Wikipedia amiwiki https://ami.wikipedia.org/wiki/Sa%E2%80%99ayayaw_pising_no_tyin-naw MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter Mitiya Kasi’iked Kasasowal Midemakay Kasasowal no midemakay Wikipedia Wikipedia a kasasowal Faylo Masasowal to faylo MediaWiki Masasowal to MediaWiki Masalipa Masalipaay a kasasowal Nipadama’ Mipadama’ a masasowal Kasasiwasiw Masasowal to kasasiwasiw TimedText TimedText talk 模組 模組討論 Event Event talk 0 2631 49448 40255 2026-06-13T09:22:27Z Safulo 35 /* Pacefaday a tilid(注釋) */ 49448 wikitext text/x-wiki == Naw awa ko tilid no ’Amis a tamdaw (阿美族為什麼没有文字) == Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. === Mikilim to tilid ko kasasiromaroma a finacadan (各民族去尋找文字) === Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. Itini i hekal odengan o Indo ko masatelangay a kitakit, ma’edeng ira ko tilid itira saan to ko heci no kasasowalan nangra, ta palowad tayra i Indo a kitakit, tahira sato i,so’elinay ’adihay ko tilid itira, opod sato koya tatoloay a tamdaw miala toya tilid. === Tiliden no Padaka i tolak no 'a'adopen(白人寫在獸皮上) === [[Faylo:Bamboo book - unfolded - UCR.jpg|縮圖|'Aol a tilid|328x328像素]] Oya Padaka a tamdaw o mi’a’adopay ko ‘orip nangra, helong han ningra koya nisariko’an ningra a tolak no ’a’adopen, tiliden ningra i tolak koya papanokayen a tilid, maherek a mitilid i riko’ hariko’ han ningra rahoday to a panokayen sa a miharateng. === Tiliden no Kuwaping i 'aol (漢人寫在竹片上) === Oya sa Kuwaping a tamdaw, mananamay to o ’aol ko sakatayal, orasaka, itiraen ningra i nipela’an a mitonton alacecay laya’ ko kato’edaw ’aol a mitilid koya papanokayen a tilid, ano minokay to i, koyod han to koya ’aol cowa ko mamatefad ma’emin mapanokay sa ko piharateng ningira. ==== Tiliden no 'Amis i fokeloh (阿美族人寫在石版上) ==== Oya sa to niocoran no finawlan a mamiala to tilid a tamdaw no ’Amis, saharaharateng sa a halafin, o tilid hananay i, o tadamaanay sapitilid to ’orip no tamtamdaw, o pinangan no finawlan, o radiw ato sakero, caka’eca ka panokayen ko matiniay a tilid saan ko faloco’ ningra, orasaka, itinien ako i fokeloh a mitilid nga’ caka matira toya tolak no ’a’adopen a maponi’, cowaka motira toya ’aol matodoh sa i, awa to ko maamaan a maosaw, o fokeloh ko matatodongay sato ko piketon no faloco’. == '''Minokay tahafaliyos(回程遇到颱風)''' == Minokay sato tatolo pakatamina, alami’afofo sa toya nitilidan no niyah misalimela.Tihini i kawali no Taywan tahafaliyos mateneng koya nikalicay a tamina. === Salokittekitel saan koya tolak no <nowiki>''</nowiki>adopen (獸皮扭曲變形) === Oya no Padaka a tolak no ’a’adopen pawpaw sa iriyar, mirecep ko nanom toya tolak mafeso, oya sato tilid sawilewilet sato, samatiya tono aniniay a tilid no Ikiris. === Mapawpaw ko 'aol (竹片浮在水面) === Oya sa Kuwaping a nitilidan ’aol mapawpaw iriyar, cowa kapirecep ko nanom, orasaka, mahapinangay ko ko kahacecacecay no tilid. [[Faylo:Chodowiecki Basedow Tafel 21 c Z.jpg|縮圖|317x317像素|石板印刷]] === Malengeng ko fokeloh (石版沈到海底) === Oya sa nitilidan no ’Amis a tamdaw a fakeloh maleneng iriyar, tahira sato i niyaro’ icowaay koya nialaan namo a tilid han no kakita’an, malengengay iriyar han nira.niopohan a micerem a mikilim, sakilikilim awa sanay a mahera noya kalah koya sikipang, maneen ho ko matiniay o pisawad to ko nga’ay sato a masasowal koya kapah, wakawak sato a minokay. O tiraay sato i niyaro’ay hanatatala to a masaopo i saicomod no niyaro’ a ira tokiya a irato kiya sa misaca’enga’engaw. Militolas sato tangsa to i ’adawang no niyaro’, safaheka sa ko finawlan naw ira wakawak a minokay kina kapah, licay han no kakita’an:   icowaay koya nialaan namo a tilid saw? Satootoo sa a paca’of malengengay iriyar koya nitilidan niyam a sikipan han nangra a paca’of. O maan ko matiniay sato ko ’alomanay a mapoi’ congranan, awa kino tadamaanay a tilid maan sato to ikor sa ko malittengay a langiwngiw, saikoray to i, sowal sato ko kakita’an: ano dafak milingato cacorok sa ko kapot(selal) a talariyar micerem a mikilim toya sikipan(dapiyac) tahira i katamaan(kakeraan) noya sikipan sato ko piketon no kakita’an to sowal. === Ｍacacorok ko kapah a micerem mikilim toya sikipang（年齡階級分批潛水找石板) === Orasaka, macorok ko kapah micerem i riyar to romi’ami’ad mikilim toya sikipan,safolafolad, samihecahecaan sa ko picerem taratimol, tara’amis ano roma pasiwali i talolongay ko picerem, awaway matama, nikawrira, caay ka pisawad ko faloco’ no kakita’an to sapikilimaw toya sikipang, o sapaini to teloc no finacadan sa ko faloco’ noya kakita’an, miocor ho to masaselalay a micerem mikilim. Nikawrira, awa sa awa sanay,caka nga’ay a liyangen ko sowal no kakita’an, taraniyar a micerem ko kasaselal a macacorok, mikilim to sikipang santo pifoting han no kapah, cilacila komaen to foting kalopinangan han to no ’Amis a finacadan ko halifoting a komaen. Oya sato nitilidan a sikipang awa sanay to a makera, onini ko ka awa no tilid no ’Amis a finacadan. === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis（阿美族成了最喜歡吃魚的民族) === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis Itini i Taywan enem ko safaw no kasasiromaroma a finacadan no yincuminco, odengan o ’Amis a tamdaw ko pakakaay ko halifoting, ’adihay heca ko lisin pakayni i mifotingay, to mihecahecan misacepo’ mingodo to kawa no riyar, mitafa’ i ’alo. I’ayaw no ilisinan(kiloma’an) caka’eca ira pali’ayaway a lisin a tarariyar misetik ko kapah to sapakaen to kawas no riyar ato to’as. Ano roma malalifet ko kasaselal (kasakapot) a mifoting, o nifotingan patayraen i sefi a mipolong, silsil to sakakaay a nga’ayay foting, kalofoting ato cowa kasamaan a foting, maherek a mitangtang i, sakilacen no citodongay to tayal a selal(kapot) kora foting, o sakakaay ko kanga’ay a foting o hanomalitengay a kakaenen, o kalofoting o hano misawaday to a malakaph a sesal(kapot), o kapah a kakaenen oya cowa ka samaan a foting, mahaenay ko pinangan no ’Amis a finacadan. [[Faylo:Tuna assortment.png|縮圖|kasasiroma a foting]] === Pakelang caka awa ko foting（婚喪喜慶都少不了魚) === Ano ira ko misa’eletaty to kapal (pataloma’ay/mikikongay/paka’etimay) caka’eca ka pakelang(mali’alac) to herek no lahok. O sakakaay o foting ko sapataheka no ciloma’ay to salawinawina ato lafang, tahanini, ano caacaay ka tarariyar a mifoting, tayraay i fanaw a mi’aca to foting, anini sato cowa