvcw001amce5vxz2fsec7llkes4k4ff 48363 48362 2026-03-30T02:32:22Z Masaonikar 570 /* Sa’etal no kadademakan (行政區劃) */ 48363 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === slhvfuvg1pc3m0764vk99vcz9ptbxmh 48364 48363 2026-03-30T02:32:43Z Masaonikar 570 /* Finawlan (人口) */ 48364 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. 0em068ga3hcnbvsnkgirbcj5u6d2nxc 48365 48364 2026-03-30T02:33:17Z Masaonikar 570 /* Finawlan (人口) */ 48365 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === 7tyenojkdayttpl0ns7669fll2kdo0g 48366 48365 2026-03-30T02:33:36Z Masaonikar 570 /* Sician (政治) */ 48366 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. bwkr61b9k3mbhr61yx039xcg9ult0vf 48367 48366 2026-03-30T02:34:38Z Masaonikar 570 /* Sician (政治) */ 48367 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === fdk9ipyv7s30472ygln3o3bg5z0jpry 48368 48367 2026-03-30T02:35:20Z Masaonikar 570 /* Lomaocan (議會) */ 48368 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. m42xwh6honm99gsm8jz7yfwgpq7u8ak 48369 48368 2026-03-30T02:35:42Z Masaonikar 570 /* Lomaocan (議會) */ 48369 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. f6nx4i32m5ju0jdzdz308hc6l69r891 48370 48369 2026-03-30T02:36:18Z Masaonikar 570 /* Lomaocan (議會) */ 48370 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === dy5nt4mgdz3lcp1x0zht3rl5oc5343e 48371 48370 2026-03-30T02:36:37Z Masaonikar 570 /* Satena’ to kitakit (國防) */ 48371 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. k5i7antl6m362jjjtxujx91jo6ob4au 48372 48371 2026-03-30T02:37:11Z Masaonikar 570 /* Satena’ to kitakit (國防) */ 48372 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === on44oevryo20fo3jvruoswp3v7fzoei 48373 48372 2026-03-30T02:37:35Z Masaonikar 570 /* Kicay (經濟) */ 48373 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. bapyhzszk94ffjds2o91z2tvw6irq3b 48374 48373 2026-03-30T02:38:15Z Masaonikar 570 /* Kicay (經濟) */ 48374 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === gapkvc2j4wgbew3chmzhhjyvktri87w 48375 48374 2026-03-30T02:38:36Z Masaonikar 570 /* Pirarakatan (旅遊業) */ 48375 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. gakyjwjtgir2nou490phcwybj44bavc 48376 48375 2026-03-30T02:38:58Z Masaonikar 570 /* Pirarakatan (旅遊業) */ 48376 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. 9nu16xnmln45wgn5ixcbhp022gzwti4 48377 48376 2026-03-30T02:39:18Z Masaonikar 570 /* Pirarakatan (旅遊業) */ 48377 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. erb9nejh0259akpo2xlls3tasy77yd6 48378 48377 2026-03-30T02:39:50Z Masaonikar 570 /* Pirarakatan (旅遊業) */ 48378 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. === '''Ponka''' '''(文化)''' === 93wfwtk89ow80si0azhst0shdzwl8ft 48379 48378 2026-03-30T02:40:42Z Masaonikar 570 /* Ponka (文化) */ 48379 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. === '''Ponka''' '''(文化)''' === === '''Kiwiko''' '''(教育)''' === 7iwb3byp2zg6odv6kz38zuc9w6ucnmq 48380 48379 2026-03-30T02:41:01Z Masaonikar 570 /* Kiwiko (教育) */ 48380 