Wikipedia
amiwiki
https://ami.wikipedia.org/wiki/Sa%E2%80%99ayayaw_pising_no_tyin-naw
MediaWiki 1.46.0-wmf.24
first-letter
Mitiya
Kasi’iked
Kasasowal
Midemakay
Kasasowal no midemakay
Wikipedia
Wikipedia a kasasowal
Faylo
Masasowal to faylo
MediaWiki
Masasowal to MediaWiki
Masalipa
Masalipaay a kasasowal
Nipadama’
Mipadama’ a masasowal
Kasasiwasiw
Masasowal to kasasiwasiw
TimedText
TimedText talk
模組
模組討論
Event
Event talk
Fanaw
0
311
48593
48533
2026-04-29T11:20:49Z
Iyus Lakaw
3621
48593
wikitext
text/x-wiki
[[Faylo:Vanaw.ogg|縮圖|I satimulan nu vanaw ku luma’ nu maku.]]
== <ref>池上的阿美族人因密切跟漢人生活,也用一些漢語借詞, 如學校 kongkuwan<sub>, 這跟馬蘭地區類似;上學 Mitakcie , 這是漢語的讀冊(讀書之意)。</sub></ref>Fanaw (池上鄉) ==
O ititraay I kakala’edan no Sifo’ay-lotok ato Sawalian-lotok kona Fanaw kowan. O niyaro’ i, ira ko Cicala’ay (福文部落),Ciataw (福原部落),Kalokapuk (大埔部落),Dihekoay (隆安部落),Kawaliwal (大坡部落),Cipuwa (慶豐部落),Fangafangasan (新興部落),Cikowa’ay (富興部落), Muliyaw (振興部落), Cinyin (錦園部落), polong han mo’eteo ko niyaro’.
O kaitiraan no kofa,pitilidan ato patiyamay itirray i Ciataw niyaro’, o kacacofelisan no a lalan itini, nano ’amis mitorso pasitimol ko tata’angay lalan tona hadhad.’Adihay ko kasasiromaay a finacadan a maro’ itini, orasaka, makalitosaay ko Kalokapuk a niyaro’ to kawaliay ato ka’etipay etal. o i kawaliay o ’Amis a finacadan ato Ngayngay a finacadan i laled no Ciataw ato Fangafangsan niyaro’, mingata’ay to patiyamay.
O isaka’etipay etal itiraay i saowac no Sawalian-lotok nani ’amis pasitimol o Kawaliwal niyaro’, Cipuwa niyaro’, Cinyin niyaro’,Wangan niyaro’, Cikowa’ay niyaro’ ato Muliyaw niyaro’ enem a niyaro’. Ona ika’ayaway a sepat niyaro’ o mapolongay ko kamaro’ no loma’, Cikowa’ay niyaro’ ato Muliyaw niyaro malaklakay ko kamaro’ no loma’.
Kawaliwal niyro’ ato Muliyaw niyaro’ mingataay to tata’angay sakasiwa lalan, tada rahodayay ko ‘orip, ora sa Cinyin niyaro, Wanan niyaro’, Cikowa’ay niyaro’ ato Muliyaw niyaro’ kona sepat a niyaro’ mililisay to 197 lalan no kinsifo ko kaitiraan, milaayay to tat’angay lalan ato patiyamay, sa pangangan han to ilaloma’ay niyaro’.o Cinyin niyaro ato Wanan niyaro’ o sa’yaway a mapamatang ira ko maro’ay tamdaw itini.
== Nikafalic no rikisi (歷史沿革) ==
Ono Posong kowan ko Fanaw, isakawali malafiyaw ato Fafokod, iska’ami malalaed to Tarawadaw makakecor ato Foli no Kalinko, ikatimol malalaed to ’alo makakecor ato Takofan.ona Fanaw a kowan itiya ho i Kuwapingan(清光緒)polong hananay a pangangan to 「Nisafa’elohan a pamatang」(新開園) ; I kadipongan i, o 「Fanaw kasaniyaro’an no Takofan no Posong」ananay a pangangan. Itira i Minkoku 34 miheca mapalolo ko Taywan i Ciwkamimkoku, o Posong i,o Posong kowan hananay a mifalic ko ngangan,noa to Fanaw o 「Fanaw a kowan」hananay to ko pangangan.
Maplol to ko Taiwan nani Dipong a pikowan, i sa’aya’ayaw ho mihecaan masakilac to Cicala’ay (福文村),Ciataw (福原村),Kalokapuk (大埔村),Dihekoay (隆安村),Kawaliwal (大坡村), Fangafangasan (新興村), Cinyin (錦園村), Suisui (水墜村) falo a niyaro’.