ka tatofong kora mapatayay to a foting sa ko sowal tayraay i fanaw a mitafokod ta o ma’oripay ho a foting ko ni panokayan a misatangidaf. Pakelang caka awa ko foting. Roma sa i, ano ira ko cipadesay a loma’ matiyaay to ko tayal. i’ayaw no lahok milaheci a mina’ang to minokayay, minokay to ko nanitademay a matayalay, maherek malahok, minokay to ko lafang o laloma’an to ko ma’osaway malaholol ipotal. O kapah no laloma’an misakimomol to sapipakelang, tayra i riyar mi’aca to foting ano ca tayra i fanaw mitafokod to foting. Tona pitatalan a widi, misyokay to ka’emangay nona loma’. Patireng han i ’a’ayaw no maninaay sacecay han a misyokay. Naw hanni misyakayay to ko ka’emangay anini, caay to ka iloma’,orasaka, ano caka syokayen caka fana’ ko salawinawina. Nani pikiliman to tilid maleng ko sikipang(dapiyac) iriyar, macacorocork ko selal a micerem a mikilim, samihecahecaan a tarariyar awa maker akoya sikipang, fotifoting sato ko kapah no ’Amis a finacadan, malapinangan to no ’orip no ’Amis a finacadan ko kahalifoting a minga’ to riyar ato ’alo, ano demak to no niyaro’, ano demak to no loma’ cowa ka pitawal a tarariyar ato tara’alo a mifoting. == Pacefaday a tilid(注釋) == Ci Hirosi ko pakimaday, Pyoho niyaro'. Ci Safulo ko mitiliday 27h8q89djcvsy2650dbo4a5iqtzurhl 49449 49448 2026-06-13T09:23:29Z Safulo 35 /* Mikilim to tilid ko kasasiromaroma a finacadan (各民族去尋找文字) */ 49449 wikitext text/x-wiki == Naw awa ko tilid no ’Amis a tamdaw (阿美族為什麼没有文字) == Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. === Mikilim to tilid ko kasasiromaroma a finacadan ('''各民族去尋找文字''') === Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. Itini i hekal odengan o Indo ko masatelangay a kitakit, ma’edeng ira ko tilid itira saan to ko heci no kasasowalan nangra, ta palowad tayra i Indo a kitakit, tahira sato i,so’elinay ’adihay ko tilid itira, opod sato koya tatoloay a tamdaw miala toya tilid. === Tiliden no Padaka i tolak no 'a'adopen(白人寫在獸皮上) === [[Faylo:Bamboo book - unfolded - UCR.jpg|縮圖|'Aol a tilid|328x328像素]] Oya Padaka a tamdaw o mi’a’adopay ko ‘orip nangra, helong han ningra koya nisariko’an ningra a tolak no ’a’adopen, tiliden ningra i tolak koya papanokayen a tilid, maherek a mitilid i riko’ hariko’ han ningra rahoday to a panokayen sa a miharateng. === Tiliden no Kuwaping i 'aol (漢人寫在竹片上) === Oya sa Kuwaping a tamdaw, mananamay to o ’aol ko sakatayal, orasaka, itiraen ningra i nipela’an a mitonton alacecay laya’ ko kato’edaw ’aol a mitilid koya papanokayen a tilid, ano minokay to i, koyod han to koya ’aol cowa ko mamatefad ma’emin mapanokay sa ko piharateng ningira. ==== Tiliden no 'Amis i fokeloh (阿美族人寫在石版上) ==== Oya sa to niocoran no finawlan a mamiala to tilid a tamdaw no ’Amis, saharaharateng sa a halafin, o tilid hananay i, o tadamaanay sapitilid to ’orip no tamtamdaw, o pinangan no finawlan, o radiw ato sakero, caka’eca ka panokayen ko matiniay a tilid saan ko faloco’ ningra, orasaka, itinien ako i fokeloh a mitilid nga’ caka matira toya tolak no ’a’adopen a maponi’, cowaka motira toya ’aol matodoh sa i, awa to ko maamaan a maosaw, o fokeloh ko matatodongay sato ko piketon no faloco’. == '''Minokay tahafaliyos(回程遇到颱風)''' == Minokay sato tatolo pakatamina, alami’afofo sa toya nitilidan no niyah misalimela.Tihini i kawali no Taywan tahafaliyos mateneng koya nikalicay a tamina. === Salokittekitel saan koya tolak no <nowiki>''</nowiki>adopen (獸皮扭曲變形) === Oya no Padaka a tolak no ’a’adopen pawpaw sa iriyar, mirecep ko nanom toya tolak mafeso, oya sato tilid sawilewilet sato, samatiya tono aniniay a tilid no Ikiris. === Mapawpaw ko 'aol (竹片浮在水面) === Oya sa Kuwaping a nitilidan ’aol mapawpaw iriyar, cowa kapirecep ko nanom, orasaka, mahapinangay ko ko kahacecacecay no tilid. [[Faylo:Chodowiecki Basedow Tafel 21 c Z.jpg|縮圖|317x317像素|石板印刷]] === Malengeng ko fokeloh (石版沈到海底) === Oya sa nitilidan no ’Amis a tamdaw a fakeloh maleneng iriyar, tahira sato i niyaro’ icowaay koya nialaan namo a tilid han no kakita’an, malengengay iriyar han nira.niopohan a micerem a mikilim, sakilikilim awa sanay a mahera noya kalah koya sikipang, maneen ho ko matiniay o pisawad to ko nga’ay sato a masasowal koya kapah, wakawak sato a minokay. O tiraay sato i niyaro’ay hanatatala to a masaopo i saicomod no niyaro’ a ira tokiya a irato kiya sa misaca’enga’engaw. Militolas sato tangsa to i ’adawang no niyaro’, safaheka sa ko finawlan naw ira wakawak a minokay kina kapah, licay han no kakita’an:   icowaay koya nialaan namo a tilid saw? Satootoo sa a paca’of malengengay iriyar koya nitilidan niyam a sikipan han nangra a paca’of. O maan ko matiniay sato ko ’alomanay a mapoi’ congranan, awa kino tadamaanay a tilid maan sato to ikor sa ko malittengay a langiwngiw, saikoray to i, sowal sato ko kakita’an: ano dafak milingato cacorok sa ko kapot(selal) a talariyar micerem a mikilim toya sikipan(dapiyac) tahira i katamaan(kakeraan) noya sikipan sato ko piketon no kakita’an to sowal. === Ｍacacorok ko kapah a micerem mikilim toya sikipang（年齡階級分批潛水找石板) === Orasaka, macorok ko kapah micerem i riyar to romi’ami’ad mikilim toya sikipan,safolafolad, samihecahecaan sa ko picerem taratimol, tara’amis ano roma pasiwali i talolongay ko picerem, awaway matama, nikawrira, caay ka pisawad ko faloco’ no kakita’an to sapikilimaw toya sikipang, o sapaini to teloc no finacadan sa ko faloco’ noya kakita’an, miocor ho to masaselalay a micerem mikilim. Nikawrira, awa sa awa sanay,caka nga’ay a liyangen ko sowal no kakita’an, taraniyar a micerem ko kasaselal a macacorok, mikilim to sikipang santo pifoting han no kapah, cilacila komaen to foting kalopinangan han to no ’Amis a finacadan ko halifoting a komaen. Oya sato nitilidan a sikipang awa sanay to a makera, onini ko ka awa no tilid no ’Amis a finacadan. === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis（阿美族成了最喜歡吃魚的民族) === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis Itini i Taywan enem ko safaw no kasasiromaroma a finacadan no yincuminco, odengan o ’Amis a tamdaw ko pakakaay ko halifoting, ’adihay heca ko lisin pakayni i mifotingay, to mihecahecan misacepo’ mingodo to kawa no riyar, mitafa’ i ’alo. I’ayaw no ilisinan(kiloma’an) caka’eca ira pali’ayaway a lisin a tarariyar misetik ko kapah to sapakaen to kawas no riyar ato