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. === '''Ponka''' '''(文化)''' === === '''Kiwiko''' '''(教育)''' === Cecayay ko daykako pitilidan i Niue: Niue Saint Clement daykako kiwiko kakoyin. p6eyz8xon9fcthkl82nqo1jhjo0iftc 48381 48380 2026-03-30T02:41:34Z Masaonikar 570 /* Kiwiko (教育) */ 48381 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. === '''Ponka''' '''(文化)''' === === '''Kiwiko''' '''(教育)''' === Cecayay ko daykako pitilidan i Niue: Niue Saint Clement daykako kiwiko kakoyin. === '''Pitiya''' '''(媒體)''' === 1iith50111aw93ld0lct43xjo0abl3c 48382 48381 2026-03-30T02:41:54Z Masaonikar 570 /* Pitiya (媒體) */ 48382 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. === '''Ponka''' '''(文化)''' === === '''Kiwiko''' '''(教育)''' === Cecayay ko daykako pitilidan i Niue: Niue Saint Clement daykako kiwiko kakoyin. === '''Pitiya''' '''(媒體)''' === Nawhani awaay ko tamdaw, caay ka papina ko pitiya i Niue. Ira ko Niue tilifi ato Yangkong Radio, nao hoso kosi i Niue ko mikowanay dademak. Ira ko cecay sinpon “Niue star”. Roma ira ho ko roma calayan pitiya. mf7nhlxvarsknnzognnk2rhdn95ezbn 48383 48382 2026-03-30T02:42:29Z Masaonikar 570 /* Pitiya (媒體) */ 48383 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. === '''Ponka''' '''(文化)''' === === '''Kiwiko''' '''(教育)''' === Cecayay ko daykako pitilidan i Niue: Niue Saint Clement daykako kiwiko kakoyin. === '''Pitiya''' '''(媒體)''' === Nawhani awaay ko tamdaw, caay ka papina ko pitiya i Niue. Ira ko Niue tilifi ato Yangkong Radio, nao hoso kosi i Niue ko mikowanay dademak. Ira ko cecay sinpon “Niue star”. Roma ira ho ko roma calayan pitiya. === '''kacacofelan a demak''' '''(外交)''' === 1gf76uj6x8vh413bstx6jh76h7t1lg1 48384 48383 2026-03-30T02:42:54Z Masaonikar 570 /* kacacofelan a demak (外交) */ 48384 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. === '''Ponka''' '''(文化)''' === === '''Kiwiko''' '''(教育)''' === Cecayay ko daykako pitilidan i Niue: Niue Saint Clement daykako kiwiko kakoyin. === '''Pitiya''' '''(媒體)''' === Nawhani awaay ko tamdaw, caay ka papina ko pitiya i Niue. Ira ko Niue tilifi ato Yangkong Radio, nao hoso kosi i Niue ko mikowanay dademak. Ira ko cecay sinpon “Niue star”. Roma ira ho ko roma calayan pitiya. === '''kacacofelan a demak''' '''(外交)''' === O Niue ato New Zealand o pakoniraay lekapot kasakihar, saka maocor no New Zealand ko tadamanay citodongay to tayal. O Niue o nano Taypinyang kasakitakit kalalicayan a lekapot. 9p2zyjix7wjk9boaoblcl4fg5my2ygp 48385 48384 2026-03-30T02:43:14Z Masaonikar 570 /* kacacofelan a demak (外交) */ 48385 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. === '''Ponka''' '''(文化)''' === === '''Kiwiko''' '''(教育)''' === Cecayay ko daykako pitilidan i Niue: Niue Saint Clement daykako kiwiko kakoyin. === '''Pitiya''' '''(媒體)''' === Nawhani awaay ko tamdaw, caay ka papina ko pitiya i Niue. Ira ko Niue tilifi ato Yangkong Radio, nao hoso kosi i Niue ko mikowanay dademak. Ira ko cecay sinpon “Niue star”. Roma ira ho ko roma calayan pitiya. === '''kacacofelan a demak''' '''(外交)''' === O Niue ato New Zealand o pakoniraay lekapot kasakihar, saka maocor no New Zealand ko tadamanay citodongay to tayal. O Niue o nano Taypinyang kasakitakit kalalicayan a lekapot. 