ውክፔዲያ amwiki https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%8B%E1%8A%93%E1%8B%8D_%E1%8C%88%E1%8C%BD MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter ፋይል ልዩ ውይይት አባል አባል ውይይት ውክፔዲያ ውክፔዲያ ውይይት ስዕል ስዕል ውይይት መልዕክት መልዕክት ውይይት መለጠፊያ መለጠፊያ ውይይት እርዳታ እርዳታ ውይይት መደብ መደብ ውይይት በር በር ውይይት TimedText TimedText talk ሞጁል ሞጁል ውይይት Event Event talk 2ኛው ዓለማዊ ጦርነት 0 12187 391823 391332 2026-04-21T10:13:15Z ~2026-24568-28 58230 391823 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = ፪ኛው የዓለም ጦርነት | ክፍል = | ስዕል = Infobox collage for WWII.PNG | የስዕል_መግለጫ = ከላይ በቀኝ ዙሪያ፦ ቻይናዊ ወታደሮች በ[[የዋንዢያሊንግ ጦርነት|ዋንዢያሊንግ ጦርነት]] ጊዜ፣ የአውስትራሊያ መድፎች በ[[የመጀመሪያው የኤል አላሜን ጦርነት|መጀመሪያው የኤል አላሜን ጦርነት]] ላይ፣ የጀርመን [[ስቱካ]] ቦምብ ጣይ አውሮፕላኖች በምሥራቅ ግንባር፣ የአሜሪካ ባህር ኃይል በ[[ሊንጋየን የባህር ሰላጤ]]፣ [[ዊልሄልም ኬይቴል]] የጀርመንን ሽንፈት ሲፈርም፣ የሶቪዬት ጦር በ[[የስታሊንግራድ ጦርነት|ስታሊንግራድ ጦርነት]] ወቅት | ቀን = ከነሐሴ ፳፮ ቀን ፲፱፻፴፩ እስከ ነሐሴ ፳፯ ቀን ፲፱፻፴፯ ዓ.ም. | ቦታ = አውሮፓ፣ ፓሲፊክ፣ አትላንቲክ፣ ደቡብ ምሥራቅ እስያ፣ ቻይና፣ መካከለኛው ምሥራቅ፣ ሜድትራንያንና አፍሪካ | ውጤት = የአላይድ /allied/ ሀገሮች ድል * [[የተባበሩት መንግሥታት]] መመሥረት * የ[[ሶቪዬት ሕብረት]]ና [[አሜሪካ]] ኃያል ሀገራት መሆን * [[የቀዝቃዛው ጦርነት]] መጀመር | ወገን1 = '''አላይድ ሀገራት''' <br /> '''{{flag|የሶቪዬት ሕብረት|1923}}''' <small>(1941-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> '''{{flag|አሜሪካ|1912}}''' <small>(1941-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> '''{{flag|ብሪታንያ}}'''<br /> '''{{flag|የቻይና ሪፐብሊክ|name=ቻይና}}''' <small>(1937-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flag|ፈረንሳይ}} <br /> {{flag|ፖላንድ}}<br /> {{flag|ካናዳ|1921}}<br /> {{flag|አውስትራሊያ}}<br /> {{flag|ኒው ዚላንድ}}<br /> {{flagcountry|የደቡብ አፍሪካ ሕብረት|}}<br /> {{flagcountry|ዴሞክራሲያዊ ፌዴራላዊ ዩጎዝላቪያ}} <small>(1941-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flag|ቤልጅግ|ሀገር}} <small>(1940-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flag|ኔዘርላንድስ}} <small>(1940-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagcountry|የግሪክ መንግሥት}} <small>(1940-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flag|ኖርዌይ}} <small>(1940-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> ''እና ሌሎችም'' | ወገን2 = '''[[የአክሲስ አገሮች]]''' '''{{flagcountry|ናዚ ጀርመን}}'''<br /> '''{{flagcountry|የጃፓን መንግሥት}}''' <small>(1937-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> '''{{flagcountry|የጣሊያን መንግሥት}}''' <small>(1940-43 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagcountry|የሮማንያ መንግሥት}} <small>(1941-44 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagcountry|የሁንጋሪ መንግሥት}} <small>(1940-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagcountry|የቡልጋሪያ መንግሥት}} <small>(1941-44 እ.ኤ.አ.)</small><br /> ---- አጋዦች<br /> {{flag|ፊንላንድ}} <small>(1941-44 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagcountry|የኢራቅ መንግሥት}} <small>(1941 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flag|ታይላንድ}} <small>(1941-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagicon|ፈረንሳይ}} [[ቪቺ ፈረንሳይ]] <small>(1940-44 እ.ኤ.አ.)</small><br /> ''እና ሌሎችም'' | መሪ1 = | መሪ2 = | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = | ጉዳት2 = }}'''2ኛው ዓለማዊ ጦርነት''' ከ[[1939]] ዓ.ም. እስከ [[1945]] (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 1931-1937 ነበር) ዓ.ም. ድረስ የተደረገ ታላቅ አለም አቀፍ ጦርነት ነበረ። በዚህ ጦርነት መጨረሻ [[የአክሲስ ሃያላት]] ማለትም [[ጀርመን]]፣ [[ጣልያን]]ና [[ጃፓን]] ተሸነፉ። በጠቅላላ አለም ዙሪያ 70 ሚልዮን ሕዝብ በጦርነቱ ጠፉ። ከጦርነቱም በኋላ [[አሜሪካ]]ና [[የሶቭየት ኅብረት]] የዓለም ዋና ኃያላት ሆኑ። በሁለተኛው የአለም ጦርነት ወቅት ዋናው ተዋናይ ሂትለር ነበር። አብዛኞቹ [[የሁለተኛው የዓለም ጦርነት የጦር ወንጀሎች|በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት የተፈጸሙ ወታደራዊ ወንጀሎች]] የናዚዎች ጥፋት ናቸው። [[ስዕል:Bundesarchiv Bild 183-L09218, Berlin, Japanische Botschaft.jpg|thumb|200px|የ [[ናዚዝም]] ምልክት - የ 20 ኛው ክፍለ ዘመን በጣም አደገኛ ርዕዮተ ዓለም፣ እሱም ለሁለተኛው የዓለም ጦርነት ዋነኛ መንስኤ ሆኗል። በበርሊን የጃፓን ኤምባሲ]] == ታሪክ == [[ስዕል:Ethiopian soldiers 1935.jpg|thumb|220px|ኢትዮጵያውያን አገራቸውን ከጣሊያኖች ጠብቀዋል፣ 1935 ዓ.ም]] [[ስዕል:Nanking bodies 1937.jpg|thumb|220px|የናንኪንግ እልቂት። የቻይናውያን አስከሬን በ1937 በጃፓን ጦር ተገደለ]] [[ስዕል:A Finnish Maxim M-32 machine gun nest during the Winter War.jpg|thumb|220px|በሶቪየት ወረራ ወቅት በመከላከያ ላይ ያለው የፊንላንድ ጦር]] ሪያዊው አርክዱክ ፍራንዝ ፈርዲናንድ መገደል [[የአንደኛው የዓለም ጦርነት]] መጀመሪያ (1914-1918) ሲሆን ያበቃው ከኢንቴንቴ በፊት በማዕከላዊ ኃያላን ሽንፈት - በጀርመን ኢምፓየር፣ ኦስትሪያ-ሃንጋሪ እና ጣሊያን - እና የበርካታ ኢምፓየሮች መፍረስ ነበር። በቀድሞው የሩስያ ኢምፓየር ከውድቀት በኋላ የእርስ በርስ ጦርነት ተካሂዶ ነበር በዚህም ምክንያት ቀደም ሲል የተቆጣጠሩት ሀገራት ከሱ ተገንጥለው ነፃ ሀገር ሆኑ እና በሶቪየት ሩሲያ ወረራ ተዳረጉ። በድህረ-ንጉሠ ነገሥት ዘመን የነበረው የእርስ በርስ ጦርነት በ 1922 ብቻ የዩኤስኤስአር መፍጠር እና ሁሉንም [[ዩክሬን]] ድል በማድረግ አብቅቷል። በ1930ዎቹ የ[[ናዚዝም]] ርዕዮተ ዓለምን የሚያራምድ ፓርቲ በጀርመን ስልጣን ያዘ፣ ፋሺስት ፓርቲ በጣሊያን ስልጣን ያዘ፣ እና በዩኤስኤስ አር ኤስ የ[[ስታሊኒዝም]] አምባገነንነት ተመስርቷል። በነዚህ ሀገራት በዜጎቻቸው ላይ የጅምላ ጭቆና ተጀምሯል፡ ከነዚህም ውስጥ ትልቁ ከሆሎኮስት በተጨማሪ [[ሆሎዶሞር]] ነው። እ.ኤ.አ. በ 1930 ዎቹ ፋሺስት [[ጣሊያን]] በ[[ኢትዮጵያ]] ላይ [[ጃፓን]] በ [[ቻይና]] እና የዩኤስኤስአር [[ፊንላንድ]] ላይ ጦርነት ጀመረ። እ.ኤ.አ. ነሐሴ 1939 የዩኤስኤስአር አውሮፓን ወደ ተጽዕኖ ቦታዎች ለመከፋፈል ከጀርመን ጋር ሚስጥራዊ ስምምነት ተፈራረመ እና በሴፕቴምበር 1939 የ[[ፖላንድ]] የጋራ ወረራ የሁለተኛው የዓለም ጦርነት መጀመሩን ያሳያል። [[ስዕል:Bieraście, Bulvarny, Vajavodzki. Берасьце, Бульварны, Ваяводзкі (22.09.1939).jpg|thumb|220px| የሶቪየት እና የናዚ ወታደሮች መስከረም 22 ቀን 1939 በብሬስት ከተማ የጋራ ሰልፍ አደረጉ]] [[ስዕል:Дружба народов Германии и Советского Союза, скрепленная кровью, имеет все основания быть длительной и прочной (Сталин, 23.12.1939).jpg|thumb|220px| ሂትለር እና ስታሊን በታህሳስ 1939 እንኳን ደስ አላችሁ ተለዋወጡ]] መጀመሪያ ላይ የዩኤስኤስአር የአራት ኃይል ስምምነትን በማጠናቀቅ ከአክሲስ ኃይሎች ጋር ለመቀላቀል አቅዷል። ሰኔ 22 ቀን 1941 ጀርመን የ 1939 ስምምነትን በመጣስ ዩኤስኤስአርን ወረረች። እ.ኤ.አ. በ 1941 ናዚዎች ብዙ የአውሮፓ አገራትን ሲቆጣጠሩ ፣ የዩኤስኤስአርኤስ የምስራቅ አውሮፓ ሀገራትን አጥቅቷል ፣ እና ግንቦት 1 ቀን 1941 የጀርመን ከፍተኛ ኮማንድ በሞስኮ በተካሄደ ሰልፍ ላይ ተገኝቷል ፣ እና ዩኤስኤስአር ለ 2 ዓመታት ያህል ለጀርመን ምግብ አቀረበ። በታህሳስ 1941 የጃፓን ኃይሎች በሃዋይ የፓስፊክ ውቅያኖስ ወደብ የሆነውን የፐርል ሃርበርን ወደብ በማጥቃት ከ "ዩናይትድ ስቴትስ" ጋር ጦርነት ጀመሩ። [[የሂሮሺማ እና ናጋሳኪ የቦምብ ጥቃቶች|ዩናይትድ ስቴትስ በሁለቱ የጃፓን ከተሞች ሂሮሺማ እና ናጋሳኪ ላይ ያደረሰችው የኒውክሌር ቦምብ ጥቃት ጃፓን እጅ እንድትሰጥ ዋና ምክንያት ነው]]። እ.ኤ.አ. በ 1945 የአክሲስ ሀይሎች ሙሉ በሙሉ ሽንፈት ገጥሟቸዋል እና የኑረምበርግ ሙከራዎች ተካሂደዋል ፣ በዚህ ጊዜ ሁሉም የጦር ወንጀለኞች ማለት ይቻላል የዕድሜ ልክ እስራት ወይም ተገድለዋል። [[«የሰብዓዊ መብት አቀፋዊ መግለጽ»|የሰብአዊ መብት ጽንሰ-ሐሳብ በመጀመሪያ ዓለም አቀፍ እውቅና ያገኘው ሁለተኛው የዓለም ጦርነት ክስተቶችን ተከትሎ ነው]]። በአንድ ወቅት በዓለም ላይ ትልቁ የነበረው የብሪቲሽ ኢምፓየር የቀድሞ ቅኝ ግዛቶቹ ነፃነታቸውን ካወጁ በኋላ ፈራርሶ [[የአገራት ኮመንዌልዝ]] ተመሠረተ። የ [[ቅዝቃዛው ጦርነት]] ጊዜ የጀመረው ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት ማብቂያ በኋላ ሲሆን እስከ 1989 ድረስ የበርሊን ግንብ ሲወድቅ; ዋናው ውጤት እ.ኤ.አ. በ 1991 ዓ.ም የጠቅላይ እና የሶቪየት ህብረት ወደ 15 ነፃ መንግስታት መፍረስ ነበር። ከዩኤስኤስአር ውድቀት በኋላ [[የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ]] ተፈጠረ, እሱም በ [[ፑቲኒዝም]] ዘመን በሩሲያ ጥቃት ምክንያት እየፈራረሰ ነው። [[ስዕል:Monument to the victims of Nazism, Kropyvnytskyi, Ukraine.jpg|thumb|200px|[[የቅዱስ ኤልዛቤት ምሽግ]]፣ ማዕከላዊ ዩክሬን፣ በጅምላ ግድያ በተፈፀመበት የናዚ አገዛዝ ሰለባዎች መታሰቢያ]] == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ማጎሪያ ካምፕ]] * [[ሆሎዶሞር]] * [[ታላቅ ሽብር]] * [[ጉላግ]] * [[በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ተቃዋሚዎች]] * [[ሦስተኛው የዓለም ጦርነት]] * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[የጦር ወንጀሎች]] * [[ሩሲያ ከዩክሬን ጋር ምን ማድረግ አለባት?]] == አገናኞች == {{መዋቅር-ታሪክ}} [[መደብ:ጦርነት]] 3q1gsxg4kfxfi7w2eodmv2v2hthlb1u 391824 391823 2026-04-21T10:13:28Z ~2026-24568-28 58230 391824 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = ፪ኛው የዓለም ጦርነት | ክፍል = | ስዕል = Infobox collage for WWII.PNG | የስዕል_መግለጫ = ከላይ በቀኝ ዙሪያ፦ ቻይናዊ ወታደሮች በ[[የዋንዢያሊንግ ጦርነት|ዋንዢያሊንግ ጦርነት]] ጊዜ፣ የአውስትራሊያ መድፎች በ[[የመጀመሪያው የኤል አላሜን ጦርነት|መጀመሪያው የኤል አላሜን ጦርነት]] ላይ፣ የጀርመን [[ስቱካ]] ቦምብ ጣይ አውሮፕላኖች በምሥራቅ ግንባር፣ የአሜሪካ ባህር ኃይል በ[[ሊንጋየን የባህር ሰላጤ]]፣ [[ዊልሄልም ኬይቴል]] የጀርመንን ሽንፈት ሲፈርም፣ የሶቪዬት ጦር በ[[የስታሊንግራድ ጦርነት|ስታሊንግራድ ጦርነት]] ወቅት | ቀን = ከነሐሴ ፳፮ ቀን ፲፱፻፴፩ እስከ ነሐሴ ፳፯ ቀን ፲፱፻፴፯ ዓ.ም. | ቦታ = አውሮፓ፣ ፓሲፊክ፣ አትላንቲክ፣ ደቡብ ምሥራቅ እስያ፣ ቻይና፣ መካከለኛው ምሥራቅ፣ ሜድትራንያንና አፍሪካ | ውጤት = የአላይድ /allied/ ሀገሮች ድል * [[የተባበሩት መንግሥታት]] መመሥረት * የ[[ሶቪዬት ሕብረት]]ና [[አሜሪካ]] ኃያል ሀገራት መሆን * [[የቀዝቃዛው ጦርነት]] መጀመር | ወገን1 = '''አላይድ ሀገራት''' <br /> '''{{flag|የሶቪዬት ሕብረት|1923}}''' <small>(1941-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> '''{{flag|አሜሪካ|1912}}''' <small>(1941-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> '''{{flag|ብሪታንያ}}'''<br /> '''{{flag|የቻይና ሪፐብሊክ|name=ቻይና}}''' <small>(1937-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flag|ፈረንሳይ}} <br /> {{flag|ፖላንድ}}<br /> {{flag|ካናዳ|1921}}<br /> {{flag|አውስትራሊያ}}<br /> {{flag|ኒው ዚላንድ}}<br /> {{flagcountry|የደቡብ አፍሪካ ሕብረት|}}<br /> {{flagcountry|ዴሞክራሲያዊ ፌዴራላዊ ዩጎዝላቪያ}} <small>(1941-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flag|ቤልጅግ|ሀገር}} <small>(1940-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flag|ኔዘርላንድስ}} <small>(1940-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagcountry|የግሪክ መንግሥት}} <small>(1940-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flag|ኖርዌይ}} <small>(1940-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> ''እና ሌሎችም'' | ወገን2 = '''[[የአክሲስ አገሮች]]''' '''{{flagcountry|ናዚ ጀርመን}}'''<br /> '''{{flagcountry|የጃፓን መንግሥት}}''' <small>(1937-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> '''{{flagcountry|የጣሊያን መንግሥት}}''' <small>(1940-43 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagcountry|የሮማንያ መንግሥት}} <small>(1941-44 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagcountry|የሁንጋሪ መንግሥት}} <small>(1940-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagcountry|የቡልጋሪያ መንግሥት}} <small>(1941-44 እ.ኤ.አ.)</small><br /> ---- አጋዦች<br /> {{flag|ፊንላንድ}} <small>(1941-44 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagcountry|የኢራቅ መንግሥት}} <small>(1941 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flag|ታይላንድ}} <small>(1941-45 እ.ኤ.አ.)</small><br /> {{flagicon|ፈረንሳይ}} [[ቪቺ ፈረንሳይ]] <small>(1940-44 እ.ኤ.አ.)</small><br /> ''እና ሌሎችም'' | መሪ1 = | መሪ2 = | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = | ጉዳት2 = }}'''2ኛው ዓለማዊ ጦርነት''' ከ[[1939]] ዓ.ም. እስከ [[1945]] (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር [[1931]]-[[1937]] ነበር) ዓ.ም. ድረስ የተደረገ ታላቅ አለም አቀፍ ጦርነት ነበረ። በዚህ ጦርነት መጨረሻ [[የአክሲስ ሃያላት]] ማለትም [[ጀርመን]]፣ [[ጣልያን]]ና [[ጃፓን]] ተሸነፉ። በጠቅላላ አለም ዙሪያ 70 ሚልዮን ሕዝብ በጦርነቱ ጠፉ። ከጦርነቱም በኋላ [[አሜሪካ]]ና [[የሶቭየት ኅብረት]] የዓለም ዋና ኃያላት ሆኑ። በሁለተኛው የአለም ጦርነት ወቅት ዋናው ተዋናይ ሂትለር ነበር። አብዛኞቹ [[የሁለተኛው የዓለም ጦርነት የጦር ወንጀሎች|በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት የተፈጸሙ ወታደራዊ ወንጀሎች]] የናዚዎች ጥፋት ናቸው። [[ስዕል:Bundesarchiv Bild 183-L09218, Berlin, Japanische Botschaft.jpg|thumb|200px|የ [[ናዚዝም]] ምልክት - የ 20 ኛው ክፍለ ዘመን በጣም አደገኛ ርዕዮተ ዓለም፣ እሱም ለሁለተኛው የዓለም ጦርነት ዋነኛ መንስኤ ሆኗል። በበርሊን የጃፓን ኤምባሲ]] == ታሪክ == [[ስዕል:Ethiopian soldiers 1935.jpg|thumb|220px|ኢትዮጵያውያን አገራቸውን ከጣሊያኖች ጠብቀዋል፣ 1935 ዓ.ም]] [[ስዕል:Nanking bodies 1937.jpg|thumb|220px|የናንኪንግ እልቂት። የቻይናውያን አስከሬን በ1937 በጃፓን ጦር ተገደለ]] [[ስዕል:A Finnish Maxim M-32 machine gun nest during the Winter War.jpg|thumb|220px|በሶቪየት ወረራ ወቅት በመከላከያ ላይ ያለው የፊንላንድ ጦር]] ሪያዊው አርክዱክ ፍራንዝ ፈርዲናንድ መገደል [[የአንደኛው የዓለም ጦርነት]] መጀመሪያ (1914-1918) ሲሆን ያበቃው ከኢንቴንቴ በፊት በማዕከላዊ ኃያላን ሽንፈት - በጀርመን ኢምፓየር፣ ኦስትሪያ-ሃንጋሪ እና ጣሊያን - እና የበርካታ ኢምፓየሮች መፍረስ ነበር። በቀድሞው የሩስያ ኢምፓየር ከውድቀት በኋላ የእርስ በርስ ጦርነት ተካሂዶ ነበር በዚህም ምክንያት ቀደም ሲል የተቆጣጠሩት ሀገራት ከሱ ተገንጥለው ነፃ ሀገር ሆኑ እና በሶቪየት ሩሲያ ወረራ ተዳረጉ። በድህረ-ንጉሠ ነገሥት ዘመን የነበረው የእርስ በርስ ጦርነት በ 1922 ብቻ የዩኤስኤስአር መፍጠር እና ሁሉንም [[ዩክሬን]] ድል በማድረግ አብቅቷል። በ1930ዎቹ የ[[ናዚዝም]] ርዕዮተ ዓለምን የሚያራምድ ፓርቲ በጀርመን ስልጣን ያዘ፣ ፋሺስት ፓርቲ በጣሊያን ስልጣን ያዘ፣ እና በዩኤስኤስ አር ኤስ የ[[ስታሊኒዝም]] አምባገነንነት ተመስርቷል። በነዚህ ሀገራት በዜጎቻቸው ላይ የጅምላ ጭቆና ተጀምሯል፡ ከነዚህም ውስጥ ትልቁ ከሆሎኮስት በተጨማሪ [[ሆሎዶሞር]] ነው። እ.ኤ.አ. በ 1930 ዎቹ ፋሺስት [[ጣሊያን]] በ[[ኢትዮጵያ]] ላይ [[ጃፓን]] በ [[ቻይና]] እና የዩኤስኤስአር [[ፊንላንድ]] ላይ ጦርነት ጀመረ። እ.ኤ.አ. ነሐሴ 1939 የዩኤስኤስአር አውሮፓን ወደ ተጽዕኖ ቦታዎች ለመከፋፈል ከጀርመን ጋር ሚስጥራዊ ስምምነት ተፈራረመ እና በሴፕቴምበር 1939 የ[[ፖላንድ]] የጋራ ወረራ የሁለተኛው የዓለም ጦርነት መጀመሩን ያሳያል። [[ስዕል:Bieraście, Bulvarny, Vajavodzki. Берасьце, Бульварны, Ваяводзкі (22.09.1939).jpg|thumb|220px| የሶቪየት እና የናዚ ወታደሮች መስከረም 22 ቀን 1939 በብሬስት ከተማ የጋራ ሰልፍ አደረጉ]] [[ስዕል:Дружба народов Германии и Советского Союза, скрепленная кровью, имеет все основания быть длительной и прочной (Сталин, 23.12.1939).jpg|thumb|220px| ሂትለር እና ስታሊን በታህሳስ 1939 እንኳን ደስ አላችሁ ተለዋወጡ]] መጀመሪያ ላይ የዩኤስኤስአር የአራት ኃይል ስምምነትን በማጠናቀቅ ከአክሲስ ኃይሎች ጋር ለመቀላቀል አቅዷል። ሰኔ 22 ቀን 1941 ጀርመን የ 1939 ስምምነትን በመጣስ ዩኤስኤስአርን ወረረች። እ.ኤ.አ. በ 1941 ናዚዎች ብዙ የአውሮፓ አገራትን ሲቆጣጠሩ ፣ የዩኤስኤስአርኤስ የምስራቅ አውሮፓ ሀገራትን አጥቅቷል ፣ እና ግንቦት 1 ቀን 1941 የጀርመን ከፍተኛ ኮማንድ በሞስኮ በተካሄደ ሰልፍ ላይ ተገኝቷል ፣ እና ዩኤስኤስአር ለ 2 ዓመታት ያህል ለጀርመን ምግብ አቀረበ። በታህሳስ 1941 የጃፓን ኃይሎች በሃዋይ የፓስፊክ ውቅያኖስ ወደብ የሆነውን የፐርል ሃርበርን ወደብ በማጥቃት ከ "ዩናይትድ ስቴትስ" ጋር ጦርነት ጀመሩ። [[የሂሮሺማ እና ናጋሳኪ የቦምብ ጥቃቶች|ዩናይትድ ስቴትስ በሁለቱ የጃፓን ከተሞች ሂሮሺማ እና ናጋሳኪ ላይ ያደረሰችው የኒውክሌር ቦምብ ጥቃት ጃፓን እጅ እንድትሰጥ ዋና ምክንያት ነው]]። እ.ኤ.አ. በ 1945 የአክሲስ ሀይሎች ሙሉ በሙሉ ሽንፈት ገጥሟቸዋል እና የኑረምበርግ ሙከራዎች ተካሂደዋል ፣ በዚህ ጊዜ ሁሉም የጦር ወንጀለኞች ማለት ይቻላል የዕድሜ ልክ እስራት ወይም ተገድለዋል። [[«የሰብዓዊ መብት አቀፋዊ መግለጽ»|የሰብአዊ መብት ጽንሰ-ሐሳብ በመጀመሪያ ዓለም አቀፍ እውቅና ያገኘው ሁለተኛው የዓለም ጦርነት ክስተቶችን ተከትሎ ነው]]። በአንድ ወቅት በዓለም ላይ ትልቁ የነበረው የብሪቲሽ ኢምፓየር የቀድሞ ቅኝ ግዛቶቹ ነፃነታቸውን ካወጁ በኋላ ፈራርሶ [[የአገራት ኮመንዌልዝ]] ተመሠረተ። የ [[ቅዝቃዛው ጦርነት]] ጊዜ የጀመረው ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት ማብቂያ በኋላ ሲሆን እስከ 1989 ድረስ የበርሊን ግንብ ሲወድቅ; ዋናው ውጤት እ.ኤ.አ. በ 1991 ዓ.ም የጠቅላይ እና የሶቪየት ህብረት ወደ 15 ነፃ መንግስታት መፍረስ ነበር። ከዩኤስኤስአር ውድቀት በኋላ [[የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ]] ተፈጠረ, እሱም በ [[ፑቲኒዝም]] ዘመን በሩሲያ ጥቃት ምክንያት እየፈራረሰ ነው። [[ስዕል:Monument to the victims of Nazism, Kropyvnytskyi, Ukraine.jpg|thumb|200px|[[የቅዱስ ኤልዛቤት ምሽግ]]፣ ማዕከላዊ ዩክሬን፣ በጅምላ ግድያ በተፈፀመበት የናዚ አገዛዝ ሰለባዎች መታሰቢያ]] == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ማጎሪያ ካምፕ]] * [[ሆሎዶሞር]] * [[ታላቅ ሽብር]] * [[ጉላግ]] * [[በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ተቃዋሚዎች]] * [[ሦስተኛው የዓለም ጦርነት]] * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[የጦር ወንጀሎች]] * [[ሩሲያ ከዩክሬን ጋር ምን ማድረግ አለባት?]] == አገናኞች == {{መዋቅር-ታሪክ}} [[መደብ:ጦርነት]] qdvksulq78mh0k7ims4s4kmi9kwwr1f የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ 0 49054 391834 389725 2026-04-21T10:21:09Z ~2026-24568-28 58230 391834 wikitext text/x-wiki [[ስዕል:Flag of the CIS.svg|250px|thumb|የሲአይኤስ ምልክት]] [[ስዕል:Commonwealth of Independent States.svg|750px|thumb|የኮመንዌልዝ አባላት። ቀይ፦ የቀድሞ አባል፣ ብጫ፦ በትብብር ብቻ።]] '''የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ''' ([[እንግሊዝኛ]]፦ Commonwealth of Independent States) የኢንተርናሽናል አገራት ስምምነት ማኅበር ነው። አሁን 9 አባላት አገራት አሉት። በ[[1991]] ዓም የተመሠረተ የኢንተርናሽናል መንግሥታት ባህልና ምጣኔ ሀብት ስምምነት ወይም ጓደኝነት ነው። እነዚህ አገራት በተለይ በታሪክ የ[[ሶቭየት ኅብረት]] ግዛቶች ነበሩ። አሁን ግን የራሳቸው ነጻ መንግሥታት አላቸው (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 1984)። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች]] * [[የዩኤስኤስአር ውድቀት]] == አገናኞች == {{መዋቅር-ድርጅት}} [[መደብ:ፖለቲካ]] [[መደብ:ድርጅቶች]] 41q1uzkwjkhu2lf0qw5mdf1j4o129kp ፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ 0 52327 391803 391792 2026-04-20T14:37:22Z ~2026-24284-22 58216 /* በጦርነቱ ወቅት ሙስና */ 391803 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = ፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ | ክፍል = [[በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች]] | ስዕል = 2022 Russian invasion of Ukraine.svg | የስዕል_መግለጫ = [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች]] <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref> | ቀን = ፌብሩዋሪ 24፣ 2022 - የአሁን ቀን | ቦታ = አውሮፓ | ውጤት = የዩክሬን ድል፣ የሩስያ ሽንፈት እና ሀገሪቱን ሙሉ በሙሉ ለመቆጣጠር ያቀደችው እቅድ ሽንፈት ነው። | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} {{flag|ቤላሩስ}} <br /> {{flagcountry|ኤርትራ}} <br /> [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] <br /> [[የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] <br /> [[ታላቁ ዶን ጦር]] <br /> [[ስሜን ኮርያ]] <br /> [[ደቡብ ኦሤትያ-አላኒያ]] <br /> [[አብካዝያ]] <br /> [[ትራንስኒስትሪያ]] | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} {{flag|ፈረንሳይ}} <br /> {{flag|ፖላንድ}}<br /> {{flag|አውስትራሊያ}}<br /> {{flag|ኒው ዚላንድ}}<br /> {{flagcountry|ዴሞክራሲያዊ ፌዴራላዊ ዩጎዝላቪያ}} </small><br /> {{flag|ቤልጅግ|ሀገር}} <small></small><br /> {{flag|ኔዘርላንድስ}} <small></small><br /> {{flagcountry|የግሪክ መንግሥት}} <small><br /> {{flagcountry|ዴንማርክ}} <small><br /> {{flagcountry|ፊንላንድ}}</small><br /> {{flag|ኖርዌይ}} | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ፑቲን]] | መሪ2 = የዩክሬን የጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ ቫለሪ ዛሉጂኒ | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = [[የሩሲያ ፌዴሬሽን የጦር ኃይሎች]] 3 000 000 በዋናነት ወታደራዊ | ጉዳት2 = [[የዩክሬን የጦር ኃይሎች]] ወደ 300 ሺህ የሚጠጉ ወታደራዊ ሰራተኞች እና 700 ሺህ ሲቪሎች (እና በርካታ ደርዘን የውጭ በጎ ፈቃደ) }} '''፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ''' (እንዲሁም '''የሩስያ-ዩክሬን ጦርነት''' ተብሎም ይጠራል) በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን በአውሮፓ ውስጥ ጦርነት ነው። [[ፑቲኒዝም|ለጦርነቱ ዋነኛው ምክንያት የዘመናዊቷ ሩሲያ ፑቲኒዝም የሚባል ፈላጭ ቆራጭ አስተሳሰብ ነው። በዩክሬን ሁለት ምስራቃዊ ክልሎች በሩሲያ እና በዩክሬን መካከል ከስምንት ዓመታት ጦርነት በኋላ ግጭቱ ወደ አዲስ ምዕራፍ ገብቷል። ቀደም ሲል የፑቲን አገዛዝ ሩሲያ በጆርጂያ እና ቀደም ብሎም በቼችኒያ ላይ ጦርነቶችን ጀማሪ ነበር]]። [[ጦርነት በዶንባስ|በዩክሬን ሁለት ምስራቃዊ ክልሎች በሩሲያ እና በዩክሬን መካከል ከስምንት ዓመታት ጦርነት በኋላ ግጭቱ ወደ አዲስ ምዕራፍ ገብቷል]]። ወረራ ከመደረጉ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ ሩሲያ የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ እና የሉሃንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክን ሁለት እራሳቸውን የሚጠሩ የዩክሬን ግዛቶች እውቅና ሰጥተው ነበር፣ በመቀጠልም የሩሲያ ጦር ሃይሎች በምስራቅ ዩክሬን ዶንባስ አካባቢ ወረራ ፈጸሙ። ከ2021 መጀመሪያ ጀምሮ በተራዘመ የራሺያ ወታደራዊ ግንባታ እና ሩሲያ ዩክሬን ከአሜሪካ ጋር የአውሮፓ መንግስታት ጥምረት የሆነውን ኔቶን እንዳትቀላቀል በህጋዊ መንገድ እንድትከለክል ጠይቃለች። እና ካናዳ። እስከ ወረራ ቀን ድረስ [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] ስለ ዩክሬን የታቀደ ወረራ መረጃን ውድቅ አድርጓል፣ ምንም እንኳን ንቁ ዝግጅቶች ቢኖሩም። በተመሳሳይ ጊዜ የሩስያ ሚዲያ በሩስያ ህዝብ መካከል በዩክሬን ላይ ጥላቻን በዘዴ አነሳሳ። በየካቲት 24 ቀን 03:00 UTC (06:00 የሞስኮ ሰዓት) ፣ የሩሲያ ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን በምስራቅ ዩክሬን ወታደራዊ ዘመቻ እንዳደረጉ አስታውቀዋል ። ከደቂቃዎች በኋላ የሚሳኤል ጥቃቱ በሰሜን ዋና ከተማ ኪየቭን ጨምሮ በመላው ዩክሬን በሚገኙ ቦታዎች ተጀመረ። የዩክሬን የድንበር አገልግሎት ከሩሲያ እና ከቤላሩስ ጋር ያለው የድንበር ጣቢያዎች ጥቃት እንደደረሰባቸው ገልጿል።ከሁለት ሰአት በኋላ 05፡00 UTC አካባቢ የሩሲያ የምድር ጦር ኃይሎች ወደ አገሪቱ ገቡ። የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ የማርሻል ህግን በማውጣት ከሩሲያ ጋር ያላቸውን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት በማቋረጥ እና አጠቃላይ ንቅናቄን በማወጅ ምላሽ ሰጥተዋል። ወረራው በሩሲያ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ ጨምሮ አለም አቀፍ ውግዘት ደርሶበታል ፣በሩሲያ ፀረ-ጦርነት ሰልፎች በጅምላ ታስረዋል። [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች|በዚህ ጦርነት ሩሲያ በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን በአውሮፓ ትልቁን የጦር ወንጀሎች ፈጽማለች]] <ref>[https://www.bbc.com/amharic/news-60521296 ሩሲያ እና ዩክሬን: ፑቲን ዩክሬንን እንዲወሩ ያደረጋቸው ምንድን ነው?]</ref><ref>[https://www.sbs.com.au/language/amharic/amharic-news-22-february-2022-ukraine ሩስያ ለሁለት የምሥራቅ ዩክሬይን ሪፐብሊኮች ዕውቅንና ቸረች]</ref><ref>[https://www.bbc.com/amharic/news-60497703 የዩክሬን ፕሬዝዳንት ራሳችንን እንከላከላለን ሲሉ ሩሲያን አስጠነቀቁ]</ref>። == ዳራ == === የጥንት ጊዜያት === በ 7 ኛው -9 ኛው ክፍለ ዘመን የምስራቅ ስላቪክ ጎሳዎች እዚህ ሰፈሩ, እነሱም ከዘመናዊው ዩክሬን በከፊል ወደ ዘመናዊው ሩሲያ ምዕራባዊ ክፍል ተሰደዱ. በመካከለኛው ዘመን የሁለቱም አገሮች ግዛት የአንድ ግዛት አካል ነበር, ዋና ከተማው ኪየቭ ነበር. በ 12 ኛው ክፍለ ዘመን ኪየቫን ሩስ ወደ ተለያዩ ግዛቶች መበታተን ጀመረ. በ 12 ኛው ክፍለ ዘመን የኪየቭ ልዑል ቮሎዲሚር ሞኖማክ ስድስተኛ ልጅ ዩሪ ድሮሆሩኪ ዙፋኑን መውረስ ስላልቻለ የሰሜን ምስራቅ አገሮችን ማሸነፍ ጀመረ። ስለዚህ በ 12 ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ የስላቭ ጎሳዎች በማዕከላዊ ሩሲያ በሚገኙ አገሮች ውስጥ እራሳቸውን አግኝተዋል. ከመምጣታቸው በፊት ለዘመናዊ ፊንላንዳውያን ቅርብ የሆኑት ጎሳዎች በከተማው አካባቢ ይኖሩ ነበር. ዶልጎሩኪ እንደ ትንሽ ሰፈራ ያቋቋመው ሞስኮ. በቭላድሚር-ሱዝዳል ርእሰ ብሔር (በአሁኑ ሩሲያ ማዕከላዊ ክፍል) እና በኪየቫን ርዕሰ መስተዳድር መካከል ጦርነት ተፈጠረ, ይህም ከኪየቫን ሩስ እንዲለይ አድርጓል<ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref>. [[ስዕል:Muromian-map.png|thumb|180px|ዩክሬን ክርስትና በስላቭ ጎሳዎች ከመቀበሉ በፊት]] በ 1240 ከባቱ ወረራ በኋላ የሰሜኑ መሳፍንት መሪ አሌክሳንደር ኔቪስኪ የባቱ የማደጎ ልጅ ሆነ እና እስክንድር ከሆርዴው ጎን በጦርነት መሳተፉ የአስራ ስድስት ዓመቱ ልጁ ዳኒል የሙስቮቪ የመጀመሪያ ልዑል ሆነ። በዘመናዊቷ ሩሲያ ውስጥ የምትገኝ ሌላዋ አስፈላጊ ከተማ ቬሊኪ ኖቭጎሮድ ከሞስኮ ጋር የምትወዳደር እና በሞስኮ የተገዛችው በ1478 ብቻ ነው። የዩክሬን እና የቤላሩስ የወደፊት ሀገሮች በ 14 ኛው ክፍለ ዘመን ከወደፊቱ ሩሲያ ተለያይተው የሊቱዌኒያ ግራንድ ዱቺ አካል ሆኑ (ሁለቱ ሀገራት እስከ 18 ኛው ክፍለ ዘመን ድረስ አብረው ኖረዋል ፣ ዛሬ የዩክሬን እና የቤላሩስ ቋንቋዎች 84 በመቶ ተመሳሳይ ናቸው)።በ15ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ ወርቃማው ሆርዴ ተበታተነ እና ቀሪው የአስተዳደር ክፍል የሆነው የሙስቮይት ግዛት ከቀድሞ አጋሮቹ እና ጎረቤቶቹ ጋር በተለይም በሊቱዌኒያ ግራንድ ዱቺ ላይ ኃይለኛ ጦርነት አድርጓል።የሩስያ ሕዝብ ከምስራቅ ስላቪክ ጎሳዎች የተቋቋመ ሲሆን በ 16 ኛው ክፍለ ዘመን በሙስቮይት ግዛት ጊዜ የተለየ ሕዝብ ፈጠረ<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>. === አዲስ ዘመን === በ [[ዛፖሮዝሂያን ሲች|15 ኛው -16 ኛው ክፍለ ዘመን የዩክሬን ሊቃውንት ተፈጠሩ - ኮሳኮች , ህዝቡን ከአጎራባች ወረራ የሚከላከሉ ተዋጊዎች]]። ዘመናዊ ሩሲያውያን በ 17 ኛው ክፍለ ዘመን ወደ ዩክሬን ምድር ደረሱ እና ከ 1648-1654 የነጻነት ጦርነት እና የፖላንድ ወረራ በቦህዳን ክሜልኒትስኪ መሪነት በመቃወም ዩክሬናውያን በ 1654 ከሩሲያ ጋር ስምምነት ፈጸሙ። ዩክሬናውያን እንደ ዜጋ አይቆጠሩም ነበር እናም ኮሳኮች እና ገበሬዎች በሩሲያ ውስጥ ለግዳጅ ሥራ ተልከዋል ፣ ይህም የ 1654 ስምምነትን ይጥሳል (10,000 ዩክሬናውያን የላዶጋ ቦይ በሚገነቡበት ጊዜ በንጽህና ጉድለት ምክንያት ሞተዋል) ይህ በ1708 ከሩሲያ ጋር የነበረውን ጥምረት በማፍረስ ከስዊድን ጥበቃ እንዲደረግለት በጠየቀው ኢቫን ማዜፓ የሚመራ አብዮት አስከተለ።<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref> [[ስዕል:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|170px|ከ 1863 ጀምሮ የጴጥሮስ ቫልዩቭ ድንጋጌ "የዩክሬን ቋንቋ ፈጽሞ የለም, የለም, እና ሊሆን አይችልም, እና በዚህ ድንጋጌ የማይስማማ ማንኛውም ሰው የሩሲያ ጠላት ነው" ተግባራዊ ሆኗል.]] እ.ኤ.አ. በ 1775 ሩሲያ የዩክሬን ኮሳኮችን እና ምሽጎቻቸውን ሲች አጠፋች ፣ ይህ ደግሞ ለብዙ ዩክሬናውያን እና ሩሲፊኬሽን (በሩሲያኛ - Русификация) ባርነት እንዲገዛ አድርጓል። ሩሲያ የዩክሬን ቋንቋ እና ባህል አፍኗል. የእንደዚህ አይነት ፖሊሲ ምሳሌ የዩክሬናውያንን የአፍ መፍቻ ቋንቋ መጠቀምን የሚከለክለው የኤምኤስ ድንጋጌ (Эмский указ) እና የሩሲያ የውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ፒዮትር ቫልዩቭ (ሩሲያኛ Валуевский циркуляр) ትእዛዝ ነው<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref><ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>። === የቅርብ ጊዜ ታሪክ === እ.ኤ.አ. በ 1914 ንጉሠ ነገሥት ኒኮላስ II የታዋቂው የዩክሬን ጸሐፊ ታራስ ሼቭቼንኮ የተወለደበትን መቶኛ ዓመት ማክበርን ከልክሏል<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref>። እ.ኤ.አ. በ1917 መጀመሪያ ላይ በአሌክሳንደር ኬሬንስኪ የሚመራው የየካቲት አብዮት ንጉሳዊ ስርአቱን አስወግዶ ሩሲያን ወደ ሪፐብሊክ በመቀየር ብዙ ቀደም ሲል ጭቁን ህዝቦች ለነፃነታቸው እንዲታገሉ እድል ሰጥቷቸዋል<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>። በ[[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት|1917 መገባደጃ ላይ ሌኒን ወደ ስልጣን ከመጣ በኋላ በቀድሞዋ ሩሲያ ሪፐብሊክ ግዛት ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት አወጀ ይህም የ1917-1921 ጦርነትን ይጨምራል]]። በዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክ እና በሶቪየት ሩሲያ መካከል። በፖላንድ እና በሩሲያ መካከል (ከ 1922 ጀምሮ - የሶቪየት ህብረት) ዩክሬን እንዲከፋፈል ምክንያት ሆኗል. ዩክሬን በቀይ ሽብር ክፉኛ ተሠቃየች ፣ 3 ሚሊዮን ሰዎችን አጥታለች - ኮሚኒስቶች ያመጡት ፖሊሲ<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref> እ.ኤ.አ. በ [[ሆሎዶሞር|1932-1933 በጆሴፍ ስታሊን የሚመራው የሶቪየት አገዛዝ በዩክሬን ህዝብ ላይ የዘር ማጥፋት ወንጀል ተብሎ በአብዛኛዎቹ አለም እውቅና ያገኘውን እና እስከ 10 ሚሊዮን የሚደርሱ ሰዎችን ህይወት የቀጠፈውን ሆሎዶሞርን (በአርቴፊሻል የተደራጀ ረሃብ) ፈጽሟል]] <ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>። [[ስዕል:Національний музей Голодомору-геноциду, скульптура дівчинки «Гірка пам'ять дитинства».jpg|thumb|200px|ከዩኤስኤስአር ውድቀት በኋላ በ 2000 ዎቹ ውስጥ የተፈጠረው በኪዬቭ ውስጥ የሆሎዶሞር-ዘር ማጥፋት ብሔራዊ ሙዚየም]] እ.ኤ.አ. በ 1937 [[ኤን.ኬ.ቪ.ዲ]] (በኋላ የዩኤስኤስ አር የውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር ተብሎ ተሰየመ) ብዙ የዩክሬን ምሁራንን ፣ የባህል ባለሙያዎችን እና ሳይንቲስቶችን ተኩሶ አስከሬናቸውን በባይኪቪንያን ጫካ ውስጥ በድብቅ ቀበሩት ፣ ከዩኤስኤስአር ውድቀት በኋላ ሀውልት ተተከለ<ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>.። እ.ኤ.አ. በ 1960 ዎቹ - 1980 ዎቹ [[በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ተቃዋሚዎች|የሶቪዬት አገዛዝ በተቃዋሚዎች ላይ አፈናዎችን አድርጓል]] ፣ ተቃዋሚዎችን - የመንግስት ርዕዮተ ዓለም ተቃዋሚዎችን - ወደ እስር ቤቶች እና የአእምሮ ህክምና ሆስፒታሎች በመላክ በጣም ታዋቂው የዩክሬን ተቃዋሚ ቫሲል ስቱስ ለአገሪቱ ነፃነትን ይፈልጋል <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>። እ.ኤ.አ. በ 1985-1991 ሶቪየት ኅብረት ፈራረሰች እና እ.ኤ.አ. ነሐሴ 24 ቀን 1991 ዩክሬን ነፃነቷን አወጀች። === የድህረ-ሶቪየት አውድ እና የብርቱካን አብዮት። === እ.ኤ.አ. በ 1991 የሶቪየት ህብረት መፍረስን ተከትሎ ዩክሬን እና ሩሲያ የቅርብ ግንኙነታቸውን ቀጥለዋል። እ.ኤ.አ. በ 1994 ዩክሬን የኒውክሌር ጦር መሳሪያዋን ለመተው ተስማምታለች እና ሩሲያ ፣ ዩናይትድ ኪንግደም እና ዩናይትድ ስቴትስ በዩክሬን የግዛት አንድነት ወይም የፖለቲካ ነፃነት ላይ ዛቻ ወይም የኃይል አጠቃቀም ላይ ማረጋገጫ እንዲሰጡ የቡዳፔስት የደህንነት ማረጋገጫ ስምምነትን ፈረመች ። . ከአምስት ዓመታት በኋላ ሩሲያ የአውሮፓ ደኅንነት ቻርተር ፈራሚዎች አንዷ ነበረች፣ በዚያም “እያንዳንዱ ተሳታፊ መንግሥት በዝግመተ ለውጥ ወቅት የሕብረት ስምምነቶችን ጨምሮ የፀጥታ ሥምምነቶችን የመምረጥ ወይም የመለወጥ ነፃነት የማግኘት ተፈጥሯዊ መብትን በድጋሚ አረጋግጣለች። . እ.ኤ.አ. በ 2004 የወቅቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ቪክቶር ያኑኮቪች በዩክሬን ጠቅላይ ፍርድ ቤት ውሳኔ መሠረት በተካሄደው ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ አሸናፊ ተባለ። ውጤቱም የተቃዋሚውን እጩ ቪክቶር ዩሽቼንኮ በመደገፍ ሕዝባዊ ተቃውሞ አስነሳ። ውጤቱን ተቃወመ። በአብዮቱ አስጨናቂ ወራት እጩ ዩሽቼንኮ በድንገት በጠና ታመመ፣ እና ብዙም ሳይቆይ በብዙ ገለልተኛ የሀኪሞች ቡድን በTCDD ዲዮክሲን መመረዙ ታወቀ። ዩሽቼንኮ በመመረዙ ውስጥ የሩሲያን ተሳትፎ አጥብቆ ጠረጠረ። ይህ ሁሉ ውሎ አድሮ ቪክቶር ዩሽቼንኮ እና ዩሊያ ቲሞሼንኮ ወደ ስልጣን በማምጣት ያኑኮቪች በተቃዋሚነት እንዲመሩ በማድረግ ሰላማዊው የብርቱካን አብዮት አስከትሏል። [[ስዕል:Vladimir Putin 22 February 2008-5.jpg|thumb|220px|ፕሬዝዳንት ዩሽቼንኮ እና ፑቲን]] እ.ኤ.አ. በ 2008 የሩሲያ ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን ዩክሬን ወደ ኔቶ ልትገባ የምትችልበትን ሁኔታ ተቃውመዋል። እ.ኤ.አ. በ 2009 የሮማኒያ ተንታኝ ኢሊያን ቺፉ እና ተባባሪዎቹ ዩክሬንን በተመለከተ ሩሲያ የተሻሻለውን የብሬዥኔቭ አስተምህሮ በመከተል የዩክሬን ሉዓላዊነት ከዋርሶ ስምምነት አባል ሀገራት የበለጠ መሆን እንደሌለበት የሚገልጽ አስተያየት ሰጥተዋል። እ.ኤ.አ. በ 1980 ዎቹ መጨረሻ እና በ 1990 ዎቹ መጀመሪያ ላይ የሶቪዬት ተፅእኖ ሉል ከመውደቁ በፊት ። ==== የዩክሬን አብዮት እና ጦርነት ==== እ.ኤ.አ. በ2012 ስልጣን ከያዘው ከቭላድሚር ፑቲን የሶስተኛ ጊዜ የስልጣን ዘመን በኋላ ሩሲያ የመናገር ነፃነት ላይ ከፍተኛ እርምጃ መውሰድ ጀመረች። በተጨማሪም እ.ኤ.አ. በ 2012 ፑቲን በዩክሬን ላይ መጠነ ሰፊ የመረጃ ጦርነት ከፍቷል ። በስልጣን ላይ ለመቆየት የወቅቱ የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቪክቶር ያኑኮቪች ፑቲን ወታደሮችን በመላክ በ2013 ዩክሬንን እንዲወርሩ ጠይቀዋል። እ.ኤ.አ. ሐምሌ 17 ቀን 2013 የሩሲያ የባህር ኃይል መርከብ የዩክሬንን የባህር ድንበር አቋርጦ በአዞቭ ባህር ውስጥ የዩክሬን ማጥመጃ መርከብ በመስጠም አራት መርከበኞችን ገደለ። አንደኛው በሕይወት ተርፎ ስለ ጉዳዩ ለጋዜጠኞች ተናግሯል <ref>[https://ukrpohliad.org/blogs/tragediya-v-azovs-komu-mori-protesty-v-ukrayini.html Трагедія в Азовському морі – протести в Україні]</ref> <ref>[https://tyzhden.ua/piraty-azovskoho-moria-rosijski-prykordonnyky-povodiatsia-iak-ikhni-somalijski-kolehy/ Пірати Азовського моря. Російські прикордонники поводяться як їхні сомалійські “колеги”]</ref>። የዩክሬን መንግስት የአውሮፓ ህብረት–የዩክሬን ማህበር ስምምነትን ለማቋረጥ ባደረገው ውሳኔ፣ ይልቁንም ከሩሲያ እና ከኢዩራሺያን ኢኮኖሚ ህብረት ጋር ያለውን ግንኙነት በመምረጥ የዩክሬን መንግስት በወሰደው ውሳኔ ላይ የዩሮማይዳን ተቃውሞ በ2013 ተጀመረ። ከሳምንታት የተቃውሞ ሰልፎች በኋላ፣ ያኑኮቪች እና የዩክሬን ፓርላማ ተቃዋሚ መሪዎች እ.ኤ.አ. በማግስቱ ያኑኮቪች የፕሬዚዳንትነት ሥልጣናቸውን የነጠቀውን የክስ መቃወሚያ ድምፅ አስቀድሞ ከኪየቭ ሸሸ። በ[[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|2014 መጀመሪያ ላይ በዩክሬን አብዮት ተካሂዷል]]። የዩክሬን ሩሲያኛ ተናጋሪ ምስራቃዊ ክልሎች መሪዎች ለያኑኮቪች ታማኝነታቸውን እንደሚቀጥሉ በማወጅ እ.ኤ.አ. በ 2014 በዩክሬን የሩስያ ፕሮ-ሩሲያ አለመረጋጋትን አስከትሏል ። ብጥብጡ የተከተለው በመጋቢት 2014 ክራይሚያን በሩስያ መግዛቱ እና በዶንባስ ጦርነት በኤፕሪል 2014 የጀመረው በሩሲያ የሚደገፉ የዲኔትስክ ​​እና የሉሃንስክ ህዝቦች ሪፐብሊኮች ኳሲ ግዛቶች ሲፈጠሩ ነው።እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. በየካቲት 20 ቀን 2014 ያኑኮቪች ኪየቭ በነበሩበት ወቅት ሩሲያ የክራይሚያን ባሕረ ገብ መሬት መቀላቀል የጀመረች ሲሆን ሚያዝያ [[ጦርነት በዶንባስ|12 ሚያዚያ 2014 ያኑኮቪች ከሸሸ በኋላ ሩሲያ በምስራቅ ዩክሬን ወታደራዊ ጥቃት ሰነዘረች]]። ኢጎር ጊርኪን፣ የሩሲያ የደህንነት አገልግሎት መኮንን፣ የስላቭያንስክ ከተማ ውስጥ የሩሲያ ወረራ መር። ኤፕሪል 13 ዩክሬን የሩሲያን ጥቃት ለማስቆም የፀረ-ሽብርተኝነት ተግባር (ፀረ-ሽብርተኝነትን) ጀመረች። [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች|በ 2015 መጀመሪያ ላይ የሩሲያ ጦር የዶኔትስክ አየር ማረፊያን አጠፋ]] <ref> [https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref> [https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref> [https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref> <ref> [https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>። [[ስዕል:Maryinka005.jpg|thumb|200px|ከሩሲያ ወራሪዎች ነፃ በወጣች ከተማ የዩክሬን ባንዲራ]] እ.ኤ.አ. በኖቬምበር 2018 ሩሲያ ሶስት የዩክሬን ጀልባዎችን ​​በኬርች ባህር ውስጥ በቁጥጥር ስር አውላለች እና በምስራቅ ዩክሬን ውስጥ ጥይቱን አጠናክራለች። ፕሬዝዳንት ፔትሮ ፖሮሼንኮ በደቡብ ምስራቅ ዩክሬን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አውጀዋል። መርከበኞች የተመለሱት በአለም አቀፉ ማህበረሰብ ፍላጎት እና በሩስያ ላይ ግፊት ነበር <ref>[https://www.iiss.org/publications/strategic-comments/2018/the-kerch-strait-incident/ The Kerch Strait incident]</ref> <ref>[https://hansard.parliament.uk/lords/2018-11-26/debates/9404318C-743D-4629-A79E-8D2155C59AB4/RussiaAndUkraineSeizureOfNavalVessels Russia and Ukraine: Seizure of Naval Vessels]</ref>። እ.ኤ.አ. ሴፕቴምበር 14 ቀን 2020 የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ የዩክሬንን አዲሱን ብሔራዊ ደህንነት ስትራቴጂ አፀደቁ ፣ “ይህም ከኔቶ ጋር በናቶ ውስጥ አባልነት የመሆን ዓላማ ያለው ልዩ አጋርነት እንዲኖር ያስችላል። ማርች 24 ቀን 2021 Zelenskyy "በጊዜያዊነት የተያዘው የክራይሚያ ሪፐብሊክ ሪፐብሊክ ግዛት እና የሴቫስቶፖል ከተማን የማስወገድ ስትራቴጂ እና መልሶ የማቋቋም ስትራቴጂ" ቁጥር 117/2021 በማፅደቅ የተፈረመውን ድንጋጌ ተፈራርሟል<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>። እ.ኤ.አ. በጁላይ 2021 ፑቲን ስለ ሩሲያውያን እና ዩክሬናውያን ታሪካዊ አንድነት በሚል ርዕስ አንድ ድርሰት አሳትሟል ፣ በዚህ ውስጥ ሩሲያውያን እና ዩክሬናውያን “አንድ ህዝብ” ናቸው የሚለውን አመለካከት በድጋሚ አረጋግጠዋል ። አሜሪካዊው የታሪክ ምሁር ቲሞቲ ስናይደር የፑቲንን ሃሳቦች ኢምፔሪያሊዝም ብለው ገልፀውታል። እንግሊዛዊው ጋዜጠኛ ኤድዋርድ ሉካስ እንደ ታሪካዊ ክለሳ ገልፆታል። ሌሎች ታዛቢዎች የሩስያ አመራር ስለ ዘመናዊው ዩክሬን እና ስለ ታሪኩ የተዛባ አመለካከት እንዳላቸው ገልጸዋል<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>። [[ስዕል:Shells hit residential building in Lugansk, August 7, 2014.jpg|thumb|240px|በ 2014 በ [[ሉጋንስክ]] ከተማ ውስጥ በሚገኝ የመኖሪያ ሕንፃ ላይ የሩሲያ ወታደራዊ የአየር ድብደባ]] ሩሲያ የዩክሬን ወደ ኔቶ መግባት እና በአጠቃላይ የኔቶ መስፋፋት የብሄራዊ ደኅንነቷን አደጋ ላይ ይጥላል ስትል ተናግራለች። በተራው፣ ዩክሬን እና ሌሎች ሩሲያ አጎራባች የአውሮፓ ሀገራት ፑቲንን የሩስያን ኢምንትነት ሞክረዋል እና ጠበኛ ወታደራዊ ፖሊሲዎችን ይከተላሉ ሲሉ ከሰዋል።እ.ኤ.አ. እስከ 2022 ድረስ ሩሲያ በ "ዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ" በኩል በሞስኮ ላይ የተመሰረተው የፖለቲካ ሳይንቲስት ኦሌክሳንደር ቦሮዳይ የመጀመሪያው ገዥ በዩክሬን ላይ ስውር ጦርነት ከፍቷል, ይህም ወደ ከፍተኛ ጦርነት ተለወጠ. እ.ኤ.አ. በ2022፣ በርካታ ፀረ-ጦርነት ተቃውሞዎች በመላ ሩሲያ ተካሂደዋል፣ እነዚህም በደህንነት አገልግሎቶች ታፍነው።በዩክሬን ሩሲያ ከባድ የጦር ወንጀሎችን እየፈፀመች ሲሆን ይህም ህዝብ በሚበዛባቸው አካባቢዎች በጥይት መምታት፣ እንደ ማሪፖል ያሉ ከተሞችን በሙሉ ማውደም እና ዩክሬንን በመደገፍ በሰላማዊ ሰዎች ላይ ጥቃት መሰንዘርን ጨምሮ በመኖሪያ ህንጻዎች ስር ያሉ ማሰቃየትን ጨምሮ። በዩክሬን ውስጥ በሲቪል ህዝብ ላይ በጣም ከባድ የሆነው ወንጀል በቡቻ ፣ ኪየቭ ክልል በመጋቢት 2022 የተፈፀመው ግድያ ነው። በተያዙት ግዛቶች ውስጥ ሩሲያውያን የዩክሬን ቋንቋ ጽሑፎችን በትምህርት ቤቶች፣ ሙዚየሞች እና ቤተመጻሕፍት ውስጥ የሩሲያን መስፈርት ያላሟሉ ማጥፋት ጀመሩ፣ እንዲሁም ሰላማዊ ዜጎች የሚታሰሩበት እና የሚሰቃዩበት የ"ማጣሪያ" ካምፖች (ራሺያኛ: Фильтрационные лагеря России на Украине) ስርዓት ፈጠሩ። በሩሲያ የፖለቲካ ሳይንቲስት ቲሞፊ ሰርጌሴቭ ጽሑፍ [[ሩሲያ ከዩክሬን ጋር ምን ማድረግ አለባት?]] ታሪክ ጸሐፊው ቲሞቲ ስናይደር “የሩሲያ የዘር ማጥፋት መማሪያ መጽሐፍ” በማለት ጠርተውታል። ነበር<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref>። == መቅድም == === የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ === [[ስዕል:A Hat+on Ilyin1.jpg|thumb|240px|ኢቫን ኢሊን (1883-1954) የናዚን አመለካከት የያዘ ሩሲያዊ ጸሐፊ እና ፈላስፋ ነበር። የፑቲን ተወዳጅ ጸሐፊ <ref>[https://www.foreignaffairs.com/articles/ukraine/2015-09-20/putins-philosopher Putin’s Philosopher]</ref>]] ግጭቱ በመጀመሪያ ከመጋቢት እስከ ኤፕሪል 2021 እና ከጥቅምት 2021 እስከ የካቲት 2022 በከፍተኛ ወታደራዊ ግንባታ የጀመረ ሲሆን በሁለተኛው ወታደራዊ ግንባታ ወቅት ሩሲያ ለአሜሪካ እና ኔቶ ጥያቄዎችን በማንሳት የጥያቄዎችን የያዙ ሁለት ረቂቅ ስምምነቶችን አራግፋለች። “የደህንነት ዋስትና” ብሎ የሚጠራውን ዩክሬን ከናቶ ጋር እንደማትቀላቀል የገባችውን ሕጋዊ አስገዳጅ ቃል ኪዳን እንዲሁም በምስራቅ አውሮፓ የሚገኙትን የኔቶ ወታደሮች እና ወታደራዊ ሃርድዌር መቀነስን ጨምሮ፣ እና ኔቶ በጣት ጣቱ ከቀጠለ ያልተገለጸ ወታደራዊ ምላሽን አስፈራርቷል። ጠበኛ መስመር"። == የሩሲያ አቀማመጥ == ሩሲያ በዩክሬን ላይ የፈፀመችውን ወንጀል በግልፅ ትክዳለች ፣ “ሐሰተኛ” በማለት በመግለጽ በጦርነቱ ላይ ያላቸውን ተቃውሞ በግልፅ የሚገልጹ ዜጎቿን በአሰቃቂ ሁኔታ እየፈጀች ስትገድል በተመሳሳይ ጊዜ ሩሲያውያን በ [[የሩሲያዊ ዓለም]] ርዕዮተ ዓለም እየተመሩ ሌሎች አገሮችን እንዲያወድሙ በቀጥታ ጥሪዋን አስተላልፋለች <ref>[https://sos-defenders.org/en/entity/5kgjij5f29j Maria Ponomarenko]</ref>። == በሩሲያ ውስጥ የፑቲን ፕሮፓጋንዳ == [[ስዕል:Russian occupied territories in map.svg|thumb|250px|[[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን በሩሲያ የተያዙ የሌሎች አገሮች ግዛቶች]]]] የሩሲያ ግዛት የመረጃ ፖሊሲ, ልዩ የመረጃ እርምጃዎች ውስብስብ ("ልዩ ስራዎች", "የፖለቲካ ቴክኖሎጂዎች") እና የሚመለከታቸው የመንግስት አካላት እና የሩሲያ ፌዴሬሽን ህዝብ የስነ-ልቦና ሂደት ሂደት ላይ የተሰማሩ ተቋማት, እንዲሁም "ዜና" በሚል ሽፋን የሌሎች አገሮች ህዝብ <ref>{{Cite web |url=http://www.pravda.com.ua/news/2014/03/4/7017577/ |title=У Києві блокують російські телеканали «за пропаганду війни».- Українська правда. Вівторок, 04 березня 2014, 18:25 |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=2 липня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140702104430/http://www.pravda.com.ua/news/2014/03/4/7017577/ }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ukrinform.ua/rus/news/v_gosdume_predlagayut_na_vseh_urovnyah_pomogat_terroristam_1645211 |title=В Госдуме РФ призвали «на всех уровнях» помогать террористам на востоке Украины.— Укрінформ, 01.07.2014 13:49 |accessdate=01.07.2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140715002419/http://www.ukrinform.ua/rus/news/v_gosdume_predlagayut_na_vseh_urovnyah_pomogat_terroristam_1645211 |archivedate=15.07.2014 |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://news.yahoo.com/russian-propaganda-war-full-swing-over-ukraine-085411498.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714121037/http://news.yahoo.com/russian-propaganda-war-full-swing-over-ukraine-085411498.html |date=14 липня 2014 }} Russian propaganda war in full swing over Ukraine,]{{ref-en}} [[Associated Press]]<span> на </span>[[Yahoo!]]</ref>። የሩሲያ ግዛት ፕሮፓጋንዳ አጠቃላይ ነው እና በሶቪየት ፕሮፓጋንዳ ውስጥ ቀጥተኛ ቀዳሚ አለው ፣ ግን የሌሎች ታሪካዊ አምባገነን እና አምባገነን መንግስታትን ተሞክሮ በንቃት ይጠቀማል<ref>{{ref-en}} [https://euvsdisinfo.eu/disinformation-cases/?text=nazi&date=25.08.2015%20-%2025.08.2021&disinfo_countries%5B%5D=77547&per_page= EU vs DISINFO]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.pravda.com.ua/news/2015/04/9/7064246/ |title=Парламент заборонив пропаганду комуністичного та нацистського режимів |accessdate=11 жовтня 2021 |archive-date=27 жовтня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027233234/https://www.pravda.com.ua/news/2015/04/9/7064246/ }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/317-19 |title=Закон України. Про засудження комуністичного та націонал-соціалістичного (нацистського) тоталітарних режимів в Україні та заборону пропаганди їхньої символіки |accessdate=11 жовтня 2021 |archive-date=4 березня 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304035916/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/317-19 }}</ref>።በሩሲያ ውስጥ ፕሮፓጋንዳ ሁል ጊዜ ከሳንሱር ጋር ተያይዞ ጥቅም ላይ ይውላል-ሳንሱር ማንኛውንም ተቃውሞ ያስወግዳል ፣ ፕሮፓጋንዳ ሰዎች በገዥው ልሂቃን ፍላጎቶች እና ግቦች መሠረት እንዲያስቡ ያስገድዳቸዋል<ref>{{Cite web |url=http://www.pravda.com.ua/news/2014/04/17/7022770/ |title=Путін вперше визнав, що «зелені чоловічки» — його військові |accessdate=22 лютого 2015 |archive-date=24 травня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524054826/https://www.pravda.com.ua/news/2014/04/17/7022770/ }}</ref>። [[ስዕል:Территориальные приращения Украины.jpg|thumb|220px|በሩሲያ ኢምፓየር እና በዩኤስኤስአር ወቅት የዩክሬን የግዛት ክፍፍል መዋቅር መፈጠሩን የሚያሳዩ ተመሳሳይ ካርታዎች በሩሲያ ፕሮፓጋንዳ ውስጥ በዘመናችን ለጥቃት ማመካኛ ጥቅም ላይ ይውላሉ።]] [[ስዕል:1897 Укр повіти.png|thumb|220px|እ.ኤ.አ. በ 19 ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ በ 1932-1933 የዩክሬናውያን የዩክሬናውያን የዩክሬን ነዋሪዎች በአውሮፓ የሰፈሩበት ካርታ ፣ በ 1932-1933 በዩኤስኤስ አር የስታሊኒስት አገዛዝ ከተፈፀመ የዘር ማጥፋት በፊት ።]] ከሴፕቴምበር 2008 ጀምሮ በጆርጂያ ላይ ከደረሰው ጥቃት በኋላ ለፑቲን ቅርብ የሆነው ፈላስፋ አሌክሳንደር ዱጊን የሩሲያ ማህበረሰብ ዩክሬንን እና ቀደም ሲል የዩኤስኤስአር አካል የነበሩትን ሌሎች አገሮችን እንዲውረር ጠይቋል<ref>[http://www.academia.edu/214792/_O_ Патологические тенденции в русском неоевразийстве".&nbsp;О значении взлета Александра&nbsp;Дугина для&nbsp;интерпретации общественной жизни современной&nbsp;России]{{ref-ru}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://argumentua.com/stati/professor-dugin-obychnyi-russkii-fashist |title=Аргумент.уа: Профессор Дугин, обычный русский фашист |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=29 червня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629132002/http://argumentua.com/stati/professor-dugin-obychnyi-russkii-fashist }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html |title=Le Raspoutine de Poutine. Chantre d'un fascisme panslave, l'ultranationaliste Alexandre Douguine est un conseiller occulte du chef du Kremlin. Son but ? Annexer une partie de l'Ukraine et reconstituer l'empire russe.— Article publié dans le Nouvel Observateur le 30 avril 2014 |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=6 жовтня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006115920/http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html }}</ref><ref>[https://censor.net/ua/news/285052/mozg_putina_fashist_dugin_luchshe_vsego_esli_rossiyiskaya_armiya_pereyidet_granitsu_s_ukrainoyi «Мозг» Хуйлоа, фашист Дугин: «Лучше всего, если российская армия перейдет границу с Украиной».— Цензор. НЕТ, 13.05.14 09:10]</ref><ref>{{Cite web |url=http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html |title=Le Raspoutine de Poutine. Chantre d'un fascisme panslave, l'ultranationaliste Alexandre Douguine est un conseiller occulte du chef du Kremlin. Son but ? Annexer une partie de l'Ukraine et reconstituer l'empire russe.— Le nouvel Observateur. Publié le 03-05-2014 à 13h12 |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=6 жовтня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006115920/http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html }}</ref>።ሩሲያ በአሁኑ ጊዜ የራሷን ታሪክ በማዛባት ፣የሌሎች ሀገራትን በተለይም የዩክሬንን ታሪክ በመጥለፍ ድርጊቷን ለማስረዳት ትገኛለች <ref>[https://streebogblog.wordpress.com/2017/07/18/%D0%B3%D1%80%D1%8E%D0%BD%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B0-%D0%B7%D0%B0%D1%87%D0%B5%D0%BC-%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8-%D1%87%D1%83%D0%B6/ Грюнвальдская битва: Зачем России чужая победа?]</ref>። {{ጥቅስ|የሩሲያ ድንበሮች ማለቂያ የሌላቸው ናቸው (በሩሲያኛ Границы России нигде не заканчиваются|ፑቲን ህጻናትን አነጋግሯል፣ 2016|right}} == የመጀመሪያው የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ == [[ስዕል:Russian forces near Ukraine, 2021-12-03 (crop).jpg|thumb|250px|በ 2021 በዩክሬን ድንበር አቅራቢያ የሩሲያ ወታደሮች ብዛት ካርታ]] እ.ኤ.አ. ይህ የተገለጸው የዩክሬን መንግሥት በዚያ ወር መጀመሪያ ላይ የሩስያ ደጋፊ በሆኑት የዩክሬን ተቃዋሚ ፖለቲከኛ እና ባለሀብት ቪክቶር ሜድቬድቹክ ላይ ከቭላድሚር ፑቲን ጋር የጠበቀ ግኑኝነት ያላቸው ሰዎች ላይ የወሰደውን እርምጃ ተከትሎ ነው። እ.ኤ.አ. ማርች 3፣ 2021፣ ሱስፒል እንዳሉት፣ እራሱን የዶኔትስክ ህዝብ ሪፐብሊክ ብሎ ከሚጠራው ተገንጣዮች በዩክሬን ወታደራዊ ቦታዎች ላይ “ቅድመ መከላከል እሳት” ለመጠቀም ፍቃድ እንደተሰጣቸው ዘግበዋል። በማርች 16፣ በሱሚ የሚገኘው የSBGS የድንበር ጠባቂ ሚል አየ። ከሩሲያ የሚበር ማይ-8 ሄሊኮፕተር በግምት 50 ሜትሮች (160 ጫማ) ወደ ዩክሬን ግዛት በመግባት ወደ ሩሲያ አየር ክልል ከመመለሱ በፊት። ኖቮዬ ቭሬሚያ የተሰኘው የዩክሬን መጽሔት እንደገለጸው ከአሥር ቀናት በኋላ የሩስያ ወታደሮች በዶንባስ በምትገኘው ሹሚ መንደር አቅራቢያ በሚገኙ የዩክሬን ቦታዎች ላይ ሞርታር በመተኮስ አራት የዩክሬን አገልጋዮችን ገድለዋል። ኤፕሪል 1 ቀን ሩሲያ በዶንባስ የተኩስ አቁም ለማደስ ፈቃደኛ አልሆነችም። ከማርች 16 ጀምሮ ኔቶ ተከታታይ ወታደራዊ ልምምዶችን ተከላካይ አውሮፓ 2021 ጀምሯል። ከ27 ብሔሮች የተውጣጡ 28,000 ወታደሮችን ያሳትፋል። ሩሲያ ኔቶ መከላከያ አውሮፓን 2021 በመያዙ ነቀፋ ሰንዝራለች፣ እናም ለኔቶ ወታደራዊ እንቅስቃሴ ምላሽ ለመስጠት ወታደሮቿን ወደ ምዕራባዊ ድንበሯ አሰማርታለች። የሥምምነቱ ሥራ ሩሲያ በሚያዝያ ወር አጋማሽ ላይ በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ ከፍተኛ የሆነ ወታደር እንዲፈጠር አድርጓል። በዩክሬን የተገመተው ግምት በ 40,000 የሩስያ ጦርነቶች ወደ ክራይሚያ እና በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ምስራቃዊ ክፍል ላይ ተሰማርቷል. የጀርመን መንግስት ቡድኑን ማሰማራቱን ቀስቃሽ ነው ሲል አውግዟል። እ.ኤ.አ. ማርች 30 ፣ የዩክሬን ጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ ኮሎኔል ጄኔራል ሩስላን ክሆምቻክ ለዛፓድ 2021 መልመጃ [ru] በዩክሬን ዳርቻ ላይ በሩሲያ ጦር ኃይሎች ወታደራዊ መገንባቱን የሚጠቁሙ የስለላ ሪፖርቶችን ገልጿል። 28 የሩስያ ሻለቃ ታክቲክ ቡድኖች በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ በዋናነት በክራይሚያ፣ ሮስቶቭ፣ ብራያንስክ እና ቮሮኔዝ ይገኛሉ። 60,700 የሩስያ ወታደሮች በክራይሚያ እና ዶንባስ ሰፍረዋል ተብሎ ይገመታል፣ 2,000 ወታደራዊ አማካሪዎችና አስተማሪዎች በምስራቅ ዩክሬን ይገኛሉ። ኮምቻክ እንደሚለው፣ ወደ 53 ሻለቃ ታክቲክ ቡድኖች ያድጋል ተብሎ የሚጠበቀው ግንባታ ለዩክሬን ወታደራዊ ደህንነት “አደጋ” ፈጥሯል። የቭላድሚር ፑቲን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ የዩክሬን መግለጫዎች አልተስማሙም, ወታደራዊ እንቅስቃሴዎች ለጎረቤት ሀገሮች ምንም አይጨነቁም. ይልቁንም ውሳኔዎቹ የተወሰዱት በ‹‹ብሔራዊ ደኅንነት›› ጉዳዮች ላይ ነው። በመጋቢት መጨረሻ እና በኤፕሪል መጀመሪያ መካከል ከፍተኛ መጠን ያለው የጦር መሳሪያ እና መሳሪያዎች ከተለያዩ የሩሲያ ክልሎች እስከ ሳይቤሪያ ድረስ ወደ ሩሲያ-ዩክሬን ድንበር እና ወደ ክራይሚያ ተጓጉዘዋል። እንደ የሩሲያ ፕሮ-የቴሌግራም ቻናል ያሉ ኦፊሴላዊ ያልሆኑ የሩሲያ ምንጮች። ወታደራዊ ታዛቢ, የሩሲያ Kamov Ka-52 እና ሚል ሚ-28 ጥቃት ሄሊኮፕተሮች ቡድን በረራ የሚያሳይ ቪዲዮ አሳተመ. በረራው የተካሄደው በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ ነው ተብሏል። === የቀጠለው ብጥብጥ እና መባባስ === የዩሲያን እና ፕሮ-ክሬምሊን ሚዲያ ሚያዝያ 3 ላይ የዩክሬን ሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት በሩስያ በተያዘው የዶንባስ ክፍል የሕፃን ሞት ምክንያት በማድረግ ክስ አቅርበዋል። ይሁን እንጂ ስለ ድርጊቱ ምንም ተጨማሪ ዝርዝር ነገር አልተሰጠም። ዩክሬይንን ከአውሮፓ ምክር ቤት ለማግለል ሀሳብ ሲያቀርቡ የዩክሬን መሪዎች "ለሞት ተጠያቂ መሆን አለባቸው" ብለው ያምናል Vyacheslav Volodin, የሩሲያ ግዛት ዱማ ተናጋሪ.በኤፕሪል 5, የዩክሬን የጋራ ቁጥጥር እና ማስተባበሪያ ማእከል (JCCC) ተወካዮች ) ውንጀላውን ለማጭበርበር ሩሲያውያንን የሚደግፉ ዓላማዎችን በሚመለከት በዩክሬን ለሚገኘው የOSCE ልዩ ክትትል ተልዕኮ ማስታወሻ ልኳል። በማግስቱ ተልእኮው በሩስያ በተያዘው ዶንባስ የአንድ ልጅ መሞቱን አረጋግጦ፣ ነገር ግን በ"ዩክሬን ሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት" እና በልጁ ሞት መካከል ግንኙነት መፍጠር አልቻለም። ኤፕሪል 6 ላይ በዶኔትስክ ውስጥ በኔቭልስኬ ከተማ አቅራቢያ በዩክሬን ቦታዎች ላይ በተፈጸመ ተኩሶ አንድ የዩክሬን አገልጋይ ተገደለ። ሌላ ወታደር ስቴፕን አቅራቢያ ባልታወቀ ፈንጂ ተገድሏል። በጥቃቱ ምክንያት በደቡብ ዶንባስ በቫሲሊቭካ እና ክሩታ ባልካ መንደሮች መካከል ባለው "ግራጫ-ዞን" ውስጥ የሚገኘው የውሃ ማስተላለፊያ ጣቢያ ኃይል በመሟጠጡ ከ50 በላይ ሰፈሮች ላይ የውሃ አቅርቦት እንዲቋረጥ አድርጓል። እ.ኤ.አ. በ 2014 ክሬሚያ ከተቀላቀለ በኋላ ብዙም ሳይቆይ ዩክሬን 85 በመቶውን የክራይሚያን ውሃ የሚያቀርበውን የሰሜን ክራይሚያ ካናልን ፍሰት ዘጋች። በመቀጠልም የክራይሚያ የውሃ ማጠራቀሚያዎች ተሟጠዋል እና የውሃ እጥረት ተከስቷል, ውሃ በቀን ከሶስት እስከ አምስት ሰአታት በ 2021 ብቻ እንደሚገኝ ይነገራል. ኒው ዮርክ ታይምስ ከፍተኛ የአሜሪካ ባለስልጣናትን ጠቅሶ የክራይሚያ የውሃ አቅርቦትን ማረጋገጥ በሩሲያ ሊገባ ይችላል የሚል ዓላማ ሊሆን እንደሚችል ተናግረዋል. . ሩሲያ በካስፒያን ባህር እና በጥቁር ባህር መካከል መርከቦችን አስተላልፋለች። ዝውውሩ በርካታ የማረፊያ ጀልባዎችን ​​እና የጦር ጀልባዎችን ​​አሳትፏል። ኢንተርፋክስ በኤፕሪል 8 እንደዘገበው የካስፒያን ፍሎቲላ መርከቦች እና መርከቦች ከጥቁር ባህር መርከቦች ጋር በመተባበር የመጨረሻውን የባህር ኃይል ልምምድ እንደሚያልፉ ዘግቧል ። [[ስዕል:Подписание документов о признании Донецкой и Луганской народных республик.webm|thumb|የዶኔትስክ እና የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ.webm እውቅና ላይ ሰነዶችን መፈረም<br><small>(የእንግሊዝኛ የትርጉም ጽሑፎች ይገኛሉ)</small>]] በኤፕሪል 10, ዩክሬን የቪየና ሰነድ አንቀጽ 16 ን በመጥራት በአውሮፓ የደህንነት እና ትብብር ድርጅት (OSCE) ውስጥ በሩሲያ-ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ ባሉ ክልሎች እና በሩሲያ-የተያዘው ክሬሚያ ውስጥ በሩሲያ ወታደሮች መጨናነቅ ላይ ስብሰባ አነሳች ። የዩክሬን ተነሳሽነት በተለያዩ ሀገራት የተደገፈ ቢሆንም የሩስያ ልዑካን ቡድን በስብሰባው ላይ ሳይገኝ ቀርቶ ማብራሪያ ለመስጠት ፈቃደኛ አልሆነም። በኤፕሪል 13፣ የዩክሬን ቆንስላ ኦሌክሳንደር ሶሶኒዩክ ከአንድ የሩስያ ዜጋ ጋር በተደረገ ስብሰባ "ሚስጥራዊ መረጃ እየተቀበለ" እያለ በሴንት ፒተርስበርግ በፌደራል የደህንነት አገልግሎት (FSB) ተይዟል። ሶሶኒዩክ በኋላ ከሩሲያ ተባረረ። በምላሹም በኪየቭ የሚገኘው የሩሲያ ኤምባሲ ከፍተኛ የሩሲያ ዲፕሎማት የሆኑት ኢቭሄን ቼርኒኮቭ በኤፕሪል 19 በዩክሬን ውስጥ ስብዕና የሌላቸው ተብለው ተፈርጀው በ 72 ሰዓታት ውስጥ አገሪቱን ለቀው ለመውጣት ተገደዋል። ኤፕሪል 14 ቀን በክራይሚያ በተካሄደው ስብሰባ ላይ የሩሲያ የፀጥታው ምክር ቤት ፀሐፊ ኒኮላይ ፓትሩሼቭ የዩክሬን ልዩ አገልግሎቶችን በባሕረ ገብ መሬት ላይ "የሽብር ጥቃቶችን እና ማበላሸት" ለማደራጀት ሲሞክሩ ከሰዋል። ከኤፕሪል 14 እስከ 15 ባለው ምሽት፣ ከከርች ስትሬት 40 ኪሎ ሜትር (25 ማይል) ርቀት ላይ በሚገኘው በአዞቭ ባህር ውስጥ በሶስት የዩክሬን ጂዩርዛ-ኤም-ክፍል መድፍ ጀልባዎች እና ከባህር ዳርቻ ጥበቃ ስድስት መርከቦች መካከል የባህር ኃይል ግጭት ተፈጠረ። የ FSB ድንበር አገልግሎት. ክስተቱ በተከሰተበት ወቅት የዩክሬን የጦር ጀልባዎች ሲቪል መርከቦችን ሲያጅቡ ነበር። የዩክሬን መርከቦች ከኤፍኤስቢ መርከቦች የሚደርስባቸውን ቁጣ ለመከላከል በአየር ላይ የሚተላለፉ የጦር መሣሪያዎችን እንደሚጠቀሙ ማስፈራራታቸው ተዘግቧል። ክስተቱ ምንም ጉዳት ሳይደርስበት ተጠናቀቀ። በማግስቱ የዩክሬን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እንደዘገበው ሩሲያ በወታደራዊ ልምምዶች ሰበብ እስከ ጥቅምት ወር ድረስ የጥቁር ባህርን ክፍል ከጦር መርከቦች እና ከሌሎች ሀገራት መርከቦች መዘጋቷን አስታውቃለች። ሚኒስቴሩ ውሳኔውን በተባበሩት መንግስታት የባህር ህግ ኮንቬንሽን የተረጋገጠውን "የመርከብ ነፃነት መብትን የሚጻረር ነው" ሲል አውግዞታል። በኮንቬንሽኑ መሰረት ሩሲያ በአዞቭ ባህር ውስጥ "የአለም አቀፍ የባህር ዳርቻ ወደቦች የባህር መተላለፊያዎችን ማገድ" የለባትም. የፔንታጎን ፕሬስ ሴክሬታሪ የሆኑት ጆን ኪርቢ እንዳሉት፣ ሩሲያ ከ2014 የበለጠ ወታደሮችን በራሶ-ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ አሰባሰበች። ሩሲያ ከኤፕሪል 20 እስከ 24 ቀን 2021 በክራይሚያ እና በጥቁር ባህር አንዳንድ አካባቢዎች በሚደረጉ በረራዎች ላይ ጊዜያዊ እገዳን መጣሏን ለአውሮፕላን አብራሪዎች በወጣው አለም አቀፍ ሪፖርት ላይ ተገልጿል። እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 22 ቀን 2021 የሩሲያ የመከላከያ ሚኒስትር ሰርጌይ ሾይጉ ከ58ኛው እና 41ኛው ጦር ሰራዊት እና 7ኛ ፣ 76ኛ እና 98ኛ ጠባቂዎች አየር ወለድ ክፍል ወታደሮች ጋር ወታደራዊ ልምምድ መቋረጡን በደቡባዊው ግንቦት 1 ምርመራ ካደረጉ በኋላ ወደ ቋሚ ቦታቸው እንደሚመለሱ አስታውቀዋል። እና ምዕራባዊ ወታደራዊ አውራጃዎች. በፖጎኖቮ ማሰልጠኛ ተቋም ያሉ መሳሪያዎች ከቤላሩስ ጋር በሴፕቴምበር 2021 ለታቀደለት አመታዊ የውትድርና ልምምድ መቆየት ነበረባቸው። == አዲስ ውጥረት (ጥቅምት 2021 - የካቲት 2022) == {{ጥቅስ|ሩሲያውያን እና ዩክሬናውያን አንድ ሕዝብ ናቸው ብዬ አምናለሁ|ፑቲን|right}} [[ስዕል:United Russia bureau meeting (2018-02-19) 01.jpg|thumb|250px|የገዥው ዩናይትድ ሩሲያ ፓርቲ ግንባታ]] እ.ኤ.አ. ጥቅምት 11 ቀን 2021 የሩሲያ የጸጥታው ምክር ቤት ምክትል ሊቀ መንበር ዲሚትሪ ሜድዴዴድ በ Kommersant ውስጥ አንድ አሳዛኝ ነገር ፣ በዚህ ውሰጥ ዩክሬን የምዕራቡ ዓለም “ቫሳል” ነች እና ስለዚህ “ደካማ”፣ “አላዋ” እና “አስተማማኝ ቪኪ” በማለዳ የዩክሬን ባለስልጣናት ጋር ተወያይተዋል። ሜድዴዴዴ ሩሲያ ከዩክሬን ጋር በተያያዘ ምንም ማድረግ ከብባት እና ከሩሲያ ጋር ያለውን ግንኙነት ለማሻሻል ልባዊ ፍላጎት ያለው የዩክሬን መንግስት ወደ ስልጣን መላክ እንዲጠበቅ መጠበቅ አለበት ። አንቀፅ "በአንድነት ይሰራል" ከሩሲያ የወቅቱ የዩክሬን መንግስት እይታ ጋር። እ.ኤ.አ. በህዳር 2021 የሩሲያ መከላከያ ሚኒስቴር የአሜሪካ ምስራቹን ወደ ጥቁር ባህር ማሰማራቱን "ለክልላዊ ደህንነት እና የስልታዊ መረጋጋት ስጋት" ሲል ገልጿል። ሚኒስቴሩ በመግለጫው "በጥቁር ባህር ክልል አሜሪካ ከምታደርገው እንቅስቃሴ ጀርባ ያለው እውነተኛ ግብነትየ በደቡብ ምስራቅ ያለውን ግጭት በሃይል ለመፍታት ቢሞክር የትያትር ስራዎችን ማሰስ ነው" === ሁለተኛው የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ === የዩናይትድ ስቴትስ የመከላከያ ሚኒስቴር ከፍተኛ ባለስልጣናት ባለፈው ግንቦት 5 ቀን 2021 ሩሲያ ጥቂት ሺህ ወታደሮቿን ማስወጣቷ ከቀደምት ወታደራዊ ግንባታ በኋላ ነው። በርካታ የሩስያ ዩኒቶች ወደ ትውልድ ሰፈራቸው ቢመለሱም ተሸከርካሪዎች እና መሳሪያዎች አልተወሰዱም ይህም እንደገና ወደ ጦር ሰፈሩ ሊሰማራ ይችላል የሚል ስጋት ፈጥሯል።በግንቦት መጀመሪያ ላይ የዩናይትድ ስቴትስ የመከላከያ ሚኒስቴር ከፍተኛ ባለስልጣናት ከ 80,000 በላይ የሩሲያ ወታደሮች አሁንም በራሺ-ዩክሬን እንደሚቆዩ ገምተዋል ። ድንበር። [[ስዕል:Обращение Президента Российской Федерации 2022-02-21.webm|thumb|ከሩሲያ ፌዴሬሽን ፕሬዚዳንት የተላከ መልእክት<br><small>(የእንግሊዝኛ የትርጉም ጽሑፎች ይገኛሉ)</small>]] እ.ኤ.አ. በኖቬምበር 2021 መጀመሪያ ላይ የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ ሪፖርት የአሜሪካ ባለስልጣናት ሩሲያ በዩክሬን ላይ ልትወረር እንደምትችል አውሮፓውያን አጋሮቿን እንዲያስጠነቅቁ ገፋፍቷቸዋል ፣ በርካታ ባለሙያዎች እና ተንታኞች ፑቲን ከምዕራቡ ዓለም ጋር ለቀጣይ ድርድር የበለጠ ጠንካራ እጃቸውን እንደሚፈልጉ ያምኑ ነበር። የዩክሬን ወታደራዊ መረጃ (HUR MOU) እ.ኤ.አ. በኖቬምበር 2 ቁጥሩ ወደ 90,000 ከፍ ብሏል ይህም ከ 8 ኛ እና 20 ኛ ጥበቃ እና ከ 4 ኛ እና 6 ኛ የአየር እና የአየር መከላከያ ሰራዊት የተውጣጡ ሃይሎችን ያቀፈ ነው ። እ.ኤ.አ. ህዳር 13 የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ሩሲያ እንደገና 100,000 ወታደሮችን በራሶ-ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ እንዳሰባሰበ አስታውቋል ፣ ይህም በግምት 70,000 የአሜሪካ ግምገማ ከፍ ያለ ነው ። በተመሳሳይ ቀን ፣ በሩሲያ-1 ላይ በተደረገ ቃለ ምልልስ ፣ ፑቲን ምንም አይነት ዕድል አልተቀበለም ። ዩክሬን ላይ የሩሲያ ወረራ ፣ ሀሳቦቹን “አስደንጋጭ” በማለት በተመሳሳይ ጊዜ ኔቶ በጥቁር ባህር ላይ ያልታቀደ የባህር ኃይል ልምምዶችን አድርጓል ሲል ከሰዋል። ከ 8 ቀናት በኋላ የ HUR MOU ዋና አዛዥ Kyrylo Budanov የሩሲያ ወታደሮች ወደ 92,000 ቀርበዋል ሲሉ አስተያየት ሰጥተዋል. ቡዳኖቭ ሀገሪቱን ለማተራመስ በኪዬቭ በ COVID-19 ክትባት ላይ በርካታ የተቃውሞ ሰልፎችን በማሴር ሩሲያን ከሰዋት። እ.ኤ.አ. በኖቬምበር መጨረሻ እና በታህሳስ መጀመሪያ 2021 መካከል፣ የሩስያ እና የዩክሬን ባለስልጣናት በዶንባስ ክልል አንዳቸው የሌላውን ግዙፍ ሰራዊት ክስ ሲነግዱ፣ የዩክሬን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዲሚትሮ ኩሌባ እ.ኤ.አ. “[ሩሲያ] ውድ ዋጋ ያስከፍላታል” ሲል የክሬምሊን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ ህዳር 21 ቀን ውንጀላውን “[ዋ] ሆን ተብሎ ተገርፏል” በማለት ውንጀላውን ጠርተው እንደነሱ አስተያየት ተናግሯል ። ዩክሬን በዶንባስ ላይ የጥቃት እርምጃዎችን አቅዳ ነበር። በታህሳስ 3 ቀን የዩክሬን የመከላከያ ሚኒስትር ኦሌክሲ ሬዝኒኮቭ በጃንዋሪ 2022 መጨረሻ ላይ ሩሲያ በቬርኮቭና ራዳ (የዩክሬን ብሔራዊ ፓርላማ) በተደረገው ስብሰባ ላይ "ትልቅ መስፋፋት" ሊኖር እንደሚችል ተናግሯል ። ሬዝኒኮቭ የሩስያ ወታደራዊ ግንባታ 94,300 ወታደሮችን እንደያዘ ገምቷል። እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2021 መጀመሪያ ላይ ፣ በጄኔስ የተደረገ ትንታኔ የሩሲያ 41 ኛው ጦር (ዋና ዋና መስሪያ ቤት ኖvoሲቢርስክ) እና 1 ኛ የጥበቃ ታንክ ጦር (በተለምዶ በሞስኮ ዙሪያ የሚሰማራ) ዋና ዋና አካላት ወደ ምዕራብ እንዲቆሙ ተደርጓል ፣ ይህም የሩሲያ 20 ኛን ያጠናክራል ። 8 ኛ ጥበቃዎች ቀድሞውኑ ወደ ሩሲያ - ዩክሬን ድንበር ተጠግተው ነበር ። ቀደም ሲል እዚያ የተሰማሩትን የሩሲያ የባህር ኃይል እና የምድር ክፍሎች በማጠናከር ተጨማሪ የሩስያ ሃይሎች ወደ ክራይሚያ መዘዋወራቸው ተዘግቧል።የአሜሪካ የስለላ ባለስልጣናት ሩሲያ በጥር 2022 በዩክሬን ሊካሄድ በታቀደው ታላቅ ወታደራዊ ጥቃት ለመጭው እቅድ ማውጣቷን አስጠንቅቀዋል። እስክንድር-ኤም፣ በ2018 ተጀመረ። እ.ኤ.አ. ከጥር 2022 ጀምሮ ሩሲያ በኪዬቭ የሚገኘውን የኤምባሲ ሰራተኞቿን ቀስ በቀስ ማፈናቀል ጀመረች ። የመልቀቂያው ምክንያቶች ያልታወቁ እና ብዙ ግምቶች ተደርገዋል።[142] በጥር ወር አጋማሽ ላይ በዩክሬን የመከላከያ ሚኒስቴር የተደረገ የስለላ ግምገማ ሩሲያ በራሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ ወታደራዊ ግንባታን በማጠናቀቅ በመጨረሻው ደረጃ ላይ እንደምትገኝ ገምቷል ፣ በክልሉ 127,000 ወታደሮችን አከማችቷል። ከጦር ሠራዊቱ ውስጥ 106,000 ያህሉ የመሬት ሃይሎች ሲሆኑ የተቀሩት የባህር ሃይሎች እና የአየር ሃይሎች ናቸው። ከዚህም በተጨማሪ 35,000 ተጨማሪ በሩሲያ የሚደገፉ ተገንጣይ ሃይሎች እና ሌሎች 3,000 የሩስያ ጦር በአማፂያን ቁጥጥር ስር በነበሩት ምስራቅ ዩክሬን ውስጥ ነበሩ። ግምገማው ሩሲያ 36 የኢስካንደር የአጭር ርቀት ባለስቲክ ሚሳኤል (SRBM) ሲስተሞች በድንበር አካባቢ እንዳሰማራች ተገምቷል፣ በርካቶችም በኪየቭ ርቀት ላይ ይገኛሉ። ግምገማው የተጠናከረ የሩሲያ የስለላ እንቅስቃሴም ዘግቧል። በጥር 20 በአትላንቲክ ካውንስል የተደረገ ትንታኔ ሩሲያ ተጨማሪ ወሳኝ የውጊያ አቅሞችን ወደ አከባቢው አሰማርታለች ሲል ደምድሟል። [[ስዕል:VOA video of Eastern Ukraine during 2022 Russian invasion.webm|thumb|በ2022 የሩስያ ወረራ ወቅት የቪኦኤ የምስራቅ ዩክሬን ቪዲዮ]] እ.ኤ.አ. በጥር 2022 መገባደጃ ላይ፣ ቀደም ሲል በታቀዱት የጋራ ወታደራዊ ልምምዶች እ.ኤ.አ. በየካቲት ወር ውስጥ ዋና ዋና የሩሲያ ወታደራዊ ክፍሎች ተዛውረው ወደ ቤላሩስ ተሰማርተዋል። ይኸውም የምስራቅ ወታደራዊ ዲስትሪክት ዋና መሥሪያ ቤት ከዲስትሪክቱ 5ኛ፣ 29ኛ፣ 35ኛ እና 36ኛ ጥምር ጦር ሠራዊት፣ 76ኛ ጠባቂዎች የአየር ጥቃት ክፍል፣ 98ኛ ጠባቂዎች አየር ወለድ ክፍል እና ከፓስፊክ መርከቦች 155ኛ የባህር ኃይል ጦር ከተውጣጡ ተዋጊዎች ጋር በመሆን ወደ ቤላሩስ ተሰማርቷል። ብርጌድ የዩክሬን እና የአሜሪካ ባለስልጣናት ሩሲያ ቤላሩስን እንደ መድረክ ለመጠቀም ሞክሯል ብለው ያምኑ ነበር። እ.ኤ.አ. የካቲት 8 ቀን ከባልቲክ መርከቦች ኮሮሌቭ ፣ ሚንስክ እና ካሊኒንግራድ የስድስት የሩሲያ ማረፊያ መርከቦች መርከቦች; እና ፒተር ሞርጉኖቭ፣ ጆርጂይ ፖቤዶኖሴቶች እና ኦሌኔጎርስኪ ጎርንያክ ከሰሜናዊው መርከቦች ወደ ጥቁር ባህር በመርከብ የባህር ኃይል ልምምዶች እንደነበሩ ተነግሯል። መርከቦቹ ከሁለት ቀናት በኋላ ሴባስቶፖል ደረሱ። በፌብሩዋሪ 10, ሩሲያ ሁለት ዋና ወታደራዊ ልምምዶችን አስታውቃለች. የመጀመሪያው በጥቁር ባህር ላይ የተደረገው የባህር ኃይል ልምምድ ሲሆን በዩክሬን ተቃውሞ ገጥሞት ሩሲያ በኬርች ስትሬት፣ በአዞቭ ባህር እና በጥቁር ባህር ላይ የባህር ኃይል መንገዶችን በመዝጋቷ ምክንያት; ሁለተኛው በቤላሩስ እና ሩሲያ መካከል 30,000 የሩስያ ወታደሮች እና ከሞላ ጎደል ሁሉንም የቤላሩስ ታጣቂ ሃይሎችን ያሳተፈ ከቤላሩስ እና ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ በሚገኙ ክልሎች የተካሄደው የጋራ ወታደራዊ ልምምድ ነው። ለኋለኛው ምላሽ ዩክሬን 10,000 የዩክሬን ወታደሮችን ያሳተፈ የተለየ ወታደራዊ ልምምድ አድርጓል። ሁለቱም መልመጃዎች ለ 10 ቀናት ቀጠሮ ተይዘዋል. የብሔራዊ ደኅንነት አማካሪ የሆኑት ጃክ ሱሊቫን ያልተገለጸ መረጃን በመጥቀስ፣ በየካቲት 20 በቤጂንግ የ2022 የክረምት ኦሎምፒክ ከመጠናቀቁ በፊት ጥቃት በማንኛውም ጊዜ ሊጀመር እንደሚችል ተናግረዋል። በተናጥል ፣መገናኛ ብዙኃን በየካቲት 16 ቀን የመሬት ወረራ ሊጀመር የሚችልበት ቀን ሆኖ ለብዙ አጋሮች በተሰጠው የዩኤስ የስለላ መረጃ ላይ የተመሰረቱ በርካታ ሪፖርቶችን አሳትሟል ።እነዚህን ማስታወቂያዎች ተከትሎ ዩኤስ አብዛኛዎቹን የዲፕሎማቲክ ሰራተኞቿን እና በዩክሬን የሚገኙ ሁሉንም ወታደራዊ አስተማሪዎች አዘዘ። to evacuate.ጃፓን, ጀርመን, አውስትራሊያ እና እስራኤልን ጨምሮ በርካታ አገሮች ዜጎቻቸው በአስቸኳይ ዩክሬንን ለቀው እንዲወጡ አሳስበዋል.በማግስቱ KLM ወደ ዩክሬን የሚያደርገውን በረራ አቁሟል, ሌሎች አየር መንገዶች ደግሞ በመላው ሀገሪቱ ያለውን ተጋላጭነት ለመገደብ የበረራ መርሃ ግብራቸውን ቀይረዋል. እ.ኤ.አ. ሩሲያ "ከዩክሬን ግዛት አጠገብ ባሉ አካባቢዎች እና በጊዜያዊነት በተያዘው ክራይሚያ ውስጥ ስላለው ወታደራዊ እንቅስቃሴ ዝርዝር ማብራሪያ" ለመስጠት. የዩክሬን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዲሚትሮ ኩሌባ እንደተናገሩት በተፈለገው የ48 ሰአት የጊዜ ገደብ ውስጥ ከሩሲያ ባለስልጣናት ምንም አይነት ምላሽ አልተገኘም። እ.ኤ.አ. በጋራ የመተማመን ግንባታ እና ግልጽነት እርምጃዎች ላይ የተስማሙበት. እነዚህ እርምጃዎች ሁለቱም የመከላከያ ሚኒስትሮች በየሀገራቸው ወታደራዊ ልምምዶች (Reznikov to the Russo–Belaruusian Allied Resolve 2022 exercise, and Khrenin to the Ukrainian Zametil 2022 exercise) መጎብኘታቸውን ያካትታሉ። በዩክሬን የተጠየቀው በOSCE ውስጥ ያለው አስቸኳይ ስብሰባ በፌብሩዋሪ 15 ተካሄዷል። ይሁን እንጂ በ OSCE ውስጥ የሩሲያ ልዑካን በስብሰባው ላይ አልነበሩም. እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 14፣ ሾይጉ ከሩሲያ ደቡባዊ እና ምዕራባዊ ወታደራዊ አውራጃዎች የተውጣጡ ክፍሎች በዩክሬን አቅራቢያ “የአካል ብቃት እንቅስቃሴ” መጠናቀቁን ተከትሎ ወደ ሰፈራቸው መመለስ መጀመራቸውን ተናግሯል። ይሁን እንጂ በሚቀጥለው ቀን በጋዜጣዊ መግለጫው ላይ ባይደን እንደነዚህ ያሉትን ዘገባዎች ማረጋገጥ እንደማይችሉ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል.በየካቲት 16, የኔቶ ዋና ጸሐፊ ጄንስ ስቶልተንበርግ የሩሲያን የይገባኛል ጥያቄ ውድቅ በማድረግ ሩሲያ ወታደራዊ መገንባቱን እንደቀጠለች ተናግረዋል. እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 17 ፣ ከዩኤስ እና ከናቶ የመጡ ከፍተኛ ባለስልጣናት የወረራ ስጋት እንደቀጠለ ገልጸዋል ፣ ምክንያቱም ሩሲያ አሁንም በዩክሬን ላይ ወረራ ለማድረግ የሚያስችል casus belli እየፈለገች ነበር ፣ የውሸት ባንዲራ ተግባር ለማካሄድ በመሞከር ላይ ። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 18፣ ቢደን ፑቲን ዩክሬንን ለመውረር ውሳኔ እንዳደረገ እርግጠኛ መሆኑን አስታውቋል። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 19፣ ሁለት የዩክሬን ወታደሮች ሲገደሉ ሌሎች አምስት ደግሞ ከተገንጣዮች በተተኮሱት መድፍ ቆስለዋል። [[ስዕል:Панорама Кропивницького.jpg|thumb|220px|በ[[ክሮፒቭኒትስኪ]] ከተማ የሀገር ፍቅር ማስታወቂያ]] እ.ኤ.አ. የካቲት 20 ቀን የቤላሩስ የመከላከያ ሚኒስቴር የቤላሩስ ፕሬዝዳንት አሌክሳንደር ሉካሼንኮ እና ፑቲን ባደረጉት ውሳኔ የ Allied Resolve 2022 ወታደራዊ ልምምድ እንደሚቀጥል አስታውቋል ። እንደ ክሪኒን ገለጻ፣ በዩኒየን ስቴት ውጫዊ ድንበሮች ላይ ያለው ወታደራዊ እንቅስቃሴ መባባስ እና በዶንባስ ሁኔታው ​​መበላሸቱ ምክንያት ነው።በዚያኑ ቀን በርካታ የዜና ማሰራጫዎች እንደዘገቡት የዩኤስ የስለላ ድርጅት የሩስያ አዛዦችን መገምገሙን ዘግቧል። ወረራውን እንዲቀጥል ትእዛዝ ተሰጥቷል። [[የማሪፖል ከበባ|እ.ኤ.አ. በ 2022 የዩክሬን ትልቁ እና በጣም ቆንጆ ከሆኑት ከተሞች አንዷ - ማሪፖል - በሩሲያ ወታደሮች ወድሟል።]] == ምልክቶች == {{ጥቅስ|አለም ከቢንላደን እና ከአለም አቀፍ ሽብርተኝነት እየሸሸች እያለ ሌላ ሂትለር የመሰለ ጭራቅ ከክሬምሊን ግድግዳ ጀርባ እየፈለቀ ነው። ይህ ጭራቅ በጊዜ ካልተገታ፣ በቅርቡ ስልጣኔን ወደ ሌላ ዓለም አቀፋዊ ጥፋት ሊያመራ ይችላል፣ በዚህ ፍርፋሪ በሚሊዮን የሚቆጠሩ የሰው ህይወት የሚጠፋበት|አሌክሳንደር ሊትቪንኮ፣ መስከረም 3 ቀን 2006 ዓ.ም፣ በፑቲን ተመርዟል|right}} ቀደም ሲል የፑቲን ደጋፊዎች የተለያዩ ምልክቶችን ተጠቅመዋል - የመካከለኛው ዘመን የሞስኮ ዋና አስተዳዳሪ የኦርቶዶክስ ባንዲራዎች ፣ የሩስያ ኢምፓየር እና የዩኤስኤስ አር እና ሌሎችም ፣ ግን ሩሲያ በዩክሬን ላይ ወረራ ከጀመረች በኋላ ነው “Z” የሚለው የላቲን ፊደል በሩሲያ ውስጥ ከፍተኛ ተወዳጅነትን ያተረፈው። በአንድ ስሪት መሠረት የዚህ ምልክት ፈጣሪዎች የሩሲያ የመከላከያ ሚኒስቴር ማለትም አንድሬ ኢልኒትስኪ ከፕሮፓጋንዳ ቻናል "Russia Today" (RT) እና አስተናጋጇ ማርጋሪታ ሲሞንያን ጋር ናቸው። ምልክቱ ብዙውን ጊዜ ከናዚ ስዋስቲካ ጋር ተነጻጽሯል እና በብዙ የዓለም ሀገሮች ውስጥ ጥቅም ላይ እንዳይውል የተከለከለ ነው። [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ|የሩስያ ፕሮፓጋንዳ]] የዚህን ምልክት ትርጉም "[[ስላቮች|የጥንት ስላቭክ]]፣ የሩስያን ጥንታዊነት እና ኃይል የሚያመለክት" በማለት ያብራራል ፣ ምንም እንኳን በየትኛውም ታሪካዊ ምንጭ ውስጥ አልተጠቀሰም <ref>[https://web.archive.org/web/20220307233117/https://www.newyorker.com/news/our-columnists/z-is-the-symbol-of-the-new-russian-politics-of-aggression “Z” Is the Symbol of the New Russian Politics of Aggression]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20220307121835/https://www.thedailybeast.com/vladimir-putins-world-war-z-has-created-a-new-swastika Putin’s World War Z Has Created a New Swastika]</ref> <ref>[https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/09/letter-z-russia-symbol-pro-war/ How ‘Z’ became a symbol for supporting Russia’s invasion of Ukraine]</ref> <ref>[https://theworld.org/stories/2022/04/25/some-european-countries-ban-letter-z-stem-pro-russian-propaganda No Z allowed: Some European countries move to ban the symbol used to promote Russia’s war in Ukraine]</ref> <ref>[https://holodomormuseum.org.ua/en/propaganda-categ/z-and-v-on-military-equipment-of-the-russian-federation/ Z and V on military equipment of the Russian Federation]</ref> <ref>[https://www.npr.org/2022/03/09/1085471200/the-letter-z-russia-ukraine The letter Z is becoming a symbol of Russia's war in Ukraine. But what does it mean?]</ref> <ref>[https://ridl.io/what-does-the-russian-war-z-stand-for/ What does the Russian war «Z» stand for?]</ref>። <gallery> 2022 Russian Invasion vehicle marking Z.svg|የዩክሬን የሩስያ ወረራ ዋና ምልክት እና የፑቲን አገዛዝ ምልክት Letter Z in the colours of the Russian Ribbon of Saint George.svg|[[የቅዱስ ጊዮርጊስ ጥብጣብ|ከቅዱስ ጊዮርጊስ ሪባን ጋር ተመሳሳይ ቀለሞች ያሉት የዚህ ምልክት ስሪት]] 2022-07-22. Губернатор Самарской области Дмитрий Азаров в г. Снежное.jpg|በሩሲያ ፓርላማ አባላት ልብሶች ላይ 2022. Симферополь DSC 9220.jpg|በክራይሚያ ባሕረ ገብ መሬት ከተያዙት ከተሞች በአንዱ መናፈሻ ውስጥ Zheleznogorsk city museum interior 81.jpg|በሙዚየሙ ውስጥ Памятный знак в честь воинов-односельчан, погибших в годы Великой Отечественной войны в Пшеничном, 2022, 02.jpg|በመታሰቢያ ሐውልቱ ላይ Севастополь, апрель 2022, 81.jpg|በኮንሰርት መድረክ ላይ Симферополь в июле 2022, 11.jpg|ይህ ምልክት በሩሲያ በተያዙ ግዛቶች ውስጥ በማስታወቂያ ውስጥ ጥቅም ላይ ይውላል Сергей Миронов (29-03-2022) (cropped).jpg|የሩሲያ የፓርላማ አባል ሰርጌይ ሚሮኖቭ 2024-08-04. Геленджик DSC 3494.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ዩኒፎርም Z symbols on the doors of a building, Russia.jpg|በሬስቶራንቱ በሮች ላይ Z-V-sign.jpg|በአንድ የመኖሪያ ሕንፃ ላይ Z symbol flash mob at Platinum Arena in Khabarovsk.jpg|በዩክሬን ላይ የሩስያ ጥቃትን ለመደገፍ ትልቁ ሰልፍ የተካሄደው በሩሲያ ካባሮቭስክ ነው Russian drone shot over Donetsk Oblast (5 April 2022) 03.jpg|በሩሲያ ድሮን ላይ Z-shaped marking on civilian vehicle 1.jpg|የመኪና ተለጣፊ Izium after Russian occupation (2022-09-20) 12.jpg|በአውቶቡስ ማቆሚያ Lenina Street from Levashovsky ave (Wiki-walk in SPb, 2022-04-17).jpg|በህንፃው ግድግዳ ላይ Встреча подразделений ВС РФ и ЛНР в Новоайдаре 001.png|በሩሲያ ወታደራዊ መሳሪያዎች ላይ ምልክት Z symbol trolling in Volgograd.jpg|ግራፊቲ Bus, Novosibirsk 04.jpg|አውቶቡስ ላይ Moscow, June 2022, true Patriot wears Z.jpg|የመኪና ተለጣፊ Mezhdunarodnaya metro station Exit, Saint Petersburg December 2022.jpg|በሜትሮ ጣቢያ Banner with the flag of 150th Motorized Rifle Division.jpg|መጫን Движение техники по понтонной переправе через Северский Донец 007.png|በሩሲያ ወታደራዊ መሳሪያዎች ላይ ምልክቶች Выдача гуманитарной помощи ВС РФ в пгт Чернобаевка Херсонской обл. 001.png|በሩሲያ ወታደራዊ መሳሪያዎች ላይ ምልክቶች House of Friendship of Peoples of Tatarstan (2023-05-09) 04.jpg|ወደ ሕንፃው መግቢያ Himki trolleybus 0011 2022-05 ZiU-682G016 2.jpg|በትሮሊባስ Russian Z on the back of a Jeep in the US.jpg|የመኪና ተለጣፊ Pro-war picket, Baumana street, Kazan (2022-03-01) 01.jpg|thumb|220px|ከፑቲን ደጋፊዎች አንዱ "ሩሲያ የቀድሞ ግዛቶቿን እንድትመልስ" ሲሉ ጥሪ አቅርበዋል። ጥቁሩና ቢጫው የቅዱስ ጊዮርጊስ ጥብጣብም የፑቲን አገዛዝ ምልክት ነው March for Australian Neutrality 2022-10-22 18.jpg|በዩክሬን ላይ የሚደረገውን ጥቃት ለመደገፍ ሰልፍ Памятник «Z» 2.jpg|በሩሲያ ውስጥ "ልዩ ወታደራዊ ኦፕሬሽን" ምልክት የመታሰቢያ ሐውልት Z shirt black.jpg|ከ 2022 ጀምሮ ይህንን ምልክት የሚያሳይ ቲሸርት አይነት እና "አላፍርም" የሚለው ጽሑፍ በሩሲያ ውስጥ ተወዳጅ ሆኗል Lenin monument, Makhachkala, July 2022.jpg|ይህንን ምልክት የሚጠቀሙ ጽሑፎች ከሌኒን ሀውልት በላይ Українські захисники розгромили ворожу БТГ на Донеччині за кілька годин 10.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ መሣሪያዎች Выдвижение автомобильной колонны снабжения ВС РФ в Харьковской обл. 001.png|የሩሲያ ወታደራዊ መሣሪያዎች Kirasveturilo en Operaco Glacio, 2023 02.