to’as. Ano roma malalifet ko kasaselal (kasakapot) a mifoting, o nifotingan patayraen i sefi a mipolong, silsil to sakakaay a nga’ayay foting, kalofoting ato cowa kasamaan a foting, maherek a mitangtang i, sakilacen no citodongay to tayal a selal(kapot) kora foting, o sakakaay ko kanga’ay a foting o hanomalitengay a kakaenen, o kalofoting o hano misawaday to a malakaph a sesal(kapot), o kapah a kakaenen oya cowa ka samaan a foting, mahaenay ko pinangan no ’Amis a finacadan. [[Faylo:Tuna assortment.png|縮圖|kasasiroma a foting]] === Pakelang caka awa ko foting（婚喪喜慶都少不了魚) === Ano ira ko misa’eletaty to kapal (pataloma’ay/mikikongay/paka’etimay) caka’eca ka pakelang(mali’alac) to herek no lahok. O sakakaay o foting ko sapataheka no ciloma’ay to salawinawina ato lafang, tahanini, ano caacaay ka tarariyar a mifoting, tayraay i fanaw a mi’aca to foting, anini sato cowa ka tatofong kora mapatayay to a foting sa ko sowal tayraay i fanaw a mitafokod ta o ma’oripay ho a foting ko ni panokayan a misatangidaf. Pakelang caka awa ko foting. Roma sa i, ano ira ko cipadesay a loma’ matiyaay to ko tayal. i’ayaw no lahok milaheci a mina’ang to minokayay, minokay to ko nanitademay a matayalay, maherek malahok, minokay to ko lafang o laloma’an to ko ma’osaway malaholol ipotal. O kapah no laloma’an misakimomol to sapipakelang, tayra i riyar mi’aca to foting ano ca tayra i fanaw mitafokod to foting. Tona pitatalan a widi, misyokay to ka’emangay nona loma’. Patireng han i ’a’ayaw no maninaay sacecay han a misyokay. Naw hanni misyakayay to ko ka’emangay anini, caay to ka iloma’,orasaka, ano caka syokayen caka fana’ ko salawinawina. Nani pikiliman to tilid maleng ko sikipang(dapiyac) iriyar, macacorocork ko selal a micerem a mikilim, samihecahecaan a tarariyar awa maker akoya sikipang, fotifoting sato ko kapah no ’Amis a finacadan, malapinangan to no ’orip no ’Amis a finacadan ko kahalifoting a minga’ to riyar ato ’alo, ano demak to no niyaro’, ano demak to no loma’ cowa ka pitawal a tarariyar ato tara’alo a mifoting. == Pacefaday a tilid(注釋) == Ci Hirosi ko pakimaday, Pyoho niyaro'. Ci Safulo ko mitiliday 591u6caqltpo0mkxpjtxbuok75ttghx 49450 49449 2026-06-13T09:24:00Z Safulo 35 /* Naw awa ko tilid no ’Amis a tamdaw (阿美族為什麼没有文字) */ 49450 wikitext text/x-wiki == Naw awa ko tilid no ’Amis a tamdaw ('''阿美族為什麼没有文字''') == Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. === Mikilim to tilid ko kasasiromaroma a finacadan ('''各民族去尋找文字''') === Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. Itini i hekal odengan o Indo ko masatelangay a kitakit, ma’edeng ira ko tilid itira saan to ko heci no kasasowalan nangra, ta palowad tayra i Indo a kitakit, tahira sato i,so’elinay ’adihay ko tilid itira, opod sato koya tatoloay a tamdaw miala toya tilid. === Tiliden no Padaka i tolak no 'a'adopen(白人寫在獸皮上) === [[Faylo:Bamboo book - unfolded - UCR.jpg|縮圖|'Aol a tilid|328x328像素]] Oya Padaka a tamdaw o mi’a’adopay ko ‘orip nangra, helong han ningra koya nisariko’an ningra a tolak no ’a’adopen, tiliden ningra i tolak koya papanokayen a tilid, maherek a mitilid i riko’ hariko’ han ningra rahoday to a panokayen sa a miharateng. === Tiliden no Kuwaping i 'aol (漢人寫在竹片上) === Oya sa Kuwaping a tamdaw, mananamay to o ’aol ko sakatayal, orasaka, itiraen ningra i nipela’an a mitonton alacecay laya’ ko kato’edaw ’aol a mitilid koya papanokayen a tilid, ano minokay to i, koyod han to koya ’aol cowa ko mamatefad ma’emin mapanokay sa ko piharateng ningira. ==== Tiliden no 'Amis i fokeloh (阿美族人寫在石版上) ==== Oya sa to niocoran no finawlan a mamiala to tilid a tamdaw no ’Amis, saharaharateng sa a halafin, o tilid hananay i, o tadamaanay sapitilid to ’orip no tamtamdaw, o pinangan no finawlan, o radiw ato sakero, caka’eca ka panokayen ko matiniay a tilid saan ko faloco’ ningra, orasaka, itinien ako i fokeloh a mitilid nga’ caka matira toya tolak no ’a’adopen a maponi’, cowaka motira toya ’aol matodoh sa i, awa to ko maamaan a maosaw, o fokeloh ko matatodongay sato ko piketon no faloco’. == '''Minokay tahafaliyos(回程遇到颱風)''' == Minokay sato tatolo pakatamina, alami’afofo sa toya nitilidan no niyah misalimela.Tihini i kawali no Taywan tahafaliyos mateneng koya nikalicay a tamina. === Salokittekitel saan koya tolak no <nowiki>''</nowiki>adopen (獸皮扭曲變形) === Oya no Padaka a tolak no ’a’adopen pawpaw sa iriyar, mirecep ko nanom toya tolak mafeso, oya sato tilid sawilewilet sato, samatiya tono aniniay a tilid no Ikiris. === Mapawpaw ko 'aol (竹片浮在水面) === Oya sa Kuwaping a nitilidan ’aol mapawpaw iriyar, cowa kapirecep ko nanom, orasaka, mahapinangay ko ko kahacecacecay no tilid. [[Faylo:Chodowiecki Basedow Tafel 21 c Z.jpg|縮圖|317x317像素|石板印刷]] === Malengeng ko fokeloh (石版沈到海底) === Oya sa nitilidan no ’Amis a tamdaw a fakeloh maleneng iriyar, tahira sato i niyaro’ icowaay koya nialaan namo a tilid han no kakita’an, malengengay iriyar han nira.niopohan a micerem a mikilim, sakilikilim awa sanay a mahera noya kalah koya sikipang, maneen ho ko matiniay o pisawad to ko nga’ay sato a masasowal koya kapah, wakawak sato a minokay. O tiraay sato i niyaro’ay hanatatala to a masaopo i saicomod no niyaro’ a ira tokiya a irato kiya sa misaca’enga’engaw. Militolas sato tangsa to i ’adawang no niyaro’, safaheka sa ko finawlan naw ira wakawak a minokay kina kapah, licay han no kakita’an:   icowaay koya nialaan namo a tilid saw? Satootoo sa a paca’of malengengay iriyar koya nitilidan niyam a sikipan han nangra a paca’of. O maan ko matiniay sato ko ’alomanay a mapoi’ congranan, awa kino tadamaanay a tilid maan sato to ikor sa ko malittengay a langiwngiw, saikoray to i, sowal sato ko kakita’an: ano dafak milingato cacorok sa ko kapot(selal) a talariyar micerem a mikilim toya sikipan(dapiyac) tahira i katamaan(kakeraan) noya sikipan sato ko piketon no kakita’an to sowal. === Ｍacacorok ko kapah a micerem mikilim toya sikipang（年齡階級分批潛水找石板) === Orasaka, macorok ko kapah micerem i riyar to romi’ami’ad mikilim toya sikipan,safolafolad, samihecahecaan sa ko picerem taratimol, tara’amis ano roma pasiwali i talolongay ko picerem, awaway matama, nikawrira, caay ka pisawad ko faloco’ no kakita’an to sapikilimaw toya sikipang, o sapaini to teloc no finacadan sa ko faloco’ noya kakita’an, miocor ho to masaselalay a micerem