2007 miheca 12 folad 12 romi’ad, o Niue ato Congko makacacofelay. qax86r99j2q4q2g6ae0a1e6vl9l2kj6 48386 48385 2026-03-30T02:44:14Z Masaonikar 570 /* kacacofelan a demak (外交) */ 48386 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. === '''Ponka''' '''(文化)''' === === '''Kiwiko''' '''(教育)''' === Cecayay ko daykako pitilidan i Niue: Niue Saint Clement daykako kiwiko kakoyin. === '''Pitiya''' '''(媒體)''' === Nawhani awaay ko tamdaw, caay ka papina ko pitiya i Niue. Ira ko Niue tilifi ato Yangkong Radio, nao hoso kosi i Niue ko mikowanay dademak. Ira ko cecay sinpon “Niue star”. Roma ira ho ko roma calayan pitiya. === '''kacacofelan a demak''' '''(外交)''' === O Niue ato New Zealand o pakoniraay lekapot kasakihar, saka maocor no New Zealand ko tadamanay citodongay to tayal. O Niue o nano Taypinyang kasakitakit kalalicayan a lekapot. 2007 miheca 12 folad 12 romi’ad, o Niue ato Congko makacacofelay. === '''Pinengnengan to tilid''' '''(參考文獻)''' === fl6uqotmwbxo1i20xdvichb3ndh88xa 48387 48386 2026-03-30T02:44:46Z Masaonikar 570 /* Pinengnengan to tilid (參考文獻) */ 48387 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. === '''Ponka''' '''(文化)''' === === '''Kiwiko''' '''(教育)''' === Cecayay ko daykako pitilidan i Niue: Niue Saint Clement daykako kiwiko kakoyin. === '''Pitiya''' '''(媒體)''' === Nawhani awaay ko tamdaw, caay ka papina ko pitiya i Niue. Ira ko Niue tilifi ato Yangkong Radio, nao hoso kosi i Niue ko mikowanay dademak. Ira ko cecay sinpon “Niue star”. Roma ira ho ko roma calayan pitiya. === '''kacacofelan a demak''' '''(外交)''' === O Niue ato New Zealand o pakoniraay lekapot kasakihar, saka maocor no New Zealand ko tadamanay citodongay to tayal. O Niue o nano Taypinyang kasakitakit kalalicayan a lekapot. 2007 miheca 12 folad 12 romi’ad, o Niue ato Congko makacacofelay. === '''Pinengnengan to tilid''' '''(參考文獻)''' === 1. 紐埃是紐西蘭王國的組成部分,紐西蘭君主兼任紐埃元首。 2. 紐埃是紐西蘭王國的組成部分,紐西蘭總督兼任紐西蘭君主駐紐埃代表。 3. The World today (PDF), UN, [2013-03-20], (原始內容存檔 (PDF)於2011-06-28). 4. Organs Supplement, Repertory of Practice (PDF) (8), UN: 10, (原始內容 (PDF)存檔於2012-04-03). 5. One laptop for every Niuean child. 英國廣播公司. 2008-08-22 [2008-08-22]. (原始內容存檔於2018-09-25). 6. OLPC Niue Ends - The first total One Laptop Per Child country now the first to quit OLPC. OLPC News. 2011-11-21 [2011-11-24]. (原始內容存檔於2021-01-16). 7. Weatherbase: Historical Weather for Alofi, Niue. Weatherbase. [2009-08-03]. (原始內容存檔於2011-11-04). 8. 国家概况_中华人民共和国外交部. www.fmprc.gov.cn. [2022-05-28]. (原始內容存檔於2020-08-12). 9. The Ministry acts in the world to build a safer, more prosperous and more sustainable future for New Zealanders.. 紐西蘭外交與貿易部. [2020-11-10]. (原始內容存檔於2010) '''(紐西蘭英語)'''. 10. 12.5% Niue Consumption Tax from 1 April. Niue Business News. 26 February 2009. (原始內容存檔於2009-03-03). 