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ መሣሪያዎች BTR-60 en vilaĝo Malcevo (Sverdlovska provinco) 01.jpg|በ2022 ይህ ምልክት ያለበት የታጠቀ መኪና የመታሰቢያ ሐውልት በሩሲያ ስቨርድሎቭስክ ክልል ተተከለ Za наших во дворе Иристонского отделения полиции.jpg|በሩሲያ ውስጥ ከሚገኙት የፖሊስ ጣቢያዎች በአንዱ ሕንፃ ላይ ከዚህ ምልክት ጋር የተቀረጸ ጽሑፍ PlakatZ-Plakat32.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ፕሮፓጋንዳ Плакат Z 96.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ፕሮፓጋንዳ PlakatZ-Plakat13.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ፕሮፓጋንዳ </gallery> === ከሌሎች ምልክቶች ጋር ማወዳደር === <gallery> 4. SS-Polizei-Panzergrenadier-Division.svg|4ኛ የኤስኤስ ፖሊስ የሞተር ክፍል </gallery> የሚያስደንቀው እውነታ በ [[ናዚ ጀርመን]] ውስጥ Z ደብዳቤ የናዚ ወታደራዊ አጥፊዎችን እና የጦር ሰራዊት ክፍሎችን ለምሳሌ 4 ኛ ኤስ ኤስ ፖሊስ የሞተር ክፍል ሾመ። ይህ እውነታ ከ 2022 ጀምሮ በሩሲያ ውስጥ በታገደ አንድ የድሮ የልጆች ካርቱን ውስጥ ተጠቅሷል <ref>[https://artviko.com.ua/news/v-rossii-zablokirovali-sovetskiy-multik-gde-zatonuvshiy-korabl-z-nazyvayut-fashistskim В России заблокировали советский мультик, где затонувший корабль «Z» называют фашистским]</ref> <ref>[https://investigator.org.ua/novosti-zhizn/241959/ Россиянам закрыли доступ к мультфильму о фашистском эсминце с буквой Z и «Нептун»]</ref>። == ኢኮኖሚያዊ ቅጣቶች == [[ስዕል:Destroyed theatre in Mariupol.jpg|thumb|220px|ከሩሲያ የአየር ጥቃት በኋላ በማሪፖል ውስጥ ያለ ቲያትር]] [[ስዕል:Destructions in Kherson after Russian attack, 2024-05-15 (03).jpg|thumb|220px|የሩሲያ ወታደሮች በ[[ኬርሰን]] ከተማ የመኖሪያ ሕንፃዎችን በቦምብ እየደበደቡ ነው]] [[ስዕል:Burning field in Kherson Oblast, July 2022 (02).jpg|thumb|220px|የሩስያ ጦር የዩክሬን ሰብሎችን በማሳው ላይ በመድፍ እያቃጠለ ነው]] የጀርመኑ ቻንስለር ኦላፍ ሾልስ የሩስያ ዶንባስን ወረራ ተከትሎ የኖርድ ዥረት 2 የጋዝ ቧንቧን ላልተወሰነ ጊዜ ዘግተውታል። የባልቲክ ግዛቶች የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ሩሲያ ከ [[ስዊፍት]] ዓለም አቀፍ የመልእክት መላላኪያ አውታር ለአለም አቀፍ ክፍያዎች እንድትቋረጥ ጠይቀዋል። ሌሎች የአውሮፓ ህብረት አባል ሀገራት ፍቃደኛ አልነበሩም፣ ሁለቱም የአውሮፓ አበዳሪዎች አብዛኛው ወደ 30 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋውን የውጭ ባንኮች ለሩሲያ መጋለጥ ስለያዙ እና ቻይና CIPS የተባለ የስዊፍት አማራጭ ስላዘጋጀች ነው። የ [[ስዊፍት]] የጦር መሳሪያ ለ CIPS እድገት ትልቅ መነቃቃትን ይፈጥራል ይህ ደግሞ ስዊፍትን ያዳክማል እንዲሁም የምዕራቡ ዓለም አቀፍ ፋይናንስ ቁጥጥርን ያዳክማል። ቦሪስ ጆንሰን.ጀርመን በተለይም ሩሲያ ከ [[ስዊፍት]] እንድትታገድ የሚጠይቁትን ጥሪዎች ተቃውሟቸዋል, ይህም ለሩሲያ ጋዝ እና ዘይት ክፍያ የሚኖረውን ውጤት በመጥቀስ; ይሁን እንጂ በየካቲት 26 የጀርመን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አናሌና ቤርቦክ እና የኢኮኖሚ ሚኒስትር ሮበርት ሃቤክ ከስዊፍት ሩሲያ የተከለከሉ ገደቦችን በመደገፍ በጋራ መግለጫ ሰጥተዋል። ብዙም ሳይቆይ, ዋና ዋና የሩሲያ ባንኮች ከ [[ስዊፍት]] እንደሚወገዱ ተገለጸ, ምንም እንኳን አሁንም ለጋዝ ጭነት የመክፈል አቅምን ለማረጋገጥ የተደራሽነት ውስንነት ይኖራል. ከዚህም በተጨማሪ ምዕራቡ ዓለም የ630 ቢሊዮን ዶላር የውጭ መጠባበቂያ ክምችት ባለው የሩሲያ ማዕከላዊ ባንክ ላይ ማዕቀብ እንደሚጥል እና የማዕቀቡን ተጽእኖ ለማካካስ ንብረቶቹን እንዳያባክን ተነግሯል። የብሪታኒያ ጠቅላይ ሚኒስትር ቦሪስ ጆንሰን ሁሉም ዋና ዋና የሩሲያ ባንኮች ንብረታቸው እንዲታገድ እና ከዩናይትድ ኪንግደም የፋይናንስ ስርዓት እንደሚገለሉ እና አንዳንድ ወደ ሩሲያ የመላክ ፍቃድ እንደሚታገድ አስታውቀዋል። በተጨማሪም በዩኬ የባንክ ሂሳቦች ውስጥ ለሩሲያ ዜጎች የተቀማጭ ገንዘብ ገደብ አስተዋውቋል እና ከ100 በላይ ግለሰቦች እና አካላት ንብረቶችን አግዷል። የሩሲያ የፀጥታው ምክር ቤት ምክትል ሊቀ መንበር እና የቀድሞ ፕሬዝዳንት ዲሚትሪ ሜድቬዴቭ ኔቶ ከአፍጋኒስታን ለመውጣት “የፖለቲካ አቅመ ቢስነት” ምልክት ነው ሲሉ በሩሲያ ላይ የተጣሉ ምዕራባውያን ማዕቀቦችን ጨምሮ ተሳለቁ። ኩባንያዎች በሩስያ ውስጥ የያዙትን የውጭ ሀብት ወደ ሀገር ሊለውጡ ዛቱ። እ.ኤ.አ. ማዕቀቡ የቴክኖሎጂ ዝውውሮችን፣ የሩስያ ባንኮችን እና የሩሲያ ንብረቶችን ያነጣጠረ ነበር። ከፍተኛ ተወካይ ጆሴፕ ቦሬል የአውሮፓ ህብረት "ከዚህ በፊት ታይቶ የማያውቅ ማግለል" እንደሚገጥማት ተናግረዋል ። በተጨማሪም "እነዚህ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ በአውሮፓ ውስጥ በጣም ጨለማ ከሆኑት ሰዓቶች መካከል ናቸው" ብለዋል. የአውሮፓ ፓርላማ ፕሬዝዳንት ሮቤታ ሜቶላ “አፋጣኝ፣ ፈጣን፣ ጠንከር ያለ እና ፈጣን እርምጃ” እንዲወስዱ ጥሪ አቅርበው ለመጋቢት 1 ቀን ያልተለመደ የፓርላማ ስብሰባ ጠሩ። [[ስዕል:Some say we are made of steel.webm|thumb|160px|[[ኬርሰን|ክኸርሰንን ከሩሲያ ወረራ ነፃ ያወጣውን የዩክሬን ጦር ዩክሬናውያን በደስታ ተቀብለዋል]]]] እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 22 የዩኤስ ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን VEBን ጨምሮ በአራት የሩሲያ ባንኮች ላይ እንዲሁም ለፑቲን ቅርብ በሆኑ “በሙስና የተጨማለቁ ቢሊየነሮች” ላይ ገደቦችን አስታውቀዋል ። ዩኤስ በተጨማሪም የኤክስፖርት ቁጥጥርን አቋቋመች ፣ ይልቁንም ሩሲያ የከፍተኛ የቴክኖሎጂ አካላትን ተደራሽነት በመገደብ ላይ ያተኮረ ልብ ወለድ ማዕቀብ ላይ ያተኮረ ነው ። , ሁለቱም ሃርድዌር እና ሶፍትዌሮች, ማንኛውም ክፍሎች ወይም ዩኤስ በመጡ አእምሯዊ ንብረቶች የተሠሩ ናቸው. ማዕቀቡ ማንኛውም ሰው ወይም ኩባንያ ቴክኖሎጂን፣ ሴሚኮንዳክተሮችን፣ ምስጠራ ሶፍትዌሮችን፣ ሌዘርን ወይም ሴንሰሮችን ለሩሲያ መሸጥ የሚፈልግ ፈቃድ እንዲጠይቅ ያስገድዳል፣ ይህም በነባሪነት ውድቅ ተደርጓል። የማስፈጸሚያ ዘዴው በሰውየው ወይም በኩባንያው ላይ የሚጣሉ ማዕቀቦች ናቸው። የማዕቀቡ ትኩረት በመርከብ ግንባታ፣ በኤሮስፔስ እና በመከላከያ ኢንዱስትሪዎች ላይ ነው። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 26, የፈረንሳይ የባህር ኃይል በእንግሊዝ ቻናል ውስጥ የሩስያን የጭነት መርከብ ባልቲክ መሪን ያዘ. መርከቧ በእገዳው ኢላማ በሆነ ኩባንያ ውስጥ ተጠርጥራለች. መርከቧ ወደ ቦሎኝ ሱር-ሜር ወደብ ታጅባ በምርመራ ላይ ነች። ዩናይትድ ኪንግደም የሩሲያ ግዛት አየር መንገድ ኤሮፍሎት እና የሩሲያ የግል ጄቶች ከዩኬ የአየር ክልል አግዳለች። እ.ኤ.አ. የካቲት 25 ፣ ፖላንድ ፣ ቡልጋሪያ እና ቼክ ሪፖብሊክ የአየር ክልላቸውን ለሩሲያ አየር መንገዶች እንደሚዘጉ አስታውቀዋል ። ኢስቶኒያም በማግስቱ ተከትላለች። በምላሹም ሩሲያ የብሪታንያ አውሮፕላኖችን ከአየር ክልሏ ከልክላለች። የሩሲያ ትልቁ የሀገር ውስጥ አየር መንገድ ኤስ7 አየር መንገድ ወደ አውሮጳ የሚያደርገውን ሁሉንም በረራዎች መሰረዙን ያስታወቀ ሲሆን የአሜሪካ አየር መንገድ ዴልታ አየር መንገድ ከኤሮፍሎት ጋር ያለውን ግንኙነት ማቋረጡን አስታውቋል። በተጨማሪም ሩሲያ ከአየር ክልሏ ከቡልጋሪያ ፣ፖላንድ እና ቼክ ሪፖብሊክ አጓጓዦች ሁሉንም በረራዎች ታግዳለች ።ኢስቶኒያ ፣ ሮማኒያ ፣ ሊቱዌኒያ እና ላቲቪያ የሩሲያ አየር መንገዶችን ከአየር ክልላቸው እንደሚከለክሉ አስታውቀዋል <ref>[https://amharic.voanews.com/a/6460809.html ፈረንሳይ በሩሲያ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ በመጣስ የተጠረጠረች መርከብ ያዘች።]</ref><ref>[https://am.al-ain.com/article/putin-tells-ukrainian-military-to-overthrow-zelensky ቭላድሚር ፑቲን፤ የዩክሬን ጦር ስልጣኑን ከፕሬዝዳንት ዘለንስኪ እንዲረከብ ጥሪ አቀረቡ]</ref><ref>[https://am.al-ain.com/article/price-of-a-barrel-of-crude-oil-climbs-to-100-usd-following-russia-s-ukraine-invasion ሩሲያ በዩክሬን ወታደራዊ ዘመቻ መጀመሯን ተከትሎ የነዳጅ ዋጋ በበርሜል ከ100 ዶላር በላይ ደረሰ]</ref>። [[ስዕል:Executed people in basement in Bucha.jpg|thumb|240px|በቡቻ ከተማ የሩስያ ወታደሮች በመቶዎች የሚቆጠሩ የዩክሬን ሲቪሎችን ገድለዋል]] [[ስዕል:Выдача гуманитарной помощи ВС РФ в пгт Чернобаевка Херсонской обл. 002.png|thumb|240px|በደቡባዊ ዩክሬን ውስጥ የሩሲያ ወረራ ወታደሮች]] [[ስዕል:Cemetery in Izium made during Russian occupation (01).jpg|thumb|240px|በሩሲያ ወታደሮች የተገደሉ የዩክሬን ሲቪሎች የጅምላ መቃብር፣ [[ኻርኪው|የካርኪቭ ክልል]] <ref>[https://www.amnesty.org/ru/latest/news/2022/09/ukraina/ Массовые захоронения в Изюме — жуткое напоминание о цене российской агрессии в отношении Украины — Amnesty International]</ref> <ref>[https://news.un.org/en/story/2022/09/1126801 Ukraine: UN rights office set to probe ‘mass graves’ in newly liberated east]</ref> <ref>[https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/09/16/un-wants-to-send-team-to-probe-mass-grave-in-ukraine-s-izyum_5997168_4.html UN probe imminent after Ukraine finds mass graves in Izium]</ref>]] == በጦርነቱ ውስጥ ከአፍሪካ አገሮች የመጡ ቅጥረኞች ተሳትፎ == ሩሲያ ከሚከተሉት አገሮች ቅጥረኞችን በንቃት በመመልመል ላይ ትገኛለች:- [[ስዕል:Volodymyr Zelenskyy, President of Ukraine, received the Letters of Credence from the Newly Appointed Ambassadors of Poland, Australia, Thailand, Ghana and Uganda on 22 April 2024 - 24.jpg|thumb|250px|የዩክሬን ፕሬዝዳንት ከአፍሪካ ሀገራት ፕሬዚዳንቶች ጋር]] [[ኡጋንዳ]] ፣ [[ኬንያ]] ፣ [[ካሜሩን]] ፣ [[ጋና]] ፣ [[ሴኔጋል]] ፣ [[ቶጎ]] ፣ [[ሩዋንዳ]] ፣ [[ቡሩንዲ]] ፣ [[ኮንጎ ሪፐብሊክ]] ፣ [[ማሊ]] ፣ [[ሶማሊያ]] ፣ [[ናይጄሪያ]] <ref>[https://lb.ua/society/2025/11/07/705730_sibiga_ponad_1400_naymantsiv_iz_36.html Сибіга: понад 1400 найманців із 36 африканських країн воюють на боці РФ проти України]</ref>። == የውጭ ወታደራዊ ድጋፍ ለዩክሬን == [[ስዕል:Countries supplying military equipment to Ukraine during the 2022 Russian invasion.svg|thumb]] በቪክቶር ያኑኮቪች መሪነት የዩክሬን ጦር ተበላሽቶ ነበር። የያኑኮቪች ውድቀት እና የምዕራብ መስለው መሪዎች መተካታቸውን ተከትሎ የበለጠ ተዳክሟል። በመቀጠልም በርካታ የምዕራባውያን አገሮች (ዩኬ፣ አሜሪካ፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመን፣ የባልቲክ አገሮች፣ ፖላንድ፣ አውስትራሊያ፣ ካናዳ እና ቱርክን ጨምሮ) እና ድርጅቶች (ኔቶ እና የአውሮፓ ህብረት) ወታደራዊ ኃይሉን መልሶ ለመገንባት ወታደራዊ ዕርዳታ መስጠት ጀመሩ። በተለይም የዩክሬን ታጣቂ ሃይሎች እ.ኤ.አ. ከ2019 ጀምሮ የቱርክን ቤይራክታር ቲቢ2 ሰው አልባ የጦር አየር ተሽከርካሪዎችን ማግኘት የጀመሩ ሲሆን ይህም በጥቅምት 2021 በዶንባስ የሩስያ ተገንጣይ መድፍ ቦታ ላይ ዒላማ ለማድረግ ጥቅም ላይ ውሏል። [[ስዕል:President Biden on 2022 Russia invasion.webm|thumb|በዩክሬን ሁኔታ ላይ የቢደን መግለጫ]] ሩሲያ መሳሪያዋን እና ወታደሮቿን በዩክሬን ድንበሮች መገንባት ስትጀምር የኔቶ አባል ሀገራት የጦር መሳሪያ አቅርቦትን መጠን ጨምረዋል። የዩኤስ ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን የ260 ሚሊዮን ዶላር ርዳታ ለመስጠት በነሀሴ እና ታህሳስ 2021 የፕሬዝዳንታዊ ውድቀት ባለስልጣናትን ተጠቅመዋል። እነዚህም የሴት ልጅ ግርዛት-148 ጃቬሊንስ እና ሌሎች ፀረ-ትጥቅ ትጥቅ፣ የጦር መሳሪያዎች፣ የተለያዩ ጥይቶች እና ሌሎች መሳሪያዎች ማድረስ ይገኙበታል። ወረራውን ተከትሎ ሀገራት የጦር መሳሪያ አቅርቦት ተጨማሪ ቃል መግባት ጀመሩ። ቤልጂየም፣ ቼክ ሪፐብሊክ፣ ኢስቶኒያ፣ ፈረንሳይ፣ ግሪክ፣ ኔዘርላንድስ፣ ፖርቱጋል እና እንግሊዝ የዩክሬን ጦር እና መንግስትን ለመደገፍ እና ለመከላከል አቅርቦቶችን እንደሚልኩ አስታውቀዋል። እ.ኤ.አ. ከ30ዎቹ የኔቶ አባላት ጥቂቶቹ የጦር መሳሪያ ለመላክ ሲስማሙ ኔቶ እንደ ድርጅት ግን አላደረገም። እ.ኤ.አ. በጥር 2022 ጀርመን የጦር መሳሪያ ወደ ዩክሬን እንዳትልክ እና ኢስቶኒያ በጀርመን በተሰራ የጦር መሳሪያዎች ላይ የኤክስፖርት ቁጥጥሮች የቀድሞ የምስራቅ ጀርመን ዲ-30 አስተናጋጆችን ወደ ዩክሬን እንዳትልክ ከልክላለች።ጀርመን 5,000 የራስ ቁር እና የመስክ ሆስፒታል ወደ ዩክሬን እንደምትልክ አስታወቀች። የኪዬቭ ከንቲባ ቪታሊ ክሊችኮ በስድብ ምላሽ ሰጥተዋል፡ "ከዚህ በኋላ ምን ይልካሉ? ትራሶች?" እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. የአውሮፓ ህብረት የውጭ ፖሊሲ ሃላፊ ጆሴፕ ቦሬል ለገዳይ ዕርዳታ 450 ሚሊዮን ዩሮ (502 ሚሊዮን ዶላር) እና ተጨማሪ 50 ሚሊዮን ዩሮ (56 ሚሊዮን ዶላር) ገዳይ ባልሆኑ አቅርቦቶች እንደሚገዙ ተናግረዋል ። ቦረል የአውሮፓ ህብረት የመከላከያ ሚኒስትሮች እቃውን እንዴት እንደሚገዙ እና ወደ ዩክሬን እንዴት እንደሚያስተላልፍ አሁንም ዝርዝር ጉዳዮችን መወሰን እንዳለባቸው ተናግረዋል ነገር ግን ፖላንድ እንደ ማከፋፈያ ማዕከል ለመሆን ተስማምታለች. ቦረል ለዩክሬን በአውሮፕላን አብራሪነት መንቀሳቀስ የቻሉትን ተዋጊ ጄቶች ለማቅረብ እንዳሰቡም ገልጿል። እነዚህ በ€450 ሚሊዮን የእርዳታ ጥቅል አይከፈሉም። ፖላንድ፣ ቡልጋሪያ እና ስሎቫኪያ ማይግ-29 ነበራቸው እና ስሎቫኪያ ሱ-25ም ነበሯት እነዚህም ዩክሬን ቀድሞውንም የበረረች እና ያለ አብራሪ ስልጠና ሊተላለፉ የሚችሉ ተዋጊ ጄቶች ነበሩ። በማርች 1፣ ፖላንድ፣ ስሎቫኪያ እና ቡልጋሪያ ተዋጊ ጄቶችን ለዩክሬን እንደማይሰጡ አረጋግጠዋል። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 26 የዩኤስ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አንቶኒ ብሊንከን “ፀረ- ጦር እና ፀረ-አይሮፕላን ሲስተም ፣ጥቃቅንና ልዩ ልዩ ጥይቶች ፣ የሰውነት ትጥቅ እና ተዛማጅ መሳሪያዎች”ን ጨምሮ 350 ሚሊዮን ዶላር ገዳይ ወታደራዊ እርዳታ መፍቀዱን አስታውቋል። ሩሲያ የዩናይትድ ስቴትስ ሰው አልባ አውሮፕላኖች በጥቁር ባህር ላይ የጦር መርከቦቿን ኢላማ ለማድረግ ለዩክሬን ባህር ኃይል መረጃ መስጠቷን ዩናይትድ ስቴትስ አስተባብላለች። በፌብሩዋሪ 27፣ ፖርቱጋል ኤች ኤንድ ኬ G3 አውቶማቲክ ጠመንጃዎችን እና ሌሎች ወታደራዊ መሳሪያዎችን እንደምትልክ አስታውቃለች። ስዊድን እና ዴንማርክ ሁለቱም በቅደም ተከተል 5,000 እና 2,700 ፀረ-ታንክ የጦር መሳሪያዎች ወደ ዩክሬን ለመላክ ወሰኑ። ዴንማርክ ከ 300 የማይንቀሳቀሱ ስቲንጀር ሚሳኤሎች ዩናይትድ ስቴትስ በመጀመሪያ ለአገልግሎት እንደሚረዳን ተናግራለች። ቱርክም ቲቢ 2 ሰው አልባ አውሮፕላኖችን ሰጥታለች። የኖርዌይ መንግስት መጀመሪያ ላይ የጦር መሳሪያ ወደ ዩክሬን አልልክም ነገር ግን እንደ ኮፍያ እና መከላከያ መሳሪያ ያሉ ሌሎች ወታደራዊ መሳሪያዎችን እልካለሁ ካለ በኋላ እ.ኤ.አ. ለገለልተኛ ሀገር ዋና ዋና የፖሊሲ ለውጥ ፣ ፊንላንድ ወደ ጥይት መከላከያ ጃኬቶች ፣ ባርኔጣዎች እና የህክምና አቅርቦቶች ለመጨመር 2,500 ጠመንጃዎች ከ150,000 ዙሮች ፣ 1,500 ባለአንድ ጥይት ፀረ-ታንክ መሳሪያዎች እና 70,000 የውጊያ ራሽን እንደምትልክ አስታወቀች። አስታወቀ።<ref>[https://am.al-ain.com/article/our-forces-aren-t-engage-and-will-not-engage-in-conflict-with-russia-in-ukraine-biden አሜሪካ ከሩሲያ እንዲዋጋ ወደ ዩክሬን የምትልከው ጦር እንደማይኖር አስታወቀች]</ref> == ሚምስ == [[ስዕል:Anti-Putin graffiti in Luhansk, April 2014.jpg|thumb|250px|በሩሲያ በተያዘች ከተማ [[ሉጋንስክ]] ውስጥ ያለው መፈክር "ፑቲን - ሁኢሎ"]] [[ስዕል:Путин - хуйло!.ogg|thumb|250px|የመፈክር ድምጽ ቀረጻ]] እ.ኤ.አ. በ 2014 [[ክራይሚያ መቀላቀል|ክራይሚያን በሩሲያ መቀላቀል]] ከጀመረች በኋላ "ፑቲን - ሁኢሎ" (በሩሲያኛ Путин хуйло) የሚለው ሐረግ ተወዳጅ እየሆነ መጥቷል እናም በዓለም ዙሪያ ባሉ የፑቲን ተቃዋሚዎች ጥቅም ላይ ይውላል <ref>[https://www.newsweek.com/putin-huylo-khuylo-explained-russia-ukraine-putin-language-1702063 ‘Putin Huylo’ Meaning as Phrase Becomes Rallying Cry for Ukraine Support]</ref>። በኤፕሪል 4፣ 2022፣ ከሩሲያ የመጣ አስደንጋጭ ቪዲዮ በመስመር ላይ ተሰራጨ። በዩክሬን ጦርነት ውስጥ መግባት አለብኝ በማለት የሩስያን ፕሮፓጋንዳ አይቶ አንድ የሥነ አእምሮ ችግር ያለበት ሰው በዘፈቀደ የመኪናውን ሾፌር መስኮት ሲሰብረው ያሳያል (በሩሲያኛ "Ты нахера мне стекло разбил ?") <ref>[https://m.vk.com/video-83304459_456239278 Мужик, а ты нахера мне стекло разбил (текст)]</ref>። == በጦርነቱ ወቅት ሙስና == የሩሲያ ፖለቲከኛ [[ቦሪስ ኔምትሶቭ]] እንደተናገሩት የሩሲያ የጦር ኃይሎች ተሳትፎ ከመጀመሪያው ሕገ-ወጥ እና ከሩሲያ ሕገ መንግሥት ጋር ይቃረናል። ኔምትሶቭ በተጨማሪም ፑቲን የሩስያ ጦር ኃይሎችን በውጪ ሀገራት ለመጠቀም ከሩሲያ መንግስት ፍቃድ እንዳልነበራቸው ጠቁመዋል፤ ለዚህም ነው የሩሲያ ወታደሮች ያለ ምልክት ወደ ዩክሬን የገቡት (በዚህም ምክንያት በሕዝብ ዘንድ "ትንንሽ አረንጓዴ ሰዎች" የሚል ቅጽል ስም ይሰጣቸው ነበር) <ref>[https://www.atlanticcouncil.org/event/hiding-in-plain-sight-putins-war-in-ukraine-and-boris-nemtsovs-putin-war/ Hiding in Plain Sight: Putin’s War in Ukraine and Boris Nemtsov’s Putin. War.]</ref> <ref>[https://nemtsovfund.org/en/about/ About the Foundation]</ref> <ref>[https://www.brookings.edu/articles/watch-out-for-little-green-men/ Watch Out for Little Green Men]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2013 ዩክሬን በአውሮፓ ውስጥ በጣም ድሃ ከሆኑት አገሮች አንዷ ነበረች ፣ በጣም ተጋላጭ ከሆኑት ጦርነቶች አንዱ። እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ በቡዳፔስት ማስታወሻ መሠረት ሩሲያ ከደህንነቷ ዋስ አንዷ በመሆኗ ሁሉም የዩክሬን ወታደራዊ መሳሪያዎች እና የኒውክሌር ጦር መሳሪያዎች ከሞላ ጎደል ወድመዋል <ref>[https://nsarchive.gwu.edu/document/32106-1-budapest-memorandum Budapest Memorandum]</ref>። በአጠቃላይ ክሬሚያ ከመውሰዷ በፊት ዩክሬን ከሩሲያ እና ከኢኮኖሚያዊ ግንኙነቷ ጋር የጠበቀ ግንኙነት ነበረች። አገሪቷ ለጦርነት ሙሉ በሙሉ አልተዘጋጀችም፣ ስለዚህ አዲሱ የዩክሬን ጦር አሁን ባለው መልኩ መፈጠር በጦርነቱ ወቅት በትክክል የተከናወነው ከ 2014 ጀምሮ ነው <ref>[https://ips.ligazakon.net/document/XG2TK00A?an=3 Про чисельність Збройних Сил України на 2013 рік від 28.11.2013]</ref> <ref>[https://ukraine-history.com/najsylnisha-armiya-svitu-ukrayinske-vijsko-v-period-1991-2014-rokiv/ «Найсильніша армія світу», українське військо в період 1991–2014 років]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2014 በጠቅላይ ሚኒስትር አርሴኒ ያሴኒዩክ የሚመራው የዩክሬን መንግስት ከሩሲያ ጋር በሚያዋስነው ድንበር ላይ ትልቅ ግንብ ለመገንባት ቃል ገብቷል። ይሁን እንጂ የዩክሬን ባለስልጣናት እና የውጭ ሚዲያዎች እንደገለጹት፣ ለድንበሩ የሚሆን ገንዘብ በሙሉ በዩክሬን ባለስልጣናት ተዘርፏል <ref>[https://bihus.info/stina-acenuka-hto-otrimue-milioni-za-oblastuvanna-kordonu/ Стіна Яценюка: хто отримує мільйони за облаштування кордону]</ref> <ref>[https://statewatch.org.ua/publications/velyka-ukrains-ka-stina-vichnyy-proekt-tsinoiu-mil-iardiv-z-biudzhetu/ Велика українська стіна – вічний проект ціною мільярдів з бюджету]</ref>።። ይህ ግጭት ቢኖርም ከሩሲያ ጋር የጠበቀ ግንኙነት እንዳለ ጥርጣሬን አስከትሏል። እንዲሁም እ.ኤ.አ. በ 2016 በዩክሬን ውስጥ በሩሲያውያን የተቀረፀው የዩክሬን ድራማ ፊልም "የእጣ ፈንታ ክሮች" በዩክሬን ታየ <ref>[https://inter.ua/ru/news/serial-niti-sudby-sezon-premer-na-intere-prodolzhaetsya Сериал "Нити судьбы" - сезон премьер на "Интере" продолжается]</ref>። እንደ አለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (አይኤምኤፍ) እ.ኤ.አ. በ 2018 ዩክሬን ምንም እንኳን የተፈጥሮ ሀብት ቢኖራትም እና ዩክሬን የአውሮፓ ትልቅ ሀገር ብትሆንም በአውሮፓ ውስጥ በነጮች እና በሙስና የተዘፈቀች ሀገር ነበረች። በ [[አሌክሲ ናቫልኒ]] የተደረገው ዶክመንተሪ ምርመራ በሄግ በሚገኝ ፍርድ ቤት የተገኘው የማሌዥያ አየር መንገድ በረራ 17 መውደቅ ተጠያቂ የሆነው የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ የመጀመሪያ መሪ የሩሲያ ዜጋ አሌክሳንደር ቦሮዳይ [[የተባበሩት ሩሲያ ፓርቲ]] አባል በዚህ ጦርነት ወቅት ሀብታም ለመሆን እና በዱባይ ሪል እስቴት መገኘቱን አጽንኦት ሰጥቷል <ref>[https://www.airlineratings.com/articles/mh17-phone-intercepts-suggest-high-level-russian-links-to-rebels MH17: Phone intercepts suggest high-level Russian links to rebels]</ref> <ref>[https://theins.ru/news/247555 Экс-глава ДНР, депутат Госдумы Бородай спешит избавиться от квартиры в Дубае, чтобы не вносить ее в новую декларацию — Георгий Албуров]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2023 እና 2025 መካከል በጦርነቱ ወቅት ከመንገድ ፣ ከእግረኛ መንገድ እና ከሌሎች ህዝባዊ ስራዎች ፕሮጀክቶች በሺዎች የሚቆጠሩ በዩክሬን ባለስልጣናት የገንዘብ ምዝበራ እና ህገ-ወጥ ማበልጸግ በሺዎች የሚቆጠሩ በጣም አስከፊ ጉዳዮች ተመዝግበዋል። እንደ ተመራማሪዎች ገለፃ፣ ወደ 18 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋ ዶላር በዩክሬን ምንዛሪ ዳታቤዝ "ፕሮዞሮ" በኩል አልፏል። በዚህ ጊዜ የዩክሬን ወታደሮች በጣም መሠረታዊ ለሆኑ ፍላጎቶች - መድሃኒት, ጥይቶች፣ ምግብ ገንዘብ ጠየቁ <ref>[Капітальний ремонт (https://prozorro.gov.ua/uk/tender/UA-2023-06-16-011287-a/monitorings Капітальний ремонт (відновлення елементів благоустрою) Площі Героїв Майдану в м. Знам’янка Кропивницького району Кіровоградської області]</ref>። በጣም ዝነኛ ከሆኑት ጉዳዮች አንዱ የዩክሬን ባለስልጣናት ጉቦ ሲቀበሉ በማየታቸው [[የኪየቭ ጦርነት|በሩሲያ ወታደራዊ የቦምብ ፍንዳታ የተጎዱ]] ሕንፃዎችን ወደነበረበት ለመመለስ ፕሮጀክት የተወው አንድ ፈረንሳዊ ባለሀብት ነው <ref>[https://thepage.ua/ua/news/francuzkij-investor-poskarzhivsya-na-korupciyu-miskoyi-vladi-gostomelya#:~:text=%D0%B2%D1%96%D0%B9%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%B9%20%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%97%20%D1%82%D0%B0%20%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B8%20%D1%97%D1%97%20%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%83%20%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F,%D1%82%D0%B8%D1%81.)%2C%20%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%85%20%D0%BD%D0%B0%20%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D1%96%D1%8E%20%D0%B1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D1%96%D0%B2%20%D1%96%20%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80. Французький інвестор поскаржився на корупцію міської влади Гостомеля]</ref>። የኢነርጂ እና የንፁህ አየር ጥናት ማዕከል እንደገለፀው ፈረንሳይ እ.ኤ.አ. በ2024 ከሩሲያ 600 ሚሊዮን ዩሮ የሚገመት ፈሳሽ የተፈጥሮ ጋዝ የገዛች ሲሆን ከየካቲት 24 ቀን 2022 እስከ ታህሳስ 2024 የአውሮፓ ህብረት ሀገራት ለሩሲያ 200 ቢሊዮን ዩሮ ለዘይት ከፍለዋል ፣ይህም የሩሲያ ጦርን በከፍተኛ ሁኔታ በማጠናከር። በተመሳሳይ ጊዜ የአውሮፓ ሀገራት በሚሊዮን የሚቆጠሩ ስደተኞችን ከዩክሬን ተቀብለዋል <ref>[https://www.politico.eu/article/france-talk-tough-ukraine-while-gobble-up-more-russia-gas/ France talks tough on Ukraine while gobbling up more Russian gas]</ref> <ref>[https://www.intellinews.com/france-s-spending-on-russian-lng-surges-to-over-600mn-this-year-321252/ ]France's spending on Russian LNG surges to over €600mn this year</ref> <ref>[https://europeannewsroom.com/why-is-europe-still-paying-russia-billions-for-oil-and-gas/ Why is Europe still paying Russia billions for oil and gas?]</ref> <ref>[https://www.kyivpost.com/post/54603 EU Paid Russia €200 Billion for Energy Since Invasion – Full Ban Still in Progress]</ref>። == የአካባቢ እና ሰው ሰራሽ አደጋዎች == እ.ኤ.አ. በ 2022 የፀደይ ወቅት ለማሪዮፖል በተደረገው ጦርነት የሩሲያ ጦር ከተማዋን ሙሉ በሙሉ አጠፋች ፣ ይህም ወደ ከባድ የአካባቢ ብክለት አስከትሏል <ref>[https://www.hrw.org/feature/russia-ukraine-war-mariupol/report “Our City Was Gone”Russia’s Devastation of Mariupol, Ukraine]</ref>። [[ስዕል:Kherson after the destruction of Kakhovka Hydroelectric Power Plant, 2023-06-07 (01).jpg|thumb|250px|[[ኬርሰን|ከርሰን]] በጎርፍ ወቅት፣ 2023]] እ.ኤ.አ. በ 2023 የሩሲያ ጦር በዲኒፔር ወንዝ ላይ ያለውን ግድብ አጠፋ ፣ ይህም ወደ ብዙ መንደሮች እና ከተሞች ጎርፍ ያመራል ፣ ይህም ሰዎችን ከመጉዳት በተጨማሪ የእንስሳትን ዓለም ይጎዳል ፣ በተለይም የከርሰን መካነ አራዊት እንስሳት ሁሉ ከስዋኖች በስተቀር ሰምጠዋል <ref>[https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-03-26/russian-forces-destroy-dnipro-hydroelectric-power-station-day-761 Russian forces destroy the Dnipro hydroelectric power station. Day 761 of the war]</ref> <ref>[https://www.politico.eu/article/hundreds-of-zoo-animals-dead-as-environmental-cost-of-ukraine-dam-blast-grows/ Hundreds of zoo animals dead as environmental cost of Ukraine dam blast grows]</ref> <ref>[https://ecopolitic.com.ua/en/news/ekocid-na-ukrainskih-zemlyah-5-najbilshih-katastrof-2023-roku-2/ Ecocide on Ukrainian lands: 5 biggest disasters of 2023]</ref>። በተጨማሪም የሩሲያ ጦር ዩክሬንን [[ኪዛፖሪዝሂያ የኑክሌር ኃይል ማመንጫ |በትልቅ የዩክሬን የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ጣቢያ]] ሠራተኞችን በመያዝ ዩክሬንን በአዲስ የኒውክሌር ስጋት እያስፈራራ ነው <ref>[https://truth-hounds.org/en/cases/seizing-power/ Seizing Power: Rosatom’s Complicity in Occupation, Torture, and Nuclear Safety Breaches at the Zaporizhzhia NPP]</ref> <ref>[https://www.npr.org/2023/06/05/1180198392/workers-describe-arrests-and-torture-inside-ukraines-largest-nuclear-power-plant Workers describe arrests and torture inside Ukraine's largest nuclear power plant]</ref> <ref>[https://www.nytimes.com/2023/03/28/world/europe/ukraine-zaporizhzhia-nuclear-plant-grossi.html Torture and Turmoil at Ukrainian Nuclear Plant: An Insider’s Account]</ref>። == በተጨማሪም ይመልከቱ == * [[የሩሲያ ሚሳኤል በዩክሬን ላይ ጥቃት ሰነዘረ]] * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[ሦስተኛው የዓለም ጦርነት]] * [[የፖለቲካ ፓርቲ 5.10]] * [[የሩሲያ ጸደይ]] == በባህል እና ሲኒማ == * ዘጋቢ ፊልም [[የፑቲኒዝም አናቶሚ (ዘጋቢ ፊልም)|የፑቲኒዝም አናቶሚ]] (Анатомія рашизму, 2023) <ref>[https://blog.poltava.to/pustovgar/17788/ Анатомія рашизму | Документальний цикл «Остання війна»]</ref> <ref>[https://stv.detector.media/suspilna-korporatsiya/read/7813/2023-05-18-pershyy-epizod-tsyklu-ostannya-viyna-prezentuvalo-suspilne/ “Анатомія рашизму”: Суспільне мовлення презентувало цикл фільмів про основу російсько-української війни. ВІДЕО]</ref>. === የሩሲያ ዲሞክራሲያዊ ኃይሎች አቀማመጥ === የሩሲያ ተቃዋሚዎች በተለይም የ[[አሌክሲ ናቫልኒ|አሌሴይ ናቫልኒ]] ደጋፊዎች በሩሲያ ውስጥ የፑቲንን አገዛዝ ለብዙ አመታት ሲዋጉ የቆዩ ሲሆን ከ2014 ጀምሮ በዩክሬን ላይ የተፈጸሙትን ወንጀሎች በሙሉ አጥብቀው አውግዘዋል፣ ዩክሬናውያንን ይደግፋሉ እና የፑቲን ዋና ደጋፊዎች ወንጀሎች ላይ ምርመራ እስከጀመረ ድረስ <ref>[https://navalny.com/p/6579/ Патриот за деньги. «Русский мир» в обмен на Эмираты]</ref>። == ማጣቀሻዎች == sryf3045pj1rwim0qz5r5vtf2botbo3 391806 391803 2026-04-20T14:43:32Z ~2026-24284-22 58216 /* በጦርነቱ ወቅት ሙስና */ 391806 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = ፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ | ክፍል = [[በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች]] | ስዕል = 2022 Russian invasion of Ukraine.svg | የስዕል_መግለጫ = [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች]] <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref> | ቀን = ፌብሩዋሪ 24፣ 2022 - የአሁን ቀን | ቦታ = አውሮፓ | ውጤት = የዩክሬን ድል፣ የሩስያ ሽንፈት እና ሀገሪቱን ሙሉ በሙሉ ለመቆጣጠር ያቀደችው እቅድ ሽንፈት ነው። | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} {{flag|ቤላሩስ}} <br /> {{flagcountry|ኤርትራ}} <br /> [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] <br /> [[የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] <br /> [[ታላቁ ዶን ጦር]] <br /> [[ስሜን ኮርያ]] <br /> [[ደቡብ ኦሤትያ-አላኒያ]] <br /> [[አብካዝያ]] <br /> [[ትራንስኒስትሪያ]] | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} {{flag|ፈረንሳይ}} <br /> {{flag|ፖላንድ}}<br /> {{flag|አውስትራሊያ}}<br /> {{flag|ኒው ዚላንድ}}<br /> {{flagcountry|ዴሞክራሲያዊ ፌዴራላዊ ዩጎዝላቪያ}} </small><br /> {{flag|ቤልጅግ|ሀገር}} <small></small><br /> {{flag|ኔዘርላንድስ}} <small></small><br /> {{flagcountry|የግሪክ መንግሥት}} <small><br /> {{flagcountry|ዴንማርክ}} <small><br /> {{flagcountry|ፊንላንድ}}</small><br /> {{flag|ኖርዌይ}} | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ፑቲን]] | መሪ2 = የዩክሬን የጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ ቫለሪ ዛሉጂኒ | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = [[የሩሲያ ፌዴሬሽን የጦር ኃይሎች]] 3 000 000 በዋናነት ወታደራዊ | ጉዳት2 = [[የዩክሬን የጦር ኃይሎች]] ወደ 300 ሺህ የሚጠጉ ወታደራዊ ሰራተኞች እና 700 ሺህ ሲቪሎች (እና በርካታ ደርዘን የውጭ በጎ ፈቃደ) }} '''፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ''' (እንዲሁም '''የሩስያ-ዩክሬን ጦርነት''' ተብሎም ይጠራል) በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን በአውሮፓ ውስጥ ጦርነት ነው። [[ፑቲኒዝም|ለጦርነቱ ዋነኛው ምክንያት የዘመናዊቷ ሩሲያ ፑቲኒዝም የሚባል ፈላጭ ቆራጭ አስተሳሰብ ነው። በዩክሬን ሁለት ምስራቃዊ ክልሎች በሩሲያ እና በዩክሬን መካከል ከስምንት ዓመታት ጦርነት በኋላ ግጭቱ ወደ አዲስ ምዕራፍ ገብቷል። ቀደም ሲል የፑቲን አገዛዝ ሩሲያ በጆርጂያ እና ቀደም ብሎም በቼችኒያ ላይ ጦርነቶችን ጀማሪ ነበር]]። [[ጦርነት በዶንባስ|በዩክሬን ሁለት ምስራቃዊ ክልሎች በሩሲያ እና በዩክሬን መካከል ከስምንት ዓመታት ጦርነት በኋላ ግጭቱ ወደ አዲስ ምዕራፍ ገብቷል]]። ወረራ ከመደረጉ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ ሩሲያ የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ እና የሉሃንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክን ሁለት እራሳቸውን የሚጠሩ የዩክሬን ግዛቶች እውቅና ሰጥተው ነበር፣ በመቀጠልም የሩሲያ ጦር ሃይሎች በምስራቅ ዩክሬን ዶንባስ አካባቢ ወረራ ፈጸሙ። ከ2021 መጀመሪያ ጀምሮ በተራዘመ የራሺያ ወታደራዊ ግንባታ እና ሩሲያ ዩክሬን ከአሜሪካ ጋር የአውሮፓ መንግስታት ጥምረት የሆነውን ኔቶን እንዳትቀላቀል በህጋዊ መንገድ እንድትከለክል ጠይቃለች። እና ካናዳ። እስከ ወረራ ቀን ድረስ [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] ስለ ዩክሬን የታቀደ ወረራ መረጃን ውድቅ አድርጓል፣ ምንም እንኳን ንቁ ዝግጅቶች ቢኖሩም። በተመሳሳይ ጊዜ የሩስያ ሚዲያ በሩስያ ህዝብ መካከል በዩክሬን ላይ ጥላቻን በዘዴ አነሳሳ። በየካቲት 24 ቀን 03:00 UTC (06:00 የሞስኮ ሰዓት) ፣ የሩሲያ ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን በምስራቅ ዩክሬን ወታደራዊ ዘመቻ እንዳደረጉ አስታውቀዋል ። ከደቂቃዎች በኋላ የሚሳኤል ጥቃቱ በሰሜን ዋና ከተማ ኪየቭን ጨምሮ በመላው ዩክሬን በሚገኙ ቦታዎች ተጀመረ። የዩክሬን የድንበር አገልግሎት ከሩሲያ እና ከቤላሩስ ጋር ያለው የድንበር ጣቢያዎች ጥቃት እንደደረሰባቸው ገልጿል።ከሁለት ሰአት በኋላ 05፡00 UTC አካባቢ የሩሲያ የምድር ጦር ኃይሎች ወደ አገሪቱ ገቡ። የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ የማርሻል ህግን በማውጣት ከሩሲያ ጋር ያላቸውን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት በማቋረጥ እና አጠቃላይ ንቅናቄን በማወጅ ምላሽ ሰጥተዋል። ወረራው በሩሲያ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ ጨምሮ አለም አቀፍ ውግዘት ደርሶበታል ፣በሩሲያ ፀረ-ጦርነት ሰልፎች በጅምላ ታስረዋል። [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች|በዚህ ጦርነት ሩሲያ በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን በአውሮፓ ትልቁን የጦር ወንጀሎች ፈጽማለች]] <ref>[https://www.bbc.com/amharic/news-60521296 ሩሲያ እና ዩክሬን: ፑቲን ዩክሬንን እንዲወሩ ያደረጋቸው ምንድን ነው?]</ref><ref>[https://www.sbs.com.au/language/amharic/amharic-news-22-february-2022-ukraine ሩስያ ለሁለት የምሥራቅ ዩክሬይን ሪፐብሊኮች ዕውቅንና ቸረች]</ref><ref>[https://www.bbc.com/amharic/news-60497703 የዩክሬን ፕሬዝዳንት ራሳችንን እንከላከላለን ሲሉ ሩሲያን አስጠነቀቁ]</ref>። == ዳራ == === የጥንት ጊዜያት === በ 7 ኛው -9 ኛው ክፍለ ዘመን የምስራቅ ስላቪክ ጎሳዎች እዚህ ሰፈሩ, እነሱም ከዘመናዊው ዩክሬን በከፊል ወደ ዘመናዊው ሩሲያ ምዕራባዊ ክፍል ተሰደዱ. በመካከለኛው ዘመን የሁለቱም አገሮች ግዛት የአንድ ግዛት አካል ነበር, ዋና ከተማው ኪየቭ ነበር. በ 12 ኛው ክፍለ ዘመን ኪየቫን ሩስ ወደ ተለያዩ ግዛቶች መበታተን ጀመረ. በ 12 ኛው ክፍለ ዘመን የኪየቭ ልዑል ቮሎዲሚር ሞኖማክ ስድስተኛ ልጅ ዩሪ ድሮሆሩኪ ዙፋኑን መውረስ ስላልቻለ የሰሜን ምስራቅ አገሮችን ማሸነፍ ጀመረ። ስለዚህ በ 12 ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ የስላቭ ጎሳዎች በማዕከላዊ ሩሲያ በሚገኙ አገሮች ውስጥ እራሳቸውን አግኝተዋል. ከመምጣታቸው በፊት ለዘመናዊ ፊንላንዳውያን ቅርብ የሆኑት ጎሳዎች በከተማው አካባቢ ይኖሩ ነበር. ዶልጎሩኪ እንደ ትንሽ ሰፈራ ያቋቋመው ሞስኮ. በቭላድሚር-ሱዝዳል ርእሰ ብሔር (በአሁኑ ሩሲያ ማዕከላዊ ክፍል) እና በኪየቫን ርዕሰ መስተዳድር መካከል ጦርነት ተፈጠረ, ይህም ከኪየቫን ሩስ እንዲለይ አድርጓል<ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref>. [[ስዕል:Muromian-map.png|thumb|180px|ዩክሬን ክርስትና በስላቭ ጎሳዎች ከመቀበሉ በፊት]] በ 1240 ከባቱ ወረራ በኋላ የሰሜኑ መሳፍንት መሪ አሌክሳንደር ኔቪስኪ የባቱ የማደጎ ልጅ ሆነ እና እስክንድር ከሆርዴው ጎን በጦርነት መሳተፉ የአስራ ስድስት ዓመቱ ልጁ ዳኒል የሙስቮቪ የመጀመሪያ ልዑል ሆነ። በዘመናዊቷ ሩሲያ ውስጥ የምትገኝ ሌላዋ አስፈላጊ ከተማ ቬሊኪ ኖቭጎሮድ ከሞስኮ ጋር የምትወዳደር እና በሞስኮ የተገዛችው በ1478 ብቻ ነው። የዩክሬን እና የቤላሩስ የወደፊት ሀገሮች በ 14 ኛው ክፍለ ዘመን ከወደፊቱ ሩሲያ ተለያይተው የሊቱዌኒያ ግራንድ ዱቺ አካል ሆኑ (ሁለቱ ሀገራት እስከ 18 ኛው ክፍለ ዘመን ድረስ አብረው ኖረዋል ፣ ዛሬ የዩክሬን እና የቤላሩስ ቋንቋዎች 84 በመቶ ተመሳሳይ ናቸው)።በ15ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ ወርቃማው ሆርዴ ተበታተነ እና ቀሪው የአስተዳደር ክፍል የሆነው የሙስቮይት ግዛት ከቀድሞ አጋሮቹ እና ጎረቤቶቹ ጋር በተለይም በሊቱዌኒያ ግራንድ ዱቺ ላይ ኃይለኛ ጦርነት አድርጓል።የሩስያ ሕዝብ ከምስራቅ ስላቪክ ጎሳዎች የተቋቋመ ሲሆን በ 16 ኛው ክፍለ ዘመን በሙስቮይት ግዛት ጊዜ የተለየ ሕዝብ ፈጠረ<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>. === አዲስ ዘመን === በ [[ዛፖሮዝሂያን ሲች|15 ኛው -16 ኛው ክፍለ ዘመን የዩክሬን ሊቃውንት ተፈጠሩ - ኮሳኮች , ህዝቡን ከአጎራባች ወረራ የሚከላከሉ ተዋጊዎች]]። ዘመናዊ ሩሲያውያን በ 17 ኛው ክፍለ ዘመን ወደ ዩክሬን ምድር ደረሱ እና ከ 1648-1654 የነጻነት ጦርነት እና የፖላንድ ወረራ በቦህዳን ክሜልኒትስኪ መሪነት በመቃወም ዩክሬናውያን በ 1654 ከሩሲያ ጋር ስምምነት ፈጸሙ። ዩክሬናውያን እንደ ዜጋ አይቆጠሩም ነበር እናም ኮሳኮች እና ገበሬዎች በሩሲያ ውስጥ ለግዳጅ ሥራ ተልከዋል ፣ ይህም የ 1654 ስምምነትን ይጥሳል (10,000 ዩክሬናውያን የላዶጋ ቦይ በሚገነቡበት ጊዜ በንጽህና ጉድለት ምክንያት ሞተዋል) ይህ በ1708 ከሩሲያ ጋር የነበረውን ጥምረት በማፍረስ ከስዊድን ጥበቃ እንዲደረግለት በጠየቀው ኢቫን ማዜፓ የሚመራ አብዮት አስከተለ።<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref> [[ስዕል:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|170px|ከ 1863 ጀምሮ የጴጥሮስ ቫልዩቭ ድንጋጌ "የዩክሬን ቋንቋ ፈጽሞ የለም, የለም, እና ሊሆን አይችልም, እና በዚህ ድንጋጌ የማይስማማ ማንኛውም ሰው የሩሲያ ጠላት ነው" ተግባራዊ ሆኗል.]] እ.ኤ.አ. በ 1775 ሩሲያ የዩክሬን ኮሳኮችን እና ምሽጎቻቸውን ሲች አጠፋች ፣ ይህ ደግሞ ለብዙ ዩክሬናውያን እና ሩሲፊኬሽን (በሩሲያኛ - Русификация) ባርነት እንዲገዛ አድርጓል። ሩሲያ የዩክሬን ቋንቋ እና ባህል አፍኗል. የእንደዚህ አይነት ፖሊሲ ምሳሌ የዩክሬናውያንን የአፍ መፍቻ ቋንቋ መጠቀምን የሚከለክለው የኤምኤስ ድንጋጌ (Эмский указ) እና የሩሲያ የውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ፒዮትር ቫልዩቭ (ሩሲያኛ Валуевский циркуляр) ትእዛዝ ነው<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref><ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>። === የቅርብ ጊዜ ታሪክ === እ.ኤ.አ. በ 1914 ንጉሠ ነገሥት ኒኮላስ II የታዋቂው የዩክሬን ጸሐፊ ታራስ ሼቭቼንኮ የተወለደበትን መቶኛ ዓመት ማክበርን ከልክሏል<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref>። እ.ኤ.አ. በ1917 መጀመሪያ ላይ በአሌክሳንደር ኬሬንስኪ የሚመራው የየካቲት አብዮት ንጉሳዊ ስርአቱን አስወግዶ ሩሲያን ወደ ሪፐብሊክ በመቀየር ብዙ ቀደም ሲል ጭቁን ህዝቦች ለነፃነታቸው እንዲታገሉ እድል ሰጥቷቸዋል<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>። በ[[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት|1917 መገባደጃ ላይ ሌኒን ወደ ስልጣን ከመጣ በኋላ በቀድሞዋ ሩሲያ ሪፐብሊክ ግዛት ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት አወጀ ይህም የ1917-1921 ጦርነትን ይጨምራል]]። በዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክ እና በሶቪየት ሩሲያ መካከል። በፖላንድ እና በሩሲያ መካከል (ከ 1922 ጀምሮ - የሶቪየት ህብረት) ዩክሬን እንዲከፋፈል ምክንያት ሆኗል. ዩክሬን በቀይ ሽብር ክፉኛ ተሠቃየች ፣ 3 ሚሊዮን ሰዎችን አጥታለች - ኮሚኒስቶች ያመጡት ፖሊሲ<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref> እ.ኤ.አ. በ [[ሆሎዶሞር|1932-1933 በጆሴፍ ስታሊን የሚመራው የሶቪየት አገዛዝ በዩክሬን ህዝብ ላይ የዘር ማጥፋት ወንጀል ተብሎ በአብዛኛዎቹ አለም እውቅና ያገኘውን እና እስከ 10 ሚሊዮን የሚደርሱ ሰዎችን ህይወት የቀጠፈውን ሆሎዶሞርን (በአርቴፊሻል የተደራጀ ረሃብ) ፈጽሟል]] <ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>። [[ስዕል:Національний музей Голодомору-геноциду, скульптура дівчинки «Гірка пам'ять дитинства».jpg|thumb|200px|ከዩኤስኤስአር ውድቀት በኋላ በ 2000 ዎቹ ውስጥ የተፈጠረው በኪዬቭ ውስጥ የሆሎዶሞር-ዘር ማጥፋት ብሔራዊ ሙዚየም]] እ.ኤ.አ. በ 1937 [[ኤን.ኬ.ቪ.ዲ]] (በኋላ የዩኤስኤስ አር የውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር ተብሎ ተሰየመ) ብዙ የዩክሬን ምሁራንን ፣ የባህል ባለሙያዎችን እና ሳይንቲስቶችን ተኩሶ አስከሬናቸውን በባይኪቪንያን ጫካ ውስጥ በድብቅ ቀበሩት ፣ ከዩኤስኤስአር ውድቀት በኋላ ሀውልት ተተከለ<ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>.። እ.ኤ.አ. በ 1960 ዎቹ - 1980 ዎቹ [[በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ተቃዋሚዎች|የሶቪዬት አገዛዝ በተቃዋሚዎች ላይ አፈናዎችን አድርጓል]] ፣ ተቃዋሚዎችን - የመንግስት ርዕዮተ ዓለም ተቃዋሚዎችን - ወደ እስር ቤቶች እና የአእምሮ ህክምና ሆስፒታሎች በመላክ በጣም ታዋቂው የዩክሬን ተቃዋሚ ቫሲል ስቱስ ለአገሪቱ ነፃነትን ይፈልጋል <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>። እ.ኤ.አ. በ 1985-1991 ሶቪየት ኅብረት ፈራረሰች እና እ.ኤ.አ. ነሐሴ 24 ቀን 1991 ዩክሬን ነፃነቷን አወጀች። === የድህረ-ሶቪየት አውድ እና የብርቱካን አብዮት። === እ.ኤ.አ. በ 1991 የሶቪየት ህብረት መፍረስን ተከትሎ ዩክሬን እና ሩሲያ የቅርብ ግንኙነታቸውን ቀጥለዋል። እ.ኤ.አ. በ 1994 ዩክሬን የኒውክሌር ጦር መሳሪያዋን ለመተው ተስማምታለች እና ሩሲያ ፣ ዩናይትድ ኪንግደም እና ዩናይትድ ስቴትስ በዩክሬን የግዛት አንድነት ወይም የፖለቲካ ነፃነት ላይ ዛቻ ወይም የኃይል አጠቃቀም ላይ ማረጋገጫ እንዲሰጡ የቡዳፔስት የደህንነት ማረጋገጫ ስምምነትን ፈረመች ። . ከአምስት ዓመታት በኋላ ሩሲያ የአውሮፓ ደኅንነት ቻርተር ፈራሚዎች አንዷ ነበረች፣ በዚያም “እያንዳንዱ ተሳታፊ መንግሥት በዝግመተ ለውጥ ወቅት የሕብረት ስምምነቶችን ጨምሮ የፀጥታ ሥምምነቶችን የመምረጥ ወይም የመለወጥ ነፃነት የማግኘት ተፈጥሯዊ መብትን በድጋሚ አረጋግጣለች። . እ.ኤ.አ. በ 2004 የወቅቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ቪክቶር ያኑኮቪች በዩክሬን ጠቅላይ ፍርድ ቤት ውሳኔ መሠረት በተካሄደው ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ አሸናፊ ተባለ። ውጤቱም የተቃዋሚውን እጩ ቪክቶር ዩሽቼንኮ በመደገፍ ሕዝባዊ ተቃውሞ አስነሳ። ውጤቱን ተቃወመ። በአብዮቱ አስጨናቂ ወራት እጩ ዩሽቼንኮ በድንገት በጠና ታመመ፣ እና ብዙም ሳይቆይ በብዙ ገለልተኛ የሀኪሞች ቡድን በTCDD ዲዮክሲን መመረዙ ታወቀ። ዩሽቼንኮ በመመረዙ ውስጥ የሩሲያን ተሳትፎ አጥብቆ ጠረጠረ። ይህ ሁሉ ውሎ አድሮ ቪክቶር ዩሽቼንኮ እና ዩሊያ ቲሞሼንኮ ወደ ስልጣን በማምጣት ያኑኮቪች በተቃዋሚነት እንዲመሩ በማድረግ ሰላማዊው የብርቱካን አብዮት አስከትሏል። [[ስዕል:Vladimir Putin 22 February 2008-5.jpg|thumb|220px|ፕሬዝዳንት ዩሽቼንኮ እና ፑቲን]] እ.ኤ.አ. በ 2008 የሩሲያ ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን ዩክሬን ወደ ኔቶ ልትገባ የምትችልበትን ሁኔታ ተቃውመዋል። እ.ኤ.አ. በ 2009 የሮማኒያ ተንታኝ ኢሊያን ቺፉ እና ተባባሪዎቹ ዩክሬንን በተመለከተ ሩሲያ የተሻሻለውን የብሬዥኔቭ አስተምህሮ በመከተል የዩክሬን ሉዓላዊነት ከዋርሶ ስምምነት አባል ሀገራት የበለጠ መሆን እንደሌለበት የሚገልጽ አስተያየት ሰጥተዋል። እ.ኤ.አ. በ 1980 ዎቹ መጨረሻ እና በ 1990 ዎቹ መጀመሪያ ላይ የሶቪዬት ተፅእኖ ሉል ከመውደቁ በፊት ። ==== የዩክሬን አብዮት እና ጦርነት ==== እ.ኤ.አ. በ2012 ስልጣን ከያዘው ከቭላድሚር ፑቲን የሶስተኛ ጊዜ የስልጣን ዘመን በኋላ ሩሲያ የመናገር ነፃነት ላይ ከፍተኛ እርምጃ መውሰድ ጀመረች። በተጨማሪም እ.ኤ.አ. በ 2012 ፑቲን በዩክሬን ላይ መጠነ ሰፊ የመረጃ ጦርነት ከፍቷል ። በስልጣን ላይ ለመቆየት የወቅቱ የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቪክቶር ያኑኮቪች ፑቲን ወታደሮችን በመላክ በ2013 ዩክሬንን እንዲወርሩ ጠይቀዋል። እ.ኤ.አ. ሐምሌ 17 ቀን 2013 የሩሲያ የባህር ኃይል መርከብ የዩክሬንን የባህር ድንበር አቋርጦ በአዞቭ ባህር ውስጥ የዩክሬን ማጥመጃ መርከብ በመስጠም አራት መርከበኞችን ገደለ። አንደኛው በሕይወት ተርፎ ስለ ጉዳዩ ለጋዜጠኞች ተናግሯል <ref>[https://ukrpohliad.org/blogs/tragediya-v-azovs-komu-mori-protesty-v-ukrayini.html Трагедія в Азовському морі – протести в Україні]</ref> <ref>[https://tyzhden.ua/piraty-azovskoho-moria-rosijski-prykordonnyky-povodiatsia-iak-ikhni-somalijski-kolehy/ Пірати Азовського моря. Російські прикордонники поводяться як їхні сомалійські “колеги”]</ref>። የዩክሬን መንግስት የአውሮፓ ህብረት–የዩክሬን ማህበር ስምምነትን ለማቋረጥ ባደረገው ውሳኔ፣ ይልቁንም ከሩሲያ እና ከኢዩራሺያን ኢኮኖሚ ህብረት ጋር ያለውን ግንኙነት በመምረጥ የዩክሬን መንግስት በወሰደው ውሳኔ ላይ የዩሮማይዳን ተቃውሞ በ2013 ተጀመረ። ከሳምንታት የተቃውሞ ሰልፎች በኋላ፣ ያኑኮቪች እና የዩክሬን ፓርላማ ተቃዋሚ መሪዎች እ.ኤ.አ. በማግስቱ ያኑኮቪች የፕሬዚዳንትነት ሥልጣናቸውን የነጠቀውን የክስ መቃወሚያ ድምፅ አስቀድሞ ከኪየቭ ሸሸ። በ[[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|2014 መጀመሪያ ላይ በዩክሬን አብዮት ተካሂዷል]]። የዩክሬን ሩሲያኛ ተናጋሪ ምስራቃዊ ክልሎች መሪዎች ለያኑኮቪች ታማኝነታቸውን እንደሚቀጥሉ በማወጅ እ.ኤ.አ. በ 2014 በዩክሬን የሩስያ ፕሮ-ሩሲያ አለመረጋጋትን አስከትሏል ። ብጥብጡ የተከተለው በመጋቢት 2014 ክራይሚያን በሩስያ መግዛቱ እና በዶንባስ ጦርነት በኤፕሪል 2014 የጀመረው በሩሲያ የሚደገፉ የዲኔትስክ ​​እና የሉሃንስክ ህዝቦች ሪፐብሊኮች ኳሲ ግዛቶች ሲፈጠሩ ነው።እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. በየካቲት 20 ቀን 2014 ያኑኮቪች ኪየቭ በነበሩበት ወቅት ሩሲያ የክራይሚያን ባሕረ ገብ መሬት መቀላቀል የጀመረች ሲሆን ሚያዝያ [[ጦርነት በዶንባስ|12 ሚያዚያ 2014 ያኑኮቪች ከሸሸ በኋላ ሩሲያ በምስራቅ ዩክሬን ወታደራዊ ጥቃት ሰነዘረች]]። ኢጎር ጊርኪን፣ የሩሲያ የደህንነት አገልግሎት መኮንን፣ የስላቭያንስክ ከተማ ውስጥ የሩሲያ ወረራ መር። ኤፕሪል 13 ዩክሬን የሩሲያን ጥቃት ለማስቆም የፀረ-ሽብርተኝነት ተግባር (ፀረ-ሽብርተኝነትን) ጀመረች። [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች|በ 2015 መጀመሪያ ላይ የሩሲያ ጦር የዶኔትስክ አየር ማረፊያን አጠፋ]] <ref> [https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref> [https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref> [https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref> <ref> [https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>። [[ስዕል:Maryinka005.jpg|thumb|200px|ከሩሲያ ወራሪዎች ነፃ በወጣች ከተማ የዩክሬን ባንዲራ]] እ.ኤ.አ. በኖቬምበር 2018 ሩሲያ ሶስት የዩክሬን ጀልባዎችን ​​በኬርች ባህር ውስጥ በቁጥጥር ስር አውላለች እና በምስራቅ ዩክሬን ውስጥ ጥይቱን አጠናክራለች። ፕሬዝዳንት ፔትሮ ፖሮሼንኮ በደቡብ ምስራቅ ዩክሬን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አውጀዋል። መርከበኞች የተመለሱት በአለም አቀፉ ማህበረሰብ ፍላጎት እና በሩስያ ላይ ግፊት ነበር <ref>[https://www.iiss.org/publications/strategic-comments/2018/the-kerch-strait-incident/ The Kerch Strait incident]</ref> <ref>[https://hansard.parliament.uk/lords/2018-11-26/debates/9404318C-743D-4629-A79E-8D2155C59AB4/RussiaAndUkraineSeizureOfNavalVessels Russia and Ukraine: Seizure of Naval Vessels]</ref>። እ.ኤ.አ. ሴፕቴምበር 14 ቀን 2020 የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ የዩክሬንን አዲሱን ብሔራዊ ደህንነት ስትራቴጂ አፀደቁ ፣ “ይህም ከኔቶ ጋር በናቶ ውስጥ አባልነት የመሆን ዓላማ ያለው ልዩ አጋርነት እንዲኖር ያስችላል። ማርች 24 ቀን 2021 Zelenskyy "በጊዜያዊነት የተያዘው የክራይሚያ ሪፐብሊክ ሪፐብሊክ ግዛት እና የሴቫስቶፖል ከተማን የማስወገድ ስትራቴጂ እና መልሶ የማቋቋም ስትራቴጂ" ቁጥር 117/2021 በማፅደቅ የተፈረመውን ድንጋጌ ተፈራርሟል<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>። እ.ኤ.አ. በጁላይ 2021 ፑቲን ስለ ሩሲያውያን እና ዩክሬናውያን ታሪካዊ አንድነት በሚል ርዕስ አንድ ድርሰት አሳትሟል ፣ በዚህ ውስጥ ሩሲያውያን እና ዩክሬናውያን “አንድ ህዝብ” ናቸው የሚለውን አመለካከት በድጋሚ አረጋግጠዋል ። አሜሪካዊው የታሪክ ምሁር ቲሞቲ ስናይደር የፑቲንን ሃሳቦች ኢምፔሪያሊዝም ብለው ገልፀውታል። እንግሊዛዊው ጋዜጠኛ ኤድዋርድ ሉካስ እንደ ታሪካዊ ክለሳ ገልፆታል። ሌሎች ታዛቢዎች የሩስያ አመራር ስለ ዘመናዊው ዩክሬን እና ስለ ታሪኩ የተዛባ አመለካከት እንዳላቸው ገልጸዋል<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>። [[ስዕል:Shells hit residential building in Lugansk, August 7, 2014.jpg|thumb|240px|በ 2014 በ [[ሉጋንስክ]] ከተማ ውስጥ በሚገኝ የመኖሪያ ሕንፃ ላይ የሩሲያ ወታደራዊ የአየር ድብደባ]] ሩሲያ የዩክሬን ወደ ኔቶ መግባት እና በአጠቃላይ የኔቶ መስፋፋት የብሄራዊ ደኅንነቷን አደጋ ላይ ይጥላል ስትል ተናግራለች። በተራው፣ ዩክሬን እና ሌሎች ሩሲያ አጎራባች የአውሮፓ ሀገራት ፑቲንን የሩስያን ኢምንትነት ሞክረዋል እና ጠበኛ ወታደራዊ ፖሊሲዎችን ይከተላሉ ሲሉ ከሰዋል።እ.ኤ.አ. እስከ 2022 ድረስ ሩሲያ በ "ዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ" በኩል በሞስኮ ላይ የተመሰረተው የፖለቲካ ሳይንቲስት ኦሌክሳንደር ቦሮዳይ የመጀመሪያው ገዥ በዩክሬን ላይ ስውር ጦርነት ከፍቷል, ይህም ወደ ከፍተኛ ጦርነት ተለወጠ. እ.ኤ.አ. በ2022፣ በርካታ ፀረ-ጦርነት ተቃውሞዎች በመላ ሩሲያ ተካሂደዋል፣ እነዚህም በደህንነት አገልግሎቶች ታፍነው።በዩክሬን ሩሲያ ከባድ የጦር ወንጀሎችን እየፈፀመች ሲሆን ይህም ህዝብ በሚበዛባቸው አካባቢዎች በጥይት መምታት፣ እንደ ማሪፖል ያሉ ከተሞችን በሙሉ ማውደም እና ዩክሬንን በመደገፍ በሰላማዊ ሰዎች ላይ ጥቃት መሰንዘርን ጨምሮ በመኖሪያ ህንጻዎች ስር ያሉ ማሰቃየትን ጨምሮ። በዩክሬን ውስጥ በሲቪል ህዝብ ላይ በጣም ከባድ የሆነው ወንጀል በቡቻ ፣ ኪየቭ ክልል በመጋቢት 2022 የተፈፀመው ግድያ ነው። በተያዙት ግዛቶች ውስጥ ሩሲያውያን የዩክሬን ቋንቋ ጽሑፎችን በትምህርት ቤቶች፣ ሙዚየሞች እና ቤተመጻሕፍት ውስጥ የሩሲያን መስፈርት ያላሟሉ ማጥፋት ጀመሩ፣ እንዲሁም ሰላማዊ ዜጎች የሚታሰሩበት እና የሚሰቃዩበት የ"ማጣሪያ" ካምፖች (ራሺያኛ: Фильтрационные лагеря России на Украине) ስርዓት ፈጠሩ። በሩሲያ የፖለቲካ ሳይንቲስት ቲሞፊ ሰርጌሴቭ ጽሑፍ [[ሩሲያ ከዩክሬን ጋር ምን ማድረግ አለባት?]] ታሪክ ጸሐፊው ቲሞቲ ስናይደር “የሩሲያ የዘር ማጥፋት መማሪያ መጽሐፍ” በማለት ጠርተውታል። ነበር<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref>። == መቅድም == === የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ === [[ስዕል:A Hat+on Ilyin1.jpg|thumb|240px|ኢቫን ኢሊን (1883-1954) የናዚን አመለካከት የያዘ ሩሲያዊ ጸሐፊ እና ፈላስፋ ነበር። የፑቲን ተወዳጅ ጸሐፊ <ref>[https://www.foreignaffairs.com/articles/ukraine/2015-09-20/putins-philosopher Putin’s Philosopher]</ref>]] ግጭቱ በመጀመሪያ ከመጋቢት እስከ ኤፕሪል 2021 እና ከጥቅምት 2021 እስከ የካቲት 2022 በከፍተኛ ወታደራዊ ግንባታ የጀመረ ሲሆን በሁለተኛው ወታደራዊ ግንባታ ወቅት ሩሲያ ለአሜሪካ እና ኔቶ ጥያቄዎችን በማንሳት የጥያቄዎችን የያዙ ሁለት ረቂቅ ስምምነቶችን አራግፋለች። “የደህንነት ዋስትና” ብሎ የሚጠራውን ዩክሬን ከናቶ ጋር እንደማትቀላቀል የገባችውን ሕጋዊ አስገዳጅ ቃል ኪዳን እንዲሁም በምስራቅ አውሮፓ የሚገኙትን የኔቶ ወታደሮች እና ወታደራዊ ሃርድዌር መቀነስን ጨምሮ፣ እና ኔቶ በጣት ጣቱ ከቀጠለ ያልተገለጸ ወታደራዊ ምላሽን አስፈራርቷል። ጠበኛ መስመር"። == የሩሲያ አቀማመጥ == ሩሲያ በዩክሬን ላይ የፈፀመችውን ወንጀል በግልፅ ትክዳለች ፣ “ሐሰተኛ” በማለት በመግለጽ በጦርነቱ ላይ ያላቸውን ተቃውሞ በግልፅ የሚገልጹ ዜጎቿን በአሰቃቂ ሁኔታ እየፈጀች ስትገድል በተመሳሳይ ጊዜ ሩሲያውያን በ [[የሩሲያዊ ዓለም]] ርዕዮተ ዓለም እየተመሩ ሌሎች አገሮችን እንዲያወድሙ በቀጥታ ጥሪዋን አስተላልፋለች <ref>[https://sos-defenders.org/en/entity/5kgjij5f29j Maria Ponomarenko]</ref>። == በሩሲያ ውስጥ የፑቲን ፕሮፓጋንዳ == [[ስዕል:Russian occupied territories in map.svg|thumb|250px|[[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን በሩሲያ የተያዙ የሌሎች አገሮች ግዛቶች]]]] የሩሲያ ግዛት የመረጃ ፖሊሲ, ልዩ የመረጃ እርምጃዎች ውስብስብ ("ልዩ ስራዎች", "የፖለቲካ ቴክኖሎጂዎች") እና የሚመለከታቸው የመንግስት አካላት እና የሩሲያ ፌዴሬሽን ህዝብ የስነ-ልቦና ሂደት ሂደት ላይ የተሰማሩ ተቋማት, እንዲሁም "ዜና" በሚል ሽፋን የሌሎች አገሮች ህዝብ <ref>{{Cite web |url=http://www.pravda.com.ua/news/2014/03/4/7017577/ |title=У Києві блокують російські телеканали «за пропаганду війни».- Українська правда. Вівторок, 04 березня 2014, 18:25 |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=2 липня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140702104430/http://www.pravda.com.ua/news/2014/03/4/7017577/ }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ukrinform.ua/rus/news/v_gosdume_predlagayut_na_vseh_urovnyah_pomogat_terroristam_1645211 |title=В Госдуме РФ призвали «на всех уровнях» помогать террористам на востоке Украины.— Укрінформ, 01.07.2014 13:49 |accessdate=01.07.2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140715002419/http://www.ukrinform.ua/rus/news/v_gosdume_predlagayut_na_vseh_urovnyah_pomogat_terroristam_1645211 |archivedate=15.07.2014 |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://news.yahoo.com/russian-propaganda-war-full-swing-over-ukraine-085411498.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714121037/http://news.yahoo.com/russian-propaganda-war-full-swing-over-ukraine-085411498.html |date=14 липня 2014 }} Russian propaganda war in full swing over Ukraine,]{{ref-en}} [[Associated Press]]<span> на </span>[[Yahoo!]]</ref>። የሩሲያ ግዛት ፕሮፓጋንዳ አጠቃላይ ነው እና በሶቪየት ፕሮፓጋንዳ ውስጥ ቀጥተኛ ቀዳሚ አለው ፣ ግን የሌሎች ታሪካዊ አምባገነን እና አምባገነን መንግስታትን ተሞክሮ በንቃት ይጠቀማል<ref>{{ref-en}} [https://euvsdisinfo.eu/disinformation-cases/?text=nazi&date=25.08.2015%20-%2025.08.2021&disinfo_countries%5B%5D=77547&per_page= EU vs DISINFO]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.pravda.com.ua/news/2015/04/9/7064246/ |title=Парламент заборонив пропаганду комуністичного та нацистського режимів |accessdate=11 жовтня 2021 |archive-date=27 жовтня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027233234/https://www.pravda.com.ua/news/2015/04/9/7064246/ }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/317-19 |title=Закон України. Про засудження комуністичного та націонал-соціалістичного (нацистського) тоталітарних режимів в Україні та заборону пропаганди їхньої символіки |accessdate=11 жовтня 2021 |archive-date=4 березня 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304035916/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/317-19 }}</ref>።በሩሲያ ውስጥ ፕሮፓጋንዳ ሁል ጊዜ ከሳንሱር ጋር ተያይዞ ጥቅም ላይ ይውላል-ሳንሱር ማንኛውንም ተቃውሞ ያስወግዳል ፣ ፕሮፓጋንዳ ሰዎች በገዥው ልሂቃን ፍላጎቶች እና ግቦች መሠረት እንዲያስቡ ያስገድዳቸዋል<ref>{{Cite web |url=http://www.pravda.com.ua/news/2014/04/17/7022770/ |title=Путін вперше визнав, що «зелені чоловічки» — його військові |accessdate=22 лютого 2015 |archive-date=24 травня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524054826/https://www.pravda.com.ua/news/2014/04/17/7022770/ }}</ref>። [[ስዕል:Территориальные приращения Украины.jpg|thumb|220px|በሩሲያ ኢምፓየር እና በዩኤስኤስአር ወቅት የዩክሬን የግዛት ክፍፍል መዋቅር መፈጠሩን የሚያሳዩ ተመሳሳይ ካርታዎች በሩሲያ ፕሮፓጋንዳ ውስጥ በዘመናችን ለጥቃት ማመካኛ ጥቅም ላይ ይውላሉ።]] [[ስዕል:1897 Укр повіти.png|thumb|220px|እ.ኤ.አ. በ 19 ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ በ 1932-1933 የዩክሬናውያን የዩክሬናውያን የዩክሬን ነዋሪዎች በአውሮፓ የሰፈሩበት ካርታ ፣ በ 1932-1933 በዩኤስኤስ አር የስታሊኒስት አገዛዝ ከተፈፀመ የዘር ማጥፋት በፊት ።]] ከሴፕቴምበር 2008 ጀምሮ በጆርጂያ ላይ ከደረሰው ጥቃት በኋላ ለፑቲን ቅርብ የሆነው ፈላስፋ አሌክሳንደር ዱጊን የሩሲያ ማህበረሰብ ዩክሬንን እና ቀደም ሲል የዩኤስኤስአር አካል የነበሩትን ሌሎች አገሮችን እንዲውረር ጠይቋል<ref>[http://www.academia.edu/214792/_O_ Патологические тенденции в русском неоевразийстве".&nbsp;О значении взлета Александра&nbsp;Дугина для&nbsp;интерпретации общественной жизни современной&nbsp;России]{{ref-ru}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://argumentua.com/stati/professor-dugin-obychnyi-russkii-fashist |title=Аргумент.уа: Профессор Дугин, обычный русский фашист |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=29 червня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629132002/http://argumentua.com/stati/professor-dugin-obychnyi-russkii-fashist }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html |title=Le Raspoutine de Poutine. Chantre d'un fascisme panslave, l'ultranationaliste Alexandre Douguine est un conseiller occulte du chef du Kremlin. Son but ? Annexer une partie de l'Ukraine et reconstituer l'empire russe.— Article publié dans le Nouvel Observateur le 30 avril 2014 |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=6 жовтня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006115920/http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html }}</ref><ref>[https://censor.net/ua/news/285052/mozg_putina_fashist_dugin_luchshe_vsego_esli_rossiyiskaya_armiya_pereyidet_granitsu_s_ukrainoyi «Мозг» Хуйлоа, фашист Дугин: «Лучше всего, если российская армия перейдет границу с Украиной».— Цензор. НЕТ, 13.05.14 09:10]</ref><ref>{{Cite web |url=http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html |title=Le Raspoutine de Poutine. Chantre d'un fascisme panslave, l'ultranationaliste Alexandre Douguine est un conseiller occulte du chef du Kremlin. Son but ? Annexer une partie de l'Ukraine et reconstituer l'empire russe.— Le nouvel Observateur. Publié le 03-05-2014 à 13h12 |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=6 жовтня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006115920/http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html }}</ref>።ሩሲያ በአሁኑ ጊዜ የራሷን ታሪክ በማዛባት ፣የሌሎች ሀገራትን በተለይም የዩክሬንን ታሪክ በመጥለፍ ድርጊቷን ለማስረዳት ትገኛለች <ref>[https://streebogblog.wordpress.com/2017/07/18/%D0%B3%D1%80%D1%8E%D0%BD%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B0-%D0%B7%D0%B0%D1%87%D0%B5%D0%BC-%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8-%D1%87%D1%83%D0%B6/ Грюнвальдская битва: Зачем России чужая победа?]</ref>። {{ጥቅስ|የሩሲያ ድንበሮች ማለቂያ የሌላቸው ናቸው (በሩሲያኛ Границы России нигде не заканчиваются|ፑቲን ህጻናትን አነጋግሯል፣ 2016|right}} == የመጀመሪያው የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ == [[ስዕል:Russian forces near Ukraine, 2021-12-03 (crop).jpg|thumb|250px|በ 2021 በዩክሬን ድንበር አቅራቢያ የሩሲያ ወታደሮች ብዛት ካርታ]] እ.ኤ.አ. ይህ የተገለጸው የዩክሬን መንግሥት በዚያ ወር መጀመሪያ ላይ የሩስያ ደጋፊ በሆኑት የዩክሬን ተቃዋሚ ፖለቲከኛ እና ባለሀብት ቪክቶር ሜድቬድቹክ ላይ ከቭላድሚር ፑቲን ጋር የጠበቀ ግኑኝነት ያላቸው ሰዎች ላይ የወሰደውን እርምጃ ተከትሎ ነው። እ.ኤ.አ. ማርች 3፣ 2021፣ ሱስፒል እንዳሉት፣ እራሱን የዶኔትስክ ህዝብ ሪፐብሊክ ብሎ ከሚጠራው ተገንጣዮች በዩክሬን ወታደራዊ ቦታዎች ላይ “ቅድመ መከላከል እሳት” ለመጠቀም ፍቃድ እንደተሰጣቸው ዘግበዋል። በማርች 16፣ በሱሚ የሚገኘው የSBGS የድንበር ጠባቂ ሚል አየ። ከሩሲያ የሚበር ማይ-8 ሄሊኮፕተር በግምት 50 ሜትሮች (160 ጫማ) ወደ ዩክሬን ግዛት በመግባት ወደ ሩሲያ አየር ክልል ከመመለሱ በፊት። ኖቮዬ ቭሬሚያ የተሰኘው የዩክሬን መጽሔት እንደገለጸው ከአሥር ቀናት በኋላ የሩስያ ወታደሮች በዶንባስ በምትገኘው ሹሚ መንደር አቅራቢያ በሚገኙ የዩክሬን ቦታዎች ላይ ሞርታር በመተኮስ አራት የዩክሬን አገልጋዮችን ገድለዋል። ኤፕሪል 1 ቀን ሩሲያ በዶንባስ የተኩስ አቁም ለማደስ ፈቃደኛ አልሆነችም። ከማርች 16 ጀምሮ ኔቶ ተከታታይ ወታደራዊ ልምምዶችን ተከላካይ አውሮፓ 2021 ጀምሯል። ከ27 ብሔሮች የተውጣጡ 28,000 ወታደሮችን ያሳትፋል። ሩሲያ ኔቶ መከላከያ አውሮፓን 2021 በመያዙ ነቀፋ ሰንዝራለች፣ እናም ለኔቶ ወታደራዊ እንቅስቃሴ ምላሽ ለመስጠት ወታደሮቿን ወደ ምዕራባዊ ድንበሯ አሰማርታለች። የሥምምነቱ ሥራ ሩሲያ በሚያዝያ ወር አጋማሽ ላይ በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ ከፍተኛ የሆነ ወታደር እንዲፈጠር አድርጓል። በዩክሬን የተገመተው ግምት በ 40,000 የሩስያ ጦርነቶች ወደ ክራይሚያ እና በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ምስራቃዊ ክፍል ላይ ተሰማርቷል. የጀርመን መንግስት ቡድኑን ማሰማራቱን ቀስቃሽ ነው ሲል አውግዟል። እ.ኤ.አ. ማርች 30 ፣ የዩክሬን ጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ ኮሎኔል ጄኔራል ሩስላን ክሆምቻክ ለዛፓድ 2021 መልመጃ [ru] በዩክሬን ዳርቻ ላይ በሩሲያ ጦር ኃይሎች ወታደራዊ መገንባቱን የሚጠቁሙ የስለላ ሪፖርቶችን ገልጿል። 28 የሩስያ ሻለቃ ታክቲክ ቡድኖች በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ በዋናነት በክራይሚያ፣ ሮስቶቭ፣ ብራያንስክ እና ቮሮኔዝ ይገኛሉ። 60,700 የሩስያ ወታደሮች በክራይሚያ እና ዶንባስ ሰፍረዋል ተብሎ ይገመታል፣ 2,000 ወታደራዊ አማካሪዎችና አስተማሪዎች በምስራቅ ዩክሬን ይገኛሉ። ኮምቻክ እንደሚለው፣ ወደ 53 ሻለቃ ታክቲክ ቡድኖች ያድጋል ተብሎ የሚጠበቀው ግንባታ ለዩክሬን ወታደራዊ ደህንነት “አደጋ” ፈጥሯል። የቭላድሚር ፑቲን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ የዩክሬን መግለጫዎች አልተስማሙም, ወታደራዊ እንቅስቃሴዎች ለጎረቤት ሀገሮች ምንም አይጨነቁም. ይልቁንም ውሳኔዎቹ የተወሰዱት በ‹‹ብሔራዊ ደኅንነት›› ጉዳዮች ላይ ነው። በመጋቢት መጨረሻ እና በኤፕሪል መጀመሪያ መካከል ከፍተኛ መጠን ያለው የጦር መሳሪያ እና መሳሪያዎች ከተለያዩ የሩሲያ ክልሎች እስከ ሳይቤሪያ ድረስ ወደ ሩሲያ-ዩክሬን ድንበር እና ወደ ክራይሚያ ተጓጉዘዋል። እንደ የሩሲያ ፕሮ-የቴሌግራም ቻናል ያሉ ኦፊሴላዊ ያልሆኑ የሩሲያ ምንጮች። ወታደራዊ ታዛቢ, የሩሲያ Kamov Ka-52 እና ሚል ሚ-28 ጥቃት ሄሊኮፕተሮች ቡድን በረራ የሚያሳይ ቪዲዮ አሳተመ. በረራው የተካሄደው በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ ነው ተብሏል። === የቀጠለው ብጥብጥ እና መባባስ === የዩሲያን እና ፕሮ-ክሬምሊን ሚዲያ ሚያዝያ 3 ላይ የዩክሬን ሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት በሩስያ በተያዘው የዶንባስ ክፍል የሕፃን ሞት ምክንያት በማድረግ ክስ አቅርበዋል። ይሁን እንጂ ስለ ድርጊቱ ምንም ተጨማሪ ዝርዝር ነገር አልተሰጠም። ዩክሬይንን ከአውሮፓ ምክር ቤት ለማግለል ሀሳብ ሲያቀርቡ የዩክሬን መሪዎች "ለሞት ተጠያቂ መሆን አለባቸው" ብለው ያምናል Vyacheslav Volodin, የሩሲያ ግዛት ዱማ ተናጋሪ.በኤፕሪል 5, የዩክሬን የጋራ ቁጥጥር እና ማስተባበሪያ ማእከል (JCCC) ተወካዮች ) ውንጀላውን ለማጭበርበር ሩሲያውያንን የሚደግፉ ዓላማዎችን በሚመለከት በዩክሬን ለሚገኘው የOSCE ልዩ ክትትል ተልዕኮ ማስታወሻ ልኳል። በማግስቱ ተልእኮው በሩስያ በተያዘው ዶንባስ የአንድ ልጅ መሞቱን አረጋግጦ፣ ነገር ግን በ"ዩክሬን ሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት" እና በልጁ ሞት መካከል ግንኙነት መፍጠር አልቻለም። ኤፕሪል 6 ላይ በዶኔትስክ ውስጥ በኔቭልስኬ ከተማ አቅራቢያ በዩክሬን ቦታዎች ላይ በተፈጸመ ተኩሶ አንድ የዩክሬን አገልጋይ ተገደለ። ሌላ ወታደር ስቴፕን አቅራቢያ ባልታወቀ ፈንጂ ተገድሏል። በጥቃቱ ምክንያት በደቡብ ዶንባስ በቫሲሊቭካ እና ክሩታ ባልካ መንደሮች መካከል ባለው "ግራጫ-ዞን" ውስጥ የሚገኘው የውሃ ማስተላለፊያ ጣቢያ ኃይል በመሟጠጡ ከ50 በላይ ሰፈሮች ላይ የውሃ አቅርቦት እንዲቋረጥ አድርጓል። እ.ኤ.አ. በ 2014 ክሬሚያ ከተቀላቀለ በኋላ ብዙም ሳይቆይ ዩክሬን 85 በመቶውን የክራይሚያን ውሃ የሚያቀርበውን የሰሜን ክራይሚያ ካናልን ፍሰት ዘጋች። በመቀጠልም የክራይሚያ የውሃ ማጠራቀሚያዎች ተሟጠዋል እና የውሃ እጥረት ተከስቷል, ውሃ በቀን ከሶስት እስከ አምስት ሰአታት በ 2021 ብቻ እንደሚገኝ ይነገራል. ኒው ዮርክ ታይምስ ከፍተኛ የአሜሪካ ባለስልጣናትን ጠቅሶ የክራይሚያ የውሃ አቅርቦትን ማረጋገጥ በሩሲያ ሊገባ ይችላል የሚል ዓላማ ሊሆን እንደሚችል ተናግረዋል. . ሩሲያ በካስፒያን ባህር እና በጥቁር ባህር መካከል መርከቦችን አስተላልፋለች። ዝውውሩ በርካታ የማረፊያ ጀልባዎችን ​​እና የጦር ጀልባዎችን ​​አሳትፏል። ኢንተርፋክስ በኤፕሪል 8 እንደዘገበው የካስፒያን ፍሎቲላ መርከቦች እና መርከቦች ከጥቁር ባህር መርከቦች ጋር በመተባበር የመጨረሻውን የባህር ኃይል ልምምድ እንደሚያልፉ ዘግቧል ። [[ስዕል:Подписание документов о признании Донецкой и Луганской народных республик.webm|thumb|የዶኔትስክ እና የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ.webm እውቅና ላይ ሰነዶችን መፈረም<br><small>(የእንግሊዝኛ የትርጉም ጽሑፎች ይገኛሉ)</small>]] በኤፕሪል 10, ዩክሬን የቪየና ሰነድ አንቀጽ 16 ን በመጥራት በአውሮፓ የደህንነት እና ትብብር ድርጅት (OSCE) ውስጥ በሩሲያ-ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ ባሉ ክልሎች እና በሩሲያ-የተያዘው ክሬሚያ ውስጥ በሩሲያ ወታደሮች መጨናነቅ ላይ ስብሰባ አነሳች ። የዩክሬን ተነሳሽነት በተለያዩ ሀገራት የተደገፈ ቢሆንም የሩስያ ልዑካን ቡድን በስብሰባው ላይ ሳይገኝ ቀርቶ ማብራሪያ ለመስጠት ፈቃደኛ አልሆነም። በኤፕሪል 13፣ የዩክሬን ቆንስላ ኦሌክሳንደር ሶሶኒዩክ ከአንድ የሩስያ ዜጋ ጋር በተደረገ ስብሰባ "ሚስጥራዊ መረጃ እየተቀበለ" እያለ በሴንት ፒተርስበርግ በፌደራል የደህንነት አገልግሎት (FSB) ተይዟል። ሶሶኒዩክ በኋላ ከሩሲያ ተባረረ። በምላሹም በኪየቭ የሚገኘው የሩሲያ ኤምባሲ ከፍተኛ የሩሲያ ዲፕሎማት የሆኑት ኢቭሄን ቼርኒኮቭ በኤፕሪል 19 በዩክሬን ውስጥ ስብዕና የሌላቸው ተብለው ተፈርጀው በ 72 ሰዓታት ውስጥ አገሪቱን ለቀው ለመውጣት ተገደዋል። ኤፕሪል 14 ቀን በክራይሚያ በተካሄደው ስብሰባ ላይ የሩሲያ የፀጥታው ምክር ቤት ፀሐፊ ኒኮላይ ፓትሩሼቭ የዩክሬን ልዩ አገልግሎቶችን በባሕረ ገብ መሬት ላይ "የሽብር ጥቃቶችን እና ማበላሸት" ለማደራጀት ሲሞክሩ ከሰዋል። ከኤፕሪል 14 እስከ 15 ባለው ምሽት፣ ከከርች ስትሬት 40 ኪሎ ሜትር (25 ማይል) ርቀት ላይ በሚገኘው በአዞቭ ባህር ውስጥ በሶስት የዩክሬን ጂዩርዛ-ኤም-ክፍል መድፍ ጀልባዎች እና ከባህር ዳርቻ ጥበቃ ስድስት መርከቦች መካከል የባህር ኃይል ግጭት ተፈጠረ። የ FSB ድንበር አገልግሎት. ክስተቱ በተከሰተበት ወቅት የዩክሬን የጦር ጀልባዎች ሲቪል መርከቦችን ሲያጅቡ ነበር። የዩክሬን መርከቦች ከኤፍኤስቢ መርከቦች የሚደርስባቸውን ቁጣ ለመከላከል በአየር ላይ የሚተላለፉ የጦር መሣሪያዎችን እንደሚጠቀሙ ማስፈራራታቸው ተዘግቧል። ክስተቱ ምንም ጉዳት ሳይደርስበት ተጠናቀቀ። በማግስቱ የዩክሬን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እንደዘገበው ሩሲያ በወታደራዊ ልምምዶች ሰበብ እስከ ጥቅምት ወር ድረስ የጥቁር ባህርን ክፍል ከጦር መርከቦች እና ከሌሎች ሀገራት መርከቦች መዘጋቷን አስታውቃለች። ሚኒስቴሩ ውሳኔውን በተባበሩት መንግስታት የባህር ህግ ኮንቬንሽን የተረጋገጠውን "የመርከብ ነፃነት መብትን የሚጻረር ነው" ሲል አውግዞታል። በኮንቬንሽኑ መሰረት ሩሲያ በአዞቭ ባህር ውስጥ "የአለም አቀፍ የባህር ዳርቻ ወደቦች የባህር መተላለፊያዎችን ማገድ" የለባትም. የፔንታጎን ፕሬስ ሴክሬታሪ የሆኑት ጆን ኪርቢ እንዳሉት፣ ሩሲያ ከ2014 የበለጠ ወታደሮችን በራሶ-ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ አሰባሰበች። ሩሲያ ከኤፕሪል 20 እስከ 24 ቀን 2021 በክራይሚያ እና በጥቁር ባህር አንዳንድ አካባቢዎች በሚደረጉ በረራዎች ላይ ጊዜያዊ እገዳን መጣሏን ለአውሮፕላን አብራሪዎች በወጣው አለም አቀፍ ሪፖርት ላይ ተገልጿል። እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 22 ቀን 2021 የሩሲያ የመከላከያ ሚኒስትር ሰርጌይ ሾይጉ ከ58ኛው እና 41ኛው ጦር ሰራዊት እና 7ኛ ፣ 76ኛ እና 98ኛ ጠባቂዎች አየር ወለድ ክፍል ወታደሮች ጋር ወታደራዊ ልምምድ መቋረጡን በደቡባዊው ግንቦት 1 ምርመራ ካደረጉ በኋላ ወደ ቋሚ ቦታቸው እንደሚመለሱ አስታውቀዋል። እና ምዕራባዊ ወታደራዊ አውራጃዎች. በፖጎኖቮ ማሰልጠኛ ተቋም ያሉ መሳሪያዎች ከቤላሩስ ጋር በሴፕቴምበር 2021 ለታቀደለት አመታዊ የውትድርና ልምምድ መቆየት ነበረባቸው። == አዲስ ውጥረት (ጥቅምት 2021 - የካቲት 2022) == {{ጥቅስ|ሩሲያውያን እና ዩክሬናውያን አንድ ሕዝብ ናቸው ብዬ አምናለሁ|ፑቲን|right}} [[ስዕል:United Russia bureau meeting (2018-02-19) 01.jpg|thumb|250px|የገዥው ዩናይትድ ሩሲያ ፓርቲ ግንባታ]] እ.ኤ.አ. ጥቅምት 11 ቀን 2021 የሩሲያ የጸጥታው ምክር ቤት ምክትል ሊቀ መንበር ዲሚትሪ ሜድዴዴድ በ Kommersant ውስጥ አንድ አሳዛኝ ነገር ፣ በዚህ ውሰጥ ዩክሬን የምዕራቡ ዓለም “ቫሳል” ነች እና ስለዚህ “ደካማ”፣ “አላዋ” እና “አስተማማኝ ቪኪ” በማለዳ የዩክሬን ባለስልጣናት ጋር ተወያይተዋል። ሜድዴዴዴ ሩሲያ ከዩክሬን ጋር በተያያዘ ምንም ማድረግ ከብባት እና ከሩሲያ ጋር ያለውን ግንኙነት ለማሻሻል ልባዊ ፍላጎት ያለው የዩክሬን መንግስት ወደ ስልጣን መላክ እንዲጠበቅ መጠበቅ አለበት ። አንቀፅ "በአንድነት ይሰራል" ከሩሲያ የወቅቱ የዩክሬን መንግስት እይታ ጋር። እ.ኤ.አ. በህዳር 2021 የሩሲያ መከላከያ ሚኒስቴር የአሜሪካ ምስራቹን ወደ ጥቁር ባህር ማሰማራቱን "ለክልላዊ ደህንነት እና የስልታዊ መረጋጋት ስጋት" ሲል ገልጿል። ሚኒስቴሩ በመግለጫው "በጥቁር ባህር ክልል አሜሪካ ከምታደርገው እንቅስቃሴ ጀርባ ያለው እውነተኛ ግብነትየ በደቡብ ምስራቅ ያለውን ግጭት በሃይል ለመፍታት ቢሞክር የትያትር ስራዎችን ማሰስ ነው" === ሁለተኛው የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ === የዩናይትድ ስቴትስ የመከላከያ ሚኒስቴር ከፍተኛ ባለስልጣናት ባለፈው ግንቦት 5 ቀን 2021 ሩሲያ ጥቂት ሺህ ወታደሮቿን ማስወጣቷ ከቀደምት ወታደራዊ ግንባታ በኋላ ነው። በርካታ የሩስያ ዩኒቶች ወደ ትውልድ ሰፈራቸው ቢመለሱም ተሸከርካሪዎች እና መሳሪያዎች አልተወሰዱም ይህም እንደገና ወደ ጦር ሰፈሩ ሊሰማራ ይችላል የሚል ስጋት ፈጥሯል።በግንቦት መጀመሪያ ላይ የዩናይትድ ስቴትስ የመከላከያ ሚኒስቴር ከፍተኛ ባለስልጣናት ከ 80,000 በላይ የሩሲያ ወታደሮች አሁንም በራሺ-ዩክሬን እንደሚቆዩ ገምተዋል ። ድንበር። [[ስዕል:Обращение Президента Российской Федерации 2022-02-21.webm|thumb|ከሩሲያ ፌዴሬሽን ፕሬዚዳንት የተላከ መልእክት<br><small>(የእንግሊዝኛ የትርጉም ጽሑፎች ይገኛሉ)</small>]] እ.ኤ.አ. በኖቬምበር 2021 መጀመሪያ ላይ የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ ሪፖርት የአሜሪካ ባለስልጣናት ሩሲያ በዩክሬን ላይ ልትወረር እንደምትችል አውሮፓውያን አጋሮቿን እንዲያስጠነቅቁ ገፋፍቷቸዋል ፣ በርካታ ባለሙያዎች እና ተንታኞች ፑቲን ከምዕራቡ ዓለም ጋር ለቀጣይ ድርድር የበለጠ ጠንካራ እጃቸውን እንደሚፈልጉ ያምኑ ነበር። የዩክሬን ወታደራዊ መረጃ (HUR MOU) እ.ኤ.አ. በኖቬምበር 2 ቁጥሩ ወደ 90,000 ከፍ ብሏል ይህም ከ 8 ኛ እና 20 ኛ ጥበቃ እና ከ 4 ኛ እና 6 ኛ የአየር እና የአየር መከላከያ ሰራዊት የተውጣጡ ሃይሎችን ያቀፈ ነው ። እ.ኤ.አ. ህዳር 13 የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ሩሲያ እንደገና 100,000 ወታደሮችን በራሶ-ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ እንዳሰባሰበ አስታውቋል ፣ ይህም በግምት 70,000 የአሜሪካ ግምገማ ከፍ ያለ ነው ። በተመሳሳይ ቀን ፣ በሩሲያ-1 ላይ በተደረገ ቃለ ምልልስ ፣ ፑቲን ምንም አይነት ዕድል አልተቀበለም ። ዩክሬን ላይ የሩሲያ ወረራ ፣ ሀሳቦቹን “አስደንጋጭ” በማለት በተመሳሳይ ጊዜ ኔቶ በጥቁር ባህር ላይ ያልታቀደ የባህር ኃይል ልምምዶችን አድርጓል ሲል ከሰዋል። ከ 8 ቀናት በኋላ የ HUR MOU ዋና አዛዥ Kyrylo Budanov የሩሲያ ወታደሮች ወደ 92,000 ቀርበዋል ሲሉ አስተያየት ሰጥተዋል. ቡዳኖቭ ሀገሪቱን ለማተራመስ በኪዬቭ በ COVID-19 ክትባት ላይ በርካታ የተቃውሞ ሰልፎችን በማሴር ሩሲያን ከሰዋት። እ.ኤ.አ. በኖቬምበር መጨረሻ እና በታህሳስ መጀመሪያ 2021 መካከል፣ የሩስያ እና የዩክሬን ባለስልጣናት በዶንባስ ክልል አንዳቸው የሌላውን ግዙፍ ሰራዊት ክስ ሲነግዱ፣ የዩክሬን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዲሚትሮ ኩሌባ እ.ኤ.አ. “[ሩሲያ] ውድ ዋጋ ያስከፍላታል” ሲል የክሬምሊን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ ህዳር 21 ቀን ውንጀላውን “[ዋ] ሆን ተብሎ ተገርፏል” በማለት ውንጀላውን ጠርተው እንደነሱ አስተያየት ተናግሯል ። ዩክሬን በዶንባስ ላይ የጥቃት እርምጃዎችን አቅዳ ነበር። በታህሳስ 3 ቀን የዩክሬን የመከላከያ ሚኒስትር ኦሌክሲ ሬዝኒኮቭ በጃንዋሪ 2022 መጨረሻ ላይ ሩሲያ በቬርኮቭና ራዳ (የዩክሬን ብሔራዊ ፓርላማ) በተደረገው ስብሰባ ላይ "ትልቅ መስፋፋት" ሊኖር እንደሚችል ተናግሯል ። ሬዝኒኮቭ የሩስያ ወታደራዊ ግንባታ 94,300 ወታደሮችን እንደያዘ ገምቷል። እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2021 መጀመሪያ ላይ ፣ በጄኔስ የተደረገ ትንታኔ የሩሲያ 41 ኛው ጦር (ዋና ዋና መስሪያ ቤት ኖvoሲቢርስክ) እና 1 ኛ የጥበቃ ታንክ ጦር (በተለምዶ በሞስኮ ዙሪያ የሚሰማራ) ዋና ዋና አካላት ወደ ምዕራብ እንዲቆሙ ተደርጓል ፣ ይህም የሩሲያ 20 ኛን ያጠናክራል ። 8 ኛ ጥበቃዎች ቀድሞውኑ ወደ ሩሲያ - ዩክሬን ድንበር ተጠግተው ነበር ። ቀደም ሲል እዚያ የተሰማሩትን የሩሲያ የባህር ኃይል እና የምድር ክፍሎች በማጠናከር ተጨማሪ የሩስያ ሃይሎች ወደ ክራይሚያ መዘዋወራቸው ተዘግቧል።የአሜሪካ የስለላ ባለስልጣናት ሩሲያ በጥር 2022 በዩክሬን ሊካሄድ በታቀደው ታላቅ ወታደራዊ ጥቃት ለመጭው እቅድ ማውጣቷን አስጠንቅቀዋል። እስክንድር-ኤም፣ በ2018 ተጀመረ። እ.ኤ.አ. ከጥር 2022 ጀምሮ ሩሲያ በኪዬቭ የሚገኘውን የኤምባሲ ሰራተኞቿን ቀስ በቀስ ማፈናቀል ጀመረች ። የመልቀቂያው ምክንያቶች ያልታወቁ እና ብዙ ግምቶች ተደርገዋል።[142] በጥር ወር አጋማሽ ላይ በዩክሬን የመከላከያ ሚኒስቴር የተደረገ የስለላ ግምገማ ሩሲያ በራሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ ወታደራዊ ግንባታን በማጠናቀቅ በመጨረሻው ደረጃ ላይ እንደምትገኝ ገምቷል ፣ በክልሉ 127,000 ወታደሮችን አከማችቷል። ከጦር ሠራዊቱ ውስጥ 106,000 ያህሉ የመሬት ሃይሎች ሲሆኑ የተቀሩት የባህር ሃይሎች እና የአየር ሃይሎች ናቸው። ከዚህም በተጨማሪ 35,000 ተጨማሪ በሩሲያ የሚደገፉ ተገንጣይ ሃይሎች እና ሌሎች 3,000 የሩስያ ጦር በአማፂያን ቁጥጥር ስር በነበሩት ምስራቅ ዩክሬን ውስጥ ነበሩ። ግምገማው ሩሲያ 36 የኢስካንደር የአጭር ርቀት ባለስቲክ ሚሳኤል (SRBM) ሲስተሞች በድንበር አካባቢ እንዳሰማራች ተገምቷል፣ በርካቶችም በኪየቭ ርቀት ላይ ይገኛሉ። ግምገማው የተጠናከረ የሩሲያ የስለላ እንቅስቃሴም ዘግቧል። በጥር 20 በአትላንቲክ ካውንስል የተደረገ ትንታኔ ሩሲያ ተጨማሪ ወሳኝ የውጊያ አቅሞችን ወደ አከባቢው አሰማርታለች ሲል ደምድሟል። [[ስዕል:VOA video of Eastern Ukraine during 2022 Russian invasion.webm|thumb|በ2022 የሩስያ ወረራ ወቅት የቪኦኤ የምስራቅ ዩክሬን ቪዲዮ]] እ.ኤ.አ. በጥር 2022 መገባደጃ ላይ፣ ቀደም ሲል በታቀዱት የጋራ ወታደራዊ ልምምዶች እ.ኤ.አ. በየካቲት ወር ውስጥ ዋና ዋና የሩሲያ ወታደራዊ ክፍሎች ተዛውረው ወደ ቤላሩስ ተሰማርተዋል። ይኸውም የምስራቅ ወታደራዊ ዲስትሪክት ዋና መሥሪያ ቤት ከዲስትሪክቱ 5ኛ፣ 29ኛ፣ 35ኛ እና 36ኛ ጥምር ጦር ሠራዊት፣ 76ኛ ጠባቂዎች የአየር ጥቃት ክፍል፣ 98ኛ ጠባቂዎች አየር ወለድ ክፍል እና ከፓስፊክ መርከቦች 155ኛ የባህር ኃይል ጦር ከተውጣጡ ተዋጊዎች ጋር በመሆን ወደ ቤላሩስ ተሰማርቷል። ብርጌድ የዩክሬን እና የአሜሪካ ባለስልጣናት ሩሲያ ቤላሩስን እንደ መድረክ ለመጠቀም ሞክሯል ብለው ያምኑ ነበር። እ.ኤ.አ. የካቲት 8 ቀን ከባልቲክ መርከቦች ኮሮሌቭ ፣ ሚንስክ እና ካሊኒንግራድ የስድስት የሩሲያ ማረፊያ መርከቦች መርከቦች; እና ፒተር ሞርጉኖቭ፣ ጆርጂይ ፖቤዶኖሴቶች እና ኦሌኔጎርስኪ ጎርንያክ ከሰሜናዊው መርከቦች ወደ ጥቁር ባህር በመርከብ የባህር ኃይል ልምምዶች እንደነበሩ ተነግሯል። መርከቦቹ ከሁለት ቀናት በኋላ ሴባስቶፖል ደረሱ። በፌብሩዋሪ 10, ሩሲያ ሁለት ዋና ወታደራዊ ልምምዶችን አስታውቃለች. የመጀመሪያው በጥቁር ባህር ላይ የተደረገው የባህር ኃይል ልምምድ ሲሆን በዩክሬን ተቃውሞ ገጥሞት ሩሲያ በኬርች ስትሬት፣ በአዞቭ ባህር እና በጥቁር ባህር ላይ የባህር ኃይል መንገዶችን በመዝጋቷ ምክንያት; ሁለተኛው በቤላሩስ እና ሩሲያ መካከል 30,000 የሩስያ ወታደሮች እና ከሞላ ጎደል ሁሉንም የቤላሩስ ታጣቂ ሃይሎችን ያሳተፈ ከቤላሩስ እና ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ በሚገኙ ክልሎች የተካሄደው የጋራ ወታደራዊ ልምምድ ነው። ለኋለኛው ምላሽ ዩክሬን 10,000 የዩክሬን ወታደሮችን ያሳተፈ የተለየ ወታደራዊ ልምምድ አድርጓል። ሁለቱም መልመጃዎች ለ 10 ቀናት ቀጠሮ ተይዘዋል. የብሔራዊ ደኅንነት አማካሪ የሆኑት ጃክ ሱሊቫን ያልተገለጸ መረጃን በመጥቀስ፣ በየካቲት 20 በቤጂንግ የ2022 የክረምት ኦሎምፒክ ከመጠናቀቁ በፊት ጥቃት በማንኛውም ጊዜ ሊጀመር እንደሚችል ተናግረዋል። በተናጥል ፣መገናኛ ብዙኃን በየካቲት 16 ቀን የመሬት ወረራ ሊጀመር የሚችልበት ቀን ሆኖ ለብዙ አጋሮች በተሰጠው የዩኤስ የስለላ መረጃ ላይ የተመሰረቱ በርካታ ሪፖርቶችን አሳትሟል ።እነዚህን ማስታወቂያዎች ተከትሎ ዩኤስ አብዛኛዎቹን የዲፕሎማቲክ ሰራተኞቿን እና በዩክሬን የሚገኙ ሁሉንም ወታደራዊ አስተማሪዎች አዘዘ። to evacuate.ጃፓን, ጀርመን, አውስትራሊያ እና እስራኤልን ጨምሮ በርካታ አገሮች ዜጎቻቸው በአስቸኳይ ዩክሬንን ለቀው እንዲወጡ አሳስበዋል.በማግስቱ KLM ወደ ዩክሬን የሚያደርገውን በረራ አቁሟል, ሌሎች አየር መንገዶች ደግሞ በመላው ሀገሪቱ ያለውን ተጋላጭነት ለመገደብ የበረራ መርሃ ግብራቸውን ቀይረዋል. እ.ኤ.አ. ሩሲያ "ከዩክሬን ግዛት አጠገብ ባሉ አካባቢዎች እና በጊዜያዊነት በተያዘው ክራይሚያ ውስጥ ስላለው ወታደራዊ እንቅስቃሴ ዝርዝር ማብራሪያ" ለመስጠት. የዩክሬን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዲሚትሮ ኩሌባ እንደተናገሩት በተፈለገው የ48 ሰአት የጊዜ ገደብ ውስጥ ከሩሲያ ባለስልጣናት ምንም አይነት ምላሽ አልተገኘም። እ.ኤ.አ. በጋራ የመተማመን ግንባታ እና ግልጽነት እርምጃዎች ላይ የተስማሙበት. እነዚህ እርምጃዎች ሁለቱም የመከላከያ ሚኒስትሮች በየሀገራቸው ወታደራዊ ልምምዶች (Reznikov to the Russo–Belaruusian Allied Resolve 2022 exercise, and Khrenin to the Ukrainian Zametil 2022 exercise) መጎብኘታቸውን ያካትታሉ። በዩክሬን የተጠየቀው በOSCE ውስጥ ያለው አስቸኳይ ስብሰባ በፌብሩዋሪ 15 ተካሄዷል። ይሁን እንጂ በ OSCE ውስጥ የሩሲያ ልዑካን በስብሰባው ላይ አልነበሩም. እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 14፣ ሾይጉ ከሩሲያ ደቡባዊ እና ምዕራባዊ ወታደራዊ አውራጃዎች የተውጣጡ ክፍሎች በዩክሬን አቅራቢያ “የአካል ብቃት እንቅስቃሴ” መጠናቀቁን ተከትሎ ወደ ሰፈራቸው መመለስ መጀመራቸውን ተናግሯል። ይሁን እንጂ በሚቀጥለው ቀን በጋዜጣዊ መግለጫው ላይ ባይደን እንደነዚህ ያሉትን ዘገባዎች ማረጋገጥ እንደማይችሉ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል.በየካቲት 16, የኔቶ ዋና ጸሐፊ ጄንስ ስቶልተንበርግ የሩሲያን የይገባኛል ጥያቄ ውድቅ በማድረግ ሩሲያ ወታደራዊ መገንባቱን እንደቀጠለች ተናግረዋል. እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 17 ፣ ከዩኤስ እና ከናቶ የመጡ ከፍተኛ ባለስልጣናት የወረራ ስጋት እንደቀጠለ ገልጸዋል ፣ ምክንያቱም ሩሲያ አሁንም በዩክሬን ላይ ወረራ ለማድረግ የሚያስችል casus belli እየፈለገች ነበር ፣ የውሸት ባንዲራ ተግባር ለማካሄድ በመሞከር ላይ ። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 18፣ ቢደን ፑቲን ዩክሬንን ለመውረር ውሳኔ እንዳደረገ እርግጠኛ መሆኑን አስታውቋል። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 19፣ ሁለት የዩክሬን ወታደሮች ሲገደሉ ሌሎች አምስት ደግሞ ከተገንጣዮች በተተኮሱት መድፍ ቆስለዋል። [[ስዕል:Панорама Кропивницького.jpg|thumb|220px|በ[[ክሮፒቭኒትስኪ]] ከተማ የሀገር ፍቅር ማስታወቂያ]] እ.