mikilim. Nikawrira, awa sa awa sanay,caka nga’ay a liyangen ko sowal no kakita’an, taraniyar a micerem ko kasaselal a macacorok, mikilim to sikipang santo pifoting han no kapah, cilacila komaen to foting kalopinangan han to no ’Amis a finacadan ko halifoting a komaen. Oya sato nitilidan a sikipang awa sanay to a makera, onini ko ka awa no tilid no ’Amis a finacadan. === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis（阿美族成了最喜歡吃魚的民族) === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis Itini i Taywan enem ko safaw no kasasiromaroma a finacadan no yincuminco, odengan o ’Amis a tamdaw ko pakakaay ko halifoting, ’adihay heca ko lisin pakayni i mifotingay, to mihecahecan misacepo’ mingodo to kawa no riyar, mitafa’ i ’alo. I’ayaw no ilisinan(kiloma’an) caka’eca ira pali’ayaway a lisin a tarariyar misetik ko kapah to sapakaen to kawas no riyar ato to’as. Ano roma malalifet ko kasaselal (kasakapot) a mifoting, o nifotingan patayraen i sefi a mipolong, silsil to sakakaay a nga’ayay foting, kalofoting ato cowa kasamaan a foting, maherek a mitangtang i, sakilacen no citodongay to tayal a selal(kapot) kora foting, o sakakaay ko kanga’ay a foting o hanomalitengay a kakaenen, o kalofoting o hano misawaday to a malakaph a sesal(kapot), o kapah a kakaenen oya cowa ka samaan a foting, mahaenay ko pinangan no ’Amis a finacadan. [[Faylo:Tuna assortment.png|縮圖|kasasiroma a foting]] === Pakelang caka awa ko foting（婚喪喜慶都少不了魚) === Ano ira ko misa’eletaty to kapal (pataloma’ay/mikikongay/paka’etimay) caka’eca ka pakelang(mali’alac) to herek no lahok. O sakakaay o foting ko sapataheka no ciloma’ay to salawinawina ato lafang, tahanini, ano caacaay ka tarariyar a mifoting, tayraay i fanaw a mi’aca to foting, anini sato cowa ka tatofong kora mapatayay to a foting sa ko sowal tayraay i fanaw a mitafokod ta o ma’oripay ho a foting ko ni panokayan a misatangidaf. Pakelang caka awa ko foting. Roma sa i, ano ira ko cipadesay a loma’ matiyaay to ko tayal. i’ayaw no lahok milaheci a mina’ang to minokayay, minokay to ko nanitademay a matayalay, maherek malahok, minokay to ko lafang o laloma’an to ko ma’osaway malaholol ipotal. O kapah no laloma’an misakimomol to sapipakelang, tayra i riyar mi’aca to foting ano ca tayra i fanaw mitafokod to foting. Tona pitatalan a widi, misyokay to ka’emangay nona loma’. Patireng han i ’a’ayaw no maninaay sacecay han a misyokay. Naw hanni misyakayay to ko ka’emangay anini, caay to ka iloma’,orasaka, ano caka syokayen caka fana’ ko salawinawina. Nani pikiliman to tilid maleng ko sikipang(dapiyac) iriyar, macacorocork ko selal a micerem a mikilim, samihecahecaan a tarariyar awa maker akoya sikipang, fotifoting sato ko kapah no ’Amis a finacadan, malapinangan to no ’orip no ’Amis a finacadan ko kahalifoting a minga’ to riyar ato ’alo, ano demak to no niyaro’, ano demak to no loma’ cowa ka pitawal a tarariyar ato tara’alo a mifoting. == Pacefaday a tilid(注釋) == Ci Hirosi ko pakimaday, Pyoho niyaro'. Ci Safulo ko mitiliday a492rv50fc1r8pvyeghb5bb6l23izvn 49451 49450 2026-06-13T09:24:22Z Safulo 35 /* Tiliden no Padaka i tolak no 'a'adopen(白人寫在獸皮上) */ 49451 wikitext text/x-wiki == Naw awa ko tilid no ’Amis a tamdaw ('''阿美族為什麼没有文字''') == Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. === Mikilim to tilid ko kasasiromaroma a finacadan ('''各民族去尋找文字''') === Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. Itini i hekal odengan o Indo ko masatelangay a kitakit, ma’edeng ira ko tilid itira saan to ko heci no kasasowalan nangra, ta palowad tayra i Indo a kitakit, tahira sato i,so’elinay ’adihay ko tilid itira, opod sato koya tatoloay a tamdaw miala toya tilid. === Tiliden no Padaka i tolak no 'a'adopen('''白人寫在獸皮上''') === [[Faylo:Bamboo book - unfolded - UCR.jpg|縮圖|'Aol a tilid|328x328像素]] Oya Padaka a tamdaw o mi’a’adopay ko ‘orip nangra, helong han ningra koya nisariko’an ningra a tolak no ’a’adopen, tiliden ningra i tolak koya papanokayen a tilid, maherek a mitilid i riko’ hariko’ han ningra rahoday to a panokayen sa a miharateng. === Tiliden no Kuwaping i 'aol (漢人寫在竹片上) === Oya sa Kuwaping a tamdaw, mananamay to o ’aol ko sakatayal, orasaka, itiraen ningra i nipela’an a mitonton alacecay laya’ ko kato’edaw ’aol a mitilid koya papanokayen a tilid, ano minokay to i, koyod han to koya ’aol cowa ko mamatefad ma’emin mapanokay sa ko piharateng ningira. ==== Tiliden no 'Amis i fokeloh (阿美族人寫在石版上) ==== Oya sa to niocoran no finawlan a mamiala to tilid a tamdaw no ’Amis, saharaharateng sa a halafin, o tilid hananay i, o tadamaanay sapitilid to ’orip no tamtamdaw, o pinangan no finawlan, o radiw ato sakero, caka’eca ka panokayen ko matiniay a tilid saan ko faloco’ ningra, orasaka, itinien ako i fokeloh a mitilid nga’ caka matira toya tolak no ’a’adopen a maponi’, cowaka motira toya ’aol matodoh sa i, awa to ko maamaan a maosaw, o fokeloh ko matatodongay sato ko piketon no faloco’. == '''Minokay tahafaliyos(回程遇到颱風)''' == Minokay sato tatolo pakatamina, alami’afofo sa toya nitilidan no niyah misalimela.Tihini i kawali no Taywan tahafaliyos mateneng koya nikalicay a tamina. === Salokittekitel saan koya tolak no <nowiki>''</nowiki>adopen (獸皮扭曲變形) === Oya no Padaka a tolak no ’a’adopen pawpaw sa iriyar, mirecep ko nanom toya tolak mafeso, oya sato tilid sawilewilet sato, samatiya tono aniniay a tilid no Ikiris. === Mapawpaw ko 'aol (竹片浮在水面) === Oya sa Kuwaping a nitilidan ’aol mapawpaw iriyar, cowa kapirecep ko nanom, orasaka, mahapinangay ko ko kahacecacecay no tilid. [[Faylo:Chodowiecki Basedow Tafel 21 c Z.jpg|縮圖|317x317像素|石板印刷]] === Malengeng ko fokeloh (石版沈到海底) === Oya sa nitilidan no ’Amis a tamdaw a fakeloh maleneng iriyar, tahira sato i niyaro’ icowaay koya nialaan namo a tilid han no kakita’an, malengengay iriyar han nira.niopohan a micerem a mikilim, sakilikilim awa sanay a mahera noya kalah koya sikipang, maneen ho ko matiniay o pisawad to ko nga’ay sato a masasowal koya kapah, wakawak sato a minokay. O tiraay sato i niyaro’ay hanatatala to a masaopo i saicomod no niyaro’ a ira tokiya a irato kiya sa misaca’enga’engaw. Militolas sato tangsa to i ’adawang no niyaro’, safaheka sa ko finawlan naw ira wakawak a minokay kina kapah, licay han no kakita’an:   icowaay koya nialaan namo a tilid saw? Satootoo sa a paca’of malengengay