11. On a tiny island, catchy Web name sparks a battle. old.post-gazette.com. [2019-12-21]. (原始內容存檔於2020-04-11). 12. Niue's WiFi Nation goes Green (PDF). Internet Users' Society Niue. [2009-05-10]. (原始內容 (PDF)存檔於2012-05-20). 13. Bhutan: the world's first 100% organic nation?. Green Futures Magazine. [2013-05-05]. (原始內容存檔於2013-05-01). 14. 中国和纽埃签署建交联合公报. 中華人民共和國外交部. 2007-12-12 [2020-11-10]. (原始內容存檔於2021-09-08). 0m5ygojvsaseg90edfs4gvvcndzp856 48388 48387 2026-03-30T02:45:21Z Masaonikar 570 /* Pinengnengan to tilid (參考文獻) */ 48388 wikitext text/x-wiki == Niue kanatal (紐埃) == Niue (Niue a sowal: Niuē) itiraay i sifo’ay katimol a kanatal kitakit i Taypinyang, kararaay to New Zealand ka’amis to 2,400 kongli; kaetip o Tonga, ka’amis o Samoa, kawal o Cook kanatal. Niue kitakit masatamocolay kanatal ato mataliyokay no karat ko kasakanatal, dadahal 260 pinfang kongli. I 2022 miheca tamdaw salongan ira ko 2000 tamdaw, finacadan ono Polynesians tamdaw. o nisowalan o Niue a sowal ato Inkiris a sowal. O Konglihuy ko pitooran a Niue kiwkay. pasadak to kinaira a passiflora, ’afinang ato pawli. Ira ko imingay no falo a kaysya. Pa’aca to kitti ko satadamaanay sakinaira no kicay. Tadamaanay maci o Alofi. O Niue ato New Zealand o madoedoay kakihar no pakoniraay lekapot.   === '''Likisi''' '''(歷史)''' === Sa’ayaw kasasiseping no Europe ato Niue kanatal itira i 1774 miheca, ci James Cook ko ’ayaw pakanengnengay to Niue kanatal, nika kana’ayen patalasekal. Saka panganganen ningra konini a kanatal to Savage kanatal (Savage Island), o makataray tamdaw kanatal han. Ikor i 1846 miheca, ira ko dintokay no London (London Missionary Society) tayni i Niue kanatal. I 1900 miheca mala o nicalapan to no Inkiris. I 1901 miheca mala o no Cook kanatal ko salongan mapakapot i New Zealand. I 1974 miheca mihayda ko laocan no New Zealand to Niue kimpo, mihayda to pakoniyah mikowan a salongoc no Niue. I 2004 miheca 1 folad, mahafelot no fa’edetay faliyos Heta (Cyclone Heta) ko Niue itiya, saka 2 tamdaw ko cimapatayay, polong no kanatal maemin malefek makari’ang, polong no kaloloma’ ato dengan cecay paisingan maemin masapanahal no fa’edetay faliyos, awaay to pinaloma no finawlan. Nanoya o tamdaw no kanatal ala tairaira sato i New Zealand, nao 1500 ko tamdaw malowan to dengan 500 to k otamdaw, saka caay to pakadotoc ko sifo no Niue. Masamatira o Niue sifo paretatenga sato o maanan to masasi pakoniraay ko kalekapot to New Zealand sato, miala to 1974 mihecaan a Niue misiikeday ratoh a telekan, citodong ko New Zealand padamso to ’ayaway ni calapan a Niue to kaloira kicay ato sakadadeak a padama. Imatini salongan ira ko 20,000 Niue tamdaw maro’ay i New Zealand, milayap haca ko Niue to 800 ’ofad N.Z payso (500 US) to mihecaan a sadama, salongan no tamdaw kahacecay to mihecaan solongan 5,000 N.Z ko padamso. Midotoc kasatelekan to pakonira lekapot, o Niue citodong haca to no New Zealand a finawlan, mapatodong to no New Zealand a paspoto. Nai 2003 miheca sarakatay caay ka cili’aca ko finawlan no Niue kitakit to calay, itira i 2008 miheca mala o