ኤ.አ. የካቲት 20 ቀን የቤላሩስ የመከላከያ ሚኒስቴር የቤላሩስ ፕሬዝዳንት አሌክሳንደር ሉካሼንኮ እና ፑቲን ባደረጉት ውሳኔ የ Allied Resolve 2022 ወታደራዊ ልምምድ እንደሚቀጥል አስታውቋል ። እንደ ክሪኒን ገለጻ፣ በዩኒየን ስቴት ውጫዊ ድንበሮች ላይ ያለው ወታደራዊ እንቅስቃሴ መባባስ እና በዶንባስ ሁኔታው ​​መበላሸቱ ምክንያት ነው።በዚያኑ ቀን በርካታ የዜና ማሰራጫዎች እንደዘገቡት የዩኤስ የስለላ ድርጅት የሩስያ አዛዦችን መገምገሙን ዘግቧል። ወረራውን እንዲቀጥል ትእዛዝ ተሰጥቷል። [[የማሪፖል ከበባ|እ.ኤ.አ. በ 2022 የዩክሬን ትልቁ እና በጣም ቆንጆ ከሆኑት ከተሞች አንዷ - ማሪፖል - በሩሲያ ወታደሮች ወድሟል።]] == ምልክቶች == {{ጥቅስ|አለም ከቢንላደን እና ከአለም አቀፍ ሽብርተኝነት እየሸሸች እያለ ሌላ ሂትለር የመሰለ ጭራቅ ከክሬምሊን ግድግዳ ጀርባ እየፈለቀ ነው። ይህ ጭራቅ በጊዜ ካልተገታ፣ በቅርቡ ስልጣኔን ወደ ሌላ ዓለም አቀፋዊ ጥፋት ሊያመራ ይችላል፣ በዚህ ፍርፋሪ በሚሊዮን የሚቆጠሩ የሰው ህይወት የሚጠፋበት|አሌክሳንደር ሊትቪንኮ፣ መስከረም 3 ቀን 2006 ዓ.ም፣ በፑቲን ተመርዟል|right}} ቀደም ሲል የፑቲን ደጋፊዎች የተለያዩ ምልክቶችን ተጠቅመዋል - የመካከለኛው ዘመን የሞስኮ ዋና አስተዳዳሪ የኦርቶዶክስ ባንዲራዎች ፣ የሩስያ ኢምፓየር እና የዩኤስኤስ አር እና ሌሎችም ፣ ግን ሩሲያ በዩክሬን ላይ ወረራ ከጀመረች በኋላ ነው “Z” የሚለው የላቲን ፊደል በሩሲያ ውስጥ ከፍተኛ ተወዳጅነትን ያተረፈው። በአንድ ስሪት መሠረት የዚህ ምልክት ፈጣሪዎች የሩሲያ የመከላከያ ሚኒስቴር ማለትም አንድሬ ኢልኒትስኪ ከፕሮፓጋንዳ ቻናል "Russia Today" (RT) እና አስተናጋጇ ማርጋሪታ ሲሞንያን ጋር ናቸው። ምልክቱ ብዙውን ጊዜ ከናዚ ስዋስቲካ ጋር ተነጻጽሯል እና በብዙ የዓለም ሀገሮች ውስጥ ጥቅም ላይ እንዳይውል የተከለከለ ነው። [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ|የሩስያ ፕሮፓጋንዳ]] የዚህን ምልክት ትርጉም "[[ስላቮች|የጥንት ስላቭክ]]፣ የሩስያን ጥንታዊነት እና ኃይል የሚያመለክት" በማለት ያብራራል ፣ ምንም እንኳን በየትኛውም ታሪካዊ ምንጭ ውስጥ አልተጠቀሰም <ref>[https://web.archive.org/web/20220307233117/https://www.newyorker.com/news/our-columnists/z-is-the-symbol-of-the-new-russian-politics-of-aggression “Z” Is the Symbol of the New Russian Politics of Aggression]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20220307121835/https://www.thedailybeast.com/vladimir-putins-world-war-z-has-created-a-new-swastika Putin’s World War Z Has Created a New Swastika]</ref> <ref>[https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/09/letter-z-russia-symbol-pro-war/ How ‘Z’ became a symbol for supporting Russia’s invasion of Ukraine]</ref> <ref>[https://theworld.org/stories/2022/04/25/some-european-countries-ban-letter-z-stem-pro-russian-propaganda No Z allowed: Some European countries move to ban the symbol used to promote Russia’s war in Ukraine]</ref> <ref>[https://holodomormuseum.org.ua/en/propaganda-categ/z-and-v-on-military-equipment-of-the-russian-federation/ Z and V on military equipment of the Russian Federation]</ref> <ref>[https://www.npr.org/2022/03/09/1085471200/the-letter-z-russia-ukraine The letter Z is becoming a symbol of Russia's war in Ukraine. But what does it mean?]</ref> <ref>[https://ridl.io/what-does-the-russian-war-z-stand-for/ What does the Russian war «Z» stand for?]</ref>። <gallery> 2022 Russian Invasion vehicle marking Z.svg|የዩክሬን የሩስያ ወረራ ዋና ምልክት እና የፑቲን አገዛዝ ምልክት Letter Z in the colours of the Russian Ribbon of Saint George.svg|[[የቅዱስ ጊዮርጊስ ጥብጣብ|ከቅዱስ ጊዮርጊስ ሪባን ጋር ተመሳሳይ ቀለሞች ያሉት የዚህ ምልክት ስሪት]] 2022-07-22. Губернатор Самарской области Дмитрий Азаров в г. Снежное.jpg|በሩሲያ ፓርላማ አባላት ልብሶች ላይ 2022. Симферополь DSC 9220.jpg|በክራይሚያ ባሕረ ገብ መሬት ከተያዙት ከተሞች በአንዱ መናፈሻ ውስጥ Zheleznogorsk city museum interior 81.jpg|በሙዚየሙ ውስጥ Памятный знак в честь воинов-односельчан, погибших в годы Великой Отечественной войны в Пшеничном, 2022, 02.jpg|በመታሰቢያ ሐውልቱ ላይ Севастополь, апрель 2022, 81.jpg|በኮንሰርት መድረክ ላይ Симферополь в июле 2022, 11.jpg|ይህ ምልክት በሩሲያ በተያዙ ግዛቶች ውስጥ በማስታወቂያ ውስጥ ጥቅም ላይ ይውላል Сергей Миронов (29-03-2022) (cropped).jpg|የሩሲያ የፓርላማ አባል ሰርጌይ ሚሮኖቭ 2024-08-04. Геленджик DSC 3494.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ዩኒፎርም Z symbols on the doors of a building, Russia.jpg|በሬስቶራንቱ በሮች ላይ Z-V-sign.jpg|በአንድ የመኖሪያ ሕንፃ ላይ Z symbol flash mob at Platinum Arena in Khabarovsk.jpg|በዩክሬን ላይ የሩስያ ጥቃትን ለመደገፍ ትልቁ ሰልፍ የተካሄደው በሩሲያ ካባሮቭስክ ነው Russian drone shot over Donetsk Oblast (5 April 2022) 03.jpg|በሩሲያ ድሮን ላይ Z-shaped marking on civilian vehicle 1.jpg|የመኪና ተለጣፊ Izium after Russian occupation (2022-09-20) 12.jpg|በአውቶቡስ ማቆሚያ Lenina Street from Levashovsky ave (Wiki-walk in SPb, 2022-04-17).jpg|በህንፃው ግድግዳ ላይ Встреча подразделений ВС РФ и ЛНР в Новоайдаре 001.png|በሩሲያ ወታደራዊ መሳሪያዎች ላይ ምልክት Z symbol trolling in Volgograd.jpg|ግራፊቲ Bus, Novosibirsk 04.jpg|አውቶቡስ ላይ Moscow, June 2022, true Patriot wears Z.jpg|የመኪና ተለጣፊ Mezhdunarodnaya metro station Exit, Saint Petersburg December 2022.jpg|በሜትሮ ጣቢያ Banner with the flag of 150th Motorized Rifle Division.jpg|መጫን Движение техники по понтонной переправе через Северский Донец 007.png|በሩሲያ ወታደራዊ መሳሪያዎች ላይ ምልክቶች Выдача гуманитарной помощи ВС РФ в пгт Чернобаевка Херсонской обл. 001.png|በሩሲያ ወታደራዊ መሳሪያዎች ላይ ምልክቶች House of Friendship of Peoples of Tatarstan (2023-05-09) 04.jpg|ወደ ሕንፃው መግቢያ Himki trolleybus 0011 2022-05 ZiU-682G016 2.jpg|በትሮሊባስ Russian Z on the back of a Jeep in the US.jpg|የመኪና ተለጣፊ Pro-war picket, Baumana street, Kazan (2022-03-01) 01.jpg|thumb|220px|ከፑቲን ደጋፊዎች አንዱ "ሩሲያ የቀድሞ ግዛቶቿን እንድትመልስ" ሲሉ ጥሪ አቅርበዋል። ጥቁሩና ቢጫው የቅዱስ ጊዮርጊስ ጥብጣብም የፑቲን አገዛዝ ምልክት ነው March for Australian Neutrality 2022-10-22 18.jpg|በዩክሬን ላይ የሚደረገውን ጥቃት ለመደገፍ ሰልፍ Памятник «Z» 2.jpg|በሩሲያ ውስጥ "ልዩ ወታደራዊ ኦፕሬሽን" ምልክት የመታሰቢያ ሐውልት Z shirt black.jpg|ከ 2022 ጀምሮ ይህንን ምልክት የሚያሳይ ቲሸርት አይነት እና "አላፍርም" የሚለው ጽሑፍ በሩሲያ ውስጥ ተወዳጅ ሆኗል Lenin monument, Makhachkala, July 2022.jpg|ይህንን ምልክት የሚጠቀሙ ጽሑፎች ከሌኒን ሀውልት በላይ Українські захисники розгромили ворожу БТГ на Донеччині за кілька годин 10.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ መሣሪያዎች Выдвижение автомобильной колонны снабжения ВС РФ в Харьковской обл. 001.png|የሩሲያ ወታደራዊ መሣሪያዎች Kirasveturilo en Operaco Glacio, 2023 02.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ መሣሪያዎች BTR-60 en vilaĝo Malcevo (Sverdlovska provinco) 01.jpg|በ2022 ይህ ምልክት ያለበት የታጠቀ መኪና የመታሰቢያ ሐውልት በሩሲያ ስቨርድሎቭስክ ክልል ተተከለ Za наших во дворе Иристонского отделения полиции.jpg|በሩሲያ ውስጥ ከሚገኙት የፖሊስ ጣቢያዎች በአንዱ ሕንፃ ላይ ከዚህ ምልክት ጋር የተቀረጸ ጽሑፍ PlakatZ-Plakat32.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ፕሮፓጋንዳ Плакат Z 96.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ፕሮፓጋንዳ PlakatZ-Plakat13.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ፕሮፓጋንዳ </gallery> === ከሌሎች ምልክቶች ጋር ማወዳደር === <gallery> 4. SS-Polizei-Panzergrenadier-Division.svg|4ኛ የኤስኤስ ፖሊስ የሞተር ክፍል </gallery> የሚያስደንቀው እውነታ በ [[ናዚ ጀርመን]] ውስጥ Z ደብዳቤ የናዚ ወታደራዊ አጥፊዎችን እና የጦር ሰራዊት ክፍሎችን ለምሳሌ 4 ኛ ኤስ ኤስ ፖሊስ የሞተር ክፍል ሾመ። ይህ እውነታ ከ 2022 ጀምሮ በሩሲያ ውስጥ በታገደ አንድ የድሮ የልጆች ካርቱን ውስጥ ተጠቅሷል <ref>[https://artviko.com.ua/news/v-rossii-zablokirovali-sovetskiy-multik-gde-zatonuvshiy-korabl-z-nazyvayut-fashistskim В России заблокировали советский мультик, где затонувший корабль «Z» называют фашистским]</ref> <ref>[https://investigator.org.ua/novosti-zhizn/241959/ Россиянам закрыли доступ к мультфильму о фашистском эсминце с буквой Z и «Нептун»]</ref>። == ኢኮኖሚያዊ ቅጣቶች == [[ስዕል:Destroyed theatre in Mariupol.jpg|thumb|220px|ከሩሲያ የአየር ጥቃት በኋላ በማሪፖል ውስጥ ያለ ቲያትር]] [[ስዕል:Destructions in Kherson after Russian attack, 2024-05-15 (03).jpg|thumb|220px|የሩሲያ ወታደሮች በ[[ኬርሰን]] ከተማ የመኖሪያ ሕንፃዎችን በቦምብ እየደበደቡ ነው]] [[ስዕል:Burning field in Kherson Oblast, July 2022 (02).jpg|thumb|220px|የሩስያ ጦር የዩክሬን ሰብሎችን በማሳው ላይ በመድፍ እያቃጠለ ነው]] የጀርመኑ ቻንስለር ኦላፍ ሾልስ የሩስያ ዶንባስን ወረራ ተከትሎ የኖርድ ዥረት 2 የጋዝ ቧንቧን ላልተወሰነ ጊዜ ዘግተውታል። የባልቲክ ግዛቶች የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ሩሲያ ከ [[ስዊፍት]] ዓለም አቀፍ የመልእክት መላላኪያ አውታር ለአለም አቀፍ ክፍያዎች እንድትቋረጥ ጠይቀዋል። ሌሎች የአውሮፓ ህብረት አባል ሀገራት ፍቃደኛ አልነበሩም፣ ሁለቱም የአውሮፓ አበዳሪዎች አብዛኛው ወደ 30 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋውን የውጭ ባንኮች ለሩሲያ መጋለጥ ስለያዙ እና ቻይና CIPS የተባለ የስዊፍት አማራጭ ስላዘጋጀች ነው። የ [[ስዊፍት]] የጦር መሳሪያ ለ CIPS እድገት ትልቅ መነቃቃትን ይፈጥራል ይህ ደግሞ ስዊፍትን ያዳክማል እንዲሁም የምዕራቡ ዓለም አቀፍ ፋይናንስ ቁጥጥርን ያዳክማል። ቦሪስ ጆንሰን.ጀርመን በተለይም ሩሲያ ከ [[ስዊፍት]] እንድትታገድ የሚጠይቁትን ጥሪዎች ተቃውሟቸዋል, ይህም ለሩሲያ ጋዝ እና ዘይት ክፍያ የሚኖረውን ውጤት በመጥቀስ; ይሁን እንጂ በየካቲት 26 የጀርመን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አናሌና ቤርቦክ እና የኢኮኖሚ ሚኒስትር ሮበርት ሃቤክ ከስዊፍት ሩሲያ የተከለከሉ ገደቦችን በመደገፍ በጋራ መግለጫ ሰጥተዋል። ብዙም ሳይቆይ, ዋና ዋና የሩሲያ ባንኮች ከ [[ስዊፍት]] እንደሚወገዱ ተገለጸ, ምንም እንኳን አሁንም ለጋዝ ጭነት የመክፈል አቅምን ለማረጋገጥ የተደራሽነት ውስንነት ይኖራል. ከዚህም በተጨማሪ ምዕራቡ ዓለም የ630 ቢሊዮን ዶላር የውጭ መጠባበቂያ ክምችት ባለው የሩሲያ ማዕከላዊ ባንክ ላይ ማዕቀብ እንደሚጥል እና የማዕቀቡን ተጽእኖ ለማካካስ ንብረቶቹን እንዳያባክን ተነግሯል። የብሪታኒያ ጠቅላይ ሚኒስትር ቦሪስ ጆንሰን ሁሉም ዋና ዋና የሩሲያ ባንኮች ንብረታቸው እንዲታገድ እና ከዩናይትድ ኪንግደም የፋይናንስ ስርዓት እንደሚገለሉ እና አንዳንድ ወደ ሩሲያ የመላክ ፍቃድ እንደሚታገድ አስታውቀዋል። በተጨማሪም በዩኬ የባንክ ሂሳቦች ውስጥ ለሩሲያ ዜጎች የተቀማጭ ገንዘብ ገደብ አስተዋውቋል እና ከ100 በላይ ግለሰቦች እና አካላት ንብረቶችን አግዷል። የሩሲያ የፀጥታው ምክር ቤት ምክትል ሊቀ መንበር እና የቀድሞ ፕሬዝዳንት ዲሚትሪ ሜድቬዴቭ ኔቶ ከአፍጋኒስታን ለመውጣት “የፖለቲካ አቅመ ቢስነት” ምልክት ነው ሲሉ በሩሲያ ላይ የተጣሉ ምዕራባውያን ማዕቀቦችን ጨምሮ ተሳለቁ። ኩባንያዎች በሩስያ ውስጥ የያዙትን የውጭ ሀብት ወደ ሀገር ሊለውጡ ዛቱ። እ.ኤ.አ. ማዕቀቡ የቴክኖሎጂ ዝውውሮችን፣ የሩስያ ባንኮችን እና የሩሲያ ንብረቶችን ያነጣጠረ ነበር። ከፍተኛ ተወካይ ጆሴፕ ቦሬል የአውሮፓ ህብረት "ከዚህ በፊት ታይቶ የማያውቅ ማግለል" እንደሚገጥማት ተናግረዋል ። በተጨማሪም "እነዚህ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ በአውሮፓ ውስጥ በጣም ጨለማ ከሆኑት ሰዓቶች መካከል ናቸው" ብለዋል. የአውሮፓ ፓርላማ ፕሬዝዳንት ሮቤታ ሜቶላ “አፋጣኝ፣ ፈጣን፣ ጠንከር ያለ እና ፈጣን እርምጃ” እንዲወስዱ ጥሪ አቅርበው ለመጋቢት 1 ቀን ያልተለመደ የፓርላማ ስብሰባ ጠሩ። [[ስዕል:Some say we are made of steel.webm|thumb|160px|[[ኬርሰን|ክኸርሰንን ከሩሲያ ወረራ ነፃ ያወጣውን የዩክሬን ጦር ዩክሬናውያን በደስታ ተቀብለዋል]]]] እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 22 የዩኤስ ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን VEBን ጨምሮ በአራት የሩሲያ ባንኮች ላይ እንዲሁም ለፑቲን ቅርብ በሆኑ “በሙስና የተጨማለቁ ቢሊየነሮች” ላይ ገደቦችን አስታውቀዋል ። ዩኤስ በተጨማሪም የኤክስፖርት ቁጥጥርን አቋቋመች ፣ ይልቁንም ሩሲያ የከፍተኛ የቴክኖሎጂ አካላትን ተደራሽነት በመገደብ ላይ ያተኮረ ልብ ወለድ ማዕቀብ ላይ ያተኮረ ነው ። , ሁለቱም ሃርድዌር እና ሶፍትዌሮች, ማንኛውም ክፍሎች ወይም ዩኤስ በመጡ አእምሯዊ ንብረቶች የተሠሩ ናቸው. ማዕቀቡ ማንኛውም ሰው ወይም ኩባንያ ቴክኖሎጂን፣ ሴሚኮንዳክተሮችን፣ ምስጠራ ሶፍትዌሮችን፣ ሌዘርን ወይም ሴንሰሮችን ለሩሲያ መሸጥ የሚፈልግ ፈቃድ እንዲጠይቅ ያስገድዳል፣ ይህም በነባሪነት ውድቅ ተደርጓል። የማስፈጸሚያ ዘዴው በሰውየው ወይም በኩባንያው ላይ የሚጣሉ ማዕቀቦች ናቸው። የማዕቀቡ ትኩረት በመርከብ ግንባታ፣ በኤሮስፔስ እና በመከላከያ ኢንዱስትሪዎች ላይ ነው። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 26, የፈረንሳይ የባህር ኃይል በእንግሊዝ ቻናል ውስጥ የሩስያን የጭነት መርከብ ባልቲክ መሪን ያዘ. መርከቧ በእገዳው ኢላማ በሆነ ኩባንያ ውስጥ ተጠርጥራለች. መርከቧ ወደ ቦሎኝ ሱር-ሜር ወደብ ታጅባ በምርመራ ላይ ነች። ዩናይትድ ኪንግደም የሩሲያ ግዛት አየር መንገድ ኤሮፍሎት እና የሩሲያ የግል ጄቶች ከዩኬ የአየር ክልል አግዳለች። እ.ኤ.አ. የካቲት 25 ፣ ፖላንድ ፣ ቡልጋሪያ እና ቼክ ሪፖብሊክ የአየር ክልላቸውን ለሩሲያ አየር መንገዶች እንደሚዘጉ አስታውቀዋል ። ኢስቶኒያም በማግስቱ ተከትላለች። በምላሹም ሩሲያ የብሪታንያ አውሮፕላኖችን ከአየር ክልሏ ከልክላለች። የሩሲያ ትልቁ የሀገር ውስጥ አየር መንገድ ኤስ7 አየር መንገድ ወደ አውሮጳ የሚያደርገውን ሁሉንም በረራዎች መሰረዙን ያስታወቀ ሲሆን የአሜሪካ አየር መንገድ ዴልታ አየር መንገድ ከኤሮፍሎት ጋር ያለውን ግንኙነት ማቋረጡን አስታውቋል። በተጨማሪም ሩሲያ ከአየር ክልሏ ከቡልጋሪያ ፣ፖላንድ እና ቼክ ሪፖብሊክ አጓጓዦች ሁሉንም በረራዎች ታግዳለች ።ኢስቶኒያ ፣ ሮማኒያ ፣ ሊቱዌኒያ እና ላቲቪያ የሩሲያ አየር መንገዶችን ከአየር ክልላቸው እንደሚከለክሉ አስታውቀዋል <ref>[https://amharic.voanews.com/a/6460809.html ፈረንሳይ በሩሲያ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ በመጣስ የተጠረጠረች መርከብ ያዘች።]</ref><ref>[https://am.al-ain.com/article/putin-tells-ukrainian-military-to-overthrow-zelensky ቭላድሚር ፑቲን፤ የዩክሬን ጦር ስልጣኑን ከፕሬዝዳንት ዘለንስኪ እንዲረከብ ጥሪ አቀረቡ]</ref><ref>[https://am.al-ain.com/article/price-of-a-barrel-of-crude-oil-climbs-to-100-usd-following-russia-s-ukraine-invasion ሩሲያ በዩክሬን ወታደራዊ ዘመቻ መጀመሯን ተከትሎ የነዳጅ ዋጋ በበርሜል ከ100 ዶላር በላይ ደረሰ]</ref>። [[ስዕል:Executed people in basement in Bucha.jpg|thumb|240px|በቡቻ ከተማ የሩስያ ወታደሮች በመቶዎች የሚቆጠሩ የዩክሬን ሲቪሎችን ገድለዋል]] [[ስዕል:Выдача гуманитарной помощи ВС РФ в пгт Чернобаевка Херсонской обл. 002.png|thumb|240px|በደቡባዊ ዩክሬን ውስጥ የሩሲያ ወረራ ወታደሮች]] [[ስዕል:Cemetery in Izium made during Russian occupation (01).jpg|thumb|240px|በሩሲያ ወታደሮች የተገደሉ የዩክሬን ሲቪሎች የጅምላ መቃብር፣ [[ኻርኪው|የካርኪቭ ክልል]] <ref>[https://www.amnesty.org/ru/latest/news/2022/09/ukraina/ Массовые захоронения в Изюме — жуткое напоминание о цене российской агрессии в отношении Украины — Amnesty International]</ref> <ref>[https://news.un.org/en/story/2022/09/1126801 Ukraine: UN rights office set to probe ‘mass graves’ in newly liberated east]</ref> <ref>[https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/09/16/un-wants-to-send-team-to-probe-mass-grave-in-ukraine-s-izyum_5997168_4.html UN probe imminent after Ukraine finds mass graves in Izium]</ref>]] == በጦርነቱ ውስጥ ከአፍሪካ አገሮች የመጡ ቅጥረኞች ተሳትፎ == ሩሲያ ከሚከተሉት አገሮች ቅጥረኞችን በንቃት በመመልመል ላይ ትገኛለች:- [[ስዕል:Volodymyr Zelenskyy, President of Ukraine, received the Letters of Credence from the Newly Appointed Ambassadors of Poland, Australia, Thailand, Ghana and Uganda on 22 April 2024 - 24.jpg|thumb|250px|የዩክሬን ፕሬዝዳንት ከአፍሪካ ሀገራት ፕሬዚዳንቶች ጋር]] [[ኡጋንዳ]] ፣ [[ኬንያ]] ፣ [[ካሜሩን]] ፣ [[ጋና]] ፣ [[ሴኔጋል]] ፣ [[ቶጎ]] ፣ [[ሩዋንዳ]] ፣ [[ቡሩንዲ]] ፣ [[ኮንጎ ሪፐብሊክ]] ፣ [[ማሊ]] ፣ [[ሶማሊያ]] ፣ [[ናይጄሪያ]] <ref>[https://lb.ua/society/2025/11/07/705730_sibiga_ponad_1400_naymantsiv_iz_36.html Сибіга: понад 1400 найманців із 36 африканських країн воюють на боці РФ проти України]</ref>። == የውጭ ወታደራዊ ድጋፍ ለዩክሬን == [[ስዕል:Countries supplying military equipment to Ukraine during the 2022 Russian invasion.svg|thumb]] በቪክቶር ያኑኮቪች መሪነት የዩክሬን ጦር ተበላሽቶ ነበር። የያኑኮቪች ውድቀት እና የምዕራብ መስለው መሪዎች መተካታቸውን ተከትሎ የበለጠ ተዳክሟል። በመቀጠልም በርካታ የምዕራባውያን አገሮች (ዩኬ፣ አሜሪካ፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመን፣ የባልቲክ አገሮች፣ ፖላንድ፣ አውስትራሊያ፣ ካናዳ እና ቱርክን ጨምሮ) እና ድርጅቶች (ኔቶ እና የአውሮፓ ህብረት) ወታደራዊ ኃይሉን መልሶ ለመገንባት ወታደራዊ ዕርዳታ መስጠት ጀመሩ። በተለይም የዩክሬን ታጣቂ ሃይሎች እ.ኤ.አ. ከ2019 ጀምሮ የቱርክን ቤይራክታር ቲቢ2 ሰው አልባ የጦር አየር ተሽከርካሪዎችን ማግኘት የጀመሩ ሲሆን ይህም በጥቅምት 2021 በዶንባስ የሩስያ ተገንጣይ መድፍ ቦታ ላይ ዒላማ ለማድረግ ጥቅም ላይ ውሏል። [[ስዕል:President Biden on 2022 Russia invasion.webm|thumb|በዩክሬን ሁኔታ ላይ የቢደን መግለጫ]] ሩሲያ መሳሪያዋን እና ወታደሮቿን በዩክሬን ድንበሮች መገንባት ስትጀምር የኔቶ አባል ሀገራት የጦር መሳሪያ አቅርቦትን መጠን ጨምረዋል። የዩኤስ ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን የ260 ሚሊዮን ዶላር ርዳታ ለመስጠት በነሀሴ እና ታህሳስ 2021 የፕሬዝዳንታዊ ውድቀት ባለስልጣናትን ተጠቅመዋል። እነዚህም የሴት ልጅ ግርዛት-148 ጃቬሊንስ እና ሌሎች ፀረ-ትጥቅ ትጥቅ፣ የጦር መሳሪያዎች፣ የተለያዩ ጥይቶች እና ሌሎች መሳሪያዎች ማድረስ ይገኙበታል። ወረራውን ተከትሎ ሀገራት የጦር መሳሪያ አቅርቦት ተጨማሪ ቃል መግባት ጀመሩ። ቤልጂየም፣ ቼክ ሪፐብሊክ፣ ኢስቶኒያ፣ ፈረንሳይ፣ ግሪክ፣ ኔዘርላንድስ፣ ፖርቱጋል እና እንግሊዝ የዩክሬን ጦር እና መንግስትን ለመደገፍ እና ለመከላከል አቅርቦቶችን እንደሚልኩ አስታውቀዋል። እ.ኤ.አ. ከ30ዎቹ የኔቶ አባላት ጥቂቶቹ የጦር መሳሪያ ለመላክ ሲስማሙ ኔቶ እንደ ድርጅት ግን አላደረገም። እ.ኤ.አ. በጥር 2022 ጀርመን የጦር መሳሪያ ወደ ዩክሬን እንዳትልክ እና ኢስቶኒያ በጀርመን በተሰራ የጦር መሳሪያዎች ላይ የኤክስፖርት ቁጥጥሮች የቀድሞ የምስራቅ ጀርመን ዲ-30 አስተናጋጆችን ወደ ዩክሬን እንዳትልክ ከልክላለች።ጀርመን 5,000 የራስ ቁር እና የመስክ ሆስፒታል ወደ ዩክሬን እንደምትልክ አስታወቀች። የኪዬቭ ከንቲባ ቪታሊ ክሊችኮ በስድብ ምላሽ ሰጥተዋል፡ "ከዚህ በኋላ ምን ይልካሉ? ትራሶች?" እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. የአውሮፓ ህብረት የውጭ ፖሊሲ ሃላፊ ጆሴፕ ቦሬል ለገዳይ ዕርዳታ 450 ሚሊዮን ዩሮ (502 ሚሊዮን ዶላር) እና ተጨማሪ 50 ሚሊዮን ዩሮ (56 ሚሊዮን ዶላር) ገዳይ ባልሆኑ አቅርቦቶች እንደሚገዙ ተናግረዋል ። ቦረል የአውሮፓ ህብረት የመከላከያ ሚኒስትሮች እቃውን እንዴት እንደሚገዙ እና ወደ ዩክሬን እንዴት እንደሚያስተላልፍ አሁንም ዝርዝር ጉዳዮችን መወሰን እንዳለባቸው ተናግረዋል ነገር ግን ፖላንድ እንደ ማከፋፈያ ማዕከል ለመሆን ተስማምታለች. ቦረል ለዩክሬን በአውሮፕላን አብራሪነት መንቀሳቀስ የቻሉትን ተዋጊ ጄቶች ለማቅረብ እንዳሰቡም ገልጿል። እነዚህ በ€450 ሚሊዮን የእርዳታ ጥቅል አይከፈሉም። ፖላንድ፣ ቡልጋሪያ እና ስሎቫኪያ ማይግ-29 ነበራቸው እና ስሎቫኪያ ሱ-25ም ነበሯት እነዚህም ዩክሬን ቀድሞውንም የበረረች እና ያለ አብራሪ ስልጠና ሊተላለፉ የሚችሉ ተዋጊ ጄቶች ነበሩ። በማርች 1፣ ፖላንድ፣ ስሎቫኪያ እና ቡልጋሪያ ተዋጊ ጄቶችን ለዩክሬን እንደማይሰጡ አረጋግጠዋል። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 26 የዩኤስ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አንቶኒ ብሊንከን “ፀረ- ጦር እና ፀረ-አይሮፕላን ሲስተም ፣ጥቃቅንና ልዩ ልዩ ጥይቶች ፣ የሰውነት ትጥቅ እና ተዛማጅ መሳሪያዎች”ን ጨምሮ 350 ሚሊዮን ዶላር ገዳይ ወታደራዊ እርዳታ መፍቀዱን አስታውቋል። ሩሲያ የዩናይትድ ስቴትስ ሰው አልባ አውሮፕላኖች በጥቁር ባህር ላይ የጦር መርከቦቿን ኢላማ ለማድረግ ለዩክሬን ባህር ኃይል መረጃ መስጠቷን ዩናይትድ ስቴትስ አስተባብላለች። በፌብሩዋሪ 27፣ ፖርቱጋል ኤች ኤንድ ኬ G3 አውቶማቲክ ጠመንጃዎችን እና ሌሎች ወታደራዊ መሳሪያዎችን እንደምትልክ አስታውቃለች። ስዊድን እና ዴንማርክ ሁለቱም በቅደም ተከተል 5,000 እና 2,700 ፀረ-ታንክ የጦር መሳሪያዎች ወደ ዩክሬን ለመላክ ወሰኑ። ዴንማርክ ከ 300 የማይንቀሳቀሱ ስቲንጀር ሚሳኤሎች ዩናይትድ ስቴትስ በመጀመሪያ ለአገልግሎት እንደሚረዳን ተናግራለች። ቱርክም ቲቢ 2 ሰው አልባ አውሮፕላኖችን ሰጥታለች። የኖርዌይ መንግስት መጀመሪያ ላይ የጦር መሳሪያ ወደ ዩክሬን አልልክም ነገር ግን እንደ ኮፍያ እና መከላከያ መሳሪያ ያሉ ሌሎች ወታደራዊ መሳሪያዎችን እልካለሁ ካለ በኋላ እ.ኤ.አ. ለገለልተኛ ሀገር ዋና ዋና የፖሊሲ ለውጥ ፣ ፊንላንድ ወደ ጥይት መከላከያ ጃኬቶች ፣ ባርኔጣዎች እና የህክምና አቅርቦቶች ለመጨመር 2,500 ጠመንጃዎች ከ150,000 ዙሮች ፣ 1,500 ባለአንድ ጥይት ፀረ-ታንክ መሳሪያዎች እና 70,000 የውጊያ ራሽን እንደምትልክ አስታወቀች። አስታወቀ።<ref>[https://am.al-ain.com/article/our-forces-aren-t-engage-and-will-not-engage-in-conflict-with-russia-in-ukraine-biden አሜሪካ ከሩሲያ እንዲዋጋ ወደ ዩክሬን የምትልከው ጦር እንደማይኖር አስታወቀች]</ref> == ሚምስ == [[ስዕል:Anti-Putin graffiti in Luhansk, April 2014.jpg|thumb|250px|በሩሲያ በተያዘች ከተማ [[ሉጋንስክ]] ውስጥ ያለው መፈክር "ፑቲን - ሁኢሎ"]] [[ስዕል:Путин - хуйло!.ogg|thumb|250px|የመፈክር ድምጽ ቀረጻ]] እ.ኤ.አ. በ 2014 [[ክራይሚያ መቀላቀል|ክራይሚያን በሩሲያ መቀላቀል]] ከጀመረች በኋላ "ፑቲን - ሁኢሎ" (በሩሲያኛ Путин хуйло) የሚለው ሐረግ ተወዳጅ እየሆነ መጥቷል እናም በዓለም ዙሪያ ባሉ የፑቲን ተቃዋሚዎች ጥቅም ላይ ይውላል <ref>[https://www.newsweek.com/putin-huylo-khuylo-explained-russia-ukraine-putin-language-1702063 ‘Putin Huylo’ Meaning as Phrase Becomes Rallying Cry for Ukraine Support]</ref>። በኤፕሪል 4፣ 2022፣ ከሩሲያ የመጣ አስደንጋጭ ቪዲዮ በመስመር ላይ ተሰራጨ። በዩክሬን ጦርነት ውስጥ መግባት አለብኝ በማለት የሩስያን ፕሮፓጋንዳ አይቶ አንድ የሥነ አእምሮ ችግር ያለበት ሰው በዘፈቀደ የመኪናውን ሾፌር መስኮት ሲሰብረው ያሳያል (በሩሲያኛ "Ты нахера мне стекло разбил ?") <ref>[https://m.vk.com/video-83304459_456239278 Мужик, а ты нахера мне стекло разбил (текст)]</ref>። == በጦርነቱ ወቅት ሙስና == የሩሲያ ፖለቲከኛ [[ቦሪስ ኔምትሶቭ]] እንደተናገሩት የሩሲያ የጦር ኃይሎች ተሳትፎ ከመጀመሪያው ሕገ-ወጥ እና ከሩሲያ ሕገ መንግሥት ጋር ይቃረናል። ኔምትሶቭ በተጨማሪም ፑቲን የሩስያ ጦር ኃይሎችን በውጪ ሀገራት ለመጠቀም ከሩሲያ መንግስት ፍቃድ እንዳልነበራቸው ጠቁመዋል፤ ለዚህም ነው የሩሲያ ወታደሮች ያለ ምልክት ወደ ዩክሬን የገቡት (በዚህም ምክንያት በሕዝብ ዘንድ "ትንንሽ አረንጓዴ ሰዎች" የሚል ቅጽል ስም ይሰጣቸው ነበር) <ref>[https://www.atlanticcouncil.org/event/hiding-in-plain-sight-putins-war-in-ukraine-and-boris-nemtsovs-putin-war/ Hiding in Plain Sight: Putin’s War in Ukraine and Boris Nemtsov’s Putin. War.]</ref> <ref>[https://nemtsovfund.org/en/about/ About the Foundation]</ref> <ref>[https://www.brookings.edu/articles/watch-out-for-little-green-men/ Watch Out for Little Green Men]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2013 ዩክሬን በአውሮፓ ውስጥ በጣም ድሃ ከሆኑት አገሮች አንዷ ነበረች ፣ በጣም ተጋላጭ ከሆኑት ጦርነቶች አንዱ። እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ በቡዳፔስት ማስታወሻ መሠረት ሩሲያ ከደህንነቷ ዋስ አንዷ በመሆኗ ሁሉም የዩክሬን ወታደራዊ መሳሪያዎች እና የኒውክሌር ጦር መሳሪያዎች ከሞላ ጎደል ወድመዋል <ref>[https://nsarchive.gwu.edu/document/32106-1-budapest-memorandum Budapest Memorandum]</ref>። በአጠቃላይ ክሬሚያ ከመውሰዷ በፊት ዩክሬን ከሩሲያ እና ከኢኮኖሚያዊ ግንኙነቷ ጋር የጠበቀ ግንኙነት ነበረች። አገሪቷ ለጦርነት ሙሉ በሙሉ አልተዘጋጀችም፣ ስለዚህ አዲሱ የዩክሬን ጦር አሁን ባለው መልኩ መፈጠር በጦርነቱ ወቅት በትክክል የተከናወነው ከ 2014 ጀምሮ ነው <ref>[https://ips.ligazakon.net/document/XG2TK00A?an=3 Про чисельність Збройних Сил України на 2013 рік від 28.11.2013]</ref> <ref>[https://ukraine-history.com/najsylnisha-armiya-svitu-ukrayinske-vijsko-v-period-1991-2014-rokiv/ «Найсильніша армія світу», українське військо в період 1991–2014 років]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2014 በጠቅላይ ሚኒስትር አርሴኒ ያሴኒዩክ የሚመራው የዩክሬን መንግስት ከሩሲያ ጋር በሚያዋስነው ድንበር ላይ ትልቅ ግንብ ለመገንባት ቃል ገብቷል። ይሁን እንጂ የዩክሬን ባለስልጣናት እና የውጭ ሚዲያዎች እንደገለጹት፣ ለድንበሩ የሚሆን ገንዘብ በሙሉ በዩክሬን ባለስልጣናት ተዘርፏል <ref>[https://bihus.info/stina-acenuka-hto-otrimue-milioni-za-oblastuvanna-kordonu/ Стіна Яценюка: хто отримує мільйони за облаштування кордону]</ref> <ref>[https://statewatch.org.ua/publications/velyka-ukrains-ka-stina-vichnyy-proekt-tsinoiu-mil-iardiv-z-biudzhetu/ Велика українська стіна – вічний проект ціною мільярдів з бюджету]</ref>።። ይህ ግጭት ቢኖርም ከሩሲያ ጋር የጠበቀ ግንኙነት እንዳለ ጥርጣሬን አስከትሏል። እንዲሁም እ.ኤ.አ. በ 2016 በዩክሬን ውስጥ በሩሲያውያን የተቀረፀው የዩክሬን ድራማ ፊልም "የእጣ ፈንታ ክሮች" በዩክሬን ታየ <ref>[https://inter.ua/ru/news/serial-niti-sudby-sezon-premer-na-intere-prodolzhaetsya Сериал "Нити судьбы" - сезон премьер на "Интере" продолжается]</ref>። እንደ አለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (አይኤምኤፍ) እ.ኤ.አ. በ 2018 ዩክሬን ምንም እንኳን የተፈጥሮ ሀብት ቢኖራትም እና ዩክሬን የአውሮፓ ትልቅ ሀገር ብትሆንም በአውሮፓ ውስጥ በነጮች እና በሙስና የተዘፈቀች ሀገር ነበረች። በ [[አሌክሲ ናቫልኒ]] የተደረገው ዶክመንተሪ ምርመራ በሄግ በሚገኝ ፍርድ ቤት የተገኘው የማሌዥያ አየር መንገድ በረራ 17 መውደቅ ተጠያቂ የሆነው የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ የመጀመሪያ መሪ የሩሲያ ዜጋ አሌክሳንደር ቦሮዳይ [[የተባበሩት ሩሲያ ፓርቲ]] አባል በዚህ ጦርነት ወቅት ሀብታም ለመሆን እና በዱባይ ሪል እስቴት መገኘቱን አጽንኦት ሰጥቷል <ref>[https://www.airlineratings.com/articles/mh17-phone-intercepts-suggest-high-level-russian-links-to-rebels MH17: Phone intercepts suggest high-level Russian links to rebels]</ref> <ref>[https://theins.ru/news/247555 Экс-глава ДНР, депутат Госдумы Бородай спешит избавиться от квартиры в Дубае, чтобы не вносить ее в новую декларацию — Георгий Албуров]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2023 እና 2025 መካከል በጦርነቱ ወቅት ከመንገድ ፣ ከእግረኛ መንገድ እና ከሌሎች ህዝባዊ ስራዎች ፕሮጀክቶች በሺዎች የሚቆጠሩ በዩክሬን ባለስልጣናት የገንዘብ ምዝበራ እና ህገ-ወጥ ማበልጸግ በሺዎች የሚቆጠሩ በጣም አስከፊ ጉዳዮች ተመዝግበዋል። እንደ ተመራማሪዎች ገለፃ፣ ወደ 18 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋ ዶላር በዩክሬን ምንዛሪ ዳታቤዝ "ፕሮዞሮ" በኩል አልፏል። በዚህ ጊዜ የዩክሬን ወታደሮች በጣም መሠረታዊ ለሆኑ ፍላጎቶች - መድሃኒት, ጥይቶች፣ ምግብ ገንዘብ ጠየቁ <ref>[Капітальний ремонт (https://prozorro.gov.ua/uk/tender/UA-2023-06-16-011287-a/monitorings Капітальний ремонт (відновлення елементів благоустрою) Площі Героїв Майдану в м. Знам’янка Кропивницького району Кіровоградської області]</ref>። በጣም ዝነኛ ከሆኑት ጉዳዮች አንዱ የዩክሬን ባለስልጣናት ጉቦ ሲቀበሉ በማየታቸው [[የኪየቭ ጦርነት|በሩሲያ ወታደራዊ የቦምብ ፍንዳታ የተጎዱ]] ሕንፃዎችን ወደነበረበት ለመመለስ ፕሮጀክት የተወው አንድ ፈረንሳዊ ባለሀብት ነው <ref>[https://thepage.ua/ua/news/francuzkij-investor-poskarzhivsya-na-korupciyu-miskoyi-vladi-gostomelya#:~:text=%D0%B2%D1%96%D0%B9%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%B9%20%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%97%20%D1%82%D0%B0%20%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B8%20%D1%97%D1%97%20%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%83%20%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F,%D1%82%D0%B8%D1%81.)%2C%20%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%85%20%D0%BD%D0%B0%20%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D1%96%D1%8E%20%D0%B1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D1%96%D0%B2%20%D1%96%20%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80. Французький інвестор поскаржився на корупцію міської влади Гостомеля]</ref>። የኢነርጂ እና የንፁህ አየር ጥናት ማዕከል እንደገለፀው ፈረንሳይ እ.ኤ.አ. በ2024 ከሩሲያ 600 ሚሊዮን ዩሮ የሚገመት ፈሳሽ የተፈጥሮ ጋዝ የገዛች ሲሆን ከየካቲት 24 ቀን 2022 እስከ ታህሳስ 2024 የአውሮፓ ህብረት ሀገራት ለሩሲያ 200 ቢሊዮን ዩሮ ለዘይት ከፍለዋል ፣ይህም የሩሲያ ጦርን በከፍተኛ ሁኔታ በማጠናከር። በተመሳሳይ ጊዜ የአውሮፓ ሀገራት በሚሊዮን የሚቆጠሩ ስደተኞችን ከዩክሬን ተቀብለዋል። ብዙ የሩስያ እና የዩክሬን ባለስልጣናት፣ ፖለቲከኞች እና የቤተሰባቸው አባላት በአውሮፓ ህብረት ሀገሮች ውስጥ ለብዙ አመታት ኖረዋል <ref>[https://www.politico.eu/article/france-talk-tough-ukraine-while-gobble-up-more-russia-gas/ France talks tough on Ukraine while gobbling up more Russian gas]</ref> <ref>[https://www.intellinews.com/france-s-spending-on-russian-lng-surges-to-over-600mn-this-year-321252/ ]France's spending on Russian LNG surges to over €600mn this year</ref> <ref>[https://europeannewsroom.com/why-is-europe-still-paying-russia-billions-for-oil-and-gas/ Why is Europe still paying Russia billions for oil and gas?]</ref> <ref>[https://www.kyivpost.com/post/54603 EU Paid Russia €200 Billion for Energy Since Invasion – Full Ban Still in Progress]</ref>። == የአካባቢ እና ሰው ሰራሽ አደጋዎች == እ.ኤ.አ. በ 2022 የፀደይ ወቅት ለማሪዮፖል በተደረገው ጦርነት የሩሲያ ጦር ከተማዋን ሙሉ በሙሉ አጠፋች ፣ ይህም ወደ ከባድ የአካባቢ ብክለት አስከትሏል <ref>[https://www.hrw.org/feature/russia-ukraine-war-mariupol/report “Our City Was Gone”Russia’s Devastation of Mariupol, Ukraine]</ref>። [[ስዕል:Kherson after the destruction of Kakhovka Hydroelectric Power Plant, 2023-06-07 (01).jpg|thumb|250px|[[ኬርሰን|ከርሰን]] በጎርፍ ወቅት፣ 2023]] እ.ኤ.አ. በ 2023 የሩሲያ ጦር በዲኒፔር ወንዝ ላይ ያለውን ግድብ አጠፋ ፣ ይህም ወደ ብዙ መንደሮች እና ከተሞች ጎርፍ ያመራል ፣ ይህም ሰዎችን ከመጉዳት በተጨማሪ የእንስሳትን ዓለም ይጎዳል ፣ በተለይም የከርሰን መካነ አራዊት እንስሳት ሁሉ ከስዋኖች በስተቀር ሰምጠዋል <ref>[https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-03-26/russian-forces-destroy-dnipro-hydroelectric-power-station-day-761 Russian forces destroy the Dnipro hydroelectric power station. Day 761 of the war]</ref> <ref>[https://www.politico.eu/article/hundreds-of-zoo-animals-dead-as-environmental-cost-of-ukraine-dam-blast-grows/ Hundreds of zoo animals dead as environmental cost of Ukraine dam blast grows]</ref> <ref>[https://ecopolitic.com.ua/en/news/ekocid-na-ukrainskih-zemlyah-5-najbilshih-katastrof-2023-roku-2/ Ecocide on Ukrainian lands: 5 biggest disasters of 2023]</ref>። በተጨማሪም የሩሲያ ጦር ዩክሬንን [[ኪዛፖሪዝሂያ የኑክሌር ኃይል ማመንጫ |በትልቅ የዩክሬን የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ጣቢያ]] ሠራተኞችን በመያዝ ዩክሬንን በአዲስ የኒውክሌር ስጋት እያስፈራራ ነው <ref>[https://truth-hounds.org/en/cases/seizing-power/ Seizing Power: Rosatom’s Complicity in Occupation, Torture, and Nuclear Safety Breaches at the Zaporizhzhia NPP]</ref> <ref>[https://www.npr.org/2023/06/05/1180198392/workers-describe-arrests-and-torture-inside-ukraines-largest-nuclear-power-plant Workers describe arrests and torture inside Ukraine's largest nuclear power plant]</ref> <ref>[https://www.nytimes.com/2023/03/28/world/europe/ukraine-zaporizhzhia-nuclear-plant-grossi.html Torture and Turmoil at Ukrainian Nuclear Plant: An Insider’s Account]</ref>። == በተጨማሪም ይመልከቱ == * [[የሩሲያ ሚሳኤል በዩክሬን ላይ ጥቃት ሰነዘረ]] * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[ሦስተኛው የዓለም ጦርነት]] * [[የፖለቲካ ፓርቲ 5.10]] * [[የሩሲያ ጸደይ]] == በባህል እና ሲኒማ == * ዘጋቢ ፊልም [[የፑቲኒዝም አናቶሚ (ዘጋቢ ፊልም)|የፑቲኒዝም አናቶሚ]] (Анатомія рашизму, 2023) <ref>[https://blog.poltava.to/pustovgar/17788/ Анатомія рашизму | Документальний цикл «Остання війна»]</ref> <ref>[https://stv.detector.media/suspilna-korporatsiya/read/7813/2023-05-18-pershyy-epizod-tsyklu-ostannya-viyna-prezentuvalo-suspilne/ “Анатомія рашизму”: Суспільне мовлення презентувало цикл фільмів про основу російсько-української війни. ВІДЕО]</ref>. === የሩሲያ ዲሞክራሲያዊ ኃይሎች አቀማመጥ === የሩሲያ ተቃዋሚዎች በተለይም የ[[አሌክሲ ናቫልኒ|አሌሴይ ናቫልኒ]] ደጋፊዎች በሩሲያ ውስጥ የፑቲንን አገዛዝ ለብዙ አመታት ሲዋጉ የቆዩ ሲሆን ከ2014 ጀምሮ በዩክሬን ላይ የተፈጸሙትን ወንጀሎች በሙሉ አጥብቀው አውግዘዋል፣ ዩክሬናውያንን ይደግፋሉ እና የፑቲን ዋና ደጋፊዎች ወንጀሎች ላይ ምርመራ እስከጀመረ ድረስ <ref>[https://navalny.com/p/6579/ Патриот за деньги. «Русский мир» в обмен на Эмираты]</ref>። == ማጣቀሻዎች == oci4rn4m9ds390zxisqj2hs9slhvk6v 391816 391806 2026-04-21T10:09:41Z ~2026-24568-28 58230 391816 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = ፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ | ክፍል = [[በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች]] | ስዕል = 2022 Russian invasion of Ukraine.svg | የስዕል_መግለጫ = [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች]] <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref> | ቀን = ፌብሩዋሪ 24፣ 2022 - የአሁን ቀን (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 2014 ነበር) | ቦታ = አውሮፓ | ውጤት = የዩክሬን ድል፣ የሩስያ ሽንፈት እና ሀገሪቱን ሙሉ በሙሉ ለመቆጣጠር ያቀደችው እቅድ ሽንፈት ነው። | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} {{flag|ቤላሩስ}} <br /> {{flagcountry|ኤርትራ}} <br /> [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] <br /> [[የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] <br /> [[ታላቁ ዶን ጦር]] <br /> [[ስሜን ኮርያ]] <br /> [[ደቡብ ኦሤትያ-አላኒያ]] <br /> [[አብካዝያ]] <br /> [[ትራንስኒስትሪያ]] | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} {{flag|ፈረንሳይ}} <br /> {{flag|ፖላንድ}}<br /> {{flag|አውስትራሊያ}}<br /> {{flag|ኒው ዚላንድ}}<br /> {{flagcountry|ዴሞክራሲያዊ ፌዴራላዊ ዩጎዝላቪያ}} </small><br /> {{flag|ቤልጅግ|ሀገር}} <small></small><br /> {{flag|ኔዘርላንድስ}} <small></small><br /> {{flagcountry|የግሪክ መንግሥት}} <small><br /> {{flagcountry|ዴንማርክ}} <small><br /> {{flagcountry|ፊንላንድ}}</small><br /> {{flag|ኖርዌይ}} | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ፑቲን]] | መሪ2 = የዩክሬን የጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ ቫለሪ ዛሉጂኒ | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = [[የሩሲያ ፌዴሬሽን የጦር ኃይሎች]] 3 000 000 በዋናነት ወታደራዊ | ጉዳት2 = [[የዩክሬን የጦር ኃይሎች]] ወደ 300 ሺህ የሚጠጉ ወታደራዊ ሰራተኞች እና 700 ሺህ ሲቪሎች (እና በርካታ ደርዘን የውጭ በጎ ፈቃደ) }} '''፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ''' (እንዲሁም '''የሩስያ-ዩክሬን ጦርነት''' ተብሎም ይጠራል) በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን በአውሮፓ ውስጥ ጦርነት ነው። [[ፑቲኒዝም|ለጦርነቱ ዋነኛው ምክንያት የዘመናዊቷ ሩሲያ ፑቲኒዝም የሚባል ፈላጭ ቆራጭ አስተሳሰብ ነው። በዩክሬን ሁለት ምስራቃዊ ክልሎች በሩሲያ እና በዩክሬን መካከል ከስምንት ዓመታት ጦርነት በኋላ ግጭቱ ወደ አዲስ ምዕራፍ ገብቷል። ቀደም ሲል የፑቲን አገዛዝ ሩሲያ በጆርጂያ እና ቀደም ብሎም በቼችኒያ ላይ ጦርነቶችን ጀማሪ ነበር]]። [[ጦርነት በዶንባስ|በዩክሬን ሁለት ምስራቃዊ ክልሎች በሩሲያ እና በዩክሬን መካከል ከስምንት ዓመታት ጦርነት በኋላ ግጭቱ ወደ አዲስ ምዕራፍ ገብቷል]]። ወረራ ከመደረጉ ጥቂት ቀናት ቀደም ብሎ ሩሲያ የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ እና የሉሃንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክን ሁለት እራሳቸውን የሚጠሩ የዩክሬን ግዛቶች እውቅና ሰጥተው ነበር፣ በመቀጠልም የሩሲያ ጦር ሃይሎች በምስራቅ ዩክሬን ዶንባስ አካባቢ ወረራ ፈጸሙ። ከ2021 መጀመሪያ ጀምሮ በተራዘመ የራሺያ ወታደራዊ ግንባታ እና ሩሲያ ዩክሬን ከአሜሪካ ጋር የአውሮፓ መንግስታት ጥምረት የሆነውን ኔቶን እንዳትቀላቀል በህጋዊ መንገድ እንድትከለክል ጠይቃለች። እና ካናዳ። እስከ ወረራ ቀን ድረስ [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] ስለ ዩክሬን የታቀደ ወረራ መረጃን ውድቅ አድርጓል፣ ምንም እንኳን ንቁ ዝግጅቶች ቢኖሩም። በተመሳሳይ ጊዜ የሩስያ ሚዲያ በሩስያ ህዝብ መካከል በዩክሬን ላይ ጥላቻን በዘዴ አነሳሳ። [[ስዕል:Фотографії загиблих воїнів у Кропивницькому.jpg|thumb|220px|በዩክሬን የጂኦግራፊያዊ ማእከል ውስጥ በሚገኘው የከተማው [[ክሮፒቭኒትስኪ]] ዋና አደባባይ ላይ የወደቁ የዩክሬን ወታደሮች ፎቶግራፎች ይታያሉ፣ 2023 (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 2016 ነበር)]] በየካቲት 24 ቀን 03:00 UTC (06:00 የሞስኮ ሰዓት) ፣ የሩሲያ ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን በምስራቅ ዩክሬን ወታደራዊ ዘመቻ እንዳደረጉ አስታውቀዋል ። ከደቂቃዎች በኋላ የሚሳኤል ጥቃቱ በሰሜን ዋና ከተማ ኪየቭን ጨምሮ በመላው ዩክሬን በሚገኙ ቦታዎች ተጀመረ። የዩክሬን የድንበር አገልግሎት ከሩሲያ እና ከቤላሩስ ጋር ያለው የድንበር ጣቢያዎች ጥቃት እንደደረሰባቸው ገልጿል።ከሁለት ሰአት በኋላ 05፡00 UTC አካባቢ የሩሲያ የምድር ጦር ኃይሎች ወደ አገሪቱ ገቡ። የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ የማርሻል ህግን በማውጣት ከሩሲያ ጋር ያላቸውን ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነት በማቋረጥ እና አጠቃላይ ንቅናቄን በማወጅ ምላሽ ሰጥተዋል። ወረራው በሩሲያ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ ጨምሮ አለም አቀፍ ውግዘት ደርሶበታል ፣በሩሲያ ፀረ-ጦርነት ሰልፎች በጅምላ ታስረዋል። [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች|በዚህ ጦርነት ሩሲያ በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን በአውሮፓ ትልቁን የጦር ወንጀሎች ፈጽማለች]] <ref>[https://www.bbc.com/amharic/news-60521296 ሩሲያ እና ዩክሬን: ፑቲን ዩክሬንን እንዲወሩ ያደረጋቸው ምንድን ነው?]</ref><ref>[https://www.sbs.com.au/language/amharic/amharic-news-22-february-2022-ukraine ሩስያ ለሁለት የምሥራቅ ዩክሬይን ሪፐብሊኮች ዕውቅንና ቸረች]</ref><ref>[https://www.bbc.com/amharic/news-60497703 የዩክሬን ፕሬዝዳንት ራሳችንን እንከላከላለን ሲሉ ሩሲያን አስጠነቀቁ]</ref>። == ዳራ == === የጥንት ጊዜያት === በ 7 ኛው -9 ኛው ክፍለ ዘመን የምስራቅ ስላቪክ ጎሳዎች እዚህ ሰፈሩ, እነሱም ከዘመናዊው ዩክሬን በከፊል ወደ ዘመናዊው ሩሲያ ምዕራባዊ ክፍል ተሰደዱ. በመካከለኛው ዘመን የሁለቱም አገሮች ግዛት የአንድ ግዛት አካል ነበር, ዋና ከተማው ኪየቭ ነበር. በ 12 ኛው ክፍለ ዘመን ኪየቫን ሩስ ወደ ተለያዩ ግዛቶች መበታተን ጀመረ. በ 12 ኛው ክፍለ ዘመን የኪየቭ ልዑል ቮሎዲሚር ሞኖማክ ስድስተኛ ልጅ ዩሪ ድሮሆሩኪ ዙፋኑን መውረስ ስላልቻለ የሰሜን ምስራቅ አገሮችን ማሸነፍ ጀመረ። ስለዚህ በ 12 ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ የስላቭ ጎሳዎች በማዕከላዊ ሩሲያ በሚገኙ አገሮች ውስጥ እራሳቸውን አግኝተዋል. ከመምጣታቸው በፊት ለዘመናዊ ፊንላንዳውያን ቅርብ የሆኑት ጎሳዎች በከተማው አካባቢ ይኖሩ ነበር. ዶልጎሩኪ እንደ ትንሽ ሰፈራ ያቋቋመው ሞስኮ. በቭላድሚር-ሱዝዳል ርእሰ ብሔር (በአሁኑ ሩሲያ ማዕከላዊ ክፍል) እና በኪየቫን ርዕሰ መስተዳድር መካከል ጦርነት ተፈጠረ, ይህም ከኪየቫን ሩስ እንዲለይ አድርጓል<ref>Прибалтийско-финские народы России / Отв. ред. Е.И. Клементьев, Н.В. Шлыгина. — М.,: Наука, 2003. — С. 361. — 671 с.</ref>. [[ስዕል:Muromian-map.png|thumb|180px|ዩክሬን ክርስትና በስላቭ ጎሳዎች ከመቀበሉ በፊት]] በ 1240 ከባቱ ወረራ በኋላ የሰሜኑ መሳፍንት መሪ አሌክሳንደር ኔቪስኪ የባቱ የማደጎ ልጅ ሆነ እና እስክንድር ከሆርዴው ጎን በጦርነት መሳተፉ የአስራ ስድስት ዓመቱ ልጁ ዳኒል የሙስቮቪ የመጀመሪያ ልዑል ሆነ። በዘመናዊቷ ሩሲያ ውስጥ የምትገኝ ሌላዋ አስፈላጊ ከተማ ቬሊኪ ኖቭጎሮድ ከሞስኮ ጋር የምትወዳደር እና በሞስኮ የተገዛችው በ1478 ብቻ ነው። የዩክሬን እና የቤላሩስ የወደፊት ሀገሮች በ 14 ኛው ክፍለ ዘመን ከወደፊቱ ሩሲያ ተለያይተው የሊቱዌኒያ ግራንድ ዱቺ አካል ሆኑ (ሁለቱ ሀገራት እስከ 18 ኛው ክፍለ ዘመን ድረስ አብረው ኖረዋል ፣ ዛሬ የዩክሬን እና የቤላሩስ ቋንቋዎች 84 በመቶ ተመሳሳይ ናቸው)።በ15ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ ወርቃማው ሆርዴ ተበታተነ እና ቀሪው የአስተዳደር ክፍል የሆነው የሙስቮይት ግዛት ከቀድሞ አጋሮቹ እና ጎረቤቶቹ ጋር በተለይም በሊቱዌኒያ ግራንድ ዱቺ ላይ ኃይለኛ ጦርነት አድርጓል።የሩስያ ሕዝብ ከምስራቅ ስላቪክ ጎሳዎች የተቋቋመ ሲሆን በ 16 ኛው ክፍለ ዘመን በሙስቮይት ግዛት ጊዜ የተለየ ሕዝብ ፈጠረ<ref>Тарас А. Е. Войны Московской Руси с Великим княжеством Литовским и Речью Посполитой в XIV—XVII вв. — М.; Минск : АСТ; Харвест, 2006. — 800</ref><ref>Русско-литовские и русско-польские войны // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907</ref><ref>Кром М. М. Стародубская война (1534—1537). Из истории русско-литовских отношений. — М.: Рубежи XXI, 2008.</ref><ref>Записки о Московіи XVI вѣка сэра Джерома Горсея. Переводъ съ англійскаго Н. А. Бѣлозерской. Съ предисловіемъ и примечаніями Н. И. Костомарова.— С.-Петербургъ: Изданіе А. С. Суворина, 1909. — 159 с.</ref>. === አዲስ ዘመን === በ [[ዛፖሮዝሂያን ሲች|15 ኛው -16 ኛው ክፍለ ዘመን የዩክሬን ሊቃውንት ተፈጠሩ - ኮሳኮች , ህዝቡን ከአጎራባች ወረራ የሚከላከሉ ተዋጊዎች]]። ዘመናዊ ሩሲያውያን በ 17 ኛው ክፍለ ዘመን ወደ ዩክሬን ምድር ደረሱ እና ከ 1648-1654 የነጻነት ጦርነት እና የፖላንድ ወረራ በቦህዳን ክሜልኒትስኪ መሪነት በመቃወም ዩክሬናውያን በ 1654 ከሩሲያ ጋር ስምምነት ፈጸሙ። ዩክሬናውያን እንደ ዜጋ አይቆጠሩም ነበር እናም ኮሳኮች እና ገበሬዎች በሩሲያ ውስጥ ለግዳጅ ሥራ ተልከዋል ፣ ይህም የ 1654 ስምምነትን ይጥሳል (10,000 ዩክሬናውያን የላዶጋ ቦይ በሚገነቡበት ጊዜ በንጽህና ጉድለት ምክንያት ሞተዋል) ይህ በ1708 ከሩሲያ ጋር የነበረውን ጥምረት በማፍረስ ከስዊድን ጥበቃ እንዲደረግለት በጠየቀው ኢቫን ማዜፓ የሚመራ አብዮት አስከተለ።<ref>[http://litopys.org.ua/ohienko/oh14.htm XIVЯК МОСКВА ЗНИЩИЛА ВОЛЮ ДРУКУ КИЄВО-ПЕЧЕРСЬКОЇ ЛАВРИ]</ref> [[ስዕል:Валуєвський циркуляр. Valuev Circular.jpg|thumb|170px|ከ 1863 ጀምሮ የጴጥሮስ ቫልዩቭ ድንጋጌ "የዩክሬን ቋንቋ ፈጽሞ የለም, የለም, እና ሊሆን አይችልም, እና በዚህ ድንጋጌ የማይስማማ ማንኛውም ሰው የሩሲያ ጠላት ነው" ተግባራዊ ሆኗል.]] እ.ኤ.አ. በ 1775 ሩሲያ የዩክሬን ኮሳኮችን እና ምሽጎቻቸውን ሲች አጠፋች ፣ ይህ ደግሞ ለብዙ ዩክሬናውያን እና ሩሲፊኬሽን (በሩሲያኛ - Русификация) ባርነት እንዲገዛ አድርጓል። ሩሲያ የዩክሬን ቋንቋ እና ባህል አፍኗል. የእንደዚህ አይነት ፖሊሲ ምሳሌ የዩክሬናውያንን የአፍ መፍቻ ቋንቋ መጠቀምን የሚከለክለው የኤምኤስ ድንጋጌ (Эмский указ) እና የሩሲያ የውስጥ ጉዳይ ሚኒስትር ፒዮትር ቫልዩቭ (ሩሲያኛ Валуевский циркуляр) ትእዛዝ ነው<ref>[https://archive.org/details/OtmStMalPechSl1905/1905/page/n5/mode/1up?view=theater Об отмене стеснений малорусского печатного слова]</ref><ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Valuievskyj_tsyrkuliar ВАЛУЄВСЬКИЙ ЦИРКУЛЯР]</ref>። === የቅርብ ጊዜ ታሪክ === እ.ኤ.አ. በ 1914 ንጉሠ ነገሥት ኒኮላስ II የታዋቂው የዩክሬን ጸሐፊ ታራስ ሼቭቼንኮ የተወለደበትን መቶኛ ዓመት ማክበርን ከልክሏል<ref>[https://kpi.ua/shevchenko-revolt Ювілей Т.Г. Шевченка і студентські заворушення в Києві 100 років тому]</ref>። እ.ኤ.አ. በ1917 መጀመሪያ ላይ በአሌክሳንደር ኬሬንስኪ የሚመራው የየካቲት አብዮት ንጉሳዊ ስርአቱን አስወግዶ ሩሲያን ወደ ሪፐብሊክ በመቀየር ብዙ ቀደም ሲል ጭቁን ህዝቦች ለነፃነታቸው እንዲታገሉ እድል ሰጥቷቸዋል<ref>Корніеєнко Агніешка Розстріляне відродження / Rozstrzeelane odrodzenie, Краків-Перемишль 2010 (пол.), 272 с.</ref> <ref> Від українізації до русифікації. Інформаційний бюлетень ЗП УГВР. — Ч. 2. — Нью-Йорк, 1970.</ref>። በ[[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት|1917 መገባደጃ ላይ ሌኒን ወደ ስልጣን ከመጣ በኋላ በቀድሞዋ ሩሲያ ሪፐብሊክ ግዛት ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት አወጀ ይህም የ1917-1921 ጦርነትን ይጨምራል]]። በዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክ እና በሶቪየት ሩሲያ መካከል። በፖላንድ እና በሩሲያ መካከል (ከ 1922 ጀምሮ - የሶቪየት ህብረት) ዩክሬን እንዲከፋፈል ምክንያት ሆኗል. ዩክሬን በቀይ ሽብር ክፉኛ ተሠቃየች ፣ 3 ሚሊዮን ሰዎችን አጥታለች - ኮሚኒስቶች ያመጡት ፖሊሲ<ref>Репресовані кінематографісти. Актуальна пам'ять: Статті й документи /Кінематографічні студії. Випуск п'ятий. — К.: «Кіно-Театр»; «АРТ КНИГА», 2017. — 176 с.</ref> እ.ኤ.አ. በ [[ሆሎዶሞር|1932-1933 በጆሴፍ ስታሊን የሚመራው የሶቪየት አገዛዝ በዩክሬን ህዝብ ላይ የዘር ማጥፋት ወንጀል ተብሎ በአብዛኛዎቹ አለም እውቅና ያገኘውን እና እስከ 10 ሚሊዮን የሚደርሱ ሰዎችን ህይወት የቀጠፈውን ሆሎዶሞርን (በአርቴፊሻል የተደራጀ ረሃብ) ፈጽሟል]] <ref>Історія української літератури XX століття: у 2 кн.: 1910—1930-ті роки: Навч. посібник/ за ред. В. Г. Дончика. — Кн. 1. — К.: Либідь, 1993. — С. 21.</ref>። [[ስዕል:Національний музей Голодомору-геноциду, скульптура дівчинки «Гірка пам'ять дитинства».jpg|thumb|200px|ከዩኤስኤስአር ውድቀት በኋላ በ 2000 ዎቹ ውስጥ የተፈጠረው በኪዬቭ ውስጥ የሆሎዶሞር-ዘር ማጥፋት ብሔራዊ ሙዚየም]] እ.ኤ.አ. በ 1937 [[ኤን.ኬ.ቪ.ዲ]] (በኋላ የዩኤስኤስ አር የውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር ተብሎ ተሰየመ) ብዙ የዩክሬን ምሁራንን ፣ የባህል ባለሙያዎችን እና ሳይንቲስቶችን ተኩሶ አስከሬናቸውን በባይኪቪንያን ጫካ ውስጥ በድብቅ ቀበሩት ፣ ከዩኤስኤስአር ውድቀት በኋላ ሀውልት ተተከለ<ref>Українська література XX століття: навч.-метод. посіб. для студентів 2-го курсу, які навчаються за спец. 035 — Філологія (заоч. форма) / Нар. укр. акад., каф. українознавства; упоряд. О. В. Слюніна. — Харків: Вид-во НУА, 2018. — 128 с.</ref>.። እ.ኤ.አ. በ 1960 ዎቹ - 1980 ዎቹ [[በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ተቃዋሚዎች|የሶቪዬት አገዛዝ በተቃዋሚዎች ላይ አፈናዎችን አድርጓል]] ፣ ተቃዋሚዎችን - የመንግስት ርዕዮተ ዓለም ተቃዋሚዎችን - ወደ እስር ቤቶች እና የአእምሮ ህክምና ሆስፒታሎች በመላክ በጣም ታዋቂው የዩክሬን ተቃዋሚ ቫሲል ስቱስ ለአገሪቱ ነፃነትን ይፈልጋል <ref>Каганов Ю. О. Опозиційний виклик: Україна і Центрально-Східна Європа 1980-х — 1991 рр. — Запоріжжя, 2009.Касьянов Г. В. Незгодні: українська інтелігенція в русі опору 1960- 80-х років. — К., 1995</ref> <ref>Русначенко А. М. Національно-визвольний рух в Україні середина 1950-х — початок 1990-х років. — К., 1998.</ref>። እ.ኤ.አ. በ 1985-1991 ሶቪየት ኅብረት ፈራረሰች እና እ.ኤ.አ. ነሐሴ 24 ቀን 1991 ዩክሬን ነፃነቷን አወጀች። === የድህረ-ሶቪየት አውድ እና የብርቱካን አብዮት። === እ.ኤ.አ. በ 1991 የሶቪየት ህብረት መፍረስን ተከትሎ ዩክሬን እና ሩሲያ የቅርብ ግንኙነታቸውን ቀጥለዋል። እ.ኤ.አ. በ 1994 ዩክሬን የኒውክሌር ጦር መሳሪያዋን ለመተው ተስማምታለች እና ሩሲያ ፣ ዩናይትድ ኪንግደም እና ዩናይትድ ስቴትስ በዩክሬን የግዛት አንድነት ወይም የፖለቲካ ነፃነት ላይ ዛቻ ወይም የኃይል አጠቃቀም ላይ ማረጋገጫ እንዲሰጡ የቡዳፔስት የደህንነት ማረጋገጫ ስምምነትን ፈረመች ። . ከአምስት ዓመታት በኋላ ሩሲያ የአውሮፓ ደኅንነት ቻርተር ፈራሚዎች አንዷ ነበረች፣ በዚያም “እያንዳንዱ ተሳታፊ መንግሥት በዝግመተ ለውጥ ወቅት የሕብረት ስምምነቶችን ጨምሮ የፀጥታ ሥምምነቶችን የመምረጥ ወይም የመለወጥ ነፃነት የማግኘት ተፈጥሯዊ መብትን በድጋሚ አረጋግጣለች። . እ.ኤ.አ. በ 2004 የወቅቱ ጠቅላይ ሚኒስትር ቪክቶር ያኑኮቪች በዩክሬን ጠቅላይ ፍርድ ቤት ውሳኔ መሠረት በተካሄደው ፕሬዚዳንታዊ ምርጫ አሸናፊ ተባለ። ውጤቱም የተቃዋሚውን እጩ ቪክቶር ዩሽቼንኮ በመደገፍ ሕዝባዊ ተቃውሞ አስነሳ። ውጤቱን ተቃወመ። በአብዮቱ አስጨናቂ ወራት እጩ ዩሽቼንኮ በድንገት በጠና ታመመ፣ እና ብዙም ሳይቆይ በብዙ ገለልተኛ የሀኪሞች ቡድን በTCDD ዲዮክሲን መመረዙ ታወቀ። ዩሽቼንኮ በመመረዙ ውስጥ የሩሲያን ተሳትፎ አጥብቆ ጠረጠረ። ይህ ሁሉ ውሎ አድሮ ቪክቶር ዩሽቼንኮ እና ዩሊያ ቲሞሼንኮ ወደ ስልጣን በማምጣት ያኑኮቪች በተቃዋሚነት እንዲመሩ በማድረግ ሰላማዊው የብርቱካን አብዮት አስከትሏል። [[ስዕል:Vladimir Putin 22 February 2008-5.jpg|thumb|220px|ፕሬዝዳንት ዩሽቼንኮ እና ፑቲን]] እ.ኤ.አ. በ 2008 የሩሲያ ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን ዩክሬን ወደ ኔቶ ልትገባ የምትችልበትን ሁኔታ ተቃውመዋል። እ.ኤ.አ. በ 2009 የሮማኒያ ተንታኝ ኢሊያን ቺፉ እና ተባባሪዎቹ ዩክሬንን በተመለከተ ሩሲያ የተሻሻለውን የብሬዥኔቭ አስተምህሮ በመከተል የዩክሬን ሉዓላዊነት ከዋርሶ ስምምነት አባል ሀገራት የበለጠ መሆን እንደሌለበት የሚገልጽ አስተያየት ሰጥተዋል። እ.ኤ.አ. በ 1980 ዎቹ መጨረሻ እና በ 1990 ዎቹ መጀመሪያ ላይ የሶቪዬት ተፅእኖ ሉል ከመውደቁ በፊት ። ==== የዩክሬን አብዮት እና ጦርነት ==== እ.ኤ.አ. በ2012 ስልጣን ከያዘው ከቭላድሚር ፑቲን የሶስተኛ ጊዜ የስልጣን ዘመን በኋላ ሩሲያ የመናገር ነፃነት ላይ ከፍተኛ እርምጃ መውሰድ ጀመረች። በተጨማሪም እ.ኤ.አ. በ 2012 ፑቲን በዩክሬን ላይ መጠነ ሰፊ የመረጃ ጦርነት ከፍቷል ። በስልጣን ላይ ለመቆየት የወቅቱ የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቪክቶር ያኑኮቪች ፑቲን ወታደሮችን በመላክ በ2013 ዩክሬንን እንዲወርሩ ጠይቀዋል። እ.ኤ.አ. ሐምሌ 17 ቀን 2013 የሩሲያ የባህር ኃይል መርከብ የዩክሬንን የባህር ድንበር አቋርጦ በአዞቭ ባህር ውስጥ የዩክሬን ማጥመጃ መርከብ በመስጠም አራት መርከበኞችን ገደለ። አንደኛው በሕይወት ተርፎ ስለ ጉዳዩ ለጋዜጠኞች ተናግሯል <ref>[https://ukrpohliad.org/blogs/tragediya-v-azovs-komu-mori-protesty-v-ukrayini.html Трагедія в Азовському морі – протести в Україні]</ref> <ref>[https://tyzhden.ua/piraty-azovskoho-moria-rosijski-prykordonnyky-povodiatsia-iak-ikhni-somalijski-kolehy/ Пірати Азовського моря. Російські прикордонники поводяться як їхні сомалійські “колеги”]</ref>። የዩክሬን መንግስት የአውሮፓ ህብረት–የዩክሬን ማህበር ስምምነትን ለማቋረጥ ባደረገው ውሳኔ፣ ይልቁንም ከሩሲያ እና ከኢዩራሺያን ኢኮኖሚ ህብረት ጋር ያለውን ግንኙነት በመምረጥ የዩክሬን መንግስት በወሰደው ውሳኔ ላይ የዩሮማይዳን ተቃውሞ በ2013 ተጀመረ። ከሳምንታት የተቃውሞ ሰልፎች በኋላ፣ ያኑኮቪች እና የዩክሬን ፓርላማ ተቃዋሚ መሪዎች እ.ኤ.አ. በማግስቱ ያኑኮቪች የፕሬዚዳንትነት ሥልጣናቸውን የነጠቀውን የክስ መቃወሚያ ድምፅ አስቀድሞ ከኪየቭ ሸሸ። በ[[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|2014 መጀመሪያ ላይ በዩክሬን አብዮት ተካሂዷል]]። የዩክሬን ሩሲያኛ ተናጋሪ ምስራቃዊ ክልሎች መሪዎች ለያኑኮቪች ታማኝነታቸውን እንደሚቀጥሉ በማወጅ እ.ኤ.አ. በ 2014 በዩክሬን የሩስያ ፕሮ-ሩሲያ አለመረጋጋትን አስከትሏል ። ብጥብጡ የተከተለው በመጋቢት 2014 ክራይሚያን በሩስያ መግዛቱ እና በዶንባስ ጦርነት በኤፕሪል 2014 የጀመረው በሩሲያ የሚደገፉ የዲኔትስክ ​​እና የሉሃንስክ ህዝቦች ሪፐብሊኮች ኳሲ ግዛቶች ሲፈጠሩ ነው።እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. በየካቲት 20 ቀን 2014 ያኑኮቪች ኪየቭ በነበሩበት ወቅት ሩሲያ የክራይሚያን ባሕረ ገብ መሬት መቀላቀል የጀመረች ሲሆን ሚያዝያ [[ጦርነት በዶንባስ|12 ሚያዚያ 2014 ያኑኮቪች ከሸሸ በኋላ ሩሲያ በምስራቅ ዩክሬን ወታደራዊ ጥቃት ሰነዘረች]]። ኢጎር ጊርኪን፣ የሩሲያ የደህንነት አገልግሎት መኮንን፣ የስላቭያንስክ ከተማ ውስጥ የሩሲያ ወረራ መር። ኤፕሪል 13 ዩክሬን የሩሲያን ጥቃት ለማስቆም የፀረ-ሽብርተኝነት ተግባር (ፀረ-ሽብርተኝነትን) ጀመረች። [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች|በ 2015 መጀመሪያ ላይ የሩሲያ ጦር የዶኔትስክ አየር ማረፊያን አጠፋ]] <ref> [https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref> <ref> [https://news.obozrevatel.com/politics/80167-popavshij-v-plen-boets-ato-rasskazal-ob-izdevatelstvah-tolpyi-u-stolba-pozora.htm Попавший в плен боец АТО рассказал об издевательствах толпы у "столба позора"]</ref><ref> [https://www.5.ua/suspilstvo/nezlamni-iryna-dovhan-istoriia-donechchanky-katovanoi-okupantamy-za-dopomohu-ukrainskym-biitsiam-197262.html НЕZЛАМНІ: Ірина Довгань - історія донеччанки, катованої окупантами за допомогу українським бійцям ]</ref> <ref> [https://web.archive.org/web/20160902091720/http://uapress.info/uk/news/show/37843 Патріотка Ірина Довгань, яку катували терористи, розповіла, чому не вважає себе героїнею]</ref>። [[ስዕል:Maryinka005.jpg|thumb|200px|ከሩሲያ ወራሪዎች ነፃ በወጣች ከተማ የዩክሬን ባንዲራ]] እ.ኤ.አ. በኖቬምበር 2018 ሩሲያ ሶስት የዩክሬን ጀልባዎችን ​​በኬርች ባህር ውስጥ በቁጥጥር ስር አውላለች እና በምስራቅ ዩክሬን ውስጥ ጥይቱን አጠናክራለች። ፕሬዝዳንት ፔትሮ ፖሮሼንኮ በደቡብ ምስራቅ ዩክሬን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ አውጀዋል። መርከበኞች የተመለሱት በአለም አቀፉ ማህበረሰብ ፍላጎት እና በሩስያ ላይ ግፊት ነበር <ref>[https://www.iiss.org/publications/strategic-comments/2018/the-kerch-strait-incident/ The Kerch Strait incident]</ref> <ref>[https://hansard.parliament.uk/lords/2018-11-26/debates/9404318C-743D-4629-A79E-8D2155C59AB4/RussiaAndUkraineSeizureOfNavalVessels Russia and Ukraine: Seizure of Naval Vessels]</ref>። እ.ኤ.አ. ሴፕቴምበር 14 ቀን 2020 የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ የዩክሬንን አዲሱን ብሔራዊ ደህንነት ስትራቴጂ አፀደቁ ፣ “ይህም ከኔቶ ጋር በናቶ ውስጥ አባልነት የመሆን ዓላማ ያለው ልዩ አጋርነት እንዲኖር ያስችላል። ማርች 24 ቀን 2021 Zelenskyy "በጊዜያዊነት የተያዘው የክራይሚያ ሪፐብሊክ ሪፐብሊክ ግዛት እና የሴቫስቶፖል ከተማን የማስወገድ ስትራቴጂ እና መልሶ የማቋቋም ስትራቴጂ" ቁጥር 117/2021 በማፅደቅ የተፈረመውን ድንጋጌ ተፈራርሟል<ref>[https://memopzk.org/figurant/moskalyov-aleksej-vladimirovich/ Москалёв Алексей Владимирович]</ref>.<ref>[https://suspilne.media/kyiv/785809-poskodzena-budivla-med-zakladu-e-zagibli-rf-zavdala-povtornogo-udaru-po-kievu/ Пошкоджена будівля медзакладу, є загиблі: РФ завдала повторного удару по Києву]</ref>። እ.ኤ.አ. በጁላይ 2021 ፑቲን ስለ ሩሲያውያን እና ዩክሬናውያን ታሪካዊ አንድነት በሚል ርዕስ አንድ ድርሰት አሳትሟል ፣ በዚህ ውስጥ ሩሲያውያን እና ዩክሬናውያን “አንድ ህዝብ” ናቸው የሚለውን አመለካከት በድጋሚ አረጋግጠዋል ። አሜሪካዊው የታሪክ ምሁር ቲሞቲ ስናይደር የፑቲንን ሃሳቦች ኢምፔሪያሊዝም ብለው ገልፀውታል። እንግሊዛዊው ጋዜጠኛ ኤድዋርድ ሉካስ እንደ ታሪካዊ ክለሳ ገልፆታል። ሌሎች ታዛቢዎች የሩስያ አመራር ስለ ዘመናዊው ዩክሬን እና ስለ ታሪኩ የተዛባ አመለካከት እንዳላቸው ገልጸዋል<ref>[https://www.bbc.com/news/world-europe-61208404 'You can't imagine the conditions' - Accounts emerge of Russian detention camps]</ref> <ref>[https://www.huffpost.com/entry/filtration-camps-russia-ukraine-war_n_624ac8b9e4b0e44de9c485ea Mariupol Women Report Russians Taking Ukrainians To 'Filtration Camps']</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2022/jun/12/ukrainians-who-fled-to-georgia-reveal-details-of-russias-filtration-camps Ukrainians who fled to Georgia reveal details of Russia’s ‘filtration camps’]</ref>። [[ስዕል:Shells hit residential building in Lugansk, August 7, 2014.jpg|thumb|240px|በ 2014 በ [[ሉጋንስክ]] ከተማ ውስጥ በሚገኝ የመኖሪያ ሕንፃ ላይ የሩሲያ ወታደራዊ የአየር ድብደባ]] ሩሲያ የዩክሬን ወደ ኔቶ መግባት እና በአጠቃላይ የኔቶ መስፋፋት የብሄራዊ ደኅንነቷን አደጋ ላይ ይጥላል ስትል ተናግራለች። በተራው፣ ዩክሬን እና ሌሎች ሩሲያ አጎራባች የአውሮፓ ሀገራት ፑቲንን የሩስያን ኢምንትነት ሞክረዋል እና ጠበኛ ወታደራዊ ፖሊሲዎችን ይከተላሉ ሲሉ ከሰዋል።እ.ኤ.አ. እስከ 2022 ድረስ ሩሲያ በ "ዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ" በኩል በሞስኮ ላይ የተመሰረተው የፖለቲካ ሳይንቲስት ኦሌክሳንደር ቦሮዳይ የመጀመሪያው ገዥ በዩክሬን ላይ ስውር ጦርነት ከፍቷል, ይህም ወደ ከፍተኛ ጦርነት ተለወጠ. እ.ኤ.አ. በ2022፣ በርካታ ፀረ-ጦርነት ተቃውሞዎች በመላ ሩሲያ ተካሂደዋል፣ እነዚህም በደህንነት አገልግሎቶች ታፍነው።በዩክሬን ሩሲያ ከባድ የጦር ወንጀሎችን እየፈፀመች ሲሆን ይህም ህዝብ በሚበዛባቸው አካባቢዎች በጥይት መምታት፣ እንደ ማሪፖል ያሉ ከተሞችን በሙሉ ማውደም እና ዩክሬንን በመደገፍ በሰላማዊ ሰዎች ላይ ጥቃት መሰንዘርን ጨምሮ በመኖሪያ ህንጻዎች ስር ያሉ ማሰቃየትን ጨምሮ። በዩክሬን ውስጥ በሲቪል ህዝብ ላይ በጣም ከባድ የሆነው ወንጀል በቡቻ ፣ ኪየቭ ክልል በመጋቢት 2022 የተፈፀመው ግድያ ነው። በተያዙት ግዛቶች ውስጥ ሩሲያውያን የዩክሬን ቋንቋ ጽሑፎችን በትምህርት ቤቶች፣ ሙዚየሞች እና ቤተመጻሕፍት ውስጥ የሩሲያን መስፈርት ያላሟሉ ማጥፋት ጀመሩ፣ እንዲሁም ሰላማዊ ዜጎች የሚታሰሩበት እና የሚሰቃዩበት የ"ማጣሪያ" ካምፖች (ራሺያኛ: Фильтрационные лагеря России на Украине) ስርዓት ፈጠሩ። በሩሲያ የፖለቲካ ሳይንቲስት ቲሞፊ ሰርጌሴቭ ጽሑፍ [[ሩሲያ ከዩክሬን ጋር ምን ማድረግ አለባት?]] ታሪክ ጸሐፊው ቲሞቲ ስናይደር “የሩሲያ የዘር ማጥፋት መማሪያ መጽሐፍ” በማለት ጠርተውታል። ነበር<ref>[https://snyder.substack.com/p/russias-genocide-handbook Russia's genocide handbook]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/eto-nastoyashhij-konczlager-21-filtraczionnyj-lager-sozdali-okkupanty-na-donetchine/ Это настоящий концлагерь: 21 фильтрационный лагерь создали оккупанты на Донетчине]</ref>። == መቅድም == === የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ === [[ስዕል:A Hat+on Ilyin1.jpg|thumb|240px|ኢቫን ኢሊን (1883-1954) የናዚን አመለካከት የያዘ ሩሲያዊ ጸሐፊ እና ፈላስፋ ነበር። የፑቲን ተወዳጅ ጸሐፊ <ref>[https://www.foreignaffairs.com/articles/ukraine/2015-09-20/putins-philosopher Putin’s Philosopher]</ref>]] ግጭቱ በመጀመሪያ ከመጋቢት እስከ ኤፕሪል 2021 እና ከጥቅምት 2021 እስከ የካቲት 2022 በከፍተኛ ወታደራዊ ግንባታ የጀመረ ሲሆን በሁለተኛው ወታደራዊ ግንባታ ወቅት ሩሲያ ለአሜሪካ እና ኔቶ ጥያቄዎችን በማንሳት የጥያቄዎችን የያዙ ሁለት ረቂቅ ስምምነቶችን አራግፋለች። “የደህንነት ዋስትና” ብሎ የሚጠራውን ዩክሬን ከናቶ ጋር እንደማትቀላቀል የገባችውን ሕጋዊ አስገዳጅ ቃል ኪዳን እንዲሁም በምስራቅ አውሮፓ የሚገኙትን የኔቶ ወታደሮች እና ወታደራዊ ሃርድዌር መቀነስን ጨምሮ፣ እና ኔቶ በጣት ጣቱ ከቀጠለ ያልተገለጸ ወታደራዊ ምላሽን አስፈራርቷል። ጠበኛ መስመር"። == የሩሲያ አቀማመጥ == ሩሲያ በዩክሬን ላይ የፈፀመችውን ወንጀል በግልፅ ትክዳለች ፣ “ሐሰተኛ” በማለት በመግለጽ በጦርነቱ ላይ ያላቸውን ተቃውሞ በግልፅ የሚገልጹ ዜጎቿን በአሰቃቂ ሁኔታ እየፈጀች ስትገድል በተመሳሳይ ጊዜ ሩሲያውያን በ [[የሩሲያዊ ዓለም]] ርዕዮተ ዓለም እየተመሩ ሌሎች አገሮችን እንዲያወድሙ በቀጥታ ጥሪዋን አስተላልፋለች <ref>[https://sos-defenders.org/en/entity/5kgjij5f29j Maria Ponomarenko]</ref>። == በሩሲያ ውስጥ የፑቲን ፕሮፓጋንዳ == [[ስዕል:Russian occupied territories in map.svg|thumb|250px|[[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን በሩሲያ የተያዙ የሌሎች አገሮች ግዛቶች]]]] የሩሲያ ግዛት የመረጃ ፖሊሲ, ልዩ የመረጃ እርምጃዎች ውስብስብ ("ልዩ ስራዎች", "የፖለቲካ ቴክኖሎጂዎች") እና የሚመለከታቸው የመንግስት አካላት እና የሩሲያ ፌዴሬሽን ህዝብ የስነ-ልቦና ሂደት ሂደት ላይ የተሰማሩ ተቋማት, እንዲሁም "ዜና" በሚል ሽፋን የሌሎች አገሮች ህዝብ <ref>{{Cite web |url=http://www.pravda.com.ua/news/2014/03/4/7017577/ |title=У Києві блокують російські телеканали «за пропаганду війни».- Українська правда. Вівторок, 04 березня 2014, 18:25 |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=2 липня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140702104430/http://www.pravda.com.ua/news/2014/03/4/7017577/ }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.ukrinform.ua/rus/news/v_gosdume_predlagayut_na_vseh_urovnyah_pomogat_terroristam_1645211 |title=В Госдуме РФ призвали «на всех уровнях» помогать террористам на востоке Украины.— Укрінформ, 01.07.2014 13:49 |accessdate=01.07.2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140715002419/http://www.ukrinform.ua/rus/news/v_gosdume_predlagayut_na_vseh_urovnyah_pomogat_terroristam_1645211 |archivedate=15.07.2014 |deadurl=yes }}</ref><ref>[http://news.yahoo.com/russian-propaganda-war-full-swing-over-ukraine-085411498.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714121037/http://news.yahoo.com/russian-propaganda-war-full-swing-over-ukraine-085411498.html |date=14 липня 2014 }} Russian propaganda war in full swing over Ukraine,]{{ref-en}} [[Associated Press]]<span> на </span>[[Yahoo!]]</ref>። የሩሲያ ግዛት ፕሮፓጋንዳ አጠቃላይ ነው እና በሶቪየት ፕሮፓጋንዳ ውስጥ ቀጥተኛ ቀዳሚ አለው ፣ ግን የሌሎች ታሪካዊ አምባገነን እና አምባገነን መንግስታትን ተሞክሮ በንቃት ይጠቀማል<ref>{{ref-en}} [https://euvsdisinfo.eu/disinformation-cases/?text=nazi&date=25.08.2015%20-%2025.08.2021&disinfo_countries%5B%5D=77547&per_page= EU vs DISINFO]</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.pravda.com.ua/news/2015/04/9/7064246/ |title=Парламент заборонив пропаганду комуністичного та нацистського режимів |accessdate=11 жовтня 2021 |archive-date=27 жовтня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211027233234/https://www.pravda.com.ua/news/2015/04/9/7064246/ }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/317-19 |title=Закон України. Про засудження комуністичного та націонал-соціалістичного (нацистського) тоталітарних режимів в Україні та заборону пропаганди їхньої символіки |accessdate=11 жовтня 2021 |archive-date=4 березня 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220304035916/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/317-19 }}</ref>።በሩሲያ ውስጥ ፕሮፓጋንዳ ሁል ጊዜ ከሳንሱር ጋር ተያይዞ ጥቅም ላይ ይውላል-ሳንሱር ማንኛውንም ተቃውሞ ያስወግዳል ፣ ፕሮፓጋንዳ ሰዎች በገዥው ልሂቃን ፍላጎቶች እና ግቦች መሠረት እንዲያስቡ ያስገድዳቸዋል<ref>{{Cite web |url=http://www.pravda.com.ua/news/2014/04/17/7022770/ |title=Путін вперше визнав, що «зелені чоловічки» — його військові |accessdate=22 лютого 2015 |archive-date=24 травня 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190524054826/https://www.pravda.com.ua/news/2014/04/17/7022770/ }}</ref>። [[ስዕል:Территориальные приращения Украины.jpg|thumb|220px|በሩሲያ ኢምፓየር እና በዩኤስኤስአር ወቅት የዩክሬን የግዛት ክፍፍል መዋቅር መፈጠሩን የሚያሳዩ ተመሳሳይ ካርታዎች በሩሲያ ፕሮፓጋንዳ ውስጥ በዘመናችን ለጥቃት ማመካኛ ጥቅም ላይ ይውላሉ።]] [[ስዕል:1897 Укр повіти.png|thumb|220px|እ.ኤ.አ. በ 19 ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ በ 1932-1933 የዩክሬናውያን የዩክሬናውያን የዩክሬን ነዋሪዎች በአውሮፓ የሰፈሩበት ካርታ ፣ በ 1932-1933 በዩኤስኤስ አር የስታሊኒስት አገዛዝ ከተፈፀመ የዘር ማጥፋት በፊት ።]] ከሴፕቴምበር 2008 ጀምሮ በጆርጂያ ላይ ከደረሰው ጥቃት በኋላ ለፑቲን ቅርብ የሆነው ፈላስፋ አሌክሳንደር ዱጊን የሩሲያ ማህበረሰብ ዩክሬንን እና ቀደም ሲል የዩኤስኤስአር አካል የነበሩትን ሌሎች አገሮችን እንዲውረር ጠይቋል<ref>[http://www.academia.edu/214792/_O_ Патологические тенденции в русском неоевразийстве".&nbsp;О значении взлета Александра&nbsp;Дугина для&nbsp;интерпретации общественной жизни современной&nbsp;России]{{ref-ru}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://argumentua.com/stati/professor-dugin-obychnyi-russkii-fashist |title=Аргумент.уа: Профессор Дугин, обычный русский фашист |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=29 червня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140629132002/http://argumentua.com/stati/professor-dugin-obychnyi-russkii-fashist }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html |title=Le Raspoutine de Poutine. Chantre d'un fascisme panslave, l'ultranationaliste Alexandre Douguine est un conseiller occulte du chef du Kremlin. Son but ? Annexer une partie de l'Ukraine et reconstituer l'empire russe.— Article publié dans le Nouvel Observateur le 30 avril 2014 |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=6 жовтня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006115920/http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html }}</ref><ref>[https://censor.net/ua/news/285052/mozg_putina_fashist_dugin_luchshe_vsego_esli_rossiyiskaya_armiya_pereyidet_granitsu_s_ukrainoyi «Мозг» Хуйлоа, фашист Дугин: «Лучше всего, если российская армия перейдет границу с Украиной».— Цензор. НЕТ, 13.05.14 09:10]</ref><ref>{{Cite web |url=http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html |title=Le Raspoutine de Poutine. Chantre d'un fascisme panslave, l'ultranationaliste Alexandre Douguine est un conseiller occulte du chef du Kremlin. Son but ? Annexer une partie de l'Ukraine et reconstituer l'empire russe.— Le nouvel Observateur. Publié le 03-05-2014 à 13h12 |accessdate=1 липня 2014 |archive-date=6 жовтня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006115920/http://tempsreel.nouvelobs.com/ukraine-la-revolte/20140503.OBS6009/le-raspoutine-de-poutine.html }}</ref>።ሩሲያ በአሁኑ ጊዜ የራሷን ታሪክ በማዛባት ፣የሌሎች ሀገራትን በተለይም የዩክሬንን ታሪክ በመጥለፍ ድርጊቷን ለማስረዳት ትገኛለች <ref>[https://streebogblog.wordpress.com/2017/07/18/%D0%B3%D1%80%D1%8E%D0%BD%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%B1%D0%B8%D1%82%D0%B2%D0%B0-%D0%B7%D0%B0%D1%87%D0%B5%D0%BC-%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D0%B8-%D1%87%D1%83%D0%B6/ Грюнвальдская битва: Зачем России чужая победа?]</ref>። {{ጥቅስ|የሩሲያ ድንበሮች ማለቂያ የሌላቸው ናቸው (በሩሲያኛ Границы России нигде не заканчиваются|ፑቲን ህጻናትን አነጋግሯል፣ 2016|right}} == የመጀመሪያው የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ == [[ስዕል:Russian forces near Ukraine, 2021-12-03 (crop).jpg|thumb|250px|በ 2021 በዩክሬን ድንበር አቅራቢያ የሩሲያ ወታደሮች ብዛት ካርታ]] እ.ኤ.አ. ይህ የተገለጸው የዩክሬን መንግሥት በዚያ ወር መጀመሪያ ላይ የሩስያ ደጋፊ በሆኑት የዩክሬን ተቃዋሚ ፖለቲከኛ እና ባለሀብት ቪክቶር ሜድቬድቹክ ላይ ከቭላድሚር ፑቲን ጋር የጠበቀ ግኑኝነት ያላቸው ሰዎች ላይ የወሰደውን እርምጃ ተከትሎ ነው። እ.ኤ.አ. ማርች 3፣ 2021፣ ሱስፒል እንዳሉት፣ እራሱን የዶኔትስክ ህዝብ ሪፐብሊክ ብሎ ከሚጠራው ተገንጣዮች በዩክሬን ወታደራዊ ቦታዎች ላይ “ቅድመ መከላከል እሳት” ለመጠቀም ፍቃድ እንደተሰጣቸው ዘግበዋል። በማርች 16፣ በሱሚ የሚገኘው የSBGS የድንበር ጠባቂ ሚል አየ። ከሩሲያ የሚበር ማይ-8 ሄሊኮፕተር በግምት 50 ሜትሮች (160 ጫማ) ወደ ዩክሬን ግዛት በመግባት ወደ ሩሲያ አየር ክልል ከመመለሱ በፊት። ኖቮዬ ቭሬሚያ የተሰኘው የዩክሬን መጽሔት እንደገለጸው ከአሥር ቀናት በኋላ የሩስያ ወታደሮች በዶንባስ በምትገኘው ሹሚ መንደር አቅራቢያ በሚገኙ የዩክሬን ቦታዎች ላይ ሞርታር በመተኮስ አራት የዩክሬን አገልጋዮችን ገድለዋል። ኤፕሪል 1 ቀን ሩሲያ በዶንባስ የተኩስ አቁም ለማደስ ፈቃደኛ አልሆነችም። ከማርች 16 ጀምሮ ኔቶ ተከታታይ ወታደራዊ ልምምዶችን ተከላካይ አውሮፓ 2021 ጀምሯል። ከ27 ብሔሮች የተውጣጡ 28,000 ወታደሮችን ያሳትፋል። ሩሲያ ኔቶ መከላከያ አውሮፓን 2021 በመያዙ ነቀፋ ሰንዝራለች፣ እናም ለኔቶ ወታደራዊ እንቅስቃሴ ምላሽ ለመስጠት ወታደሮቿን ወደ ምዕራባዊ ድንበሯ አሰማርታለች። የሥምምነቱ ሥራ ሩሲያ በሚያዝያ ወር አጋማሽ ላይ በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ ከፍተኛ የሆነ ወታደር እንዲፈጠር አድርጓል። በዩክሬን የተገመተው ግምት በ 40,000 የሩስያ ጦርነቶች ወደ ክራይሚያ እና በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ምስራቃዊ ክፍል ላይ ተሰማርቷል. የጀርመን መንግስት ቡድኑን ማሰማራቱን ቀስቃሽ ነው ሲል አውግዟል። እ.ኤ.አ. ማርች 30 ፣ የዩክሬን ጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ ኮሎኔል ጄኔራል ሩስላን ክሆምቻክ ለዛፓድ 2021 መልመጃ [ru] በዩክሬን ዳርቻ ላይ በሩሲያ ጦር ኃይሎች ወታደራዊ መገንባቱን የሚጠቁሙ የስለላ ሪፖርቶችን ገልጿል። 28 የሩስያ ሻለቃ ታክቲክ ቡድኖች በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ በዋናነት በክራይሚያ፣ ሮስቶቭ፣ ብራያንስክ እና ቮሮኔዝ ይገኛሉ። 60,700 የሩስያ ወታደሮች በክራይሚያ እና ዶንባስ ሰፍረዋል ተብሎ ይገመታል፣ 2,000 ወታደራዊ አማካሪዎችና አስተማሪዎች በምስራቅ ዩክሬን ይገኛሉ። ኮምቻክ እንደሚለው፣ ወደ 53 ሻለቃ ታክቲክ ቡድኖች ያድጋል ተብሎ የሚጠበቀው ግንባታ ለዩክሬን ወታደራዊ ደህንነት “አደጋ” ፈጥሯል። የቭላድሚር ፑቲን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ የዩክሬን መግለጫዎች አልተስማሙም, ወታደራዊ እንቅስቃሴዎች ለጎረቤት ሀገሮች ምንም አይጨነቁም. ይልቁንም ውሳኔዎቹ የተወሰዱት በ‹‹ብሔራዊ ደኅንነት›› ጉዳዮች ላይ ነው። በመጋቢት መጨረሻ እና በኤፕሪል መጀመሪያ መካከል ከፍተኛ መጠን ያለው የጦር መሳሪያ እና መሳሪያዎች ከተለያዩ የሩሲያ ክልሎች እስከ ሳይቤሪያ ድረስ ወደ ሩሲያ-ዩክሬን ድንበር እና ወደ ክራይሚያ ተጓጉዘዋል። እንደ የሩሲያ ፕሮ-የቴሌግራም ቻናል ያሉ ኦፊሴላዊ ያልሆኑ የሩሲያ ምንጮች። ወታደራዊ ታዛቢ, የሩሲያ Kamov Ka-52 እና ሚል ሚ-28 ጥቃት ሄሊኮፕተሮች ቡድን በረራ የሚያሳይ ቪዲዮ አሳተመ. በረራው የተካሄደው በሩሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ ነው ተብሏል። === የቀጠለው ብጥብጥ እና መባባስ === የዩሲያን እና ፕሮ-ክሬምሊን ሚዲያ ሚያዝያ 3 ላይ የዩክሬን ሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት በሩስያ በተያዘው የዶንባስ ክፍል የሕፃን ሞት ምክንያት በማድረግ ክስ አቅርበዋል። ይሁን እንጂ ስለ ድርጊቱ ምንም ተጨማሪ ዝርዝር ነገር አልተሰጠም። ዩክሬይንን ከአውሮፓ ምክር ቤት ለማግለል ሀሳብ ሲያቀርቡ የዩክሬን መሪዎች "ለሞት ተጠያቂ መሆን አለባቸው" ብለው ያምናል Vyacheslav Volodin, የሩሲያ ግዛት ዱማ ተናጋሪ.በኤፕሪል 5, የዩክሬን የጋራ ቁጥጥር እና ማስተባበሪያ ማእከል (JCCC) ተወካዮች ) ውንጀላውን ለማጭበርበር ሩሲያውያንን የሚደግፉ ዓላማዎችን በሚመለከት በዩክሬን ለሚገኘው የOSCE ልዩ ክትትል ተልዕኮ ማስታወሻ ልኳል። በማግስቱ ተልእኮው በሩስያ በተያዘው ዶንባስ የአንድ ልጅ መሞቱን አረጋግጦ፣ ነገር ግን በ"ዩክሬን ሰው አልባ አውሮፕላን ጥቃት" እና በልጁ ሞት መካከል ግንኙነት መፍጠር አልቻለም። ኤፕሪል 6 ላይ በዶኔትስክ ውስጥ በኔቭልስኬ ከተማ አቅራቢያ በዩክሬን ቦታዎች ላይ በተፈጸመ ተኩሶ አንድ የዩክሬን አገልጋይ ተገደለ። ሌላ ወታደር ስቴፕን አቅራቢያ ባልታወቀ ፈንጂ ተገድሏል። በጥቃቱ ምክንያት በደቡብ ዶንባስ በቫሲሊቭካ እና ክሩታ ባልካ መንደሮች መካከል ባለው "ግራጫ-ዞን" ውስጥ የሚገኘው የውሃ ማስተላለፊያ ጣቢያ ኃይል በመሟጠጡ ከ50 በላይ ሰፈሮች ላይ የውሃ አቅርቦት እንዲቋረጥ አድርጓል። እ.ኤ.