I Minko 39 miheca mafalic ko saetal a pikowan, o Kawaliwak niyaro’ mapapecih to Kaliwal niyaro’(大坡部落) ato Cipuwa’(慶豐部落). I Minko 45 miheca falicen ko Suisui niyaro’ pangangan to Cikowa’ay (富興部落), to ikor to i Minko 56 miheca matongal to Muliyaw (振興部落). Orasaka malomatiniay a 10 ko niyaro’. Cicala’ay (福文部落),Ciataw (福原部落),Kalokapuk (大埔部落),Dihekoay (陸安部落),Kawaliwal (大坡部落),Cipuwa (慶豐部落),Fangafangasan (新興部落),Cikowa’ay (富興部落), Muliyaw (振興部落), Cinyin (錦園部落).
== Tamdaw (人口) ==
I Minko 97 miheca ira ko polong a tamdaw to 9366 ko tamdaw, o Yincuminco ira ko 2224 ko tamdaw, mihaop to polong no 23.7%, ilaloma’ noni o ‘Amis a tamdaw ko sa’alomanay. Tahanini sato mafalic to ko ’orip no I niyaro’ay, misatokay to ko tamtamdaw, orasaka, malowan ko tamdaw to mihecahecaan, I Minko 108 miheca saka5 folad o polong ira ko 8180 ko tamdaw.
=== fanaw (湖泊) ===
====== Makariʼang no tataʼangay a fanaw i Fataʼan no Kalingko ======
Tosa patek tosa poloʼ ira ko lima a mihecaan, siwa a folad tosa poloʼ tolo a romiʼad, i Taywan no Kalingko Fataʼan a tarawadaw, ira ko tataʼangay a cedas, ona kacedas no ’alo i, itini i saka tosa patek tosa poloʼ ira ko sepat a mihecaan sepat a folad tolo a romiʼad, mararid aca ira ko lonen i Kalingko, saka mapeloc ko sotaʼ ato fokelo.
Tosa patek tosa poloʼ ira ko lima a mihecaan pito a folad tosa poloʼ ko cecay a romiʼad, maliyoliyok no 薇帕a faliyos ko papotal no Taywano, o ʼorad to ko sakaperad no lotok, itini i fafaw no Fataʼan a ʼalo i fafaed no Wan Lung a niyaroʼ, masa tataʼakay a fanaw.
O citodongay a mikowanay to pananoman, toya a folad tosa poloʼ ira ko sepat a romiʼad ko saʼayaw pakaʼaraw to sasing no satay ci fesihu, maherek a malalicay koya mikowanay, mafanaʼay misafalocoʼ cangra pasonol han to kora nanom saan, paʼicelen ko demak a mifaliw tona ’alo, nikaorira ira ko faliyos 樺加沙malifong no tata’angay a ’orad mataliyok to ko kanatal.
O citodongay a mikowanay, o saʼosi nangra, maedeng i ʼayaw no romiʼad sanay ko harateng, alatek harakat a masonol koya nanom, kakahad ko makari’angay no niyaro’, saka siwa a folad tosa poloʼ ira ko cecay a romiʼad to dadaya, sowal sa ko citodongay, matamor paliyaden ko tawdaw no Fata’an a finawlan, ono Fong lin Cirihan a niyaro’ (鳳林鎮) ato o wan lung a niyaroʼ (萬榮鄉) falo a patek ko tamdaw, ʼedefen aca koya lalan ato o ʼalo no fataʼan.
Na toya a foladan tasa polo’ ira ko tolo a romiʼad, herek no lahok tosa ko toki lima polo’ fon, na i fanawan a nanom honihoni a masonol, i satimolan no Fataʼan a ’alo a copo ato itini i saka siwa a lalan mapekoh no cedas ko kayakay no Fata’an, maro’ay i kalaenoay adihay ko maʼalolay no nanom i niyaroʼ.
Ona mikari’angay a cedas safaw siwa a tamdaw ko mapatayay, lalima ko masidayay, lima soʼot lima poloʼ ira ko pito ko madokaʼay a tamdaw, O maselemay no nanom a omah i, polong lima soʼot ira ko lima a soʼot a kongkoan, o omah ato pakaenan maedeng sepat poloʼ ira ko tolo payso(億元), makari’angayay no senat ko pitilidan, komoying, polong cecay patek ko mapesay a loma', Itini i 佛祖街 a lalan ko satatiihay.