patodongay ko kanatal to saki kaemangay to OLPC a kitakit[5]. Nika i 2011 miheca nawhani caay to pakafilo pa’aca to VSAT (Wiysin), saka misawad to OLPC halaka no kitakit[6]. === '''Kaitiraan''' '''(地理)''' === Itira i notimolan Taypinyang ko Niue kitakit, o dadahal nira 269km², kawali no Tonga kitakit, kaitiraan no Niue i 19°03′48″S 169°52′11″W. toloay ko todongan a sa’etal kicay kalawacay masakaratay pala, o awaayay ko sera. === '''Romi’ad''' '''(氣候)''' === O ciherangay ko romi’ad no Niue kitakit, ka’oradan itira i 11 folad tangasa saka tosa miheca to 4 folad. {| class="wikitable" | colspan="14" |'''Niue Alofe''' |- |'''folad''' |'''1''' |'''2''' |'''3''' |'''4''' |'''5''' |'''6''' |'''7''' |'''8''' |'''9''' |'''10''' |'''11''' |'''12''' |'''mihecaan''' |- |'''Satakaraway''' '''Faedet''' ''' °C(°F)''' |38 (100) |38 (100) |32 (90) |36 (97) |30 (86) |32 (90) |35 (95) |37 (99) |36 (97) |31 (88) |37 (99) |36 (97) |38 (100) |- |'''Salongan faedet''' '''°C(°F)''' |28 (82) |29 (84) |28 (82) |27 (81) |26 (79) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |26 (79) |26 (79) |27 (81) |28 (82) |27 (81) |- |'''Romi’ad faedet''' '''°C(°F)''' |26 (79) |27 (81) |26 (79) |25 (77) |25 (77) |23 (73) |22 (72) |23 (73) |23 (73) |24 (75) |25 (77) |26 (79) |25 (77) |- |'''Salongan lietec''' '''°C(°F)''' |23 (73) |24 (75) |24 (75) |23 (73) |22 (72) |21 (70) |20 (68) |20 (68) |21 (70) |21 (70) |22 (72) |23 (73) |22 (72) |- |'''Salietecay romi’ad''' '''°C(°F)''' |20 (68) |20 (68) |20 (68) |14 (57) |15 (59) |13 (55) |11 (52) |11 (52) |15 (59) |15 (59) |11 (52) |17 (63) |11 (52) |- |'''Salongan''' '''’orad''' '''cm''' |26 (10) |25 (9.8) |30 (12) |20 (7.9) |13 (5.1) |8 (3.1) |9 (3.5) |10 (3.9) |10 (3.9) |12 (4.7) |14 (5.5) |19 (7.5) |207 (81) |- | colspan="14" |Pakayraan no tilid: Weatherbase |} === '''Sa’etal no kadademakan''' '''(行政區劃)''' === Ira ko 14 silsil no niyaro’ no Niue kitakit === '''Finawlan''' '''(人口)''' === Laloma’an no kitakit a finawlan kerod sato malowan, i 1970 miheca ira ko 5,130 tamdaw, tangasa 2020 miheca dengan to 1,630 tamdaw, itira i tadamanay maci Alofi salongan ira 900 tamdaw. roma salongan ira 3.1 ’ofad tamdaw maro’ay i New Zealand (2018 miheca), salongan 5,000 tamdaw maro’ay i Australia (2017 miheca) [8]. === '''Sician''' '''(政治)''' === Niue kitakit o laocan hongti patirengay to kimpo, roma no New Zealand hongti kitakit, o New Zealand hongti citodong to kakeridan no Niue kitakit. o kakitaan no Niue kitakit o sakakaay no sifo. === '''Lomaocan''' '''(議會)''' === Laocan no Niue kitakit (Inkiris: Niue Assembly; Niue a sowal: Niue Fono Ekepule) o pakoniraan lekapotan New Zealand ko mitelekay citodongay no Niue kitakit. mirocokay to cecayay laoca ko Laocan no Niue , nai 20 a iing a sakapot, oya 14 iing tamdaw o nano 14 a sa’etal niyaro’ a nicikerohan, roma 6 tamdaw o kapolongan ni pili’an ko sakaira. Cecay lekad no laocan 3 miheca. O kakeridan no laocan o nai papotalay no laocan nipili’an, awaay ko kacitodong a mitopa. O pitopa no laocan o “lahodayay ’alomanay