iriyar koya nitilidan niyam a sikipan han nangra a paca’of. O maan ko matiniay sato ko ’alomanay a mapoi’ congranan, awa kino tadamaanay a tilid maan sato to ikor sa ko malittengay a langiwngiw, saikoray to i, sowal sato ko kakita’an: ano dafak milingato cacorok sa ko kapot(selal) a talariyar micerem a mikilim toya sikipan(dapiyac) tahira i katamaan(kakeraan) noya sikipan sato ko piketon no kakita’an to sowal. === Ｍacacorok ko kapah a micerem mikilim toya sikipang（年齡階級分批潛水找石板) === Orasaka, macorok ko kapah micerem i riyar to romi’ami’ad mikilim toya sikipan,safolafolad, samihecahecaan sa ko picerem taratimol, tara’amis ano roma pasiwali i talolongay ko picerem, awaway matama, nikawrira, caay ka pisawad ko faloco’ no kakita’an to sapikilimaw toya sikipang, o sapaini to teloc no finacadan sa ko faloco’ noya kakita’an, miocor ho to masaselalay a micerem mikilim. Nikawrira, awa sa awa sanay,caka nga’ay a liyangen ko sowal no kakita’an, taraniyar a micerem ko kasaselal a macacorok, mikilim to sikipang santo pifoting han no kapah, cilacila komaen to foting kalopinangan han to no ’Amis a finacadan ko halifoting a komaen. Oya sato nitilidan a sikipang awa sanay to a makera, onini ko ka awa no tilid no ’Amis a finacadan. === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis（阿美族成了最喜歡吃魚的民族) === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis Itini i Taywan enem ko safaw no kasasiromaroma a finacadan no yincuminco, odengan o ’Amis a tamdaw ko pakakaay ko halifoting, ’adihay heca ko lisin pakayni i mifotingay, to mihecahecan misacepo’ mingodo to kawa no riyar, mitafa’ i ’alo. I’ayaw no ilisinan(kiloma’an) caka’eca ira pali’ayaway a lisin a tarariyar misetik ko kapah to sapakaen to kawas no riyar ato to’as. Ano roma malalifet ko kasaselal (kasakapot) a mifoting, o nifotingan patayraen i sefi a mipolong, silsil to sakakaay a nga’ayay foting, kalofoting ato cowa kasamaan a foting, maherek a mitangtang i, sakilacen no citodongay to tayal a selal(kapot) kora foting, o sakakaay ko kanga’ay a foting o hanomalitengay a kakaenen, o kalofoting o hano misawaday to a malakaph a sesal(kapot), o kapah a kakaenen oya cowa ka samaan a foting, mahaenay ko pinangan no ’Amis a finacadan. [[Faylo:Tuna assortment.png|縮圖|kasasiroma a foting]] === Pakelang caka awa ko foting（婚喪喜慶都少不了魚) === Ano ira ko misa’eletaty to kapal (pataloma’ay/mikikongay/paka’etimay) caka’eca ka pakelang(mali’alac) to herek no lahok. O sakakaay o foting ko sapataheka no ciloma’ay to salawinawina ato lafang, tahanini, ano caacaay ka tarariyar a mifoting, tayraay i fanaw a mi’aca to foting, anini sato cowa ka tatofong kora mapatayay to a foting sa ko sowal tayraay i fanaw a mitafokod ta o ma’oripay ho a foting ko ni panokayan a misatangidaf. Pakelang caka awa ko foting. Roma sa i, ano ira ko cipadesay a loma’ matiyaay to ko tayal. i’ayaw no lahok milaheci a mina’ang to minokayay, minokay to ko nanitademay a matayalay, maherek malahok, minokay to ko lafang o laloma’an to ko ma’osaway malaholol ipotal. O kapah no laloma’an misakimomol to sapipakelang, tayra i riyar mi’aca to foting ano ca tayra i fanaw mitafokod to foting. Tona pitatalan a widi, misyokay to ka’emangay nona loma’. Patireng han i ’a’ayaw no maninaay sacecay han a misyokay. Naw hanni misyakayay to ko ka’emangay anini, caay to ka iloma’,orasaka, ano caka syokayen caka fana’ ko salawinawina. Nani pikiliman to tilid maleng ko sikipang(dapiyac) iriyar, macacorocork ko selal a micerem a mikilim, samihecahecaan a tarariyar awa maker akoya sikipang, fotifoting sato ko kapah no ’Amis a finacadan, malapinangan to no ’orip no ’Amis a finacadan ko kahalifoting a minga’ to riyar ato ’alo, ano demak to no niyaro’, ano demak to no loma’ cowa ka pitawal a tarariyar ato tara’alo a mifoting. == Pacefaday a tilid(注釋) == Ci Hirosi ko pakimaday, Pyoho niyaro'. Ci Safulo ko mitiliday lmbgko2xp0ybygpge42kcfjwpf0mi2l 49452 49451 2026-06-13T09:24:45Z Safulo 35 /* Tiliden no Kuwaping i 'aol (漢人寫在竹片上) */ 49452 wikitext text/x-wiki == Naw awa ko tilid no ’Amis a tamdaw ('''阿美族為什麼没有文字''') == Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. === Mikilim to tilid ko kasasiromaroma a finacadan ('''各民族去尋找文字''') === Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. Itini i hekal odengan o Indo ko masatelangay a kitakit, ma’edeng ira ko tilid itira saan to ko heci no kasasowalan nangra, ta palowad tayra i Indo a kitakit, tahira sato i,so’elinay ’adihay ko tilid itira, opod sato koya tatoloay a tamdaw miala toya tilid. === Tiliden no Padaka i tolak no 'a'adopen('''白人寫在獸皮上''') === [[Faylo:Bamboo book - unfolded - UCR.jpg|縮圖|'Aol a tilid|328x328像素]] Oya Padaka a tamdaw o mi’a’adopay ko ‘orip nangra, helong han ningra koya nisariko’an ningra a tolak no ’a’adopen, tiliden ningra i tolak koya papanokayen a tilid, maherek a mitilid i riko’ hariko’ han ningra rahoday to a panokayen sa a miharateng. === Tiliden no Kuwaping i 'aol ('''漢人寫在竹片上''') === Oya sa Kuwaping a tamdaw, mananamay to o ’aol ko sakatayal, orasaka, itiraen ningra i nipela’an a mitonton alacecay laya’ ko kato’edaw ’aol a mitilid koya papanokayen a tilid, ano minokay to i, koyod han to koya ’aol cowa ko mamatefad ma’emin mapanokay sa ko piharateng ningira. ==== Tiliden no 'Amis i fokeloh (阿美族人寫在石版上) ==== Oya sa to niocoran no finawlan a mamiala to tilid a tamdaw no ’Amis, saharaharateng sa a halafin, o tilid hananay i, o tadamaanay sapitilid to ’orip no tamtamdaw, o pinangan no finawlan, o radiw ato sakero, caka’eca ka panokayen ko matiniay a tilid saan ko faloco’ ningra, orasaka, itinien ako i fokeloh a mitilid nga’ caka matira toya tolak no ’a’adopen a maponi’, cowaka motira toya ’aol matodoh sa i, awa to ko maamaan a maosaw, o fokeloh ko matatodongay sato ko piketon no faloco’. == '''Minokay tahafaliyos(回程遇到颱風)''' == Minokay sato tatolo pakatamina, alami’afofo sa toya nitilidan no niyah misalimela.Tihini i kawali no Taywan tahafaliyos mateneng koya nikalicay a tamina. === Salokittekitel saan koya tolak no <nowiki>''</nowiki>adopen (獸皮扭曲變形) === Oya no Padaka a tolak no ’a’adopen pawpaw sa iriyar, mirecep ko nanom toya tolak mafeso, oya sato tilid sawilewilet sato, samatiya tono aniniay a tilid no Ikiris. === Mapawpaw ko 'aol (竹片浮在水面) === Oya sa Kuwaping a nitilidan ’aol mapawpaw