አ. በ 2014 ክሬሚያ ከተቀላቀለ በኋላ ብዙም ሳይቆይ ዩክሬን 85 በመቶውን የክራይሚያን ውሃ የሚያቀርበውን የሰሜን ክራይሚያ ካናልን ፍሰት ዘጋች። በመቀጠልም የክራይሚያ የውሃ ማጠራቀሚያዎች ተሟጠዋል እና የውሃ እጥረት ተከስቷል, ውሃ በቀን ከሶስት እስከ አምስት ሰአታት በ 2021 ብቻ እንደሚገኝ ይነገራል. ኒው ዮርክ ታይምስ ከፍተኛ የአሜሪካ ባለስልጣናትን ጠቅሶ የክራይሚያ የውሃ አቅርቦትን ማረጋገጥ በሩሲያ ሊገባ ይችላል የሚል ዓላማ ሊሆን እንደሚችል ተናግረዋል. . ሩሲያ በካስፒያን ባህር እና በጥቁር ባህር መካከል መርከቦችን አስተላልፋለች። ዝውውሩ በርካታ የማረፊያ ጀልባዎችን ​​እና የጦር ጀልባዎችን ​​አሳትፏል። ኢንተርፋክስ በኤፕሪል 8 እንደዘገበው የካስፒያን ፍሎቲላ መርከቦች እና መርከቦች ከጥቁር ባህር መርከቦች ጋር በመተባበር የመጨረሻውን የባህር ኃይል ልምምድ እንደሚያልፉ ዘግቧል ። [[ስዕል:Подписание документов о признании Донецкой и Луганской народных республик.webm|thumb|የዶኔትስክ እና የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ.webm እውቅና ላይ ሰነዶችን መፈረም<br><small>(የእንግሊዝኛ የትርጉም ጽሑፎች ይገኛሉ)</small>]] በኤፕሪል 10, ዩክሬን የቪየና ሰነድ አንቀጽ 16 ን በመጥራት በአውሮፓ የደህንነት እና ትብብር ድርጅት (OSCE) ውስጥ በሩሲያ-ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ ባሉ ክልሎች እና በሩሲያ-የተያዘው ክሬሚያ ውስጥ በሩሲያ ወታደሮች መጨናነቅ ላይ ስብሰባ አነሳች ። የዩክሬን ተነሳሽነት በተለያዩ ሀገራት የተደገፈ ቢሆንም የሩስያ ልዑካን ቡድን በስብሰባው ላይ ሳይገኝ ቀርቶ ማብራሪያ ለመስጠት ፈቃደኛ አልሆነም። በኤፕሪል 13፣ የዩክሬን ቆንስላ ኦሌክሳንደር ሶሶኒዩክ ከአንድ የሩስያ ዜጋ ጋር በተደረገ ስብሰባ "ሚስጥራዊ መረጃ እየተቀበለ" እያለ በሴንት ፒተርስበርግ በፌደራል የደህንነት አገልግሎት (FSB) ተይዟል። ሶሶኒዩክ በኋላ ከሩሲያ ተባረረ። በምላሹም በኪየቭ የሚገኘው የሩሲያ ኤምባሲ ከፍተኛ የሩሲያ ዲፕሎማት የሆኑት ኢቭሄን ቼርኒኮቭ በኤፕሪል 19 በዩክሬን ውስጥ ስብዕና የሌላቸው ተብለው ተፈርጀው በ 72 ሰዓታት ውስጥ አገሪቱን ለቀው ለመውጣት ተገደዋል። ኤፕሪል 14 ቀን በክራይሚያ በተካሄደው ስብሰባ ላይ የሩሲያ የፀጥታው ምክር ቤት ፀሐፊ ኒኮላይ ፓትሩሼቭ የዩክሬን ልዩ አገልግሎቶችን በባሕረ ገብ መሬት ላይ "የሽብር ጥቃቶችን እና ማበላሸት" ለማደራጀት ሲሞክሩ ከሰዋል። ከኤፕሪል 14 እስከ 15 ባለው ምሽት፣ ከከርች ስትሬት 40 ኪሎ ሜትር (25 ማይል) ርቀት ላይ በሚገኘው በአዞቭ ባህር ውስጥ በሶስት የዩክሬን ጂዩርዛ-ኤም-ክፍል መድፍ ጀልባዎች እና ከባህር ዳርቻ ጥበቃ ስድስት መርከቦች መካከል የባህር ኃይል ግጭት ተፈጠረ። የ FSB ድንበር አገልግሎት. ክስተቱ በተከሰተበት ወቅት የዩክሬን የጦር ጀልባዎች ሲቪል መርከቦችን ሲያጅቡ ነበር። የዩክሬን መርከቦች ከኤፍኤስቢ መርከቦች የሚደርስባቸውን ቁጣ ለመከላከል በአየር ላይ የሚተላለፉ የጦር መሣሪያዎችን እንደሚጠቀሙ ማስፈራራታቸው ተዘግቧል። ክስተቱ ምንም ጉዳት ሳይደርስበት ተጠናቀቀ። በማግስቱ የዩክሬን የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር እንደዘገበው ሩሲያ በወታደራዊ ልምምዶች ሰበብ እስከ ጥቅምት ወር ድረስ የጥቁር ባህርን ክፍል ከጦር መርከቦች እና ከሌሎች ሀገራት መርከቦች መዘጋቷን አስታውቃለች። ሚኒስቴሩ ውሳኔውን በተባበሩት መንግስታት የባህር ህግ ኮንቬንሽን የተረጋገጠውን "የመርከብ ነፃነት መብትን የሚጻረር ነው" ሲል አውግዞታል። በኮንቬንሽኑ መሰረት ሩሲያ በአዞቭ ባህር ውስጥ "የአለም አቀፍ የባህር ዳርቻ ወደቦች የባህር መተላለፊያዎችን ማገድ" የለባትም. የፔንታጎን ፕሬስ ሴክሬታሪ የሆኑት ጆን ኪርቢ እንዳሉት፣ ሩሲያ ከ2014 የበለጠ ወታደሮችን በራሶ-ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ አሰባሰበች። ሩሲያ ከኤፕሪል 20 እስከ 24 ቀን 2021 በክራይሚያ እና በጥቁር ባህር አንዳንድ አካባቢዎች በሚደረጉ በረራዎች ላይ ጊዜያዊ እገዳን መጣሏን ለአውሮፕላን አብራሪዎች በወጣው አለም አቀፍ ሪፖርት ላይ ተገልጿል። እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 22 ቀን 2021 የሩሲያ የመከላከያ ሚኒስትር ሰርጌይ ሾይጉ ከ58ኛው እና 41ኛው ጦር ሰራዊት እና 7ኛ ፣ 76ኛ እና 98ኛ ጠባቂዎች አየር ወለድ ክፍል ወታደሮች ጋር ወታደራዊ ልምምድ መቋረጡን በደቡባዊው ግንቦት 1 ምርመራ ካደረጉ በኋላ ወደ ቋሚ ቦታቸው እንደሚመለሱ አስታውቀዋል። እና ምዕራባዊ ወታደራዊ አውራጃዎች. በፖጎኖቮ ማሰልጠኛ ተቋም ያሉ መሳሪያዎች ከቤላሩስ ጋር በሴፕቴምበር 2021 ለታቀደለት አመታዊ የውትድርና ልምምድ መቆየት ነበረባቸው። == አዲስ ውጥረት (ጥቅምት 2021 - የካቲት 2022) == {{ጥቅስ|ሩሲያውያን እና ዩክሬናውያን አንድ ሕዝብ ናቸው ብዬ አምናለሁ|ፑቲን|right}} [[ስዕል:United Russia bureau meeting (2018-02-19) 01.jpg|thumb|250px|የገዥው ዩናይትድ ሩሲያ ፓርቲ ግንባታ]] እ.ኤ.አ. ጥቅምት 11 ቀን 2021 የሩሲያ የጸጥታው ምክር ቤት ምክትል ሊቀ መንበር ዲሚትሪ ሜድዴዴድ በ Kommersant ውስጥ አንድ አሳዛኝ ነገር ፣ በዚህ ውሰጥ ዩክሬን የምዕራቡ ዓለም “ቫሳል” ነች እና ስለዚህ “ደካማ”፣ “አላዋ” እና “አስተማማኝ ቪኪ” በማለዳ የዩክሬን ባለስልጣናት ጋር ተወያይተዋል። ሜድዴዴዴ ሩሲያ ከዩክሬን ጋር በተያያዘ ምንም ማድረግ ከብባት እና ከሩሲያ ጋር ያለውን ግንኙነት ለማሻሻል ልባዊ ፍላጎት ያለው የዩክሬን መንግስት ወደ ስልጣን መላክ እንዲጠበቅ መጠበቅ አለበት ። አንቀፅ "በአንድነት ይሰራል" ከሩሲያ የወቅቱ የዩክሬን መንግስት እይታ ጋር። እ.ኤ.አ. በህዳር 2021 የሩሲያ መከላከያ ሚኒስቴር የአሜሪካ ምስራቹን ወደ ጥቁር ባህር ማሰማራቱን "ለክልላዊ ደህንነት እና የስልታዊ መረጋጋት ስጋት" ሲል ገልጿል። ሚኒስቴሩ በመግለጫው "በጥቁር ባህር ክልል አሜሪካ ከምታደርገው እንቅስቃሴ ጀርባ ያለው እውነተኛ ግብነትየ በደቡብ ምስራቅ ያለውን ግጭት በሃይል ለመፍታት ቢሞክር የትያትር ስራዎችን ማሰስ ነው" === ሁለተኛው የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ === የዩናይትድ ስቴትስ የመከላከያ ሚኒስቴር ከፍተኛ ባለስልጣናት ባለፈው ግንቦት 5 ቀን 2021 ሩሲያ ጥቂት ሺህ ወታደሮቿን ማስወጣቷ ከቀደምት ወታደራዊ ግንባታ በኋላ ነው። በርካታ የሩስያ ዩኒቶች ወደ ትውልድ ሰፈራቸው ቢመለሱም ተሸከርካሪዎች እና መሳሪያዎች አልተወሰዱም ይህም እንደገና ወደ ጦር ሰፈሩ ሊሰማራ ይችላል የሚል ስጋት ፈጥሯል።በግንቦት መጀመሪያ ላይ የዩናይትድ ስቴትስ የመከላከያ ሚኒስቴር ከፍተኛ ባለስልጣናት ከ 80,000 በላይ የሩሲያ ወታደሮች አሁንም በራሺ-ዩክሬን እንደሚቆዩ ገምተዋል ። ድንበር። [[ስዕል:Обращение Президента Российской Федерации 2022-02-21.webm|thumb|ከሩሲያ ፌዴሬሽን ፕሬዚዳንት የተላከ መልእክት<br><small>(የእንግሊዝኛ የትርጉም ጽሑፎች ይገኛሉ)</small>]] እ.ኤ.አ. በኖቬምበር 2021 መጀመሪያ ላይ የሩሲያ ወታደራዊ ግንባታ ሪፖርት የአሜሪካ ባለስልጣናት ሩሲያ በዩክሬን ላይ ልትወረር እንደምትችል አውሮፓውያን አጋሮቿን እንዲያስጠነቅቁ ገፋፍቷቸዋል ፣ በርካታ ባለሙያዎች እና ተንታኞች ፑቲን ከምዕራቡ ዓለም ጋር ለቀጣይ ድርድር የበለጠ ጠንካራ እጃቸውን እንደሚፈልጉ ያምኑ ነበር። የዩክሬን ወታደራዊ መረጃ (HUR MOU) እ.ኤ.አ. በኖቬምበር 2 ቁጥሩ ወደ 90,000 ከፍ ብሏል ይህም ከ 8 ኛ እና 20 ኛ ጥበቃ እና ከ 4 ኛ እና 6 ኛ የአየር እና የአየር መከላከያ ሰራዊት የተውጣጡ ሃይሎችን ያቀፈ ነው ። እ.ኤ.አ. ህዳር 13 የዩክሬን ፕሬዝዳንት ቮሎዲሚር ዘለንስኪ ሩሲያ እንደገና 100,000 ወታደሮችን በራሶ-ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ እንዳሰባሰበ አስታውቋል ፣ ይህም በግምት 70,000 የአሜሪካ ግምገማ ከፍ ያለ ነው ። በተመሳሳይ ቀን ፣ በሩሲያ-1 ላይ በተደረገ ቃለ ምልልስ ፣ ፑቲን ምንም አይነት ዕድል አልተቀበለም ። ዩክሬን ላይ የሩሲያ ወረራ ፣ ሀሳቦቹን “አስደንጋጭ” በማለት በተመሳሳይ ጊዜ ኔቶ በጥቁር ባህር ላይ ያልታቀደ የባህር ኃይል ልምምዶችን አድርጓል ሲል ከሰዋል። ከ 8 ቀናት በኋላ የ HUR MOU ዋና አዛዥ Kyrylo Budanov የሩሲያ ወታደሮች ወደ 92,000 ቀርበዋል ሲሉ አስተያየት ሰጥተዋል. ቡዳኖቭ ሀገሪቱን ለማተራመስ በኪዬቭ በ COVID-19 ክትባት ላይ በርካታ የተቃውሞ ሰልፎችን በማሴር ሩሲያን ከሰዋት። እ.ኤ.አ. በኖቬምበር መጨረሻ እና በታህሳስ መጀመሪያ 2021 መካከል፣ የሩስያ እና የዩክሬን ባለስልጣናት በዶንባስ ክልል አንዳቸው የሌላውን ግዙፍ ሰራዊት ክስ ሲነግዱ፣ የዩክሬን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዲሚትሮ ኩሌባ እ.ኤ.አ. “[ሩሲያ] ውድ ዋጋ ያስከፍላታል” ሲል የክሬምሊን ቃል አቀባይ ዲሚትሪ ፔስኮቭ ህዳር 21 ቀን ውንጀላውን “[ዋ] ሆን ተብሎ ተገርፏል” በማለት ውንጀላውን ጠርተው እንደነሱ አስተያየት ተናግሯል ። ዩክሬን በዶንባስ ላይ የጥቃት እርምጃዎችን አቅዳ ነበር። በታህሳስ 3 ቀን የዩክሬን የመከላከያ ሚኒስትር ኦሌክሲ ሬዝኒኮቭ በጃንዋሪ 2022 መጨረሻ ላይ ሩሲያ በቬርኮቭና ራዳ (የዩክሬን ብሔራዊ ፓርላማ) በተደረገው ስብሰባ ላይ "ትልቅ መስፋፋት" ሊኖር እንደሚችል ተናግሯል ። ሬዝኒኮቭ የሩስያ ወታደራዊ ግንባታ 94,300 ወታደሮችን እንደያዘ ገምቷል። እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2021 መጀመሪያ ላይ ፣ በጄኔስ የተደረገ ትንታኔ የሩሲያ 41 ኛው ጦር (ዋና ዋና መስሪያ ቤት ኖvoሲቢርስክ) እና 1 ኛ የጥበቃ ታንክ ጦር (በተለምዶ በሞስኮ ዙሪያ የሚሰማራ) ዋና ዋና አካላት ወደ ምዕራብ እንዲቆሙ ተደርጓል ፣ ይህም የሩሲያ 20 ኛን ያጠናክራል ። 8 ኛ ጥበቃዎች ቀድሞውኑ ወደ ሩሲያ - ዩክሬን ድንበር ተጠግተው ነበር ። ቀደም ሲል እዚያ የተሰማሩትን የሩሲያ የባህር ኃይል እና የምድር ክፍሎች በማጠናከር ተጨማሪ የሩስያ ሃይሎች ወደ ክራይሚያ መዘዋወራቸው ተዘግቧል።የአሜሪካ የስለላ ባለስልጣናት ሩሲያ በጥር 2022 በዩክሬን ሊካሄድ በታቀደው ታላቅ ወታደራዊ ጥቃት ለመጭው እቅድ ማውጣቷን አስጠንቅቀዋል። እስክንድር-ኤም፣ በ2018 ተጀመረ። እ.ኤ.አ. ከጥር 2022 ጀምሮ ሩሲያ በኪዬቭ የሚገኘውን የኤምባሲ ሰራተኞቿን ቀስ በቀስ ማፈናቀል ጀመረች ። የመልቀቂያው ምክንያቶች ያልታወቁ እና ብዙ ግምቶች ተደርገዋል።[142] በጥር ወር አጋማሽ ላይ በዩክሬን የመከላከያ ሚኒስቴር የተደረገ የስለላ ግምገማ ሩሲያ በራሶ-ዩክሬን ድንበር ላይ ወታደራዊ ግንባታን በማጠናቀቅ በመጨረሻው ደረጃ ላይ እንደምትገኝ ገምቷል ፣ በክልሉ 127,000 ወታደሮችን አከማችቷል። ከጦር ሠራዊቱ ውስጥ 106,000 ያህሉ የመሬት ሃይሎች ሲሆኑ የተቀሩት የባህር ሃይሎች እና የአየር ሃይሎች ናቸው። ከዚህም በተጨማሪ 35,000 ተጨማሪ በሩሲያ የሚደገፉ ተገንጣይ ሃይሎች እና ሌሎች 3,000 የሩስያ ጦር በአማፂያን ቁጥጥር ስር በነበሩት ምስራቅ ዩክሬን ውስጥ ነበሩ። ግምገማው ሩሲያ 36 የኢስካንደር የአጭር ርቀት ባለስቲክ ሚሳኤል (SRBM) ሲስተሞች በድንበር አካባቢ እንዳሰማራች ተገምቷል፣ በርካቶችም በኪየቭ ርቀት ላይ ይገኛሉ። ግምገማው የተጠናከረ የሩሲያ የስለላ እንቅስቃሴም ዘግቧል። በጥር 20 በአትላንቲክ ካውንስል የተደረገ ትንታኔ ሩሲያ ተጨማሪ ወሳኝ የውጊያ አቅሞችን ወደ አከባቢው አሰማርታለች ሲል ደምድሟል። [[ስዕል:VOA video of Eastern Ukraine during 2022 Russian invasion.webm|thumb|በ2022 የሩስያ ወረራ ወቅት የቪኦኤ የምስራቅ ዩክሬን ቪዲዮ]] እ.ኤ.አ. በጥር 2022 መገባደጃ ላይ፣ ቀደም ሲል በታቀዱት የጋራ ወታደራዊ ልምምዶች እ.ኤ.አ. በየካቲት ወር ውስጥ ዋና ዋና የሩሲያ ወታደራዊ ክፍሎች ተዛውረው ወደ ቤላሩስ ተሰማርተዋል። ይኸውም የምስራቅ ወታደራዊ ዲስትሪክት ዋና መሥሪያ ቤት ከዲስትሪክቱ 5ኛ፣ 29ኛ፣ 35ኛ እና 36ኛ ጥምር ጦር ሠራዊት፣ 76ኛ ጠባቂዎች የአየር ጥቃት ክፍል፣ 98ኛ ጠባቂዎች አየር ወለድ ክፍል እና ከፓስፊክ መርከቦች 155ኛ የባህር ኃይል ጦር ከተውጣጡ ተዋጊዎች ጋር በመሆን ወደ ቤላሩስ ተሰማርቷል። ብርጌድ የዩክሬን እና የአሜሪካ ባለስልጣናት ሩሲያ ቤላሩስን እንደ መድረክ ለመጠቀም ሞክሯል ብለው ያምኑ ነበር። እ.ኤ.አ. የካቲት 8 ቀን ከባልቲክ መርከቦች ኮሮሌቭ ፣ ሚንስክ እና ካሊኒንግራድ የስድስት የሩሲያ ማረፊያ መርከቦች መርከቦች; እና ፒተር ሞርጉኖቭ፣ ጆርጂይ ፖቤዶኖሴቶች እና ኦሌኔጎርስኪ ጎርንያክ ከሰሜናዊው መርከቦች ወደ ጥቁር ባህር በመርከብ የባህር ኃይል ልምምዶች እንደነበሩ ተነግሯል። መርከቦቹ ከሁለት ቀናት በኋላ ሴባስቶፖል ደረሱ። በፌብሩዋሪ 10, ሩሲያ ሁለት ዋና ወታደራዊ ልምምዶችን አስታውቃለች. የመጀመሪያው በጥቁር ባህር ላይ የተደረገው የባህር ኃይል ልምምድ ሲሆን በዩክሬን ተቃውሞ ገጥሞት ሩሲያ በኬርች ስትሬት፣ በአዞቭ ባህር እና በጥቁር ባህር ላይ የባህር ኃይል መንገዶችን በመዝጋቷ ምክንያት; ሁለተኛው በቤላሩስ እና ሩሲያ መካከል 30,000 የሩስያ ወታደሮች እና ከሞላ ጎደል ሁሉንም የቤላሩስ ታጣቂ ሃይሎችን ያሳተፈ ከቤላሩስ እና ዩክሬን ድንበር አቅራቢያ በሚገኙ ክልሎች የተካሄደው የጋራ ወታደራዊ ልምምድ ነው። ለኋለኛው ምላሽ ዩክሬን 10,000 የዩክሬን ወታደሮችን ያሳተፈ የተለየ ወታደራዊ ልምምድ አድርጓል። ሁለቱም መልመጃዎች ለ 10 ቀናት ቀጠሮ ተይዘዋል. የብሔራዊ ደኅንነት አማካሪ የሆኑት ጃክ ሱሊቫን ያልተገለጸ መረጃን በመጥቀስ፣ በየካቲት 20 በቤጂንግ የ2022 የክረምት ኦሎምፒክ ከመጠናቀቁ በፊት ጥቃት በማንኛውም ጊዜ ሊጀመር እንደሚችል ተናግረዋል። በተናጥል ፣መገናኛ ብዙኃን በየካቲት 16 ቀን የመሬት ወረራ ሊጀመር የሚችልበት ቀን ሆኖ ለብዙ አጋሮች በተሰጠው የዩኤስ የስለላ መረጃ ላይ የተመሰረቱ በርካታ ሪፖርቶችን አሳትሟል ።እነዚህን ማስታወቂያዎች ተከትሎ ዩኤስ አብዛኛዎቹን የዲፕሎማቲክ ሰራተኞቿን እና በዩክሬን የሚገኙ ሁሉንም ወታደራዊ አስተማሪዎች አዘዘ። to evacuate.ጃፓን, ጀርመን, አውስትራሊያ እና እስራኤልን ጨምሮ በርካታ አገሮች ዜጎቻቸው በአስቸኳይ ዩክሬንን ለቀው እንዲወጡ አሳስበዋል.በማግስቱ KLM ወደ ዩክሬን የሚያደርገውን በረራ አቁሟል, ሌሎች አየር መንገዶች ደግሞ በመላው ሀገሪቱ ያለውን ተጋላጭነት ለመገደብ የበረራ መርሃ ግብራቸውን ቀይረዋል. እ.ኤ.አ. ሩሲያ "ከዩክሬን ግዛት አጠገብ ባሉ አካባቢዎች እና በጊዜያዊነት በተያዘው ክራይሚያ ውስጥ ስላለው ወታደራዊ እንቅስቃሴ ዝርዝር ማብራሪያ" ለመስጠት. የዩክሬን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር ዲሚትሮ ኩሌባ እንደተናገሩት በተፈለገው የ48 ሰአት የጊዜ ገደብ ውስጥ ከሩሲያ ባለስልጣናት ምንም አይነት ምላሽ አልተገኘም። እ.ኤ.አ. በጋራ የመተማመን ግንባታ እና ግልጽነት እርምጃዎች ላይ የተስማሙበት. እነዚህ እርምጃዎች ሁለቱም የመከላከያ ሚኒስትሮች በየሀገራቸው ወታደራዊ ልምምዶች (Reznikov to the Russo–Belaruusian Allied Resolve 2022 exercise, and Khrenin to the Ukrainian Zametil 2022 exercise) መጎብኘታቸውን ያካትታሉ። በዩክሬን የተጠየቀው በOSCE ውስጥ ያለው አስቸኳይ ስብሰባ በፌብሩዋሪ 15 ተካሄዷል። ይሁን እንጂ በ OSCE ውስጥ የሩሲያ ልዑካን በስብሰባው ላይ አልነበሩም. እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 14፣ ሾይጉ ከሩሲያ ደቡባዊ እና ምዕራባዊ ወታደራዊ አውራጃዎች የተውጣጡ ክፍሎች በዩክሬን አቅራቢያ “የአካል ብቃት እንቅስቃሴ” መጠናቀቁን ተከትሎ ወደ ሰፈራቸው መመለስ መጀመራቸውን ተናግሯል። ይሁን እንጂ በሚቀጥለው ቀን በጋዜጣዊ መግለጫው ላይ ባይደን እንደነዚህ ያሉትን ዘገባዎች ማረጋገጥ እንደማይችሉ አስተያየታቸውን ሰጥተዋል.በየካቲት 16, የኔቶ ዋና ጸሐፊ ጄንስ ስቶልተንበርግ የሩሲያን የይገባኛል ጥያቄ ውድቅ በማድረግ ሩሲያ ወታደራዊ መገንባቱን እንደቀጠለች ተናግረዋል. እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 17 ፣ ከዩኤስ እና ከናቶ የመጡ ከፍተኛ ባለስልጣናት የወረራ ስጋት እንደቀጠለ ገልጸዋል ፣ ምክንያቱም ሩሲያ አሁንም በዩክሬን ላይ ወረራ ለማድረግ የሚያስችል casus belli እየፈለገች ነበር ፣ የውሸት ባንዲራ ተግባር ለማካሄድ በመሞከር ላይ ። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 18፣ ቢደን ፑቲን ዩክሬንን ለመውረር ውሳኔ እንዳደረገ እርግጠኛ መሆኑን አስታውቋል። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 19፣ ሁለት የዩክሬን ወታደሮች ሲገደሉ ሌሎች አምስት ደግሞ ከተገንጣዮች በተተኮሱት መድፍ ቆስለዋል። [[ስዕል:Панорама Кропивницького.jpg|thumb|220px|በ[[ክሮፒቭኒትስኪ]] ከተማ የሀገር ፍቅር ማስታወቂያ]] እ.ኤ.አ. የካቲት 20 ቀን የቤላሩስ የመከላከያ ሚኒስቴር የቤላሩስ ፕሬዝዳንት አሌክሳንደር ሉካሼንኮ እና ፑቲን ባደረጉት ውሳኔ የ Allied Resolve 2022 ወታደራዊ ልምምድ እንደሚቀጥል አስታውቋል ። እንደ ክሪኒን ገለጻ፣ በዩኒየን ስቴት ውጫዊ ድንበሮች ላይ ያለው ወታደራዊ እንቅስቃሴ መባባስ እና በዶንባስ ሁኔታው ​​መበላሸቱ ምክንያት ነው።በዚያኑ ቀን በርካታ የዜና ማሰራጫዎች እንደዘገቡት የዩኤስ የስለላ ድርጅት የሩስያ አዛዦችን መገምገሙን ዘግቧል። ወረራውን እንዲቀጥል ትእዛዝ ተሰጥቷል። [[የማሪፖል ከበባ|እ.ኤ.አ. በ 2022 የዩክሬን ትልቁ እና በጣም ቆንጆ ከሆኑት ከተሞች አንዷ - ማሪፖል - በሩሲያ ወታደሮች ወድሟል።]] == ምልክቶች == {{ጥቅስ|አለም ከቢንላደን እና ከአለም አቀፍ ሽብርተኝነት እየሸሸች እያለ ሌላ ሂትለር የመሰለ ጭራቅ ከክሬምሊን ግድግዳ ጀርባ እየፈለቀ ነው። ይህ ጭራቅ በጊዜ ካልተገታ፣ በቅርቡ ስልጣኔን ወደ ሌላ ዓለም አቀፋዊ ጥፋት ሊያመራ ይችላል፣ በዚህ ፍርፋሪ በሚሊዮን የሚቆጠሩ የሰው ህይወት የሚጠፋበት|አሌክሳንደር ሊትቪንኮ፣ መስከረም 3 ቀን 2006 ዓ.ም፣ በፑቲን ተመርዟል|right}} ቀደም ሲል የፑቲን ደጋፊዎች የተለያዩ ምልክቶችን ተጠቅመዋል - የመካከለኛው ዘመን የሞስኮ ዋና አስተዳዳሪ የኦርቶዶክስ ባንዲራዎች ፣ የሩስያ ኢምፓየር እና የዩኤስኤስ አር እና ሌሎችም ፣ ግን ሩሲያ በዩክሬን ላይ ወረራ ከጀመረች በኋላ ነው “Z” የሚለው የላቲን ፊደል በሩሲያ ውስጥ ከፍተኛ ተወዳጅነትን ያተረፈው። በአንድ ስሪት መሠረት የዚህ ምልክት ፈጣሪዎች የሩሲያ የመከላከያ ሚኒስቴር ማለትም አንድሬ ኢልኒትስኪ ከፕሮፓጋንዳ ቻናል "Russia Today" (RT) እና አስተናጋጇ ማርጋሪታ ሲሞንያን ጋር ናቸው። ምልክቱ ብዙውን ጊዜ ከናዚ ስዋስቲካ ጋር ተነጻጽሯል እና በብዙ የዓለም ሀገሮች ውስጥ ጥቅም ላይ እንዳይውል የተከለከለ ነው። [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ|የሩስያ ፕሮፓጋንዳ]] የዚህን ምልክት ትርጉም "[[ስላቮች|የጥንት ስላቭክ]]፣ የሩስያን ጥንታዊነት እና ኃይል የሚያመለክት" በማለት ያብራራል ፣ ምንም እንኳን በየትኛውም ታሪካዊ ምንጭ ውስጥ አልተጠቀሰም <ref>[https://web.archive.org/web/20220307233117/https://www.newyorker.com/news/our-columnists/z-is-the-symbol-of-the-new-russian-politics-of-aggression “Z” Is the Symbol of the New Russian Politics of Aggression]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20220307121835/https://www.thedailybeast.com/vladimir-putins-world-war-z-has-created-a-new-swastika Putin’s World War Z Has Created a New Swastika]</ref> <ref>[https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/09/letter-z-russia-symbol-pro-war/ How ‘Z’ became a symbol for supporting Russia’s invasion of Ukraine]</ref> <ref>[https://theworld.org/stories/2022/04/25/some-european-countries-ban-letter-z-stem-pro-russian-propaganda No Z allowed: Some European countries move to ban the symbol used to promote Russia’s war in Ukraine]</ref> <ref>[https://holodomormuseum.org.ua/en/propaganda-categ/z-and-v-on-military-equipment-of-the-russian-federation/ Z and V on military equipment of the Russian Federation]</ref> <ref>[https://www.npr.org/2022/03/09/1085471200/the-letter-z-russia-ukraine The letter Z is becoming a symbol of Russia's war in Ukraine. But what does it mean?]</ref> <ref>[https://ridl.io/what-does-the-russian-war-z-stand-for/ What does the Russian war «Z» stand for?]</ref>። <gallery> 2022 Russian Invasion vehicle marking Z.svg|የዩክሬን የሩስያ ወረራ ዋና ምልክት እና የፑቲን አገዛዝ ምልክት Letter Z in the colours of the Russian Ribbon of Saint George.svg|[[የቅዱስ ጊዮርጊስ ጥብጣብ|ከቅዱስ ጊዮርጊስ ሪባን ጋር ተመሳሳይ ቀለሞች ያሉት የዚህ ምልክት ስሪት]] 2022-07-22. Губернатор Самарской области Дмитрий Азаров в г. Снежное.jpg|በሩሲያ ፓርላማ አባላት ልብሶች ላይ 2022. Симферополь DSC 9220.jpg|በክራይሚያ ባሕረ ገብ መሬት ከተያዙት ከተሞች በአንዱ መናፈሻ ውስጥ Zheleznogorsk city museum interior 81.jpg|በሙዚየሙ ውስጥ Памятный знак в честь воинов-односельчан, погибших в годы Великой Отечественной войны в Пшеничном, 2022, 02.jpg|በመታሰቢያ ሐውልቱ ላይ Севастополь, апрель 2022, 81.jpg|በኮንሰርት መድረክ ላይ Симферополь в июле 2022, 11.jpg|ይህ ምልክት በሩሲያ በተያዙ ግዛቶች ውስጥ በማስታወቂያ ውስጥ ጥቅም ላይ ይውላል Сергей Миронов (29-03-2022) (cropped).jpg|የሩሲያ የፓርላማ አባል ሰርጌይ ሚሮኖቭ 2024-08-04. Геленджик DSC 3494.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ዩኒፎርም Z symbols on the doors of a building, Russia.jpg|በሬስቶራንቱ በሮች ላይ Z-V-sign.jpg|በአንድ የመኖሪያ ሕንፃ ላይ Z symbol flash mob at Platinum Arena in Khabarovsk.jpg|በዩክሬን ላይ የሩስያ ጥቃትን ለመደገፍ ትልቁ ሰልፍ የተካሄደው በሩሲያ ካባሮቭስክ ነው Russian drone shot over Donetsk Oblast (5 April 2022) 03.jpg|በሩሲያ ድሮን ላይ Z-shaped marking on civilian vehicle 1.jpg|የመኪና ተለጣፊ Izium after Russian occupation (2022-09-20) 12.jpg|በአውቶቡስ ማቆሚያ Lenina Street from Levashovsky ave (Wiki-walk in SPb, 2022-04-17).jpg|በህንፃው ግድግዳ ላይ Встреча подразделений ВС РФ и ЛНР в Новоайдаре 001.png|በሩሲያ ወታደራዊ መሳሪያዎች ላይ ምልክት Z symbol trolling in Volgograd.jpg|ግራፊቲ Bus, Novosibirsk 04.jpg|አውቶቡስ ላይ Moscow, June 2022, true Patriot wears Z.jpg|የመኪና ተለጣፊ Mezhdunarodnaya metro station Exit, Saint Petersburg December 2022.jpg|በሜትሮ ጣቢያ Banner with the flag of 150th Motorized Rifle Division.jpg|መጫን Движение техники по понтонной переправе через Северский Донец 007.png|በሩሲያ ወታደራዊ መሳሪያዎች ላይ ምልክቶች Выдача гуманитарной помощи ВС РФ в пгт Чернобаевка Херсонской обл. 001.png|በሩሲያ ወታደራዊ መሳሪያዎች ላይ ምልክቶች House of Friendship of Peoples of Tatarstan (2023-05-09) 04.jpg|ወደ ሕንፃው መግቢያ Himki trolleybus 0011 2022-05 ZiU-682G016 2.jpg|በትሮሊባስ Russian Z on the back of a Jeep in the US.jpg|የመኪና ተለጣፊ Pro-war picket, Baumana street, Kazan (2022-03-01) 01.jpg|thumb|220px|ከፑቲን ደጋፊዎች አንዱ "ሩሲያ የቀድሞ ግዛቶቿን እንድትመልስ" ሲሉ ጥሪ አቅርበዋል። ጥቁሩና ቢጫው የቅዱስ ጊዮርጊስ ጥብጣብም የፑቲን አገዛዝ ምልክት ነው March for Australian Neutrality 2022-10-22 18.jpg|በዩክሬን ላይ የሚደረገውን ጥቃት ለመደገፍ ሰልፍ Памятник «Z» 2.jpg|በሩሲያ ውስጥ "ልዩ ወታደራዊ ኦፕሬሽን" ምልክት የመታሰቢያ ሐውልት Z shirt black.jpg|ከ 2022 ጀምሮ ይህንን ምልክት የሚያሳይ ቲሸርት አይነት እና "አላፍርም" የሚለው ጽሑፍ በሩሲያ ውስጥ ተወዳጅ ሆኗል Lenin monument, Makhachkala, July 2022.jpg|ይህንን ምልክት የሚጠቀሙ ጽሑፎች ከሌኒን ሀውልት በላይ Українські захисники розгромили ворожу БТГ на Донеччині за кілька годин 10.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ መሣሪያዎች Выдвижение автомобильной колонны снабжения ВС РФ в Харьковской обл. 001.png|የሩሲያ ወታደራዊ መሣሪያዎች Kirasveturilo en Operaco Glacio, 2023 02.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ መሣሪያዎች BTR-60 en vilaĝo Malcevo (Sverdlovska provinco) 01.jpg|በ2022 ይህ ምልክት ያለበት የታጠቀ መኪና የመታሰቢያ ሐውልት በሩሲያ ስቨርድሎቭስክ ክልል ተተከለ Za наших во дворе Иристонского отделения полиции.jpg|በሩሲያ ውስጥ ከሚገኙት የፖሊስ ጣቢያዎች በአንዱ ሕንፃ ላይ ከዚህ ምልክት ጋር የተቀረጸ ጽሑፍ PlakatZ-Plakat32.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ፕሮፓጋንዳ Плакат Z 96.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ፕሮፓጋንዳ PlakatZ-Plakat13.jpg|የሩሲያ ወታደራዊ ፕሮፓጋንዳ </gallery> === ከሌሎች ምልክቶች ጋር ማወዳደር === <gallery> 4. SS-Polizei-Panzergrenadier-Division.svg|4ኛ የኤስኤስ ፖሊስ የሞተር ክፍል </gallery> የሚያስደንቀው እውነታ በ [[ናዚ ጀርመን]] ውስጥ Z ደብዳቤ የናዚ ወታደራዊ አጥፊዎችን እና የጦር ሰራዊት ክፍሎችን ለምሳሌ 4 ኛ ኤስ ኤስ ፖሊስ የሞተር ክፍል ሾመ። ይህ እውነታ ከ 2022 ጀምሮ በሩሲያ ውስጥ በታገደ አንድ የድሮ የልጆች ካርቱን ውስጥ ተጠቅሷል <ref>[https://artviko.com.ua/news/v-rossii-zablokirovali-sovetskiy-multik-gde-zatonuvshiy-korabl-z-nazyvayut-fashistskim В России заблокировали советский мультик, где затонувший корабль «Z» называют фашистским]</ref> <ref>[https://investigator.org.ua/novosti-zhizn/241959/ Россиянам закрыли доступ к мультфильму о фашистском эсминце с буквой Z и «Нептун»]</ref>። == ኢኮኖሚያዊ ቅጣቶች == [[ስዕል:Destroyed theatre in Mariupol.jpg|thumb|220px|ከሩሲያ የአየር ጥቃት በኋላ በማሪፖል ውስጥ ያለ ቲያትር]] [[ስዕል:Destructions in Kherson after Russian attack, 2024-05-15 (03).jpg|thumb|220px|የሩሲያ ወታደሮች በ[[ኬርሰን]] ከተማ የመኖሪያ ሕንፃዎችን በቦምብ እየደበደቡ ነው]] [[ስዕል:Burning field in Kherson Oblast, July 2022 (02).jpg|thumb|220px|የሩስያ ጦር የዩክሬን ሰብሎችን በማሳው ላይ በመድፍ እያቃጠለ ነው]] የጀርመኑ ቻንስለር ኦላፍ ሾልስ የሩስያ ዶንባስን ወረራ ተከትሎ የኖርድ ዥረት 2 የጋዝ ቧንቧን ላልተወሰነ ጊዜ ዘግተውታል። የባልቲክ ግዛቶች የውጭ ጉዳይ ሚኒስትሮች ሩሲያ ከ [[ስዊፍት]] ዓለም አቀፍ የመልእክት መላላኪያ አውታር ለአለም አቀፍ ክፍያዎች እንድትቋረጥ ጠይቀዋል። ሌሎች የአውሮፓ ህብረት አባል ሀገራት ፍቃደኛ አልነበሩም፣ ሁለቱም የአውሮፓ አበዳሪዎች አብዛኛው ወደ 30 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋውን የውጭ ባንኮች ለሩሲያ መጋለጥ ስለያዙ እና ቻይና CIPS የተባለ የስዊፍት አማራጭ ስላዘጋጀች ነው። የ [[ስዊፍት]] የጦር መሳሪያ ለ CIPS እድገት ትልቅ መነቃቃትን ይፈጥራል ይህ ደግሞ ስዊፍትን ያዳክማል እንዲሁም የምዕራቡ ዓለም አቀፍ ፋይናንስ ቁጥጥርን ያዳክማል። ቦሪስ ጆንሰን.ጀርመን በተለይም ሩሲያ ከ [[ስዊፍት]] እንድትታገድ የሚጠይቁትን ጥሪዎች ተቃውሟቸዋል, ይህም ለሩሲያ ጋዝ እና ዘይት ክፍያ የሚኖረውን ውጤት በመጥቀስ; ይሁን እንጂ በየካቲት 26 የጀርመን የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አናሌና ቤርቦክ እና የኢኮኖሚ ሚኒስትር ሮበርት ሃቤክ ከስዊፍት ሩሲያ የተከለከሉ ገደቦችን በመደገፍ በጋራ መግለጫ ሰጥተዋል። ብዙም ሳይቆይ, ዋና ዋና የሩሲያ ባንኮች ከ [[ስዊፍት]] እንደሚወገዱ ተገለጸ, ምንም እንኳን አሁንም ለጋዝ ጭነት የመክፈል አቅምን ለማረጋገጥ የተደራሽነት ውስንነት ይኖራል. ከዚህም በተጨማሪ ምዕራቡ ዓለም የ630 ቢሊዮን ዶላር የውጭ መጠባበቂያ ክምችት ባለው የሩሲያ ማዕከላዊ ባንክ ላይ ማዕቀብ እንደሚጥል እና የማዕቀቡን ተጽእኖ ለማካካስ ንብረቶቹን እንዳያባክን ተነግሯል። የብሪታኒያ ጠቅላይ ሚኒስትር ቦሪስ ጆንሰን ሁሉም ዋና ዋና የሩሲያ ባንኮች ንብረታቸው እንዲታገድ እና ከዩናይትድ ኪንግደም የፋይናንስ ስርዓት እንደሚገለሉ እና አንዳንድ ወደ ሩሲያ የመላክ ፍቃድ እንደሚታገድ አስታውቀዋል። በተጨማሪም በዩኬ የባንክ ሂሳቦች ውስጥ ለሩሲያ ዜጎች የተቀማጭ ገንዘብ ገደብ አስተዋውቋል እና ከ100 በላይ ግለሰቦች እና አካላት ንብረቶችን አግዷል። የሩሲያ የፀጥታው ምክር ቤት ምክትል ሊቀ መንበር እና የቀድሞ ፕሬዝዳንት ዲሚትሪ ሜድቬዴቭ ኔቶ ከአፍጋኒስታን ለመውጣት “የፖለቲካ አቅመ ቢስነት” ምልክት ነው ሲሉ በሩሲያ ላይ የተጣሉ ምዕራባውያን ማዕቀቦችን ጨምሮ ተሳለቁ። ኩባንያዎች በሩስያ ውስጥ የያዙትን የውጭ ሀብት ወደ ሀገር ሊለውጡ ዛቱ። እ.ኤ.አ. ማዕቀቡ የቴክኖሎጂ ዝውውሮችን፣ የሩስያ ባንኮችን እና የሩሲያ ንብረቶችን ያነጣጠረ ነበር። ከፍተኛ ተወካይ ጆሴፕ ቦሬል የአውሮፓ ህብረት "ከዚህ በፊት ታይቶ የማያውቅ ማግለል" እንደሚገጥማት ተናግረዋል ። በተጨማሪም "እነዚህ ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ በአውሮፓ ውስጥ በጣም ጨለማ ከሆኑት ሰዓቶች መካከል ናቸው" ብለዋል. የአውሮፓ ፓርላማ ፕሬዝዳንት ሮቤታ ሜቶላ “አፋጣኝ፣ ፈጣን፣ ጠንከር ያለ እና ፈጣን እርምጃ” እንዲወስዱ ጥሪ አቅርበው ለመጋቢት 1 ቀን ያልተለመደ የፓርላማ ስብሰባ ጠሩ። [[ስዕል:Some say we are made of steel.webm|thumb|160px|[[ኬርሰን|ክኸርሰንን ከሩሲያ ወረራ ነፃ ያወጣውን የዩክሬን ጦር ዩክሬናውያን በደስታ ተቀብለዋል]]]] እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 22 የዩኤስ ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን VEBን ጨምሮ በአራት የሩሲያ ባንኮች ላይ እንዲሁም ለፑቲን ቅርብ በሆኑ “በሙስና የተጨማለቁ ቢሊየነሮች” ላይ ገደቦችን አስታውቀዋል ። ዩኤስ በተጨማሪም የኤክስፖርት ቁጥጥርን አቋቋመች ፣ ይልቁንም ሩሲያ የከፍተኛ የቴክኖሎጂ አካላትን ተደራሽነት በመገደብ ላይ ያተኮረ ልብ ወለድ ማዕቀብ ላይ ያተኮረ ነው ። , ሁለቱም ሃርድዌር እና ሶፍትዌሮች, ማንኛውም ክፍሎች ወይም ዩኤስ በመጡ አእምሯዊ ንብረቶች የተሠሩ ናቸው. ማዕቀቡ ማንኛውም ሰው ወይም ኩባንያ ቴክኖሎጂን፣ ሴሚኮንዳክተሮችን፣ ምስጠራ ሶፍትዌሮችን፣ ሌዘርን ወይም ሴንሰሮችን ለሩሲያ መሸጥ የሚፈልግ ፈቃድ እንዲጠይቅ ያስገድዳል፣ ይህም በነባሪነት ውድቅ ተደርጓል። የማስፈጸሚያ ዘዴው በሰውየው ወይም በኩባንያው ላይ የሚጣሉ ማዕቀቦች ናቸው። የማዕቀቡ ትኩረት በመርከብ ግንባታ፣ በኤሮስፔስ እና በመከላከያ ኢንዱስትሪዎች ላይ ነው። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 26, የፈረንሳይ የባህር ኃይል በእንግሊዝ ቻናል ውስጥ የሩስያን የጭነት መርከብ ባልቲክ መሪን ያዘ. መርከቧ በእገዳው ኢላማ በሆነ ኩባንያ ውስጥ ተጠርጥራለች. መርከቧ ወደ ቦሎኝ ሱር-ሜር ወደብ ታጅባ በምርመራ ላይ ነች። ዩናይትድ ኪንግደም የሩሲያ ግዛት አየር መንገድ ኤሮፍሎት እና የሩሲያ የግል ጄቶች ከዩኬ የአየር ክልል አግዳለች። እ.ኤ.አ. የካቲት 25 ፣ ፖላንድ ፣ ቡልጋሪያ እና ቼክ ሪፖብሊክ የአየር ክልላቸውን ለሩሲያ አየር መንገዶች እንደሚዘጉ አስታውቀዋል ። ኢስቶኒያም በማግስቱ ተከትላለች። በምላሹም ሩሲያ የብሪታንያ አውሮፕላኖችን ከአየር ክልሏ ከልክላለች። የሩሲያ ትልቁ የሀገር ውስጥ አየር መንገድ ኤስ7 አየር መንገድ ወደ አውሮጳ የሚያደርገውን ሁሉንም በረራዎች መሰረዙን ያስታወቀ ሲሆን የአሜሪካ አየር መንገድ ዴልታ አየር መንገድ ከኤሮፍሎት ጋር ያለውን ግንኙነት ማቋረጡን አስታውቋል። በተጨማሪም ሩሲያ ከአየር ክልሏ ከቡልጋሪያ ፣ፖላንድ እና ቼክ ሪፖብሊክ አጓጓዦች ሁሉንም በረራዎች ታግዳለች ።ኢስቶኒያ ፣ ሮማኒያ ፣ ሊቱዌኒያ እና ላቲቪያ የሩሲያ አየር መንገዶችን ከአየር ክልላቸው እንደሚከለክሉ አስታውቀዋል <ref>[https://amharic.voanews.com/a/6460809.html ፈረንሳይ በሩሲያ ላይ የተጣለውን ማዕቀብ በመጣስ የተጠረጠረች መርከብ ያዘች።]</ref><ref>[https://am.al-ain.com/article/putin-tells-ukrainian-military-to-overthrow-zelensky ቭላድሚር ፑቲን፤ የዩክሬን ጦር ስልጣኑን ከፕሬዝዳንት ዘለንስኪ እንዲረከብ ጥሪ አቀረቡ]</ref><ref>[https://am.al-ain.com/article/price-of-a-barrel-of-crude-oil-climbs-to-100-usd-following-russia-s-ukraine-invasion ሩሲያ በዩክሬን ወታደራዊ ዘመቻ መጀመሯን ተከትሎ የነዳጅ ዋጋ በበርሜል ከ100 ዶላር በላይ ደረሰ]</ref>። [[ስዕል:Executed people in basement in Bucha.jpg|thumb|240px|በቡቻ ከተማ የሩስያ ወታደሮች በመቶዎች የሚቆጠሩ የዩክሬን ሲቪሎችን ገድለዋል]] [[ስዕል:Выдача гуманитарной помощи ВС РФ в пгт Чернобаевка Херсонской обл. 002.png|thumb|240px|በደቡባዊ ዩክሬን ውስጥ የሩሲያ ወረራ ወታደሮች]] [[ስዕል:Cemetery in Izium made during Russian occupation (01).jpg|thumb|240px|በሩሲያ ወታደሮች የተገደሉ የዩክሬን ሲቪሎች የጅምላ መቃብር፣ [[ኻርኪው|የካርኪቭ ክልል]] <ref>[https://www.amnesty.org/ru/latest/news/2022/09/ukraina/ Массовые захоронения в Изюме — жуткое напоминание о цене российской агрессии в отношении Украины — Amnesty International]</ref> <ref>[https://news.un.org/en/story/2022/09/1126801 Ukraine: UN rights office set to probe ‘mass graves’ in newly liberated east]</ref> <ref>[https://www.lemonde.fr/en/international/article/2022/09/16/un-wants-to-send-team-to-probe-mass-grave-in-ukraine-s-izyum_5997168_4.html UN probe imminent after Ukraine finds mass graves in Izium]</ref>]] == በጦርነቱ ውስጥ ከአፍሪካ አገሮች የመጡ ቅጥረኞች ተሳትፎ == ሩሲያ ከሚከተሉት አገሮች ቅጥረኞችን በንቃት በመመልመል ላይ ትገኛለች:- [[ስዕል:Volodymyr Zelenskyy, President of Ukraine, received the Letters of Credence from the Newly Appointed Ambassadors of Poland, Australia, Thailand, Ghana and Uganda on 22 April 2024 - 24.jpg|thumb|250px|የዩክሬን ፕሬዝዳንት ከአፍሪካ ሀገራት ፕሬዚዳንቶች ጋር]] [[ኡጋንዳ]] ፣ [[ኬንያ]] ፣ [[ካሜሩን]] ፣ [[ጋና]] ፣ [[ሴኔጋል]] ፣ [[ቶጎ]] ፣ [[ሩዋንዳ]] ፣ [[ቡሩንዲ]] ፣ [[ኮንጎ ሪፐብሊክ]] ፣ [[ማሊ]] ፣ [[ሶማሊያ]] ፣ [[ናይጄሪያ]] <ref>[https://lb.ua/society/2025/11/07/705730_sibiga_ponad_1400_naymantsiv_iz_36.html Сибіга: понад 1400 найманців із 36 африканських країн воюють на боці РФ проти України]</ref>። == የውጭ ወታደራዊ ድጋፍ ለዩክሬን == [[ስዕል:Countries supplying military equipment to Ukraine during the 2022 Russian invasion.svg|thumb]] በቪክቶር ያኑኮቪች መሪነት የዩክሬን ጦር ተበላሽቶ ነበር። የያኑኮቪች ውድቀት እና የምዕራብ መስለው መሪዎች መተካታቸውን ተከትሎ የበለጠ ተዳክሟል። በመቀጠልም በርካታ የምዕራባውያን አገሮች (ዩኬ፣ አሜሪካ፣ ፈረንሳይ፣ ጀርመን፣ የባልቲክ አገሮች፣ ፖላንድ፣ አውስትራሊያ፣ ካናዳ እና ቱርክን ጨምሮ) እና ድርጅቶች (ኔቶ እና የአውሮፓ ህብረት) ወታደራዊ ኃይሉን መልሶ ለመገንባት ወታደራዊ ዕርዳታ መስጠት ጀመሩ። በተለይም የዩክሬን ታጣቂ ሃይሎች እ.ኤ.አ. ከ2019 ጀምሮ የቱርክን ቤይራክታር ቲቢ2 ሰው አልባ የጦር አየር ተሽከርካሪዎችን ማግኘት የጀመሩ ሲሆን ይህም በጥቅምት 2021 በዶንባስ የሩስያ ተገንጣይ መድፍ ቦታ ላይ ዒላማ ለማድረግ ጥቅም ላይ ውሏል። [[ስዕል:President Biden on 2022 Russia invasion.webm|thumb|በዩክሬን ሁኔታ ላይ የቢደን መግለጫ]] ሩሲያ መሳሪያዋን እና ወታደሮቿን በዩክሬን ድንበሮች መገንባት ስትጀምር የኔቶ አባል ሀገራት የጦር መሳሪያ አቅርቦትን መጠን ጨምረዋል። የዩኤስ ፕሬዝዳንት ጆ ባይደን የ260 ሚሊዮን ዶላር ርዳታ ለመስጠት በነሀሴ እና ታህሳስ 2021 የፕሬዝዳንታዊ ውድቀት ባለስልጣናትን ተጠቅመዋል። እነዚህም የሴት ልጅ ግርዛት-148 ጃቬሊንስ እና ሌሎች ፀረ-ትጥቅ ትጥቅ፣ የጦር መሳሪያዎች፣ የተለያዩ ጥይቶች እና ሌሎች መሳሪያዎች ማድረስ ይገኙበታል። ወረራውን ተከትሎ ሀገራት የጦር መሳሪያ አቅርቦት ተጨማሪ ቃል መግባት ጀመሩ። ቤልጂየም፣ ቼክ ሪፐብሊክ፣ ኢስቶኒያ፣ ፈረንሳይ፣ ግሪክ፣ ኔዘርላንድስ፣ ፖርቱጋል እና እንግሊዝ የዩክሬን ጦር እና መንግስትን ለመደገፍ እና ለመከላከል አቅርቦቶችን እንደሚልኩ አስታውቀዋል። እ.ኤ.አ. ከ30ዎቹ የኔቶ አባላት ጥቂቶቹ የጦር መሳሪያ ለመላክ ሲስማሙ ኔቶ እንደ ድርጅት ግን አላደረገም። እ.ኤ.አ. በጥር 2022 ጀርመን የጦር መሳሪያ ወደ ዩክሬን እንዳትልክ እና ኢስቶኒያ በጀርመን በተሰራ የጦር መሳሪያዎች ላይ የኤክስፖርት ቁጥጥሮች የቀድሞ የምስራቅ ጀርመን ዲ-30 አስተናጋጆችን ወደ ዩክሬን እንዳትልክ ከልክላለች።ጀርመን 5,000 የራስ ቁር እና የመስክ ሆስፒታል ወደ ዩክሬን እንደምትልክ አስታወቀች። የኪዬቭ ከንቲባ ቪታሊ ክሊችኮ በስድብ ምላሽ ሰጥተዋል፡ "ከዚህ በኋላ ምን ይልካሉ? ትራሶች?" እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. የአውሮፓ ህብረት የውጭ ፖሊሲ ሃላፊ ጆሴፕ ቦሬል ለገዳይ ዕርዳታ 450 ሚሊዮን ዩሮ (502 ሚሊዮን ዶላር) እና ተጨማሪ 50 ሚሊዮን ዩሮ (56 ሚሊዮን ዶላር) ገዳይ ባልሆኑ አቅርቦቶች እንደሚገዙ ተናግረዋል ። ቦረል የአውሮፓ ህብረት የመከላከያ ሚኒስትሮች እቃውን እንዴት እንደሚገዙ እና ወደ ዩክሬን እንዴት እንደሚያስተላልፍ አሁንም ዝርዝር ጉዳዮችን መወሰን እንዳለባቸው ተናግረዋል ነገር ግን ፖላንድ እንደ ማከፋፈያ ማዕከል ለመሆን ተስማምታለች. ቦረል ለዩክሬን በአውሮፕላን አብራሪነት መንቀሳቀስ የቻሉትን ተዋጊ ጄቶች ለማቅረብ እንዳሰቡም ገልጿል። እነዚህ በ€450 ሚሊዮን የእርዳታ ጥቅል አይከፈሉም። ፖላንድ፣ ቡልጋሪያ እና ስሎቫኪያ ማይግ-29 ነበራቸው እና ስሎቫኪያ ሱ-25ም ነበሯት እነዚህም ዩክሬን ቀድሞውንም የበረረች እና ያለ አብራሪ ስልጠና ሊተላለፉ የሚችሉ ተዋጊ ጄቶች ነበሩ። በማርች 1፣ ፖላንድ፣ ስሎቫኪያ እና ቡልጋሪያ ተዋጊ ጄቶችን ለዩክሬን እንደማይሰጡ አረጋግጠዋል። እ.ኤ.አ. ፌብሩዋሪ 26 የዩኤስ ውጭ ጉዳይ ሚኒስትር አንቶኒ ብሊንከን “ፀረ- ጦር እና ፀረ-አይሮፕላን ሲስተም ፣ጥቃቅንና ልዩ ልዩ ጥይቶች ፣ የሰውነት ትጥቅ እና ተዛማጅ መሳሪያዎች”ን ጨምሮ 350 ሚሊዮን ዶላር ገዳይ ወታደራዊ እርዳታ መፍቀዱን አስታውቋል። ሩሲያ የዩናይትድ ስቴትስ ሰው አልባ አውሮፕላኖች በጥቁር ባህር ላይ የጦር መርከቦቿን ኢላማ ለማድረግ ለዩክሬን ባህር ኃይል መረጃ መስጠቷን ዩናይትድ ስቴትስ አስተባብላለች። በፌብሩዋሪ 27፣ ፖርቱጋል ኤች ኤንድ ኬ G3 አውቶማቲክ ጠመንጃዎችን እና ሌሎች ወታደራዊ መሳሪያዎችን እንደምትልክ አስታውቃለች። ስዊድን እና ዴንማርክ ሁለቱም በቅደም ተከተል 5,000 እና 2,700 ፀረ-ታንክ የጦር መሳሪያዎች ወደ ዩክሬን ለመላክ ወሰኑ። ዴንማርክ ከ 300 የማይንቀሳቀሱ ስቲንጀር ሚሳኤሎች ዩናይትድ ስቴትስ በመጀመሪያ ለአገልግሎት እንደሚረዳን ተናግራለች። ቱርክም ቲቢ 2 ሰው አልባ አውሮፕላኖችን ሰጥታለች። የኖርዌይ መንግስት መጀመሪያ ላይ የጦር መሳሪያ ወደ ዩክሬን አልልክም ነገር ግን እንደ ኮፍያ እና መከላከያ መሳሪያ ያሉ ሌሎች ወታደራዊ መሳሪያዎችን እልካለሁ ካለ በኋላ እ.ኤ.አ. ለገለልተኛ ሀገር ዋና ዋና የፖሊሲ ለውጥ ፣ ፊንላንድ ወደ ጥይት መከላከያ ጃኬቶች ፣ ባርኔጣዎች እና የህክምና አቅርቦቶች ለመጨመር 2,500 ጠመንጃዎች ከ150,000 ዙሮች ፣ 1,500 ባለአንድ ጥይት ፀረ-ታንክ መሳሪያዎች እና 70,000 የውጊያ ራሽን እንደምትልክ አስታወቀች። አስታወቀ።<ref>[https://am.al-ain.com/article/our-forces-aren-t-engage-and-will-not-engage-in-conflict-with-russia-in-ukraine-biden አሜሪካ ከሩሲያ እንዲዋጋ ወደ ዩክሬን የምትልከው ጦር እንደማይኖር አስታወቀች]</ref> == ሚምስ == [[ስዕል:Anti-Putin graffiti in Luhansk, April 2014.jpg|thumb|250px|በሩሲያ በተያዘች ከተማ [[ሉጋንስክ]] ውስጥ ያለው መፈክር "ፑቲን - ሁኢሎ"]] [[ስዕል:Путин - хуйло!.ogg|thumb|250px|የመፈክር ድምጽ ቀረጻ]] እ.ኤ.አ. በ 2014 [[ክራይሚያ መቀላቀል|ክራይሚያን በሩሲያ መቀላቀል]] ከጀመረች በኋላ "ፑቲን - ሁኢሎ" (በሩሲያኛ Путин хуйло) የሚለው ሐረግ ተወዳጅ እየሆነ መጥቷል እናም በዓለም ዙሪያ ባሉ የፑቲን ተቃዋሚዎች ጥቅም ላይ ይውላል <ref>[https://www.newsweek.com/putin-huylo-khuylo-explained-russia-ukraine-putin-language-1702063 ‘Putin Huylo’ Meaning as Phrase Becomes Rallying Cry for Ukraine Support]</ref>። በኤፕሪል 4፣ 2022፣ ከሩሲያ የመጣ አስደንጋጭ ቪዲዮ በመስመር ላይ ተሰራጨ። በዩክሬን ጦርነት ውስጥ መግባት አለብኝ በማለት የሩስያን ፕሮፓጋንዳ አይቶ አንድ የሥነ አእምሮ ችግር ያለበት ሰው በዘፈቀደ የመኪናውን ሾፌር መስኮት ሲሰብረው ያሳያል (በሩሲያኛ "Ты нахера мне стекло разбил ?") <ref>[https://m.vk.com/video-83304459_456239278 Мужик, а ты нахера мне стекло разбил (текст)]</ref>። == በጦርነቱ ወቅት ሙስና == የሩሲያ ፖለቲከኛ [[ቦሪስ ኔምትሶቭ]] እንደተናገሩት የሩሲያ የጦር ኃይሎች ተሳትፎ ከመጀመሪያው ሕገ-ወጥ እና ከሩሲያ ሕገ መንግሥት ጋር ይቃረናል። ኔምትሶቭ በተጨማሪም ፑቲን የሩስያ ጦር ኃይሎችን በውጪ ሀገራት ለመጠቀም ከሩሲያ መንግስት ፍቃድ እንዳልነበራቸው ጠቁመዋል፤ ለዚህም ነው የሩሲያ ወታደሮች ያለ ምልክት ወደ ዩክሬን የገቡት (በዚህም ምክንያት በሕዝብ ዘንድ "ትንንሽ አረንጓዴ ሰዎች" የሚል ቅጽል ስም ይሰጣቸው ነበር) <ref>[https://www.atlanticcouncil.org/event/hiding-in-plain-sight-putins-war-in-ukraine-and-boris-nemtsovs-putin-war/ Hiding in Plain Sight: Putin’s War in Ukraine and Boris Nemtsov’s Putin. War.]</ref> <ref>[https://nemtsovfund.org/en/about/ About the Foundation]</ref> <ref>[https://www.brookings.edu/articles/watch-out-for-little-green-men/ Watch Out for Little Green Men]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2013 ዩክሬን በአውሮፓ ውስጥ በጣም ድሃ ከሆኑት አገሮች አንዷ ነበረች ፣ በጣም ተጋላጭ ከሆኑት ጦርነቶች አንዱ። እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ በቡዳፔስት ማስታወሻ መሠረት ሩሲያ ከደህንነቷ ዋስ አንዷ በመሆኗ ሁሉም የዩክሬን ወታደራዊ መሳሪያዎች እና የኒውክሌር ጦር መሳሪያዎች ከሞላ ጎደል ወድመዋል <ref>[https://nsarchive.gwu.edu/document/32106-1-budapest-memorandum Budapest Memorandum]</ref>። በአጠቃላይ ክሬሚያ ከመውሰዷ በፊት ዩክሬን ከሩሲያ እና ከኢኮኖሚያዊ ግንኙነቷ ጋር የጠበቀ ግንኙነት ነበረች። አገሪቷ ለጦርነት ሙሉ በሙሉ አልተዘጋጀችም፣ ስለዚህ አዲሱ የዩክሬን ጦር አሁን ባለው መልኩ መፈጠር በጦርነቱ ወቅት በትክክል የተከናወነው ከ 2014 ጀምሮ ነው <ref>[https://ips.ligazakon.net/document/XG2TK00A?an=3 Про чисельність Збройних Сил України на 2013 рік від 28.11.2013]</ref> <ref>[https://ukraine-history.com/najsylnisha-armiya-svitu-ukrayinske-vijsko-v-period-1991-2014-rokiv/ «Найсильніша армія світу», українське військо в період 1991–2014 років]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2014 በጠቅላይ ሚኒስትር አርሴኒ ያሴኒዩክ የሚመራው የዩክሬን መንግስት ከሩሲያ ጋር በሚያዋስነው ድንበር ላይ ትልቅ ግንብ ለመገንባት ቃል ገብቷል። ይሁን እንጂ የዩክሬን ባለስልጣናት እና የውጭ ሚዲያዎች እንደገለጹት፣ ለድንበሩ የሚሆን ገንዘብ በሙሉ በዩክሬን ባለስልጣናት ተዘርፏል <ref>[https://bihus.info/stina-acenuka-hto-otrimue-milioni-za-oblastuvanna-kordonu/ Стіна Яценюка: хто отримує мільйони за облаштування кордону]</ref> <ref>[https://statewatch.org.ua/publications/velyka-ukrains-ka-stina-vichnyy-proekt-tsinoiu-mil-iardiv-z-biudzhetu/ Велика українська стіна – вічний проект ціною мільярдів з бюджету]</ref>።። ይህ ግጭት ቢኖርም ከሩሲያ ጋር የጠበቀ ግንኙነት እንዳለ ጥርጣሬን አስከትሏል። እንዲሁም እ.ኤ.አ. በ 2016 በዩክሬን ውስጥ በሩሲያውያን የተቀረፀው የዩክሬን ድራማ ፊልም "የእጣ ፈንታ ክሮች" በዩክሬን ታየ <ref>[https://inter.ua/ru/news/serial-niti-sudby-sezon-premer-na-intere-prodolzhaetsya Сериал "Нити судьбы" - сезон премьер на "Интере" продолжается]</ref>። እንደ አለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (አይኤምኤፍ) እ.ኤ.አ. በ 2018 ዩክሬን ምንም እንኳን የተፈጥሮ ሀብት ቢኖራትም እና ዩክሬን የአውሮፓ ትልቅ ሀገር ብትሆንም በአውሮፓ ውስጥ በነጮች እና በሙስና የተዘፈቀች ሀገር ነበረች። በ [[አሌክሲ ናቫልኒ]] የተደረገው ዶክመንተሪ ምርመራ በሄግ በሚገኝ ፍርድ ቤት የተገኘው የማሌዥያ አየር መንገድ በረራ 17 መውደቅ ተጠያቂ የሆነው የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ የመጀመሪያ መሪ የሩሲያ ዜጋ አሌክሳንደር ቦሮዳይ [[የተባበሩት ሩሲያ ፓርቲ]] አባል በዚህ ጦርነት ወቅት ሀብታም ለመሆን እና በዱባይ ሪል እስቴት መገኘቱን አጽንኦት ሰጥቷል <ref>[https://www.airlineratings.com/articles/mh17-phone-intercepts-suggest-high-level-russian-links-to-rebels MH17: Phone intercepts suggest high-level Russian links to rebels]</ref> <ref>[https://theins.ru/news/247555 Экс-глава ДНР, депутат Госдумы Бородай спешит избавиться от квартиры в Дубае, чтобы не вносить ее в новую декларацию — Георгий Албуров]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2023 እና 2025 መካከል በጦርነቱ ወቅት ከመንገድ ፣ ከእግረኛ መንገድ እና ከሌሎች ህዝባዊ ስራዎች ፕሮጀክቶች በሺዎች የሚቆጠሩ በዩክሬን ባለስልጣናት የገንዘብ ምዝበራ እና ህገ-ወጥ ማበልጸግ በሺዎች የሚቆጠሩ በጣም አስከፊ ጉዳዮች ተመዝግበዋል። እንደ ተመራማሪዎች ገለፃ፣ ወደ 18 ቢሊዮን ዶላር የሚጠጋ ዶላር በዩክሬን ምንዛሪ ዳታቤዝ "ፕሮዞሮ" በኩል አልፏል። በዚህ ጊዜ የዩክሬን ወታደሮች በጣም መሠረታዊ ለሆኑ ፍላጎቶች - መድሃኒት, ጥይቶች፣ ምግብ ገንዘብ ጠየቁ <ref>[Капітальний ремонт (https://prozorro.gov.ua/uk/tender/UA-2023-06-16-011287-a/monitorings Капітальний ремонт (відновлення елементів благоустрою) Площі Героїв Майдану в м. Знам’янка Кропивницького району Кіровоградської області]</ref>። በጣም ዝነኛ ከሆኑት ጉዳዮች አንዱ የዩክሬን ባለስልጣናት ጉቦ ሲቀበሉ በማየታቸው [[የኪየቭ ጦርነት|በሩሲያ ወታደራዊ የቦምብ ፍንዳታ የተጎዱ]] ሕንፃዎችን ወደነበረበት ለመመለስ ፕሮጀክት የተወው አንድ ፈረንሳዊ ባለሀብት ነው <ref>[https://thepage.ua/ua/news/francuzkij-investor-poskarzhivsya-na-korupciyu-miskoyi-vladi-gostomelya#:~:text=%D0%B2%D1%96%D0%B9%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D1%96%D0%B9%20%D0%B0%D0%B4%D0%BC%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D1%86%D1%96%D1%97%20%D1%82%D0%B0%20%D0%B7%D0%B2%D0%B8%D0%BD%D1%83%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BB%D0%B8%20%D1%97%D1%97%20%D0%B3%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%83%20%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D1%8F,%D1%82%D0%B8%D1%81.)%2C%20%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D0%B0%D1%87%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D1%85%20%D0%BD%D0%B0%20%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D1%96%D1%8E%20%D0%B1%D1%83%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BA%D1%96%D0%B2%20%D1%96%20%D0%BA%D0%B2%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%80. Французький інвестор поскаржився на корупцію міської влади Гостомеля]</ref>። የኢነርጂ እና የንፁህ አየር ጥናት ማዕከል እንደገለፀው ፈረንሳይ እ.ኤ.አ. በ2024 ከሩሲያ 600 ሚሊዮን ዩሮ የሚገመት ፈሳሽ የተፈጥሮ ጋዝ የገዛች ሲሆን ከየካቲት 24 ቀን 2022 እስከ ታህሳስ 2024 የአውሮፓ ህብረት ሀገራት ለሩሲያ 200 ቢሊዮን ዩሮ ለዘይት ከፍለዋል ፣ይህም የሩሲያ ጦርን በከፍተኛ ሁኔታ በማጠናከር። በተመሳሳይ ጊዜ የአውሮፓ ሀገራት በሚሊዮን የሚቆጠሩ ስደተኞችን ከዩክሬን ተቀብለዋል። ብዙ የሩስያ እና የዩክሬን ባለስልጣናት፣ ፖለቲከኞች እና የቤተሰባቸው አባላት በአውሮፓ ህብረት ሀገሮች ውስጥ ለብዙ አመታት ኖረዋል <ref>[https://www.politico.eu/article/france-talk-tough-ukraine-while-gobble-up-more-russia-gas/ France talks tough on Ukraine while gobbling up more Russian gas]</ref> <ref>[https://www.intellinews.com/france-s-spending-on-russian-lng-surges-to-over-600mn-this-year-321252/ ]France's spending on Russian LNG surges to over €600mn this year</ref> <ref>[https://europeannewsroom.com/why-is-europe-still-paying-russia-billions-for-oil-and-gas/ Why is Europe still paying Russia billions for oil and gas?]</ref> <ref>[https://www.kyivpost.com/post/54603 EU Paid Russia €200 Billion for Energy Since Invasion – Full Ban Still in Progress]</ref>። == የአካባቢ እና ሰው ሰራሽ አደጋዎች == እ.ኤ.አ. በ 2022 የፀደይ ወቅት ለማሪዮፖል በተደረገው ጦርነት የሩሲያ ጦር ከተማዋን ሙሉ በሙሉ አጠፋች ፣ ይህም ወደ ከባድ የአካባቢ ብክለት አስከትሏል <ref>[https://www.hrw.org/feature/russia-ukraine-war-mariupol/report “Our City Was Gone”Russia’s Devastation of Mariupol, Ukraine]</ref>። [[ስዕል:Kherson after the destruction of Kakhovka Hydroelectric Power Plant, 2023-06-07 (01).jpg|thumb|250px|[[ኬርሰን|ከርሰን]] በጎርፍ ወቅት፣ 2023]] እ.ኤ.አ. በ 2023 የሩሲያ ጦር በዲኒፔር ወንዝ ላይ ያለውን ግድብ አጠፋ ፣ ይህም ወደ ብዙ መንደሮች እና ከተሞች ጎርፍ ያመራል ፣ ይህም ሰዎችን ከመጉዳት በተጨማሪ የእንስሳትን ዓለም ይጎዳል ፣ በተለይም የከርሰን መካነ አራዊት እንስሳት ሁሉ ከስዋኖች በስተቀር ሰምጠዋል <ref>[https://www.osw.waw.pl/en/publikacje/analyses/2024-03-26/russian-forces-destroy-dnipro-hydroelectric-power-station-day-761 Russian forces destroy the Dnipro hydroelectric power station. Day 761 of the war]</ref> <ref>[https://www.politico.eu/article/hundreds-of-zoo-animals-dead-as-environmental-cost-of-ukraine-dam-blast-grows/ Hundreds of zoo animals dead as environmental cost of Ukraine dam blast grows]</ref> <ref>[https://ecopolitic.com.ua/en/news/ekocid-na-ukrainskih-zemlyah-5-najbilshih-katastrof-2023-roku-2/ Ecocide on Ukrainian lands: 5 biggest disasters of 2023]</ref>። በተጨማሪም የሩሲያ ጦር ዩክሬንን [[ኪዛፖሪዝሂያ የኑክሌር ኃይል ማመንጫ |በትልቅ የዩክሬን የኒውክሌር ኃይል ማመንጫ ጣቢያ]] ሠራተኞችን በመያዝ ዩክሬንን በአዲስ የኒውክሌር ስጋት እያስፈራራ ነው <ref>[https://truth-hounds.org/en/cases/seizing-power/ Seizing Power: Rosatom’s Complicity in Occupation, Torture, and Nuclear Safety Breaches at the Zaporizhzhia NPP]</ref> <ref>[https://www.npr.org/2023/06/05/1180198392/workers-describe-arrests-and-torture-inside-ukraines-largest-nuclear-power-plant Workers describe arrests and torture inside Ukraine's largest nuclear power plant]</ref> <ref>[https://www.nytimes.com/2023/03/28/world/europe/ukraine-zaporizhzhia-nuclear-plant-grossi.html Torture and Turmoil at Ukrainian Nuclear Plant: An Insider’s Account]</ref>። == በተጨማሪም ይመልከቱ == * [[የሩሲያ ሚሳኤል በዩክሬን ላይ ጥቃት ሰነዘረ]] * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[ሦስተኛው የዓለም ጦርነት]] * [[የፖለቲካ ፓርቲ 5.10]] * [[የሩሲያ ጸደይ]] == በባህል እና ሲኒማ == * ዘጋቢ ፊልም [[የፑቲኒዝም አናቶሚ (ዘጋቢ ፊልም)|የፑቲኒዝም አናቶሚ]] (Анатомія рашизму, 2023) <ref>[https://blog.poltava.to/pustovgar/17788/ Анатомія рашизму | Документальний цикл «Остання війна»]</ref> <ref>[https://stv.detector.media/suspilna-korporatsiya/read/7813/2023-05-18-pershyy-epizod-tsyklu-ostannya-viyna-prezentuvalo-suspilne/ “Анатомія рашизму”: Суспільне мовлення презентувало цикл фільмів про основу російсько-української війни. ВІДЕО]</ref>. === የሩሲያ ዲሞክራሲያዊ ኃይሎች አቀማመጥ === የሩሲያ ተቃዋሚዎች በተለይም የ[[አሌክሲ ናቫልኒ|አሌሴይ ናቫልኒ]] ደጋፊዎች በሩሲያ ውስጥ የፑቲንን አገዛዝ ለብዙ አመታት ሲዋጉ የቆዩ ሲሆን ከ2014 ጀምሮ በዩክሬን ላይ የተፈጸሙትን ወንጀሎች በሙሉ አጥብቀው አውግዘዋል፣ ዩክሬናውያንን ይደግፋሉ እና የፑቲን ዋና ደጋፊዎች ወንጀሎች ላይ ምርመራ እስከጀመረ ድረስ <ref>[https://navalny.com/p/6579/ Патриот за деньги. «Русский мир» в обмен на Эмираты]</ref>። == ማጣቀሻዎች == 1d3c5r6g512gd0wigqcgosk9tifzoqf የማሪፖል ከበባ 0 54964 391822 391575 2026-04-21T10:11:57Z ~2026-24568-28 58230 391822 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = የማሪፖል ከበባ | ክፍል = [[በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች]] | ስዕል = Livoberezhnyi District buildings destruction.jpg | የስዕል_መግለጫ = በሩሲያ ጦር ከተደመሰሰው የማሪፖል ወረዳዎች አንዱ | ቀን = ፌብሩዋሪ 24፣ 2022 - ሜይ 20፣ 2022 (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 2014 ነበር) | ቦታ = ዩክሬን ፣ [[ማሪኡፖል|ምስራቃዊ]] አውሮፓ | ውጤት = የሩሲያ ጦር ከተማዋን ሙሉ በሙሉ በማጥፋት ነዋሪዎቿን ከሞላ ጎደል ገድሎ 90% ህንፃዎችን አወደመ። | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} * [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ፑቲን]] * ሾይጉ, የሩሲያ ጦር ሠራዊት ኃላፊ * ዴኒስ ፑሺሊን, የዶኔትስክ ሪፐብሊክ ኃላፊ | መሪ2 = ዴኒስ ፕሮኮፔንኮ | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = | ጉዳት2 = }} '''የማሪፖል ከበባ''' (የዩክሬን ቋንቋ: '''Облога Маріуполя''', የሩሲያ ቋንቋ: '''Осада Мариуполя''') ከየካቲት መጨረሻ እስከ ሜይ 2022 ድረስ የዘለቀውን የምስራቃዊ የዩክሬን ከተማ ማሪፖል የ3 ወራት የሩስያ ወታደራዊ ከበባ ሲሆን ከተማይቱም በሩሲያ እና በወታደራዊ ወረራዋ ሙሉ በሙሉ ወድማለች።ይህ ጦርነት ከሁለተኛው የዓለም ጦርነት በኋላ በአውሮፓ ውስጥ ትልቁ እና አጥፊው ​​ጦርነት ነው። [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት|የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት አንዱ አካል]]። ሩሲያ የጦር ወንጀሏን በይፋ ትክዳለች ፣ ሁሉንም ክሶች “የውሸት” ብላ ጠርታለች። በሩስያ ውስጥ ጋዜጠኛ ማሪያ ፖኖማርንኮ ስለ ሩሲያ ጥቃት እውነቱን በመናገሯ በህገ ወጥ መንገድ ለበርካታ አመታት ታስራ እራሷን ለማጥፋት እስከመሞከር የደረሰ ስቃይ ደርሶባታል <ref>[https://memopzk.org/figurant/ponomarenko-mariya-nikolaevna Пономаренко Мария Николаевна]</ref> <ref>[https://ovd.info/express-news/2022/09/16/arestovannuyu-po-delu-o-feykakh-zhurnalistku-rusnews-otpravili-v-karcer Арестованную по делу о «фейках» журналистку RusNews отправили в карцер]</ref>። == ክስተት == [[ስዕል:Destroyed buildings in mariupol.jpg|thumb|270px|ጥፋት]] ከበባው የጀመረው እ.ኤ.አ. የካቲት 24 ቀን 2022 ነው። ሩሲያ በመድፍ፣ ሰው አልባ አውሮፕላኖች፣ አውሮፕላኖች፣ ከባድ የጦር መሳሪያዎች እና የባህር ሃይሎች በመጠቀም ከተማዋን መደብደብ ጀመረች<ref>[https://zaborona.com/interactive/mariupol-theatre-investigation/Театр-сховище Чи був шанс вижити в тих, хто ховався у Маріупольському драмтеатрі?]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20220226011024/https://www.reuters.com/world/europe/strategic-city-mariupol-wakes-blasts-russia-invades-ukraine-2022-02-24/ Port city of Mariupol comes under fire after Russia invades Ukraine]</ref>። ከበባው በጣም አስፈላጊ ከሆኑት ክስተቶች አንዱ በሺዎች የሚቆጠሩ ሲቪሎች ተደብቀው በነበሩበት የማሪፖል ድራማ ቲያትር የሩሲያ ወታደሮች የቦምብ ጥቃት ነበር<ref>[https://glavcom.ua/country/incidents/zyavivsya-povniy-perelik-stvorenih-rosijeyu-filtraciynih-taboriv-dlya-mariupolciv-848019.html З’явився повний перелік створених Росією фільтраційних таборів для маріупольців]</ref>። 2,340 የመኖሪያ ሕንፃዎች, 61,200 የግል ቤቶች, 7 ሆስፒታሎች, 4 ክሊኒኮች, 57 ትምህርት ቤቶች, 7 ዩኒቨርሲቲዎች, 70 ኮሌጆች, 3 የወሊድ ሆስፒታሎች: ወደ 90% ሕንፃዎች ጥፋት ጋር ከበባ አብቅቷል. የ100,000 የዩክሬን ዜጎች ሞት እና ወታደሮች ከአዞቭስትታል ተክል መውጣታቸው <ref>[https://www.ohchr.org/en/statements-and-speeches/2022/09/human-rights-concerns-related-forced-displacement-ukraine Human rights concerns related to forced displacement in Ukraine]</ref>። ሩሲያውያን ድርጊታቸውን ለማስረዳት “ዜጎች ነፃ ያወጡአቸውን ያመሰግናሉ” የሚለውን የውሸት ዜና ተጠቅመዋል። በተጨማሪም, ከባድ የጦር ወንጀል "የማጣሪያ" ካምፖች መፍጠር ነበር (ሩሲያኛ: Фильтрационные лагеря России на Украине), በሁሉም የዕድሜ ክልል ውስጥ ያሉ ሰዎች እና ማህበራዊ ደረጃ ያላቸው ሰዎች የተጨፈጨፉበት. ሩሲያውያን መላውን የዩክሬን ቤተሰብ ገድለው ልጆቻቸውን ወደ ሩሲያ ወሰዱ<ref>{{Cite web |title=Росіяни у школі на Херсонщині катували українців до смерті, імітували розстріли та майже не годували. Звіт про Біляївську катівню |url=https://zmina.ua/event/rrosiyany-u-shkoli-na-hersonshhyni-katuvaly-ukrayincziv-do-smerti-imituvaly-rozstrily-ta-majzhe-ne-goduvaly-zvit-pro-bilyayivsku-kativnyu/ |accessdate=2025-06-06 |archivedate=2025-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250606075043/https://zmina.ua/event/rrosiyany-u-shkoli-na-hersonshhyni-katuvaly-ukrayincziv-do-smerti-imituvaly-rozstrily-ta-majzhe-ne-goduvaly-zvit-pro-bilyayivsku-kativnyu/ }}</ref>። ከግንቦት 2022 መጨረሻ ጀምሮ ከተማዋ ሙሉ በሙሉ ወድማለች እና ተያዘች። ከሩሲያ ወረራ በፊት ማሪፖል በዩክሬን ውስጥ ከሚኖሩባቸው 10 ምርጥ ከተሞች ውስጥ አንዱ ሲሆን በህዝብ ብዛት ከመጀመሪያዎቹ አንዷ ነበረች<ref>[https://dn.gov.ua/news/13-chervnya-2014-roku-zvilnennya-mariupolya-vid-rosijskoyi-okupaciyi 13 червня 2014 року - звільнення Маріуполя від російської окупації]</ref> <ref>[https://glavcom.ua/kyiv/news/vipalyuvali-ochi-denisova-rozpovila-pro-te-yak-rosiyani-katuvali-ditey-na-kijivshchini-836811.html Випалювали очі. Омбудсмен розповіла, як росіяни катували дітей на Київщині]</ref>። [[ስዕል:Mariupoldroneview.webm|thumb|270px|ከ 3 ወራት የሩስያ የቦምብ ጥቃት በኋላ የከተማዋ የአየር ላይ ፎቶግራፍ]] የሩሲያ ወታደሮች የማይወዷቸው ንቅሳት ያላቸውን እንደ የዩክሬን ባንዲራ ያሉ የታሰሩ የዩክሬን ዜጎችን በኤሌክትሪክ ይገድሉ ነበር። እ.ኤ.አ. በ 2022 የፀደይ ወቅት ሩሲያ በከተማዋ ውስጥ ሰብአዊ አደጋ ፈጠረች-በሺህ የሚቆጠሩ ቤቶች እና መሰረተ ልማቶች ወድመዋል ፣ እና ዩክሬናውያን በተከፈተ እሳት ምግብ ለማብሰል እና ውሃ ለማግኘት ረጅም ሰልፍ ለመቆም ተገደዱ <ref>[https://web.archive.org/web/20230331000244/https://www.rfi.fr/ru/%D1%80%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F/20230330-%D1%80%D1%84-7-%D0%BB%D0%B5%D1%82-%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%B8-63-%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%B9-%D0%BC%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%B8%D0%BB-%D1%81%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2-%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8B-%D0%B2%D0%BE-%D0%B2%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5 В РФ на 7 лет колонии осудили 63-летнего Михаила Симонова за антивоенные высказывания во «ВКонтакте»]</ref> <ref>[https://zona.media/article/2023/03/30/simonov-7 Если б не было войны». 63‑летнего Михаила Симонова приговорили к 7 годам колонии за антивоенные посты «ВКонтакте»]</ref>። እ.ኤ.አ. [[የማሪፖል ጦርነት|በ 2014 ፣ የሩሲያ ወታደራዊ ወረራ በዩክሬን ሲጀመር ፣ ከተማዋ በአጭር ጊዜ በሩሲያ ተያዘች ፣ ግን በዩክሬን ጦር ነፃ ወጣች]]። እ.ኤ.አ. በ2021፣ በሩሲያ እና በዩክሬን ወታደራዊ ኃይሎች መካከል መጠነኛ ግጭቶች ነበሩ። በሩሲያ በፑቲን ዘመን ሰዎች በማህበራዊ ሚዲያ ላይ “ጦርነት” ወይም “ጥቃት” የሚሉ ቃላትን የያዙ አስተያየቶችን በመለጠፋቸው ለእስር ተዳርገዋል። በይፋ ሩሲያ ሁሉንም ወንጀሎቿን ትክዳለች ፣ እናም የዩክሬን ወረራ ልዩ ወታደራዊ ኦፕሬሽን ተብሎ ይጠራል ፣ ምክንያቱም ፕሬዝዳንቱ የሩሲያን ኪሳራ የመደበቅ መብት ያለው በልዩ ኦፕሬሽን ነው። ሁሉም ፀረ-ጦርነት ተቃውሞዎች በፖሊስ በተለይም በማርች 2022 15,000 ሰዎች በፀረ-ጦርነት ሰልፎች ላይ ተሳትፈዋል ተብለው ሲታሰሩ በፖሊስ ጭካኔ የተሞላበት ተቃውሞ ተደርገዋል<ref>[https://web.archive.org/web/20220226152538/https://eng.yabloko.ru/the-yabloko-party-considers-the-war-against-ukraine-the-gravest-crime/ The Yabloko party considers the war against Ukraine the gravest crime]</ref>። {{ጥቅስ|ከቭላድሚር ፑቲን ጋር ሲወዳደር አዶልፍ ሂትለር በጣም ልከኛ እና ከፑቲን እጅግ ያነሰ ጨካኝ ሰው ነበር። ቢያንስ ሂትለር የተከበበውን ሌኒንግራድን አላጠፋም እና ለጥቂት የተረፉት ሌኒንግራድ አሁን በጀርመን እህትማማች ከተማ እንዳላት ነገራቸው። እና በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን ፑቲን በማሪፑል ውስጥ የቻለውን ሁሉ አጠፋ እና የተቻለውን ሁሉ ገድሏል, በሩሲያ ቀን የተደመሰሰችውን ከተማ እንኳን ደስ አለዎት|አሌክሳንደር ኔቭዞሮቭ ፣ ሩሲያዊ ጋዜጠኛ ፣ ጸሐፊ እና የህዝብ ታዋቂ <ref>[https://yle.fi/a/3-12331762/64-3-135661 Журналиста Александра Невзорова заочно приговорили к 8 годам за "военные фейки" – он рассказал об умышленном обстреле российской армией роддома в Мариуполе]</ref>|right}} == በአለም ውስጥ ምላሽ == [[ስዕል:Destroyedbuildinginmariupol2.jpg|thumb|250px|ማሪዮፖል በሩሲያ ጦር በተከበበበት ወቅት]] የማሪፑል እገዳ እና ውድመት በአብዛኛዎቹ አገሮች በዘመናዊው የሩስያ ታሪክ ውስጥ እንደ ታላቅ የጦር ወንጀል እውቅና የተሰጠው ሲሆን ብዙውን ጊዜ በታሪክ ተመራማሪዎች በ 1990 ዎቹ [[ቼቺኒያ|የቼቼን]] ዋና ከተማ በሩሲያ ወታደሮች ከደረሰው እገዳ እና ውድመት እና [[የሌኒንግራድ ከበባ|ሌኒንግራድ ከበባ]] ጋር ይነፃፀራሉ <ref>[https://www.tabletmag.com/sections/arts-letters/articles/escape-from-mariupol Escape From Mariupol]</ref> <ref>[https://www.asahi.com/sp/ajw/articles/14576585 VOX POPULI: Mariupol a replay of the Nazi Siege of Leningrad]</ref> <ref>[https://ge.usembassy.gov/russias-bombardment-of-ukraine-reminiscent-of-nazi-germany-during-wwii/ Russia’s bombardment of Ukraine reminiscent of Nazi Germany during WWII]</ref> <ref>[https://www.ukrainer.net/en/russia-s-graveyard-peace-from-grozny-to-mariupol/ Russia’s graveyard peace — from Grozny to Mariupol]</ref> <ref>[https://texty.org.ua/articles/112940/grozny-mariupol-why-russia-staging-pr-events-and-tours-cities-it-destroyed/ From Grozny to Mariupol. Why Russia is staging PR-events and tours in the cities it destroyed]</ref> <ref>[https://www.washingtonpost.com/world/2022/03/22/ukraine-mariupol-russia-putin-aleppo-grozny/ Ukraine’s Mariupol is under siege. It’s a wartime tactic Putin knows too well.]</ref> <ref>[https://www.hrw.org/news/2024/02/08/ukraine-new-findings-russias-devastation-mariupol Ukraine: New Findings on Russia’s Devastation of Mariupol]</ref>። == በባህል እና ሲኒማ == * ማሪፖል: ተስፋ አልጠፋም (በዩክሬንኛ Маріуполь: Невтрачена надія፣ 2022) <ref>[https://www.acc.go.kr/webzine/index.do?article=787&lang= Mariupol. Unlost Hope]</ref> == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ፑቲኒዝም]] * [[ስታሊኒዝም]] * [[የአዞስታል ጦርነት]] * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] * [[በቤልጎሮድ ላይ ጥቃቶች]] == አገናኞች == a01aqh8wkyx7a2llihv1kx7rhfdck0s የ 2014 የዩክሬን አብዮት 0 55402 391826 391633 2026-04-21T10:15:08Z ~2026-24568-28 58230 391826 wikitext text/x-wiki '''የ 2014 የዩክሬን አብዮት''' ('''Революція Гідності''', '''Euromaidan''') ይህ በ 2013 መገባደጃ ላይ በ [[ዩክሬን]] ውስጥ የተካሄደ አብዮት ነው - እ.ኤ.አ. በ 2014 መጀመሪያ ላይ የሰብአዊ መብቶችን ለመጠበቅ እና በአውሮፓ አቅጣጫ የዩክሬን እድገትን ለማስተዋወቅ የታለመ የፕሮ-የሩሲያ ፕሬዝዳንት ቪክቶር ያኩኖቪች አምባገነናዊ አገዛዝ ላይ (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 2006)። [[ስዕል:Euromaidan collage.jpg|thumb|220px|የአብዮቱ ክስተቶች]] ቀደም ባሉት ጊዜያት ሩሲያ [[ዩክሬናውያን|የዩክሬን]] ማንነትን ለማጥፋት የታለመውን [[ሆሎዶሞር]] እና [[የሩሲያዊነት]] ሠርታለች, ይህም ከሩሲያ ጋር የጠበቀ ግንኙነት እንዲፈጠር እና የሩስያ ቋንቋ በዩክሬን እንዲስፋፋ አድርጓል። እ.ኤ.አ. በ 2004 ከሶቪየት ህብረት ውድቀት በኋላ ዩክሬን የመጀመሪያውን አብዮት አጋጥሞታል ፣ በአውሮፓ ደጋፊ ፓርቲዎች የሚመራው የሩሲያ ደጋፊ በሆኑት ላይ ፣ ይህም ለአውሮፓ ደጋፊ ፕሬዝዳንት ቪክቶር ዩሽቼንኮ አሸናፊ ሆነ። ሆኖም እ.ኤ.አ. በ 2010 በሩሲያ የሚደገፉት ፕሬዝዳንት ያኑኮቪች በተጭበረበረ ምርጫ ምክንያት ወደ ስልጣን መጡ። እ.ኤ.አ. በ 2012 ከሩሲያ ጋር ያለውን ድንበር ከወታደራዊ ኃይል ለማላቀቅ እርምጃዎችን ወስዶ የዩክሬን ወደ ሩሲያ የመቀላቀል ጉዳይን በማንሳት ሰላማዊ ተቃውሞዎችን አስነስቷል። ገና ከጅምሩ በጸጥታ ሃይሎች ስርዓት አልበኝነት የተነሳ ሰላማዊ ተቃውሞ ወደ ትጥቅ ተሸጋግሯል። [[ስዕል:Monument to the events of Euromaidan in Znamianka , Ukraine , November 2023.jpg|thumb|180px|በአንደኛው የዩክሬን ከተማ ውስጥ ከብዙ ሀውልቶች አንዱ]] አብዮቱ በዋናነት የተቀሰቀሰው ዩክሬናውያን መኖር እንደሌለባቸው እና መሬታቸው የሩሲያ ዋና አካል መሆን አለበት በሚለው [[የሩሲያዊ ዓለም]] አስተሳሰብ መስፋፋት ነው። በ 2014 አብዮት በያኑኮቪች የተገደሉት ሰላማዊ የዩክሬን ተቃዋሚዎች በዩክሬን በጣም የተከበሩ እና "የሰማይ መቶ" የሚል ቅጽል ስም ተሰጥቷቸዋል <ref>[https://web.archive.org/web/20140228043110/http://nbnews.com.ua/ua/news/113764/ На Майдані попрощалися з «небесною сотнею» загиблих активістів]</ref>። እ.ኤ.አ. በየካቲት-መጋቢት 2014 ሩሲያ ወረራዋን እና ክራይሚያን መቀላቀል ስትጀምር ቪክቶር ያኑኮቪች ሀገሩን ለቆ ወደ ሩሲያ ተሰደደ እና በኤፕሪል 2014 ዶንባስ ተብሎ በሚጠራው የዩክሬን ምስራቃዊ ክልሎች [[ጦርነት በዶንባስ|ጦርነት]] ተከፈተ <ref name="Вторгнення">[http://www.pravda.com.ua/news/2014/04/12/7022207/ Вторгнення військ РФ на сході країни відбулося&nbsp;— джерела] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140415111321/http://www.pravda.com.ua/news/2014/04/12/7022207/ |date=15 квітня 2014 }} Українська правда, 12 квітня 2014&nbsp;р.</ref> <ref>{{Cite web|title=Війна на Донбасі викликана небажанням України повертатися до СРСР - російський журналіст|url=https://www.unian.ua/politics/1016943-viyna-na-donbasi-viklikana-nebajannyam-ukrajini-povertatisya-do-srsr-rosiyskiy-jurnalist.html|website=www.unian.ua|accessdate=2023-01-07|language=uk}}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.048.ua/article/524646 |title=СМИ: одесский антимайдан раскололся из-за денег |accessdate=5 травня 2014 |archive-date=5 травня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140505170048/http://www.048.ua/article/524646 |archivedate=2014-05-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140505170048/http://www.048.ua/article/524646 }}</ref>። እጅግ ደም አፋሳሹ ግጭት በኦዴሳ ግንቦት 2 ላይ ተከስቷል፣ ምልክት የሌላቸው ሩሲያውያን በሰላማዊ የዩክሬን ተቃዋሚዎች ላይ ከሰራተኛ ማህበር ህንፃ ጣሪያ ላይ ተኩስ ከፈቱ በኋላ ህንጻውን በእሳት አቃጥለው ሸሹ ነገር ግን ኦዴሳ የዩክሬን አካል ሆና ቆይታለች። በ2022 በሩሲያ የሚደገፈው የዶንባስ ግጭት ወደ [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች|ሙሉ ወረራ]] ተሸጋገረ <ref>[https://web.archive.org/web/20150331070138/http://ua.112.ua/suspilstvo/poroshenko-ninishnya-neogoloshena-viyna-mozhe-stati-velikoyu-vitchiznyanoyu-dlya-ukrayinciv-105941.html Порошенко: Нинішня неоголошена війна може стати Вітчизняною для українців]</ref>። == ሲኒማ ውስጥ == የሰርጌ ሎዝኒትሳ ዘጋቢ ፊልም "ማይዳን" (2014) በዳይሬክተሩ በራሱ የተቀረፀውን የአብዮቱን ትክክለኛ ክስተቶች ያሳያል <ref>[https://loznitsa.com/movie/maidan Maidan - Sergei Loznitsa]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[የሩሲያ ጸደይ]] * [[ጉላግ]] == አገናኞች == gn2m41i37ixxru4zz0sw2u0r04ju01u ጦርነት በዶንባስ 0 55403 391804 391793 2026-04-20T14:41:25Z ~2026-24284-22 58216 /* በጦርነቱ ወቅት ሙስና */ 391804 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = ጦርነት በዶንባስ | ክፍል = [[፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ|የሩሲያ-ዩክሬን ጦርነት]] | ስዕል = East Ukraine conflict dynamics.gif | የስዕል_መግለጫ = [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|የውጊያ ኢንፎግራፊክስ]] <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref> | ቀን = ኤፕሪል 12፣ 2014 - አሁን | ቦታ = [[ዶንባስ|ሁለት የዩክሬን ምስራቃዊ ክልሎች]]፣ አውሮፓ | ውጤት = ድል ​​ለዩክሬን በትንሹ የግዛት ኪሳራ፣ የሩስያ ዕቅዶች መውደቅ፣ ለዩክሬን ዓለም አቀፍ ድጋፍ መጨመር እና ሩሲያ ከዓለም መገለሏን፣ በዩክሬን እና በዲሞክራሲያዊ አገሮች መካከል ያለው ጥምረት፣ እና በሩሲያ እና በሰሜን ኮሪያ እና በኢራን መንግስታት መካከል ያለው ጥምረት። | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} * [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] * [[የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] * [[ታላቁ ዶን ጦር]] * [[ደቡብ ኦሤትያ-አላኒያ]] * [[አብካዝያ]] * [[ቼቺኒያ]] | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} * [[አውሮፓ ህብረት]] (ዲፕሎማሲያዊ ድጋፍ) | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ፑቲን]] * ኢጎር ጊርኪን * አሌክሳንደር ቦሮዳይ * አሌክሲ ሚልቻኮቭ * አርሰን ፓቭሎቭ | መሪ2 = ኦሌክሳንደር ቱርቺኖቭ * ፔትሮ ፖሮሼንኮ * ታራስ ኮስታንቹክ * ሰርጄ ሶሎፓይ * የዩክሬን የጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ ቫለሪ ዛሉጂኒ | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = [[የሩሲያ ፌዴሬሽን የጦር ኃይሎች]] 23000 <ref name="Indep">Michael Segalov, [https://archive.fo/cpzfO#selection-3505.0-3508.0 Russia 'accidentally reveals' number of its soldiers killed in eastern Ukraine], ''The Independant'', 26 août 2015.</ref> | ጉዳት2 = [[የዩክሬን የጦር ኃይሎች]] 14000 <ref>{{lien web|url=https://memorybook.org.ua/index.htm|titre=Книга пам'яті загиблих|traduction titre=Memorial Book to the Fallen|langue=Ukrainien|série=Herman Shapovalenko, Yevhen Vorokh, Yuriy Hirchenko|consulté le=8 mars 2019}}.</ref> }} '''ጦርነት በዶንባስ''' (በዩክሬንኛ '''Війна на сході України'''፣ '''війна на Донбасі'''፣ '''በዩክሬን ምስራቃዊ ጦርነት''') ይህ ጦርነት ከ 2014 ጀምሮ እየተካሄደ ያለ እና የሩስያ-ዩክሬን ጦርነት አካል ነው። ከ [[ፑቲኒዝም]] ዋና ዋና ወንጀሎች አንዱ። [[በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች|በድህረ-ሶቪየት ጠፈር ውስጥ በሩሲያ የተከፈቱት ጦርነቶች አካል]]። ከነዚህ ሁሉ ግጭቶች ውስጥ በዩክሬን ያለው ጦርነት ረጅሙ፣ አጥፊ እና ደም አፋሳሽ ነው <ref name="й">{{Cite web |url=http://iportal.rada.gov.ua/news/Novyny/Povidomlennya/91559.html |title=Верховна Рада України ухвалила Закон «Про забезпечення прав і свобод громадян на тимчасово окупованій території України» / Інформаційне управління Апарату Верховної Ради України, 15.04.2014 14:06 |accessdate=15 квітня 2014 |archive-date=24 вересня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210924132545/https://iportal.rada.gov.ua/news/Novyny/Povidomlennya/91559.html }}</ref>። [[ስዕል:Меморіал воїнам АТО (2014-2018) , Знам'янка , Кіровоградська обл. , Україна.jpg|thumb|220px|በማዕከላዊ ዩክሬን ውስጥ በ [[ዝናምያንካ]] ከተማ ውስጥ ለወደቁት የዩክሬን ወታደሮች ሀውልቶች አንዱ <ref>[https://suspilne.media/kropyvnytskiy/159498-u-znamanci-vidkrili-dosku-pamati-zagiblim-bijcam/ У Знам'янці відкрили дошку пам'яті загиблим бійцям]</ref>]] [[ስዕል:Map of the war in Donbass.svg|thumb|220px|ከወረራ በኋላ የውጊያ ካርታ በ2022]] [[ለስላቭያንስክ ጦርነት|ጦርነቱ የጀመረው ኤፕሪል 12 ቀን 2014 ሲሆን በሩሲያ የሚደገፉ በኢጎር ጊርኪን የሚመራው ተገንጣዮች ምሥራቃዊ ዩክሬንን በወረሩበት ወቅት ነው]]። በምላሹም ዩክሬን ድንበሯን ለማስጠበቅ የፀረ ሽብር ዘመቻ ጀመረች <ref>{{cite web |url=http://gazeta.ua/articles/politics/_ci-lyudi-zi-zbroyeyu-prijshli-do-nas-z-mirom-mer-slovyanska-pro-separatistiv/552252 |title="Ці люди зі зброєю прийшли до нас з миром" - мер Слов'янська про сепаратистів |date=12 квітня 2014 |publisher=Gazeta.ua |accessdate=5 травня 2014 |archive-date=21 квітня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421121955/http://gazeta.ua/articles/politics/_ci-lyudi-zi-zbroyeyu-prijshli-do-nas-z-mirom-mer-slovyanska-pro-separatistiv/552252 }}</ref>። ሩሲያውያን አፈና፣ ማሰቃየት እና የጅምላ የሽብር ጥቃቶችን ጨምሮ በርካታ ዘግናኝ ወንጀሎችን ፈጽመዋል። በጣም ታዋቂ ከሆኑት ጉዳዮች መካከል ኢሪና ዶቫን የትውልድ ከተማዋን ሩሲያ ወረራዋን በመቃወም ሰላማዊ ተቃውሞ እና የዩክሬን የጦር እስረኛ ኢጎር ኮዝሆማ ጉዳይ ይገኙበታል። እነዚህ ሰዎች በራሺያውያን እና ተገንጣዮች ዘንግ ላይ ታስረው በአደባባይ ተደብድበው ተዋርደዋል <ref>[https://www.dazeddigital.com/politics/article/39206/1/a-ukrainian-prisoner-of-war-reflects-on-the-photo-that-saved-her-life Irina Dovgan tells of public abuse at hands of pro-Moscow separatists]</ref> <ref>[https://archive.khpg.org/en/1409602098A Ukrainian prisoner of war reflects on the photo that saved her life]</ref> <ref>[https://www.nytimes.com/2014/09/01/world/europe/ukrainian-woman-irina-dovgan-held-up-to-public-abuse-is-released.html Ukrainian Woman, Held Up to Public Abuse, Is Released]</ref>። በሜይ 11፣ 2014 በዶኔትስክ እና በሉሃንስክ ክልሎች ውስጥ የውሸት "ህዝበ ውሳኔዎች" ተካሄደ; የ "ዶኔትስክ ሪፐብሊክ" እና "ሉሃንስክ ሪፐብሊክ" ታወጁ <ref name=":0">{{Cite web |url=http://ipress.ua/news/referendum_donetskoi_respubliky_ie_nelegitymnym__tsvk_62288.html |title=Референдум «Донецької республіки» є нелегітимним, — ЦВК |accessdate=2 липня 2014 |archive-date=17 травня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140517153143/http://ipress.ua/news/referendum_donetskoi_respubliky_ie_nelegitymnym__tsvk_62288.html }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://newsradio.com.ua/news/2014_05_12/DNR-zvernulasja-do-RF-z-prohannjam-prijnjati-do-skladu-Ros-9462/ |title=ДНР звернулася до РФ з проханням прийняти її до складу Росії |accessdate=21 травня 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140518174800/http://newsradio.com.ua/news/2014_05_12/DNR-zvernulasja-do-RF-z-prohannjam-prijnjati-do-skladu-Ros-9462/ |archivedate=18 травня 2014 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=У Луганській області затримали одного з ключових організаторів "референдуму"|url=https://www.rbc.ua/ukr/news/luganskoy-oblasti-zaderzhali-odnogo-klyuchevyh-1595004647.html|website=[[РБК-Україна]]|accessdate=2020-07-19|language=ru|archive-date=2020-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719122019/https://www.rbc.ua/ukr/news/luganskoy-oblasti-zaderzhali-odnogo-klyuchevyh-1595004647.html}}</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2014 የበጋ ወቅት በኢሎቪክ ከተማ ከባድ ውጊያ ተቀሰቀሰ። የዩክሬን ወታደሮች በኪየቭ ትእዛዝ ከከተማው ሲወጡ፣ ቀደም ሲል በሰላማዊ መንገድ ለመውጣት ቢስማሙም፣ የሩስያ ወራሪዎች ያለማስጠንቀቂያ ተኩስ ከፍተዋል <ref>{{Cite web|url=http://www.dw.com/uk/слідча-комісія-вр-в-іловайському-котлі-загинули-і-були-поранені-близько-тисячі-військових/a-18009023|title=Слідча комісія ВР: В іловайському котлі загинули і були поранені близько тисячі військових {{!}} Політичні новини з України: аналітика, прогнози, коментарі {{!}} DW {{!}} 20.10.2014|last=(www.dw.com)|first=Deutsche Welle|website=DW.COM|language=uk|accessdate=2017-09-01|archive-date=01.09.2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901204039/http://www.dw.com/uk/слідча-комісія-вр-в-іловайському-котлі-загинули-і-були-поранені-близько-тисячі-військових/a-18009023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.radiosvoboda.org/a/26646712.html|title=Під Іловайськом загинули і зникли безвісти близько 1 000 військових – Сенченко|website=Радіо Свобода|accessdate=2017-09-12|archive-date=2017-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912234624/https://www.radiosvoboda.org/a/26646712.html}}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.unian.ua/politics/1020513-pid-ilovayskom-zaginuv-241-ukrajinskiy-silovik-gpu.html |title=В ГПУ назвали офіційні дані про втрати під Іловайськом |accessdate=11 грудня 2014 |archive-date=13 грудня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141213002425/http://www.unian.ua/politics/1020513-pid-ilovayskom-zaginuv-241-ukrajinskiy-silovik-gpu.html }}</ref>። የመጀመሪያው የሰላም ስምምነቶች በሴፕቴምበር 2014 ሚንስክ ውስጥ ተፈርመዋል። [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች|እ.ኤ.አ. በጥር-የካቲት 2015 ለደብልቴሴቭ እና ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ውጊያ ተከፈተ ፣ ከዚያ በኋላ ሁለተኛው የሰላም ስምምነቶች በሚንስክ ተፈራረሙ]] <ref>{{Cite news|title=Як обороняли і як втратили Донецький аеропорт. Спогади командира кіборгів Мікаца|url=https://www.bbc.com/ukrainian/features-51179518|work=BBC News Україна|date=2020-01-20|accessdate=2020-01-21|language=uk|first=В'ячеслав|last=Шрамович|archive-date=2020-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200523222448/https://www.bbc.com/ukrainian/features-51179518}}</ref>። የሩስያ ደጋፊ ሃይሎች እነዚህን ኳሲ-ሪፐብሊካኖች [[ኖቮሮሲያ]] ወደ ሚባል ኮንፌዴሬሽን ለማዋሀድ አቅደው ይህ ሙከራ አልተሳካም <ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/profile/Kristian-Atland/publication/359652587_The_Donbas_War_at_Eight_Years_Autopsy_of_a_Failed_Peace_Process/links/6246f03e7931cc7ccf0bb10e/The-Donbas-War-at-Eight-Years-Autopsy-of-a-Failed-Peace-Process.pdf|title=The Donbas War at Eight Years: Autopsy of a Failed Peace Process|access-date=2022-08-27|archive-date=2022-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221009070417/https://www.researchgate.net/profile/Kristian-Atland/publication/359652587_The_Donbas_War_at_Eight_Years_Autopsy_of_a_Failed_Peace_Process/links/6246f03e7931cc7ccf0bb10e/The-Donbas-War-at-Eight-Years-Autopsy-of-a-Failed-Peace-Process.pdf|url-status=live}}</ref>። ከ 2018 ጀምሮ ጠብ በተሳካ ሁኔታ በረዶ ሆኗል፣ እና የሩሲያ ቅስቀሳዎች ችላ ተብለዋል። በጠቅላላው እስከ 2022 ድረስ እስከ 14 000 የሚጠጉ ሰዎች ሞተዋል። የካቲት 21 ቀን 2022 ሩሲያ የፈጠረውን የኳሲ-ሪፐብሊኮችን “ነፃነት” እውቅና ሰጥታለች ፣ የካቲት 24 ቀን 2022 በዩክሬን ላይ ግልፅ ጦርነት ይጀምራል <ref>[https://www.nytimes.com/2025/11/28/world/europe/zelensky-yermak-resigns-ukraine-corruption-scandal.html Zelensky’s Top Aide Resigns Amid Widening Corruption Scandal]</ref>። == የዚህ ጦርነት ዋና ደረጃዎች == [[ስዕል:2014-08-31. War in Donbass 09.JPG|thumb|250px|የዩክሬን ወታደሮች ቦታቸውን ይከላከላሉ]] እ.