ko paya maalaay” lodocan. O mitopaay o cikikaay to no New Zealand, salongan ira ko 3 folad ko aro’ i Niue, o papili’en tamdaw salongan ira ko 12 folad ko aro’ i Niue. === '''Satena’ to kitakit''' '''(國防)''' === Satena’ to kitakit no Niue o sofitay no New Zealand sifo ko padamso a midama. === '''Kicay''' '''(經濟)''' === Kacacofaliw no payso no Niue o no New Zealand. === '''Pirarakatan''' '''(旅遊業)''' === O pirarakatan a tayal ko sakaira no kicay no Niue, malitoloay ko sakaira no micomoday (tosaay o nipifotingan ato liomahan). I 2006 miheca, o mirarakatay tangasa to 160 ’ofad no NZ payso ko micomoday. O New Zealand hikoki ko patadoay to sakaromakat no Niue a dengan hikoki kosi, cecay lipay ira ko patatikoay hikoki tayra i Auckland. Anini i, mipacomahad ko sifo to piraraka a dademaken, sapatongal to tamdaw no hotilo, papitanam to piceroh no pakademay i pirarakatan no Niue. === '''Ponka''' '''(文化)''' === === '''Kiwiko''' '''(教育)''' === Cecayay ko daykako pitilidan i Niue: Niue Saint Clement daykako kiwiko kakoyin. === '''Pitiya''' '''(媒體)''' === Nawhani awaay ko tamdaw, caay ka papina ko pitiya i Niue. Ira ko Niue tilifi ato Yangkong Radio, nao hoso kosi i Niue ko mikowanay dademak. Ira ko cecay sinpon “Niue star”. Roma ira ho ko roma calayan pitiya. === '''kacacofelan a demak''' '''(外交)''' === O Niue ato New Zealand o pakoniraay lekapot kasakihar, saka maocor no New Zealand ko tadamanay citodongay to tayal. O Niue o nano Taypinyang kasakitakit kalalicayan a lekapot. 2007 miheca 12 folad 12 romi’ad, o Niue ato Congko makacacofelay. === '''Pinengnengan to tilid''' '''(參考文獻)''' === 1. 紐埃是紐西蘭王國的組成部分,紐西蘭君主兼任紐埃元首。 2. 紐埃是紐西蘭王國的組成部分,紐西蘭總督兼任紐西蘭君主駐紐埃代表。 3. The World today (PDF), UN, [2013-03-20], (原始內容存檔 (PDF)於2011-06-28). 4. Organs Supplement, Repertory of Practice (PDF) (8), UN: 10, (原始內容 (PDF)存檔於2012-04-03). 5. One laptop for every Niuean child. 英國廣播公司. 2008-08-22 [2008-08-22]. (原始內容存檔於2018-09-25). 6. OLPC Niue Ends - The first total One Laptop Per Child country now the first to quit OLPC. OLPC News. 2011-11-21 [2011-11-24]. (原始內容存檔於2021-01-16). 7. Weatherbase: Historical Weather for Alofi, Niue. Weatherbase. [2009-08-03]. (原始內容存檔於2011-11-04). 8. 国家概况_中华人民共和国外交部. www.fmprc.gov.cn. [2022-05-28]. (原始內容存檔於2020-08-12). 9. The Ministry acts in the world to build a safer, more prosperous and more sustainable future for New Zealanders.. 紐西蘭外交與貿易部. [2020-11-10]. (原始內容存檔於2010) '''(紐西蘭英語)'''. 10. 12.5% Niue Consumption Tax from 1 April. Niue Business News. 26 February 2009. (原始內容存檔於2009-03-03). 11. On a tiny island, catchy Web name sparks a battle. old.post-gazette.com. [2019-12-21]. (原始內容存檔於2020-04-11). 12. Niue's WiFi Nation goes Green (PDF). Internet Users' Society Niue. [2009-05-10]. (原始內容 (PDF)存檔於2012-05-20). 13. Bhutan: the world's first 100% organic nation?. Green Futures Magazine. [2013-05-05]. (原始內容存檔於2013-05-01). 14. 中国和纽埃签署建交联合公报. 中華人民共和國外交部. 2007-12-12 [2020-11-10]. (原始內容存檔於2021-09-08). === '''Papotalay calay''' '''(外部連結)''' === 2etzwa5emgzd2ht5zegrg5c7hg1i093