iriyar, cowa kapirecep ko nanom, orasaka, mahapinangay ko ko kahacecacecay no tilid. [[Faylo:Chodowiecki Basedow Tafel 21 c Z.jpg|縮圖|317x317像素|石板印刷]] === Malengeng ko fokeloh (石版沈到海底) === Oya sa nitilidan no ’Amis a tamdaw a fakeloh maleneng iriyar, tahira sato i niyaro’ icowaay koya nialaan namo a tilid han no kakita’an, malengengay iriyar han nira.niopohan a micerem a mikilim, sakilikilim awa sanay a mahera noya kalah koya sikipang, maneen ho ko matiniay o pisawad to ko nga’ay sato a masasowal koya kapah, wakawak sato a minokay. O tiraay sato i niyaro’ay hanatatala to a masaopo i saicomod no niyaro’ a ira tokiya a irato kiya sa misaca’enga’engaw. Militolas sato tangsa to i ’adawang no niyaro’, safaheka sa ko finawlan naw ira wakawak a minokay kina kapah, licay han no kakita’an:   icowaay koya nialaan namo a tilid saw? Satootoo sa a paca’of malengengay iriyar koya nitilidan niyam a sikipan han nangra a paca’of. O maan ko matiniay sato ko ’alomanay a mapoi’ congranan, awa kino tadamaanay a tilid maan sato to ikor sa ko malittengay a langiwngiw, saikoray to i, sowal sato ko kakita’an: ano dafak milingato cacorok sa ko kapot(selal) a talariyar micerem a mikilim toya sikipan(dapiyac) tahira i katamaan(kakeraan) noya sikipan sato ko piketon no kakita’an to sowal. === Ｍacacorok ko kapah a micerem mikilim toya sikipang（年齡階級分批潛水找石板) === Orasaka, macorok ko kapah micerem i riyar to romi’ami’ad mikilim toya sikipan,safolafolad, samihecahecaan sa ko picerem taratimol, tara’amis ano roma pasiwali i talolongay ko picerem, awaway matama, nikawrira, caay ka pisawad ko faloco’ no kakita’an to sapikilimaw toya sikipang, o sapaini to teloc no finacadan sa ko faloco’ noya kakita’an, miocor ho to masaselalay a micerem mikilim. Nikawrira, awa sa awa sanay,caka nga’ay a liyangen ko sowal no kakita’an, taraniyar a micerem ko kasaselal a macacorok, mikilim to sikipang santo pifoting han no kapah, cilacila komaen to foting kalopinangan han to no ’Amis a finacadan ko halifoting a komaen. Oya sato nitilidan a sikipang awa sanay to a makera, onini ko ka awa no tilid no ’Amis a finacadan. === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis（阿美族成了最喜歡吃魚的民族) === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis Itini i Taywan enem ko safaw no kasasiromaroma a finacadan no yincuminco, odengan o ’Amis a tamdaw ko pakakaay ko halifoting, ’adihay heca ko lisin pakayni i mifotingay, to mihecahecan misacepo’ mingodo to kawa no riyar, mitafa’ i ’alo. I’ayaw no ilisinan(kiloma’an) caka’eca ira pali’ayaway a lisin a tarariyar misetik ko kapah to sapakaen to kawas no riyar ato to’as. Ano roma malalifet ko kasaselal (kasakapot) a mifoting, o nifotingan patayraen i sefi a mipolong, silsil to sakakaay a nga’ayay foting, kalofoting ato cowa kasamaan a foting, maherek a mitangtang i, sakilacen no citodongay to tayal a selal(kapot) kora foting, o sakakaay ko kanga’ay a foting o hanomalitengay a kakaenen, o kalofoting o hano misawaday to a malakaph a sesal(kapot), o kapah a kakaenen oya cowa ka samaan a foting, mahaenay ko pinangan no ’Amis a finacadan. [[Faylo:Tuna assortment.png|縮圖|kasasiroma a foting]] === Pakelang caka awa ko foting（婚喪喜慶都少不了魚) === Ano ira ko misa’eletaty to kapal (pataloma’ay/mikikongay/paka’etimay) caka’eca ka pakelang(mali’alac) to herek no lahok. O sakakaay o foting ko sapataheka no ciloma’ay to salawinawina ato lafang, tahanini, ano caacaay ka tarariyar a mifoting, tayraay i fanaw a mi’aca to foting, anini sato cowa ka tatofong kora mapatayay to a foting sa ko sowal tayraay i fanaw a mitafokod ta o ma’oripay ho a foting ko ni panokayan a misatangidaf. Pakelang caka awa ko foting. Roma sa i, ano ira ko cipadesay a loma’ matiyaay to ko tayal. i’ayaw no lahok milaheci a mina’ang to minokayay, minokay to ko nanitademay a matayalay, maherek malahok, minokay to ko lafang o laloma’an to ko ma’osaway malaholol ipotal. O kapah no laloma’an misakimomol to sapipakelang, tayra i riyar mi’aca to foting ano ca tayra i fanaw mitafokod to foting. Tona pitatalan a widi, misyokay to ka’emangay nona loma’. Patireng han i ’a’ayaw no maninaay sacecay han a misyokay. Naw hanni misyakayay to ko ka’emangay anini, caay to ka iloma’,orasaka, ano caka syokayen caka fana’ ko salawinawina. Nani pikiliman to tilid maleng ko sikipang(dapiyac) iriyar, macacorocork ko selal a micerem a mikilim, samihecahecaan a tarariyar awa maker akoya sikipang, fotifoting sato ko kapah no ’Amis a finacadan, malapinangan to no ’orip no ’Amis a finacadan ko kahalifoting a minga’ to riyar ato ’alo, ano demak to no niyaro’, ano demak to no loma’ cowa ka pitawal a tarariyar ato tara’alo a mifoting. == Pacefaday a tilid(注釋) == Ci Hirosi ko pakimaday, Pyoho niyaro'. Ci Safulo ko mitiliday buukkp3cq5lvvuqzebpy9ks5pgrtx37 49453 49452 2026-06-13T09:25:11Z Safulo 35 /* Tiliden no 'Amis i fokeloh (阿美族人寫在石版上) */ 49453 wikitext text/x-wiki == Naw awa ko tilid no ’Amis a tamdaw ('''阿美族為什麼没有文字''') == Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. === Mikilim to tilid ko kasasiromaroma a finacadan ('''各民族去尋找文字''') === Itiya ho i hekalay o polong a tamdaw, away ko citiliday, orasaka awaay sapitilid to maamaan a ma’oasaw, masasowal to ko tamtamdaw to sakairaaw no tilid, ocoren ita ko mamikilim to tilid saan to ko sowal no kakita’an no kasasiromaroma a finacadan,o matahidangay ira ko tatoloay a tamdaw, o Padaka, o Kuwaping ato ’Amis a tamdaw to mamikilim to tilid. Itini i hekal odengan o Indo ko masatelangay a kitakit, ma’edeng ira ko tilid itira saan to ko heci no kasasowalan nangra, ta palowad tayra i Indo a kitakit, tahira sato i,so’elinay ’adihay ko tilid itira, opod sato koya tatoloay a tamdaw miala toya tilid. === Tiliden no Padaka i tolak no 'a'adopen('''白人寫在獸皮上''') === [[Faylo:Bamboo book - unfolded - UCR.jpg|縮圖|'Aol a tilid|328x328像素]] Oya Padaka a tamdaw o mi’a’adopay ko ‘orip nangra, helong han ningra koya nisariko’an ningra a tolak no ’a’adopen, tiliden ningra i tolak koya papanokayen a tilid, maherek a mitilid i riko’ hariko’ han ningra rahoday to a panokayen sa a miharateng. === Tiliden no Kuwaping i 'aol ('''漢人寫在竹片上''') === Oya sa Kuwaping a tamdaw, mananamay to o ’aol ko sakatayal, orasaka, itiraen ningra i nipela’an a mitonton alacecay laya’ ko kato’edaw ’aol a mitilid koya papanokayen