ኤ.አ. በ 2014 ፣ ከ [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|አብዮቱ]] ጋር ትይዩ ፣ [[የሩሲያ ጸደይ]] በመባል የሚታወቁት ተከታታይ የተቃውሞ ሰልፎች በዩክሬን ተካሂደዋል። ጦርነቱ የጀመረው እ.ኤ.አ. በየካቲት - መጋቢት 2014 የሩስያ ጦር [[ክራይሚያ መቀላቀል|ክሬሚያን ሲይዝ]] እና ሚያዝያ 12 ቀን 2014 በሩሲያ መኮንን ኢጎር ጊርኪን የሚመራው ጦር ምስራቃዊ ዩክሬንን ወረረ <ref>[https://jamestown.org/igor-strelkov-girkin-the-rise-and-fall-of-the-former-donetsk-minister-of-defense/ Igor Strelkov-Girkin: The Rise and Fall of the Former Donetsk Minister of Defense]</ref>። * [[ለስላቭያንስክ ጦርነት]] * [[የማሪፖል ጦርነት]] * ለኢሎቪስክ ከተማ ጦርነቶች <ref>[https://dyvys.info/2017/08/28/rokovyny-ilovajskogo-kotla-hronologiya-ta-rozsliduvannya-tragediyi/ Роковини Іловайського котла: хронологія та розслідування трагедії]</ref> * ለሊሲቻንስክ ከተማ ጦርነቶች <ref>[https://hai-nyzhnyk.in.ua/doc/2024doc_10-rokiv-vijny.php 10 років війни в Україні: хронологія, найвизначніші події, трагедії та перемоги]</ref> * [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች]] * ለደብልትሴቭ ጦርነቶች <ref>[https://dshv.mil.gov.ua/page/yak-dniprovski-desantniki-zvilnyali-debalceve-u-2014-roci Як Дніпровські десантники звільняли Дебальцеве у 2014 році]</ref> * ለሴቬሮዶኔትስክ ከተማ መዋጋት <ref>[https://uinp.gov.ua/pres-centr/novyny/yak-zvilnyaly-syevyerodoneck-i-lysychansk-zvorushlyvi-istoriyi-vid-ukrayinskyh-biyciv-i-meshkanciv Як звільняли Сєвєродонецьк і Лисичанськ: зворушливі історії від українських бійців і мешканців]</ref> * ለአቪዲቪካ ከተማ ጦርነቶች <ref>[https://armyinform.com.ua/2022/01/29/zirvanyj-nastup-boyi-29-sichnya-2017-roku-pid-avdiyivkoyu/ Зірваний наступ: бої 29 січня 2017 року під Авдіївкою]</ref> እ.ኤ.አ. ከ2021 ጀምሮ ሩሲያ ከዩክሬን ጋር በሚያዋስነው ድንበር አካባቢ ወታደሮቿን እያሰባሰበች ትገኛለች እና ወታደሮቿን ወደ [[የአሌክሳንደር ሉካሼንኮ አገዛዝ|ቤላሩስ፣ አሌክሳንደር ሉካሼንኮ ለብዙ አመታት የገዙባት]] ማሰማራት ጀምራለች። ውጥረቱ እየጨመረ መጥቷል። እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. የካቲት 24 ቀን 2022 ሩሲያ በዩክሬን ላይ ግልፅ ወረራ ጀመረች። የሩስያ ባለስልጣናት እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. የካቲት 24 ቀን 2022 የጀመረውን ጦርነት “ልዩ ወታደራዊ ኦፕሬሽን” ብለውታል ምክንያቱም ሩሲያ ዩክሬን በጥቂት ቀናት ውስጥ እንደምትወድቅ ጠብቃ ነበር (የሩሲያ ቲቪ ያለማቋረጥ “ኪዪቭን በሦስት ቀናት ውስጥ እንወስዳለን” የሚለውን መፈክር ይደግማል) እና ይህ ስያሜ መንግስት የሩሲያን ወታደራዊ ኪሳራ ለመደበቅ ስለሚያስችል ነው <ref>[http://www.finnews.ru/cur_an.php?idnws=35499 Россия действительно планировала захватить Киев за 3 дня. Тому есть доказательство – бюджет]</ref>። == [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች|የጦር ወንጀሎች]] == [[ስዕል:Александр Бородай.jpg|thumb|150px|አሌክሳንደር ቦሮዳይ]] [[ስዕል:Igor Ivanovich Strelkov Yekaterinburg3.JPG|thumb|150px|ይህንን ጦርነት ለመጀመር ሃላፊነት ያለው የሩሲያ መኮንን]] [[ስዕል:Vladimir Zhoga (Vokha) and Arsen Pavlov (Motorola).jpg|thumb|150px|አርሰን ፓቭሎቭ፣ በመቶዎች የሚቆጠሩ ዩክሬናውያንን መግደሉን የተናዘዘ የሩሲያ የጦር ወንጀለኛ]] [[ስዕል:Givi in the ruins of Donetsk Airport.jpg|thumb|150px|በዶኔትስክ አውሮፕላን ማረፊያ ፍርስራሽ አቅራቢያ የሩሲያ የጦር ወንጀለኛ ጊቪ]] [[ስዕል:Alexey Milchakov.png|thumb|150px|አሌክሲ ሚልቻኮቭ፣ ሩሲያኛ ኒዮ-ናዚ፣ የጦር ወንጀለኛ <ref>[https://archive.khpg.org/en/1420855493 St. Petersburg Neo-Nazi Sadist in Donbas – ‘Russia’s Pride and Glory’]</ref> <ref>[https://newssky.com.ua/en/neonaczizm-pod-krylom-rossijskih-vlastej/ Neo-Nazism under the wing of the Russian authorities]</ref>]] በዩክሬን ውስጥ የሩሲያ ድርጊቶች የተከናወኑት በ[[የሩሲያዊ ዓለም]] ርዕዮተ ዓለም ላይ ነው። ከዶኔትስክ ኳሲ ሪፐብሊክ መሪዎች አንዱ፣ የሩሲያ ዜጋ፣ የሞስኮ የፖለቲካ ስትራቴጂስት እና የሩስያ ፓርላማ አባል የሆነው አሌክሳንደር ቦሮዳይ የማሌዢያ አየር መንገድን በራሺያ በተያዘው ክልል ላይ የመምታት ሃላፊነት አለበት <ref>[https://web.archive.org/web/20151114132242/http://www.abc.net.au/news/2015-10-13/dutch-authorities-deliver-final-report-on-crashed-flight--mh17/6851490 MH17: Malaysia Airlines flight shot down by BUK missile fired from eastern Ukraine, Dutch Safety Board says]</ref>። በምስራቅ ዩክሬን የተዋጋው ሩሲያዊው አርሰን ፓቭሎቭ (ሞቶሮቶ የሚል ቅጽል ስም ያለው) የዩክሬን የጦር እስረኞችን በማሰቃየት ተከሷል <ref>{{Cite web|title=Хто такий ліквідований бойовик "Моторола": від Чечні до Донбасу – новини Донецька|url=https://dn.depo.ua/ukr/donetsk/poloviy-komandir-motorola-vid-chechni-do-donbasu-16112015200000|website=www.depo.ua|accessdate=2023-07-17|language=uk|archivedate=2023-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230717182950/https://dn.depo.ua/ukr/donetsk/poloviy-komandir-motorola-vid-chechni-do-donbasu-16112015200000}}</ref><ref>{{cite web |url=http://zik.ua/ua/news/2014/10/04/pry_shturmi_letovyshcha_boyovyk_motorola_skakav_yak_prydurok_y_potravyv_svoih_polonenyh_pobratymiv__ekspert_529102 |title=При штурмі летовища бойовик Моторола скакав як придурок й потравив своїх полонених «побратимів»,&nbsp;— експерт |publisher=[http://zik.ua/ «ZIK»] |accessdate=29 листопада 2014 |archive-date=5 грудня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205082859/http://zik.ua/ua/news/2014/10/04/pry_shturmi_letovyshcha_boyovyk_motorola_skakav_yak_prydurok_y_potravyv_svoih_polonenyh_pobratymiv__ekspert_529102 |archivedate=2014-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141205082859/http://zik.ua/ua/news/2014/10/04/pry_shturmi_letovyshcha_boyovyk_motorola_skakav_yak_prydurok_y_potravyv_svoih_polonenyh_pobratymiv__ekspert_529102 }}</ref><ref>{{Cite web|title=СБУ оформила підозру Моторолі|url=http://www.pravda.com.ua/news/2015/02/21/7059316/|website=[[Українська правда]]|accessdate=2019-06-16|language=uk|archive-date=16 червня 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616225349/https://www.pravda.com.ua/news/2015/02/21/7059316/}}</ref><ref>[http://censor.net.ua/video_news/331604/terrorist_motorola_mne_vse_pohyi_ya_15_plennyh_rasstrelyal_hochu_ubivayu_hochu_net_audio Террорист Моторола: Мне все пох#й. Я 15 пленных расстрелял. Хочу убиваю, хочу&nbsp;— нет. АУДИО] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510084534/http://censor.net.ua/video_news/331604/terrorist_motorola_mne_vse_pohyi_ya_15_plennyh_rasstrelyal_hochu_ubivayu_hochu_net_audio |date=10 травня 2015 }} // ''[[Цензор.нет]]'', 07.04.2015</ref><ref>[http://www.unian.net/war/1064307-motorola-zayavil-chto-rasstrelyal-15-ukrainskih-voennoplennyih.html «Моторола» заявил, что расстрелял 15 украинских военнопленных] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150509103549/http://www.unian.net/war/1064307-motorola-zayavil-chto-rasstrelyal-15-ukrainskih-voennoplennyih.html |date=9 травня 2015 }} // ''[[УНІАН]]'', 06.04.2015</ref><ref>[http://www.kyivpost.com/content/kyiv-post-plus/kremlin-backed-fighters-confession-of-killing-prisoners-might-become-evidence-of-war-crimes-audio-385532.html Russian fighter's confession of killing prisoners might become evidence of war crimes (AUDIO)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150410001701/http://www.kyivpost.com/content/kyiv-post-plus/kremlin-backed-fighters-confession-of-killing-prisoners-might-become-evidence-of-war-crimes-audio-385532.html |date=10 квітня 2015 }} // ''[[Kyiv Post]]'', April 6, 2015</ref><ref>[http://censor.net.ua/news/332868/dostal_pistolet_i_pustil_dve_puli_v_golovu_osvobojdennyyi_iz_plena_voin_yuriyi_sova_rasskazal_kak_motorola «Достал пистолет и пустил две пули в голову»,&nbsp;— освобожденный из плена воин Юрий Сова рассказал, как Моторола казнил киборга Игоря Брановицкого] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150504003354/http://censor.net.ua/news/332868/dostal_pistolet_i_pustil_dve_puli_v_golovu_osvobojdennyyi_iz_plena_voin_yuriyi_sova_rasskazal_kak_motorola |date=4 травня 2015 }} // ''[[Цензор.нет]]'', 16.04.2015</ref><ref>[http://www.bbc.co.uk/ukrainian/politics/2015/04/150415_branovytsky_death_witness_sova_interview_vs?ocid=socialflow_facebook Як «Моторола» вбив полоненого «кіборга»&nbsp;— розповідь очевидця.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150419010117/http://www.bbc.co.uk/ukrainian/politics/2015/04/150415_branovytsky_death_witness_sova_interview_vs?ocid=socialflow_facebook |date=19 квітня 2015 }} // ''[[Українська служба BBC|ВВС Україна]]'', 16 квітня 2015</ref>። በ2014-2015 በሩስያ ወረራ ምክንያት በዶኔትስክ ከሚገኙት የዩክሬን ትላልቅ አየር ማረፊያዎች አንዱ ሙሉ በሙሉ ወድሟል <ref name="244, а не 242">[https://www.radiosvoboda.org/a/oborona-donetskogo-aeroportu-244/31064068.html Чому 244, а не 242: «кіборги» про останні два дні оборони Донецького аеропорту]</ref>። በቭላድሚር ፑቲን መንግስት በተደጋጋሚ ተጥሷል እና እንደገና የተፃፈው የሩስያ ህገ መንግስት እራሱ የሩስያ ጦር ወይም ሌላ ወታደራዊ ሃይል በሌሎች ሀገራት መጠቀም ህገወጥ ነው (የሩሲያ ፌዴሬሽን የወንጀለኛ መቅጫ ህግ አንቀጽ 353) ይላል <ref>[https://navalny.com/p/4609/ Разбираем конституцию РФ как новый iPhone]</ref>። ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ በሩሲያ በዩክሬን ላይ ለፈጸመው ጥቃት ወንጀል ልዩ ፍርድ ቤት ለመፍጠር አቅዷል (በእንግሊዝኛ Tribunal for the Crime of Aggression against Ukraine) <ref>[https://www.coe.int/en/web/portal/-/ukraine-and-the-council-of-europe-sign-agreement-on-establishing-a-special-tribunal-for-the-crime-of-aggression-against-ukraine Ukraine and the Council of Europe sign Agreement on establishing a Special Tribunal for the Crime of Aggression against Ukraine]</ref>። == [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] == የሩስያ የመንግስት ሚዲያዎች በሺዎች የሚቆጠሩ የውሸት ዜናዎችን አሳትመዋል ለምሳሌ "የዩክሬን ናዚዎች ህፃን እንደ ኢየሱስ ሰቀሉ" የጦርነቱን መንስኤ እና የዘመን ቅደም ተከተል በማዛባት እና "ዩክሬን በምስራቃዊ ክልሎቿ ላይ ጥቃት ሰንዝራለች እና ለዚህም ነው እርዳታ ለማግኘት ወደ ሩሲያ እየዞሩ ያሉት" የሚል ሀሳብ በሩስያውያን ውስጥ እንዲሰርጽ አድርጓል <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=mo1PFMkNsHM Чеченские и Новоросские ополченцы ищут Добермана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208185145/https://www.youtube.com/watch?v=mo1PFMkNsHM |date=8 грудня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=RLvqaofs4AE +18 Ополченцы избивают пленного «диверсанта» АТО 10 11 Донецк 14 War in Ukraine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151227082638/https://www.youtube.com/watch?v=RLvqaofs4AE |date=27 грудня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=i0U2QTVYaPQ УКРАИНА НОВСТИ СЕГОДНЯ 21 01 2015 ►Гиви и Моторола Разборка с пленными силовиками ВСУ ДОНЕЦК] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208130328/https://www.youtube.com/watch?v=i0U2QTVYaPQ |date=8 грудня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=W6TbpeZkwtI 22.01.2015 Армия ДНР привезла пленного киборга на место преступления ВСУ(+18, НЕНОРМАТИВНАЯ ЛЕКСИКА)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123063304/https://www.youtube.com/watch?v=W6TbpeZkwtI |date=23 січня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=D-gJ46pVLMo Пленных укров бытие (Донецк, 22.01.15)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203212153/https://www.youtube.com/watch?v=D-gJ46pVLMo |date=3 грудня 2018 }}{{ref-ru}}</ref>። [[ስዕል:Boris Nemtsov (7174588884).jpg|thumb|250px|[[ቦሪስ ኔምትሶቭ]] ከመራጮች ጋር]] [[ስዕል:Vladimir Putin interview with Dmitry Kiselyov 2024 in the Kremlin 05.jpg|thumb|250px|ፑቲን ከሩሲያ የፕሮፓጋንዳ ቴሌቪዥን ኃላፊ ዲሚትሪ ኪሴሌቭ ጋር ያደረጉት ቃለ ምልልስ።]] [[ስዕል:Site of the murder of Boris Nemtsov 4615.jpg|thumb|250px|በሞስኮ የኔምትሶቭ ግድያ ቦታ ላይ ፒክኬት። ምልክቱ "ፑቲን ኔምትሶቭን ገደለ" የሚል ነው]] እ.ኤ.አ. እስከ 2022 ድረስ ሩሲያ በዩክሬን ውስጥ የምታደርገውን ቀጥተኛ ጣልቃ ገብነት እንዲሁም ስለ ሩሲያ የጦር ወንጀሎች በተለይም የሴንት ፒተርስበርግ ኒዮ ናዚ ኒዮ ናዚ በዩክሬን ውስጥ ከ2014 ጀምሮ ሲዋጋ ስለፈጸሙት የሩስያ ሚዲያዎች ዝም ብለዋል። በጣም ታዋቂው የሩሲያ ኒዮ-ናዚ አሌክሲ ሚልቻኮቭ ነው። በዩክሬን ላይ ጥላቻን የሚቀሰቅሱ በሺዎች የሚቆጠሩ ፊልሞችም በሩሲያ መንግስት ድጋፍ እና ተልዕኮ ተዘጋጅተዋል <ref>[https://svidomi.in.ua/page/02_05_2022_074412 Україна в російських фільмах]</ref> <ref>{{Cite web|title=Російський фейк про "розп'ятого хлопчика" з Донбасу потрапив в американський серіал|url=https://www.segodnya.ua/ua/world/usa/rossiyskiy-feyk-o-raspyatom-malchike-iz-donbassa-popal-v-amerikanskiy-serial-1122292.html|website=www.segodnya.ua|accessdate=|language=uk|last=|first=|date=|publisher=}}</ref>። እንዲሁም እ.ኤ.አ. በ 2015 በሩሲያ በዩክሬን ጦርነትን በመቃወም ፣ የሰላም ሰልፎችን በማደራጀት እና በዚህ ጦርነት ላይ ዘገባ ያዘጋጀው ዋና አክቲቪስት ፖለቲከኛ ቦሪስ ኔምትሶቭ በሩሲያ ተገደለ <ref name="tass">{{cite web|url=http://tass.ru/proisshestviya/1798132|title=Расследование убийства Бориса Немцова. Хроника событий|date=2015-02-28|publisher=[[ТАСС]]|access-date=2015-02-28|archive-date=2015-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150922195658/http://tass.ru/proisshestviya/1798132|url-status=live}}</ref><ref name="interfax427054" /><ref name="BBC" />። == የዩክሬን ጀግኖች == [[ስዕል:Taras Kostanchuk.jpg|thumb|200px|ለኢሎቫስክ ከተማ በተደረገው ጦርነት የተካፈለው ታዋቂው ወታደራዊ ሰው ታራስ ኮስታንቹክ]] [[ስዕል:Medal of Golden Star Ukraine.jpg|thumb|80px|የዩክሬን ሜዳሊያ ጀግና]] አምስተኛው የዩክሬን ፕሬዝዳንት ፔትሮ ፖሮሼንኮ በስልጣን ዘመናቸው (2014-2017 አካታች) ለ163 አገልጋዮች ከፍተኛውን የውትድርና ሽልማት የሰጡ ሲሆን አንዳንዶቹም ከሞት በኋላ ተሸልመዋል <ref>[https://calendaryk.day/blog/geroyi-ukrayini-ta-yikh-istoriyi-iaki-otrimali-vidznaku-posmertno-ta-pri-zhitti Герої України та їх історії, які отримали відзнаку посмертно та при житті]</ref>። == ምርመራ == [[ስዕል:Donbas (2015–2022).svg|thumb|250px|ካርታ (2015-2022)]] [[ስዕል:2015-11-18. Аллея ангелов в Донецке 04.jpg|thumb|250px|በሩሲያ በተያዘችው ዲኔትስክ ​​የሚገኘው የውሸት "የተገደሉ የዶንባስ ልጆች" ሀውልት፣ የሩሲያ ፌዴሬሽን ዩክሬን ላይ በወረረበት ወቅት ከተገደሉት እውነተኛ ህጻናት ስም በተጨማሪ በ 1990 ዎቹ ውስጥ በሩሲያ ውስጥ የሞቱትን ልጆች ስም ያጠቃልላል <ref name=":0">{{Cite web|title=Як Росія використовує загиблих українських дітей у пропаганді проти України|url=https://hadiach.city/articles/211546/yak-rosiya-vikoristovuye-zagiblih-ukrainskih-ditej-u-propagandi-proti-ukraini|website=Гадяч.City|accessdate=2022-06-08|language=}}</ref>]] እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2021 የሩሲያ ተቃዋሚ ፖለቲከኛ [[አሌክሲ ናቫልኒ]] ቡድን የዚህን ጦርነት ክስተቶች የሚያብራራ የራሱን ምርመራ አሳተመ <ref>[https://navalny.com/p/6579/ Патриот за деньги. «Русский мир» в обмен на Эмираты]</ref> == የዚህ ጦርነት ምልክት== [[ስዕል:Командир бойової машини БМ-21 «Град» 28 омбр ЗСУ (6).jpg|thumb|250px|ቢጫ ሪባን ያለው የዩክሬን ወታደር <ref>[https://www.ukrmilitary.com/2018/05/patch-colors.html?m=1 «Брендування» українського війська: кому які кольори використовувати]</ref> <ref>[https://provce.ck.ua/ne-nosit-kolorovi-pov-iazky-tam-de-ne-vedutsia-boyovi-dii/ Не носіть кольорові пов’язки там, де не ведуться бойові дії]</ref>]] [[ስዕል:3я батарея вчергове за добу змінює позиції.png|thumb|250px|የዩክሬን ተዋጊ ተሽከርካሪ ምልክት ያለው]] የዩክሬን ጦር በሀገሪቱ ባንዲራ እና የጦር ኮት ላይ ከሚውሉት ብሄራዊ ሰማያዊ እና ቢጫ ቀለሞች በተጨማሪ እንደ ቢጫ ጥብጣብ ያሉ ምልክቶችን እንደ የክምችት ልብስ እና የራስ ቁር ላይ እንዲሁም መስቀል ወይም ሁለት ነጭ ሪባንን ይጠቀማል። በአንዳንድ ሁኔታዎች የዩክሬን ጦር ለመታወቂያ ሰማያዊ ጥብጣቦችን ይጠቀማል፣ የሩሲያ ሠራዊት ደግሞ ቀይ ቀለምን ይጠቀማል <ref>[https://mod.gov.ua/explanation/emblemi-ministerstva-oboroni-i-zbrojnih-sil-ukrayini Емблеми Міністерства оборони і Збройних Сил України]</ref>። የሩሲያ ጦር እና ደጋፊዎቹ የቅዱስ ጊዮርጊስ ሪባንን እንደ ዋና ምልክት ይጠቀማሉ እንዲሁም እንደ ክንድ በለበሱ ጥቁር ካሜራ ላይ ነጠላ ነጭ ሪባን ይጠቀማሉ <ref>[https://archive.kyivpost.com/ukraine-politics/rferl-ukraine-bans-russian-st-george-ribbon.html RFE/RL: Ukraine bans Russian St. George ribbon]</ref>። ከ 2022 ጀምሮ [[Z (የሩሲያ ወታደራዊ ምልክት)|Z ምልክት]] አዲሱ የሩሲያ ሠራዊት ምልክት ብቻ ሳይሆን እንደ ተመራማሪዎች እና ተቺዎች በአንዳንድ መንገዶች በፑቲን አገዛዝ ደጋፊዎች መካከል ጥቅም ላይ የዋለው የዘመናዊቷ ሩሲያ በጣም ተወዳጅ ምልክት ሆኗል። [[ስዕል:Novorossija in zastava svetega Jurija.jpg|thumb|250px|[[የቅዱስ ጊዮርጊስ ጥብጣብ]]]] [[ስዕል:Sparta Battalion troops (Battle of Donetsk Airport).png|thumb|250px|በአውሮፕላን ማረፊያው ሕንፃ አቅራቢያ የሩሲያ ወታደሮች፣ ነጭ ሪባን በወታደር ልብሶቻቸው ላይ ተጣብቀዋል <ref>[https://memepedia.ru/belaya-povyazka-kak-vyglyadit-fleshmob-v-podderzhku-vojny/ Белая повязка”. Как выглядит флешмоб в поддержку войны]</ref>]] == በጦርነቱ ወቅት ሙስና == የሩሲያ ፖለቲከኛ [[ቦሪስ ኔምትሶቭ]] እንደተናገሩት የሩሲያ የጦር ኃይሎች ተሳትፎ ከመጀመሪያው ሕገ-ወጥ እና ከሩሲያ ሕገ መንግሥት ጋር ይቃረናል። ኔምትሶቭ በተጨማሪም ፑቲን የሩስያ ጦር ኃይሎችን በውጪ ሀገራት ለመጠቀም ከሩሲያ መንግስት ፍቃድ እንዳልነበራቸው ጠቁመዋል፤ ለዚህም ነው የሩሲያ ወታደሮች ያለ ምልክት ወደ ዩክሬን የገቡት (በዚህም ምክንያት በሕዝብ ዘንድ "ትንንሽ አረንጓዴ ሰዎች" የሚል ቅጽል ስም ይሰጣቸው ነበር) <ref>[https://www.atlanticcouncil.org/event/hiding-in-plain-sight-putins-war-in-ukraine-and-boris-nemtsovs-putin-war/ Hiding in Plain Sight: Putin’s War in Ukraine and Boris Nemtsov’s Putin. War.]</ref> <ref>[https://nemtsovfund.org/en/about/ About the Foundation]</ref> <ref>[https://www.brookings.edu/articles/watch-out-for-little-green-men/ Watch Out for Little Green Men]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2013 ዩክሬን በአውሮፓ ውስጥ በጣም ድሃ ከሆኑት አገሮች አንዷ ነበረች ፣ በጣም ተጋላጭ ከሆኑት ጦርነቶች አንዱ። እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ በቡዳፔስት ማስታወሻ መሠረት ሩሲያ ከደህንነቷ ዋስ አንዷ በመሆኗ ሁሉም የዩክሬን ወታደራዊ መሳሪያዎች እና የኒውክሌር ጦር መሳሪያዎች ከሞላ ጎደል ወድመዋል <ref>[https://nsarchive.gwu.edu/document/32106-1-budapest-memorandum Budapest Memorandum]</ref>። በአጠቃላይ ክሬሚያ ከመውሰዷ በፊት ዩክሬን ከሩሲያ እና ከኢኮኖሚያዊ ግንኙነቷ ጋር የጠበቀ ግንኙነት ነበረች። አገሪቷ ለጦርነት ሙሉ በሙሉ አልተዘጋጀችም፣ ስለዚህ አዲሱ የዩክሬን ጦር አሁን ባለው መልኩ መፈጠር በጦርነቱ ወቅት በትክክል የተከናወነው ከ 2014 ጀምሮ ነው <ref>[https://ips.ligazakon.net/document/XG2TK00A?an=3 Про чисельність Збройних Сил України на 2013 рік від 28.11.2013]</ref> <ref>[https://ukraine-history.com/najsylnisha-armiya-svitu-ukrayinske-vijsko-v-period-1991-2014-rokiv/ «Найсильніша армія світу», українське військо в період 1991–2014 років]</ref>። [[ስዕል:Yatsenyuk visit to Russia-Ukraine barrier, Oct 2014, 03.jpg|thumb|250px|የዩክሬን ጠቅላይ ሚኒስትር አርሴኒ ያሴንዩክ እና የዩክሬን ድንበር ጠባቂዎች፣ 2014]] [[ስዕል:2021. День освобождения Донбасса на Саур-Могиле DSC 8685.jpg|thumb|250px|አሌክሳንደር ቦሮዳይ በዶኔትስክ በተካሄደው ሰልፍ ላይ ከቅዱስ ጊዮርጊስ ሪባን ጋር]] እ.ኤ.አ. በ 2014 በጠቅላይ ሚኒስትር አርሴኒ ያሴኒዩክ የሚመራው የዩክሬን መንግስት ከሩሲያ ጋር በሚያዋስነው ድንበር ላይ ትልቅ ግንብ ለመገንባት ቃል ገብቷል። ይሁን እንጂ የዩክሬን ባለስልጣናት እና የውጭ ሚዲያዎች እንደገለጹት፣ ለድንበሩ የሚሆን ገንዘብ በሙሉ በዩክሬን ባለስልጣናት ተዘርፏል። ይህ ግጭት ቢኖርም ከሩሲያ ጋር የጠበቀ ግንኙነት እንዳለ ጥርጣሬን አስከትሏል። እንደ አለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (አይኤምኤፍ) እ.ኤ.አ. በ 2018 ዩክሬን ምንም እንኳን የተፈጥሮ ሀብት ቢኖራትም እና ዩክሬን የአውሮፓ ትልቅ ሀገር ብትሆንም በአውሮፓ ውስጥ በነጮች እና በሙስና የተዘፈቀች ሀገር ነበረች <ref>[https://bihus.info/stina-acenuka-hto-otrimue-milioni-za-oblastuvanna-kordonu/ Стіна Яценюка: хто отримує мільйони за облаштування кордону]</ref> <ref>[https://statewatch.org.ua/publications/velyka-ukrains-ka-stina-vichnyy-proekt-tsinoiu-mil-iardiv-z-biudzhetu/ Велика українська стіна – вічний проект ціною мільярдів з бюджету]</ref>። በ [[አሌክሲ ናቫልኒ]] የተደረገው ዶክመንተሪ ምርመራ በሄግ በሚገኝ ፍርድ ቤት የተገኘው የማሌዥያ አየር መንገድ በረራ 17 መውደቅ ተጠያቂ የሆነው የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ የመጀመሪያ መሪ የሩሲያ ዜጋ አሌክሳንደር ቦሮዳይ [[የተባበሩት ሩሲያ ፓርቲ]] አባል በዚህ ጦርነት ወቅት ሀብታም ለመሆን እና በዱባይ ሪል እስቴት መገኘቱን አጽንኦት ሰጥቷል <ref>[https://www.airlineratings.com/articles/mh17-phone-intercepts-suggest-high-level-russian-links-to-rebels MH17: Phone intercepts suggest high-level Russian links to rebels]</ref> <ref>[https://theins.ru/news/247555 Экс-глава ДНР, депутат Госдумы Бородай спешит избавиться от квартиры в Дубае, чтобы не вносить ее в новую декларацию — Георгий Албуров]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2014 እና 2021 መካከል የአውሮፓ ህብረት ሀገራት ከ 150-200 ቢሊዮን ዩሮ በላይ የተፈጥሮ ጋዝ እና ዘይት ከሩሲያ በመግዛት የሩሲያ ጦር እና የፀጥታ ኃይሎችን በከፍተኛ ሁኔታ አጠናክረዋል <ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=EU_trade_with_Russia_-_latest_developments EU trade with Russia - latest developments]</ref>። == የአካባቢ የቅርብ ጊዜ == [[ስዕል:Avdiivka after the battle in 2017 (01).jpg|thumb|250px|በሩሲያ ጦር በቦምብ የተደበደበው በአቪዲቪካ የሚገኝ የመኖሪያ ሕንፃ፣ 2017]] በጦርነቱ ወቅት ዩክሬን በሥነ-ምህዳር ላይ ከፍተኛ ውድመት አጋጥሟታል፡ በሺዎች የሚቆጠሩ ስኩዌር ኪሎ ሜትር የሚገመቱ የተጠበቁ ቦታዎች ተጎድተዋል፣ የበርካታ የፅዋትና የእንስሳት ዝርያዎች ደኖች እና መኖሪያዎች ወድመዋል እንዲሁም አፈር ተበክሏል <ref>[https://news.un.org/ru/story/2018/11/1342192 Донбасс - на пороге экологической катастрофы]</ref> <ref>[https://www.unep.org/news-and-stories/story/ukraines-donbas-bears-brunt-toxic-armed-conflict Ukraine’s Donbas bears the brunt of toxic armed conflict]</ref>። == ሲኒማ ውስጥ == [[ስዕል:Battle of Donetsk Airport 2020 stamp of Ukraine.jpg|thumb|160px|የዶኔትስክ አየር ማረፊያ መከላከያን የሚያስታውስ የዩክሬን ማህተም]] * ሳይቦርግስ (Кіборги, 2017) <ref>[https://novynarnia.com/2018/02/23/kiborgi-ofitsiyno-viklali-v-internet/ «Кіборги» офіційно виклали в інтернет] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180515043539/https://novynarnia.com/2018/02/23/kiborgi-ofitsiyno-viklali-v-internet/ |date=15 травня 2018 }}&nbsp;— [[Новинарня]], 23/02/2018</ref> * የጥሪ ምልክት ባንዴራስ (Позивний Бандерас, 2017) <ref>Антон Філатов. [https://ua.112.ua/mnenie/pozyvnyi-banderas-nichyia-v-informatsiinii-viini-z-rosiieiu-465790.html «Позивний „Бандерас“»: нічия в інформаційній війні з Росією] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190222204729/https://ua.112.ua/mnenie/pozyvnyi-banderas-nichyia-v-informatsiinii-viini-z-rosiieiu-465790.html |date=22 лютого 2019 }}. ua.112.ua, 12 жовтня 2018</ref> * [[ዶንባስ (የዶክ ፊልም)|ዶንባስ]] (Донбас, Сергій Лозниця/Donbass by Sergei Loznitsa, 2018) * ኢሎቫስክ 2014። ዶንባስ ሻለቃ (Іловайськ 2014. Батальйон Донбас፣ 2019) <ref>[https://uatv.ua/en/movie-ilovaisk-2014-donbas-battalion-screened-kyiv/ Movie “Ilovaisk 2014. Donbas Battalion” Screened in Kyiv]</ref> == በተጨማሪም ተመልከት == * [[በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት]] * [[በ ትራንስኒስትሪያ ውስጥ ጦርነት]] * [[ለሉሃንስክ አየር ማረፊያ ጦርነት]] * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት]] * [[የአዞስታል ጦርነት]] * [[ሊበርታሪያኒዝም]] == አገናኞች == frrlzif9ghtnspdts9ts5vdylfnu9l1 391805 391804 2026-04-20T14:43:00Z ~2026-24284-22 58216 391805 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = ጦርነት በዶንባስ | ክፍል = [[፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ|የሩሲያ-ዩክሬን ጦርነት]] | ስዕል = East Ukraine conflict dynamics.gif | የስዕል_መግለጫ = [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|የውጊያ ኢንፎግራፊክስ]] <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref> | ቀን = ኤፕሪል 12፣ 2014 - አሁን | ቦታ = [[ዶንባስ|ሁለት የዩክሬን ምስራቃዊ ክልሎች]]፣ አውሮፓ | ውጤት = ድል ​​ለዩክሬን በትንሹ የግዛት ኪሳራ፣ የሩስያ ዕቅዶች መውደቅ፣ ለዩክሬን ዓለም አቀፍ ድጋፍ መጨመር እና ሩሲያ ከዓለም መገለሏን፣ በዩክሬን እና በዲሞክራሲያዊ አገሮች መካከል ያለው ጥምረት፣ እና በሩሲያ እና በሰሜን ኮሪያ እና በኢራን መንግስታት መካከል ያለው ጥምረት። | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} * [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] * [[የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] * [[ታላቁ ዶን ጦር]] * [[ደቡብ ኦሤትያ-አላኒያ]] * [[አብካዝያ]] * [[ቼቺኒያ]] | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} * [[አውሮፓ ህብረት]] (ዲፕሎማሲያዊ ድጋፍ) | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ፑቲን]] * ኢጎር ጊርኪን * አሌክሳንደር ቦሮዳይ * አሌክሲ ሚልቻኮቭ * አርሰን ፓቭሎቭ | መሪ2 = ኦሌክሳንደር ቱርቺኖቭ * ፔትሮ ፖሮሼንኮ * ታራስ ኮስታንቹክ * ሰርጄ ሶሎፓይ * የዩክሬን የጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ ቫለሪ ዛሉጂኒ | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = [[የሩሲያ ፌዴሬሽን የጦር ኃይሎች]] 23000 <ref name="Indep">Michael Segalov, [https://archive.fo/cpzfO#selection-3505.0-3508.0 Russia 'accidentally reveals' number of its soldiers killed in eastern Ukraine], ''The Independant'', 26 août 2015.</ref> | ጉዳት2 = [[የዩክሬን የጦር ኃይሎች]] 14000 <ref>{{lien web|url=https://memorybook.org.ua/index.htm|titre=Книга пам'яті загиблих|traduction titre=Memorial Book to the Fallen|langue=Ukrainien|série=Herman Shapovalenko, Yevhen Vorokh, Yuriy Hirchenko|consulté le=8 mars 2019}}.</ref> }} '''ጦርነት በዶንባስ''' (በዩክሬንኛ '''Війна на сході України'''፣ '''війна на Донбасі'''፣ '''በዩክሬን ምስራቃዊ ጦርነት''') ይህ ጦርነት ከ 2014 ጀምሮ እየተካሄደ ያለ እና የሩስያ-ዩክሬን ጦርነት አካል ነው። ከ [[ፑቲኒዝም]] ዋና ዋና ወንጀሎች አንዱ። [[በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች|በድህረ-ሶቪየት ጠፈር ውስጥ በሩሲያ የተከፈቱት ጦርነቶች አካል]]። ከነዚህ ሁሉ ግጭቶች ውስጥ በዩክሬን ያለው ጦርነት ረጅሙ፣ አጥፊ እና ደም አፋሳሽ ነው <ref name="й">{{Cite web |url=http://iportal.rada.gov.ua/news/Novyny/Povidomlennya/91559.html |title=Верховна Рада України ухвалила Закон «Про забезпечення прав і свобод громадян на тимчасово окупованій території України» / Інформаційне управління Апарату Верховної Ради України, 15.04.2014 14:06 |accessdate=15 квітня 2014 |archive-date=24 вересня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210924132545/https://iportal.rada.gov.ua/news/Novyny/Povidomlennya/91559.html }}</ref>። [[ስዕል:Меморіал воїнам АТО (2014-2018) , Знам'янка , Кіровоградська обл. , Україна.jpg|thumb|220px|በማዕከላዊ ዩክሬን ውስጥ በ [[ዝናምያንካ]] ከተማ ውስጥ ለወደቁት የዩክሬን ወታደሮች ሀውልቶች አንዱ <ref>[https://suspilne.media/kropyvnytskiy/159498-u-znamanci-vidkrili-dosku-pamati-zagiblim-bijcam/ У Знам'янці відкрили дошку пам'яті загиблим бійцям]</ref>]] [[ስዕል:Map of the war in Donbass.svg|thumb|220px|ከወረራ በኋላ የውጊያ ካርታ በ2022]] [[ለስላቭያንስክ ጦርነት|ጦርነቱ የጀመረው ኤፕሪል 12 ቀን 2014 ሲሆን በሩሲያ የሚደገፉ በኢጎር ጊርኪን የሚመራው ተገንጣዮች ምሥራቃዊ ዩክሬንን በወረሩበት ወቅት ነው]]። በምላሹም ዩክሬን ድንበሯን ለማስጠበቅ የፀረ ሽብር ዘመቻ ጀመረች <ref>{{cite web |url=http://gazeta.ua/articles/politics/_ci-lyudi-zi-zbroyeyu-prijshli-do-nas-z-mirom-mer-slovyanska-pro-separatistiv/552252 |title="Ці люди зі зброєю прийшли до нас з миром" - мер Слов'янська про сепаратистів |date=12 квітня 2014 |publisher=Gazeta.ua |accessdate=5 травня 2014 |archive-date=21 квітня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421121955/http://gazeta.ua/articles/politics/_ci-lyudi-zi-zbroyeyu-prijshli-do-nas-z-mirom-mer-slovyanska-pro-separatistiv/552252 }}</ref>። ሩሲያውያን አፈና፣ ማሰቃየት እና የጅምላ የሽብር ጥቃቶችን ጨምሮ በርካታ ዘግናኝ ወንጀሎችን ፈጽመዋል። በጣም ታዋቂ ከሆኑት ጉዳዮች መካከል ኢሪና ዶቫን የትውልድ ከተማዋን ሩሲያ ወረራዋን በመቃወም ሰላማዊ ተቃውሞ እና የዩክሬን የጦር እስረኛ ኢጎር ኮዝሆማ ጉዳይ ይገኙበታል። እነዚህ ሰዎች በራሺያውያን እና ተገንጣዮች ዘንግ ላይ ታስረው በአደባባይ ተደብድበው ተዋርደዋል <ref>[https://www.dazeddigital.com/politics/article/39206/1/a-ukrainian-prisoner-of-war-reflects-on-the-photo-that-saved-her-life Irina Dovgan tells of public abuse at hands of pro-Moscow separatists]</ref> <ref>[https://archive.khpg.org/en/1409602098A Ukrainian prisoner of war reflects on the photo that saved her life]</ref> <ref>[https://www.nytimes.com/2014/09/01/world/europe/ukrainian-woman-irina-dovgan-held-up-to-public-abuse-is-released.html Ukrainian Woman, Held Up to Public Abuse, Is Released]</ref>። በሜይ 11፣ 2014 በዶኔትስክ እና በሉሃንስክ ክልሎች ውስጥ የውሸት "ህዝበ ውሳኔዎች" ተካሄደ; የ "ዶኔትስክ ሪፐብሊክ" እና "ሉሃንስክ ሪፐብሊክ" ታወጁ <ref name=":0">{{Cite web |url=http://ipress.ua/news/referendum_donetskoi_respubliky_ie_nelegitymnym__tsvk_62288.html |title=Референдум «Донецької республіки» є нелегітимним, — ЦВК |accessdate=2 липня 2014 |archive-date=17 травня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140517153143/http://ipress.ua/news/referendum_donetskoi_respubliky_ie_nelegitymnym__tsvk_62288.html }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://newsradio.com.ua/news/2014_05_12/DNR-zvernulasja-do-RF-z-prohannjam-prijnjati-do-skladu-Ros-9462/ |title=ДНР звернулася до РФ з проханням прийняти її до складу Росії |accessdate=21 травня 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140518174800/http://newsradio.com.ua/news/2014_05_12/DNR-zvernulasja-do-RF-z-prohannjam-prijnjati-do-skladu-Ros-9462/ |archivedate=18 травня 2014 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=У Луганській області затримали одного з ключових організаторів "референдуму"|url=https://www.rbc.ua/ukr/news/luganskoy-oblasti-zaderzhali-odnogo-klyuchevyh-1595004647.html|website=[[РБК-Україна]]|accessdate=2020-07-19|language=ru|archive-date=2020-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719122019/https://www.rbc.ua/ukr/news/luganskoy-oblasti-zaderzhali-odnogo-klyuchevyh-1595004647.html}}</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2014 የበጋ ወቅት በኢሎቪክ ከተማ ከባድ ውጊያ ተቀሰቀሰ። የዩክሬን ወታደሮች በኪየቭ ትእዛዝ ከከተማው ሲወጡ፣ ቀደም ሲል በሰላማዊ መንገድ ለመውጣት ቢስማሙም፣ የሩስያ ወራሪዎች ያለማስጠንቀቂያ ተኩስ ከፍተዋል <ref>{{Cite web|url=http://www.dw.com/uk/слідча-комісія-вр-в-іловайському-котлі-загинули-і-були-поранені-близько-тисячі-військових/a-18009023|title=Слідча комісія ВР: В іловайському котлі загинули і були поранені близько тисячі військових {{!}} Політичні новини з України: аналітика, прогнози, коментарі {{!}} DW {{!}} 20.10.2014|last=(www.dw.com)|first=Deutsche Welle|website=DW.COM|language=uk|accessdate=2017-09-01|archive-date=01.09.2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901204039/http://www.dw.com/uk/слідча-комісія-вр-в-іловайському-котлі-загинули-і-були-поранені-близько-тисячі-військових/a-18009023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.radiosvoboda.org/a/26646712.html|title=Під Іловайськом загинули і зникли безвісти близько 1 000 військових – Сенченко|website=Радіо Свобода|accessdate=2017-09-12|archive-date=2017-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912234624/https://www.radiosvoboda.org/a/26646712.html}}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.unian.ua/politics/1020513-pid-ilovayskom-zaginuv-241-ukrajinskiy-silovik-gpu.html |title=В ГПУ назвали офіційні дані про втрати під Іловайськом |accessdate=11 грудня 2014 |archive-date=13 грудня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141213002425/http://www.unian.ua/politics/1020513-pid-ilovayskom-zaginuv-241-ukrajinskiy-silovik-gpu.html }}</ref>። የመጀመሪያው የሰላም ስምምነቶች በሴፕቴምበር 2014 ሚንስክ ውስጥ ተፈርመዋል። [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች|እ.ኤ.አ. በጥር-የካቲት 2015 ለደብልቴሴቭ እና ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ውጊያ ተከፈተ ፣ ከዚያ በኋላ ሁለተኛው የሰላም ስምምነቶች በሚንስክ ተፈራረሙ]] <ref>{{Cite news|title=Як обороняли і як втратили Донецький аеропорт. Спогади командира кіборгів Мікаца|url=https://www.bbc.com/ukrainian/features-51179518|work=BBC News Україна|date=2020-01-20|accessdate=2020-01-21|language=uk|first=В'ячеслав|last=Шрамович|archive-date=2020-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200523222448/https://www.bbc.com/ukrainian/features-51179518}}</ref>። የሩስያ ደጋፊ ሃይሎች እነዚህን ኳሲ-ሪፐብሊካኖች [[ኖቮሮሲያ]] ወደ ሚባል ኮንፌዴሬሽን ለማዋሀድ አቅደው ይህ ሙከራ አልተሳካም <ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/profile/Kristian-Atland/publication/359652587_The_Donbas_War_at_Eight_Years_Autopsy_of_a_Failed_Peace_Process/links/6246f03e7931cc7ccf0bb10e/The-Donbas-War-at-Eight-Years-Autopsy-of-a-Failed-Peace-Process.pdf|title=The Donbas War at Eight Years: Autopsy of a Failed Peace Process|access-date=2022-08-27|archive-date=2022-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221009070417/https://www.researchgate.net/profile/Kristian-Atland/publication/359652587_The_Donbas_War_at_Eight_Years_Autopsy_of_a_Failed_Peace_Process/links/6246f03e7931cc7ccf0bb10e/The-Donbas-War-at-Eight-Years-Autopsy-of-a-Failed-Peace-Process.pdf|url-status=live}}</ref>። ከ 2018 ጀምሮ ጠብ በተሳካ ሁኔታ በረዶ ሆኗል፣ እና የሩሲያ ቅስቀሳዎች ችላ ተብለዋል። በጠቅላላው እስከ 2022 ድረስ እስከ 14 000 የሚጠጉ ሰዎች ሞተዋል። የካቲት 21 ቀን 2022 ሩሲያ የፈጠረውን የኳሲ-ሪፐብሊኮችን “ነፃነት” እውቅና ሰጥታለች ፣ የካቲት 24 ቀን 2022 በዩክሬን ላይ ግልፅ ጦርነት ይጀምራል <ref>[https://www.nytimes.com/2025/11/28/world/europe/zelensky-yermak-resigns-ukraine-corruption-scandal.html Zelensky’s Top Aide Resigns Amid Widening Corruption Scandal]</ref>። == የዚህ ጦርነት ዋና ደረጃዎች == [[ስዕል:2014-08-31. War in Donbass 09.JPG|thumb|250px|የዩክሬን ወታደሮች ቦታቸውን ይከላከላሉ]] እ.ኤ.አ. በ 2014 ፣ ከ [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|አብዮቱ]] ጋር ትይዩ ፣ [[የሩሲያ ጸደይ]] በመባል የሚታወቁት ተከታታይ የተቃውሞ ሰልፎች በዩክሬን ተካሂደዋል። ጦርነቱ የጀመረው እ.ኤ.አ. በየካቲት - መጋቢት 2014 የሩስያ ጦር [[ክራይሚያ መቀላቀል|ክሬሚያን ሲይዝ]] እና ሚያዝያ 12 ቀን 2014 በሩሲያ መኮንን ኢጎር ጊርኪን የሚመራው ጦር ምስራቃዊ ዩክሬንን ወረረ <ref>[https://jamestown.org/igor-strelkov-girkin-the-rise-and-fall-of-the-former-donetsk-minister-of-defense/ Igor Strelkov-Girkin: The Rise and Fall of the Former Donetsk Minister of Defense]</ref>። * [[ለስላቭያንስክ ጦርነት]] * [[የማሪፖል ጦርነት]] * ለኢሎቪስክ ከተማ ጦርነቶች <ref>[https://dyvys.info/2017/08/28/rokovyny-ilovajskogo-kotla-hronologiya-ta-rozsliduvannya-tragediyi/ Роковини Іловайського котла: хронологія та розслідування трагедії]</ref> * ለሊሲቻንስክ ከተማ ጦርነቶች <ref>[https://hai-nyzhnyk.in.ua/doc/2024doc_10-rokiv-vijny.php 10 років війни в Україні: хронологія, найвизначніші події, трагедії та перемоги]</ref> * [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች]] * ለደብልትሴቭ ጦርነቶች <ref>[https://dshv.mil.gov.ua/page/yak-dniprovski-desantniki-zvilnyali-debalceve-u-2014-roci Як Дніпровські десантники звільняли Дебальцеве у 2014 році]</ref> * ለሴቬሮዶኔትስክ ከተማ መዋጋት <ref>[https://uinp.gov.ua/pres-centr/novyny/yak-zvilnyaly-syevyerodoneck-i-lysychansk-zvorushlyvi-istoriyi-vid-ukrayinskyh-biyciv-i-meshkanciv Як звільняли Сєвєродонецьк і Лисичанськ: зворушливі історії від українських бійців і мешканців]</ref> * ለአቪዲቪካ ከተማ ጦርነቶች <ref>[https://armyinform.com.ua/2022/01/29/zirvanyj-nastup-boyi-29-sichnya-2017-roku-pid-avdiyivkoyu/ Зірваний наступ: бої 29 січня 2017 року під Авдіївкою]</ref> እ.ኤ.አ. ከ2021 ጀምሮ ሩሲያ ከዩክሬን ጋር በሚያዋስነው ድንበር አካባቢ ወታደሮቿን እያሰባሰበች ትገኛለች እና ወታደሮቿን ወደ [[የአሌክሳንደር ሉካሼንኮ አገዛዝ|ቤላሩስ፣ አሌክሳንደር ሉካሼንኮ ለብዙ አመታት የገዙባት]] ማሰማራት ጀምራለች። ውጥረቱ እየጨመረ መጥቷል። እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. የካቲት 24 ቀን 2022 ሩሲያ በዩክሬን ላይ ግልፅ ወረራ ጀመረች። የሩስያ ባለስልጣናት እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. የካቲት 24 ቀን 2022 የጀመረውን ጦርነት “ልዩ ወታደራዊ ኦፕሬሽን” ብለውታል ምክንያቱም ሩሲያ ዩክሬን በጥቂት ቀናት ውስጥ እንደምትወድቅ ጠብቃ ነበር (የሩሲያ ቲቪ ያለማቋረጥ “ኪዪቭን በሦስት ቀናት ውስጥ እንወስዳለን” የሚለውን መፈክር ይደግማል) እና ይህ ስያሜ መንግስት የሩሲያን ወታደራዊ ኪሳራ ለመደበቅ ስለሚያስችል ነው <ref>[http://www.finnews.ru/cur_an.php?idnws=35499 Россия действительно планировала захватить Киев за 3 дня. Тому есть доказательство – бюджет]</ref>። == [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች|የጦር ወንጀሎች]] == [[ስዕል:Александр Бородай.jpg|thumb|150px|አሌክሳንደር ቦሮዳይ]] [[ስዕል:Igor Ivanovich Strelkov Yekaterinburg3.JPG|thumb|150px|ይህንን ጦርነት ለመጀመር ሃላፊነት ያለው የሩሲያ መኮንን]] [[ስዕል:Vladimir Zhoga (Vokha) and Arsen Pavlov (Motorola).jpg|thumb|150px|አርሰን ፓቭሎቭ፣ በመቶዎች የሚቆጠሩ ዩክሬናውያንን መግደሉን የተናዘዘ የሩሲያ የጦር ወንጀለኛ]] [[ስዕል:Givi in the ruins of Donetsk Airport.jpg|thumb|150px|በዶኔትስክ አውሮፕላን ማረፊያ ፍርስራሽ አቅራቢያ የሩሲያ የጦር ወንጀለኛ ጊቪ]] [[ስዕል:Alexey Milchakov.png|thumb|150px|አሌክሲ ሚልቻኮቭ፣ ሩሲያኛ ኒዮ-ናዚ፣ የጦር ወንጀለኛ <ref>[https://archive.khpg.org/en/1420855493 St. Petersburg Neo-Nazi Sadist in Donbas – ‘Russia’s Pride and Glory’]</ref> <ref>[https://newssky.com.ua/en/neonaczizm-pod-krylom-rossijskih-vlastej/ Neo-Nazism under the wing of the Russian authorities]</ref>]] በዩክሬን ውስጥ የሩሲያ ድርጊቶች የተከናወኑት በ[[የሩሲያዊ ዓለም]] ርዕዮተ ዓለም ላይ ነው። ከዶኔትስክ ኳሲ ሪፐብሊክ መሪዎች አንዱ፣ የሩሲያ ዜጋ፣ የሞስኮ የፖለቲካ ስትራቴጂስት እና የሩስያ ፓርላማ አባል የሆነው አሌክሳንደር ቦሮዳይ የማሌዢያ አየር መንገድን በራሺያ በተያዘው ክልል ላይ የመምታት ሃላፊነት አለበት <ref>[https://web.archive.org/web/20151114132242/http://www.abc.net.au/news/2015-10-13/dutch-authorities-deliver-final-report-on-crashed-flight--mh17/6851490 MH17: Malaysia Airlines flight shot down by BUK missile fired from eastern Ukraine, Dutch Safety Board says]</ref>። በምስራቅ ዩክሬን የተዋጋው ሩሲያዊው አርሰን ፓቭሎቭ (ሞቶሮቶ የሚል ቅጽል ስም ያለው) የዩክሬን የጦር እስረኞችን በማሰቃየት ተከሷል <ref>{{Cite web|title=Хто такий ліквідований бойовик "Моторола": від Чечні до Донбасу – новини Донецька|url=https://dn.depo.ua/ukr/donetsk/poloviy-komandir-motorola-vid-chechni-do-donbasu-16112015200000|website=www.depo.ua|accessdate=2023-07-17|language=uk|archivedate=2023-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230717182950/https://dn.depo.ua/ukr/donetsk/poloviy-komandir-motorola-vid-chechni-do-donbasu-16112015200000}}</ref><ref>{{cite web |url=http://zik.ua/ua/news/2014/10/04/pry_shturmi_letovyshcha_boyovyk_motorola_skakav_yak_prydurok_y_potravyv_svoih_polonenyh_pobratymiv__ekspert_529102 |title=При штурмі летовища бойовик Моторола скакав як придурок й потравив своїх полонених «побратимів»,&nbsp;— експерт |publisher=[http://zik.ua/ «ZIK»] |accessdate=29 листопада 2014 |archive-date=5 грудня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205082859/http://zik.ua/ua/news/2014/10/04/pry_shturmi_letovyshcha_boyovyk_motorola_skakav_yak_prydurok_y_potravyv_svoih_polonenyh_pobratymiv__ekspert_529102 |archivedate=2014-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141205082859/http://zik.ua/ua/news/2014/10/04/pry_shturmi_letovyshcha_boyovyk_motorola_skakav_yak_prydurok_y_potravyv_svoih_polonenyh_pobratymiv__ekspert_529102 }}</ref><ref>{{Cite web|title=СБУ оформила підозру Моторолі|url=http://www.pravda.com.ua/news/2015/02/21/7059316/|website=[[Українська правда]]|accessdate=2019-06-16|language=uk|archive-date=16 червня 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616225349/https://www.pravda.com.ua/news/2015/02/21/7059316/}}</ref><ref>[http://censor.net.ua/video_news/331604/terrorist_motorola_mne_vse_pohyi_ya_15_plennyh_rasstrelyal_hochu_ubivayu_hochu_net_audio Террорист Моторола: Мне все пох#й. Я 15 пленных расстрелял. Хочу убиваю, хочу&nbsp;— нет. АУДИО] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510084534/http://censor.net.ua/video_news/331604/terrorist_motorola_mne_vse_pohyi_ya_15_plennyh_rasstrelyal_hochu_ubivayu_hochu_net_audio |date=10 травня 2015 }} // ''[[Цензор.нет]]'', 07.04.2015</ref><ref>[http://www.unian.net/war/1064307-motorola-zayavil-chto-rasstrelyal-15-ukrainskih-voennoplennyih.html «Моторола» заявил, что расстрелял 15 украинских военнопленных] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150509103549/http://www.unian.net/war/1064307-motorola-zayavil-chto-rasstrelyal-15-ukrainskih-voennoplennyih.html |date=9 травня 2015 }} // ''[[УНІАН]]'', 06.04.2015</ref><ref>[http://www.kyivpost.com/content/kyiv-post-plus/kremlin-backed-fighters-confession-of-killing-prisoners-might-become-evidence-of-war-crimes-audio-385532.html Russian fighter's confession of killing prisoners might become evidence of war crimes (AUDIO)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150410001701/http://www.kyivpost.com/content/kyiv-post-plus/kremlin-backed-fighters-confession-of-killing-prisoners-might-become-evidence-of-war-crimes-audio-385532.html |date=10 квітня 2015 }} // ''[[Kyiv Post]]'', April 6, 2015</ref><ref>[http://censor.net.ua/news/332868/dostal_pistolet_i_pustil_dve_puli_v_golovu_osvobojdennyyi_iz_plena_voin_yuriyi_sova_rasskazal_kak_motorola «Достал пистолет и пустил две пули в голову»,&nbsp;— освобожденный из плена воин Юрий Сова рассказал, как Моторола казнил киборга Игоря Брановицкого] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150504003354/http://censor.net.ua/news/332868/dostal_pistolet_i_pustil_dve_puli_v_golovu_osvobojdennyyi_iz_plena_voin_yuriyi_sova_rasskazal_kak_motorola |date=4 травня 2015 }} // ''[[Цензор.нет]]'', 16.04.2015</ref><ref>[http://www.bbc.co.uk/ukrainian/politics/2015/04/150415_branovytsky_death_witness_sova_interview_vs?ocid=socialflow_facebook Як «Моторола» вбив полоненого «кіборга»&nbsp;— розповідь очевидця.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150419010117/http://www.bbc.co.uk/ukrainian/politics/2015/04/150415_branovytsky_death_witness_sova_interview_vs?ocid=socialflow_facebook |date=19 квітня 2015 }} // ''[[Українська служба BBC|ВВС Україна]]'', 16 квітня 2015</ref>። በ2014-2015 በሩስያ ወረራ ምክንያት በዶኔትስክ ከሚገኙት የዩክሬን ትላልቅ አየር ማረፊያዎች አንዱ ሙሉ በሙሉ ወድሟል <ref name="244, а не 242">[https://www.radiosvoboda.org/a/oborona-donetskogo-aeroportu-244/31064068.html Чому 244, а не 242: «кіборги» про останні два дні оборони Донецького аеропорту]</ref>። በቭላድሚር ፑቲን መንግስት በተደጋጋሚ ተጥሷል እና እንደገና የተፃፈው የሩስያ ህገ መንግስት እራሱ የሩስያ ጦር ወይም ሌላ ወታደራዊ ሃይል በሌሎች ሀገራት መጠቀም ህገወጥ ነው (የሩሲያ ፌዴሬሽን የወንጀለኛ መቅጫ ህግ አንቀጽ 353) ይላል <ref>[https://navalny.com/p/4609/ Разбираем конституцию РФ как новый iPhone]</ref>። ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ በሩሲያ በዩክሬን ላይ ለፈጸመው ጥቃት ወንጀል ልዩ ፍርድ ቤት ለመፍጠር አቅዷል (በእንግሊዝኛ Tribunal for the Crime of Aggression against Ukraine) <ref>[https://www.coe.int/en/web/portal/-/ukraine-and-the-council-of-europe-sign-agreement-on-establishing-a-special-tribunal-for-the-crime-of-aggression-against-ukraine Ukraine and the Council of Europe sign Agreement on establishing a Special Tribunal for the Crime of Aggression against Ukraine]</ref>። == [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] == የሩስያ የመንግስት ሚዲያዎች በሺዎች የሚቆጠሩ የውሸት ዜናዎችን አሳትመዋል ለምሳሌ "የዩክሬን ናዚዎች ህፃን እንደ ኢየሱስ ሰቀሉ" የጦርነቱን መንስኤ እና የዘመን ቅደም ተከተል በማዛባት እና "ዩክሬን በምስራቃዊ ክልሎቿ ላይ ጥቃት ሰንዝራለች እና ለዚህም ነው እርዳታ ለማግኘት ወደ ሩሲያ እየዞሩ ያሉት" የሚል ሀሳብ በሩስያውያን ውስጥ እንዲሰርጽ አድርጓል <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=mo1PFMkNsHM Чеченские и Новоросские ополченцы ищут Добермана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208185145/https://www.youtube.com/watch?v=mo1PFMkNsHM |date=8 грудня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=RLvqaofs4AE +18 Ополченцы избивают пленного «диверсанта» АТО 10 11 Донецк 14 War in Ukraine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151227082638/https://www.youtube.com/watch?v=RLvqaofs4AE |date=27 грудня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=i0U2QTVYaPQ УКРАИНА НОВСТИ СЕГОДНЯ 21 01 2015 ►Гиви и Моторола Разборка с пленными силовиками ВСУ ДОНЕЦК] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208130328/https://www.youtube.com/watch?v=i0U2QTVYaPQ |date=8 грудня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=W6TbpeZkwtI 22.01.2015 Армия ДНР привезла пленного киборга на место преступления ВСУ(+18, НЕНОРМАТИВНАЯ ЛЕКСИКА)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123063304/https://www.youtube.com/watch?v=W6TbpeZkwtI |date=23 січня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=D-gJ46pVLMo Пленных укров бытие (Донецк, 22.01.15)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203212153/https://www.youtube.com/watch?v=D-gJ46pVLMo |date=3 грудня 2018 }}{{ref-ru}}</ref>። [[ስዕል:Boris Nemtsov (7174588884).jpg|thumb|250px|[[ቦሪስ ኔምትሶቭ]] ከመራጮች ጋር]] [[ስዕል:Vladimir Putin interview with Dmitry Kiselyov 2024 in the Kremlin 05.jpg|thumb|250px|ፑቲን ከሩሲያ የፕሮፓጋንዳ ቴሌቪዥን ኃላፊ ዲሚትሪ ኪሴሌቭ ጋር ያደረጉት ቃለ ምልልስ።]] [[ስዕል:Site of the murder of Boris Nemtsov 4615.jpg|thumb|250px|በሞስኮ የኔምትሶቭ ግድያ ቦታ ላይ ፒክኬት። ምልክቱ "ፑቲን ኔምትሶቭን ገደለ" የሚል ነው]] እ.ኤ.አ. እስከ 2022 ድረስ ሩሲያ በዩክሬን ውስጥ የምታደርገውን ቀጥተኛ ጣልቃ ገብነት እንዲሁም ስለ ሩሲያ የጦር ወንጀሎች በተለይም የሴንት ፒተርስበርግ ኒዮ ናዚ ኒዮ ናዚ በዩክሬን ውስጥ ከ2014 ጀምሮ ሲዋጋ ስለፈጸሙት የሩስያ ሚዲያዎች ዝም ብለዋል። በጣም ታዋቂው የሩሲያ ኒዮ-ናዚ አሌክሲ ሚልቻኮቭ ነው። በዩክሬን ላይ ጥላቻን የሚቀሰቅሱ በሺዎች የሚቆጠሩ ፊልሞችም በሩሲያ መንግስት ድጋፍ እና ተልዕኮ ተዘጋጅተዋል <ref>[https://svidomi.in.ua/page/02_05_2022_074412 Україна в російських фільмах]</ref> <ref>{{Cite web|title=Російський фейк про "розп'ятого хлопчика" з Донбасу потрапив в американський серіал|url=https://www.segodnya.ua/ua/world/usa/rossiyskiy-feyk-o-raspyatom-malchike-iz-donbassa-popal-v-amerikanskiy-serial-1122292.html|website=www.segodnya.ua|accessdate=|language=uk|last=|first=|date=|publisher=}}</ref>። እንዲሁም እ.ኤ.አ. በ 2015 በሩሲያ በዩክሬን ጦርነትን በመቃወም ፣ የሰላም ሰልፎችን በማደራጀት እና በዚህ ጦርነት ላይ ዘገባ ያዘጋጀው ዋና አክቲቪስት ፖለቲከኛ ቦሪስ ኔምትሶቭ በሩሲያ ተገደለ <ref name="tass">{{cite web|url=http://tass.ru/proisshestviya/1798132|title=Расследование убийства Бориса Немцова. Хроника событий|date=2015-02-28|publisher=[[ТАСС]]|access-date=2015-02-28|archive-date=2015-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150922195658/http://tass.ru/proisshestviya/1798132|url-status=live}}</ref><ref name="interfax427054" /><ref name="BBC" />። == የዩክሬን ጀግኖች == [[ስዕል:Taras Kostanchuk.jpg|thumb|200px|ለኢሎቫስክ ከተማ በተደረገው ጦርነት የተካፈለው ታዋቂው ወታደራዊ ሰው ታራስ ኮስታንቹክ]] [[ስዕል:Medal of Golden Star Ukraine.jpg|thumb|80px|የዩክሬን ሜዳሊያ ጀግና]] አምስተኛው የዩክሬን ፕሬዝዳንት ፔትሮ ፖሮሼንኮ በስልጣን ዘመናቸው (2014-2017 አካታች) ለ163 አገልጋዮች ከፍተኛውን የውትድርና ሽልማት የሰጡ ሲሆን አንዳንዶቹም ከሞት በኋላ ተሸልመዋል <ref>[https://calendaryk.day/blog/geroyi-ukrayini-ta-yikh-istoriyi-iaki-otrimali-vidznaku-posmertno-ta-pri-zhitti Герої України та їх історії, які отримали відзнаку посмертно та при житті]</ref>። == ምርመራ == [[ስዕል:Donbas (2015–2022).svg|thumb|250px|ካርታ (2015-2022)]] [[ስዕል:2015-11-18. Аллея ангелов в Донецке 04.jpg|thumb|250px|በሩሲያ በተያዘችው ዲኔትስክ ​​የሚገኘው የውሸት "የተገደሉ የዶንባስ ልጆች" ሀውልት፣ የሩሲያ ፌዴሬሽን ዩክሬን ላይ በወረረበት ወቅት ከተገደሉት እውነተኛ ህጻናት ስም በተጨማሪ በ 1990 ዎቹ ውስጥ በሩሲያ ውስጥ የሞቱትን ልጆች ስም ያጠቃልላል <ref name=":0">{{Cite web|title=Як Росія використовує загиблих українських дітей у пропаганді проти України|url=https://hadiach.city/articles/211546/yak-rosiya-vikoristovuye-zagiblih-ukrainskih-ditej-u-propagandi-proti-ukraini|website=Гадяч.City|accessdate=2022-06-08|language=}}</ref>]] እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2021 የሩሲያ ተቃዋሚ ፖለቲከኛ [[አሌክሲ ናቫልኒ]] ቡድን የዚህን ጦርነት ክስተቶች የሚያብራራ የራሱን ምርመራ አሳተመ <ref>[https://navalny.com/p/6579/ Патриот за деньги. «Русский мир» в обмен на Эмираты]</ref> == የዚህ ጦርነት ምልክት== [[ስዕል:Командир бойової машини БМ-21 «Град» 28 омбр ЗСУ (6).jpg|thumb|250px|ቢጫ ሪባን ያለው የዩክሬን ወታደር <ref>[https://www.ukrmilitary.com/2018/05/patch-colors.html?m=1 «Брендування» українського війська: кому які кольори використовувати]</ref> <ref>[https://provce.ck.ua/ne-nosit-kolorovi-pov-iazky-tam-de-ne-vedutsia-boyovi-dii/ Не носіть кольорові пов’язки там, де не ведуться бойові дії]</ref>]] [[ስዕል:3я батарея вчергове за добу змінює позиції.png|thumb|250px|የዩክሬን ተዋጊ ተሽከርካሪ ምልክት ያለው]] የዩክሬን ጦር በሀገሪቱ ባንዲራ እና የጦር ኮት ላይ ከሚውሉት ብሄራዊ ሰማያዊ እና ቢጫ ቀለሞች በተጨማሪ እንደ ቢጫ ጥብጣብ ያሉ ምልክቶችን እንደ የክምችት ልብስ እና የራስ ቁር ላይ እንዲሁም መስቀል ወይም ሁለት ነጭ ሪባንን ይጠቀማል። በአንዳንድ ሁኔታዎች የዩክሬን ጦር ለመታወቂያ ሰማያዊ ጥብጣቦችን ይጠቀማል፣ የሩሲያ ሠራዊት ደግሞ ቀይ ቀለምን ይጠቀማል <ref>[https://mod.gov.ua/explanation/emblemi-ministerstva-oboroni-i-zbrojnih-sil-ukrayini Емблеми Міністерства оборони і Збройних Сил України]</ref>። የሩሲያ ጦር እና ደጋፊዎቹ የቅዱስ ጊዮርጊስ ሪባንን እንደ ዋና ምልክት ይጠቀማሉ እንዲሁም እንደ ክንድ በለበሱ ጥቁር ካሜራ ላይ ነጠላ ነጭ ሪባን ይጠቀማሉ <ref>[https://archive.kyivpost.com/ukraine-politics/rferl-ukraine-bans-russian-st-george-ribbon.html RFE/RL: Ukraine bans Russian St. George ribbon]</ref>። ከ 2022 ጀምሮ [[Z (የሩሲያ ወታደራዊ ምልክት)|Z ምልክት]] አዲሱ የሩሲያ ሠራዊት ምልክት ብቻ ሳይሆን እንደ ተመራማሪዎች እና ተቺዎች በአንዳንድ መንገዶች በፑቲን አገዛዝ ደጋፊዎች መካከል ጥቅም ላይ የዋለው የዘመናዊቷ ሩሲያ በጣም ተወዳጅ ምልክት ሆኗል። [[ስዕል:Novorossija in zastava svetega Jurija.jpg|thumb|250px|[[የቅዱስ ጊዮርጊስ ጥብጣብ]]]] [[ስዕል:Sparta Battalion troops (Battle of Donetsk Airport).png|thumb|250px|በአውሮፕላን ማረፊያው ሕንፃ አቅራቢያ የሩሲያ ወታደሮች፣ ነጭ ሪባን በወታደር ልብሶቻቸው ላይ ተጣብቀዋል <ref>[https://memepedia.ru/belaya-povyazka-kak-vyglyadit-fleshmob-v-podderzhku-vojny/ Белая повязка”. Как выглядит флешмоб в поддержку войны]</ref>]] == በጦርነቱ ወቅት ሙስና == የሩሲያ ፖለቲከኛ [[ቦሪስ ኔምትሶቭ]] እንደተናገሩት የሩሲያ የጦር ኃይሎች ተሳትፎ ከመጀመሪያው ሕገ-ወጥ እና ከሩሲያ ሕገ መንግሥት ጋር ይቃረናል። ኔምትሶቭ በተጨማሪም ፑቲን የሩስያ ጦር ኃይሎችን በውጪ ሀገራት ለመጠቀም ከሩሲያ መንግስት ፍቃድ እንዳልነበራቸው ጠቁመዋል፤ ለዚህም ነው የሩሲያ ወታደሮች ያለ ምልክት ወደ ዩክሬን የገቡት (በዚህም ምክንያት በሕዝብ ዘንድ "ትንንሽ አረንጓዴ ሰዎች" የሚል ቅጽል ስም ይሰጣቸው ነበር) <ref>[https://www.atlanticcouncil.org/event/hiding-in-plain-sight-putins-war-in-ukraine-and-boris-nemtsovs-putin-war/ Hiding in Plain Sight: Putin’s War in Ukraine and Boris Nemtsov’s Putin. War.]</ref> <ref>[https://nemtsovfund.org/en/about/ About the Foundation]</ref> <ref>[https://www.brookings.edu/articles/watch-out-for-little-green-men/ Watch Out for Little Green Men]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2013 ዩክሬን በአውሮፓ ውስጥ በጣም ድሃ ከሆኑት አገሮች አንዷ ነበረች ፣ በጣም ተጋላጭ ከሆኑት ጦርነቶች አንዱ። እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ በቡዳፔስት ማስታወሻ መሠረት ሩሲያ ከደህንነቷ ዋስ አንዷ በመሆኗ ሁሉም የዩክሬን ወታደራዊ መሳሪያዎች እና የኒውክሌር ጦር መሳሪያዎች ከሞላ ጎደል ወድመዋል <ref>[https://nsarchive.gwu.edu/document/32106-1-budapest-memorandum Budapest Memorandum]</ref>። በአጠቃላይ ክሬሚያ ከመውሰዷ በፊት ዩክሬን ከሩሲያ እና ከኢኮኖሚያዊ ግንኙነቷ ጋር የጠበቀ ግንኙነት ነበረች። አገሪቷ ለጦርነት ሙሉ በሙሉ አልተዘጋጀችም፣ ስለዚህ አዲሱ የዩክሬን ጦር አሁን ባለው መልኩ መፈጠር በጦርነቱ ወቅት በትክክል የተከናወነው ከ 2014 ጀምሮ ነው <ref>[https://ips.ligazakon.net/document/XG2TK00A?an=3 Про чисельність Збройних Сил України на 2013 рік від 28.11.2013]</ref> <ref>[https://ukraine-history.com/najsylnisha-armiya-svitu-ukrayinske-vijsko-v-period-1991-2014-rokiv/ «Найсильніша армія світу», українське військо в період 1991–2014 років]</ref>። [[ስዕል:Yatsenyuk visit to Russia-Ukraine barrier, Oct 2014, 03.jpg|thumb|250px|የዩክሬን ጠቅላይ ሚኒስትር አርሴኒ ያሴንዩክ እና የዩክሬን ድንበር ጠባቂዎች፣ 2014]] [[ስዕል:2021. День освобождения Донбасса на Саур-Могиле DSC 8685.jpg|thumb|250px|አሌክሳንደር ቦሮዳይ በዶኔትስክ በተካሄደው ሰልፍ ላይ ከቅዱስ ጊዮርጊስ ሪባን ጋር]] እ.ኤ.አ. በ 2014 በጠቅላይ ሚኒስትር አርሴኒ ያሴኒዩክ የሚመራው የዩክሬን መንግስት ከሩሲያ ጋር በሚያዋስነው ድንበር ላይ ትልቅ ግንብ ለመገንባት ቃል ገብቷል። ይሁን እንጂ የዩክሬን ባለስልጣናት እና የውጭ ሚዲያዎች እንደገለጹት፣ ለድንበሩ የሚሆን ገንዘብ በሙሉ በዩክሬን ባለስልጣናት ተዘርፏል። ይህ ግጭት ቢኖርም ከሩሲያ ጋር የጠበቀ ግንኙነት እንዳለ ጥርጣሬን አስከትሏል። እንደ አለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (አይኤምኤፍ) እ.ኤ.አ. በ 2018 ዩክሬን ምንም እንኳን የተፈጥሮ ሀብት ቢኖራትም እና ዩክሬን የአውሮፓ ትልቅ ሀገር ብትሆንም በአውሮፓ ውስጥ በነጮች እና በሙስና የተዘፈቀች ሀገር ነበረች <ref>[https://bihus.info/stina-acenuka-hto-otrimue-milioni-za-oblastuvanna-kordonu/ Стіна Яценюка: хто отримує мільйони за облаштування кордону]</ref> <ref>[https://statewatch.org.ua/publications/velyka-ukrains-ka-stina-vichnyy-proekt-tsinoiu-mil-iardiv-z-biudzhetu/ Велика українська стіна – вічний проект ціною мільярдів з бюджету]</ref>። በ [[አሌክሲ ናቫልኒ]] የተደረገው ዶክመንተሪ ምርመራ በሄግ በሚገኝ ፍርድ ቤት የተገኘው የማሌዥያ አየር መንገድ በረራ 17 መውደቅ ተጠያቂ የሆነው የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ የመጀመሪያ መሪ የሩሲያ ዜጋ አሌክሳንደር ቦሮዳይ [[የተባበሩት ሩሲያ ፓርቲ]] አባል በዚህ ጦርነት ወቅት ሀብታም ለመሆን እና በዱባይ ሪል እስቴት መገኘቱን አጽንኦት ሰጥቷል <ref>[https://www.airlineratings.com/articles/mh17-phone-intercepts-suggest-high-level-russian-links-to-rebels MH17: Phone intercepts suggest high-level Russian links to rebels]</ref> <ref>[https://theins.ru/news/247555 Экс-глава ДНР, депутат Госдумы Бородай спешит избавиться от квартиры в Дубае, чтобы не вносить ее в новую декларацию — Георгий Албуров]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2014 እና 2021 መካከል የአውሮፓ ህብረት ሀገራት ከ 150-200 ቢሊዮን ዩሮ በላይ የተፈጥሮ ጋዝ እና ዘይት ከሩሲያ በመግዛት የሩሲያ ጦር እና የፀጥታ ኃይሎችን በከፍተኛ ሁኔታ አጠናክረዋል። ብዙ የሩስያ እና የዩክሬን ባለስልጣናት፣ ፖለቲከኞች እና የቤተሰባቸው አባላት በአውሮፓ ህብረት ሀገሮች ውስጥ ለብዙ አመታት ኖረዋል <ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=EU_trade_with_Russia_-_latest_developments EU trade with Russia - latest developments]</ref>። == የአካባቢ የቅርብ ጊዜ == [[ስዕል:Avdiivka after the battle in 2017 (01).jpg|thumb|250px|በሩሲያ ጦር በቦምብ የተደበደበው በአቪዲቪካ የሚገኝ የመኖሪያ ሕንፃ፣ 2017]] በጦርነቱ ወቅት ዩክሬን በሥነ-ምህዳር ላይ ከፍተኛ ውድመት አጋጥሟታል፡ በሺዎች የሚቆጠሩ ስኩዌር ኪሎ ሜትር የሚገመቱ የተጠበቁ ቦታዎች ተጎድተዋል፣ የበርካታ የፅዋትና የእንስሳት ዝርያዎች ደኖች እና መኖሪያዎች ወድመዋል እንዲሁም አፈር ተበክሏል <ref>[https://news.un.org/ru/story/2018/11/1342192 Донбасс - на пороге экологической катастрофы]</ref> <ref>[https://www.unep.org/news-and-stories/story/ukraines-donbas-bears-brunt-toxic-armed-conflict Ukraine’s Donbas bears the brunt of toxic armed conflict]</ref>። == ሲኒማ ውስጥ == [[ስዕል:Battle of Donetsk Airport 2020 stamp of Ukraine.jpg|thumb|160px|የዶኔትስክ አየር ማረፊያ መከላከያን የሚያስታውስ የዩክሬን ማህተም]] * ሳይቦርግስ (Кіборги, 2017) <ref>[https://novynarnia.com/2018/02/23/kiborgi-ofitsiyno-viklali-v-internet/ «Кіборги» офіційно виклали в інтернет] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180515043539/https://novynarnia.com/2018/02/23/kiborgi-ofitsiyno-viklali-v-internet/ |date=15 травня 2018 }}&nbsp;— [[Новинарня]], 23/02/2018</ref> * የጥሪ ምልክት ባንዴራስ (Позивний Бандерас, 2017) <ref>Антон Філатов. [https://ua.112.ua/mnenie/pozyvnyi-banderas-nichyia-v-informatsiinii-viini-z-rosiieiu-465790.html «Позивний „Бандерас“»: нічия в інформаційній війні з Росією] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190222204729/https://ua.112.ua/mnenie/pozyvnyi-banderas-nichyia-v-informatsiinii-viini-z-rosiieiu-465790.html |date=22 лютого 2019 }}. ua.112.ua, 12 жовтня 2018</ref> * [[ዶንባስ (የዶክ ፊልም)|ዶንባስ]] (Донбас, Сергій Лозниця/Donbass by Sergei Loznitsa, 2018) * ኢሎቫስክ 2014። ዶንባስ ሻለቃ (Іловайськ 2014. Батальйон Донбас፣ 2019) <ref>[https://uatv.ua/en/movie-ilovaisk-2014-donbas-battalion-screened-kyiv/ Movie “Ilovaisk 2014. Donbas Battalion” Screened in Kyiv]</ref> == በተጨማሪም ተመልከት == * [[በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት]] * [[በ ትራንስኒስትሪያ ውስጥ ጦርነት]] * [[ለሉሃንስክ አየር ማረፊያ ጦርነት]] * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት]] * [[የአዞስታል ጦርነት]] * [[ሊበርታሪያኒዝም]] == አገናኞች == l41dsqzknvew8ue35ofm7addqdiswec 391817 391805 2026-04-21T10:10:06Z ~2026-24568-28 58230 391817 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = ጦርነት በዶንባስ | ክፍል = [[፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ|የሩሲያ-ዩክሬን ጦርነት]] | ስዕል = East Ukraine conflict dynamics.gif | የስዕል_መግለጫ = [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|የውጊያ ኢንፎግራፊክስ]] <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref> | ቀን = ኤፕሪል 12፣ 2014 - አሁን (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 2006 ነበር) | ቦታ = [[ዶንባስ|ሁለት የዩክሬን ምስራቃዊ ክልሎች]]፣ አውሮፓ | ውጤት = ድል ​​ለዩክሬን በትንሹ የግዛት ኪሳራ፣ የሩስያ ዕቅዶች መውደቅ፣ ለዩክሬን ዓለም አቀፍ ድጋፍ መጨመር እና ሩሲያ ከዓለም መገለሏን፣ በዩክሬን እና በዲሞክራሲያዊ አገሮች መካከል ያለው ጥምረት፣ እና በሩሲያ እና በሰሜን ኮሪያ እና በኢራን መንግስታት መካከል ያለው ጥምረት። | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} * [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] * [[የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] * [[ታላቁ ዶን ጦር]] * [[ደቡብ ኦሤትያ-አላኒያ]] * [[አብካዝያ]] * [[ቼቺኒያ]] | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} * [[አውሮፓ ህብረት]] (ዲፕሎማሲያዊ ድጋፍ) | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ፑቲን]] * ኢጎር ጊርኪን * አሌክሳንደር ቦሮዳይ * አሌክሲ ሚልቻኮቭ * አርሰን ፓቭሎቭ | መሪ2 = ኦሌክሳንደር ቱርቺኖቭ * ፔትሮ ፖሮሼንኮ * ታራስ ኮስታንቹክ * ሰርጄ ሶሎፓይ * የዩክሬን የጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ ቫለሪ ዛሉጂኒ | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = [[የሩሲያ ፌዴሬሽን የጦር ኃይሎች]] 23000 <ref name="Indep">Michael Segalov, [https://archive.fo/cpzfO#selection-3505.0-3508.0 Russia 'accidentally reveals' number of its soldiers killed in eastern Ukraine], ''The Independant'', 26 août 2015.</ref> | ጉዳት2 = [[የዩክሬን የጦር ኃይሎች]] 14000 <ref>{{lien web|url=https://memorybook.org.ua/index.htm|titre=Книга пам'яті загиблих|traduction titre=Memorial Book to the Fallen|langue=Ukrainien|série=Herman Shapovalenko, Yevhen Vorokh, Yuriy Hirchenko|consulté le=8 mars 2019}}.