Ikor to koya demak haw i, nai cowacowaay a tamdaw no Taywan, ʼalomanay ko cifaloco’ay a finawlan ato polong no sasiroma ka'emiay, o taypiyaw a tapang, oya「 sekop tadamaanay a tamdawa」 hanay no sapalosiyang a kakimadan, alatayra a mipadang, mipadang a mipatireng. O sifo ato no niyaroʼ a sifo, pafeli to payci to finawlan, ato sapaini to sakaʼorip no finawlan, tayra to itira i kamaroʼan no sofitay ato makiri’angay a loma’ , patado to lomaʼ no finawlan to sakadademak no kikay, 'asiken ko pitilidan ato lalan.
2026 a mihecaan sepat a folad itira, matita to i’ayaway ko ’orip, nikaorira adihay ho ko maʼtahe^epoay no sotaʼ a omah, mafiyor to sakalahad no pinaloma, Ira ho ko maʼtahe^epoay no sotaʼ a loma’, mitala to sakangay no ’orip, patikol to itiyaay a ’orip.
Ona cipadesay a fanaw i Fata’an mapalasawad anini, nikaorira ona sotaʼ ato fokeloh haw i, caay ka tanektek ko sota, saka o katalawan ho kona sotaʼ ato nanom a macedas. Ona pades nengneng han matiya mapaherekan sanay, nikaorira o soʼelinay a demak haw i, caay ka ngaʼay ko ʼorip no itiniay ato itiniay a finawlan, halafin ko pisangaʼ ato mapalolol, mipadang ko Seyfo a patireng to lomaʼ ato sakaʼorip, ta maʼaraw no finawlan ko kacifalocoʼan no ikor.
堰塞湖(yàn sè hú)O sowal no matoʼasay i, o malonen, o maperaday a lotok ato fokeloh, anca o matodohay i lotokay a ʼongcoy masoot ko karomakatan no nanom, masaʼopo to ko nanom no ʼalo i fafaed no ʼalo mala fanaw. Nikawrira, o hatiniay a fanaw katalawan, nawhan adihay adihay sako nanom maperad to koni a fanaw, latek ira ko cedas sanay, salaw oni tata’angay a fanaw, mararid mihawikid to tataʼangay a latiih.
Ano mafelocay ko nanom no 'alo, nawhani iraay ko lalosidan miʼetepay to nanom no ʼalo, caay to kasonol ko nanom, sa ahihay sato madoped, ikor to malatata’angay to a fanaw, o 堰塞湖 hananay koni. Itini i Kalingko i Fataʼan a ʼalo ira ko paini no falocoʼ no mita to nika pikari'ang, onini nikari’angay to tiring ato dafon ko sakafanaʼ no mita, i kaloladan tadakalimelaan a pasasa to kacedas, kafana’ to pilimekan to karomakatan, ano ira ko katalawan i, ta ma’ading ko tiring.
o romasato, kangodoen no mita kakalimelaen no mita ko sera, imeren ko sera no mita, to sakalahedaw no katatiihan no ʼorip, o roma sato, masangaʼ to ko sapakafanaʼ, ngaʼay kaliki a milaliw ko finawlan, maedeng a milowan to riʼang, o tadakalimelaan haw i, ano ira ko pades mapapadang kita, ta matomes no falocoʼ ato ʼicel no finawlan.
== Pacefaday a tilid (注釋) ==
oobygvn70w361s69mysqmw9056z3w0p
Tanginga
0
1214
48591
25023
2026-04-29T02:39:29Z
Haratal
3361
48591
wikitext
text/x-wiki
{{stub}}
== Tangila ==
[[Faylo:Earrr.JPG|thumb|Tanginga nu tamdaw]]Adihay ko sowalan nonini a tangila,
7s6s5hgwe963ldgsphnpa5melk6uvxx
48592
48591
2026-04-29T02:42:27Z
Haratal
3361
48592
wikitext
text/x-wiki
{{stub}}
== Tangila ==
[[Faylo:Earrr.JPG|thumb|Tanginga nu tamdaw]]Adihay ko sowalan nonini a tangila, ira ko Tangila, Taringa, Tanginga, kasasiromaroma a pangangan,
myl8ha671zepgbueostqmneyo1xjv57
Midemakay:配合比全额更好(说说而已)
2
3194
48590
2026-04-28T19:15:55Z
配合比全额更好(说说而已)
3642
建立內容為「你好!我是配合比全额更好(说说而已)。」的新頁面
48590
wikitext
text/x-wiki
你好!我是配合比全额更好(说说而已)。
9hecx97a2a6obf4oci579r7rofegixb