a tilid, ano minokay to i, koyod han to koya ’aol cowa ko mamatefad ma’emin mapanokay sa ko piharateng ningira. ==== Tiliden no 'Amis i fokeloh ('''阿美族人寫在石版上''') ==== Oya sa to niocoran no finawlan a mamiala to tilid a tamdaw no ’Amis, saharaharateng sa a halafin, o tilid hananay i, o tadamaanay sapitilid to ’orip no tamtamdaw, o pinangan no finawlan, o radiw ato sakero, caka’eca ka panokayen ko matiniay a tilid saan ko faloco’ ningra, orasaka, itinien ako i fokeloh a mitilid nga’ caka matira toya tolak no ’a’adopen a maponi’, cowaka motira toya ’aol matodoh sa i, awa to ko maamaan a maosaw, o fokeloh ko matatodongay sato ko piketon no faloco’. == '''Minokay tahafaliyos(回程遇到颱風)''' == Minokay sato tatolo pakatamina, alami’afofo sa toya nitilidan no niyah misalimela.Tihini i kawali no Taywan tahafaliyos mateneng koya nikalicay a tamina. === Salokittekitel saan koya tolak no <nowiki>''</nowiki>adopen (獸皮扭曲變形) === Oya no Padaka a tolak no ’a’adopen pawpaw sa iriyar, mirecep ko nanom toya tolak mafeso, oya sato tilid sawilewilet sato, samatiya tono aniniay a tilid no Ikiris. === Mapawpaw ko 'aol (竹片浮在水面) === Oya sa Kuwaping a nitilidan ’aol mapawpaw iriyar, cowa kapirecep ko nanom, orasaka, mahapinangay ko ko kahacecacecay no tilid. [[Faylo:Chodowiecki Basedow Tafel 21 c Z.jpg|縮圖|317x317像素|石板印刷]] === Malengeng ko fokeloh (石版沈到海底) === Oya sa nitilidan no ’Amis a tamdaw a fakeloh maleneng iriyar, tahira sato i niyaro’ icowaay koya nialaan namo a tilid han no kakita’an, malengengay iriyar han nira.niopohan a micerem a mikilim, sakilikilim awa sanay a mahera noya kalah koya sikipang, maneen ho ko matiniay o pisawad to ko nga’ay sato a masasowal koya kapah, wakawak sato a minokay. O tiraay sato i niyaro’ay hanatatala to a masaopo i saicomod no niyaro’ a ira tokiya a irato kiya sa misaca’enga’engaw. Militolas sato tangsa to i ’adawang no niyaro’, safaheka sa ko finawlan naw ira wakawak a minokay kina kapah, licay han no kakita’an:   icowaay koya nialaan namo a tilid saw? Satootoo sa a paca’of malengengay iriyar koya nitilidan niyam a sikipan han nangra a paca’of. O maan ko matiniay sato ko ’alomanay a mapoi’ congranan, awa kino tadamaanay a tilid maan sato to ikor sa ko malittengay a langiwngiw, saikoray to i, sowal sato ko kakita’an: ano dafak milingato cacorok sa ko kapot(selal) a talariyar micerem a mikilim toya sikipan(dapiyac) tahira i katamaan(kakeraan) noya sikipan sato ko piketon no kakita’an to sowal. === Ｍacacorok ko kapah a micerem mikilim toya sikipang（年齡階級分批潛水找石板) === Orasaka, macorok ko kapah micerem i riyar to romi’ami’ad mikilim toya sikipan,safolafolad, samihecahecaan sa ko picerem taratimol, tara’amis ano roma pasiwali i talolongay ko picerem, awaway matama, nikawrira, caay ka pisawad ko faloco’ no kakita’an to sapikilimaw toya sikipang, o sapaini to teloc no finacadan sa ko faloco’ noya kakita’an, miocor ho to masaselalay a micerem mikilim. Nikawrira, awa sa awa sanay,caka nga’ay a liyangen ko sowal no kakita’an, taraniyar a micerem ko kasaselal a macacorok, mikilim to sikipang santo pifoting han no kapah, cilacila komaen to foting kalopinangan han to no ’Amis a finacadan ko halifoting a komaen. Oya sato nitilidan a sikipang awa sanay to a makera, onini ko ka awa no tilid no ’Amis a finacadan. === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis（阿美族成了最喜歡吃魚的民族) === Fotifoting sato ko kapah no ’Amis Itini i Taywan enem ko safaw no kasasiromaroma a finacadan no yincuminco, odengan o ’Amis a tamdaw ko pakakaay ko halifoting, ’adihay heca ko lisin pakayni i mifotingay, to mihecahecan misacepo’ mingodo to kawa no riyar, mitafa’ i ’alo. I’ayaw no ilisinan(kiloma’an) caka’eca ira pali’ayaway a lisin a tarariyar misetik ko kapah to sapakaen to kawas no riyar ato to’as. Ano roma malalifet ko kasaselal (kasakapot) a mifoting, o nifotingan patayraen i sefi a mipolong, silsil to sakakaay a nga’ayay foting, kalofoting ato cowa kasamaan a foting, maherek a mitangtang i, sakilacen no citodongay to tayal a selal(kapot) kora foting, o sakakaay ko kanga’ay a foting o hanomalitengay a kakaenen, o kalofoting o hano misawaday to a malakaph a sesal(kapot), o kapah a kakaenen oya cowa ka samaan a foting, mahaenay ko pinangan no ’Amis a finacadan. [[Faylo:Tuna assortment.png|縮圖|kasasiroma a foting]] === Pakelang caka awa ko foting（婚喪喜慶都少不了魚) === Ano ira ko misa’eletaty to kapal (pataloma’ay/mikikongay/paka’etimay) caka’eca ka pakelang(mali’alac) to herek no lahok. O sakakaay o foting ko sapataheka no ciloma’ay to salawinawina ato lafang, tahanini, ano caacaay ka tarariyar a mifoting, tayraay i fanaw a mi’aca to foting, anini sato cowa ka tatofong kora mapatayay to a foting sa ko sowal tayraay i fanaw a mitafokod ta o ma’oripay ho a foting ko ni panokayan a misatangidaf. Pakelang caka awa ko foting. Roma sa i, ano ira ko cipadesay a loma’ matiyaay to ko tayal. i’ayaw no lahok milaheci a mina’ang to minokayay, minokay to ko nanitademay a matayalay, maherek malahok, minokay to ko lafang o laloma’an to ko ma’osaway malaholol ipotal. O kapah no laloma’an misakimomol to sapipakelang, tayra i riyar mi’aca to foting ano ca tayra i fanaw mitafokod to foting. Tona pitatalan a widi, misyokay to ka’emangay nona loma’. Patireng han i ’a’ayaw no maninaay sacecay han a misyokay. Naw hanni misyakayay to ko ka’emangay anini, caay to ka iloma’,orasaka, ano caka syokayen caka fana’ ko salawinawina. Nani pikiliman to tilid maleng ko sikipang(dapiyac) iriyar, macacorocork ko selal a micerem a mikilim, samihecahecaan a tarariyar awa maker akoya sikipang, fotifoting sato ko kapah no ’Amis a finacadan, malapinangan to no ’orip no ’Amis a finacadan ko kahalifoting a minga’ to riyar ato ’alo, ano demak to no niyaro’, ano demak to no loma’ cowa ka pitawal a tarariyar ato tara’alo a mifoting. == Pacefaday a tilid(注釋) == Ci Hirosi ko pakimaday, Pyoho niyaro'. Ci Safulo ko mitiliday pq9l14wnqj6kgc467k74c2345mb4ln3 0 2636 49454 40426 2026-06-13T09:48:59Z Safulo 35 49454 wikitext text/x-wiki == Rihaday ko ’orip no mapohaway masipolo’ay ato teloc(盲目的寡婦和孫女過著快樂的生活) == Iti:yaho ira ko cecay a masipolo’ay ci Awsap ko ngangan nira, tatosaay ato teloc a maro’, i milikotan no kakita’an a pala a paloma to losay ko saka’orip nangra tatosa. Mangata to pinangan a mi’iloh to