</ref> }} '''ጦርነት በዶንባስ''' (በዩክሬንኛ '''Війна на сході України'''፣ '''війна на Донбасі'''፣ '''በዩክሬን ምስራቃዊ ጦርነት''') ይህ ጦርነት ከ 2014 ጀምሮ እየተካሄደ ያለ እና የሩስያ-ዩክሬን ጦርነት አካል ነው። ከ [[ፑቲኒዝም]] ዋና ዋና ወንጀሎች አንዱ። [[በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች|በድህረ-ሶቪየት ጠፈር ውስጥ በሩሲያ የተከፈቱት ጦርነቶች አካል]]። ከነዚህ ሁሉ ግጭቶች ውስጥ በዩክሬን ያለው ጦርነት ረጅሙ፣ አጥፊ እና ደም አፋሳሽ ነው <ref name="й">{{Cite web |url=http://iportal.rada.gov.ua/news/Novyny/Povidomlennya/91559.html |title=Верховна Рада України ухвалила Закон «Про забезпечення прав і свобод громадян на тимчасово окупованій території України» / Інформаційне управління Апарату Верховної Ради України, 15.04.2014 14:06 |accessdate=15 квітня 2014 |archive-date=24 вересня 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210924132545/https://iportal.rada.gov.ua/news/Novyny/Povidomlennya/91559.html }}</ref>። [[ስዕል:Меморіал воїнам АТО (2014-2018) , Знам'янка , Кіровоградська обл. , Україна.jpg|thumb|220px|በማዕከላዊ ዩክሬን ውስጥ በ [[ዝናምያንካ]] ከተማ ውስጥ ለወደቁት የዩክሬን ወታደሮች ሀውልቶች አንዱ <ref>[https://suspilne.media/kropyvnytskiy/159498-u-znamanci-vidkrili-dosku-pamati-zagiblim-bijcam/ У Знам'янці відкрили дошку пам'яті загиблим бійцям]</ref>]] [[ስዕል:Map of the war in Donbass.svg|thumb|220px|ከወረራ በኋላ የውጊያ ካርታ በ2022]] [[ለስላቭያንስክ ጦርነት|ጦርነቱ የጀመረው ኤፕሪል 12 ቀን 2014 ሲሆን በሩሲያ የሚደገፉ በኢጎር ጊርኪን የሚመራው ተገንጣዮች ምሥራቃዊ ዩክሬንን በወረሩበት ወቅት ነው]]። በምላሹም ዩክሬን ድንበሯን ለማስጠበቅ የፀረ ሽብር ዘመቻ ጀመረች <ref>{{cite web |url=http://gazeta.ua/articles/politics/_ci-lyudi-zi-zbroyeyu-prijshli-do-nas-z-mirom-mer-slovyanska-pro-separatistiv/552252 |title="Ці люди зі зброєю прийшли до нас з миром" - мер Слов'янська про сепаратистів |date=12 квітня 2014 |publisher=Gazeta.ua |accessdate=5 травня 2014 |archive-date=21 квітня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140421121955/http://gazeta.ua/articles/politics/_ci-lyudi-zi-zbroyeyu-prijshli-do-nas-z-mirom-mer-slovyanska-pro-separatistiv/552252 }}</ref>። ሩሲያውያን አፈና፣ ማሰቃየት እና የጅምላ የሽብር ጥቃቶችን ጨምሮ በርካታ ዘግናኝ ወንጀሎችን ፈጽመዋል። በጣም ታዋቂ ከሆኑት ጉዳዮች መካከል ኢሪና ዶቫን የትውልድ ከተማዋን ሩሲያ ወረራዋን በመቃወም ሰላማዊ ተቃውሞ እና የዩክሬን የጦር እስረኛ ኢጎር ኮዝሆማ ጉዳይ ይገኙበታል። እነዚህ ሰዎች በራሺያውያን እና ተገንጣዮች ዘንግ ላይ ታስረው በአደባባይ ተደብድበው ተዋርደዋል <ref>[https://www.dazeddigital.com/politics/article/39206/1/a-ukrainian-prisoner-of-war-reflects-on-the-photo-that-saved-her-life Irina Dovgan tells of public abuse at hands of pro-Moscow separatists]</ref> <ref>[https://archive.khpg.org/en/1409602098A Ukrainian prisoner of war reflects on the photo that saved her life]</ref> <ref>[https://www.nytimes.com/2014/09/01/world/europe/ukrainian-woman-irina-dovgan-held-up-to-public-abuse-is-released.html Ukrainian Woman, Held Up to Public Abuse, Is Released]</ref>። በሜይ 11፣ 2014 በዶኔትስክ እና በሉሃንስክ ክልሎች ውስጥ የውሸት "ህዝበ ውሳኔዎች" ተካሄደ; የ "ዶኔትስክ ሪፐብሊክ" እና "ሉሃንስክ ሪፐብሊክ" ታወጁ <ref name=":0">{{Cite web |url=http://ipress.ua/news/referendum_donetskoi_respubliky_ie_nelegitymnym__tsvk_62288.html |title=Референдум «Донецької республіки» є нелегітимним, — ЦВК |accessdate=2 липня 2014 |archive-date=17 травня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140517153143/http://ipress.ua/news/referendum_donetskoi_respubliky_ie_nelegitymnym__tsvk_62288.html }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://newsradio.com.ua/news/2014_05_12/DNR-zvernulasja-do-RF-z-prohannjam-prijnjati-do-skladu-Ros-9462/ |title=ДНР звернулася до РФ з проханням прийняти її до складу Росії |accessdate=21 травня 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140518174800/http://newsradio.com.ua/news/2014_05_12/DNR-zvernulasja-do-RF-z-prohannjam-prijnjati-do-skladu-Ros-9462/ |archivedate=18 травня 2014 |deadurl=yes }}</ref><ref>{{Cite web|title=У Луганській області затримали одного з ключових організаторів "референдуму"|url=https://www.rbc.ua/ukr/news/luganskoy-oblasti-zaderzhali-odnogo-klyuchevyh-1595004647.html|website=[[РБК-Україна]]|accessdate=2020-07-19|language=ru|archive-date=2020-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200719122019/https://www.rbc.ua/ukr/news/luganskoy-oblasti-zaderzhali-odnogo-klyuchevyh-1595004647.html}}</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2014 የበጋ ወቅት በኢሎቪክ ከተማ ከባድ ውጊያ ተቀሰቀሰ። የዩክሬን ወታደሮች በኪየቭ ትእዛዝ ከከተማው ሲወጡ፣ ቀደም ሲል በሰላማዊ መንገድ ለመውጣት ቢስማሙም፣ የሩስያ ወራሪዎች ያለማስጠንቀቂያ ተኩስ ከፍተዋል <ref>{{Cite web|url=http://www.dw.com/uk/слідча-комісія-вр-в-іловайському-котлі-загинули-і-були-поранені-близько-тисячі-військових/a-18009023|title=Слідча комісія ВР: В іловайському котлі загинули і були поранені близько тисячі військових {{!}} Політичні новини з України: аналітика, прогнози, коментарі {{!}} DW {{!}} 20.10.2014|last=(www.dw.com)|first=Deutsche Welle|website=DW.COM|language=uk|accessdate=2017-09-01|archive-date=01.09.2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901204039/http://www.dw.com/uk/слідча-комісія-вр-в-іловайському-котлі-загинули-і-були-поранені-близько-тисячі-військових/a-18009023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.radiosvoboda.org/a/26646712.html|title=Під Іловайськом загинули і зникли безвісти близько 1 000 військових – Сенченко|website=Радіо Свобода|accessdate=2017-09-12|archive-date=2017-09-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20170912234624/https://www.radiosvoboda.org/a/26646712.html}}</ref> <ref>{{Cite web |url=http://www.unian.ua/politics/1020513-pid-ilovayskom-zaginuv-241-ukrajinskiy-silovik-gpu.html |title=В ГПУ назвали офіційні дані про втрати під Іловайськом |accessdate=11 грудня 2014 |archive-date=13 грудня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141213002425/http://www.unian.ua/politics/1020513-pid-ilovayskom-zaginuv-241-ukrajinskiy-silovik-gpu.html }}</ref>። የመጀመሪያው የሰላም ስምምነቶች በሴፕቴምበር 2014 ሚንስክ ውስጥ ተፈርመዋል። [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች|እ.ኤ.አ. በጥር-የካቲት 2015 ለደብልቴሴቭ እና ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ውጊያ ተከፈተ ፣ ከዚያ በኋላ ሁለተኛው የሰላም ስምምነቶች በሚንስክ ተፈራረሙ]] <ref>{{Cite news|title=Як обороняли і як втратили Донецький аеропорт. Спогади командира кіборгів Мікаца|url=https://www.bbc.com/ukrainian/features-51179518|work=BBC News Україна|date=2020-01-20|accessdate=2020-01-21|language=uk|first=В'ячеслав|last=Шрамович|archive-date=2020-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20200523222448/https://www.bbc.com/ukrainian/features-51179518}}</ref>። የሩስያ ደጋፊ ሃይሎች እነዚህን ኳሲ-ሪፐብሊካኖች [[ኖቮሮሲያ]] ወደ ሚባል ኮንፌዴሬሽን ለማዋሀድ አቅደው ይህ ሙከራ አልተሳካም <ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.researchgate.net/profile/Kristian-Atland/publication/359652587_The_Donbas_War_at_Eight_Years_Autopsy_of_a_Failed_Peace_Process/links/6246f03e7931cc7ccf0bb10e/The-Donbas-War-at-Eight-Years-Autopsy-of-a-Failed-Peace-Process.pdf|title=The Donbas War at Eight Years: Autopsy of a Failed Peace Process|access-date=2022-08-27|archive-date=2022-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20221009070417/https://www.researchgate.net/profile/Kristian-Atland/publication/359652587_The_Donbas_War_at_Eight_Years_Autopsy_of_a_Failed_Peace_Process/links/6246f03e7931cc7ccf0bb10e/The-Donbas-War-at-Eight-Years-Autopsy-of-a-Failed-Peace-Process.pdf|url-status=live}}</ref>። ከ 2018 ጀምሮ ጠብ በተሳካ ሁኔታ በረዶ ሆኗል፣ እና የሩሲያ ቅስቀሳዎች ችላ ተብለዋል። በጠቅላላው እስከ 2022 ድረስ እስከ 14 000 የሚጠጉ ሰዎች ሞተዋል። የካቲት 21 ቀን 2022 ሩሲያ የፈጠረውን የኳሲ-ሪፐብሊኮችን “ነፃነት” እውቅና ሰጥታለች ፣ የካቲት 24 ቀን 2022 በዩክሬን ላይ ግልፅ ጦርነት ይጀምራል <ref>[https://www.nytimes.com/2025/11/28/world/europe/zelensky-yermak-resigns-ukraine-corruption-scandal.html Zelensky’s Top Aide Resigns Amid Widening Corruption Scandal]</ref>። == የዚህ ጦርነት ዋና ደረጃዎች == [[ስዕል:2014-08-31. War in Donbass 09.JPG|thumb|250px|የዩክሬን ወታደሮች ቦታቸውን ይከላከላሉ]] እ.ኤ.አ. በ 2014 ፣ ከ [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|አብዮቱ]] ጋር ትይዩ ፣ [[የሩሲያ ጸደይ]] በመባል የሚታወቁት ተከታታይ የተቃውሞ ሰልፎች በዩክሬን ተካሂደዋል። ጦርነቱ የጀመረው እ.ኤ.አ. በየካቲት - መጋቢት 2014 የሩስያ ጦር [[ክራይሚያ መቀላቀል|ክሬሚያን ሲይዝ]] እና ሚያዝያ 12 ቀን 2014 በሩሲያ መኮንን ኢጎር ጊርኪን የሚመራው ጦር ምስራቃዊ ዩክሬንን ወረረ <ref>[https://jamestown.org/igor-strelkov-girkin-the-rise-and-fall-of-the-former-donetsk-minister-of-defense/ Igor Strelkov-Girkin: The Rise and Fall of the Former Donetsk Minister of Defense]</ref>። * [[ለስላቭያንስክ ጦርነት]] * [[የማሪፖል ጦርነት]] * ለኢሎቪስክ ከተማ ጦርነቶች <ref>[https://dyvys.info/2017/08/28/rokovyny-ilovajskogo-kotla-hronologiya-ta-rozsliduvannya-tragediyi/ Роковини Іловайського котла: хронологія та розслідування трагедії]</ref> * ለሊሲቻንስክ ከተማ ጦርነቶች <ref>[https://hai-nyzhnyk.in.ua/doc/2024doc_10-rokiv-vijny.php 10 років війни в Україні: хронологія, найвизначніші події, трагедії та перемоги]</ref> * [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች]] * ለደብልትሴቭ ጦርነቶች <ref>[https://dshv.mil.gov.ua/page/yak-dniprovski-desantniki-zvilnyali-debalceve-u-2014-roci Як Дніпровські десантники звільняли Дебальцеве у 2014 році]</ref> * ለሴቬሮዶኔትስክ ከተማ መዋጋት <ref>[https://uinp.gov.ua/pres-centr/novyny/yak-zvilnyaly-syevyerodoneck-i-lysychansk-zvorushlyvi-istoriyi-vid-ukrayinskyh-biyciv-i-meshkanciv Як звільняли Сєвєродонецьк і Лисичанськ: зворушливі історії від українських бійців і мешканців]</ref> * ለአቪዲቪካ ከተማ ጦርነቶች <ref>[https://armyinform.com.ua/2022/01/29/zirvanyj-nastup-boyi-29-sichnya-2017-roku-pid-avdiyivkoyu/ Зірваний наступ: бої 29 січня 2017 року під Авдіївкою]</ref> እ.ኤ.አ. ከ2021 ጀምሮ ሩሲያ ከዩክሬን ጋር በሚያዋስነው ድንበር አካባቢ ወታደሮቿን እያሰባሰበች ትገኛለች እና ወታደሮቿን ወደ [[የአሌክሳንደር ሉካሼንኮ አገዛዝ|ቤላሩስ፣ አሌክሳንደር ሉካሼንኮ ለብዙ አመታት የገዙባት]] ማሰማራት ጀምራለች። ውጥረቱ እየጨመረ መጥቷል። እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. የካቲት 24 ቀን 2022 ሩሲያ በዩክሬን ላይ ግልፅ ወረራ ጀመረች። የሩስያ ባለስልጣናት እ.ኤ.አ. እ.ኤ.አ. የካቲት 24 ቀን 2022 የጀመረውን ጦርነት “ልዩ ወታደራዊ ኦፕሬሽን” ብለውታል ምክንያቱም ሩሲያ ዩክሬን በጥቂት ቀናት ውስጥ እንደምትወድቅ ጠብቃ ነበር (የሩሲያ ቲቪ ያለማቋረጥ “ኪዪቭን በሦስት ቀናት ውስጥ እንወስዳለን” የሚለውን መፈክር ይደግማል) እና ይህ ስያሜ መንግስት የሩሲያን ወታደራዊ ኪሳራ ለመደበቅ ስለሚያስችል ነው <ref>[http://www.finnews.ru/cur_an.php?idnws=35499 Россия действительно планировала захватить Киев за 3 дня. Тому есть доказательство – бюджет]</ref>። == [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች|የጦር ወንጀሎች]] == [[ስዕል:Александр Бородай.jpg|thumb|150px|አሌክሳንደር ቦሮዳይ]] [[ስዕል:Igor Ivanovich Strelkov Yekaterinburg3.JPG|thumb|150px|ይህንን ጦርነት ለመጀመር ሃላፊነት ያለው የሩሲያ መኮንን]] [[ስዕል:Vladimir Zhoga (Vokha) and Arsen Pavlov (Motorola).jpg|thumb|150px|አርሰን ፓቭሎቭ፣ በመቶዎች የሚቆጠሩ ዩክሬናውያንን መግደሉን የተናዘዘ የሩሲያ የጦር ወንጀለኛ]] [[ስዕል:Givi in the ruins of Donetsk Airport.jpg|thumb|150px|በዶኔትስክ አውሮፕላን ማረፊያ ፍርስራሽ አቅራቢያ የሩሲያ የጦር ወንጀለኛ ጊቪ]] [[ስዕል:Alexey Milchakov.png|thumb|150px|አሌክሲ ሚልቻኮቭ፣ ሩሲያኛ ኒዮ-ናዚ፣ የጦር ወንጀለኛ <ref>[https://archive.khpg.org/en/1420855493 St. Petersburg Neo-Nazi Sadist in Donbas – ‘Russia’s Pride and Glory’]</ref> <ref>[https://newssky.com.ua/en/neonaczizm-pod-krylom-rossijskih-vlastej/ Neo-Nazism under the wing of the Russian authorities]</ref>]] በዩክሬን ውስጥ የሩሲያ ድርጊቶች የተከናወኑት በ[[የሩሲያዊ ዓለም]] ርዕዮተ ዓለም ላይ ነው። ከዶኔትስክ ኳሲ ሪፐብሊክ መሪዎች አንዱ፣ የሩሲያ ዜጋ፣ የሞስኮ የፖለቲካ ስትራቴጂስት እና የሩስያ ፓርላማ አባል የሆነው አሌክሳንደር ቦሮዳይ የማሌዢያ አየር መንገድን በራሺያ በተያዘው ክልል ላይ የመምታት ሃላፊነት አለበት <ref>[https://web.archive.org/web/20151114132242/http://www.abc.net.au/news/2015-10-13/dutch-authorities-deliver-final-report-on-crashed-flight--mh17/6851490 MH17: Malaysia Airlines flight shot down by BUK missile fired from eastern Ukraine, Dutch Safety Board says]</ref>። በምስራቅ ዩክሬን የተዋጋው ሩሲያዊው አርሰን ፓቭሎቭ (ሞቶሮቶ የሚል ቅጽል ስም ያለው) የዩክሬን የጦር እስረኞችን በማሰቃየት ተከሷል <ref>{{Cite web|title=Хто такий ліквідований бойовик "Моторола": від Чечні до Донбасу – новини Донецька|url=https://dn.depo.ua/ukr/donetsk/poloviy-komandir-motorola-vid-chechni-do-donbasu-16112015200000|website=www.depo.ua|accessdate=2023-07-17|language=uk|archivedate=2023-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230717182950/https://dn.depo.ua/ukr/donetsk/poloviy-komandir-motorola-vid-chechni-do-donbasu-16112015200000}}</ref><ref>{{cite web |url=http://zik.ua/ua/news/2014/10/04/pry_shturmi_letovyshcha_boyovyk_motorola_skakav_yak_prydurok_y_potravyv_svoih_polonenyh_pobratymiv__ekspert_529102 |title=При штурмі летовища бойовик Моторола скакав як придурок й потравив своїх полонених «побратимів»,&nbsp;— експерт |publisher=[http://zik.ua/ «ZIK»] |accessdate=29 листопада 2014 |archive-date=5 грудня 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205082859/http://zik.ua/ua/news/2014/10/04/pry_shturmi_letovyshcha_boyovyk_motorola_skakav_yak_prydurok_y_potravyv_svoih_polonenyh_pobratymiv__ekspert_529102 |archivedate=2014-12-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141205082859/http://zik.ua/ua/news/2014/10/04/pry_shturmi_letovyshcha_boyovyk_motorola_skakav_yak_prydurok_y_potravyv_svoih_polonenyh_pobratymiv__ekspert_529102 }}</ref><ref>{{Cite web|title=СБУ оформила підозру Моторолі|url=http://www.pravda.com.ua/news/2015/02/21/7059316/|website=[[Українська правда]]|accessdate=2019-06-16|language=uk|archive-date=16 червня 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190616225349/https://www.pravda.com.ua/news/2015/02/21/7059316/}}</ref><ref>[http://censor.net.ua/video_news/331604/terrorist_motorola_mne_vse_pohyi_ya_15_plennyh_rasstrelyal_hochu_ubivayu_hochu_net_audio Террорист Моторола: Мне все пох#й. Я 15 пленных расстрелял. Хочу убиваю, хочу&nbsp;— нет. АУДИО] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150510084534/http://censor.net.ua/video_news/331604/terrorist_motorola_mne_vse_pohyi_ya_15_plennyh_rasstrelyal_hochu_ubivayu_hochu_net_audio |date=10 травня 2015 }} // ''[[Цензор.нет]]'', 07.04.2015</ref><ref>[http://www.unian.net/war/1064307-motorola-zayavil-chto-rasstrelyal-15-ukrainskih-voennoplennyih.html «Моторола» заявил, что расстрелял 15 украинских военнопленных] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150509103549/http://www.unian.net/war/1064307-motorola-zayavil-chto-rasstrelyal-15-ukrainskih-voennoplennyih.html |date=9 травня 2015 }} // ''[[УНІАН]]'', 06.04.2015</ref><ref>[http://www.kyivpost.com/content/kyiv-post-plus/kremlin-backed-fighters-confession-of-killing-prisoners-might-become-evidence-of-war-crimes-audio-385532.html Russian fighter's confession of killing prisoners might become evidence of war crimes (AUDIO)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150410001701/http://www.kyivpost.com/content/kyiv-post-plus/kremlin-backed-fighters-confession-of-killing-prisoners-might-become-evidence-of-war-crimes-audio-385532.html |date=10 квітня 2015 }} // ''[[Kyiv Post]]'', April 6, 2015</ref><ref>[http://censor.net.ua/news/332868/dostal_pistolet_i_pustil_dve_puli_v_golovu_osvobojdennyyi_iz_plena_voin_yuriyi_sova_rasskazal_kak_motorola «Достал пистолет и пустил две пули в голову»,&nbsp;— освобожденный из плена воин Юрий Сова рассказал, как Моторола казнил киборга Игоря Брановицкого] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150504003354/http://censor.net.ua/news/332868/dostal_pistolet_i_pustil_dve_puli_v_golovu_osvobojdennyyi_iz_plena_voin_yuriyi_sova_rasskazal_kak_motorola |date=4 травня 2015 }} // ''[[Цензор.нет]]'', 16.04.2015</ref><ref>[http://www.bbc.co.uk/ukrainian/politics/2015/04/150415_branovytsky_death_witness_sova_interview_vs?ocid=socialflow_facebook Як «Моторола» вбив полоненого «кіборга»&nbsp;— розповідь очевидця.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150419010117/http://www.bbc.co.uk/ukrainian/politics/2015/04/150415_branovytsky_death_witness_sova_interview_vs?ocid=socialflow_facebook |date=19 квітня 2015 }} // ''[[Українська служба BBC|ВВС Україна]]'', 16 квітня 2015</ref>። በ2014-2015 በሩስያ ወረራ ምክንያት በዶኔትስክ ከሚገኙት የዩክሬን ትላልቅ አየር ማረፊያዎች አንዱ ሙሉ በሙሉ ወድሟል <ref name="244, а не 242">[https://www.radiosvoboda.org/a/oborona-donetskogo-aeroportu-244/31064068.html Чому 244, а не 242: «кіборги» про останні два дні оборони Донецького аеропорту]</ref>። በቭላድሚር ፑቲን መንግስት በተደጋጋሚ ተጥሷል እና እንደገና የተፃፈው የሩስያ ህገ መንግስት እራሱ የሩስያ ጦር ወይም ሌላ ወታደራዊ ሃይል በሌሎች ሀገራት መጠቀም ህገወጥ ነው (የሩሲያ ፌዴሬሽን የወንጀለኛ መቅጫ ህግ አንቀጽ 353) ይላል <ref>[https://navalny.com/p/4609/ Разбираем конституцию РФ как новый iPhone]</ref>። ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ በሩሲያ በዩክሬን ላይ ለፈጸመው ጥቃት ወንጀል ልዩ ፍርድ ቤት ለመፍጠር አቅዷል (በእንግሊዝኛ Tribunal for the Crime of Aggression against Ukraine) <ref>[https://www.coe.int/en/web/portal/-/ukraine-and-the-council-of-europe-sign-agreement-on-establishing-a-special-tribunal-for-the-crime-of-aggression-against-ukraine Ukraine and the Council of Europe sign Agreement on establishing a Special Tribunal for the Crime of Aggression against Ukraine]</ref>። == [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] == የሩስያ የመንግስት ሚዲያዎች በሺዎች የሚቆጠሩ የውሸት ዜናዎችን አሳትመዋል ለምሳሌ "የዩክሬን ናዚዎች ህፃን እንደ ኢየሱስ ሰቀሉ" የጦርነቱን መንስኤ እና የዘመን ቅደም ተከተል በማዛባት እና "ዩክሬን በምስራቃዊ ክልሎቿ ላይ ጥቃት ሰንዝራለች እና ለዚህም ነው እርዳታ ለማግኘት ወደ ሩሲያ እየዞሩ ያሉት" የሚል ሀሳብ በሩስያውያን ውስጥ እንዲሰርጽ አድርጓል <ref>[https://www.youtube.com/watch?v=mo1PFMkNsHM Чеченские и Новоросские ополченцы ищут Добермана] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208185145/https://www.youtube.com/watch?v=mo1PFMkNsHM |date=8 грудня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=RLvqaofs4AE +18 Ополченцы избивают пленного «диверсанта» АТО 10 11 Донецк 14 War in Ukraine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151227082638/https://www.youtube.com/watch?v=RLvqaofs4AE |date=27 грудня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=i0U2QTVYaPQ УКРАИНА НОВСТИ СЕГОДНЯ 21 01 2015 ►Гиви и Моторола Разборка с пленными силовиками ВСУ ДОНЕЦК] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151208130328/https://www.youtube.com/watch?v=i0U2QTVYaPQ |date=8 грудня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=W6TbpeZkwtI 22.01.2015 Армия ДНР привезла пленного киборга на место преступления ВСУ(+18, НЕНОРМАТИВНАЯ ЛЕКСИКА)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150123063304/https://www.youtube.com/watch?v=W6TbpeZkwtI |date=23 січня 2015 }}{{ref-ru}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=D-gJ46pVLMo Пленных укров бытие (Донецк, 22.01.15)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181203212153/https://www.youtube.com/watch?v=D-gJ46pVLMo |date=3 грудня 2018 }}{{ref-ru}}</ref>። [[ስዕል:Boris Nemtsov (7174588884).jpg|thumb|250px|[[ቦሪስ ኔምትሶቭ]] ከመራጮች ጋር]] [[ስዕል:Vladimir Putin interview with Dmitry Kiselyov 2024 in the Kremlin 05.jpg|thumb|250px|ፑቲን ከሩሲያ የፕሮፓጋንዳ ቴሌቪዥን ኃላፊ ዲሚትሪ ኪሴሌቭ ጋር ያደረጉት ቃለ ምልልስ።]] [[ስዕል:Site of the murder of Boris Nemtsov 4615.jpg|thumb|250px|በሞስኮ የኔምትሶቭ ግድያ ቦታ ላይ ፒክኬት። ምልክቱ "ፑቲን ኔምትሶቭን ገደለ" የሚል ነው]] እ.ኤ.አ. እስከ 2022 ድረስ ሩሲያ በዩክሬን ውስጥ የምታደርገውን ቀጥተኛ ጣልቃ ገብነት እንዲሁም ስለ ሩሲያ የጦር ወንጀሎች በተለይም የሴንት ፒተርስበርግ ኒዮ ናዚ ኒዮ ናዚ በዩክሬን ውስጥ ከ2014 ጀምሮ ሲዋጋ ስለፈጸሙት የሩስያ ሚዲያዎች ዝም ብለዋል። በጣም ታዋቂው የሩሲያ ኒዮ-ናዚ አሌክሲ ሚልቻኮቭ ነው። በዩክሬን ላይ ጥላቻን የሚቀሰቅሱ በሺዎች የሚቆጠሩ ፊልሞችም በሩሲያ መንግስት ድጋፍ እና ተልዕኮ ተዘጋጅተዋል <ref>[https://svidomi.in.ua/page/02_05_2022_074412 Україна в російських фільмах]</ref> <ref>{{Cite web|title=Російський фейк про "розп'ятого хлопчика" з Донбасу потрапив в американський серіал|url=https://www.segodnya.ua/ua/world/usa/rossiyskiy-feyk-o-raspyatom-malchike-iz-donbassa-popal-v-amerikanskiy-serial-1122292.html|website=www.segodnya.ua|accessdate=|language=uk|last=|first=|date=|publisher=}}</ref>። እንዲሁም እ.ኤ.አ. በ 2015 በሩሲያ በዩክሬን ጦርነትን በመቃወም ፣ የሰላም ሰልፎችን በማደራጀት እና በዚህ ጦርነት ላይ ዘገባ ያዘጋጀው ዋና አክቲቪስት ፖለቲከኛ ቦሪስ ኔምትሶቭ በሩሲያ ተገደለ <ref name="tass">{{cite web|url=http://tass.ru/proisshestviya/1798132|title=Расследование убийства Бориса Немцова. Хроника событий|date=2015-02-28|publisher=[[ТАСС]]|access-date=2015-02-28|archive-date=2015-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20150922195658/http://tass.ru/proisshestviya/1798132|url-status=live}}</ref><ref name="interfax427054" /><ref name="BBC" />። == የዩክሬን ጀግኖች == [[ስዕል:Taras Kostanchuk.jpg|thumb|200px|ለኢሎቫስክ ከተማ በተደረገው ጦርነት የተካፈለው ታዋቂው ወታደራዊ ሰው ታራስ ኮስታንቹክ]] [[ስዕል:Medal of Golden Star Ukraine.jpg|thumb|80px|የዩክሬን ሜዳሊያ ጀግና]] አምስተኛው የዩክሬን ፕሬዝዳንት ፔትሮ ፖሮሼንኮ በስልጣን ዘመናቸው (2014-2017 አካታች) ለ163 አገልጋዮች ከፍተኛውን የውትድርና ሽልማት የሰጡ ሲሆን አንዳንዶቹም ከሞት በኋላ ተሸልመዋል <ref>[https://calendaryk.day/blog/geroyi-ukrayini-ta-yikh-istoriyi-iaki-otrimali-vidznaku-posmertno-ta-pri-zhitti Герої України та їх історії, які отримали відзнаку посмертно та при житті]</ref>። == ምርመራ == [[ስዕል:Donbas (2015–2022).svg|thumb|250px|ካርታ (2015-2022)]] [[ስዕል:2015-11-18. Аллея ангелов в Донецке 04.jpg|thumb|250px|በሩሲያ በተያዘችው ዲኔትስክ ​​የሚገኘው የውሸት "የተገደሉ የዶንባስ ልጆች" ሀውልት፣ የሩሲያ ፌዴሬሽን ዩክሬን ላይ በወረረበት ወቅት ከተገደሉት እውነተኛ ህጻናት ስም በተጨማሪ በ 1990 ዎቹ ውስጥ በሩሲያ ውስጥ የሞቱትን ልጆች ስም ያጠቃልላል <ref name=":0">{{Cite web|title=Як Росія використовує загиблих українських дітей у пропаганді проти України|url=https://hadiach.city/articles/211546/yak-rosiya-vikoristovuye-zagiblih-ukrainskih-ditej-u-propagandi-proti-ukraini|website=Гадяч.City|accessdate=2022-06-08|language=}}</ref>]] እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2021 የሩሲያ ተቃዋሚ ፖለቲከኛ [[አሌክሲ ናቫልኒ]] ቡድን የዚህን ጦርነት ክስተቶች የሚያብራራ የራሱን ምርመራ አሳተመ <ref>[https://navalny.com/p/6579/ Патриот за деньги. «Русский мир» в обмен на Эмираты]</ref> == የዚህ ጦርነት ምልክት== [[ስዕል:Командир бойової машини БМ-21 «Град» 28 омбр ЗСУ (6).jpg|thumb|250px|ቢጫ ሪባን ያለው የዩክሬን ወታደር <ref>[https://www.ukrmilitary.com/2018/05/patch-colors.html?m=1 «Брендування» українського війська: кому які кольори використовувати]</ref> <ref>[https://provce.ck.ua/ne-nosit-kolorovi-pov-iazky-tam-de-ne-vedutsia-boyovi-dii/ Не носіть кольорові пов’язки там, де не ведуться бойові дії]</ref>]] [[ስዕል:3я батарея вчергове за добу змінює позиції.png|thumb|250px|የዩክሬን ተዋጊ ተሽከርካሪ ምልክት ያለው]] የዩክሬን ጦር በሀገሪቱ ባንዲራ እና የጦር ኮት ላይ ከሚውሉት ብሄራዊ ሰማያዊ እና ቢጫ ቀለሞች በተጨማሪ እንደ ቢጫ ጥብጣብ ያሉ ምልክቶችን እንደ የክምችት ልብስ እና የራስ ቁር ላይ እንዲሁም መስቀል ወይም ሁለት ነጭ ሪባንን ይጠቀማል። በአንዳንድ ሁኔታዎች የዩክሬን ጦር ለመታወቂያ ሰማያዊ ጥብጣቦችን ይጠቀማል፣ የሩሲያ ሠራዊት ደግሞ ቀይ ቀለምን ይጠቀማል <ref>[https://mod.gov.ua/explanation/emblemi-ministerstva-oboroni-i-zbrojnih-sil-ukrayini Емблеми Міністерства оборони і Збройних Сил України]</ref>። የሩሲያ ጦር እና ደጋፊዎቹ የቅዱስ ጊዮርጊስ ሪባንን እንደ ዋና ምልክት ይጠቀማሉ እንዲሁም እንደ ክንድ በለበሱ ጥቁር ካሜራ ላይ ነጠላ ነጭ ሪባን ይጠቀማሉ <ref>[https://archive.kyivpost.com/ukraine-politics/rferl-ukraine-bans-russian-st-george-ribbon.html RFE/RL: Ukraine bans Russian St. George ribbon]</ref>። ከ 2022 ጀምሮ [[Z (የሩሲያ ወታደራዊ ምልክት)|Z ምልክት]] አዲሱ የሩሲያ ሠራዊት ምልክት ብቻ ሳይሆን እንደ ተመራማሪዎች እና ተቺዎች በአንዳንድ መንገዶች በፑቲን አገዛዝ ደጋፊዎች መካከል ጥቅም ላይ የዋለው የዘመናዊቷ ሩሲያ በጣም ተወዳጅ ምልክት ሆኗል። [[ስዕል:Novorossija in zastava svetega Jurija.jpg|thumb|250px|[[የቅዱስ ጊዮርጊስ ጥብጣብ]]]] [[ስዕል:Sparta Battalion troops (Battle of Donetsk Airport).png|thumb|250px|በአውሮፕላን ማረፊያው ሕንፃ አቅራቢያ የሩሲያ ወታደሮች፣ ነጭ ሪባን በወታደር ልብሶቻቸው ላይ ተጣብቀዋል <ref>[https://memepedia.ru/belaya-povyazka-kak-vyglyadit-fleshmob-v-podderzhku-vojny/ Белая повязка”. Как выглядит флешмоб в поддержку войны]</ref>]] == በጦርነቱ ወቅት ሙስና == የሩሲያ ፖለቲከኛ [[ቦሪስ ኔምትሶቭ]] እንደተናገሩት የሩሲያ የጦር ኃይሎች ተሳትፎ ከመጀመሪያው ሕገ-ወጥ እና ከሩሲያ ሕገ መንግሥት ጋር ይቃረናል። ኔምትሶቭ በተጨማሪም ፑቲን የሩስያ ጦር ኃይሎችን በውጪ ሀገራት ለመጠቀም ከሩሲያ መንግስት ፍቃድ እንዳልነበራቸው ጠቁመዋል፤ ለዚህም ነው የሩሲያ ወታደሮች ያለ ምልክት ወደ ዩክሬን የገቡት (በዚህም ምክንያት በሕዝብ ዘንድ "ትንንሽ አረንጓዴ ሰዎች" የሚል ቅጽል ስም ይሰጣቸው ነበር) <ref>[https://www.atlanticcouncil.org/event/hiding-in-plain-sight-putins-war-in-ukraine-and-boris-nemtsovs-putin-war/ Hiding in Plain Sight: Putin’s War in Ukraine and Boris Nemtsov’s Putin. War.]</ref> <ref>[https://nemtsovfund.org/en/about/ About the Foundation]</ref> <ref>[https://www.brookings.edu/articles/watch-out-for-little-green-men/ Watch Out for Little Green Men]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2013 ዩክሬን በአውሮፓ ውስጥ በጣም ድሃ ከሆኑት አገሮች አንዷ ነበረች ፣ በጣም ተጋላጭ ከሆኑት ጦርነቶች አንዱ። እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ በቡዳፔስት ማስታወሻ መሠረት ሩሲያ ከደህንነቷ ዋስ አንዷ በመሆኗ ሁሉም የዩክሬን ወታደራዊ መሳሪያዎች እና የኒውክሌር ጦር መሳሪያዎች ከሞላ ጎደል ወድመዋል <ref>[https://nsarchive.gwu.edu/document/32106-1-budapest-memorandum Budapest Memorandum]</ref>። በአጠቃላይ ክሬሚያ ከመውሰዷ በፊት ዩክሬን ከሩሲያ እና ከኢኮኖሚያዊ ግንኙነቷ ጋር የጠበቀ ግንኙነት ነበረች። አገሪቷ ለጦርነት ሙሉ በሙሉ አልተዘጋጀችም፣ ስለዚህ አዲሱ የዩክሬን ጦር አሁን ባለው መልኩ መፈጠር በጦርነቱ ወቅት በትክክል የተከናወነው ከ 2014 ጀምሮ ነው <ref>[https://ips.ligazakon.net/document/XG2TK00A?an=3 Про чисельність Збройних Сил України на 2013 рік від 28.11.2013]</ref> <ref>[https://ukraine-history.com/najsylnisha-armiya-svitu-ukrayinske-vijsko-v-period-1991-2014-rokiv/ «Найсильніша армія світу», українське військо в період 1991–2014 років]</ref>። [[ስዕል:Yatsenyuk visit to Russia-Ukraine barrier, Oct 2014, 03.jpg|thumb|250px|የዩክሬን ጠቅላይ ሚኒስትር አርሴኒ ያሴንዩክ እና የዩክሬን ድንበር ጠባቂዎች፣ 2014]] [[ስዕል:2021. День освобождения Донбасса на Саур-Могиле DSC 8685.jpg|thumb|250px|አሌክሳንደር ቦሮዳይ በዶኔትስክ በተካሄደው ሰልፍ ላይ ከቅዱስ ጊዮርጊስ ሪባን ጋር]] እ.ኤ.አ. በ 2014 በጠቅላይ ሚኒስትር አርሴኒ ያሴኒዩክ የሚመራው የዩክሬን መንግስት ከሩሲያ ጋር በሚያዋስነው ድንበር ላይ ትልቅ ግንብ ለመገንባት ቃል ገብቷል። ይሁን እንጂ የዩክሬን ባለስልጣናት እና የውጭ ሚዲያዎች እንደገለጹት፣ ለድንበሩ የሚሆን ገንዘብ በሙሉ በዩክሬን ባለስልጣናት ተዘርፏል። ይህ ግጭት ቢኖርም ከሩሲያ ጋር የጠበቀ ግንኙነት እንዳለ ጥርጣሬን አስከትሏል። እንደ አለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም (አይኤምኤፍ) እ.ኤ.አ. በ 2018 ዩክሬን ምንም እንኳን የተፈጥሮ ሀብት ቢኖራትም እና ዩክሬን የአውሮፓ ትልቅ ሀገር ብትሆንም በአውሮፓ ውስጥ በነጮች እና በሙስና የተዘፈቀች ሀገር ነበረች <ref>[https://bihus.info/stina-acenuka-hto-otrimue-milioni-za-oblastuvanna-kordonu/ Стіна Яценюка: хто отримує мільйони за облаштування кордону]</ref> <ref>[https://statewatch.org.ua/publications/velyka-ukrains-ka-stina-vichnyy-proekt-tsinoiu-mil-iardiv-z-biudzhetu/ Велика українська стіна – вічний проект ціною мільярдів з бюджету]</ref>። በ [[አሌክሲ ናቫልኒ]] የተደረገው ዶክመንተሪ ምርመራ በሄግ በሚገኝ ፍርድ ቤት የተገኘው የማሌዥያ አየር መንገድ በረራ 17 መውደቅ ተጠያቂ የሆነው የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ የመጀመሪያ መሪ የሩሲያ ዜጋ አሌክሳንደር ቦሮዳይ [[የተባበሩት ሩሲያ ፓርቲ]] አባል በዚህ ጦርነት ወቅት ሀብታም ለመሆን እና በዱባይ ሪል እስቴት መገኘቱን አጽንኦት ሰጥቷል <ref>[https://www.airlineratings.com/articles/mh17-phone-intercepts-suggest-high-level-russian-links-to-rebels MH17: Phone intercepts suggest high-level Russian links to rebels]</ref> <ref>[https://theins.ru/news/247555 Экс-глава ДНР, депутат Госдумы Бородай спешит избавиться от квартиры в Дубае, чтобы не вносить ее в новую декларацию — Георгий Албуров]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2014 እና 2021 መካከል የአውሮፓ ህብረት ሀገራት ከ 150-200 ቢሊዮን ዩሮ በላይ የተፈጥሮ ጋዝ እና ዘይት ከሩሲያ በመግዛት የሩሲያ ጦር እና የፀጥታ ኃይሎችን በከፍተኛ ሁኔታ አጠናክረዋል። ብዙ የሩስያ እና የዩክሬን ባለስልጣናት፣ ፖለቲከኞች እና የቤተሰባቸው አባላት በአውሮፓ ህብረት ሀገሮች ውስጥ ለብዙ አመታት ኖረዋል <ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=EU_trade_with_Russia_-_latest_developments EU trade with Russia - latest developments]</ref>። == የአካባቢ የቅርብ ጊዜ == [[ስዕል:Avdiivka after the battle in 2017 (01).jpg|thumb|250px|በሩሲያ ጦር በቦምብ የተደበደበው በአቪዲቪካ የሚገኝ የመኖሪያ ሕንፃ፣ 2017]] በጦርነቱ ወቅት ዩክሬን በሥነ-ምህዳር ላይ ከፍተኛ ውድመት አጋጥሟታል፡ በሺዎች የሚቆጠሩ ስኩዌር ኪሎ ሜትር የሚገመቱ የተጠበቁ ቦታዎች ተጎድተዋል፣ የበርካታ የፅዋትና የእንስሳት ዝርያዎች ደኖች እና መኖሪያዎች ወድመዋል እንዲሁም አፈር ተበክሏል <ref>[https://news.un.org/ru/story/2018/11/1342192 Донбасс - на пороге экологической катастрофы]</ref> <ref>[https://www.unep.org/news-and-stories/story/ukraines-donbas-bears-brunt-toxic-armed-conflict Ukraine’s Donbas bears the brunt of toxic armed conflict]</ref>። == ሲኒማ ውስጥ == [[ስዕል:Battle of Donetsk Airport 2020 stamp of Ukraine.jpg|thumb|160px|የዶኔትስክ አየር ማረፊያ መከላከያን የሚያስታውስ የዩክሬን ማህተም]] * ሳይቦርግስ (Кіборги, 2017) <ref>[https://novynarnia.com/2018/02/23/kiborgi-ofitsiyno-viklali-v-internet/ «Кіборги» офіційно виклали в інтернет] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180515043539/https://novynarnia.com/2018/02/23/kiborgi-ofitsiyno-viklali-v-internet/ |date=15 травня 2018 }}&nbsp;— [[Новинарня]], 23/02/2018</ref> * የጥሪ ምልክት ባንዴራስ (Позивний Бандерас, 2017) <ref>Антон Філатов. [https://ua.112.ua/mnenie/pozyvnyi-banderas-nichyia-v-informatsiinii-viini-z-rosiieiu-465790.html «Позивний „Бандерас“»: нічия в інформаційній війні з Росією] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190222204729/https://ua.112.ua/mnenie/pozyvnyi-banderas-nichyia-v-informatsiinii-viini-z-rosiieiu-465790.html |date=22 лютого 2019 }}. ua.112.ua, 12 жовтня 2018</ref> * [[ዶንባስ (የዶክ ፊልም)|ዶንባስ]] (Донбас, Сергій Лозниця/Donbass by Sergei Loznitsa, 2018) * ኢሎቫስክ 2014። ዶንባስ ሻለቃ (Іловайськ 2014. Батальйон Донбас፣ 2019) <ref>[https://uatv.ua/en/movie-ilovaisk-2014-donbas-battalion-screened-kyiv/ Movie “Ilovaisk 2014. Donbas Battalion” Screened in Kyiv]</ref> == በተጨማሪም ተመልከት == * [[በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት]] * [[በ ትራንስኒስትሪያ ውስጥ ጦርነት]] * [[ለሉሃንስክ አየር ማረፊያ ጦርነት]] * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት]] * [[የአዞስታል ጦርነት]] * [[ሊበርታሪያኒዝም]] == አገናኞች == 5fgk2nileolx5b74kbvcjb6a3hllv08 ቼቺኒያ 0 55405 391830 391579 2026-04-21T10:17:56Z ~2026-24568-28 58230 391830 wikitext text/x-wiki {{የሀገር መረጃ |ስም = ቼቺኒያ |ሙሉ_ስም = Noxçiyn Pachhalq Noxçiyçö <br /> Нохчийн Пачхьалкх Нохчийчоь |ባንዲራ_ሥዕል = Flag of Chechen Republic of Ichkeria.svg |ማኅተም_ሥዕል = Coat of arms of the Chechen Republic of Ichkeria.svg |ባንዲራ_ስፋት = |መዝሙር = |ካርታ_ሥዕል = Chechnya (orthographic projection).png |ካርታ_መግለጫ_ፅሁፍ = በካርታው ላይ |ዋና_ከተማ = ግሮዝኒ |የመንግስት_አይነት = |የመሪዎች_ማዕረግ = ፕሬዚዳንት |የመሪዎች_ስም = ፕረዚደንት ዱዙክሀር ዱዳዬቭ <br /> አስላን ማስካዶቭ |ብሔራዊ_ቋንቋ = የቼቼን ቋንቋ |የገንዘብ_ስም = ሪፐብሊክ |የመሬት_ስፋት = ቼቼን ናሃር |የመሬት_ስፋት_ከዓለም = 17 300 km² |ውሀ_ከመቶ = |የሕዝብ_ብዛት_ግምት_ዓመት = |የሕዝብ_ብዛት_ግምት = |የሕዝብ_ብዛት_ከዓለም = 1 516 387 |ሰዓት_ክልል = |የስልክ_መግቢያ = +3 |ከፍተኛ_ደረጃ_ከባቢ = ch. }} '''ቼቺኒያ''' እ.ኤ.አ. ከ1991 እስከ 2000 በካውካሰስ የነበረው ይህ ግዛት በ1994-1996 በነበረው የመጀመሪያው የሩሲያ ወረራ ነፃነቱን አስጠብቆ ቆይቷል። እ.ኤ.አ. በ 1999-2000 ከሁለተኛው የሩሲያ ወረራ በኋላ ሙሉ በሙሉ ተያዘ ፣ ዋና ከተማዋ ግሮዝኒ መሬት ላይ ተደምስሳለች ፣ ህዝቡ የዘር ማጥፋት ተፈፅሟል እና በ 2000 በሩሲያ ውስጥ ተካቷል። ከ [[ፑቲኒዝም]] ዘመን መጀመሪያ ጋር (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 1992-1993) <ref name="yahoo">{{Cite web|url=https://news.yahoo.com/ukraine-recognizes-chechen-republic-ichkeria-154900042.html|title=Ukraine recognizes the Chechen Republic of Ichkeria|website=news.yahoo.com}}</ref><ref name="reuters">{{Cite web|title=Ukraine lawmakers brand Chechnya 'Russian-occupied' in dig at Kremlin|url=https://www.reuters.com/world/europe/ukraine-lawmakers-brand-chechnya-russian-occupied-dig-kremlin-2022-10-18/|website=Reuters|date=18 жовтня 2022|access-date=18 жовтня 2022}}</ref><ref>[http://czasopisma.upjp2.edu.pl/thepersonandthechallenges The Genocide of Chechens in the Context of Russian-Chechen Conflict — a Historical Outline]</ref><ref>[https://old.memo.ru/hr/hotpoints/n-caucas/aldy2000/aldy1b.htm Новые Алды: убийства мирных жителей]</ref><ref>[https://memohrc.org/ru/news_old/memorial-opublikoval-byulleten-o-situacii-na-severnom-kavkaze-zimoy-2021-2022-godov Мемориал» опубликовал бюллетень о ситуации на Северном Кавказе зимой 2021-2022 годов]</ref>። ከቼቼን ሪፑብሊክ የመጡ ሰዎች በ 21 ኛው ክፍለ ዘመን ከሩሲያ ጎን በተለይም በ [[ጦርነት በዶንባስ|ሩሲያ-ዩክሬን ጦርነት]] ውስጥ በጦርነት ውስጥ በንቃት ይሳተፋሉ <ref>[https://kyivindependent.com/ukraines-sbu-files-in-absentia-notice-of-suspicion-against-kadyrov-for-war-crimes/ Ukraine's SBU charges Chechen leader Kadyrov with war crimes]</ref> <ref>[https://www.ohchr.org/en/press-releases/2016/07/un-report-2014-16-killings-ukraine-highlights-rampant-impunity UN report on 2014-16 killings in Ukraine highlights “rampant impunity”]</ref> <ref>[https://www.ohchr.org/en/press-releases/2014/06/new-un-report-ukraine-details-breakdown-law-and-order-east-and-worrying New UN report on Ukraine details breakdown in law and order in the east and worrying trends in Crimea]</ref> <ref>[https://reliefweb.int/report/ukraine/report-human-rights-situation-ukraine-15-july-2014 Report on the human rights situation in Ukraine 15 July 2014]</ref> <ref>[https://ichkeria.net/from-grozny-to-bakhmut-the-timeline-of-chechen-volunteers-in-ukraine-2014-2025/ From Grozny to Bakhmut: The Timeline of Chechen Volunteers in Ukraine (2014–2025)]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[የመታሰቢያ ሐውልት]] * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] * [[በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች]] == አገናኞች == f6ok9ia73ewah42ast6t6pfjwmv9rkb የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ 0 55409 391808 391794 2026-04-20T20:32:21Z ~2026-24398-81 58223 391808 wikitext text/x-wiki {{የሀገር መረጃ |ስም = የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ |ሙሉ_ስም = Донецкая Народная Республика |ባንዲራ_ሥዕል = Flag of Donetsk People's Republic.svg |ማኅተም_ሥዕል = Coat of Arms of the Donetsk People's Republic (Latest version).svg |ባንዲራ_ስፋት = |መዝሙር = |ካርታ_ሥዕል = Location of Donetsk People's Republic.png |ካርታ_መግለጫ_ፅሁፍ = [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|በካርታው ላይ ያለው ቦታ]] <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref> |ዋና_ከተማ = [[ዶኔትስክ]] |የመንግስት_አይነት = የሩሲያ ወረራ መንግሥት |የመሪዎች_ማዕረግ = |የመሪዎች_ስም = ዴኒስ ፑሺሊን |ብሔራዊ_ቋንቋ = የሩሲያ ሩብል |የገንዘብ_ስም = ብሔራዊ_ቋንቋ = |የገንዘብ_ስም = |የመሬት_ስፋት = |የመሬት_ስፋት = 26 517 km² |የመሬት_ስፋት_ከዓለም = |ውሀ_ከመቶ = |የሕዝብ_ብዛት_ግምት_ዓመት = |የሕዝብ_ብዛት_ግምት = |የሕዝብ_ብዛት_ከዓለም = 2 244 547 |ሰዓት_ክልል = |የስልክ_መግቢያ = +3 |ከፍተኛ_ደረጃ_ከባቢ = }} '''የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ''' በ [[ዩክሬን]] ውስጥ በዶኔትስክ ክልል ውስጥ የኳሲ ግዛት አካል። ይህ በእውነቱ በዩክሬን ውስጥ በዶኔትስክ ክልል ውስጥ የሩሲያ ወረራ ግዛቶች ስም ነው። እ.ኤ.አ. በ 2014 በሩሲያ ቁጥጥር እና ድጋፍ ስር ባሉ የሩሲያ ደጋፊ ቡድኖች የታወጀ። እ.ኤ.አ. በ 2022 ሩሲያን ከተቀላቀለ በኋላ እንደ [[ሩሲያ]] አካል በክልሉ ውስጥ የክልል አካል ሆነ። ሁሉም የተባበሩት መንግስታት ድርጅት አባል ሀገራት፣ ከ[[ስሜን ኮርያ]] በስተቀር፣ ይህ ግዛት በጊዜያዊነት በሩሲያ የተያዘ የዩክሬን ሉዓላዊ አካል እንደሆነ አድርገው ይመለከቱታል። [[ጦርነት በዶንባስ|ይህ የሆነው በዶንባስ ጦርነት ወቅት ነው]]። ይህ ኳሲ-ሪፐብሊክ የተፈጠረችው ቀደም ሲል የጆርጂያ ደቡባዊ ኦሴቲያ ክልልን መቀላቀል የፈፀመውን የሩሲያ ፌዴሬሽን ወንጀል ምሳሌ በመከተል ነው <ref>[https://k-z.com.ua/vojna-v-krymu/61632-nastupnoyu-bude-ukrayina-pisala-gazeta-tizhden-v-serpni-2008-roku-koli-rashisti-vtorglisya-do-gruziyi «Наступною буде УКРАЇНА» - писала газета «Тиждень» в серпні 2008 року, коли рашисти вторглися до Грузії]</ref>። ከ 2014 እስከ 2022 [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] ስለ “ዶንባስ ሪፐብሊኮች ነፃነት” ተናግሯል ፣ ግን በእውነቱ የተፈጠሩት እና የሚተዳደሩት በሩሲያ የስለላ አገልግሎቶች እና በታጣቂ ኃይሎች ቀጥተኛ ቁጥጥር ስር ብቻ ነው። == ታሪክ == በ 16 ኛው -18 ኛው ክፍለ ዘመን ይህ ክልል የዩክሬን [[ኮሳኮች]] ንብረት ነበር <ref>Пірко В. Заселення Степової України в XVI–XVIII ст. — Донецьк, 1998.— С. 29</ref>። በ 1919 ክልሉ በሶቪየት ሩሲያ በ [[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት]] ጊዜ ተጠቃሏል <ref>Кордюков В.В. Гришинський район у вирі 1917-1921 років. Стр 31</ref>። [[ስዕል:2015-11-12. Иловайск 021.jpg|thumb|270px|በተያዘችው ኢሎቪስክ ከተማ ውስጥ ካሉት ተወካዮች አንዱ]] ከታሪክ አኳያ ክልሉ በዩክሬናውያን ለዘመናት ይኖሩበት ነበር ነገር ግን ከ[[ሆሎዶሞር|1932-1933 የሆሎዶሞር]] ጦርነት በኋላ በጆሴፍ ስታሊን በተፈጸመው ድርጊት ሩሲያውያን የጅምላ ሞት በተከሰተባቸው አካባቢዎች ማቋቋም ጀመሩ እና በሕይወት የተረፉት ዩክሬናውያን በከፊል ወደ ሩሲያ ተባረሩ። ስለዚህ በምስራቅ ዩክሬን ውስጥ አንድ ትልቅ የሩስያ ዲያስፖራ ብቅ አለ. የዩክሬን ቋንቋ ከሕዝብ ሕይወት ተወግዷል፣ እና አጠቃቀሙ እንደ [[የሩሲያዊነት]] አካል በጣም ተገድቧል <ref>[https://www.ukrainer.net/rusyfikatsiia-skhodu/ Як Росія русифікувала схід України]</ref> <ref>[https://beda.media/ru/articles/istoriya-rusifikatsiyi-ru История русификации Украины]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2004-2005 ለመጀመሪያው የዩክሬን አብዮት ምላሽ በ 2004-2005 "ዶኔትስክ ሪፐብሊክ" የተባለ ህዝባዊ ድርጅት የመፍጠር ሀሳብ ተነስቷል ። የዚህ ሀሳብ ፈጣሪ ከሆኑት አንዱ አንድሬ ፑርጂን በኋላ የዩክሬን ከዳተኛ ሆነ። እ.ኤ.አ. በ 2011-2012 ዲኔትስክ ​​በቪክቶር ያኑኮቪች ፕሬዝዳንት ጊዜ የዶኔትስክ ሪፐብሊክ ፓስፖርቶችን ስርጭት አስተናግዷል። ክልሉ በድንበር ቁጥጥር ምክንያት ከሩሲያ በህገ-ወጥ መንገድ የገቡ የጦር መሳሪያዎች እና የፕሮፓጋንዳ ጽሑፎች ተጥለቅልቀዋል <ref>[https://web.archive.org/web/20161006103518/http://bratyaslaviane.narod.ru/2006/4/i4-06-5-r.html В ДОНЕЦКЕ СОБИРАЮТ ПОДПИСИ ЗА ОТДЕЛЕНИЕ ОТ УКРАИНЫ]]</ref>። [[ስዕል:2015-05-07. Репетиция парада Победы в Донецке 022.jpg|thumb|250px|የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ ባንዲራ ያለው የሩስያ ታንክ]] [[የሩሲያ ጸደይ|ኤፕሪል 7፣ 2014 በዶኔትስክ ውስጥ የሩሲያ ልዩ አገልግሎቶች እና ተገንጣዮች ቡድን የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ እና "የግዛት ሉዓላዊነት" መፈጠሩን አውጀዋል። በሉሃንስክ ተመሳሳይ ክስተቶች ተከስተዋል]] <ref>[https://www.atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/report/hiding-in-plain-sight/ Hiding in plain sight: Putin’s war in Ukraine]</ref>። ይህ ደግሞ በሌላ መልኩ በዩክሬን ውስጥ ያለው የወረራ አገዛዝ እና የአሸባሪ ቡድን ስም ነው፣ ሙሉ በሙሉ በሩሲያውያን ቁጥጥር ስር ያለ፣ እሱም ለብዙ [[«የሰብዓዊ መብት አቀፋዊ መግለጽ»|የሰብአዊ መብቶች]] ጥሰቶች ተጠያቂ ነው <ref name="terr">{{Cite web|url=http://www.gp.gov.ua/ua/news.html?_m=publications&_c=view&_t=rec&id=138582 |title=Самопроголошені республіки у Донецькій та Луганській областях кваліфіковано як терористичні організації |website= Офіційний сайт [[Генеральна прокуратура України|Генеральної прокуратури України]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714042248/http://www.gp.gov.ua/ua/news.html?_m=publications&_c=view&_t=rec&id=138582 |archivedate=14 липня 2015 |deadurl=no |date=16 травня 2015 |accessdate=14 липня 2015}}</ref> <ref name="terrorist">{{cite news|title=Ukraine's prosecutor general classifies self-declared Donetsk and Luhansk republics as terrorist organizations|url=http://www.kyivpost.com/content/ukraine/ukraines-prosecutor-general-classifies-self-declared-donetsk-and-luhansk-republics-as-terrorist-organizations-348212.html|newspaper=[[Kyiv Post]] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714042846/http://www.kyivpost.com/content/ukraine/ukraines-prosecutor-general-classifies-self-declared-donetsk-and-luhansk-republics-as-terrorist-organizations-348212.html |archivedate=14 липня 2915 |deadurl=no |date=16 травня 2014 |accessdate=14 липня 2015}}</ref>። እ.ኤ.አ. ነሐሴ 2014 የሩሲያ ወታደሮች የዶኔትስክ ሲቪል ነዋሪ የሆነችውን ኢሪና ዶልጋንን ከፖሊው እንጨት ጋር አስረው በአደባባይ ሲደበድቧት እና ሲያዋርዷት አንድ አስደንጋጭ ክስተት ተፈጠረ <ref>[https://unwatch.org/tortured-russian-sponsored-militants-ukrainian-victim-tells-un-rights-council/ "I was tortured by Russian-sponsored militants," Ukrainian victim tells UN rights council]</ref> <ref>[https://nikvesti.com/news/incidents/59805 Террористы привязали мужчину с украинским флагом к столбу в Зугрэсе]</ref>። [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች|በጃንዋሪ 2015 የዶኔትስክ አየር ማረፊያ በሩሲያ ጦር እና ተገንጣዮች ተደምስሷል]]። [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ|የሩስያ ፕሮፓጋንዳ]] በዩክሬን ላይ የተፈጸመውን ጥቃት የሩስያ ተናጋሪውን ህዝብ ጥበቃ፣ "ከናዚዝም ጋር የሚደረገውን ትግል" እና "[[የሩሲያ ግዛት]] ታሪካዊ ግዛቶች መመለስ" በመጥቀስ በዩክሬን ላይ የተሰነዘረውን ጥቃት ያጸድቃል፣ ነገር ግን በተመሳሳይ ጊዜ ከ 2014 እስከ 2022 በምስራቅ ዩክሬን ውስጥ የሩሲያ ወታደሮች መኖራቸውን እና የኒዮ-ናዚዎች እንደ አሌክሲ ሚልቻኮቭ በሩሲያ ጦር ውስጥ መኖሩን ይክዳል <ref>[https://web.archive.org/web/20110727222851/http://romanyuk.org/172 Держава Україна  чи «проект»Україна?»]</ref> <ref>[https://galinfo.com.ua/news/ukrainskomu_mzs_vkazaly_na_antyukrainski_vystupy_putina_tekst_zvernennya_81120 Українському МЗС вказали на антиукраїнські виступи Путіна. Текст звернення]</ref>። እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2021 በሩሲያ ተቃዋሚ ፖለቲከኛ አሌክሲ ናቫልኒ የሚመራ ቡድን በምስራቃዊ ዩክሬን ያለውን ጦርነት ፣የኳሲ-ሪፐብሊክ ታሪክን እና ከፈጣሪዎቹ አንዱ የሆነውን ሩሲያዊ የሆነውን የራሱን ምርመራ አሳተመ <ref>[https://navalny.com/p/6579/ Патриот за деньги. «Русский мир» в обмен на Эмираты]</ref>። [[ስዕል:Mariupol 20220323 002.jpg|thumb|240px|በ 2022 የፀደይ ወራት በሩሲያ ጦር እና በእሱ ቁጥጥር ስር ባለው የዶኔትስክ ህዝብ ሪፐብሊክ ሰራዊት በማሪዮፖል ከሚገኙት በአስር ሺዎች ከሚቆጠሩት ቤቶች ውስጥ የአንዱ ፎቶግራፍ።]] በዲኔትስክ ​​ህዝብ ሪፐብሊክ ስም ሩሲያ የፈፀመችው ከባድ ወንጀል [[የማሪፖል ከበባ|በ 2022 የፀደይ ወቅት የማሪፑል ከተማን ሙሉ በሙሉ መጥፋት]] ነው <ref>[https://bahmut.in.ua/rosijski-kativni-v-okupacziyi-kudy-zabyrayut-ukrayincziv/ Російські катівні в окупації: куди забирають українців]</ref> <ref>[https://lb.ua/society/2022/04/10/512924_rosiyani_vlashtuvali_mariupoli.html Росіяни влаштували в Маріуполі "зачистку від нацистів" і вбивають людей просто на вулицях, – Андрющенко]</ref> <ref>[https://evacuation.city/articles/260781/yak-ukrainci-prohodili-filtracijni-tabori-okupantiv-5-istorij-z-mariupolya Як українці проходили фільтраційні табори окупантів: 5 історій з Маріуполя]</ref> <ref>[https://khpg.org/1608814231 ‘З мішком на голові мене привезли до катівні в Донецьку’]</ref>። ለዚህም ነው ይህች ከተማ ከጦርነቱ በፊት በዩክሬን ውስጥ ከሚገኙት አስር ምርጥ ቆንጆዎች መካከል የተመዘገበችው እና በሩሲያ ወረራ ወቅት በአውሮፓ ውስጥ በጣም አደገኛ ቦታ ነበር <ref> [https://cxid.media/articles/vyhnaty-ukraintsiv-i-zaselyty-rosiian-shcho-naspravdi-vidbuvaietsia-v-okupovanomu-mariupoli/ «Вигнати українців і заселити росіян»: що насправді відбувається в окупованому Маріуполі]</ref>። ይህች ኳሲ-ሪፐብሊክ ሩሲያ በዩክሬን ላይ ግልጽ ጥቃት ከመሰንዘሯ በፊት እ.ኤ.አ. የካቲት 21 ቀን 2022 በሩሲያ እንደ “ገለልተኛ መንግሥት” እውቅና ያገኘ ሲሆን በሴፕቴምበር 30 ቀን 2022 በሩሲያ በይፋ ተቀላቅሏል <ref>{{Cite news |title=So-called referenda in Russian-controlled Ukraine ‘cannot be regarded as legal’: UN political affairs chief |work=UN News |url=https://news.un.org/en/story/2022/09/1128161| date=27 вересня 2022 |access-date=29 вересня 2022 |language=en}}</ref>። == የመገንጠል እንቅስቃሴዎች መከሰት ምክንያቶች == [[ስዕል:De Facto People's Republics in Ukraine.png|thumb|250px|[[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|ከ2014 እስከ 2022 ድረስ በጊዜያዊነት በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች ካርታ። ከሙሉ ጥቃት በፊት]]]] [[ስዕል:2014-03-01. Protests in Donetsk. Banner "Donbass with Russia".jpg|thumb|250px|"ዶንባስ ከሩሲያ ጋር ነው" የሚል ፖስተር የያዘ የሩሲያ ታጣቂ ቡድን]] [[ስዕል:Aleksandr Zakharchenko takes an oath of office as the PM of Donetsk People's Republic.jpg|thumb|250px|ከተገንጣይ መሪዎች አንዱ አሌክሳንደር ዘካርቼንኮ]] እ.ኤ.አ. በ 1932-1933 የዩክሬናውያን የዘር ማጥፋት ወንጀል እና በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ ሩሲያውያን ወደ ዩክሬን ማፈናቀላቸው ዋና ዋና ምክንያቶች ናቸው ፣ በዘመናችን ሁለተኛው ምክንያት ዩክሬን ፌዴሬሽን የማድረግ ሀሳብ ነው <ref>[https://www.unian.ua/politics/675233-navischo-ukrajini-federalizatsiya-vid-kuma-putina.html Навіщо Україні федералізація від кума Путіна]</ref> <ref>[https://www.unian.ua/politics/917145-federalizatsiya-moje-prizvesti-do-rozkolu-ukrajini-poroshenko.html Федералізація може призвести до розколу України - Порошенко]</ref>። == የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ == እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ እና 2000 ዎቹ ውስጥ ፣ የሩሲያ መንግስት በዩክሬን ላይ ጥላቻን የሚቀሰቅሱ በርካታ ፊልሞችን በመልቀቅ ዋና ዋና የፊልም ኩባንያዎችን ደግፏል። እንደ እውነቱ ከሆነ፣ በዘመናዊቷ ሩሲያ፣ የፑቲን ፕሮፓጋንዳ የድሮ ኢምፔሪያል እና የሶቪየት ትረካዎችን ብቻ ይደግማል። ለምሳሌ "የዩክሬን ህዝብ በኦስትሪያ ጄኔራል ስታፍ የፈለሰፈው በእነሱ እና በሩሲያ መካከል አለመግባባት ለመፍጠር ነው" የሚለው ውሸት ነው። እ.ኤ.አ. በ 1932-1933 የተካሄደውን የዘር ማጥፋት ወንጀል መካድ እና "ዩክሬናውያን እና ሩሲያውያን አንድ ህዝብ ናቸው" የሚለውን አባባል እና ለሀገሪቱ ነፃነት የሚታገሉ ሁሉ የሩሲያ ጠላቶች ናቸው። በሩሲያ ውስጥ የ [[የሩሲያዊ ዓለም]] ርዕዮተ ዓለም ብቅ አለ, ይህም የሀገሪቱን የውጭ ፖሊሲ ጠብ አጫሪነት እንዲጨምር አድርጓል <ref>[https://svidomi.in.ua/page/02_05_2022_074412 Україна в російських фільмах]</ref>። [[ስዕል:Alexander Borodai (cropped).jpg|thumb|220px|አሌክሳንደር ቦሮዳይ፣ የሩሲያ ዜጋ፣ የፑቲን ገዥ ፓርቲ አባል፣ የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ የመጀመሪያ ገዥ እና የጦር ወንጀለኛ]] [[ስዕል:Givi in Parade.jpg|thumb|220px|የዶኔትስክ ህዝብ ሪፐብሊክ ጀግና ሚካሂል ቶልስቲክ]] [[ስዕል:Petrovsky22.jpg|thumb|220px|የሩሲያ ኒዮ-ናዚ ያን ፔትሮቭስኪ ከዶኔትስክ ሕዝቦች ሪፐብሊክ የመጀመሪያ መሪ አሌክሳንደር ቦሮዳይ ጋር።]] እ.ኤ.አ. በ2014 የሩሲያ ሚዲያዎች ስለ “ናዚ መፈንቅለ መንግስት በዩክሬን” በመቶዎች የሚቆጠሩ የውሸት ዘገባዎችን አሰራጭተዋል እና “ዩክሬን ዶንባስን ሚያዝያ 13 ቀን 2014 ቦምብ ማፈንዳት ጀመረች ምክንያቱም ክልሉ ሩሲያን መቀላቀል ስለፈለገ” ይላል። እንዲያውም የሩስያ ታጣቂዎች ሚያዝያ 12 ቀን 2014 ምስራቃዊ ዩክሬንን ወረሩ እና ዩክሬን ወረራውን ለማስቆም እና ሌሎች ክልሎችን እንዳያጠቁ በኤፕሪል 13 ቀን 2014 የፀረ-ሽብር ዘመቻ ጀመሩ። በጦርነቱ ውስጥ የሩሲያ ኦፊሴላዊ ወታደራዊ ተሳትፎ በ 2022 ብቻ እውቅና ያገኘ ሲሆን ከዚያ በፊት በሩሲያ ሚዲያ ውስጥ "በኪዬቭ አገዛዝ ላይ የአካባቢ ሚሊሻዎች ጦርነት" ተብሎ ቀርቧል። እንደ ራሽያ ሚዲያ ዘገባ ከሆነ በምስራቃዊ ዩክሬን "የእርስ በርስ ጦርነት" ተቀስቅሷል ነገር ግን የሩሲያ ወታደራዊ ሰራተኞች በነዚህ "ሪፐብሊካኖች" መፈጠር ላይ መሳተፋቸው እና ከ 2014 ጀምሮ ሲዋጉ የቆዩት እውነታ እስከ 2022 ድረስ ተዘግቷል። በሩሲያ በተያዙት ሰፈሮች ውስጥ ጥብቅ የመረጃ እገዳ እና ሳንሱር እየተካሄደ ነው። ወራሪዎች ንፁሃን ዜጎችን ማፈኑን፣ ማሰቃየታቸውን እና መግደልን ቀጥለዋል፣ በሺዎች የሚቆጠሩ የዩክሬን ደጋፊዎችም በህገ ወጥ መንገድ በእስር ቤቶች ታስረዋል። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] * [[ማጎሪያ ካምፕ]] * [[ስታሊኒዝም]] * [[ኖቮሮሲያ]] == አገናኞች == snhohf1icoan280syhh5gytqm5ghc7l የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ 0 55410 391809 391795 2026-04-20T20:32:43Z ~2026-24398-81 58223 391809 wikitext text/x-wiki {{የሀገር መረጃ |ስም = የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ |ሙሉ_ስም = Луганская Народная Республика |ባንዲራ_ሥዕል = Flag of the Luhansk People's Republic.svg |ማኅተም_ሥዕል = COA LPR oct 2014.png |ባንዲራ_ስፋት = |መዝሙር = |ካርታ_ሥዕል = Location of Lugansk People's Republic.png |ካርታ_መግለጫ_ፅሁፍ = [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|በካርታው ላይ ያለው ቦታ]] <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref> |ዋና_ከተማ = [[ሉጋንስክ]] |የመንግስት_አይነት = የሩሲያ ወረራ መንግሥት |የመሪዎች_ማዕረግ = |የመሪዎች_ስም = ሊዮኒድ ፓሴችኒክ |ብሔራዊ_ቋንቋ = |የገንዘብ_ስም = |የገንዘብ_ስም = |የመሬት_ስፋት = |የመሬት_ስፋት = 8377 km² |የመሬት_ስፋት_ከዓለም = |ውሀ_ከመቶ = |የሕዝብ_ብዛት_ግምት_ዓመት = |የሕዝብ_ብዛት_ግምት = |የሕዝብ_ብዛት_ከዓለም = 1 400 000  |ሰዓት_ክልል = |የስልክ_መግቢያ = +3 |ከፍተኛ_ደረጃ_ከባቢ = }} '''የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ''' ይህ በእውነቱ በዩክሬን በሉሃንስክ ክልል ውስጥ በሩሲያ የተያዙ ግዛቶች ስም ነው። ሁሉም የተባበሩት መንግስታት ድርጅት አባል ሀገራት፣ ከሰሜናዊ ኮሪያ በስተቀር፣ ይህ ግዛት በጊዜያዊነት በሩሲያ የተያዘ የዩክሬን ሉዓላዊ አካል እንደሆነ አድርገው ይመለከቱታል። [[ጦርነት በዶንባስ|ይህ የሆነው በዶንባስ ጦርነት ወቅት ነው]]። ይህ ኳሲ-ሪፐብሊክ የተፈጠረችው ቀደም ሲል የጆርጂያ ደቡባዊ ኦሴቲያ ክልልን መቀላቀል የፈፀመውን የሩሲያ ፌዴሬሽን ወንጀል ምሳሌ በመከተል ነው። እ.ኤ.አ. በ 2014 በሩሲያ ቁጥጥር ስር ባሉ የሩሲያ ደጋፊ ቡድኖች እና በሩሲያ ድጋፍ የታወጀው በሉሃንስክ የ [[ዩክሬን]] ክዋሲ-ግዛት። በ 2022 ሩሲያን ከተቀላቀለ በኋላ በ [[ሩሲያ]] ውስጥ የክልል አካል ሆነ <ref>[https://k-z.com.ua/vojna-v-krymu/61632-nastupnoyu-bude-ukrayina-pisala-gazeta-tizhden-v-serpni-2008-roku-koli-rashisti-vtorglisya-do-gruziyi «Наступною буде УКРАЇНА» - писала газета «Тиждень» в серпні 2008 року, коли рашисти вторглися до Грузії]</ref>። ከ 2014 እስከ 2022 [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] ስለ “ዶንባስ ሪፐብሊኮች ነፃነት” ተናግሯል ፣ ግን በእውነቱ የተፈጠሩት እና የሚተዳደሩት በሩሲያ የስለላ አገልግሎቶች እና በታጣቂ ኃይሎች ቀጥተኛ ቁጥጥር ስር ብቻ ነው። == ታሪክ == በ 16 ኛው -18 ኛው ክፍለ ዘመን ይህ ክልል የዩክሬን [[ኮሳኮች]] ንብረት ነበር <ref>Ігор Саєнко — Минуле українського козацтва на Луганщині. Історичні нариси. 2010 — с. 18</ref>። በ 1919 ክልሉ በሶቪየት ሩሲያ በ [[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት]] ጊዜ ተጠቃሏል <ref>Кордюков В.В. Гришинський район у вирі 1917-1921 років. Стр 31</ref>። ከታሪክ አኳያ ክልሉ በዩክሬናውያን ለዘመናት ይኖሩበት ነበር ነገር ግን ከ[[ሆሎዶሞር|1932-1933 የሆሎዶሞር]] ጦርነት በኋላ በጆሴፍ ስታሊን በተፈጸመው ድርጊት ሩሲያውያን የጅምላ ሞት በተከሰተባቸው አካባቢዎች ማቋቋም ጀመሩ እና በሕይወት የተረፉት ዩክሬናውያን በከፊል ወደ ሩሲያ ተባረሩ። ስለዚህ በምስራቅ ዩክሬን ውስጥ አንድ ትልቅ የሩስያ ዲያስፖራ ብቅ አለ። የዩክሬን ቋንቋ ከሕዝብ ሕይወት ተወግዷል፣ እና አጠቃቀሙ እንደ [[የሩሲያዊነት]] አካል በጣም ተገድቧል <ref>[https://www.ukrainer.net/rusyfikatsiia-skhodu/ Як Росія русифікувала схід України]</ref> <ref>[https://beda.media/ru/articles/istoriya-rusifikatsiyi-ru История русификации Украины]</ref>። [[ስዕል:Lenin (Luhansk 01.03.2014) 02.JPG|thumb|200px|የዩክሬን ጸሐፊ ታራስ ሼቭቼንኮ የመታሰቢያ ሐውልት በሩሲያ ባንዲራ የተሸፈነ፣ በ 2014 የተነሳው ፎቶ]] [[የሩሲያ ጸደይ|እ.ኤ.አ. ኤፕሪል 7 ቀን 2014 የሩሲያ የስለላ አገልግሎቶች እና በሉሃንስክ ውስጥ የተገንጣዮች ቡድን የሉሃንስክ ህዝብ ሪፐብሊክ እና "የግዛት ሉዓላዊነት" መፈጠሩን አወጁ። በዶኔትስክ ተመሳሳይ ክስተቶች ተከስተዋል]] <ref>[https://www.atlanticcouncil.org/in-depth-research-reports/report/hiding-in-plain-sight/ Hiding in plain sight: Putin’s war in Ukraine]</ref>፣ [[ለሉሃንስክ አየር ማረፊያ ጦርነት|ከ 2014 ጀምሮ በሩሲያ ጦር እና በተገንጣዮች መካከል በአንድ በኩል ፣ እና በሌላኛው የዩክሬን ጦር መካከል ንቁ ግጭቶች ቀጥለዋል]]። በሉሃንስክ ክልል ያለው የሰብአዊ መብት ሁኔታ [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] የከፋ ነው <ref>[https://www.helsinki.org.ua/articles/korotkyj-ohlyad-stanu-z-pravamy-lyudyny-v-tak-zvanyh-lnr-i-dnr/ Короткий огляд стану з правами людини в так званих “ЛНР” і “ДНР”]</ref>። ከሉሃንስክ ታዋቂ የጦር ሰለባዎች: አናቶሊ ፖሊያኮቭ (2015): የዩክሬን ደጋፊ የሆነ ሲቪል በመጋቢት 2015 በሉሃንስክ በታጣቂዎች ታፍኗል። ከቤተሰቡ ጋር ሳይገናኝ ከ9 ወራት በላይ በብቸኝነት ታስሮ ነበር። ማሰቃየት <ref>[https://east-sos.org/publications/anatolij_poliakov/ Оппозиционный российский блогер Анатолий Поляков: «Я до сих пор нахожусь в подвале» – Informator]</ref>። ማሪያ ቫርፎሎሜቫ (ጋዜጠኛ፣ 2015): በጃንዋሪ 2015 በ "ሉሃንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ የደህንነት አገልግሎት" ተይዟል። ለ 14 ወራት በ "የውስጥ ጉዳይ ሚኒስቴር" ውስጥ ተይዟል። የዩክሬን ጦር አባል መሆኗን “ኑዛዜ” ለማውጣት ተሠቃየች <ref>[https://detector.media/community/article/113309/2016-03-04-mariya-varfolomeieva-rozpovila-podrobytsi-pro-perebuvannya-u-poloni-lnr-dopovneno/ Марія Варфоломеєва розповіла подробиці про перебування у полоні «ЛНР» (ДОПОВНЕНО)]</ref>። ታዋቂው የሩሲያ ኒዮ-ናዚ መሪ አሌክሲ ሚልቻኮቭ የዚህ ኳሲ-ሪፐብሊክ ዜጋ ሆነ <ref>[https://an-crimea.ru/page/news/138804 Аксенов наградил живодера и неонациста Мильчакова]</ref><ref>[https://www.rferl.org/a/russian-neo-nazis-fighting-ukraine/31871760.htmlWho Are The Neo-Nazis Fighting For Russia In Ukraine?]</ref><ref>Daniel J. White Jr. Vanguard of a White Empire: Rusich, the Russian Imperial Movement, and Russia’s War of Terror (англ.). — Monterey, California: Naval Postgraduate School, 2023. — 158 p.</ref>። የሩስያ ፕሮፓጋንዳ በዩክሬን ላይ የተፈጸመውን ጥቃት የሩስያ ተናጋሪውን ህዝብ ጥበቃ፣ "ከናዚዝም ጋር የሚደረገውን ትግል" እና "[[የሩሲያ ግዛት]] ታሪካዊ ግዛቶች መመለስ" በመጥቀስ በዩክሬን ላይ የተሰነዘረውን ጥቃት ያጸድቃል፣ ነገር ግን በተመሳሳይ ጊዜ ከ 2014 እስከ 2022 በምስራቅ ዩክሬን ውስጥ የሩሲያ ወታደሮች መኖራቸውን እና የኒዮ-ናዚዎች እንደ አሌክሲ ሚልቻኮቭ በሩሲያ ጦር ውስጥ መኖሩን ይክዳል <ref>[https://web.archive.org/web/20110727222851/http://romanyuk.org/172 Держава Україна  чи «проект»Україна?»]</ref> <ref>[https://galinfo.com.ua/news/ukrainskomu_mzs_vkazaly_na_antyukrainski_vystupy_putina_tekst_zvernennya_81120 Українському МЗС вказали на антиукраїнські виступи Путіна. Текст звернення]</ref>። [[ስዕል:Наслідки боїв за Сєвєродонецьк, 2022 рік.jpg|thumb|270px|በሩሲያ ጦር እና በሉሃንስክ ህዝብ ሪፐብሊክ ሰራዊት የተደመሰሰችው የሴቬሮዶኔትስክ ከተማ]] በአጠቃላይ፣ ከ2014 እስከ 2021፣ የተባበሩት መንግስታት በኳሲ-ሪፐብሊክ ውስጥ በመቶዎች የሚቆጠሩ የማሰቃያ ጉዳዮችን አረጋግጧል፣ በብልት ብልት ላይ የኤሌክትሪክ ንዝረት፣ የአስገድዶ መድፈር ዛቻ እና የግዳጅ እርቃንነትን ጨምሮ። እ.ኤ.አ. በታህሳስ 2021 በሩሲያ ተቃዋሚ ፖለቲከኛ አሌክሲ ናቫልኒ የሚመራ ቡድን በምስራቃዊ ዩክሬን ያለውን ጦርነት ፣የኳሲ-ሪፐብሊክ ታሪክን እና ከፈጣሪዎቹ አንዱ የሆነውን ሩሲያዊ የሆነውን የራሱን ምርመራ አሳተመ <ref>[https://navalny.com/p/6579/ Патриот за деньги. «Русский мир» в обмен на Эмираты]</ref>። ይህች ኳሲ-ሪፐብሊክ ሩሲያ በዩክሬን ላይ ግልጽ ጥቃት ከመሰንዘሯ በፊት እ.ኤ.አ. የካቲት 21 ቀን 2022 በሩሲያ እንደ “ገለልተኛ መንግሥት” እውቅና ያገኘ ሲሆን በሴፕቴምበር 30 ቀን 2022 በሩሲያ በይፋ ተቀላቅሏል <ref>{{Cite news |title=So-called referenda in Russian-controlled Ukraine ‘cannot be regarded as legal’: UN political affairs chief |work=UN News |url=https://news.un.org/en/story/2022/09/1128161| date=27 вересня 2022 |access-date=29 вересня 2022 |language=en}}</ref>። ከ2022 ጥቃት በኋላ፣ ማሰቃየት ይበልጥ ስልታዊ ሆነ፣በተለይ የዩክሬን ደጋፊ በሆኑ ተጠርጣሪዎች፣የሩሲያ ፓስፖርት ለመቀበል ፈቃደኛ ባልሆኑ ሲቪሎች ላይ ወይም ከዩክሬን ጦር ሃይሎች ጋር ግንኙነት ባላቸው። ሰርሂ ቦይቹክ (የዩክሬን ወታደር፣ በጁላይ 2022 በሉሃንስክ ክልል ተይዟል)፡ ከተያዘበት ጊዜ ጀምሮ ስቃይ - ድብደባ፣ የኤሌክትሪክ ንዝረት፣ ውርደት። ለ27 ወራት የተካሄደ፣ በጥቅምት 2024 በእስረኞች ልውውጥ ተፈታ <ref>[https://chortkiv.city/articles/390946/vin-povernuvsya-zasudzhenij-moskalskimi-nelyudami-sergij-bojchuk-iz-chortkivschini Він повернувся – засуджений москальськими нелюдами Сергій Бойчук із Чортківщини]</ref>። [[ስዕል:Луганск, 12 апреля 2014 года. Красная Площадь, у здания Луганского института культуры и искусств. (30417942881).jpg|thumb|200px|በሩሲያ በተያዘች ከተማ ውስጥ በአካባቢው ነዋሪዎች በተለጠፈ ተለጣፊ ላይ የተቀረጸው ጽሑፍ “ሉሃንስክ ዩክሬን ናት” ይላል]] == የመገንጠል እንቅስቃሴዎች መከሰት ምክንያቶች == [[ስዕል:2014-07-10. Луганская область 045.jpg|thumb|250px|የዩክሬን ተዋጊ]] [[ስዕል:De Facto People's Republics in Ukraine.png|thumb|250px|[[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|ከ2014 እስከ 2022 ድረስ በጊዜያዊነት በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች ካርታ። ከሙሉ ጥቃት በፊት]]]] [[ስዕል:Vladimir Putin at award ceremonies (2022-12-20) 02.jpg|thumb|270px|የሉሃንስክ ህዝብ ሪፐብሊክ መሪ ሊዮኒድ ፓሴችኒክ እና ፑቲን]] እ.ኤ.አ. በ 1932-1933 የዩክሬናውያን የዘር ማጥፋት ወንጀል እና በ 20 ኛው ክፍለ ዘመን አጋማሽ ላይ ሩሲያውያን ወደ ዩክሬን ማፈናቀላቸው ዋና ዋና ምክንያቶች ናቸው ፣ በዘመናችን ሁለተኛው ምክንያት ዩክሬን ፌዴሬሽን የማድረግ ሀሳብ ነው <ref>[https://www.unian.ua/politics/675233-navischo-ukrajini-federalizatsiya-vid-kuma-putina.html Навіщо Україні федералізація від кума Путіна]</ref> <ref>[https://www.unian.ua/politics/917145-federalizatsiya-moje-prizvesti-do-rozkolu-ukrajini-poroshenko.html Федералізація може призвести до розколу України - Порошенко]</ref>። == የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ == እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ እና 2000 ዎቹ ውስጥ ፣ የሩሲያ መንግስት በዩክሬን ላይ ጥላቻን የሚቀሰቅሱ በርካታ ፊልሞችን በመልቀቅ ዋና ዋና የፊልም ኩባንያዎችን ደግፏል። እንደ እውነቱ ከሆነ፣ በዘመናዊቷ ሩሲያ፣ የፑቲን ፕሮፓጋንዳ የድሮ ኢምፔሪያል እና የሶቪየት ትረካዎችን ብቻ ይደግማል። ለምሳሌ "የዩክሬን ህዝብ በኦስትሪያ ጄኔራል ስታፍ የፈለሰፈው በእነሱ እና በሩሲያ መካከል አለመግባባት ለመፍጠር ነው" የሚለው ውሸት ነው። እ.ኤ.አ. በ 1932-1933 የተካሄደውን የዘር ማጥፋት ወንጀል መካድ እና "ዩክሬናውያን እና ሩሲያውያን አንድ ህዝብ ናቸው" የሚለውን አባባል እና ለሀገሪቱ ነፃነት የሚታገሉ ሁሉ የሩሲያ ጠላቶች ናቸው። በሩሲያ ውስጥ የ [[የሩሲያዊ ዓለም]] ርዕዮተ ዓለም ብቅ አለ, ይህም የሀገሪቱን የውጭ ፖሊሲ ጠብ አጫሪነት እንዲጨምር አድርጓል <ref>[https://svidomi.in.ua/page/02_05_2022_074412 Україна в російських фільмах]</ref>። [[ስዕል:Milchakov.png|thumb|250px|የሩሲያ ኒዮ-ናዚ አሌክሲ ሚልቻኮቭ የተማረኩ የዩክሬን ወታደሮችን እያሰቃዩ እና ሰው በላ ቢሉም በግል ፑቲን ተሸልመዋል <ref name="sanctions-ua">{{cite web |title=ALONG THE SANCTIONED PERSONS: MILCHAKOV Alexey Yurevich |url=https://sanctions.nazk.gov.ua/en/sanction-person/4611/ |website=War & Sanctions |access-date=27 September 2022}}</ref><ref name="auto">{{Cite web |last=Sheldon |first=Michael |date=23 January 2024 |title=The Man in the Matching Uniform: Investigating a Rusich Atrocity in Syria |url=https://www.bellingcat.com/news/2024/01/23/the-man-in-the-matching-uniform-investigating-a-rusich-atrocity-in-syria/ |access-date=4 April 2024 |website=bellingcat |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |title=Замаринували в банці: неонацист Мільчаков розповів, як росіяни відрізали руку українському полоненому, відео |url=https://apostrophe.ua/ua/news/society/accidents/2023-11-17/zamarinovali-v-banke-neonatsist-milchakov-rasskazal-kak-rossiyane-otrezali-ruku-ukrainskomu-plenniku-video/308698 |access-date=2025-07-08 |website=Апостроф |language=uk}}</ref>።]] [[ስዕል:Nizhnekamsk imam at Lugansk.jpg|thumb|250px|የአካባቢው ቄስ]] [[ስዕል:Sobyanin in LPR (2022-12-02) 04.jpg|thumb|250px|በሉሃንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ ወታደሮች መካከል የሩሲያ ዋና ከተማ ከንቲባ]] እ.ኤ.አ. በ2014 የሩሲያ ሚዲያዎች ስለ “ናዚ መፈንቅለ መንግስት በዩክሬን” በመቶዎች የሚቆጠሩ የውሸት ዘገባዎችን አሰራጭተዋል እና “ዩክሬን ዶንባስን ሚያዝያ 13 ቀን 2014 ቦምብ ማፈንዳት ጀመረች ምክንያቱም ክልሉ ሩሲያን መቀላቀል ስለፈለገ” ይላል። እንዲያውም የሩስያ ታጣቂዎች ሚያዝያ 12 ቀን 2014 ምስራቃዊ ዩክሬንን ወረሩ እና ዩክሬን ወረራውን ለማስቆም እና ሌሎች ክልሎችን እንዳያጠቁ በኤፕሪል 13 ቀን 2014 የፀረ-ሽብር ዘመቻ ጀመሩ። በጦርነቱ ውስጥ የሩሲያ ኦፊሴላዊ ወታደራዊ ተሳትፎ በ 2022 ብቻ እውቅና ያገኘ ሲሆን ከዚያ በፊት በሩሲያ ሚዲያ ውስጥ "በኪዬቭ አገዛዝ ላይ የአካባቢ ሚሊሻዎች ጦርነት" ተብሎ ቀርቧል። በሩሲያ በተያዙት ሰፈሮች ውስጥ ጥብቅ የመረጃ እገዳ እና ሳንሱር እየተካሄደ ነው። ወራሪዎች ንፁሃን ዜጎችን ማፈኑን፣ ማሰቃየታቸውን እና መግደልን ቀጥለዋል፣ በሺዎች የሚቆጠሩ የዩክሬን ደጋፊዎችም በህገ ወጥ መንገድ በእስር ቤቶች ታስረዋል። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] * [[ማጎሪያ ካምፕ]] * [[ታላቅ ሽብር]] == አገናኞች == gm6zh9cf7k7hm5ummnd08lz0jqqiqrk የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት 0 55419 391840 390214 2026-04-21T11:49:43Z ~2026-24568-28 58230 391840 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት | ክፍል = [[በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት]] | ስዕል = Первая советско-украинская война (шаблон).png | የስዕል_መግለጫ = የጦርነቱ ክስተቶች | ቀን = ከ1917-1922 ዓ.ም (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1911-1915 ዓ.ም) | ቦታ = ዓለም አቀፉ ማህበረሰብ የዩክሬንን ነፃነት በፓሪስ የሰላም ኮንፈረንስ እውቅና ሰጥቷል፣ ነገር ግን ይህ በዩኤስኤስ አር እና በ 1932-1933 በ[[ሆሎዶሞር]] ዩክሬን እንደገና መያዙ ነበር። ከ1921 እስከ 1991 በስደት የሚገኘው የዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክ ፓርላማ | ወገን1 = [[ሶቪዬት ሕብረት|ሶቪየት ሩሲያ]] * [[የዩክሬን ሶቪየት ሶሻሊስት ሪፐብሊክ]] | ወገን2 = [[የዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክ]] | ወገን3 = [[የማክኖ ነፃ ግዛት]] | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ሌኒን]] * [[ጆሴፍ ስታሊን]] * ሊዮን ትሮትስኪ | መሪ2 = ማይካሂሎ ህሩሼቭስኪ (የፓርላማ አፈ ጉባኤ) * ሲሞን ፔትሊዩራ (የጦር ኃይሎች ዋና አዛዥ) * ዩሪ ቲዩቱኒክ (ታዋቂ የጦር መሪ) | መሪ3 = ኔስቶር ማክኖ | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = | ጉዳት2 = }} '''የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት''' ('''радянсько-українська війна''', '''советско-украинская война''') ይህ ጦርነት ከ1917 እስከ 1922 በ[[የዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክ|ዩክሬን ህዝቦች ሪፐብሊክ]] እና በሶቪየት ሩሲያ መካከል ከሩሲያ ግዛት ውድቀት በኋላ የተካሄደው ጦርነት የሶቪየት ዩክሬን ቁጥጥር መመስረት እና [[ስታሊኒዝም|ቀይ ሽብር]] በመባል የሚታወቁትን ጅምላ ጭቆናዎች አስከትሏል። == ሲኒማ ውስጥ == * ክሩቲ 1918 (Крути 1918/Kruty 1918, 2019) * ጥቁር ቁራ (Чорний Ворон/Black Raven, 2019) == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የሶቪየት-ኢስቶኒያ ጦርነት]] * [[በክሩቲ የባቡር ጣቢያ ላይ ጦርነት]] * [[የዩክሬን ሶቪየት ሶሻሊስት ሪፐብሊክ]] == አገናኞች == 8v8qb3op1mic3ybmqn6aplhr9hy0drv በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት 0 55420 391839 390899 2026-04-21T11:49:18Z ~2026-24568-28 58230 391839 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት | ክፍል = [[የመጀመሪያው የዓለም ጦርነት]] | ስዕል = 19190525-Lenin and bolshevik leaders on Red square.jpg | የስዕል_መግለጫ = ሌኒን በሞስኮ, 1919 | ቀን = ከ1917-1921 ዓ.ም (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1911-1914) ዓ.ም | ቦታ = | ወገን1 = {{flag|ሶቪዬት ሕብረት}} | ወገን2 = {{flag|ሩሲያ}} (ነጭ ሠራዊት) | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ሌኒን]] * [[ጆሴፍ ስታሊን]] * ሊዮን ትሮትስኪ | መሪ2 = አሌክሳንደር ኬሬንስኪ * አንቶን ዴኒኪን | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = | ጉዳት2 = }} '''በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት''' ('''Гражданская война в России''', '''гражданская война в бывшей Российской империи''') ይህ ጦርነት በ 1917 መገባደጃ ላይ በሌኒን የተካሄደውን መፈንቅለ መንግስት እና የሩሲያ ሪፐብሊክ ውድቀትን ተከትሎ ነበር። ትግሉ የተካሄደው በቦልሼቪክ ኮሚኒስት ፓርቲ ደጋፊዎች እና በነጭ ንቅናቄ ደጋፊዎች (የሕገ መንግሥት ንጉሣዊ ሥርዓት፣ ሪፐብሊክ እና ሌሎች ፓርቲዎች) ደጋፊዎች መካከል ነው።ጦርነቱ በነጭ ኃይሎች ሽንፈት ፣በሶቪየት ሩሲያ የበርካታ ሀገራት ወረራ ፣የዩኤስኤስአር መፈጠር እና ከዚያም በ[[ስታሊኒዝም|ስታሊኒስት]] ዘመን በነበረው የጅምላ ጭቆና አብቅቷል። በጠቅላላው በቦልሼቪኮች ጥፋት 16 ሚሊዮን ያህል ሰዎች ሞተዋል። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት]] * [[የቼኮዝሎቫኪያ ወረራ]] * [[ታላቅ ሽብር]] * [[ነጭ ሽብር]] == አገናኞች == kpln69o2mkgehu32wegxqww8wkcp9id ካትይን 0 55443 391843 389894 2026-04-21T11:52:21Z ~2026-24568-28 58230 391843 wikitext text/x-wiki '''ካትይን''' (በፖላንድኛ '''Katyn'''፣ በሩሲያኛ '''Катынь''') እ.ኤ.አ. በ 1940 በሶቪየት ሚስጥራዊ አገልግሎቶች በሺዎች የሚቆጠሩ የፖላንድ ወታደሮች የተያዙት በጅምላ የተገደሉበት ቦታ በምእራብ ሩሲያ ውስጥ ተመሳሳይ ስም ባለው ጫካ ውስጥ (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1933 ዓ.ም)። [[ስዕል:Katyn memorial in Gunnersbury Cemetery (7282187682).jpg|thumb|200px|በሞስኮ ለሚኒ እና ፖዝሃርስኪ ​​የመታሰቢያ ሐውልት]] በ 1991 ዩኤስኤስአር እስኪፈርስ ድረስ የካደውን [[ስታሊኒዝም|የስታሊን ዘመን]] በጣም ዝነኛ ከሆኑት ወንጀሎች አንዱ። ዘመናዊው የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ ሃላፊነትን ይክዳል, ወደ ጀርመኖች ይለውጣል። ለግማሽ ምዕተ-አመት የሶቪየት ፕሮፓጋንዳ ይህንን ክስተት በ 1940 ሳይሆን በ 1941 አስቀምጧል <ref>Andrzej Przewoźnik, Jolanta Adamska: Katyń. Zbrodnia, prawda, pamięć. Warszawa: Świat Książki, 2010.</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ኩራፓቲ]] * [[ባይኮቭኒያ]] * [[ታላቅ ሽብር]] * [[ማጎሪያ ካምፕ]] * [[የቮልሊን እልቂት]] == አገናኞች == p4x7477myjpfckh45d3dcj3zi2p46xo ዝናምያንካ 0 55453 391807 390761 2026-04-20T17:52:06Z InternetArchiveBot 35471 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 391807 wikitext text/x-wiki '''ዝናምያንካ''' (በዩክሬንኛ '''Знам'янка''') በማዕከላዊ [[ዩክሬን]] ውስጥ ያለ ከተማ። የአገሪቱን ሰሜናዊ ክፍል ከደቡብ እና ከምስራቅ ከምዕራብ ጋር የሚያገናኝ አስፈላጊ የባቡር ሐዲድ መገናኛ <ref>[https://znam.gov.ua/istoriya-14-21-42-08-02-2018/ Історія | Знам'янська міська територіальна громада]</ref>። {{የቦታ መረጃ|ስም=ዝናምያንካ|ስዕል=Вигляд на Знам'янку з півдня.jpg|ባንዲራ=Flag of Znamianka.svg|አርማ=Coat of Arms of Znamianka.svg|ቦታ_ዓይነት=|ድረ_ገጽ=https://znam.gov.ua/|ምሥረታ_ስም=|ካርታ_አገር=|ካርታ_መግለጫ=|ሕዝብ_ጠቅላላ=22 000|ከፍታ=197}} [[ስዕል:Map of Ukraine political simple Oblast Kirowohrad.png|thumb|250px|በካርታው ላይ ያለው ቦታ]] በ 18 ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ ከመካከለኛው ሩሲያ የመጡ ሰዎች የድሮ የኦርቶዶክስ ወጎችን የተመለከቱ እና በሩሲያ ኢምፓየር ባለሥልጣናት [[የፖለቲካ ጭቆና|ፖለቲካዊ ስደት]] ደርሶባቸው ወደ [[ዛፖሮዝሂያን ሲች|ዩክሬን ኮሳኮች]] አገሮች ሸሹ <ref>[https://vk.kr.ua/putivnyk/tourist-objects/historical/8756-vd-znamenki-pochatku-xviii-stolttya-do-suchasnoyi-znamyanki-drugoyi.html Від Знаменки початку XVIII століття до сучасної Знам’янки Другої]</ref>። እዚህ ትንሽ መንደር መስርተዋል (አሁን ከከተማው 3 ኪ.ሜ ርቀት ላይ የሚገኝ ሰፈር)። በ 1869 የባቡር ጣቢያ እዚህ ተመሠረተ ፣ እና ትንሽ የባቡር ሀዲድ ሰራተኞች መኖር በዙሪያው ማደግ ጀመረ። [[በሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት|በሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት]] ወቅት እነዚህ መሬቶች በሶቪየት ሩሲያ ተይዘው በ 1922 የዩኤስኤስአር አካል ሆነዋል። በ 1923 ዘመናዊቷ ከተማ ቅርጽ መያዝ ጀመረች። በ 1932-1933 በ[[ሆሎዶሞር]] ጊዜ ግማሽ ከተማዋ ሞተ <ref>[https://subotsi.info/novyny/2020/11/27/-golodomor-1932-33-rr-znam-janskii-raion-borotba-za-zhittja Голодомор 1932-33 рр.: Знам'янський район – боротьба за життя]</ref>። በ[[ታላቁ ሽብር]] ወቅት፣ ብዙ የከተማዋ ነዋሪዎች በ[[ኤን.ኬ.ቪ.ዲ]] ተገድለዋል <ref>{{Cite web |title=У Кропивницькому вшанували пам’ять жертв Великого терору в Україні |url=https://www.kr-rada.gov.ua/news/u-kropivnitskomu-vshanuvali-pamyat-zhertv-velikogo-teroru-v-ukrayini.html |accessdate=2026-02-10 |archivedate=2025-05-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250515085147/http://www.kr-rada.gov.ua/news/u-kropivnitskomu-vshanuvali-pamyat-zhertv-velikogo-teroru-v-ukrayini.html }}</ref>። በ 1938 ህዝቡ 14 ሺህ ነበር ፣ እናም ሰፈሩ የከተማ ደረጃን ተቀበለ። በ 1939 ዘመናዊው የኪሮቮራድ ክልል ብቅ አለ <ref>[https://oda.kr-admin.gov.ua/istorichna-dovidka-pro-kirovogradsku-oblast Історична довідка про Кіровоградську область]</ref>። [[ስዕል:Центр Знам'янки.jpg|thumb|200px|በ1968 የጅምላ መቃብር ባለበት ቦታ ላይ የተገነባው በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ለከተማይቱ የተደረጉትን ጦርነቶች የሚዘክር በከተማው መሃል ላይ የሚገኝ ሐውልት]] ከ1941 እስከ 1943 በናኡ ወረራ ወቅት ከተማዋ በማዕከላዊ ዩክሬን ውስጥ የፓርቲያዊ እንቅስቃሴ ዋና ማዕከል ነበረች <ref>[https://lib.kr.ua/ww2/?page_id=78 Рух опору | Кіровоградщина в роки Другої світової війни]</ref><ref>[https://vk.kr.ua/putivnyk/tourist-objects/historical/6267-pamyatn-znaki-partizanam-chornogo-lsu.html Пам’ятні знаки партизанам Чорного лісу]</ref>። በ 1952 የከተማው በጣም አስፈላጊው መዋቅር ሆኖ ዘመናዊ የባቡር ጣቢያ ተሠራ። በ 1960 ዎቹ ውስጥ የሶቪየት አርክቴክቸር የተለመዱ ባለ አምስት ፎቅ የመኖሪያ ሕንፃዎች ተገንብተዋል። የባህል ቤተ መንግስት በመሀል ከተማ በ1977 ተከፈተ። በ 1980 ዎቹ ውስጥ ዩክሬንን ጨምሮ በሁሉም 15 የሶቪየት ሪፐብሊኮች ውስጥ ባለ ዘጠኝ ፎቅ ሕንፃዎች ተገንብተዋል። በ 2014 [[፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ|የሩሲያ የታጠቁ የዩክሬን ወረራ]] ከጀመረበት ጊዜ ጀምሮ 12 የዚህ ከተማ ወታደሮች ለዩክሬን ሲሞቱ በ 2022-2025 የሟቾች ቁጥር 110 ደርሷል <ref>[https://znam.gov.ua/informaciya-pro-zhiteliv-znam%E2%80%99yanschini-yaki-zaginuli-u-borotbi-za-nezalezhnist-derzhavnij-suverenit-14-58-41-08-02-2018/ Інформація про жителів Знам’янщини, які загинули у боротьбі за незалежність, державний сувереніт]</ref><ref>[https://znam.gov.ua/news/1746700166/ ЗНАМ’ЯНЩИНА ВІДЗНАЧИЛА ДЕНЬ ПАМ'ЯТІ ТА ПРИМИРЕННЯ]</ref><ref>[https://znam.gov.ua/news/1769758038/ Відбулося засідання чергової 90 сесії Знам’янської міської ради]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ክሮፒቭኒትስኪ]] == አገናኞች == 1qifvfxnoqzz2erux5w5f58lbodpoom ታላቅ ሽብር 0 55460 391832 390619 2026-04-21T10:19:22Z ~2026-24568-28 58230 391832 wikitext text/x-wiki '''ታላቅ ሽብር''' (በሩሲያኛ '''Большой террор'''፣ በዩክሬንኛ '''Великий терор'''፣ በጆርጂያኛ '''დიდი წმენდა''') ይህ የሶቪየት [[የፖለቲካ ጭቆና|ፖለቲካዊ ጭቆና]] አካል ነበር እና በሶቪየት [[ኤን.ኬ.ቪ.ዲ|ሚስጥራዊ ፖሊስ]] በ 1937-1938 በስታሊን የግል ትዕዛዝ ተካሂዷል (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 1930)። [[ስዕል:Кировский район Донецка 302.jpg|thumb|200px|በ [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ|የሩሲያ ወረራ ባለስልጣኖች]] ከመፍረሱ በፊት በዶኔትስክ ውስጥ የጭቆና ሰለባዎች የመታሰቢያ ሐውልት]] == የስም ልዩነቶች == [[ስዕል:NKVD Order No. 00485 - Kharkov copy (2).jpg|thumb|160px|የሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ ፀረ-ሶቪየት ርዕዮተ ዓለምን ይደግፋሉ ተብለው በተጠረጠሩ ግለሰቦች ላይ ከሕግ አግባብ ውጭ እንዲገደሉ የጽሑፍ ፈቃድ ተቀበለ፣ [[ኻርኪው]]፣ 1937።]] ይህ የፖለቲካ ጭቆና ጊዜ ደግሞ "የኢዝሆቭ ጭቆና" እና "የስታሊን ጭቆና" (በሩሲያኛ ежовщина፣ сталинщина) ተብሎም ይጠራል በዚያ ጊዜ የሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ መሪ ኒኮላይ ኢዝሆቭ (በኋላ በ 1940 ተገድሏል) እና የጭቆናዎቹ ርዕዮተ ዓለም እና ጀማሪ ጆሴፍ ስታሊን። በአውሮፓ እና አሜሪካ ስነ-ጽሁፍ ውስጥ፣ እነዚህ ክስተቶች "ታላቁ ማጽጃ" በመባል ይታወቃሉ <ref>[https://swiatsybiru.pl/en/stalins-execution-lists-in-the-system-of-soviet-state-terror/ Stalin’s shooting lists in the soviet state terror system]</ref> <ref>[https://www.britannica.com/event/Great-Purge Great Purge]</ref> <ref>[https://www.hoover.org/research/documents-terror Documents from the Terror]</ref>። == ታሪክ == [[ስዕል:Nikolai Yezhov with Stalin and Molotov along the Volga–Don Canal, orignal.jpg|thumb|220px|ኒኮላይ ኢዝሆቭ ከስታሊን ቀጥሎ የጭቆናዎቹ ዋና አዘጋጅ ከሆኑት አንዱ ነው]] የቦልሼቪክ ፓርቲ ከተመሠረተበት ጊዜ ጀምሮ፣ በ[[በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት|የእርስ በርስ ጦርነት]] ዓመታትም ቢሆን ፖለቲካዊ ጭቆናን ተጠቅሞ ነበር፣ ነገር ግን በሌኒኒስት ዘመን ከነበረው [[ቀይ ሽብር]] በተለየ፣ ሁሉም ማለት ይቻላል የስታሊን ጭቆና የተፈፀመው በሰላም ጊዜ ሲሆን ከዚህም የበለጠ ሰለባዎችን አስከትሏል። የሶቪየት አምባገነን አገዛዝ በሕዝብ ላይ የማይተካ ጉዳት ያደረሰውን [[ሆሎዶሞር|ሆሎዶሞርን]] ከፈጸመ በኋላ፣ ክሬምሊን የስታሊንን አገዛዝ ለመቋቋም የመጨረሻውን ኪሶች በጅምላ ሕዝቡን በማሰር ለማፈን ሞክሯል <ref>Трагедия советской деревни: Коллективизация и раскулачивание: 1927—1939: Документы и материалы: В 5 т. — М.: РОССПЭН, 1999—2006.</ref><ref>Советская деревня глазами ВЧК–ОГПУ–НКВД: 1918—1939: Документы и материалы: В 4 т. — М.: РОССПЭН, 2000—2005;</ref>። የምስጢር ፖሊሶች ሰዎችን በዘፈቀደ አፍኖ የወሰደባቸው፣ አብዛኛውን ጊዜ ለአገዛዙ ታማኝ የሆኑ ተራ ሰራተኞችን፣ እና ህገወጥ ድርጊቶች መፈፀማቸውን የሚያረጋግጡ ቀድሞ ተዘጋጅተው የነበሩትን “የእምነት ቃል” እንዲፈርሙ ያስገደዳቸው አጋጣሚዎች ነበሩ <ref>Поминальные списки Карелии. 1937—1938: Уничтоженная Карелия. Ч. II. Большой террор / Сост.: Ю. А. Дмитриев; Правительство Республики Карелия; УФСБ России по Республике Карелия; Акад. социально-правовой защиты. — Петрозаводск, 2002. — 1087 с.: ил. — 1500 экз.</ref><ref>Юнге М., Биннер Р. Как Террор стал Большим. Секретный приказ № 00447 и технология его исполнения / ред. Г. А. Бордюгов. — М.: АИРО-XX, 2003. — 352 с.</ref> <ref>[https://ukrainky.com.ua/zhinky/ ]Жінки Розстріляного Відродження: 8 видатних мисткинь і навіть одна лікарка</ref> <ref>[https://museum.memo.ru/author/377/ Мыслина Мария Владимировна]</ref>። ለሶቪየት መንግስት መፈጠር የተዋጉት እና ጭቆናውን ያስተባበሩት በመጀመሪያዎቹ አመታት ራሳቸው በ1937 የጭቆና ሰለባ መሆናቸው ትኩረት የሚስብ ነው። ቪክቶር ያርኪን (በቤላሩስ ውስጥ የሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ የመጀመሪያ ሊቀመንበር) እራሱ በኋላ ላይ የጭቆና ሰለባ ሆነ (እ.ኤ.አ. በ 1937 የተተኮሰ) ፣ ምንም እንኳን እሱ ራሱ በ 1918-1920 ሚንስክ ውስጥ ግድያዎችን መርቷል <ref>[https://web.archive.org/web/20090222022401/https://www.naviny.by/rubrics/society/2008/12/21/ic_articles_116_160437/  Первый председатель Белорусской ЧК Виктор Яркин и его первая акция в Минске]</ref> <ref>Органы государственной власти и управления Советской Беларуси (1917—1920 гг.). Справочник. — Мн.: БелНИИДАД, 2017. — С. 98.</ref> <ref>[https://grommus.com/forum/showthread.php?t=7350 Чеченский Даль]</ref>። ኢስፔራንቶ ያጠኑ ብዙ ምሁራን ተገድለዋል እና ቀደም ሲል በዩኤስኤስአር ውስጥ ታዋቂ የነበረው ኢስፔራንቶ የተባለው ሰው ሰራሽ ቋንቋ በስታሊን ታግዶ ነበር <ref>[https://www.sakharov-center.ru/asfcd/martirolog/ Мартиролог жертв политических репрессий, расстрелянных и захороненных в Москве и Московской области в 1918-1953 гг.]</ref><ref>[https://nkvd.memo.ru/index.php/%D0%91%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%83%D1%81%D0%BE%D0%B2,_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87 Белоусов, Алексей Петрович]</ref> <ref>[https://m.nkj.ru/archive/articles/1123/ СУДЬБА ЭСПЕРАНТИСТА]</ref>። ለምሳሌ በ [[ቤላሩስ]]፣ [[ዩክሬን]] እና [[ካዛክስታን]] የሶቪየት መንግሥት ኤጀንሲዎች እንደ ቤላሩስ ነፃ አውጪ ኅብረት በመሳሰሉ ፀረ-የሶቪየት ድርጅቶች ውስጥ ተሳትፈዋል በማለት የሚከሷቸውን ሰዎች ያሳድዱ ነበር። እንደውም የተፈጠሩት በነዚህ በጣም ሚስጥራዊ የፖሊስ ወኪሎች ነው <ref>Петров Н., Янсен М. «Сталинский питомец» — Николай Ежов / пер. с англ. Н. Балашов, Т. Никитина. — М.: РОССПЭН, 2008. — 446 с.</ref> <ref>Дроздов К. С. Большевики против белорусской интеллигенции: деятельность комиссии Затонского в мае — июне 1929 г. и «крутой поворот» в национальной политике в БССР // 1929: «Великий перелом» и его последствия: Материалы XII международной научной конференции. Екатеринбург 26 — 28 сентября 2019 г. — М.: Политическая энциклопедия, 2020. — С. 109, 112.</ref> <ref>Платонаў Р. П. Палітыкi. Iдэi. Лёсы: Грамадзянскія пазіцыi ва ўмовах нарастання ідэолага-палітычнага дыктату ў Беларусi 20-30-х гадоў. — Мн.: БелНДІДАС, 1996 г., −383 с. — С. 184—224</ref>። ቤላሩስ ከሁሉም የበለጠ ተሠቃየች ፣ የዩኤስኤስ አር ኤስ መላውን የማሰብ ችሎታ ያላቸው - ጸሐፊዎችን ፣ ሳይንቲስቶችን<ref>[https://thedailyeconomy.org/article/the-night-of-the-murdered-poets/ The Night of the Murdered Poets]</ref> <ref>[https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/fr/document/kurapaty-1937-1941-nkvd-mass-killings-soviet-belarus.html Kurapaty (1937-1941): NKVD Mass Killings in Soviet Belarus]</ref> <ref>[https://en.belsat.eu/80494910/night-of-executed-poets-to-be-held-in-dozens-of-cities-across-continents Night of Executed Poets to be held in dozens of cities across continents]</ref> <ref>Вінницький злочин // Енциклопедія українознавства.: [В 10 т.]. — Перевид. в Україні. — Київ., 1993. — Т.1. — С.282</ref> <ref>[http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Vinnytska_trahediia_1938 ВІННИЦЬКА ТРАГЕДІЯ 1937-1938 РР.]</ref> <ref>[https://uinp.gov.ua/informaciyni-materialy/zhurnalistam/do-rokovyn-rozstriliv-ukrayinskoyi-inteligenciyi-v-urochyshchi-sandarmoh До роковин розстрілів української інтелігенції в урочищі Сандармох]</ref>፣ ሐኪሞችን እና ሌሎችን በማጥፋት ነው። ከታዋቂዎቹ ቤላሩስያውያን ሁሉ ገጣሚው ያኮቭ ኮላስ ብቻ ከጭቆና ተርፏል። እና በሁሉም የዩኤስኤስ አር ሪፐብሊክ ሪፐብሊኮች ውስጥ የተለያዩ ህዝቦች የአዕምሯዊ ልሂቃን ተወካዮች ሙሉ በሙሉ ከተደመሰሱ በኋላ [[የሩሲያዊነት]] በታሪክ ውስጥ ከፍተኛ ደረጃ ላይ ደርሷል <ref>[https://docs.historyrussia.org/ru/nodes/123876-postanovlenie-tsk-vkp-b-i-snk-sssr-ob-obyazatelnom-izuchenii-russkogo-yazyka-v-shkolah-natsionalnyh-respublik-i-oblastey-13-marta-1938-g Постановление ЦК ВКП(б) и СНК СССР «Об обязательном изучении русского языка в школах национальных республик и областей». 13 марта 1938 г.]</ref> <ref>[https://vgulage.name/chapters/ot-imeni-teh-kto-ne-vernulsja/ ОТ ИМЕНИ ТЕХ, КТО НЕ ВЕРНУЛСЯ]</ref> <ref>[https://www.armmuseum.ru/news-blog/the-tragedy-of-maro-alazan-armenian-genocide-yerevan-prison-exile-to-siberia Трагедия Маро Алазан: Геноцид армян, Ереванская тюрьма, ссылка в Сибирь]</ref> <ref>[https://ru.openlist.wiki/%D0%A7%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8C_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%B0_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%281903%29 Чубарь Александра Ивановна (1903)]</ref> <ref>[https://bessmertnybarak.ru/books/abc/?a=%D1%85&number=2706 Единая база данных жертв репрессий в СССР]</ref>። ለአካለ መጠን ያልደረሱ ልጆችም ተገድለዋል፣ ከእነዚህም ውስጥ በጣም ዝነኛ የሆነው ሚሻ ሻሞኒን ከሞስኮ በታህሳስ 9 ቀን 1937 በጥይት ተመትቶ ሁለት ዳቦዎችን ከሰረቀ በኋላ ለረጅም ጊዜ በረሃብ ምክንያት ሞትን ለማስወገድ ሙከራ አድርጓል <ref>Golovkova, Lidija. 1997–2004, Butovskij Polygon. 1937–1938: kniga Pamjati žertv politiceskih repressij, ["Butovo's Shooting range, 1937–1938: Book of memory of the victims of political repression"]. p. 302.</ref>። እንደ ላኢላ ፋገር እና ባለቤቷ ያሉ አሜሪካዊያን ኮሚኒስቶች እንኳን ሳይቀር ስደት ተደርገዋል፣ “በስለላ” ተከሰው ዩኤስኤስአር ሲደርሱ ተገደሉ <ref>[https://ru.openlist.wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D0%B0%D1%83%D0%BD%D0%BE_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_(1914) Фагер Тауно Викторович (1914)]</ref> <ref>[https://ru.openlist.wiki/%D0%A4%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D1%80_%D0%9B%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0_%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B0_(1915) Фагер Лайла Карловна (1915)]</ref>። ርዕሱ በዩኤስኤስአር ውስጥ በጣም የተከለከለ ነበር እና በ 1960 ስታሊን ከሞተ ከሰባት ዓመታት በኋላ ለአጭር ጊዜ ተብራርቷል <ref>Harris J. The Great Fear: Stalin's Terror of the 1930s — Oxford University Press, 2016. — 240 p.</ref>። ከባለሥልጣናት ብርቅ ፈቃድ ውጭ ስለነዚህ ክስተቶች የጻፉት ጋዜጠኞች በሙሉ ማለት ይቻላል [[በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ተቃዋሚዎች|የመንግስት ጠላቶች ተብለው ወደ የአእምሮ ሆስፒታሎች ተልከዋል]]። እና [[የዩኤስኤስአር የአፍጋኒስታን ወረራ|በአፍጋኒስታን ውስጥ ጦርነት]] ካበቃ በኋላ እና [[ፔሬስትሮይካ|የጎርባቾቭ ዲሞክራሲያዊ ማሻሻያ]] እርዳታ በሩሲያ [[የመታሰቢያ ሐውልት|የመታሰቢያ ሐውልት]] ዋናው የሰብአዊ መብት ድርጅት በ 1989 ተመሠረተ። የጭቆና ሰለባዎችን እጣ ፈንታ ያጠናል እና በ 2021 መጨረሻ ላይ በ [[ፑቲኒዝም|ፑቲን ዘመን]] በሩሲያ ውስጥ ታግዶ ነበር <ref>[https://www.memo.ru/ru-ru/memorial/history/ Мемориал - Хроника «Мемориала»]</ref>። ምንም እንኳን ይህ ክስተት ለ [[ሩሲያውያን|ሩሲያ ህዝብ]] ሀገራዊ አሳዛኝ ክስተት ቢሆንም, የፑቲን ደጋፊዎች ፋይዳውን ይክዳሉ ወይም ያጣጥላሉ። እንዲሁም በሩሲያ ውስጥ በፑቲን የግዛት ዘመን የስታሊን ስብዕና አምልኮ መመለስ አለ <ref>[https://www.forumfreerussia.org/articles/opinions/2020-07-08/neostalinizm Неосталинизм]</ref> <ref>[https://www.themoscowtimes.com/2025/05/15/moscow-metro-installs-replica-of-stalin-monument-a89089 Moscow Metro Installs Replica of Stalin Monument]</ref>። == የታወቁ ተጎጂዎች == === ሩሲያ === <gallery> Lev Shubnikov.jpg|ሌቭ ሹብኒኮቭ Matvey Bronshtein.jpg|ማቲቪ ብሮንስታይን Alexei Rykov.jpg|አሌክሲ ሪኮቭ Ernest Drezen 1928.png|ኤርነስት ድሬሰን፣ የ[[ላትቪያ]] ተወላጅ፣ ኢስፔራንቶ የተማረ፣ በሞስኮ ውስጥ የሠራ ምሁር፣ በ1937 ተገደለ። Eugenio Preobrazhenski.jpg|ዬቭጌኒ ፕሪዮብራዥንስኪ Nikolay Klyuev 1912 (cropped).jpg|ኒኮላይ ክላይቭቭ Parfenov PS.jpg|ፒተር ፓርፌኖቭ Mikhail Tukhachevsky.jpg|ሚካሂል ቱካቼቭስኪ ድንቅ የጦር መሪ ነበር። በጥይት ተገድሏል ነገር ግን በኋላ ጥፋተኛ አልተገኘም። የፖለቲካ ጭቆና የስታሊንን ሃይል ያጠናከረ ቢሆንም የሶቪየት ህብረትን በእጅጉ አዳክሟል። Vasily Konstantinovich Blyukher.jpg|ቫሲሊ ብሉቸር፣ የጦር መሪ Kameneva.jpg|ኦልጋ ካሜኔቫ በ 1937 በህገ-ወጥ ክስ ተይዞ ወደ ጉላግ ተላከ እና በ 1941 በእስር ቤት ተገድሏል Osip Mandelstam 1934.jpg|ኦሲፕ ማንደልስታም Valentin Stenich.jpg|ቫለንቲን ስቴኒች Vladimir Narbut (1888–1938).jpg|ቭላድሚር ናርቡቲ File:Bruni NA.jpg|ኒኮላይ ብሩኒ Shubin Semen Petrovich 1908-38.jpg|ፒተር ሹቢን Перепёлкин ЕЯ.jpg|ኢቭገን ፔሬፔልኪን፣ የስነ ፈለክ ተመራማሪ </gallery> === [[የቤላሩስ ሶቪየት ሶሻሊስት ሪፐብሊክ|ቤላሩስ]] === <gallery> Michaś Kudzielka (Čarot). Міхась Кудзелька (Чарот) (1928).jpg|ሚካሂል ቻሮት "ኩፓሊንካ" (በቤላሩስኛ Купалінка/Kupalinla) የተሰኘውን የቤላሩስኛ ባሕላዊ ዘፈን በመላው ዓለም በማስፋፋት ይታወቃል Polymia. Полымя (1926—27). Анатоль Вольны.jpg|አናቶል ቮልኒ Літаратурнае аб’яднанне «Полымя» 1928.jpg|በዚህ ፎቶግራፍ ላይ የሚታዩት ሁሉም ጸሃፊዎች በ1937 በጥይት የተተኮሱ ሲሆን ጸሃፊው ያንካ ኩፓላ በ1942 በሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ ተገድለዋል Aleś Dajlidovič (Dudar). Алесь Дайлідовіч (Дудар) (1920-29).jpg|አሌስ ዱዳር Міхась Зарэцкі (1925).jpg|ሚካሂል ዛሬትስኪ Платон Галавач.JPG|ፕላቶን ጎሎቫች Todar Klaštorny1.jpg|ቶዶር ክላይሽቶርኒ Дняпроўскія ўсплёскі (1927). Юрка Лявонны.jpg|ዩሪ ሊያቮኒ Ziama Pivavaraŭ. Зяма Півавараў (1930-36).jpg|ዚም ፒቮቫሮቭ </gallery> === [[የዩክሬን ሶቪየት ሶሻሊስት ሪፐብሊክ|ዩክሬን]] === <gallery> Підмогильний Валер'ян Петрович.jpg|እ.ኤ.አ. በ 1920 ዎቹ ውስጥ የዩክሬን ጸሐፊ ቫለሪያን ፒድሞሂልኒ ስለ ኪየቭ “ከተማው” የሚል አፈ ታሪክ ያለው ልብ ወለድ ጻፈ Mykola Khvylovy.jpg|170px|ማይኮላ ኽቪሎቪ Les Kurbas Portrait.jpg|ዩክሬናዊው አርቲስት ሌስ ኩርባስ፣ በ1937 በ[[ጉላግ]] ተገደለ Krushelnycki.jpg|ቫላዲሚዬራ ክሩሼልትስካ እና ቤተሰቧ በ1937 ተገድለው በ1956 ታድሰው ነበር Поліщук Мневська.jpg|ጋሊና ምኔቭስካያ በ 1937 ከቤተሰቦቿ ጋር በዩኤስኤስአር ሚስጥራዊ ፖሊስ ተገድላለች Яловий Михайло Омелянович.jpg|ሚካሂል ያሎቪ፣ ገጣሚ፣ በ 1937 ተገድሏል እና ከሞት በኋላ በ 1957 ንፁህ አወጀ Григорій Косинка.JPG|ግሪጎሪ ኮሲንካ Плужник Є.jpg|ኢቭገን ሉዝኒክ Зеров М.jpg|በ1937 የተገደለው ማይኮላ ዜሮቭ፣ ከሞት በኋላ በ1958 በነፃ ተሰናብቷል Mykhailo Drai-Khmara in 1910.jpg|በ 1937 የታሰረው ገጣሚ ሚካሂል ድራይ-ክህማራ በ 1939 ተገድሏል እና በ 1989 ብቻ ጥፋተኛ ሆኗል ። Myroslav Irchan, Winnipeg.jpg|ሚሮስላቭ ኢርካን፣ የታሪክ ምሁር፣ በ 1937 የተገደለ እና በ 1956 ከሞት በኋላ ንፁህ አወጀ Дмитро Бузько.jpg|ዲሚትሪ ቡዝኮ ፣ ዳይሬክተር ፣ ስክሪፕት ጸሐፊ ​​እና ጸሐፊ በ 1937 ተገደለ እና ከሞት በኋላ በ 1957 ጥፋተኛ አልተገኘም Вороний.jpg|ማርክ ቮሮኒ Vasyl Vrazhlyvy.jpg|ቫሲል ሽታንኮ. Микитенко І.jpg|ኢቫን ሚኪቴንኮ Капельгородський П.jpg|ፊሊፕ ካፔልጎሮድስኪ፣ ጸሃፊ፣ በ 1938 ተገድሏል እና በ 1956 ጥፋተኛ አልተገኘም Поліщук К2.jpg|ክሊም ፖሊሹክ፣ የበርካታ ታሪካዊ ልብ ወለዶች ደራሲ እና ደራሲ በ 1937 ተገድለዋል እና በ 1992 ብቻ ጥፋተኛ አልተገኘም Соколовський О.gif|አሌክሳንደር ሶኮሎቭስኪ Юрій Вухналь.jpg|ዩሪ ቩክናር Тась.jpg|ዲሚትሮ ታስ Gordiy Kotsuba.jpg|ጎርዴይ ኮትሱባ Bojchuk M.jpg|ሚካሂሎ ቦይቹክ Ivan Pribludny.jpg|ኢቫን ፕሪብሉድኒ Світальський Микола Гнатович.jpg|ፓቬል ስቪታልስኪ V A Antonov-Ovseenko.jpeg|በዩክሬን የሶቪየት አገዛዝ መመስረት ከደጋፊዎቹ አንዱ የሆነው ቭላድሚር አንቶኖቭ ኦቭሴንኮ በ1938 ተገደለ። Yakir Iona.jpg|በዩክሬን የሶቪየት ኃይል መመስረትን ከሚደግፉ መካከል አንዱ የሆነው አዮና ያኪር በ1938 ተገደለ። በ 1956 ጥፋተኛ አልተገኘም </gallery> === ካዛክስታን === <gallery> Turar Ryskulov-1.jpg|ቱራር ራስኩሎቭ Saken Seifullin.jpg|ሳከን ሴይፉሊን Beimbet Maylin.jpeg|ቤይምቤት ሜሊን </gallery> === [[ታጂኪስታን]] === <gallery> TJS 200 2010 obverse.jpg|በ1937 የተገደለው የኑስራቱሎ ማክሱም ምስል በታጂክ የባንክ ኖት ላይ ይታያል። Абдурахим Хаджибаев.JPG|ለአብዱራኪም ክሆድጂባየቭ የመታሰቢያ ሐውልት። Gorno-Badakhshan, Tajikistan (30150757268).jpg|ሺሪንሾ ሾተሙር </gallery> === [[ኡክቤኪስታን]] === <gallery> Akmal Ikramov (cropped).jpg|አክማል ኢክራሞቭ Ходжаев Файзулла Губайдулаевич (1896).jpg|ፋይዙላ ክሆድጃቭ Rakhimbaev Abdullo.jpg|አብደላ ራኪምቤቭ Stamps of Uzbekistan, 2004-07.jpg|አብዱላህ ቃዲሪ Choʻlpon 1997 Uzbekistan stamp.jpg|ቹልፓን አብዱልሀሚድ ሱለይማን ugli </gallery> === [[ቱርክመኒስታን]] === <gallery> Кайгысыз Атабаев.jpg|ካይጊሲዝ አታባዬቭ Nedirbaj Ajtakov.jpg|ኔዲርባይ አይታኮቭ </gallery> === [[ክይርጋዝስታን]] === <gallery> Portrait of Jusup Abdrakhmanov.jpg|ዩሱፕ አብድራክማኖቭ Kasym Tynystanov on 10 som note.jpg|ቃሲም ቲንስታኖቭ ፣ ገጣሚ </gallery> === [[ጆርጂያ]] === <gallery> Titsian Tabidze.jpg|ቲሲያን ታቢዜ Mikheil Javakhishvili 1910.jpg|ሚኬይል ጃቫኪሽቪሊ Georgian theater director Sandro Akhmeteli in 1910.jpg|ሳንድሮ አኽመቴሊ Mamia Orakhelashvili.jpg|ማሚያ ኦራኬላሽቪሊ Polikarp Mdivani.jpg|ፖሊካርፕ ምዲቫኒ General G. Mazniashvili.jpg|ጆርጂ ማዝኒያሽቪሊ Lortkipanidze Grigol.jpg|ግሪጎሪ ሎርድኪፓኒዜ Sariya s buketom1.jpg|ሳሪያ ላኮባ፣ በ 1937 ተገድላለች እና በ 1956 ጥፋተኛ አልተገኘችም. Avel Yenukidze (cropped).jpg|አቬል ኢኑኪዜ </gallery> === [[አዘርባይጃን]] === <gallery> Javad Akhundzade.jpg|የሙዚቃ አቀናባሪ አህመድ ጃቫድ፣ የአዘርባጃን መዝሙር ደራሲ። Shukriyya Javad.jpg|ሹክሪያ ጃቫድ ከካምፕ የተረፈች Mikayil Mushfig.jpg|ሚካኤል ሙሽፊግ Dadash Bunyadzade.jpg|ዳዳሽ ቡኒያትዛዴህ </gallery> === [[አርመኒያ]] === <gallery> Amayak Nazaretyan.jpg|አማያክ ናዝሬት Sahak Ter-Gabrielyan.jpg|ሳሃክ ሚርዞቪች ቴር-ገብርኤልያን Yeghishe Charents Armenian poet.jpg|ዬጊሼ ቻረንስ </gallery> == ሚና ኤን.ኬ.ቪ.ዲ == [[ስዕል:Great Purge Resolution of Central Committee.jpg|thumb|150px|በስለላ እና በፀረ-ሶቪየት ቅስቀሳ ተከሰው የሚተኮሱ ሰዎች ዝርዝር]] [[ስዕል:Evdokimov EG.jpg|thumb|150px|ታዋቂው የሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ አባል እና የቀይ ሽብር አደራጅ እና በኋላም ታላቁ ሽብር ኤፊም ኤቭዶኪሞቭ። እሱ ራሱ በ1940 በጥይት ተመታ]] ብዙ ጊዜ የሀሰት የወንጀል ክሶችን የፈጠሩ እና “የኑዛዜዎችን” ለማውጣት ማሰቃየትን የተጠቀሙ የሶቪየት መንግስት የደህንነት ባለስልጣናት ቡድኖች ብዙውን ጊዜ “ትሮይካስ” (በሩሲያኛ тройки НКВД) ተብለው በሚጠሩ ሶስት ሰዎች በቡድን ሰዎችን አፈና እና ግድያ ይፈጽማሉ። በዩኤስኤስአር ጠንካራ ሳንሱር እና በወቅቱ ስለ ዩኤስኤስአር የውስጥ ጉዳዮች መረጃን በመደበቅ ከአለም ምንም ምላሽ አልነበረም <ref>[https://protivpytok.org/?page_id=1747 Евдокимов Е.Г.]</ref><ref>Петров Н.В., Скоркин К.В. Кто руководил НКВД, 1934-1941. / Н.Г.Охотин, А.Б.Рогинский. — Справочник. — Москва: Звенья, 1999. — С. 501. — 502 с.</ref> <ref>David Clay Large. Between Two Fires: Europe’s Path in the 1930s. Norton, 1991. Page 306.</ref> <ref>[https://nkvd.memo.ru/index.php/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82:%D0%A1%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2%D1%8B_%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B5%D0%BA_%D0%B2_1937%E2%88%921938_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%85 Документ:Составы троек в 1937−1938 годах]</ref> <ref>[https://nkvd.memo.ru/index.php/%D0%94%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82:%D0%9D%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%BE%D0%B2,_%D0%90._%D0%A1._%D0%94%D0%B5%D1%8F%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%8C_%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B9%D0%BA%D0%B8_%D0%A3%D0%9D%D0%9A%D0%92%D0%94_%D0%BF%D0%BE_%D0%94%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D1%8E А. С. Навасардов Деятельность тройки УНКВД по Дальстрою]</ref> <ref>[https://nkvd.tomsk.ru/researches/nkvd/staff/troikankvd/ Тройка НКВД по ЗСК и Новосибирской области]</ref> <ref>[https://nkvd.memo.ru/segment/%D0%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%A1%D0%A1%D0%A0 Место службы: Казахская ССР]</ref> <ref>[https://nkvd.memo.ru/segment/%D0%91%D0%A1%D0%A1%D0%A0 Место службы: БССР]</ref> <ref>[https://nkvd.memo.ru/segment/%D0%A3%D0%A1%D0%A1%D0%A0 Место службы: УССР]</ref> <ref>[https://nkvd.memo.ru/segment/%D0%93%D1%80%D1%83%D0%B7%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9%20%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3 Место службы: Грузинский округ]</ref> <ref>[https://nkvd.memo.ru/index.php/%D0%9D%D0%9A%D0%92%D0%94:%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%B5 Кадровый состав органов государственной безопасности СССР. 1935−1939]</ref>። ከዚህ ቀደም በ 1934-1936 አንዳንድ ሰዎች በሐሰት የወንጀል ክሶች ላይ በጥይት ተመትተዋል, ነገር ግን በዩኤስኤስአር ውስጥ የፖለቲካ ጭቆና ስርዓት እውነተኛ ጫፍ በ 1937-1938 ተከስቷል። በሳንሱር እና አንዳንድ ታሪካዊ ሰነዶች በሶቭየት መንግስት ኤጀንሲዎች ውድመት ምክንያት የጭቆናው ሰለባዎች ትክክለኛ ቁጥር በውል ባይታወቅም በሩሲያ ውስጥ በይፋ እውቅና የተሰጣቸው ዝቅተኛው ቁጥር 681 692 ሰዎች ሲሆን ሌሎች 1.5 ሚሊዮን ንፁሀን ደግሞ በጉላግ ማጎሪያ ካምፖች ታስረዋል። እ.ኤ.አ. በ1953 ስታሊን ከሞተ በኋላ የተከሰሱት በሙሉ ማለት ይቻላል በፍርድ ቤት የተለቀቁ ሲሆን በሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ የተገደሉት ደግሞ ከሞት በኋላ ንጹሐን ተብለዋል። የጭቆና አዘጋጆቹም ተጎድተዋል; ጥፋተኛ ሆነው ተገኝተው በፍርድ ቤት ተስተካክለው አልተገኙም፣ በተለይም ኒኮላይ ኢዝሆቭ <ref>Бобренёв В. А. За отсутствием состава преступления. — М.: АСТ; Олимп, 1998. — 480 с</ref> <ref>История СССР. 1991. № 5. С. 152—153</ref> <ref>[https://communistcrimes.org/ru/statya/narkom-nkvd-nikolay-ezhov-ili-krovavyy-karlik-i-chast-lyubimec-stalina Нарком НКВД Николай Ежов или «кровавый карлик». I часть: любимец Сталина]</ref>። == ተቃውሞ == [[ስዕል:Trotsky Civil War.gif|thumb|170px|ሊዮን ትሮትስኪ፣ የቀይ ጦር መስራች፣ በጣም ጨካኝ አዛዦቹ እና የቀይ ሽብር አስፈፃሚ]] በ 1930 ዎቹ ውስጥ በዩኤስኤስአር ውስጥ ሁለት ታዋቂ የፖለቲካ ሰዎች ነበሩ-ጆሴፍ ስታሊን እና ሊዮን ትሮትስኪ። ትሮትስኪ በአለም አቀፍ ደረጃ ኮሚኒዝምን ለመገንባት ካለው ፍላጎት እና ስታሊን እነዚህን እቅዶች በተወሰኑ ሀገራት ብቻ ተግባራዊ ለማድረግ ካለው ፍላጎት በስተቀር የእነሱ አመለካከት ሙሉ በሙሉ ተመሳሳይ ነበር። በመካከላቸው ግጭት እንዲፈጠር ያደረገውም ይህ ነው <ref>Фельштинский Ю., Чернявский Г. 2. Ошибка Сталина // Лев Троцкий. Оппозиционер. 1923—1929. — М.: Центрполиграф, 2012.</ref> <ref>[https://lists.memo.ru/d2/f298.htm Асеева]</ref> <ref>[https://nkvd.memo.ru/index.php/%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2,_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%A2%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D1%84%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 Иванов, Василий Тимофеевич]</ref>። ስታሊን በከባድ ፓራኖያ ተሠቃይቷል እናም ውግዘት እንዲደረግበት እና ከዚያም ተጠርጣሪ ነው ብሎ የገመተውን ሰው፣ የራሱን ደጋፊዎች እና ቤተሰቦቻቸውን ሳይቀር እንዲገደል ማዘዝ ይችላል። [[ትሮትስኪዝም]] የሚለው ቃል በዩኤስኤስአር ውስጥ ከስታሊን ለየት ያሉ አመለካከቶች ላላቸው ሰዎች ያለ ልዩነት ተፈጠረ <ref>Троцкий Л. Д. В защиту марксизма.— Iskra Research, 1997. — с. 138</ref> <ref>Л. Троцкий. История русской революции: В 2 т. Т. 1: Февральская революция. — М.: «Терра», «Республика», 1997. — С. 41</ref> <ref>Л. Троцкий. Перманентная революция. Сборник. — М.: «Аст», 2005. — С. 307</ref>። ትሮትስኪ አገሩን ጥሎ ለመሰደድ ተገደደ እና በስደት በ1930ዎቹ ሁለተኛ አጋማሽ ላይ በብዙ ቋንቋዎች የታተመውን “የተከዳው አብዮት” የተሰኘውን መጽሃፉን አሳተመ። በዩኤስኤስአር ውስጥ ታግዶ በ 1991 ብቻ ታትሟል <ref>Trotsky L. Introduction // The Revolution Betrayed. — New York: Doubleday, Doran & Co., 1937. — 316 p.</ref>። == የመታሰቢያ ውስብስቦች == [[ስዕል:Kuropaty 08.jpg|thumb|250px|የኩራፓቲ ጫካ]] [[ስዕል:Administrativnaâ karta S.S.S.R.... - btv1b53121039q.jpg|thumb|250px|የዩኤስኤስአር ካርታ፣ 1937]] በዩኤስኤስአር ውስጥ ጭቆናዎች የተከናወኑት በዚያን ጊዜ በነበሩት ድንበሮች ውስጥ ነው። እ.ኤ.አ. በ 1939 ብቻ የተያዙት የ[[ፖላንድ]] ምስራቃዊ ክፍል ፣ የዩክሬን ምዕራባዊ ክፍል ፣ [[ሊትዌኒያ]] ፣ [[ላትቪያ]] እና [[ኤስቶኒያ]] የዩኤስኤስአር አካል ሆነዋል ፣ ስለሆነም እነዚህ ክልሎች እና ሀገሮች እንዲሁ ጭቆና ተደርገዋል ፣ ግን በተለየ ጊዜ <ref>[https://novayapolsha.org/article/khatyn-i-katyn-dve-tragedii-vtoroi-mirovoi/ Хатынь и Катынь: два преступления Второй мировой]</ref> <ref>[https://visitestonia.com/en/estonian-memorial-to-the-victims-of-communism Estonian Memorial to the Victims of Communism]</ref>። ከዚህም በላይ ከሂትለር ጋር ዓለምን ለመከፋፈል ስምምነትን ካጠናቀቀ በኋላ የዩኤስኤስአርኤስ [[የሶቪየት-ፊንላንድ ጦርነት|ፊንላንድን ለመያዝ ሞክሯል]] ነገር ግን ተሸንፏል። ከ1968 ጀምሮ [[የቼኮዝሎቫኪያ ወረራ|ሶቪየት ህብረት ቼኮዝሎቫኪያን ከያዘች በኋላ]] ሶቪየት ህብረት እና የያዙት ሀገራት በሁለተኛው የአለም ጦርነት ለተገደሉት ሰዎች ሀውልት ማቆም የጀመሩ ሲሆን ይህም በ 1930ዎቹ የሶቪየት ጭቆና ሰለባዎች በተቀበሩበት ቦታ ላይ ነው። ስለዚህ፣ ለሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወታደሮች እያንዳንዱ የሶቪዬት ሃውልት ማለት ይቻላል በሶቪየት የፖለቲካ ጭቆና ሰለባ የሆኑ ሰዎችን ሚስጥራዊ መቃብር ይደብቃል። ያልተመደቡ ሰነዶችን በመጠቀም የተገኙት ለተጎጂዎች የጅምላ የቀብር ስፍራዎች በእያንዳንዱ [[የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ|የቀድሞ የሶቪየት ሪፐብሊክ]] ውስጥ ይገኛሉ። እና የጅምላ መቃብር ቦታዎች ላይ ሀውልቶች ነበሩ * ቤላሩስ ውስጥ [[ኩራፓቲ]] ጫካ * ዩክሬን ውስጥ [[ባይኮቭኒያ]] ጫካ * በሩሲያ ውስጥ [[ካትይን]] ደን * በሩሲያ ውስጥ ሳንዳርሞክ ጫካ * ሌቫሾቮ፣ ሩሲያ [[ስዕል:Russia-Moscow-Graves near and in Kremlin Wall.jpg|thumb|250px|በ ሞስኮ ውስጥ በክሬምሊን ግድግዳዎች አቅራቢያ የስታሊን መቃብር]] በብዙ አገሮች ይህ ክስተት በሰው ልጆች ላይ ከተፈጸሙት ታላላቅ ወንጀሎች አንዱ እንደሆነ ይታወቃል፣ በ [[ቸኪያ|ቼክ ሪፐብሊክ]] የኮሚኒስት ፕሮፓጋንዳ ሙሉ በሙሉ ታግዶ ከናዚ ፕሮፓጋንዳ ጋር እኩል ነበር፣ እና በአንዳንድ አገሮች ተቃራኒው ሂደት ይስተዋላል። በመላው ሩሲያ፣ በፑቲን ዘመን፣ ከግማሽ ምዕተ ዓመት በፊት የፈረሱት የስታሊን እና የጓዶቹ ሀውልቶች እንደገና እየተገነቡ ነው <ref>[https://www.themoscowtimes.com/2024/12/23/new-stalin-monument-unveiled-in-russias-vologda-region-a87433 New Stalin Monument Unveiled in Russia's Vologda Region]</ref> <ref>[https://europeancorrespondent.com/en/r/why-is-russia-erecting-stalin-statues-again Why is Russia erecting Stalin statues again]</ref> <ref>[https://www.ava.md/ru/stati/analitika_i_kommentarii/dekommunizaciya-ili-vozgonka-neostalinizma/ Декоммунизация или «возгонка» неосталинизма?]</ref>። [[በድህረ-ሶቪየት ቦታ ላይ ግጭቶች|በሩሲያ በተያዙት የሌሎች ሀገራት ግዛቶች]] ከአካባቢው ህዝብ ታሪክ ውስጥ ለክስተቶች የተሰሩ ሀውልቶች ፈርሰው የታላቁ ሽብር አዘጋጆች ሀውልቶች ሲቆሙ የታወቁ ጉዳዮች አሉ <ref>[https://armyinform.com.ua/2022/11/28/pamyat-pro-golodomor-u-mariupoli-za-genoczydom-zavzhdy-jde-mnemoczyd/ Пам’ять про Голодомор у Маріуполі: за геноцидом завжди йде мнемоцид]</ref>። ይህንን የማይደግፉ ሩሲያውያንም አሉ, ለምሳሌ, የሩሲያ ታሪክ ጸሐፊ እና ሳይንቲስት ኢቭገን ፖናሴንኮቭ። በቻይና ውስጥ ከ[[ማኦኢዝም|ማኦ ዜዱንግ የጭቆና ዘመን]] በኋላ የስታሊን ጭቆና በታሪክ ተመራማሪዎች ዘንድ እጅግ አሰቃቂ በሰው ልጅ ላይ የተፈፀመ በሰላማዊ ጊዜ የተፈፀመ ወንጀል እንደሆነ ይገመታል <ref>[https://starsaboutwar.in.ua/ru/evhenyi-ponasenkov Евгений Понасенков о войне]</ref>። በተለይ በዘመናዊቷ ሩሲያ ውስጥ አንድ አስደንጋጭ ክስተት የተከሰተው በ 2024 ነው, የሩስያ ፖሊሶች በቀላሉ በመታሰቢያ ሐውልት ላይ አበቦችን ያስቀመጠች ሴት ወደ ቤት መግቢያ ላይ ማስታወሻ ትተው ነበር. ማስታወሻው ከላቭረንቲይ ቤሪያ የተናገረውን ጥቅስ ይዟል፡ "እስር ቤት ከመሄድ ቤት መቆየት ይሻላል" <ref>[https://holod.media/2024/02/25/siloviki-vidali-portret-berii/ Силовики выдали портрет Берии жительнице Челябинска, возложившей цветы в память о Навальном]</ref>። == በኪነጥበብ ውስጥ ውክልና == * ፊልም "ኩፓላ" (Купала/Kupala 2020) በቤላሩስ ውስጥ ስለእነዚህ ክስተቶች በሀገሪቱ መሪ ገጣሚ እና ምሁር ያንካ ኩፓላ ህይወት ውስጥ የሚናገረው ይህ ፊልም። በዘመናዊ ቤላሩስ በሉካሼንኮ አገዛዝ ታግዷል። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[ቀይ ሽብር]] * [[ጉላግ]] == አገናኞች == dh4hl6jz7sjg266z5gpbcpht1piqjli ቀይ ሽብር 0 55462 391837 389874 2026-04-21T11:48:43Z ~2026-24568-28 58230 391837 wikitext text/x-wiki '''ቀይ ሽብር''' (በሩሲያኛ '''Красный террор''', በዩክሬንኛ '''Червоний терор''', በኢስቶኒያኛ '''punane terror''') በ1918-1922 በተካሄደው [[በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት|የሩሲያ የእርስ በርስ ጦርነት]] እና [[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት|የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት]] በ1918-1922 የመንግስት ጠላቶች ተደርገው በሚቆጠሩ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ንፁሀን በ [[ቭላዲሚር ሌኒን|ሌኒን]] የግል ትእዛዝ ላይ በጅምላ ግድያ ውስጥ እራሱን የገለጠው የሶቪዬት መንግስት ኦፊሴላዊ ፖሊሲ ነበር (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1911-1913 ዓ.ም) <ref>[https://www.memo.ru/ru-ru/events/calendar/382#list Красный террор: причины, практика, последствия]</ref>። [[ስዕል:Red terror 002.jpg|thumb|250px|በሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ የተገደሉት የ [[ኻርኪው|ካርኮቭ]] ከተማ ሲቪሎች]] [[ስዕል:Memorial cross for 1919 victims in Jelgava.jpg|thumb|200px|በ [[ላትቪያ]] ለተጎጂዎች የመታሰቢያ ሐውልት]] == ታሪክ == [[ስዕል:Lenin-CCCP.jpg|thumb|180px|ከሌኒን የቁም ሥዕሎች አንዱ]] [[ስዕል:Leon Trotsky 1.jpg|thumb|250px|ሊዮን ትሮትስኪ፣ የቀይ ጦር መስራች፣ በጣም ጨካኝ አዛዦቹ እና የቀይ ሽብር አስፈፃሚ።]] [[ስዕል:19180904-dumiy pakharya-red terror.jpg|thumb|250px|ለቀይ ሽብር የሚጠራ የሶቪየት ጋዜጣ።]] [[ስዕል:Victims of Bolshevik Cheka near Rakvere, Estonia, 1919.jpg|thumb|250px|የቀይ ሽብር ሰለባዎች [[ኤስቶኒያ]]]] በኮሚኒስት አስተምህሮ መሰረት ከሰራተኞች እና ገበሬዎች በስተቀር ሁሉም ከሌሎች ማህበራዊ ክፍሎች (መኳንንቶች, የቀድሞ የሩሲያ ኢምፔሪያል ጦር ሰራዊት ወታደሮች, ቀሳውስት, ወዘተ.) ሁሉም ሰዎች እንዲጠፉ ተደርገዋል። ከዚህም በላይ የሶቪየት መንግሥት በሕዝቦች መካከል ስለ እኩል መብትና ወዳጅነት ጮክ ብሎ ቢናገርም ብዙ ጸሐፊዎች፣ ሙዚቀኞችና ሳይንቲስቶች በብሔራዊ መገኛቸው ምክንያት ብቻ ተገድለዋል። በ1918 የቀይ ሽብር ህግ ወጣ <ref>[https://uinp.gov.ua/istorychnyy-kalendar/veresen/5/1918-dekret-pro-chervonyy-teror 1918 - декрет про "червоний терор"]</ref>። የሶቪዬት ወታደሮች ገበሬዎችን የገደሉባቸው አጋጣሚዎች ነበሩ ምክንያቱም በቤታቸው ውስጥ አነስተኛ ቁጥር ያላቸው የቤት እንስሳት እና ንብረቶች ስላገኙ ብቻ ባለሥልጣናቱ የከለከሉት። ለምሳሌ አንድ ሰው ከሶስት ዶሮዎች ይልቅ አምስት ዶሮዎች ቢኖሩት ወይም የሀገር ልብስ ከለበሰ, ያለፍርድ ተገድለዋል። ይህ በየካቲት 1918 በሶቪየት ወታደሮች በ[[ኪየቭ|ኪዬቭ]] በፈጸሙት ዘግናኝ እልቂት እና አመፁን በማፈን በታምቦቭ ውስጥ በግልፅ ታይቷል <ref>Савченко В. А. Первая война большевиков против Украинской Народной Республики (декабрь 1917 — февраль 1918)</ref> <ref>Sennikov, B.V. Tambov rebellion and liquidation of peasants in Russia, 2004. P. 188. ISB</ref> <ref>Антоновщина // А — Бюро военных комиссаров / [под общ. ред. А. А. Гречко]. — М. : Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1976. — (Советская военная энциклопедия : в 8 т. ; 1976—1980, т. 1).</ref>። እንዲሁም በ 1919 የመጀመሪያው የሶቪየት የማጎሪያ ካምፖች ስርዓት ተቋቋመ, ሁሉም የሞት ፍርድ ያልተፈረደባቸው ሁሉም ሰዎች ተልከዋል <ref>[https://protivpytok.org/?page_id=1647 Саенко С.А.]</ref> <ref>[https://poltava.to/news/5501/ Упырь из Полтавы любил сдирать кожу живьем]</ref> <ref>[https://news.rambler.ru/other/38928771-kak-komissar-saenko-iz-chk-zverstvoval-v-kontsentratsionnom-lagere-v-harkove/amp/ Как комиссар Саенко из ЧК зверствовал в концентрационном лагере в Харькове]</ref>። ይህ ስርዓት ከ 1922 በኋላ ጥቅም ላይ ያልዋለ ነበር, ነገር ግን በ 1930 ወደ [[ጉላግ]] ካምፖች ተለወጠ, በግምት 30 ሚሊዮን ሰዎች ከምስራቅ አውሮፓ ወደ ፓሲፊክ ውቅያኖስ ይዘዋል። ይህ በ 1921 ከ [[ኬርሰን]] ከተማ ዳሚያን ክራቭትሶቭ አንድ ገበሬ ጋር ተከሰተ <ref>Голод 1921—1923 и украинская пресса в Канаде/ Материалы упорядочил и сгруппировал Роман Сербин. — Торонто — Киев; Украино-Канадский исследовательно-документационный центр; Институт археографии Академии наук Украины, 1992. — С. 76—77.</ref>። በአጠቃላይ ከአንድ ሚሊዮን ተኩል እስከ ሁለት ሚሊዮን ሰዎች ሞተዋል። ይህ ፖሊሲ በ 1920 ዎቹ መጀመሪያ ላይ አዲስ በተቋቋመው የዩኤስኤስአር በሁሉም ሪፐብሊኮች የጅምላ ረሃብ አስከተለ <ref>Петров В. П. К вопросу о красном терроре в Крыму в 1920—1921 гг. // Проблемы истории Крыма: тезисы докл. науч. конф. (23 — 28 сентября). — Симферополь, 1992. — В. второй. — С. 58 — 61.</ref><ref>Мардамшин Р. Р. История Башкирской чрезвычайной комиссии (1917 −1922 гг.): дис…. канд. ист. наук. — Уфа, 1995. — 191 с.</ref><ref>Булдаков В. П. Большевизм в контрреволюционном интерьере // Красная смута. Природа и последствия революционного насилия. — 2-е. — М. : РОССПЭН, 1997. — 376 с.</ref>። ነጭ ሽብር እየተባለ የሚጠራው በሩሲያ ውስጥም ተስፋፍቶ ነበር ነገር ግን ከቀይ ሽብር በተለየ መልኩ የተፈፀመው በግለሰብ የጦር አዛዦች እንጂ በይፋ የመንግስት ፖሊሲ አይደለም <ref>Нестерович-Берг М.А. В борьбе с большевиками. — Зарождение Добровольческой армии. — Москва, 2001. — С. 316—317.</ref> <ref>Плюйко Д. В. «Белый» террор как основная форма социального противостояния на территории Сибири в трудах первых советских историков гражданской войны //Вестник Удмуртского университета. Серия «История и филология». — 2012. — №. 1. — С. 130—135.</ref> <ref>Никита Ратьковский. Хроника белого террора в России. Репрессии и самосуды (1917-1920 гг.). — Алгоритм, 2018. — P. 21.</ref>። [[ስዕል:Mykola leontovych.jpg|thumb|170px|በአለም አቀፍ ደረጃ "Carol of the bells" በመባል የሚታወቀው የዩክሬን ህዝብ ዘፈን አቀናባሪ ማይኮላ ሊዮንቶቪች በ1919 በሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ ወኪል ተገደለ።]] በ1924 ሌኒን ከሞተ በኋላ በሞስኮ በሚገኘው ክሬምሊን ሥር በሚገኝ መካነ መቃብር ተቀበረ። ከስታሊን ጀምሮ እና በ[[ቅዝቃዛው ጦርነት]] ሁሉ የሌኒን ሀውልቶች በዩኤስኤስአር እና በቀይ ብሎክ ሀገሮች በሕዝብ ቦታዎች ላይ ተሠርተው ነበር እና ለእርሱ ክብር ሲባል ጎዳናዎች እና አደባባዮች ተሰይመዋል <ref>Санковская О. М. Формирование кадров всероссийской чрезвычайной комиссии, 1917—1922 гг. : На материалах центрального аппарата ВЧК : дисс. … канд. ист. наук : 07.00.02 — Архангельск, 2004. — 273 c.</ref> <ref>[https://old.memo.ru/history/religion/katoliki.htm КНИГА ПАМЯТИ РАССТРЕЛЯННЫХ И ПОГИБШИХ В ТЮРЬМАХ, ЛАГЕРЯХ И ССЫЛКАХ КАТОЛИЧЕСКИХ СВЯЩЕННОСЛУЖИТЕЛЕЙ]</ref>። እንደ [[ስታሊኒዝም]] ከመሳሰሉት ርእሶች በተለየ፣ የሶቪየት ሳንሱር ቢሆንም፣ በሶቪየት ሚዲያዎች በ1960ዎቹ በወንጀሉ መጠን ምክንያት ለአጭር ጊዜ ተዘግቦ ነበር፣ ሁሉም ወንጀሎች በስታሊን አገዛዝ ብቻ የተከሰቱ እና ስለ ስብዕና አምልኮቱ ብቻ ተብራርተዋል። የቀይ ሽብር ታሪክ እና በአጠቃላይ ፣ በ 1980 ዎቹ መገባደጃ ላይ ከተደረጉት የዲሞክራሲ ለውጦች በፊት የዩኤስኤስአር እውነተኛ ታሪክ በሚስጥር ተጠብቆ ነበር ፣ እና የጭቆና ሰለባዎች ማህደሮች ሙሉ በሙሉ ለ [[የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ|ድህረ-ሶቪየት ህዝቦች]] በ 1991 ብቻ ተከፍተዋል። እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ ውስጥ የዚህ ፖሊሲ ሰለባዎች ሀውልቶች በበርካታ አገሮች ውስጥ ተሠርተዋል <ref>О культе личности и его последствиях. Доклад Первого секретаря ЦК КПСС товарища Хрущёва Н. С. XX съезду КПСС. // Известия ЦК КПСС. — 1989. — № 3.</ref> <ref>Коллектив авторов. Революция и гражданская война в России: 1917 — 1923 гг. Энциклопедия в 4 т. — М. : Терра, 2008. — Т. 2. — С. 127.</ref>። በ1977-1978 በፖል ፖት አምባገነንነት [[ካምቦዲያ]] በነበረበት ወቅት በ[[ኢትዮጵያ]] ተመሳሳይ ሁኔታ ታይቷል <ref>Short, Philip. Pol Pot: The History of a Nightmare. — London: John Murray, 2004. — P. 65—67, 147.</ref> <ref>[https://swolkov.org/doc/kt/f38.htm Красный террор в годы гражданской войны - Фотография 38]</ref>። [[ስዕል:Lenin portrayal, destruction of symbols Fortepan 76462.jpg|thumb|250px|ከአምባገነኑ አገዛዝ ውድቀት በኋላ ከተፈረሱ በመቶዎች ከሚቆጠሩ የሌኒን ምስሎች አንዱ]] በዩክሬን እ.ኤ.አ. ከ1991 ጀምሮ ይገዛ የነበረውን የሩስያ ደጋፊ የሆነውን መንግስት የገረሰሰውን የ [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|2014 አብዮት ተከትሎ]] የሌኒን እና የሌሎች የሶቪየት ፖለቲከኞች ሀውልቶችን በጅምላ የማፍረስ ስራ ተጀመረ። እ.ኤ.አ. በ 2015 የኮሚኒስት ፓርቲ ከሩሲያ ጋር ባለው የቅርብ ግንኙነት እና [[ጦርነት በዶንባስ|የሩሲያ የዩክሬን ጦርነት]] በመደገፍ በዩክሬን ታግዶ ነበር። በ [[ፑቲኒዝም|ፑቲን ሩሲያ]] ውስጥ የቦልሼቪኮች ወንጀሎች በሙሉ በሩሲያ መንግሥት ችላ ተብለዋል ወይም ተዘግተዋል <ref>Красный террор в Москве: Свидетельства очевидцев / Составл., предисл., коммент. д.и.н. С. В. Волкова. — М.: Айрис-Пресс, 2010. — 496 с.</ref> <ref>Гайдай О. Кам’яний гість. Ленін у Центральній Україні (укр.). — Київ: К.І.С, 2018. — 280 с.</ref>። {{ጥቅስ|ቀይ ሽብር ይኑር !|ሌኒን ፣ 1918|right}} {{ጥቅስ|የሞት ቅጣቱ መስፋፋት አለበት። ያለሱ ሶሻሊዝም ሊገነባ አይችልም።|ሌኒን ፣ 1919|right}} == የታወቁ ተጎጂዎች == <gallery> Митрополит Владимир (Богоявленский). Портрет.jpg|የኪዬቭ ሜትሮፖሊታን ቭላድሚር ቦጎያቭለንስኪ Богдан-Олександр Зарудний, портрет.jpg|ዛሩድኒ፣ [[የዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክ]] የመሬት ጉዳዮች ፀሐፊ Муравйов Михайло Артемович.jpg|ለጅምላ ግድያ ተጠያቂ የሆነው የመጀመሪያው የሶቪየት ጦር አዛዥ (በዚያን ጊዜ ቀይ ጠባቂ ተብሎ የሚጠራው) ሚካሂል ሙራቪዮቭ ራሱ በሌኒን ትእዛዝ በሀሰት ክስ ተገድሏል Bogaevsky MP.jpg|[[ታላቁ ዶን ጦር|ዶን ኮሳክ]] መሪ ሚትሮፋን ቦጋየቭስኪ Ngumil.jpg|ኒኮላይ ጉሚልዮቭ [[ሩሲያውያን|ሩሲያዊ]] ገጣሚ በ1921 ተገደለ። </gallery> == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ሆሎዶሞር]] * [[ታላቅ ሽብር]] * [[ማኦኢዝም]] == አገናኞች == 8l2gig4r2ln8hv6y0rlnu6ffv265qel 391838 391837 2026-04-21T11:48:44Z KiranBOT 53194 የAMP ክትትልን ከዩአርኤሎች ተወግዷል ([[:m:User:KiranBOT/AMP|ዝርዝሮች]]) ([[User talk:Usernamekiran|ስህተት ሪፖርት አድርግ]]) v2.2.9s 391838 wikitext text/x-wiki '''ቀይ ሽብር''' (በሩሲያኛ '''Красный террор''', በዩክሬንኛ '''Червоний терор''', በኢስቶኒያኛ '''punane terror''') በ1918-1922 በተካሄደው [[በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት|የሩሲያ የእርስ በርስ ጦርነት]] እና [[የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት|የሶቪየት-ዩክሬን ጦርነት]] በ1918-1922 የመንግስት ጠላቶች ተደርገው በሚቆጠሩ በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ ንፁሀን በ [[ቭላዲሚር ሌኒን|ሌኒን]] የግል ትእዛዝ ላይ በጅምላ ግድያ ውስጥ እራሱን የገለጠው የሶቪዬት መንግስት ኦፊሴላዊ ፖሊሲ ነበር (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1911-1913 ዓ.ም) <ref>[https://www.memo.ru/ru-ru/events/calendar/382#list Красный террор: причины, практика, последствия]</ref>። [[ስዕል:Red terror 002.jpg|thumb|250px|በሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ የተገደሉት የ [[ኻርኪው|ካርኮቭ]] ከተማ ሲቪሎች]] [[ስዕል:Memorial cross for 1919 victims in Jelgava.jpg|thumb|200px|በ [[ላትቪያ]] ለተጎጂዎች የመታሰቢያ ሐውልት]] == ታሪክ == [[ስዕል:Lenin-CCCP.jpg|thumb|180px|ከሌኒን የቁም ሥዕሎች አንዱ]] [[ስዕል:Leon Trotsky 1.jpg|thumb|250px|ሊዮን ትሮትስኪ፣ የቀይ ጦር መስራች፣ በጣም ጨካኝ አዛዦቹ እና የቀይ ሽብር አስፈፃሚ።]] [[ስዕል:19180904-dumiy pakharya-red terror.jpg|thumb|250px|ለቀይ ሽብር የሚጠራ የሶቪየት ጋዜጣ።]] [[ስዕል:Victims of Bolshevik Cheka near Rakvere, Estonia, 1919.jpg|thumb|250px|የቀይ ሽብር ሰለባዎች [[ኤስቶኒያ]]]] በኮሚኒስት አስተምህሮ መሰረት ከሰራተኞች እና ገበሬዎች በስተቀር ሁሉም ከሌሎች ማህበራዊ ክፍሎች (መኳንንቶች, የቀድሞ የሩሲያ ኢምፔሪያል ጦር ሰራዊት ወታደሮች, ቀሳውስት, ወዘተ.) ሁሉም ሰዎች እንዲጠፉ ተደርገዋል። ከዚህም በላይ የሶቪየት መንግሥት በሕዝቦች መካከል ስለ እኩል መብትና ወዳጅነት ጮክ ብሎ ቢናገርም ብዙ ጸሐፊዎች፣ ሙዚቀኞችና ሳይንቲስቶች በብሔራዊ መገኛቸው ምክንያት ብቻ ተገድለዋል። በ1918 የቀይ ሽብር ህግ ወጣ <ref>[https://uinp.gov.ua/istorychnyy-kalendar/veresen/5/1918-dekret-pro-chervonyy-teror 1918 - декрет про "червоний терор"]</ref>። የሶቪዬት ወታደሮች ገበሬዎችን የገደሉባቸው አጋጣሚዎች ነበሩ ምክንያቱም በቤታቸው ውስጥ አነስተኛ ቁጥር ያላቸው የቤት እንስሳት እና ንብረቶች ስላገኙ ብቻ ባለሥልጣናቱ የከለከሉት። ለምሳሌ አንድ ሰው ከሶስት ዶሮዎች ይልቅ አምስት ዶሮዎች ቢኖሩት ወይም የሀገር ልብስ ከለበሰ, ያለፍርድ ተገድለዋል። ይህ በየካቲት 1918 በሶቪየት ወታደሮች በ[[ኪየቭ|ኪዬቭ]] በፈጸሙት ዘግናኝ እልቂት እና አመፁን በማፈን በታምቦቭ ውስጥ በግልፅ ታይቷል <ref>Савченко В. А. Первая война большевиков против Украинской Народной Республики (декабрь 1917 — февраль 1918)</ref> <ref>Sennikov, B.V. Tambov rebellion and liquidation of peasants in Russia, 2004. P. 188. ISB</ref> <ref>Антоновщина // А — Бюро военных комиссаров / [под общ. ред. А. А. Гречко]. — М. : Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1976. — (Советская военная энциклопедия : в 8 т. ; 1976—1980, т. 1).</ref>። እንዲሁም በ 1919 የመጀመሪያው የሶቪየት የማጎሪያ ካምፖች ስርዓት ተቋቋመ, ሁሉም የሞት ፍርድ ያልተፈረደባቸው ሁሉም ሰዎች ተልከዋል <ref>[https://protivpytok.org/?page_id=1647 Саенко С.А.]</ref> <ref>[https://poltava.to/news/5501/ Упырь из Полтавы любил сдирать кожу живьем]</ref> <ref>[https://news.rambler.ru/other/38928771-kak-komissar-saenko-iz-chk-zverstvoval-v-kontsentratsionnom-lagere-v-harkove/ Как комиссар Саенко из ЧК зверствовал в концентрационном лагере в Харькове]</ref>። ይህ ስርዓት ከ 1922 በኋላ ጥቅም ላይ ያልዋለ ነበር, ነገር ግን በ 1930 ወደ [[ጉላግ]] ካምፖች ተለወጠ, በግምት 30 ሚሊዮን ሰዎች ከምስራቅ አውሮፓ ወደ ፓሲፊክ ውቅያኖስ ይዘዋል። ይህ በ 1921 ከ [[ኬርሰን]] ከተማ ዳሚያን ክራቭትሶቭ አንድ ገበሬ ጋር ተከሰተ <ref>Голод 1921—1923 и украинская пресса в Канаде/ Материалы упорядочил и сгруппировал Роман Сербин. — Торонто — Киев; Украино-Канадский исследовательно-документационный центр; Институт археографии Академии наук Украины, 1992. — С. 76—77.</ref>። በአጠቃላይ ከአንድ ሚሊዮን ተኩል እስከ ሁለት ሚሊዮን ሰዎች ሞተዋል። ይህ ፖሊሲ በ 1920 ዎቹ መጀመሪያ ላይ አዲስ በተቋቋመው የዩኤስኤስአር በሁሉም ሪፐብሊኮች የጅምላ ረሃብ አስከተለ <ref>Петров В. П. К вопросу о красном терроре в Крыму в 1920—1921 гг. // Проблемы истории Крыма: тезисы докл. науч. конф. (23 — 28 сентября). — Симферополь, 1992. — В. второй. — С. 58 — 61.</ref><ref>Мардамшин Р. Р. История Башкирской чрезвычайной комиссии (1917 −1922 гг.): дис…. канд. ист. наук. — Уфа, 1995. — 191 с.</ref><ref>Булдаков В. П. Большевизм в контрреволюционном интерьере // Красная смута. Природа и последствия революционного насилия. — 2-е. — М. : РОССПЭН, 1997. — 376 с.</ref>። ነጭ ሽብር እየተባለ የሚጠራው በሩሲያ ውስጥም ተስፋፍቶ ነበር ነገር ግን ከቀይ ሽብር በተለየ መልኩ የተፈፀመው በግለሰብ የጦር አዛዦች እንጂ በይፋ የመንግስት ፖሊሲ አይደለም <ref>Нестерович-Берг М.А. В борьбе с большевиками. — Зарождение Добровольческой армии. — Москва, 2001. — С. 316—317.</ref> <ref>Плюйко Д. В. «Белый» террор как основная форма социального противостояния на территории Сибири в трудах первых советских историков гражданской войны //Вестник Удмуртского университета. Серия «История и филология». — 2012. — №. 1. — С. 130—135.</ref> <ref>Никита Ратьковский. Хроника белого террора в России. Репрессии и самосуды (1917-1920 гг.). — Алгоритм, 2018. — P. 21.</ref>። [[ስዕል:Mykola leontovych.jpg|thumb|170px|በአለም አቀፍ ደረጃ "Carol of the bells" በመባል የሚታወቀው የዩክሬን ህዝብ ዘፈን አቀናባሪ ማይኮላ ሊዮንቶቪች በ1919 በሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ ወኪል ተገደለ።]] በ1924 ሌኒን ከሞተ በኋላ በሞስኮ በሚገኘው ክሬምሊን ሥር በሚገኝ መካነ መቃብር ተቀበረ። ከስታሊን ጀምሮ እና በ[[ቅዝቃዛው ጦርነት]] ሁሉ የሌኒን ሀውልቶች በዩኤስኤስአር እና በቀይ ብሎክ ሀገሮች በሕዝብ ቦታዎች ላይ ተሠርተው ነበር እና ለእርሱ ክብር ሲባል ጎዳናዎች እና አደባባዮች ተሰይመዋል <ref>Санковская О. М. Формирование кадров всероссийской чрезвычайной комиссии, 1917—1922 гг. : На материалах центрального аппарата ВЧК : дисс. … канд. ист. наук : 07.00.02 — Архангельск, 2004. — 273 c.</ref> <ref>[https://old.memo.ru/history/religion/katoliki.htm КНИГА ПАМЯТИ РАССТРЕЛЯННЫХ И ПОГИБШИХ В ТЮРЬМАХ, ЛАГЕРЯХ И ССЫЛКАХ КАТОЛИЧЕСКИХ СВЯЩЕННОСЛУЖИТЕЛЕЙ]</ref>። እንደ [[ስታሊኒዝም]] ከመሳሰሉት ርእሶች በተለየ፣ የሶቪየት ሳንሱር ቢሆንም፣ በሶቪየት ሚዲያዎች በ1960ዎቹ በወንጀሉ መጠን ምክንያት ለአጭር ጊዜ ተዘግቦ ነበር፣ ሁሉም ወንጀሎች በስታሊን አገዛዝ ብቻ የተከሰቱ እና ስለ ስብዕና አምልኮቱ ብቻ ተብራርተዋል። የቀይ ሽብር ታሪክ እና በአጠቃላይ ፣ በ 1980 ዎቹ መገባደጃ ላይ ከተደረጉት የዲሞክራሲ ለውጦች በፊት የዩኤስኤስአር እውነተኛ ታሪክ በሚስጥር ተጠብቆ ነበር ፣ እና የጭቆና ሰለባዎች ማህደሮች ሙሉ በሙሉ ለ [[የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ|ድህረ-ሶቪየት ህዝቦች]] በ 1991 ብቻ ተከፍተዋል። እ.ኤ.አ. በ 1990 ዎቹ ውስጥ የዚህ ፖሊሲ ሰለባዎች ሀውልቶች በበርካታ አገሮች ውስጥ ተሠርተዋል <ref>О культе личности и его последствиях. Доклад Первого секретаря ЦК КПСС товарища Хрущёва Н. С. XX съезду КПСС. // Известия ЦК КПСС. — 1989. — № 3.</ref> <ref>Коллектив авторов. Революция и гражданская война в России: 1917 — 1923 гг. Энциклопедия в 4 т. — М. : Терра, 2008. — Т. 2. — С. 127.</ref>። በ1977-1978 በፖል ፖት አምባገነንነት [[ካምቦዲያ]] በነበረበት ወቅት በ[[ኢትዮጵያ]] ተመሳሳይ ሁኔታ ታይቷል <ref>Short, Philip. Pol Pot: The History of a Nightmare. — London: John Murray, 2004. — P. 65—67, 147.</ref> <ref>[https://swolkov.org/doc/kt/f38.htm Красный террор в годы гражданской войны - Фотография 38]</ref>። [[ስዕል:Lenin portrayal, destruction of symbols Fortepan 76462.jpg|thumb|250px|ከአምባገነኑ አገዛዝ ውድቀት በኋላ ከተፈረሱ በመቶዎች ከሚቆጠሩ የሌኒን ምስሎች አንዱ]] በዩክሬን እ.ኤ.አ. ከ1991 ጀምሮ ይገዛ የነበረውን የሩስያ ደጋፊ የሆነውን መንግስት የገረሰሰውን የ [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|2014 አብዮት ተከትሎ]] የሌኒን እና የሌሎች የሶቪየት ፖለቲከኞች ሀውልቶችን በጅምላ የማፍረስ ስራ ተጀመረ። እ.ኤ.አ. በ 2015 የኮሚኒስት ፓርቲ ከሩሲያ ጋር ባለው የቅርብ ግንኙነት እና [[ጦርነት በዶንባስ|የሩሲያ የዩክሬን ጦርነት]] በመደገፍ በዩክሬን ታግዶ ነበር። በ [[ፑቲኒዝም|ፑቲን ሩሲያ]] ውስጥ የቦልሼቪኮች ወንጀሎች በሙሉ በሩሲያ መንግሥት ችላ ተብለዋል ወይም ተዘግተዋል <ref>Красный террор в Москве: Свидетельства очевидцев / Составл., предисл., коммент. д.и.н. С. В. Волкова. — М.: Айрис-Пресс, 2010. — 496 с.</ref> <ref>Гайдай О. Кам’яний гість. Ленін у Центральній Україні (укр.). — Київ: К.І.С, 2018. — 280 с.</ref>። {{ጥቅስ|ቀይ ሽብር ይኑር !|ሌኒን ፣ 1918|right}} {{ጥቅስ|የሞት ቅጣቱ መስፋፋት አለበት። ያለሱ ሶሻሊዝም ሊገነባ አይችልም።|ሌኒን ፣ 1919|right}} == የታወቁ ተጎጂዎች == <gallery> Митрополит Владимир (Богоявленский). Портрет.jpg|የኪዬቭ ሜትሮፖሊታን ቭላድሚር ቦጎያቭለንስኪ Богдан-Олександр Зарудний, портрет.jpg|ዛሩድኒ፣ [[የዩክሬን ህዝብ ሪፐብሊክ]] የመሬት ጉዳዮች ፀሐፊ Муравйов Михайло Артемович.jpg|ለጅምላ ግድያ ተጠያቂ የሆነው የመጀመሪያው የሶቪየት ጦር አዛዥ (በዚያን ጊዜ ቀይ ጠባቂ ተብሎ የሚጠራው) ሚካሂል ሙራቪዮቭ ራሱ በሌኒን ትእዛዝ በሀሰት ክስ ተገድሏል Bogaevsky MP.jpg|[[ታላቁ ዶን ጦር|ዶን ኮሳክ]] መሪ ሚትሮፋን ቦጋየቭስኪ Ngumil.jpg|ኒኮላይ ጉሚልዮቭ [[ሩሲያውያን|ሩሲያዊ]] ገጣሚ በ1921 ተገደለ። </gallery> == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ሆሎዶሞር]] * [[ታላቅ ሽብር]] * [[ማኦኢዝም]] == አገናኞች == kzdjk1iiyvzhcvs3ufpdrsrk39a4lis የዩኤስኤስአር ውድቀት 0 55468 391831 390620 2026-04-21T10:18:39Z ~2026-24568-28 58230 391831 wikitext text/x-wiki '''የዩኤስኤስአር ውድቀት''' (በሩሲያኛ '''Распад СССР''') ከጎርባቾቭ [[ፔሬስትሮይካ|ዲሞክራሲያዊ ማሻሻያዎች]] በኋላ የመጣው የዩኤስኤስአር ሕልውና መጨረሻ ነበር። ሂደቱ በታኅሣሥ 26 ቀን 1991 በቤሎቬዝስካያ ፑሽቻ በወቅቱ የሩሲያ, የዩክሬን እና የቤላሩስ መሪዎች [[የነፃ ግዛቶች ኮመንዌልዝ]] ለመፍጠር ስምምነቶችን በመፈረም ተጠናቀቀ (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 1984 ነበር) <ref>Кремнев П. П. Распад СССР и правопреемство государств: монография. — М.: Юрлитинформ, 2012. — С. 11.</ref>። [[ስዕል:Balti kett 51.jpg|thumb|250px|የሶቭየት ህብረት የ[[ኤስቶኒያ]] ወረራ እንዲያበቃ የሚጠይቅ ሰልፍ (ከ1939/1944 እስከ 1991 ድረስ የዘለቀ)]] == በተጨማሪም ተመልከት == * [[1990 ዎቹ በሩሲያ ውስጥ]] * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[ፑቲኒዝም]] == አገናኞች == ez0r5tmtvhn7wplhz2pb6bkcuqvfgig በሩሲያ ውስጥ አብዮት 0 55471 391841 389781 2026-04-21T11:50:22Z ~2026-24568-28 58230 391841 wikitext text/x-wiki '''በሩሲያ ውስጥ አብዮት''' (በሩሲያኛ '''Революция в России''') ይህ በ 1917 በ [[ሩሲያ]] ውስጥ የተካሄደ አብዮት ነው። በዓለም ታሪክ ውስጥ ካሉት ቁልፍ ክንውኖች አንዱ (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1911 ዓ.ም) <ref>Под ред. Е. М. Жукова. Советы // Советская историческая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. — 1973—1982.</ref>። [[ስዕል:Down with the eagle (2).jpeg|thumb|220px|ሥዕል "ከንስር ጋር የወረደ"]] በየካቲት 1917 በአሌክሳንደር ኬሬንስኪ የሚመራው [[ሩሲያውያን]] ንጉሳዊውን አገዛዝ ገለበጡት። በ20ኛው ክፍለ ዘመን በንጉሱ ምክንያት ሀገሪቱ ወደ ፍፁም ድህነት ገባች። ሩሲያ ወደ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ተለወጠች <ref>Архив русской революции : В 12 т. / под ред. Г. В. Гессена. — М.: Терра, 1991.</ref>። ከዚህ በኋላ በጥቅምት 1917 ቭላዲሚር ሌኒን መፈንቅለ መንግስት አደረጉ እና [[በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት|የእርስ በርስ ጦርነት]] ከ [[ቀይ ሽብር]] ጋር ተጀመረ, በአጠቃላይ 16 ሚሊዮን ሰዎች ሞተዋል, እና በ 1922 ውጤቱ የዩኤስኤስአር ምስረታ ነበር <ref>Октябрьское вооруженное восстание. Семнадцатый год в Петрограде. В 2 кн. Отв. ред. А. Л. Фрайман. — Л.: Наука. Ленинградское отделение. 1967.</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ኤን.ኬ.ቪ.ዲ]] == አገናኞች == 1idlt4wysdz9eu21j60q7ln40x2luv3 391842 391841 2026-04-21T11:50:28Z ~2026-24568-28 58230 391842 wikitext text/x-wiki '''በሩሲያ ውስጥ አብዮት''' (በሩሲያኛ '''Революция в России''') ይህ በ 1917 በ [[ሩሲያ]] ውስጥ የተካሄደ አብዮት ነው። በዓለም ታሪክ ውስጥ ካሉት ቁልፍ ክንውኖች አንዱ (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1910 ዓ.ም) <ref>Под ред. Е. М. Жукова. Советы // Советская историческая энциклопедия. — М.: Советская энциклопедия. — 1973—1982.</ref>። [[ስዕል:Down with the eagle (2).jpeg|thumb|220px|ሥዕል "ከንስር ጋር የወረደ"]] በየካቲት 1917 በአሌክሳንደር ኬሬንስኪ የሚመራው [[ሩሲያውያን]] ንጉሳዊውን አገዛዝ ገለበጡት። በ20ኛው ክፍለ ዘመን በንጉሱ ምክንያት ሀገሪቱ ወደ ፍፁም ድህነት ገባች። ሩሲያ ወደ ዴሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ተለወጠች <ref>Архив русской революции : В 12 т. / под ред. Г. В. Гессена. — М.: Терра, 1991.</ref>። ከዚህ በኋላ በጥቅምት 1917 ቭላዲሚር ሌኒን መፈንቅለ መንግስት አደረጉ እና [[በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት|የእርስ በርስ ጦርነት]] ከ [[ቀይ ሽብር]] ጋር ተጀመረ, በአጠቃላይ 16 ሚሊዮን ሰዎች ሞተዋል, እና በ 1922 ውጤቱ የዩኤስኤስአር ምስረታ ነበር <ref>Октябрьское вооруженное восстание. Семнадцатый год в Петрограде. В 2 кн. Отв. ред. А. Л. Фрайман. — Л.: Наука. Ленинградское отделение. 1967.</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ኤን.ኬ.ቪ.ዲ]] == አገናኞች == k0vgew3okjwgxy9yugzkdmeik7y7lgv በ 1812 የሩሲያ-ፈረንሳይ ጦርነት 0 55475 391835 391302 2026-04-21T11:45:09Z ~2026-24568-28 58230 391835 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = በ 1812 የሩሲያ-ፈረንሳይ ጦርነት | ክፍል = የናፖሊዮን ጦርነቶች አካል | ስዕል = Napoleon Moscow Fire.JPG | የስዕል_መግለጫ = [[ሞስኮ ክሬምሊን|ናፖሊዮን የሩስያ ወታደሮች በኩቱዞቭ ትእዛዝ በማፈግፈግ ወቅት በእሳት ያቃጠሉባት ሞስኮ ውስጥ ገባ]] | ቀን = ሰኔ 24 - ታኅሣሥ 14 ቀን 1812 ዓ.ም | ቦታ = ቤላሩስ እና የሩሲያ ግዛት ምዕራባዊ ክፍል ፣ | ውጤት = የፈረንሳይ ሽንፈት በጂኦግራፊያዊ ርቀት እና በአስቸጋሪ የአየር ሁኔታ ምክንያት ነው | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} | ወገን2 = {{flag|ፈረንሣይ}} | መሪ1 = አሌክሳንደር I | መሪ2 = [[ናፖሌዎን ቦናፓርት]] | አቅም1 = 700 000 | አቅም2 = 685 000 | ጉዳት1 = 500 000 | ጉዳት2 = 500 000 }} '''በ 1812 የሩሲያ-ፈረንሳይ ጦርነት''' (በዩክሬንኛ '''Отечественная война 1812 года'''፣ በፈረንሳይኛ '''Campagne de Russie de 1812'''፣ እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1804 ዓ.ም) በአውሮፓ ውስጥ የናፖሊዮን ጦርነቶች ዘመን በጣም ታዋቂ ከሆኑ ኩባንያዎች አንዱ ነው። በፈረንሳይ ግዛት እና በሩሲያ ግዛት መካከል ወታደራዊ ግጭት። == ታሪክ == [[ስዕል:Napoleon I and Alexander I at Neman - F.Arnold (engraving).jpg|thumb|250px|ናፖሊዮን እና አሌክሳንደር 1 በኔማን ወንዝ ላይ ተገናኙ]] እ.ኤ.አ ሰኔ 1807 በፍሪድላንድ ጦርነት የሩሲያ ወታደሮች ከተሸነፉ በኋላ የሩሲያ ንጉሠ ነገሥት አሌክሳንደር 1ኛ የቲልሲትን ሰላም ከናፖሊዮን ጋር በማጠቃለል ከፈረንሳይ ጋር ከብሪቲሽ ኢምፓየር ጋር ለመፋለም ተስማሙ። በ 1808-1809 ፈረንሳይ ከስዊድን ጋር በተደረገው ጦርነት ሩሲያን ለመርዳት መጣች ፣ ለዚህም ምስጋና ይግባውና ሩሲያ [[ፊንላንድ|ፊንላንድን]] ወደ ንብረቷ ተቀላቀለች። ይሁን እንጂ በ1809 በፈረንሳይ እና በኦስትሪያ መካከል በተደረገው ጦርነት ቀዳማዊ አሌክሳንደር ናፖሊዮንን ጥያቄውን ችላ በማለት ምንም አይነት እርዳታ አልሰጠም <ref>Бескровный Л. Г. Некоторые вопросы истории Отечественной войны 1812 года. — Вопросы истории, 1962. — № 10. — С. 50—60.</ref> <ref>Esdaile, Charles. Napoleon's Wars: An International History, 1803—1815. — London, New York, etc.: Penguin, 2009. — [Ebook edition] 13290 p. </ref>። በሩሲያ እና በፈረንሳይ መካከል የነበረው መሰናክል "የፖላንድ ጥያቄ" ነበር። የፖላንድ-ሊቱዌኒያ ኮመንዌልዝ በ 18 ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ በሩሲያ፣ በፕሩሺያ እና በኦስትሪያ መካከል ተከፋፍሏል። ሩሲያ በተያዙት አገሮች ውስጥ [[የሩሲያዊነት]] ረጅም ሂደትን አከናውኗል። በምዕራባዊው የሩስያ ኢምፓየር ድንበር ላይ ከተያዙት መሬቶች ናፖሊዮን የዋርሶው ዱቺን ፈጠረ፣ በዚያም ህገ-መንግስት በስራ ላይ የዋለ ገበሬዎችን ከሰርፍ ነፃ ያወጣ ነበር። ይህ የሩስያ ኢምፓየር ገዥዎችን አስደንግጦ ነበር፣ 80% ህዝባቸው ሰርፎች ናቸው፣ እና አሌክሳንደር 1ኛ በዋርሶው ዱቺ ላይ የጋራ ጥቃት ለመፈጸም ከፕራሻ መንግስት ጋር ሚስጥራዊ ስምምነት ተፈራርመዋል። በምላሹ ናፖሊዮን ፖላንድን ወረረ። በምላሹ ናፖሊዮን ወታደራዊ እርዳታ ወደ ፖላንድ ላከ። በ 1812 የበጋ ወቅት ናፖሊዮን ከባለቤቱ ጋር ወደ ጣሊያን ለመጓዝ አቅዶ ነበር <ref>Отечественная война 1812 года. Энциклопедия / Под ред. В. М. Безотосного. — М.: РОССПЭН, 2004. — С.7, 824.</ref> <ref>Евгений Тарле. Нашествие Наполеона на Россию. — Москва: ОГИЗ, 1943. — 364 с.</ref>። ከሴፕቴምበር 14 እስከ ኦክቶበር 20, 1812 ሞስኮ በፈረንሳይ ጦር ተይዛ ነበር, ነገር ግን እጅግ በጣም ቀዝቃዛ በሆነ የአየር ሁኔታ ምክንያት ወደ ኋላ ለመመለስ ተገደደ, እና ይህ ክስተት በጦርነቱ ውስጥ ትልቅ ለውጥ ሆኗል <ref>Chuquet A. Lettres de 1812 (фр.). — Paris: Éd. Honoré Champion, 1911. — Sér. 1. — P. 31</ref> <ref>Albert Vandal, Napoléon et Alexandre Ier. L'alliance russe sous le Premier Empire (1807-1812), t. 2, Paris, Plon, 1894, p. 238.</ref> <ref>Mémoires du lieutenant-général comte de Löwenstern (Paris, 1903, pp. 184–185) ; M. I. Bogdanovitch, Histoire de la campagne de Russie (vol. I), pp. 310–312.</ref>። == የባህል ተጽእኖ == በዚህ ዘመን ነበር [[ሩሶፎቢያ]] የሚለው ቃል ብቅ ያለው። በ 1890 ዎቹ ውስጥ፣ በአንደኛው የፌዮዶር ዶስቶየቭስኪ ልብ ወለዶች ውስጥ ፣ አንድ ገጸ ባህሪ የሚከተሉትን ቃላት ተናግሯል። {{ጥቅስ|ሁሉንም ሩሲያ እጠላለሁ... በ1812 ሩሲያ በፈረንሣይ ንጉሠ ነገሥት ናፖሊዮን 1ኛ ታላቅ ወረራ ተፈጽሞባታል፣ እናም እነዚያ ፈረንሣይቶች ያኔ ቢያሸንፉን ጥሩ ነገር ነበር። ብልህ ህዝብ በጣም ደደብ አሸንፎ በያዘ ነበር። ነገሮች ፍጹም የተለየ በሆነ ነበር።||right}} == በታሪክ አጻጻፍ == [[ስዕል:2014-PonasenkovE.jpg|thumb|180px|ኢቭገን ፓናሴንኮቭ]] በ 2017 ታዋቂው የሩሲያ ምሁር እና የታሪክ ምሁር ኢቭገን ፓናሴንኮቭ በግጭቱ በሁለቱም ወገኖች ምስክርነት ላይ በመመርኮዝ ስለ 1812 ጦርነት መንስኤዎች እና ጦርነቶች ሁሉ አጠቃላይ ዘገባ ለመጀመሪያ ጊዜ ያቀረበው “የ1812 ጦርነት የመጀመሪያ ሳይንሳዊ ታሪክ” የተሰኘውን መጽሃፉን አሳተመ። መጽሐፉ በሩሲያ ውስጥ ከፍተኛ ተወዳጅነት አግኝቷል <ref>2017 — Понасенков Е. Н. Первая научная история войны 1812 года. — М.: АСТ, 2017. — 800 с. — 5000 экз.</ref> <ref>Батшев М. В., Куницын А. А. Рец.: Понасенков Е. Н. Первая научная история войны 1812 года. — Москва: АСТ, 2017. — 800 с. — (Скандалы истории) // Историческая экспертиза. — 2018. — № 2 (15). — С. 214—228</ref> <ref>Блашков Ю. А. «Война Александра I против России» ‒ новое прочтение событий 1812 года представителями исторического ревизионизма // Пичетовские чтения — 2020: войны в истории человечества. К 75-летию Победы над фашизмом. материалы международной научно-практической конференции. Минск, 21 октября 2020 года. — Минск: Белорусский государственный университет, 2020. — С. 171—175.</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የሩሲያዊ ዓለም]] == አገናኞች == nsm7wrx33bwrqhtsm2mg4h0aqh69tfd 391836 391835 2026-04-21T11:45:33Z ~2026-24568-28 58230 391836 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = በ 1812 የሩሲያ-ፈረንሳይ ጦርነት | ክፍል = የናፖሊዮን ጦርነቶች አካል | ስዕል = Napoleon Moscow Fire.JPG | የስዕል_መግለጫ = [[ሞስኮ ክሬምሊን|ናፖሊዮን የሩስያ ወታደሮች በኩቱዞቭ ትእዛዝ በማፈግፈግ ወቅት በእሳት ያቃጠሉባት ሞስኮ ውስጥ ገባ]] | ቀን = ሰኔ 24 - ታኅሣሥ 14 ቀን 1812 ዓ.ም (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1804 ዓ.ም) | ቦታ = ቤላሩስ እና የሩሲያ ግዛት ምዕራባዊ ክፍል ፣ | ውጤት = የፈረንሳይ ሽንፈት በጂኦግራፊያዊ ርቀት እና በአስቸጋሪ የአየር ሁኔታ ምክንያት ነው | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} | ወገን2 = {{flag|ፈረንሣይ}} | መሪ1 = አሌክሳንደር I | መሪ2 = [[ናፖሌዎን ቦናፓርት]] | አቅም1 = 700 000 | አቅም2 = 685 000 | ጉዳት1 = 500 000 | ጉዳት2 = 500 000 }} '''በ 1812 የሩሲያ-ፈረንሳይ ጦርነት''' (በዩክሬንኛ '''Отечественная война 1812 года'''፣ በፈረንሳይኛ '''Campagne de Russie de 1812'''፣ እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1804 ዓ.ም) በአውሮፓ ውስጥ የናፖሊዮን ጦርነቶች ዘመን በጣም ታዋቂ ከሆኑ ኩባንያዎች አንዱ ነው። በፈረንሳይ ግዛት እና በሩሲያ ግዛት መካከል ወታደራዊ ግጭት። == ታሪክ == [[ስዕል:Napoleon I and Alexander I at Neman - F.Arnold (engraving).jpg|thumb|250px|ናፖሊዮን እና አሌክሳንደር 1 በኔማን ወንዝ ላይ ተገናኙ]] እ.ኤ.አ ሰኔ 1807 በፍሪድላንድ ጦርነት የሩሲያ ወታደሮች ከተሸነፉ በኋላ የሩሲያ ንጉሠ ነገሥት አሌክሳንደር 1ኛ የቲልሲትን ሰላም ከናፖሊዮን ጋር በማጠቃለል ከፈረንሳይ ጋር ከብሪቲሽ ኢምፓየር ጋር ለመፋለም ተስማሙ። በ 1808-1809 ፈረንሳይ ከስዊድን ጋር በተደረገው ጦርነት ሩሲያን ለመርዳት መጣች ፣ ለዚህም ምስጋና ይግባውና ሩሲያ [[ፊንላንድ|ፊንላንድን]] ወደ ንብረቷ ተቀላቀለች። ይሁን እንጂ በ1809 በፈረንሳይ እና በኦስትሪያ መካከል በተደረገው ጦርነት ቀዳማዊ አሌክሳንደር ናፖሊዮንን ጥያቄውን ችላ በማለት ምንም አይነት እርዳታ አልሰጠም <ref>Бескровный Л. Г. Некоторые вопросы истории Отечественной войны 1812 года. — Вопросы истории, 1962. — № 10. — С. 50—60.</ref> <ref>Esdaile, Charles. Napoleon's Wars: An International History, 1803—1815. — London, New York, etc.: Penguin, 2009. — [Ebook edition] 13290 p. </ref>። በሩሲያ እና በፈረንሳይ መካከል የነበረው መሰናክል "የፖላንድ ጥያቄ" ነበር። የፖላንድ-ሊቱዌኒያ ኮመንዌልዝ በ 18 ኛው ክፍለ ዘመን መገባደጃ ላይ በሩሲያ፣ በፕሩሺያ እና በኦስትሪያ መካከል ተከፋፍሏል። ሩሲያ በተያዙት አገሮች ውስጥ [[የሩሲያዊነት]] ረጅም ሂደትን አከናውኗል። በምዕራባዊው የሩስያ ኢምፓየር ድንበር ላይ ከተያዙት መሬቶች ናፖሊዮን የዋርሶው ዱቺን ፈጠረ፣ በዚያም ህገ-መንግስት በስራ ላይ የዋለ ገበሬዎችን ከሰርፍ ነፃ ያወጣ ነበር። ይህ የሩስያ ኢምፓየር ገዥዎችን አስደንግጦ ነበር፣ 80% ህዝባቸው ሰርፎች ናቸው፣ እና አሌክሳንደር 1ኛ በዋርሶው ዱቺ ላይ የጋራ ጥቃት ለመፈጸም ከፕራሻ መንግስት ጋር ሚስጥራዊ ስምምነት ተፈራርመዋል። በምላሹ ናፖሊዮን ፖላንድን ወረረ። በምላሹ ናፖሊዮን ወታደራዊ እርዳታ ወደ ፖላንድ ላከ። በ 1812 የበጋ ወቅት ናፖሊዮን ከባለቤቱ ጋር ወደ ጣሊያን ለመጓዝ አቅዶ ነበር <ref>Отечественная война 1812 года. Энциклопедия / Под ред. В. М. Безотосного. — М.: РОССПЭН, 2004. — С.7, 824.</ref> <ref>Евгений Тарле. Нашествие Наполеона на Россию. — Москва: ОГИЗ, 1943. — 364 с.</ref>። ከሴፕቴምበር 14 እስከ ኦክቶበር 20, 1812 ሞስኮ በፈረንሳይ ጦር ተይዛ ነበር, ነገር ግን እጅግ በጣም ቀዝቃዛ በሆነ የአየር ሁኔታ ምክንያት ወደ ኋላ ለመመለስ ተገደደ, እና ይህ ክስተት በጦርነቱ ውስጥ ትልቅ ለውጥ ሆኗል <ref>Chuquet A. Lettres de 1812 (фр.). — Paris: Éd. Honoré Champion, 1911. — Sér. 1. — P. 31</ref> <ref>Albert Vandal, Napoléon et Alexandre Ier. L'alliance russe sous le Premier Empire (1807-1812), t. 2, Paris, Plon, 1894, p. 238.</ref> <ref>Mémoires du lieutenant-général comte de Löwenstern (Paris, 1903, pp. 184–185) ; M. I. Bogdanovitch, Histoire de la campagne de Russie (vol. I), pp. 310–312.</ref>። == የባህል ተጽእኖ == በዚህ ዘመን ነበር [[ሩሶፎቢያ]] የሚለው ቃል ብቅ ያለው። በ 1890 ዎቹ ውስጥ፣ በአንደኛው የፌዮዶር ዶስቶየቭስኪ ልብ ወለዶች ውስጥ ፣ አንድ ገጸ ባህሪ የሚከተሉትን ቃላት ተናግሯል። {{ጥቅስ|ሁሉንም ሩሲያ እጠላለሁ... በ1812 ሩሲያ በፈረንሣይ ንጉሠ ነገሥት ናፖሊዮን 1ኛ ታላቅ ወረራ ተፈጽሞባታል፣ እናም እነዚያ ፈረንሣይቶች ያኔ ቢያሸንፉን ጥሩ ነገር ነበር። ብልህ ህዝብ በጣም ደደብ አሸንፎ በያዘ ነበር። ነገሮች ፍጹም የተለየ በሆነ ነበር።