pala a pi’adopan romi’ad, sowal s akoya kapah: ”anini a mihecaan ’ilohen ita koya pala noya masipolo’ay” saan ko kasasowal no kapah. Tayni i loma’ ko kapah no niyaro’ mingitangit to sapi’ilohaw to pala nona masipolo’ay, caay ka kakahyien ningra, milasosa’ a somowal: ” aka akaa, ano ’ilohen ko pala ako lahedaw a sato ko ’emin a nipalomaan a losay, mafana’ kamo to kanikaw no ’orip niyam malapakoyoc, omaan sato ko kaka’enen niyam” han ningra koya kapah. === '''’Ilohen no kapah ko omah noya masipolo’ay'''(青年要在寡婦的田地上燒獵) === Nikawrira, caka yoyang ko pingitangit noya kapah, ”fa’iaw! hayi han to kami” han noya kapah a misaliyaliyaw a mingitangit,caay ka ka pisodod to mimiming. Saikoray to i,cato kapakafilo koya masipolo’ay, saowal sa: ”paci’eci sa kamo a mingitangit, hayda, katayra to” han noya mapohaway a masipolo’ay a fafahiyan. Hemek sato koya kapah a ma’emin a tayra i pala, talaen kami haw fa’i!” han nangra Mi’iloh to kaoya kapah toya pala no masipolo’ay, ’adihay ko ’a’adopen to pala, ira ko malonem, ira ko fafoy, ira ko roma a masamaamaanay a ’a’adopen maala mapanokay nangra.o tangal no ’a’adopen patayraen nangra iloma’ noya cipalaay a masipolo’ay, o pinangan no ’orip ko pafatisay to tangal no ’a’adopen to cipalaay, o nano to’asan a pinangan ko matiniay pafatissay to cipalaay. === '''Pafatis to ’a’adopen to cipalaay'''(送獵物給地主) === Sowal sa koya kapah: ”fa’iaw ! patayniay to kami to ni’adopan niyam, taynien ko patelian” Selak han noya mapohaway a fa’i ko sikal i papotal, matengil to ko pipateli no kapah to pinapina a tangal no ’a’adopen i sikal. Tengil sa koya mapohaway a fa’i to ngiha’ no pipateli no kapah i sikal, matomessay to ko sikal to masamaanay a tangal no ’a’adopen kiya saan a miharateng. === '''Samangahen no kapah ko pafatis toya Masipolo’ay'''(年青人欺騙盲婦) === Sowal sa koya kapah: ”fa’iaw ! minokay to kami.” sa miliyas. Naikoran noya kapah, tahidangen to noya fa’i ko teloc a misa’osi toya nitelian i sikal a tangal no ’a’adopen. Nikawrira, sowal sa koya teloc: ”Mamoaw! ikafekang no sikal cecaay aca ko tangal no ’a’adopen, o tanfal no malonem” Sowal sa koya mapohaway fa’i: “nengengen ako” === '''Odengan cecayay a macikcikay a tangal no malonem'''(盲婦摸到的只有一隻切碎的鹿頭) === Kapkap han nira to kamay, so’elinay cecayay aca ko makapkapay a macikcikay ropeni’ay a tangal no malonem. Imatini sa a mafana’ koya mapohaway a fa’i, oya matengilay a tepongtepong sanay a ngiha’ o cecayay aca a tangal no malonem saliyaliyaw hananay noya kapah a mipateli i kafemag no sikal. Tada misamangahay to mapohaway a malitengay sa a mararom kina fa’i. Salangongo sa koya mapohaway fa’i: ”naw haenen a misapades ko pakoyoc, caka sini’ada to manikaway a tamdaw? cima hokiya koya mingitangitay mi’iloh to pala ako a tamdaw?” === '''Misaliway a mitolon pakacidal'''(絕食祈太陽) === Nanoyanan sato a misaliway koya mapohaway a fa’i, mitangic to to’as ato kawas pacidal. Caka halafing, mararid to ko kakedal nona niyaro’ to tolo a folad, ma’icang ko ’alo ato tefon, mafadi’ ma’emin ko nipalomaan a losay,odengan to o pananoman a koreng ko mafowakay marakis ko nanom. === '''Makedal to tolo a folad dengan oya mapohaway ko marakisay ko nanom'''(乾旱三個月只有盲婦有水) === Mafadi’ ma’emin ko nipalomaan a losay no niyaro', odengan to o pananoman a koreng ko mafowakay marakis ko nanom. Sowal sa ko i niyaro’ay a tamdaw: ”fa’iaw ! nawhani o miso aca a nanom ko caay ka ’icang? Ono niyam sa i,awa ko mamamamang a nanom, sakapatayaw sato kami to so’aw.” Tayni to loma’ noya mapohaway a fa’i ko tamtamdaw no niyaro’ a masasowal. Oya mapohaway a fa’i ato teloc silsilen nangra ko fokeloh italiyok no potal,misilsil to fokeloh somowal a miredek, ta paka’aroen ningra ko kapah: ”kapahaw a ma’emin kapitengil kamo, misa’eli kamo to nananomen a tayni, kapito! kapito! sa a misalisin,aira ko tata’angay a ’efo itini i niyaro’ ita ” === '''Misa’eli to nanom koya kapah'''(年青人要求給水) === Nami salisin koya masipolo'ay,caka pahoda, na lafiwfiw to ko fali, siya’ sa a ma’orad,sapilaliwaw koya kapah macipat ko hemot i kamaro’an a fokeloh caka pakalowad. Taha cila a dada ko kasiya’ no ’orad, aitira sa koya kapah a ma’emin ipotal a maro’ a ma’opic.kalaadad han to noya kapah a ma'emin ko ka'opic. === '''Siya’ sa a ma’orad ma’opic koya kapah kalaadada han nangra'''(下大雨把年青人淋濕的眼睛翻白) === Sowal sa koya fa’i to teloc: ”nengnengen ho koya ipapotalay a kapah” Sowal sa koya teloc: ”mamoaw! aro’ sanay, cowa ka tatemitemik, fohecalay to ko mata nangra” Masadak tayra ipapotal koya mapohaway fa’i a mitolon: terep sato ko ’orad. Pohpohen to noya fa’i ko kapah pakalowad to a ma’emin. Sowal s akoya fa’i pasitira toya kapah: ”saamanay ko pisaharateng nomo ci’efo to matiniay” Ano caay ka pilokes kamo itakowanan, yo caay ka cilafo kamo to matiniay, caay haw?” han noya masipolo'ay a mapohaway a fa'i koya kapah a mapolong, ci'angi to koya kapah a ma'emin caacaay to ka piliyaw a misapades to cimacima a tamdaw. === '''Sanoyanan sato awaay to ko misamsamay to matofiday tamdaw'''(從此以後就没有人欺負弱者) === Sanoyanan sato awaay to ko misamsamay to matofiday tamdaw tona niyaro’. Toikor to i,itini i niyaro’ no ’Amis a tamdaw, o kapah a masaselalay(masakapotay) a midipot to niyaro’, milood to mi’ecoay a ada to niyaro’, ira ko tayal no niyaro’ o selal ko midemakay, mipalalan, misanga’ to pialaan to nanom no omah. Itini i kailisinan misetik ko kapah to sapakaen to malitengay no niyaro’, pakaen to malacaanay no niyaro’, mipasifana’ to larem a kapah to tayal no niyaro’. === O lalengatan no masaselalay(masakapotay)<ref>阿美族的年齡階級在花蓮地區稱為selal，在台東地區叫kapot 。</ref> konini.(這是年齡階級組織的起源) === Oninian a kasaselal(kasakapot) ira ko mama no kapah ko mikomoday(o i tokaray han no Falangaw a niyaro’), ona mama no kapah mitengil to sowal no kakita’an ato komong no niyaro’, oninian ko sakalacecay no niyaro madadipodipot awa ko tolas no riharday.o kasasiromaroma a lisin no niyaro’ sahetoay o masakapotay ko tara’aya’ayaway a midemak, malotadamaanay a pinangan no ’Amis a Finacadan ko nini a ponka. itini i Kalinko o kakeridan no selal o " mama no kapah"<ref>在花蓮地區的年齡階級的總指揮一般中文都寫成青年之父。</ref> han ko pangangan, itini i Posong o " Itokaray" <ref>在台東的青年之父相當於Itokaray, 是年齡階級的總管，總指揮。</ref>hananay a pangan. == Pacefaday a tilid(註腳) == <references />ci Safulo ko mitiliday mcw2owqsyxxgon1izbo67vk476upcjh