||right}} == በታሪክ አጻጻፍ == [[ስዕል:2014-PonasenkovE.jpg|thumb|180px|ኢቭገን ፓናሴንኮቭ]] በ 2017 ታዋቂው የሩሲያ ምሁር እና የታሪክ ምሁር ኢቭገን ፓናሴንኮቭ በግጭቱ በሁለቱም ወገኖች ምስክርነት ላይ በመመርኮዝ ስለ 1812 ጦርነት መንስኤዎች እና ጦርነቶች ሁሉ አጠቃላይ ዘገባ ለመጀመሪያ ጊዜ ያቀረበው “የ1812 ጦርነት የመጀመሪያ ሳይንሳዊ ታሪክ” የተሰኘውን መጽሃፉን አሳተመ። መጽሐፉ በሩሲያ ውስጥ ከፍተኛ ተወዳጅነት አግኝቷል <ref>2017 — Понасенков Е. Н. Первая научная история войны 1812 года. — М.: АСТ, 2017. — 800 с. — 5000 экз.</ref> <ref>Батшев М. В., Куницын А. А. Рец.: Понасенков Е. Н. Первая научная история войны 1812 года. — Москва: АСТ, 2017. — 800 с. — (Скандалы истории) // Историческая экспертиза. — 2018. — № 2 (15). — С. 214—228</ref> <ref>Блашков Ю. А. «Война Александра I против России» ‒ новое прочтение событий 1812 года представителями исторического ревизионизма // Пичетовские чтения — 2020: войны в истории человечества. К 75-летию Победы над фашизмом. материалы международной научно-практической конференции. Минск, 21 октября 2020 года. — Минск: Белорусский государственный университет, 2020. — С. 171—175.</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የሩሲያዊ ዓለም]] == አገናኞች == nbhhr9yhp12o1zieboubqgmn47mc0tn የሶቪየት-ኢስቶኒያ ጦርነት 0 55476 391844 389876 2026-04-21T11:54:15Z ~2026-24568-28 58230 391844 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = የሶቪየት-ኢስቶኒያ ጦርነት | ክፍል = [[በሩሲያ ውስጥ የእርስ በርስ ጦርነት]] | ስዕል = Soomusrong nr 2 Valgas 1919.jpg | የስዕል_መግለጫ = የኢስቶኒያ ጦር የታጠቀ ባቡር | ቀን = ከ1918-1920 ዓ.ም (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር በ1911-1913 ዓ.ም) | ቦታ = ኤስቶኒያ | ወገን1 = {{flag|ሶቪዬት ሕብረት}} | ወገን2 = {{flag|ኤስቶኒያ}} | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ሌኒን]] * [[ጆሴፍ ስታሊን]] | መሪ2 = ጆሃን ላይዶነር | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = | ጉዳት2 = }} '''የሶቪየት-ኢስቶኒያ ጦርነት''' (በኢስቶኒያኛ '''Eesti Vabadussõda ''') ይህ በኢስቶኒያ እና በሶቪየት ሩሲያ መካከል ወታደራዊ ግጭት ነው [[ስዕል:Tallinn Landmarks 98.jpg|thumb|200px|በታሊን ውስጥ የድል ሐውልት፣]] በ 18 ኛው ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላይ ሀገሪቱ የስዊድን ኢምፓየር አካል ነበረች ነገር ግን ከዚያ በኋላ በሩሲያ ግዛት ተቆጣጠረ እና [[የሩሲያዊነት]] ተደረገ። ከሩሲያ ኢምፓየር ውድቀት እና [[በሩሲያ ውስጥ አብዮት|የ 1917 አብዮት]] በኋላ ሶቪየት ሩሲያ በ [[ቀይ ሽብር]] አገሪቷን ለመቆጣጠር ሞክሯል፣ ነገር ግን ጦርነቱ በኢስቶኒያ ድል እና ነፃነት ተጠናቀቀ <ref>[http://entsyklopeedia.ee/artikkel/vabaduss%C3%B5da1 Vabadussõda]</ref>። አገሪቱ በሶቪየት ኅብረት የተያዘችው በ 1940 ብቻ ነው፣ በ [[ስታሊኒዝም|ስታሊኒስት]] ዘመን። ሪፐብሊካኖች ከዩኤስኤስአር የመገንጠል በሕገ መንግሥቱ የተደነገጉ መብቶች ቢኖሩም፣ እንደ እውነቱ ከሆነ፣ ኢስቶኒያ ለግማሽ ምዕተ ዓመት በሶቪየት ወረራ ሥር ነበረች። [[የዩኤስኤስአር ውድቀት|በ 1991 የዩኤስኤስአር ውድቀት]] ከተከሰተ በኋላ ሁኔታው ​​ተመልሷል <ref>[https://teejuht.esap.ee/eesti-ringreis/eesti-vabadussoda-1918-1920/ Eesti Vabadussõda 1918–1920]</ref> <ref>Lõbu, Terje. "Eesti ülikooliks võõrkeelte abil". Tartu Ülikooli Ajaloo Küsimusi. 2014: 52–78.</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የሩሲያዊ ዓለም]] == አገናኞች == fsl3kqsuo3ct2cjjunh257vdt71lk88 በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች 0 55494 391810 391796 2026-04-20T20:33:55Z ~2026-24398-81 58223 391810 wikitext text/x-wiki '''በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች''' (በዩክሬንኛ '''Тимчасово окуповані території України''') በ 2014 በጀመረው [[የሩሲያ ፌዴሬሽን የጦር ኃይሎች|በዩክሬን ላይ ጦርነት]] በ [[፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ|ሩሲያ ወታደሮች]] የተያዙ የዩክሬን ክፍሎች እነዚህ ናቸው <ref>[https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/254-VIII#Text Про визнання окремих районів, міст, селищ і сіл Донецької та Луганської областей тимчасово окупованими територіями]</ref>። [[ስዕል:2014 Russo-ukrainian-conflict map.svg|thumb|250px|ከ2014 እስከ 2022፣ እስከ ሙሉ ወረራ ድረስ]] [[ስዕል:2022 Russian Invasion of Ukraine animated.webm|thumb|250px|ወረራ 2022 <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref>]] [[ስዕል:2014-10-29. Блок-пост ДНР.jpg|thumb|250px|የዶኔትስክ ህዝብ ሪፐብሊክ የፍተሻ ጣቢያ ከሩሲያ ባንዲራ ጋር፣ 2014]] [[ስዕል:Проспект Нахимова, Мариуполь, 2024.jpg|thumb|250px|[[የማሪፖል ከበባ|በተያዘው ማሪፖል]] ውስጥ የሩሲያ ምልክቶች]] እነዚህ በዋናነት [[ክሪሜያ]] እና [[ዶንባስ]] ናቸው። ሩሲያ በተያዙት ግዛቶች ውስጥ የግዳጅ [[የሩሲያዊነት]] እያካሄደች ነው፣ ይህም የዩክሬናውያን የዘር ማጥፋት አንዱ አካል ነው። ብዙ ሰላማዊ ተቃዋሚዎችን ከገደለ በኋላ ወደ ሩሲያ የሸሸውን የሩስያ ደጋፊ ቪክቶር ያኑኮቪች ፈላጭ ቆራጭ አገዛዝ ከገለበጠው [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|የ2014 የዩክሬን አብዮት]] ከሁለት ቀናት በኋላ ሩሲያ በመጋቢት 2014 [[ክራይሚያ መቀላቀል|ክሬሚያን ቀላቀለች]]። እና በሚያዝያ ወር ሩሲያ [[ጦርነት በዶንባስ|በምስራቅ ዩክሬን ጦርነት]] ከፍታለች፣ በ2022 ወደ አዲስ ትልቅ ወረራ ተሸጋገረ፣ የመንግስት ፕሮፓጋንዳ ለብዙ አመታት የሩሲያን ህዝብ [[ዩክሬኖፎቢያ|የዩክሬናውያንን ጥላቻ]] ሲያነሳሳ ቆይቷል። በ 2022 በሩሲያ የተያዙት ትልቁ የዩክሬን ከተማ [[ኬርሰን]] ነበር ፣ ግን ዩክሬን በዚያው ዓመት መጨረሻ ነፃ አውጥታለች። == በዩክሬን ክልል ስታቲስቲክስ == <gallery> 2014 Крим.PNG|ክራይሚያ ውስጥ የሩሲያ ወረራ፣ 2014 Russian Occupation of Donetsk Oblast.svg|የ[[ዶኔትስክ]] ክልል የሩስያ ወረራ፣ በ 2014 የተያዙ መሬቶች በጨለማ ቀይ እና በ 2022 በደማቅ ቀይ የተያዙ መሬቶች Russian occupation of Luhansk Oblast.svg|የ[[ሉሃንስክ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2014፣ 2022 Russian Occupation of Kherson Oblast.svg|በ[[ኬርሰን]] ክልል ውስጥ የሩሲያ ወረራ፣ 2022 (ነፃ የወጡ ግዛቶች በጥቁር ሰማያዊ ምልክት ተደርጎባቸዋል) Russian Occupation of Mykolaiv Oblast.svg|የ[[ኒኮላይቭ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Kyiv Oblast.svg|የ[[ኪዬቭ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Chernihiv Oblast.svg|የ[[ቼርኒሂቭ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Sumy Oblast.svg|የ[[ሱሚ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Kharkiv Oblast.svg|በ[[ካርኪቭ]] ክልል ውስጥ የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian occupation of the Dnipropetrovsk region (no background).svg|በ[[ዲኒፕሮፔትሮቭስክ]] ክልል ውስጥ የሩሲያ ይዞታ፣ 2025 </gallery> == ሲኒማ ውስጥ == * [[ዶንባስ (የዶክ ፊልም)]] == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ፑቲኒዝም]] * [[የሩሲያ ጸደይ]] * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች]] == አገናኞች == 52ctsqqxeojexpdzamumg25jjr5vtgz 391811 391810 2026-04-20T20:34:54Z ~2026-24398-81 58223 391811 wikitext text/x-wiki '''በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች''' (በዩክሬንኛ '''Тимчасово окуповані території України''') በ 2014 በጀመረው [[የሩሲያ ፌዴሬሽን የጦር ኃይሎች|በዩክሬን ላይ ጦርነት]] በ [[፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ|ሩሲያ ወታደሮች]] የተያዙ የዩክሬን ክፍሎች እነዚህ ናቸው <ref>[https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/254-VIII#Text Про визнання окремих районів, міст, селищ і сіл Донецької та Луганської областей тимчасово окупованими територіями]</ref>። [[ስዕል:2014 Russo-ukrainian-conflict map.svg|thumb|250px|ከ2014 እስከ 2022፣ እስከ ሙሉ ወረራ ድረስ]] [[ስዕል:2022 Russian Invasion of Ukraine animated.webm|thumb|250px|ወረራ 2022 <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref>]] [[ስዕል:2014-10-29. Блок-пост ДНР.jpg|thumb|250px|የዶኔትስክ ህዝብ ሪፐብሊክ የፍተሻ ጣቢያ ከሩሲያ ባንዲራ ጋር፣ 2014]] [[ስዕል:Проспект Нахимова, Мариуполь, 2024.jpg|thumb|250px|[[የማሪፖል ከበባ|በተያዘው ማሪፖል]] ውስጥ የሩሲያ ምልክቶች]] እነዚህ በዋናነት [[ክሪሜያ]] እና [[ዶንባስ]] ናቸው። ሩሲያ በተያዙት ግዛቶች ውስጥ የግዳጅ [[የሩሲያዊነት]] እያካሄደች ነው፣ ይህም የዩክሬናውያን የዘር ማጥፋት አንዱ አካል ነው። ብዙ ሰላማዊ ተቃዋሚዎችን ከገደለ በኋላ ወደ ሩሲያ የሸሸውን የሩስያ ደጋፊ ቪክቶር ያኑኮቪች ፈላጭ ቆራጭ አገዛዝ ከገለበጠው [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|የ2014 የዩክሬን አብዮት]] ከሁለት ቀናት በኋላ ሩሲያ በመጋቢት 2014 [[ክራይሚያ መቀላቀል|ክሬሚያን ቀላቀለች]]። እና በሚያዝያ ወር ሩሲያ [[ጦርነት በዶንባስ|በምስራቅ ዩክሬን ጦርነት]] ከፍታለች፣ በ2022 ወደ አዲስ ትልቅ ወረራ ተሸጋገረ፣ የመንግስት ፕሮፓጋንዳ ለብዙ አመታት የሩሲያን ህዝብ [[ዩክሬኖፎቢያ|የዩክሬናውያንን ጥላቻ]] ሲያነሳሳ ቆይቷል። በ 2022 በሩሲያ የተያዙት ትልቁ የዩክሬን ከተማ [[ኬርሰን]] ነበር ፣ ግን ዩክሬን በዚያው ዓመት መጨረሻ ነፃ አውጥታለች። == በዩክሬን ክልል ስታቲስቲክስ == <gallery> 2014 Крим.PNG|ክራይሚያ ውስጥ የሩሲያ ወረራ፣ 2014 Russian Occupation of Donetsk Oblast.svg|የ[[ዶኔትስክ]] ክልል የሩስያ ወረራ፣ በ 2014 የተያዙ መሬቶች በጨለማ ቀይ እና በ 2022 በደማቅ ቀይ የተያዙ መሬቶች Russian occupation of Luhansk Oblast.svg|የ[[ሉጋንስክ|ሉሃንስክ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2014፣ 2022 Russian Occupation of Kherson Oblast.svg|በ[[ኬርሰን]] ክልል ውስጥ የሩሲያ ወረራ፣ 2022 (ነፃ የወጡ ግዛቶች በጥቁር ሰማያዊ ምልክት ተደርጎባቸዋል) Russian Occupation of Mykolaiv Oblast.svg|የ[[ኒኮላይቭ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Kyiv Oblast.svg|የ[[ኪዬቭ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Chernihiv Oblast.svg|የ[[ቼርኒሂቭ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Sumy Oblast.svg|የ[[ሱሚ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Kharkiv Oblast.svg|በ[[ካርኪቭ]] ክልል ውስጥ የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian occupation of the Dnipropetrovsk region (no background).svg|በ[[ዲኒፕሮፔትሮቭስክ]] ክልል ውስጥ የሩሲያ ይዞታ፣ 2025 </gallery> == ሲኒማ ውስጥ == * [[ዶንባስ (የዶክ ፊልም)]] == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ፑቲኒዝም]] * [[የሩሲያ ጸደይ]] * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች]] == አገናኞች == 28u3hayr9v9al3a0cwxu5fkhnmtqqyj 391845 391811 2026-04-21T11:57:16Z ~2026-24568-28 58230 391845 wikitext text/x-wiki '''በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች''' (በዩክሬንኛ '''Тимчасово окуповані території України''') በ 2014 በጀመረው [[የሩሲያ ፌዴሬሽን የጦር ኃይሎች|በዩክሬን ላይ ጦርነት]] በ [[፳፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ|ሩሲያ ወታደሮች]] የተያዙ የዩክሬን ክፍሎች እነዚህ ናቸው <ref>[https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/254-VIII#Text Про визнання окремих районів, міст, селищ і сіл Донецької та Луганської областей тимчасово окупованими територіями]</ref>። [[ስዕል:2014 Russo-ukrainian-conflict map.svg|thumb|250px|ከ2014 እስከ 2022፣ እስከ ሙሉ ወረራ ድረስ]] [[ስዕል:2022 Russian Invasion of Ukraine animated.webm|thumb|250px|ወረራ 2022 <ref>[https://deepstatemap.live/#6/47.7709866/35.9307861 DeepState Мапа війни в Україні]</ref>]] [[ስዕል:2014-10-29. Блок-пост ДНР.jpg|thumb|250px|የዶኔትስክ ህዝብ ሪፐብሊክ የፍተሻ ጣቢያ ከሩሲያ ባንዲራ ጋር፣ 2014]] [[ስዕል:Проспект Нахимова, Мариуполь, 2024.jpg|thumb|250px|[[የማሪፖል ከበባ|በተያዘው ማሪፖል]] ውስጥ የሩሲያ ምልክቶች]] እነዚህ በዋናነት [[ክሪሜያ]] እና [[ዶንባስ]] ናቸው። ሩሲያ በተያዙት ግዛቶች ውስጥ የግዳጅ [[የሩሲያዊነት]] እያካሄደች ነው፣ ይህም የዩክሬናውያን የዘር ማጥፋት አንዱ አካል ነው። ብዙ ሰላማዊ ተቃዋሚዎችን ከገደለ በኋላ ወደ ሩሲያ የሸሸውን የሩስያ ደጋፊ ቪክቶር ያኑኮቪች ፈላጭ ቆራጭ አገዛዝ ከገለበጠው [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|የ2014 የዩክሬን አብዮት]] ከሁለት ቀናት በኋላ ሩሲያ በመጋቢት 2014 [[ክራይሚያ መቀላቀል|ክሬሚያን ቀላቀለች]]። እና በሚያዝያ ወር ሩሲያ [[ጦርነት በዶንባስ|በምስራቅ ዩክሬን ጦርነት]] ከፍታለች፣ በ2022 ወደ አዲስ ትልቅ ወረራ ተሸጋገረ፣ የመንግስት ፕሮፓጋንዳ ለብዙ አመታት የሩሲያን ህዝብ [[ዩክሬኖፎቢያ|የዩክሬናውያንን ጥላቻ]] ሲያነሳሳ ቆይቷል። በ 2022 በሩሲያ የተያዙት ትልቁ የዩክሬን ከተማ [[ኬርሰን]] ነበር ፣ ግን ዩክሬን በዚያው ዓመት መጨረሻ ነፃ አውጥታለች። == በዩክሬን ክልል ስታቲስቲክስ == <gallery> 2014 Крим.PNG|ክራይሚያ ውስጥ የሩሲያ ወረራ፣ 2014 Russian Occupation of Donetsk Oblast.svg|የ[[ዶኔትስክ]] ክልል የሩስያ ወረራ፣ በ 2014 የተያዙ መሬቶች በጨለማ ቀይ እና በ 2022 በደማቅ ቀይ የተያዙ መሬቶች Russian occupation of Luhansk Oblast.svg|የ[[ሉጋንስክ|ሉሃንስክ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2014፣ 2022 Russian Occupation of Kherson Oblast.svg|በ[[ኬርሰን]] ክልል ውስጥ የሩሲያ ወረራ፣ 2022 (ነፃ የወጡ ግዛቶች በጥቁር ሰማያዊ ምልክት ተደርጎባቸዋል) Russian Occupation of Mykolaiv Oblast.svg|የ[[ኒኮላይቭ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Kyiv Oblast.svg|የ[[ኪዬቭ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Chernihiv Oblast.svg|የ[[ቼርኒሂቭ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Sumy Oblast.svg|የ[[ሱሚ]] ክልል የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian Occupation of Kharkiv Oblast.svg|በ[[ካርኪቭ]] ክልል ውስጥ የሩሲያ ወረራ፣ 2022 Russian occupation of the Dnipropetrovsk region (no background).svg|በ[[ዲኔፕሮፔትሮቭስክ]] ክልል ውስጥ የሩሲያ ይዞታ፣ 2025 </gallery> == ሲኒማ ውስጥ == * [[ዶንባስ (የዶክ ፊልም)]] == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ፑቲኒዝም]] * [[የሩሲያ ጸደይ]] * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[የዩክሬን ህዝብ የዘር ማጥፋት]] * [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች]] == አገናኞች == j4tj2l9bt222ro0jobmro028qo45o5n 1990 ዎቹ በሩሲያ ውስጥ 0 55531 391833 391386 2026-04-21T10:20:30Z ~2026-24568-28 58230 391833 wikitext text/x-wiki '''1990 ዎቹ በሩሲያ ውስጥ''' (የዱር 90ዎቹ በመባልም ይታወቃል) ይህ በሩሲያ ታሪክ ውስጥ [[ስታሊኒዝም|የሶቪየት አምባገነንነት]] ውድቀት እና [[ፑቲኒዝም|የፑቲን አምባገነንነት]] መጀመሪያ መካከል ያለው ጊዜ ነው (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 1982-1991) <ref>[https://www.degruyterbrill.com/document/doi/10.1515/9783110733501-005/html?utm_source= The “Wild Nineties”: Youth Engagement, Memory and Continuities between Yeltsin’s and Putin’s Russia]</ref>። [[ስዕል:Boris Yeltsin 22 August 1991-1.jpg|thumb|250px|የመጀመሪያው የሩሲያ ፕሬዚዳንት ቦሪስ የልሲን]] ይህ ወቅት የዴሞክራሲ ተቋማት መፈጠር፣ የነጻ ሚዲያዎች እና የመጀመርያው የድንበር መከፈት እና የአለም አቀፍ ጉዞ እድል፣ እንዲሁም ከፍተኛ የወንጀል መጠን መታየቱ ይታወቃል። በዚህ ጊዜ ውስጥ ሩሲያ በ 1994-1996 እና 1999-2000 በ [[ቼቺኒያ]] ላይ ሁለት ጦርነቶችን ከፍቷል <ref>[https://www.geopoliticalmonitor.com/chechnya-conflict/ The Chechnya Conflict]</ref>። እ.ኤ.አ. በ1990ዎቹ መጀመሪያ ላይ ከዩኤስኤስአር ውድቀት በኋላ በመንግስት ተቋማት (ሴንት ፒተርስበርግ) ውስጥ ሲሰሩ የወደፊቱ የሩሲያ ፕሬዝዳንት ቭላድሚር ፑቲን በከተማው ህዝብ መካከል ረሃብን ያስከተለ መጠነ ሰፊ የሙስና እቅድ ውስጥ ገቡ። በወንጀል ድርጊቶች እና በጅምላ ግድያ ውስጥም ተሳትፏል <ref>[https://www.dialog.ua/russia/172337_1550737237 Первое упоминание Путина в СМИ: "1992 год. Полковник КГБ пустил по миру Питер", - полный текст]</ref> <ref>[https://udf.name/news/main_news/188331-pervoe-upominanie-putina-v-smi-1992-god-polkovnik-kgb-pustil-po-miru-piter.html Первое упоминание Путина в СМИ: “1992 год. Полковник КГБ пустил по миру Питер“]</ref> <ref>[https://factcheck.kg/polkovnik-kgb-pustil-po-miru-piter-informacziya-o-putine-fejk-proveryaem/ «Полковник КГБ пустил по миру Питер»: информация о Путине фейк? Проверяем]</ref>። በእሱ ትእዛዝ የሩስያ ፌዴሬሽን የፌደራል ደህንነት አገልግሎት በሩሲያ የሚገኙ የመኖሪያ ሕንፃዎችን በቦምብ ደበደበ እና ሌሎች የሽብር ድርጊቶችን ፈጽሟል።በይፋ ሩሲያ [[ቼቺኒያ|የቼቼን]] ሪፐብሊክ ገዥዎችን ወቅሳለች <ref>{{статья|автор=Nadskakuła O.|заглавие=The Genocide of Chechens in the Context of Russian-Chechen Conflict — a Historical Outline|ссылка=http://czasopisma.upjp2.edu.pl/thepersonandthechallenges/article/view/494|издание=The Person and the Challenges|год=2013|volume=3|номер=2|страницы=51, 55, 61|язык=en|ref=Nadskakuła|archive-date=2021-07-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20210731162142/http://czasopisma.upjp2.edu.pl/thepersonandthechallenges/article/view/494}}</ref><ref>{{публикация|книга|автор=Хизриев Х. А.|часть=Затеречные чеченцы|часть ссылка=https://www.grozny-inform.ru/LoadedFiles/hi/7.pdf|заглавие=Актуальные проблемы истории Чечни|вид=[сб. статей]|ответственный=Сост. Х. А. Хизриев|место=Грозный|издательство=Чеченский государственный университет|год=2011|страницы=27|страниц=197}}</ref><ref name=Mandeville>{{cite web|author=Мандевиль Л.|url=https://inosmi.ru/untitled/20020325/140373.html|title=Глухое молчание Запада в ответ на геноцид чеченского народа|subtitle=Запад изменяет отношение к Чечне|website=ИноСМИ|date=2002-03-25|access-date=2022-04-21|archive-date=2024-03-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20240312113312/https://inosmi.ru/20020325/140373.html|url-status=live}}</ref><ref name=glucksmann>{{cite web|author=[[Глюксманн, Андре|Глюксман А.]]|url=https://inosmi.ru/inrussia/20031002/195114.html|title=Андре Глюксман: Похороненные заживо|website=ИноСМИ|date=2003-10-02|access-date=2022-04-21|archive-date=2014-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20140524131129/http://www.inosmi.ru/inrussia/20031002/195114.html|url-status=live}}</ref><ref name=Kaylan>{{cite web|author=Kaylan M.|url=https://www.forbes.com/2010/04/01/chechens-moscow-subway-terrorism-opinions-columnists-melik-kaylan.html?sh=4e3f067b9833|title=Civilizing The ‘Barbarians’|lang=en|website=Forbes|date=2010-04-02|access-date=2022-04-21|archive-date=2022-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421043945/https://www.forbes.com/2010/04/01/chechens-moscow-subway-terrorism-opinions-columnists-melik-kaylan.html?sh=4e3f067b9833|url-status=live}}</ref><ref name=pe>{{cite web|url=https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/CRE-5-2003-01-16-ITM-009_FR.html|title=Débats|lang=fr|website=Parlement européen|date=2003-01-16|access-date=2022-04-21|archive-date=2022-04-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20220421043945/https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/CRE-5-2003-01-16-ITM-009_FR.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|author=Pasquier S.|url=https://www.lexpress.fr/actualite/monde/europe/le-combat-sans-fin-des-tchetchenes_497490.html|title=Le combat sans fin des Tchétchènes|lang=fr|website=L’Express|date=2002-11-28|quote=Restés prisonniers de l’empire russe après l’effondrement de l’Union soviétique, les Tchétchènes vivent aujourd’hui l’un des pires cauchemars de leur histoire, dernier avatar d’une politique de génocide à l’œuvre depuis deux siècles|access-date=2022-04-21|archive-date=2022-06-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20220601130537/https://www.lexpress.fr/actualite/monde/europe/le-combat-sans-fin-des-tchetchenes_497490.html|url-status=live}}</ref>። ይህ በ 1999 በሩሲያ ውስጥ ሁለተኛው የሩሶ-ቼቼን ጦርነት እንዲነሳ ምክንያት ሆኗል።ጦርነቱ የተጠናቀቀው በሩሲያ ጦር የመኖሪያ አካባቢዎችን በመተኮስ፣ በቼችኒያ ሲቪል ህዝብ ላይ በጅምላ ግድያ፣ የቼችኒያ ዋና ከተማ፣ የግሮዝኒ ከተማ ሙሉ በሙሉ መጥፋት፣ ሀገሪቱን በመያዝ እና በመቀላቀል እና ወደ ሩሲያ በመቀላቀል ነው <ref>{{публикация|1=книга|автор=Дельмаев Х. В.|заглавие=Либерализм и национальный вопрос|ссылка=https://ca-c.org.ru/datarus/delmaev.shtml|место=М.|издательство=Лима-Проект|год=2002|страницы=36|страниц=46|ref=Дельмаев|архив дата=2022-04-21|архив=https://web.archive.org/web/20220421044301/https://ca-c.org.ru/datarus/delmaev.shtml}}</ref><ref>{{публикация|1=книга|автор=[[Анчабадзе, Георгий Зурабович|Анчабадзе Г. З.]]|заглавие=Вайнахи|ссылка=https://www.kavkaz-uzel.eu/system/uploads/article_attachment/attach/0000/3103/Vaynahi.pdf|место=Тбилиси|год=2001|страницы=71, 82|страниц=97|ref=Анчабадзе|архив дата=2021-08-06|архив=https://web.archive.org/web/20210806183043/https://www.kavkaz-uzel.eu/system/uploads/article_attachment/attach/0000/3103/Vaynahi.pdf}}</ref> <ref>[https://theconversation.com/how-vladimir-putin-was-able-to-change-russias-constitution-and-become-president-for-life-247654 How Vladimir Putin was able to change Russia’s constitution and become ‘president for life’]</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20040706011314/http://www.somnenie.narod.ru/bl/knigaLF/titul.html Александр Литвиненко, Юрий Фельштинский ФСБ ВЗРЫВАЕТ РОССИЮ.]</ref> <ref>[https://www.kavkazcenter.com/russ/content/2014/07/27/105660.shtml Гиркин может быть причастен ко взрывам домов в России в 1999 году]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20170204150847/https://historyporn.dirty.ru/vzorvannyi-zhiloi-dom-na-ulitse-gurianova-v-moskve-posle-terroristicheskogo-akta-9-sentiabria-1999-goda-rossiia-1101469/#17686417 Взорванный жилой дом на улице Гурьянова в Москве после террористического акта, 9 сентября 1999 года, Россия]</ref>። የዚህ ዘመን ምልክቶች አንዱ እ.ኤ.አ. በ 1999 የተቀረፀው "አረንጓዴ ዝሆን" የተሰኘው ፊልም እና በድህረ-ሶቪየት አገሮች የነበረውን የዚያን ጊዜ ትርምስ የሚያንፀባርቅ ፊልም ነበር <ref>[https://www.spoilerfreemoviesleuth.com/2023/06/CultCinemaTheGreenElephant1999Reviewed.html?m=1 Cult Cinema: The Green Elephant (1999) - Reviewed]</ref>። ሌላው ምልክት "የዲሞክራሲያችን ገበያ" የተሰኘው ሥዕል ነበር <ref>[https://um.mos.ru/exhibits/i-s-glazunov-rynok-nashey-demokratii/ Рынок нашей демократии. И.С. Глазунов]</ref>። == በባህል እና ሲኒማ == * ዘጋቢ ፊልም "[[የፑቲኒዝም አናቶሚ (ዘጋቢ ፊልም)|የፑቲኒዝም አናቶሚ]]" (በዩክሬንኛ Анатомія рашизму፣ 2023) <ref>[https://blog.poltava.to/pustovgar/17788/ Анатомія рашизму | Документальний цикл «Остання війна»]</ref> == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የሩሲያዊ ዓለም]] == አገናኞች == pvrytmurlbwwm44gi9htd23idnic6hc የሁለተኛው የዓለም ጦርነት የጦር ወንጀሎች 0 55542 391825 391238 2026-04-21T10:13:59Z ~2026-24568-28 58230 391825 wikitext text/x-wiki '''የሁለተኛው የዓለም ጦርነት የጦር ወንጀሎች''' (በመገናኛ ብዙኃን ደግሞ '''የሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወንጀሎች''' እና '''የናዚዝም ወንጀሎች''' በመባል ይታወቃሉ) እነዚህ በ1939 እና 1945 (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 1931-1937 ነበር) [[2ኛው ዓለማዊ ጦርነት|መካከል በሁለተኛው የዓለም ጦርነት]] ወቅት የተፈጸሙ [[የጦር ወንጀሎች|የጦርነት ወንጀሎች]] ናቸው <ref>[https://archive.org/details/nazistatewarcrim00libr/page/95/mode/1up The Nazi state, war crimes and war criminals]</ref> <ref>[https://unwcc.org/ Human Rights after Hitler: the story of the UNWCC]</ref> <ref>[https://wienerholocaustlibrary.org/what-we-do/learn/subject-guides/war-crime-trials/ War Crime Trials]</ref>። [[ስዕል:Germanske SS Norge WW2 Norwegian Germanic SS-volunteers uniform badge right collar tab Sunwheel swastika Kragenspiegel Sonnenrad Hakenkreuz Kragespeil solhjul hakekors Falstadsenteret FSM.00490.1 C.jpg|thumb|250px|ስዋስቲካ]] [[ስዕል:Bundesarchiv Bild 183-R99057, Führerhauptquartier, Adolf Hitler mit Stab.jpg|thumb|250px|የጀርመን አምባገነን አዶልፍ ሂትለር ከከፍተኛ የጦር አዛዦች ጋር]] [[ስዕል:Mussolini truppe Etiopia.jpg|thumb|250px|ፋሺስት ኢጣሊያ አምባገነን መሪ ቤኒቶ ሙሶሊኒ ከኢትዮጵያ ከመጡ የጣሊያን ወታደሮች ቀጥሎ]] == [[ናዚ ጀርመን|የናዚ ጀርመን]] የጦር ወንጀሎች == [[ስዕል:Ruined Kiev in WWII.jpg|thumb|250px|በጀርመን ጦር የኪየቭ የቦምብ ጥቃት ፣ 1941]] [[ስዕል:James Howard April 1944.jpg|thumb|250px|የናዚ ምልክቶች ያለው የጀርመን አውሮፕላን]] * [[ሆሎኮስት]] - በሚሊዮን የሚቆጠሩ ሰዎችን በ [[ማጎሪያ ካምፕ|ማጎሪያ ካምፖች]] ማጥፋት እና በእነሱ ላይ ጭካኔ የተሞላበት የሕክምና ሙከራዎች <ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/documenting-numbers-of-victims-of-the-holocaust-and-nazi-persecution How Many People did the Nazis Murder?]</ref> * የባቢ ያር እልቂት (ዩክሬን፣ [[ኪየቭ]]፣ 1941) - በሁለት ቀናት ውስጥ የ33 771 ንፁሀን ሰዎች መገደል (በአይንሳዝግሩፔን በጣም ዝነኛ ከሆኑት የጅምላ ግድያዎች አንዱ) <ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/kiev-and-babi-yar Mass Shootings at Babyn Yar (Babi Yar)]</ref> * በተያዙት ግዛቶች ውስጥ የመንደሮች መጥፋት እና የጅምላ ግድያ: የኮርዩኮቭካ መንደር (ዩክሬን፣ 1943 - እስከ 6 700 ተገድለዋል)፣ ኦራዶር-ሱር-ግሌን (ፈረንሳይ፣ 1944 - 642 ሲቪሎች ተገድለዋል) <ref>[https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/fr/document/general-chronology-nazi-violence.html General Chronology of Nazi Violence]</ref> == [[የጣሊያን መንግሥት (1861–1946 እ.ኤ.አ.)|የፋሺስት ኢጣሊያ]] የጦር ወንጀሎች == [[ስዕል:Sign outside Italian Military Cemetery - Adigrat - Ethiopia (8709288907).jpg|thumb|220px|የጣሊያን ወታደራዊ መቃብር በኢትዮጵያ]] * ኢትዮጵያ ውስጥ የኬሚካል ጦር መሳሪያ አጠቃቀም <ref>[https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14623528.2021.1992927 Italian Atrocities in Ethiopia: An Enquiry into the Violence of Fascism's First Military Invasion and Occupation]</ref> * በዩጎዝላቪያ የጅምላ ጭቆና እና ግድያ (1941-1943) <ref>[https://academic.oup.com/hgs/article-abstract/26/3/425/575375?redirectedFrom=PDF Behind the Battle Lines: Italian Atrocities and the Persecution of Arabs, Berbers, and Jews in North Africa during World War II ]</ref> * በሴቲንጄ የተፈፀመው እልቂት እና ሌሎች የቅጣት እርምጃዎች በባልካን አገሮች ውስጥ ባሉ ወገኖች እና ሲቪሎች ላይ <ref>[https://historyguild.org/the-forgotten-war-crimes-of-fascist-italy/?srsltid=AfmBOoqAP6hEFfF2ljNAJDHWJDOFBlMkFNpcsGQpByk6pLBncDd9GeF2 THE FORGOTTEN WAR CRIMES OF FASCIST ITALY]</ref> * በተያዙት ግሪክ እና አልባኒያ የግዳጅ መፈናቀል እና ግድያ <ref>[https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/1354571042000254728 Muted violence: Italian war crimes in occupied Greece]</ref> == [[ጃፓን|የጃፓን]] የጦር ወንጀል == [[ስዕል:Chinese civilians to be buried alive.jpg|thumb|250px|የጃፓን ወታደሮች ቻይናውያንን በህይወት ቀበሩ]] * የናንኪንግ እልቂት <ref>[https://www.unesco.org/en/memory-world/documents-nanjing-massacre Documents of Nanjing Massacre]</ref> * ክፍል 731 እና ሌሎች በባዮሎጂካል ጦር መሳሪያ ልማት ላይ የተሰማሩ የሰራዊት ክፍሎች በቻይና ከተሞች ውስጥ በሰዎች ላይ (ያለ ማደንዘዣ፣ ቸነፈር፣ አንትራክስ፣ ኮሌራ በመጠቀም) እና የተሞከሩ ባዮሎጂካዊ መሳሪያዎችን ሙከራ አድርገዋል <ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/unit-731 Unit 731]</ref> * የማኒላ እልቂት (ፊሊፒንስ፣ የካቲት 1945) - ወደ 100,000 የሚጠጉ ሲቪሎች የጃፓን ወታደሮች በማፈግፈግ ወቅት ተገድለዋል <ref>[https://www.nationalmuseum.af.mil/Visit/Museum-Exhibits/Fact-Sheets/Display/Article/196797/bataan-death-march-japanese-brutality/ Bataan Death March: Japanese Brutality]</ref> [[ስዕል:Beheading of Leonard George Siffleet.jpg|thumb|200px|አንድ ጃፓናዊ የተማረከውን አሜሪካዊ አንገቱን ቆረጠ]] * የማኒላ እልቂት (ፊሊፒንስ፣ የካቲት 1945) - ወደ 100,000 የሚጠጉ ሲቪሎች የጃፓን ወታደሮች በማፈግፈግ ወቅት ተገድለዋል <ref>[https://www.pbs.org/wgbh/americanexperience/features/macarthur-tokyo-war-crimes-trials/ The Tokyo War Crimes Trials]</ref> * የባታን ሞት ማርች (ፊሊፒንስ፣ 1942) - በግምት 75,000 የአሜሪካ እና የፊሊፒንስ ፓውዶች; ከ5,500 እስከ 18,000 የሚደርሱት በረሃብ፣ በውሃ ጥም፣ በድብደባ እና በሞት ተገድለዋል። የሞት ሰልፈኞች (ሳንዳካን እና ሌሎች) እና በ የጦር እስረኞች ላይ ጭካኔ የተሞላበት አያያዝ - በካምፖች ውስጥ እጅግ በጣም ከፍተኛ የሞት መጠን (ከምዕራባውያን አጋሮች እስከ 30-35% ድረስ፣ ከጀርመን ካምፖች በጣም ከፍተኛ) <ref>[https://www.ojp.gov/ncjrs/virtual-library/abstracts/hidden-horrors-japanese-war-crimes-world-war-ii Hidden Horrors: Japanese War Crimes in World War II]</ref> == ዩኤስኤስአር == [[ስዕል:Bundesarchiv Bild 183-H27337, Moskau, Stalin und Ribbentrop im Kreml.jpg|thumb|220px|ጆሴፍ ስታሊን እና የናዚ የጀርመን አምባሳደር ሪበንትሮፕ በክሬምሊን ውስጥ ዓለምን የመከፋፈል ስምምነት ከፈረሙ በኋላ ፣ 1939]] * በሴፕቴምበር 1939 ፖላንድን በዩኤስኤስአር እና በጀርመን መካከል የከፈለውን የሞሎቶቭ-ሪተንትሮፕ ስምምነትን ተከትሎ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት መጀመሪያ ላይ [[ካትይን|ሶቭየት ህብረት በካቲን ጫካ ውስጥ 20,000 የፖላንድ የጦር ምርኮኞችን ገደለ]] <ref>[https://www.memorialmuseums.org/memorialmuseum/gedenkstatte-katyn Gedenkstätte Katyn]</ref>። * በሴፕቴምበር 22, 1939 በብሬስት በተደረገው አጠቃላይ የጀርመን-የሶቪየት ወታደራዊ ሰልፍ ዳራ ላይ የዋልታዎች አፈና እና ማሰቃየት <ref>[https://rarehistoricalphotos.com/soviet-german-brest-1939/ Soviet And German Officers Meet at the Polish City of Brest in 1939]</ref>። * በሶቪየት ኅብረት ውስጥ አብዛኞቹ የጦር ወንጀሎች የተፈፀሙት በ[[ኤን.ኬ.ቪ.ዲ|የፖለቲካዊ ጭቆና]] ሰለባ የሆኑ እና ከሞቱ በኋላ ንጹሐን ሆነው የተገኙ ወታደሮችን በሐሰት ክስ እንደመገደላቸው በ[[የፖለቲካ ጭቆና|የሶቪየት ሚስጥራዊ ፖሊስ]] በገዛ ዜጎቿ ላይ ነው <ref>[https://www.nationalww2museum.org/war/articles/1941-nkvd-prison-massacres-western-ukraine The 1941 NKVD Prison Massacres in Western Ukraine]</ref> <ref>[https://www.geshergalicia.org/projects/the-nkvd-criminal-cases-project/ The NKVD Criminal Cases Project]</ref>። [[ስዕል:Smolensk, Katyn - panoramio (7).jpg|thumb|250px|መታሰቢያ በካቲን]] * እንዲሁም በግንቦት 1945 በመቶ ሺዎች የሚቆጠሩ የበርሊን ነዋሪዎች በሶቪየት ጦር ተደፍረዋል; የተደፈሩት ሰዎች ከ5 እስከ 80 ዓመት ዕድሜ ክልል ውስጥ ይገኛሉ። ከ1939 ጀምሮ ዩኤስኤስአር ከናዚ ጀርመን ጋር የቅርብ አጋር ሆኖ እስከ ሰኔ 1941 ድረስ ምግብና ጥሬ ዕቃ ሲያቀርብላት ቆይቷል። ይሁን እንጂ ሂትለር ታላቋን ብሪታንያ ለመውረር ባደረገው ሙከራ ከከሸፈ በኋላ ጀርመን የ1939ኙን ስምምነት በመጣስ በዩኤስኤስአር ላይ ወታደራዊ ጥቃት ጀመረች። ዩኤስኤስአር በዩናይትድ ስቴትስ የምትመራውን ታላቋ ብሪታንያ የፀረ-ሂትለር ጥምረትን ተቀላቀለች እና ስለዚህ በጦር ወንጀሎች አልተከሰስም <ref>[https://twu.edu/history/ibid/ibid-volume-18-spring-2025/examining-mass-rape-during-the-fall-of-berlin/ Examining Mass Rape During the Fall of Berlin]</ref>። == አሜሪካ == [[ስዕል:Victim of Hiroshima atomic bombing 2.jpg|thumb|250px|የሂሮሺማ የቦምብ ጥቃት ሰለባ አካል]] [[የሂሮሺማ እና ናጋሳኪ የቦምብ ጥቃቶች|& ለጃፓን ቀጣይ ጭንቀት ምላሽ ዩናይትድ ስቴትስ በሂሮሺማ እና ናጋሳኪ ላይ የኒውክሌር ቦንቦችን በመወርወር ሁለተኛው የዓለም ጦርነት አበቃ]] <ref>[https://www.icanw.org/hiroshima_and_nagasaki_bombings Hiroshima and Nagasaki bombings]</ref> == የቭላሶቭ ሠራዊት == [[ስዕል:Боярский, Кромиади и Жиленков в 1943 году.jpg|thumb|250px|ከናዚዎች ጋር በመተባበር የሩሲያ መኮንኖች]] * የሆሎኮስትን ጨምሮ የናዚ ወንጀሎች በ [[የሩሲያ ነፃ አውጪ ጦር|ቭላሶቭ ጦር]] እርዳታ ተፈጽመዋል <ref>[https://szru.gov.ua/en/news-media/news/pro-hitler-russian-liberation-army-was-created-by-stalin Pro-hitler russian liberation army Was Created by stalin]</ref> == የዓለም ምላሽ == [[ስዕል:Пантеон Вічної слави 9 травня 2025.jpg|thumb|200px|[[የቅዱስ ኤልዛቤት ምሽግ|ናዚዎች የጅምላ ግድያ የፈጸሙበት በሴንት ኤልዛቤት ምሽግ የሚገኘው ወታደራዊ መቃብር የሚገኘው በዩክሬን ጂኦግራፊያዊ ማዕከል ውስጥ ነው]]]] በሁለተኛው የዓለም ጦርነት የአክሲስ ኃያላን ሙሉ በሙሉ ከተሸነፈ በኋላ በኑረምበርግ እና በቶኪዮ ችሎቶች ተካሂደዋል፣ ጦርነቱን ለመጀመር ኃላፊነት የተጣለባቸው፣ የከፍተኛ አዛዥ እና የማዕረግ እና የፋይል ወታደር ጨምሮ ሁሉም ማለት ይቻላል ወንጀለኞች ተፈረደባቸው እና ታስረዋል ወይም ተገደሉ <ref>[https://www.nationalww2museum.org/war/topics/tokyo-war-crimes-trial Tokyo War Crimes Trial]</ref>። በሙዚየሞች ውስጥ የናዚ ሃውልቶችን ከመጠቀም በቀር በሁሉም የአለም ሀገራት ቀደም ሲል ታዋቂ የነበረው የ[[ናዚዝም]] አስተሳሰብ እንዳይሰራጭ እና እንዳይሰራጭ ተከልክሏል። ለግማሽ ምዕተ-አመት ጀርመን በምስራቅ (የሶቪየት ወረራ ዞን) እና ምዕራብ ተከፋፍላለች. የጃፓን ኩሪል ደሴቶች ለዩኤስኤስአር ተሰጡ <ref>[https://history.state.gov/milestones/1945-1952/nuremberg The Nuremberg Trial and the Tokyo War Crimes Trials (1945–1948)]</ref> <ref>[https://www.yadvashem.org/holocaust/holocaust-antisemitism/holocaust-denial-laws.html Holocaust Denial Laws and Other Legislation Criminalizing Promotion of Nazism]</ref> <ref>[https://exhibitions.ushmm.org/propaganda/1945-present/prosecution-of-propagandists-at-nuremberg Purging Germany of Nazi Propaganda]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] == አገናኞች == 6xf1sl3inw00e0jtvgdx2bsx0u9pc6h ለስላቭያንስክ ጦርነት 0 55617 391818 391554 2026-04-21T10:10:38Z ~2026-24568-28 58230 391818 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = ለስላቭያንስክ ጦርነት | ክፍል = [[ጦርነት በዶንባስ]] | ስዕል = 2014-04-14 Sloviansk city council - 2.jpg | የስዕል_መግለጫ = ፎቶግራፉ የሩስያ ወታደሮች በከተማው አስተዳደር ሕንፃ ውስጥ ዘልቀው ሲገቡ ያሳያል | ቀን = ኤፕሪል 12 2014 - ጁላይ 5 2014 (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 2006 ነበር) | ቦታ = የስላቭያንስክ ከተማ፣ [[ዶንባስ]] | ውጤት = ድል ​​ለዩክሬን | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} * [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ፑቲን]] * ኢጎር ጊርኪን * አሌክሳንደር ቦሮዳይ * አርሰን ፓቭሎቭ | መሪ2 = ኦሌክሳንደር ቱርቺኖቭ * ፔትሮ ፖሮሼንኮ | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = ሩሲያ የሟቾችን መረጃ በመደበቋ ትክክለኛ ቁጥሩ አይታወቅም | ጉዳት2 = 82 }} '''ለስላቭያንስክ ጦርነት''' (በዩክሬንኛ '''бої за Слов'янськ''') ይህ በምስራቅ ዩክሬን በተደረገው ጦርነት የመጀመሪያው ትልቅ ክስተት ሲሆን ጦርነቱ ዛሬም ድረስ ቀጥሏል <ref>[https://militarnyi.com/en/articles/and-so-began-sloviansk/ And So Began Sloviansk]</ref> <ref>[https://www.koroldanylo.com.ua/en/news/zaxoplennia_slovianska_abo_iak_11_rokiv_tomu_rozpocalasia_viina_na_donbasi_17617 The capture of Sloviansk, or How the war in Donbas began 11 years ago]</ref> <ref>[https://vot-tak.tv/81876817/slavyansk-10-let-spustya Захват Славянска, «зеленые человечки» и внесудебные казни. Как 10 лет назад начиналась война в Украине]</ref> <ref>[https://kanaldim.tv/ru/otsyuda-vsyo-nachalos-v-2014-m-rasskaz-ochevidcza-o-rossijskom-zahvate-slavyanska-i-ego-posledstviyah/ Отсюда все началось в 2014-м: рассказ очевидца о российском захвате Славянска и его последствиях]</ref> <ref>[https://dn.gov.ua/en/news/12-kvitnia-2014-roku-pochatok-rosiiskoi-okupatsii-mist-pivnichnoi-donechchyny April 12, 2014 – the start of the Russian occupation of cities in northern Donetsk Oblast]</ref>። [[ስዕል:Igor Ivanovich Strelkov Yekaterinburg4 (cropped).JPG|thumb|180px|ኢጎር ጊርኪን፣ ይህንን ጦርነት ለመጀመር ሃላፊነት ያለው የሩሲያ መኮንን]] == በተጨማሪም ተመልከት == * [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች]] * [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት]] * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] * [[ክራይሚያ መቀላቀል]] * [[ማጎሪያ ካምፕ]] * [[የፖለቲካ ጭቆና]] * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[የሩሲያዊነት]] * [[ጉላግ]] == አገናኞች == 7ovqxmp4j4aziyssvdt7ngexzz7kfrx ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች 0 55618 391819 391685 2026-04-21T10:11:01Z ~2026-24568-28 58230 391819 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች | ክፍል = [[ጦርነት በዶንባስ]] | ስዕል = Ruins of Donetsk International airport (37), 16 January 2015.jpg | የስዕል_መግለጫ = ከሩሲያ የቦምብ ጥቃት በኋላ የሕንፃ ፍርስራሽ | ቀን = ግንቦት 26፣ 2014 - ጥር 23፣ 2015 (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 2007 ነበር) | ቦታ = [[ዶኔትስክ]] | ውጤት = በሩሲያ ወታደሮች የአየር ማረፊያው ሕንፃ መጥፋት፣ የዩክሬን ጦር ማፈግፈግ | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} * [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] * [[ኖቮሮሲያ|በሩሲያ ቁጥጥር ስር ያሉ ተገንጣዮች]] * [[ቼቺኒያ|የቼቼን የውጊያ ክፍሎች]] | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} * [[አውሮፓ ህብረት]] (ዲፕሎማሲያዊ ድጋፍ) | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ፑቲን]] * ኢጎር ጊርኪን * አሌክሳንደር ቦሮዳይ * አርሰን ፓቭሎቭ | መሪ2 = ፔትሮ ፖሮሼንኮ | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = [[የሩሲያ ፌዴሬሽን የጦር ኃይሎች]] 500 (ሩሲያ የሟቾችን መረጃ በመደበቋ ትክክለኛ ቁጥሩ አይታወቅም) <ref>[https://ipress.ua/news/v_boyah_za_donetskyy_aeroport_zagynuly_299_rosiyskyh_viyskovyh_98649.html В боях за Донецький аеропорт загинули 299 російських військових]</ref> | ጉዳት2 = [[የዩክሬን የጦር ኃይሎች]] 200 (የጠፉ ሰዎችን ጨምሮ) <ref>[https://web.archive.org/web/20150815081611/http://24tv.ua/ukrayina/ponad_200_ukrayinskih_biytsiv_zaginulo_u_boyah_za_donetskiy_aeroport__viyskoviy_ekspert/n535106 Понад 200 українських бійців загинуло у боях за донецький аеропорт, — військовий експерт]</ref> }} '''ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች''' (በዩክሬንኛ '''бої за Донецький аеропорт''') ይህ የሩሲያ-ዩክሬን ጦርነት በጣም አስፈላጊ ከሆኑት ክስተቶች አንዱ ነው። እ.ኤ.አ. በግንቦት 2014 የሩሲያ ወታደሮች ዶኔትስክን ከያዙ በኋላ ፣ በአካባቢው ያሉት የሩሲያ ኃይሎች የዩክሬን ወታደሮች ወደሚገኙበት አውሮፕላን ማረፊያ ለመውሰድ ብዙ ወራትን አሳልፈዋል ። ሕንፃውን ለመያዝ እነዚህ ሙከራዎች እስከ ጥር 2015 ድረስ ቀጥለዋል። የሩስያ ጦር አውሮፕላን ማረፊያውን ለመያዝ አልቻለም፣ እና ህንጻው በሩሲያ ተከታታይ የቦምብ ጥቃቶች ወድሟል። እ.ኤ.አ. በ 2025 ፣ ከተደመሰሰ ከ 10 ዓመታት በኋላ ፣ በ ዴኒስ ፑሺሊን የሚመራው የሩሲያ ወረራ ባለሥልጣኖች አየር ማረፊያው ለበለጠ አገልግሎት ብቁ እንዳልሆነ ተናግረዋል <ref>[https://www.slovoidilo.ua/news/7220/2015-01-29/za-sutki-v-doneckoj-oblasti-ot-artudarov-boevikov-pogiblo-6-mirnyh-zhitelej.html За добу на Донеччині від обстрілів бойовиків загинуло 6 мирних жителів]</ref> <ref>[https://www.theguardian.com/world/2014/jun/27/ukraine-donetsk-airport-russia-fighter Battle for Donetsk airport: the story of one Russian fighter]</ref> <ref>[https://texty.org.ua/fragments/104459/obstrily-na-donbasi-rostut-u-heometrychnij-prohresiyi-takoho-ne-bulo-z-2016/ Обстріли на Донбасі ростуть у геометричній прогресії, такого не було з 2016]</ref> <ref>[https://www.atlanticcouncil.org/blogs/ukrainealert/battle-for-donetsk-airport-haunting-documentary-captures-ukrainian-resilience-ua/ Battle for Donetsk Airport: Haunting Documentary Captures Ukrainian Resilience]</ref> <ref>[https://rusaggression.gov.ua/en/destruction-of-the-new-terminal-at-donetsk-airport-2d16359730eb9cc1b9da3d2260911224.html The enemy calls Ukrainian defenders "cyborgs"]</ref> <ref>[https://www.ukrainianworldcongress.org/uwc-honors-defenders-of-donetsk-airport-on-the-tenth-anniversary-of-the-battles-end/ UWC honors defenders of Donetsk airport on the tenth anniversary of the battle’s end]</ref> <ref>[https://dn.gov.ua/en/news/kiborhy-vystoialy-peremohly-na-donechchyni-vshanuvaly-pamiat-zakhysnykiv-donetskoho-aeroportu "Cyborgs: They Survived — They Won": Donetsk Region Honors the Memory of the Defenders of Donetsk Airport]</ref><ref>[https://www.bpb.de/themen/europa/ukraine-analysen/201881/dokumentation-das-minsker-abkommen-vom-12-februar-2015/ Dokumentation: Das Minsker Abkommen vom 12. Februar 2015]</ref>። == የፍጥረት ታሪክ == [[ስዕል:Building of the new terminal of the airport 2011 - panoramio.jpg|thumb|220px|በ 2011 አዲስ የአየር ማረፊያ ሕንፃዎች ግንባታ]] የአውሮፕላን ማረፊያው ጽንሰ-ሐሳብ በከተማው ምክር ቤት ሐምሌ 27 ቀን 1931 ጸድቋል እና በ 1933 ተከፈተ። በተመሳሳይ ጊዜ፣ [[ስታሊኒዝም|የስታሊን አገዛዝ]] በሰው ልጆች ላይ የሚፈፀሙ ወንጀሎች [[ሆሎዶሞር]] እየተፈጸመ ነበር <ref>[https://dn.gov.ua/en/news/holodomor-19321933-molod-donechchyny-doluchylasia-do-vseukrainskoho-dialohu-pamiati Holodomor 1932–1933: Donetsk region youth joins all-Ukrainian dialogue of memory]</ref> <ref>[https://holodomormuseum.org.ua/en/news-museji/the-region-where-people-went-to-seek-refuge-roman-moldavskyi-discusses-the-holodomor-in-the-donetsk-region/ Roman Moldavskyi discusses the Holodomor in the Donetsk region]</ref>። ከሰኔ 23 ቀን 1941 እስከ 1944 ድረስ ለውትድርና አገልግሎት ብቻ ይውል ነበር። አንዳንድ የኤርፖርቱ ዋና አገልግሎት ህንፃዎች በ1970ዎቹ የተገነቡ ሲሆን አዲሱ የመመልከቻ ግንብ በ2000ዎቹ ተገንብቷል <ref>[https://medium.com/@Hromadske/ukraines-last-flash-point-donetsk-airport-3b8c9b94bb9b Ukraine’s Last Flash Point: Donetsk Airport]</ref>። == የክስተቶች ቅደም ተከተል == [[ስዕል:Donetsk Airport.jpg|thumb|220px|ጦርነቱ ከመጀመሩ በፊት የዶኔትስክ አየር ማረፊያ]] * እ.ኤ.አ. ሜይ 26 ቀን 2014 ለአውሮፕላን ማረፊያው የመጀመሪያው ጦርነት ተካሂዶ ነበር ፣ ከዚያ በኋላ ሩሲያውያን ከባድ የሰው ልጅ ኪሳራ ስለደረሰባቸው ሕንፃውን ለብዙ ወራት ለመያዝ አልሞከሩም <ref>[https://gur.gov.ua/content/boi-za-donetskyi-aeroport.html Бої за Донецький аеропорт]</ref> * በሴፕቴምበር 2014 የመጀመሪያዎቹን የሚንስክ ስምምነቶች ከተፈራረሙ በኋላ ከሩሲያ እና ከሚቆጣጠራቸው የሴራራቲስቶች ጥቃቶች በአዲስ ኃይል እንደገና ቀጠሉ። በሴፕቴምበር 4, 2014 ከሩሲያ በኩል ወደ 50 የሚጠጉ ጥቃቶች ነበሩ እና 7 የሩሲያ ወታደሮች ተይዘዋል <ref>[https://peacemaker.un.org/en/node/8835 Protocol on the results of consultations of the Trilateral Contact Group (Minsk Agreement)]</ref> <ref>[https://web.archive.org/web/20141006123852/http://espreso.tv/news/2014/09/05/ukrayinski_desantnyky__perebuvayuchy_v_otochenni_v_doneckomu_aeroportu__prymudrylysya_vzyaty_v_polon_7_rosiyskykh_viyskovykh Українські десантники, перебуваючи в оточенні в Донецькому аеропорту, примудрилися взяти в полон 7 російських військових]</ref> * በሴፕቴምበር 9 ቀን ሩሲያ በጦርነት ሶስት ታንኮችን እና 2 የጦር መሳሪያ ተሸካሚዎችን አጥታለች <ref>[https://web.archive.org/web/20141006105827/http://espreso.tv/news/2014/09/10/pid_chas_vchorashnoho_boyu_v_aeroportu_quotdoneckquot_rosiyski_naymanci_vtratyly_5_odynyc_bronetekhniky____rnbo Під час вчорашнього бою в аеропорту "Донецьк" російські найманці втратили 5 одиниць бронетехніки, - РНБО]</ref> * እ.ኤ.አ ኦክቶበር 10 2014 ጄኔራል ሚኮላ ማሎሙዝ አየር ማረፊያው በሩሲያ ባለ ብዙ ሚሳኤል እየተተኮሰ መሆኑን አስታውቋል <ref>[https://web.archive.org/web/20141011221931/http://espreso.tv/news/2014/10/10/doneckyy_aeroport_obstrilyuye_rosiyskyy_quottyulpanquot____malomuzh 12 жовтня Президент України Петро Порошенко повідомив таке:[27]]</ref> * በጥቅምት 12 2014 የዩክሬን ፕሬዝዳንት ፔትሮ ፖሮሼንኮ ለአውሮፕላን ማረፊያው ተከላካዮች ያላቸውን ክብር ገለጹ <ref>[https://web.archive.org/web/20141018194355/http://www.unn.com.ua/uk/news/1394917-derzhava-otsinit-muzhnist-ukrayinskikh-kiborgiv-yaki-oboronyayut-aeroport-u-donetsku-p-poroshenko Держава оцінить мужність українських кіборгів, які обороняють аеропорт у Донецьку – П.Порошенко]</ref> * እንደ ባለሙያዎች ገለጻ፣ በጥቅምት 17፣ የዶኔትስክን አየር ማረፊያ የወረሩ ብዙ ሩሲያውያን በረሃ ወጡ <ref>[https://web.archive.org/web/20141019225839/http://www.unn.com.ua/uk/news/1396971-70-teroristiv-yaki-shturmuvali-donetskiy-aeroport-dezertiruvali-rnbo 70% терористів, які штурмували Донецький аеропорт, дезертирували – РНБО]</ref> * በጥቅምት 20 የዩክሬን ወታደሮች አንድ የሩሲያ ወታደር አዳኑ <ref>[https://coollib.in/b/514065-darya-bura-hronika-viyni-2014-2020-tom-2-vid-pershogo-do-drugogo-minska/read Хроніка війни. 2014—2020. Том 2. Від першого до другого «Мінська» [Дар’я Бура] (fb2) читать онлайн]</ref> * እ.ኤ.አ ኦክቶበር 24 የሩሲያ ፕሬዚዳንት ቭላድሚር ፑቲን የዩክሬን ወታደራዊ ሰራተኞች አየር ማረፊያውን ለቀው እንዲወጡ ጠየቁ * እ.ኤ.አ. ህዳር 16 የዩክሬን ጦር የዶኔትስክ አየር ማረፊያን ለመያዝ የሚሞክር ሌላ የሩሲያ ቡድንን አሸንፏል። 23 ታጣቂዎች ሲገደሉ 27 ቆስለዋል <ref>[https://web.archive.org/web/20141118025338/http://espreso.tv/news/2014/11/17/quotkiborhyquot_znyschyly_v_aeroportu_ponad_dva_desyatky_boyovykiv_teroryst_quotmotorolaquot_poranenyy 16 листопада українські сили розгромили чергове угруповання бойовиків, що штурмувало донецький аеропорт. При цьому знищено 23 бойовиків, 27 поранено]</ref> * በታኅሣሥ 10-11 በሌላ የተኩስ አቁም ወቅት ሩሲያውያን በዩክሬናውያን ላይ አራት ጊዜ ጥይተዋል <ref>[https://web.archive.org/web/20150725204425/http://www.unn.com.ua/uk/news/1415958-teroristi-4-razi-atakuvali-aeroport-donetsk-pres-tsentr-ato 10—11 грудня в часі чергового «перемир'я» бандугрупування 4 рази обстріляли захисників Донецької фортеці[79].]</ref> * እ.ኤ.አ. ጥር 12 ቀን 2015 የዚያን ጊዜ የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ መሪ አሌክሳንደር ዛካርቼንኮ የተያዙትን የዩክሬን ወታደሮች ለመልቀቅ ፈቃደኛ አልሆኑም እና እንዲገደሉ ጠየቁ <ref>[https://www.newsru.com/world/23jan2015/zaxar4enko.html Глава ДНР объявил о планах наступления и отказался вести мирные переговоры с Киевом: "Пусть Порошенко приезжает"]</ref> * እ.ኤ.አ ጃንዋሪ 15 ቀን 2015 የተባበሩት መንግስታት ሰላም አስከባሪ ኃይል ከመድረሱ በፊት የሩሲያ ወታደሮች የዩክሬን ቦታዎችን መምታት የጀመሩ ሲሆን አሌክሳንደር ዛካርቼንኮ ራሱ የዶኔትስክ ሪፐብሊክ ባንዲራ በአውሮፕላን ማረፊያው ሕንፃ ላይ መውጣቱን እና ቢያንስ 10 የዩክሬን ወታደሮች በህንፃው ውስጥ እንደቀሩ ተናግረዋል <ref>[https://web.archive.org/web/20150116020720/http://www.ostro.org/general/society/news/462047/ Пленных не берут! Захарченко заявляет, что аэропорт Донецка будет под контролем боевиков в течение тридцати минут]</ref> [[ስዕል:Ruins of Donetsk International airport (30).jpg|thumb|220px|በአውሮፕላን ማረፊያው ሕንፃ አቅራቢያ የሩሲያ ወታደሮች]] == በአለም ውስጥ ምላሽ == [[ስዕል:Normandy format talks in Minsk (February 2015) 03.jpeg|thumb|240px|የሁለተኛውን የሚኒስክ ስምምነቶችን የመፈረም ሂደት]] እ.ኤ.አ. በየካቲት 2015 ሁለተኛው የሚኒስክ ስምምነት በሩሲያ እና በዩክሬን መካከል የተኩስ አቁም ስምምነት በቤላሩስ ዋና ከተማ ሚንስክ ተፈርሟል ። እ.ኤ.አ. ሆኖም ሩሲያ የዩክሬይን ግዛትን በመምታት ስምምነቱን በተደጋጋሚ ጥሳለች። በዚያን ጊዜ የዩክሬን ፕሬዝዳንት ፔትሮ ፖሮሼንኮ የዩክሬን ጦር ለሩሲያ ጥቃቶች ምላሽ እንዳይሰጥ እና እራሱን እንዲከላከል አዘዙ <ref>[https://texty.org.ua/fragments/104459/obstrily-na-donbasi-rostut-u-heometrychnij-prohresiyi-takoho-ne-bulo-z-2016/ Обстріли на Донбасі ростуть у геометричній прогресії, такого не було з 2016]</ref>። [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ|የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] እነዚህን ክስተቶች "በሚሊሻዎች እና በዩክሬን ናዚዎች መካከል የሚደረግ ውጊያ" በማለት ገልጿል፣ ምንም እንኳን በግልጽ የኒዮ-ናዚ ታጣቂ አሌክሲ ሚልቻኮቭ በሩሲያ ጦር ውስጥ ቢያገለግልም። በዶንባስ ሪፐብሊካኖች ውስጥ ያሉ ሁሉም የመንግስት ቦታዎች በሩሲያ ዜጎች የተያዙ ቢሆንም ሩሲያ በጦርነቱ ውስጥ እ.ኤ.አ. እስከ 2022 ድረስ ተሳትፎዋን አላወቀችም <ref>[https://www.moderninsurgent.org/post/dshrg-rusich DShRG Rusich]</ref>። == ወቅታዊ ሁኔታ == [[ስዕል:Kyiv Metro during air alert, 2025-07-28 (02).jpg|thumb|240px|በሜትሮ ውስጥ የኪዬቭ ነዋሪዎች ከሩሲያ የቦምብ ጥቃት ሸሹ፣ 2025]] እ.ኤ.አ. ከ 2025 ጀምሮ ሩሲያ የቀረውን የአየር መንገዱ ማኮብኮቢያ ለመጠቀም አቅዳለች [[የሩሲያ ሚሳኤል በዩክሬን ላይ ጥቃት ሰነዘረ|ሚሳኤሎችን እና ድሮኖችን ለማስጀመር የዩክሬንን መሠረተ ልማት ለመምታት]] <ref>[https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/russian-offensive-campaign-assessment-august-3-2025/ Russian Offensive Campaign Assessment, August 3, 2025]</ref>። == የወታደሮች ትውስታን ማክበር == [[ስዕል:Battle of Donetsk Airport 2020 stampsheet of Ukraine.jpg|thumb|200px|ለሳይበርግ መታሰቢያ ቀን የፖስታ ቴምብሮች]] ጃንዋሪ 20 በዩክሬን የዶኔትስክ አውሮፕላን ማረፊያ ተከላካዮች ቀን ሆኖ ተመሠረተ <ref>[https://uinp.gov.ua/istorychnyy-kalendar/sichen/20/20-sichnya-den-pamyati-zahysnykiv-dapu 20 січня - День пам'яті захисників ДАПу]</ref> <ref>[https://karazin.ua/en/news/den-vshanuvannia-zakhysnykiv-donetskoho-aeroportu-1/ Day of Remembrance for the Defenders of Donetsk Airport]</ref>። == በሥነ ጥበብ == [[ስዕል:У Києві вшанували пам'ять «кіборгів» – захисників Донецького аеропорту (24962639567).jpg|thumb|250px|በዩክሬን ውስጥ የዶኔትስክ አየር ማረፊያ ተከላካዮችን ለማስታወስ የተደረገ ሥነ ሥርዓት]] [[ስዕል:Kropyvnytskyi - Kovalivskyi park defenders alley.jpg|thumb|250px|በ [[ክሮፒቭኒትስኪ]] ከተማ ውስጥ ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ተከላካዮች የመታሰቢያ ሐውልት]] * ፊልም "ሳይቦርግስ" (2017) <ref>[https://www.filmfestivalcottbus.de/en/program-en/film-archive/movie/1559.html KIBORGYCYBORGS: HEROES NEVER DIE]</ref> == በተጨማሪም ተመልከት == * [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች]] * [[ለሉሃንስክ አየር ማረፊያ ጦርነት]] * [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት]] * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] * [[ክራይሚያ መቀላቀል]] * [[የአዞስታል ጦርነት]] * [[የፖለቲካ ጭቆና]] * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[ማጎሪያ ካምፕ]] * [[የሩሲያዊነት]] == አገናኞች == kcaqlbfhs8fw8da6zpufebnkfpjo5dh የአዞስታል ጦርነት 0 55619 391821 391574 2026-04-21T10:11:40Z ~2026-24568-28 58230 391821 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = የአዞስታል ጦርነት | ክፍል = [[የማሪፖል ከበባ]] | ስዕል = Сдача в плен бойцов подразделения Азов 001.png | የስዕል_መግለጫ = ተክሉን የሚከላከሉት የዩክሬን ወታደሮች በሩሲያ ወታደሮች እስረኞች ሆነው ተይዘዋል | ቀን = ማርች 18፣ 2022 - ሜይ 16፣ 2022 (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 2014) | ቦታ = [[ማሪኡፖል]] | ውጤት = የሩሲያ ድል ፣ የማሪዮፖል ከተማን በሩሲያ ወታደሮች ሙሉ በሙሉ መውደም እና ለከተማው የተደረገው ጦርነት ማብቂያ ፣ አዳዲስ ግዛቶችን መያዙ | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} * [[የዶኔትስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} * [[አዞቭ ክፍለ ጦር]] | መሪ1 = አንድሬ ሞርድቪቼቭ <ref>[https://gur.gov.ua/content/mordvychev-andrei-nykolaevych.html МОРДВИЧЕВ Андрей Николаевич]</ref> * ኤድዋርድ ባሱሪን * ራምዛን ካዲሮቭ | መሪ2 = ዴኒስ ፕሮኮፔንኮ <ref>[https://esu.com.ua/article-77596 Прокопенко Денис Геннадійович]</ref> | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = ወደ 10 000 የሚጠጉ ሰዎች ሞተዋል ፣ ሩሲያ የራሷን ኪሳራ በተመለከተ መረጃ በመያዙ ትክክለኛ ቁጥሩ አይታወቅም | ጉዳት2 = 2439 የተያዙ ወታደሮች }} '''የአዞስታል ጦርነት''' (በዩክሬንኛ '''бої за Азовсталь''') እነዚህ በዩክሬን እና በሩሲያ መካከል የሚደረጉ ጦርነቶች ለመጨረሻው የዩክሬን ወታደራዊ ምሽግ ማለትም በሩስያ በተከበበችው ማሪፖል ከተማ የሚገኘው የአዞቭስታታል ተክል ነው <ref>[https://www.imedd.org/ukraine/timeline/ Russian Invasion of Ukraine Timeline]</ref> <ref>[https://www.yahoo.com/news/timeline-azovstal-steelworks-mariupol-fell-094909786.html?guccounter=1&guce_referrer=aHR0cHM6Ly93d3cuZ29vZ2xlLmNvbS8&guce_referrer_sig=AQAAAKWj8QPieSBg0rYcV3bYXVfNtTjRsiUTWNHh9QXo0E6QcIIfA06kNS9jDaM2HYOKFQBIvCALXRSz_t0fsVpKMGJgjG538UzVS0r-HzKluXoB5CHGc5wlnkyr4_NKkDEP3QK7Ro5jC0ltE-Z91yU4T-cpmD6ZJ33XTEl43cm-xzJP A timeline of how the Azovstal steelworks in Mariupol fell]</ref>። [[ስዕል:SSU report on liberation of the defenders of Azovstal, 2022.09.21 (06).jpg|thumb|250px|የዩክሬን ወታደሮች ከሩሲያ ምርኮ ወደ አገራቸው ተመለሱ፣ መጸው 2022]] ጦርነቱ የተጠናቀቀው በዩክሬን ዋና ከተማ ኪየቭ በሚገኘው የጠቅላይ አዛዥ ዋና አዛዥ ትእዛዝ ለሩሲያውያን እጅ የሰጡ የዩክሬን ወታደሮችን በቁጥጥር ስር በማዋል ነው <ref>[https://www.themoscowtimes.com/2022/05/17/russia-says-256-azovstal-defenders-surrendered-a77705 Russia Says 265 Azovstal Defenders Surrendered]</ref> <ref>[https://www.rte.ie/news/ukraine/2022/0519/1300064-mariupol-key-moments/ Timeline: Key moments in the battle for Mariupol]</ref> <ref>[https://understandingwar.org/research/russia-ukraine/russian-offensive-campaign-assessment_17-28/ Russian Offensive Campaign Assessment, May 17, 2022]</ref>። == በባህል እና ሲኒማ == * ማሪፖል: ተስፋ አልጠፋም (በዩክሬንኛ Маріуполь: Невтрачена надія፣ 2022) <ref>[https://www.acc.go.kr/webzine/index.do?article=787&lang= Mariupol. Unlost Hope]</ref> == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች]] * [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች]] * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] * [[ክራይሚያ መቀላቀል]] * [[ማጎሪያ ካምፕ]] * [[የፖለቲካ ጭቆና]] * [[የሩሲያዊ ዓለም]] * [[የሩሲያዊነት]] * [[ጉላግ]] == አገናኞች == dy8r8a0aww3cswhzmx8gs2rryajcxqh ለሉሃንስክ አየር ማረፊያ ጦርነት 0 55622 391820 391591 2026-04-21T10:11:20Z ~2026-24568-28 58230 391820 wikitext text/x-wiki {{የጦርነት መረጃ | ጦርነት_ስም = ለሉሃንስክ አየር ማረፊያ ጦርነት | ክፍል = [[ጦርነት በዶንባስ]] | ስዕል = Luhansk International Airport, September 4, 2014.jpg | የስዕል_መግለጫ = | ቀን = ኤፕሪል 8 - ሴፕቴምበር 1፣ 2014 (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 2006 ነበር) | ቦታ = [[ሉጋንስክ]] | ውጤት = በጦርነቱ ወቅት የሕንፃው ውድመት እና የዩክሬን ጦር ወደ ማፈግፈግ | ወገን1 = {{flag|ሩሲያ}} * [[የሉጋንስክ ህዝቦች ሪፐብሊክ]] | ወገን2 = {{flag|ዩክሬን}} | መሪ1 = [[ቭላዲሚር ፑቲን]] | መሪ2 = ፔትሮ ፖሮሼንኮ | አቅም1 = | አቅም2 = | ጉዳት1 = | ጉዳት2 = }} '''ለሉሃንስክ አየር ማረፊያ ጦርነት''' (በዩክሬንኛ '''бої за Луганський аеропорт''') ይህ የሩስያ-ዩክሬን ጦርነት አንዱ ክፍል ነው። በዩክሬን ምስራቃዊ ዩክሬን ውስጥ በሉሃንስክ ከተማ የአየር ማረፊያውን ለመቆጣጠር በዩክሬን እና በሩሲያ ወታደሮች መካከል ውጊያዎች ነበሩ፣ ሕንፃው በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ወድሟል <ref>[https://www.kyivpost.com/post/8514 RFE/RL: Why the Battle for Luhansk Airport is just as important as the Battle for Donetsk Airport]</ref> <ref>[https://euromaidanpress.com/2018/02/10/117926/ Why the Battle for Luhansk Airport is just as important as the Battle for Donetsk Airport]</ref> <ref>[https://farvatermedia.com/interviews/pro-luhanskyi-aeroport-ne-hovoryly-bo-za-146-dniv-oborony-tudy-ne-potrapyv-zhoden-zhurnalist-anastasiia-hlotova/ «Про Луганський аеропорт не говорили, бо за 146 днів оборони туди не потрапив жоден журналіст» – Анастасія Глотова]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ለዶኔትስክ አየር ማረፊያ ጦርነቶች]] == አገናኞች == 1olmzq1qbxxa5tmb4r84dko28fp4ijw የሩሲያ ጸደይ 0 55626 391827 391645 2026-04-21T10:15:26Z ~2026-24568-28 58230 391827 wikitext text/x-wiki '''የሩሲያ ጸደይ''' (በሩሲያኛ '''Русская весна''') ይህ በዩክሬን ደቡብ ምስራቃዊ ክልሎች ውስጥ በተካሄደው [[የ 2014 የዩክሬን አብዮት|የ 2014 አብዮት በዩክሬን]] ወቅት ተከታታይ የሩስያ ደጋፊ የተቃውሞ ሰልፎች ነው (እንደ ኢትዮጵያ አቆጣጠር 2006 ነበር)። [[ስዕል:Protestas prorrusas en Ucrania de 2014.png|thumb|250px|ካርታ]] [[ስዕል:Odessa Russian Spring 20140410 5.JPG|thumb|220px|[[ኦዴሳ]]]] [[ስዕል:Антинационалистический митинг Харьков 13 апреля 2014 05.JPG|thumb|220px|[[ኻርኪው]]]] == ታሪክ == በታሪክ በደቡብ ምስራቅ ዩክሬን በ [[ዛፖሮዝሂያን ሲች|ዩክሬን ኮሳኮች]] ይኖሩ ነበር፣ በዩክሬን መሃል ግን [[የቅዱስ ኤልዛቤት ምሽግ|የ 18 ኛው ክፍለ ዘመን ምሽጎች]] ይቀራሉ። ከዚያም [[1768-1774 የሩስያ-ቱርክ ጦርነት|በሩሲያ ግዛት እና በኦቶማን ኢምፓየር መካከል ጦርነት]] ከተካሄደ በኋላ እነዚህ አገሮች የሩሲያ ግዛት አካል ሆኑ እና በ 1775 ኮሳኮች ተደምስሰዋል. ስለዚህ የ [[የሩሲያዊነት]] ሂደት ተጀመረ፣ እንዲሁም የዩክሬን ቋንቋን አጠቃቀም እና ሕልውናውን መካድ ላይ ከባለሥልጣናት ስልታዊ እገዳዎች ጋር <ref>[https://natoassociation.ca/the-myths-of-novorossiya-kremlin-reinvents-ukrainian-history-to-justify-invasion/ The Myths of Novorossiya: Kremlin Reinvents Ukrainian History to Justify Invasion]</ref> <ref>[https://www.fpri.org/article/2014/05/putins-greater-novorossiya-the-dismemberment-of-ukraine/ Putin's “Greater Novorossiya” - The Dismemberment of Ukraine]</ref> <ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/military-history-and-science/novorossiya Novorossiya]</ref>። በሶቪየት የግዛት ዘመን በደቡብ ምስራቅ ዩክሬን እና በተለይም ዶንባስ በ[[ቀይ ሽብር]]፣ በ[[ሆሎዶሞር]]፣ በ[[ታላቅ ሽብር]] እና በ[[ጉላግ]] የማጎሪያ ካምፕ ስርዓት ከፍተኛ ጉዳት ደርሶባቸዋል። በዩኤስ ኤስ አር ኤስ መገባደጃ ላይ [[በሶቪየት ኅብረት ውስጥ ተቃዋሚዎች|የኮሚኒስት ርዕዮተ ዓለም ያልሆኑ ሰዎች]] በጣም ከባድ ስደት የደረሰባቸው እዚህ ላይ ነበር <ref>[https://warwick.ac.uk/services/library/mrc/collections/digital/russia/opposition/ The 'Red Terror' and political opposition]</ref> <ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/russian-communists-inaugurate-red-terror Russian Communists Inaugurate the Red Terror]</ref> <ref>[https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/03631990211020339?journalCode=jfha Childhood during the Holodomor 1932–1933 in Ukraine (in the South of Ukraine)]</ref> <ref>[https://blogs.kent.ac.uk/munitions-of-the-mind/2023/11/25/from-famine-to-genocide-the-holodomor-in-ukraine/ From Famine to Genocide: The Holodomor in Ukraine]</ref> <ref>[https://utppublishing.com/doi/full/10.3138/ukrainamoderna.30-31.304 The Meaning of the Holodomor of 1932–33: From Collective Reproduction to Individual Reconstruction of Mental Trauma]</ref> <ref>[https://holodomormuseum.org.ua/en/news-museji/the-holodomor-in-velyka-lepetykha-in-the-kherson-region-a-historical-and-local-lore-study/ The Holodomor in Velyka Lepetykha in the Kherson region: a historical and local lore study]</ref> <ref>[https://www.sciencespo.fr/mass-violence-war-massacre-resistance/en/document/mass-crimes-under-stalin-1930-1953.html Mass Crimes under Stalin (1930-1953)]</ref> <ref>[https://gulagmap.ru/camp150 Донецкий ИТЛ]</ref> <ref>[https://gulag.online/people/ilona-gesko?locale=ru Илона Гешко]</ref>። [[ስዕል:Victims of Soviet Famine 1922.jpg|thumb|220px|በሶቪየት ፖሊሲ ምክንያት በተፈጠረው ረሃብ የሞቱት የኬርሰን ነዋሪዎች አስከሬን]] እ.ኤ.አ. በ 1991 [[የዩኤስኤስአር ውድቀት|ከዩኤስኤስአር ውድቀት]] በኋላ ክልሉ የዩክሬን አካል ሆኖ ቆይቷል ፣ ግን [[1990 ዎቹ በሩሲያ ውስጥ|በ 1990 ዎቹ ከሩሲያ]] ከፍተኛ አመራሮች መካከል የዩክሬን ደቡብ ምስራቅ ክልሎችን ወደ ሩሲያ ለማካተት ውይይቶች እና ሀሳቦች ነበሩ <ref>[https://yeltsin.ru/day-by-day/1992/06/06/ 5 июня, пятница, 1992 - День за днем]</ref>። በ 1997 [[የሩሲያዊ ዓለም]] አስተምህሮ ብቅ አለ, የ ፑቲን አገዛዝ ፍልስፍና ሆነ <ref>[https://search.gesis.org/publication/csa-ps-200409720 Aleksandr Dugin's Foundations of Geopolitics]</ref> <ref>[https://tec.fsi.stanford.edu/docs/aleksandr-dugins-foundations-geopolitics Foundations of Geopolitics]</ref>። በ 2000 ዎቹ ውስጥ ክልሉ በሩሲያ የጋዝ አቅርቦቶች ላይ በጣም ጥገኛ ነበር <ref>[https://www.csis.org/analysis/ukraine-and-russian-gas-never-ending-crisis Ukraine and Russian Gas – The Never Ending Crisis]</ref>። እ.ኤ.አ. በ 2012 በዩክሬን አራተኛው ፕሬዝዳንት ቪክቶር ያኑኮቪች አነሳሽነት የዩክሬን ደቡባዊ ምስራቃዊ ክልሎች ድንበሮች ከሩሲያ ጋር ትጥቅ ፈትተዋል እና የፓስፖርት ቁጥጥር በተሳካ ሁኔታ ቀርቷል። ይህም [[ዩክሬኖፎቢያ|የዩክሬንን ጥላቻ]] ወደ ዩክሬን ለመቀስቀስ የታለሙ የጦር መሳሪያዎች እና ጽሑፎች በህገ-ወጥ መንገድ እንዲገቡ አድርጓል። እ.ኤ.አ. በ 2013-2014 የሩሲያ የስለላ ኤጀንሲዎች በሀገሪቱ ውስጥ አገሪቱን ለማተራመስ እና ክልሎችን ለመጠቅለል በዩክሬን ውስጥ የአስተዳደር ሕንፃዎችን ለመያዝ በንቃት ሠርተዋል <ref>[https://commons.com.ua/en/pochatok-rosijskogo-vtorgnennya-vesnoyu-2014-roku/ The Beginning of the Russian Invasion in the Spring of 2014: An Interview With Serhiy Kudelia About the Seizure of Cities and the Taming of Elites]</ref>። ሩሲያውያንን ያሳተፈ ደጋፊ የተቃውሞ ሰልፍ በካርኪቭ፣ [[ዶኔትስክ]]፣ [[ሉጋንስክ|ሉሃንስክ]]፣ [[ዛፖሪዝሂያ|ዛፖሪዝዝሂያ]]፣ [[ኬርሰን|ክኸርሰን]] [[ኒኮላይቭ|ማይኮላይቭ]] [[ኦዴሳ]] እና [[ክሪሜያ|ክሪሚያ]] ከተሞች ተካሂደዋል። ሁሉም ማለት ይቻላል ብዙም ሳይቆይ ግራ ተጋብተዋል፣ እና ተሳታፊዎቻቸው ወደ ሩሲያ ሸሹ። ይሁን እንጂ ሩሲያ የሩስያ ጦር ኃይሎችን በመጠቀም [[ክራይሚያ መቀላቀል|ክራይሚያን ተቆጣጠረች]] ይህም እስከ ዛሬ ድረስ ያለውን [[ጦርነት በዶንባስ|የሩሲያ-ዩክሬን ጦርነት መጀመሪያ]] አስከትሏል <ref>[https://memopzk.org/figurant/senczov-oleg-gennadevich/ Сенцов Олег Геннадьевич]</ref> <ref>[https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2336825X231165469 The contradictory behaviour of Russia in response to the 2014 Ukrainian revolution]</ref> <ref>[https://svidomi.in.ua/page/russian-influence-on-the-events-of-the-revolution-of-dignity-facts-evidence-and-punishment Russian Influence on the Events of the Revolution of Dignity: Facts, Evidence, and Punishment]</ref>። == [[የሩሲያ ፕሮፓጋንዳ]] == [[ስዕል:Крым, Варламов, март 2014, 27.jpg|thumb|220px|የሩሲያ ወታደሮች በክራይሚያ ተቆጣጠሩ]] የሩሲያ ባለስልጣናት በእነዚህ ክስተቶች ውስጥ ምንም አይነት ተሳትፎ እንዳልነበራቸው በመግለጽ “የህዝቡን የራስን ዕድል በራስ መወሰን” ሲሉ ጠርተውታል፣ ምንም እንኳን [[የመታሰቢያ ሐውልት|የሩሲያ እና የውጭ የሰብአዊ መብት ተሟጋቾች]] ሪፖርቶች እንደሚያሳዩት ሩሲያ የመናገር ነፃነት ላይ ከባድ ችግሮች እያጋጠሟት ነው፣ እና የራስን ዕድል በራስ የመወሰን ፍላጎት ያላቸው የጎሳ ሪፐብሊኮች [[በሩሲያ ውስጥ ጭቆናዎች|የፖለቲካ ጭቆና]] ይደርስባቸዋል <ref>[https://memopzk.org/figurant/senczov-oleg-gennadevich/ Сенцов Олег Геннадьевич]</ref> <ref>[https://ukraine.ohchr.org/en/reports/crimea-and-occupied-territory Crimea and other occupied territory]</ref>። የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ዘገባ እንደሚያመለክተው በዩክሬን [[በሩሲያ የተያዙ የዩክሬን ግዛቶች|የተያዙ ግዛቶች]] ውስጥ የሰብአዊ መብት ሁኔታ የከፋ ነው <ref>[https://ukraine.ohchr.org/en/reports/crimea-and-occupied-territory Crimea and other occupied territory]</ref> <ref>[https://www.ohchr.org/en/press-releases/2014/05/un-report-documents-alarming-deterioration-human-rights-eastern-ukraine UN report documents “alarming” deterioration in human rights in eastern Ukraine]</ref> <ref>[https://www.ui.se/forskning/centrum-for-osteuropastudier/sceeus-report/human-rights-violations-in-the-occupied-parts-of-ukraines-donbas-since-2014/ Human Rights Violations in the Occupied Parts of Ukraine’s Donbas since 2014]</ref>። == የተቃውሞ ምልክቶች == [[ስዕል:RUS Imperial Order of Saint George ribbon.svg|thumb|220px|[[የቅዱስ ጊዮርጊስ ጥብጣብ]]]] የቅዱስ ጆርጅ ሪባን በሩሲያ ደጋፊ አክቲቪስቶች ዘንድ በሰፊው ጥቅም ላይ ውሏል። ከዩክሬን አንድነት ደጋፊዎች መካከል ይህ ምልክት ከኮሎራዶ ድንች ጥንዚዛ ቀለም ጋር ተመሳሳይነት ስላለው የኮሎራዶ ሪባን በመባል በቀልድ ይታወቃል <ref>[https://www.historians.org/perspectives-article/st-georges-ribbon-april-2023/ St. George’s Ribbon]</ref>። == የአለም ምላሽ == [[ስዕል:Борис Немцов на марше Памяти (15-04-2014).jpg|thumb|220px|ቦሪስ ኔምትሶቭ]] በዓለም ላይ ያሉ ሁሉም አገሮች ማለት ይቻላል፣ እንደ [[ቦሪስ ኔምትሶቭ]] እና [[አሌክሲ ናቫልኒ]] ያሉ የሩሲያ ዲሞክራቶች እንኳን ዩክሬንን ደግፈዋል። ፑቲንን የተቃወሙ ብዙ ሩሲያውያን በዩክሬን በኩል በዩክሬን አብዮት ተሳትፈዋል <ref>[https://www.4freerussia.org/putin.war/ Putin.War - Boris Nemtsov]</ref> <ref>[https://www.france24.com/en/20140921-thousands-russians-protest-against-ukraine-war Thousands of Russians protest against Ukraine war]</ref> <ref>[https://www.abc.net.au/news/2014-09-22/protests-in-russia-over-ukraine-conflict/5759182 Ukraine crisis: Thousands rally in Moscow against Russia's involvement in Ukraine conflict]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[Z (የሩሲያ ወታደራዊ ምልክት)]] * [[የሩሲያ የጦር ወንጀሎች]] * [[ኖቮሮሲያ]] == አገናኞች == 8kshw8wjvkfer92wi75uloun6b9peh7 ቼርኒሂቭ 0 55642 391812 2026-04-20T21:13:06Z ~2026-24300-04 58224 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «'''ቼርኒሂቭ''' ('''Чернігів''') በ የሩሲያ የ[[ዩክሬን]] ወረራ ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች። {{የቦታ መረጃ|ስም=ኻርኪው|ስዕል=Іллінська церква - Чернігів.jpg|ባንዲራ=Alex K Chernihiv prapor 1992.svg|አርማ=Coat of Arms of Chernihiv.svg|ቦታ_ዓይነት=|ድረ_ገጽ=https://www.057.ua/|ምሥረታ_ስም=|ካርታ_አገር=|ካርታ...» 391812 wikitext text/x-wiki '''ቼርኒሂቭ''' ('''Чернігів''') በ የሩሲያ የ[[ዩክሬን]] ወረራ ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች። {{የቦታ መረጃ|ስም=ኻርኪው|ስዕል=Іллінська церква - Чернігів.jpg|ባንዲራ=Alex K Chernihiv prapor 1992.svg|አርማ=Coat of Arms of Chernihiv.svg|ቦታ_ዓይነት=|ድረ_ገጽ=https://www.057.ua/|ምሥረታ_ስም=|ካርታ_አገር=|ካርታ_መግለጫ=|ሕዝብ_ጠቅላላ= 273 000|ከፍታ=136}} [[ስዕል:Situo de Ĉernigivo en Ukrainio.png|thumb|250px|]] ከተማዋ የተመሰረተችው [[ኪየቫን ሩስ|በጥንት ስላቭስ ዘመን]] ነው። በ [[ሄትማናቴ|ኮሳክ]] ዘመን ከተማዋ የዩክሬን ብሔራዊ ጀግና ቦህዳን ክሜልኒትስኪ ሠራዊት አስፈላጊ ማዕከል ነበረች። በ[[ታላቅ ሽብር|ፖለቲካዊ ጭቆና]] ዓመታት በሺዎች የሚቆጠሩ የከተማዋ ነዋሪዎች ተገድለዋል ወይም ወደ [[ጉላግ]] ተወስደዋል። በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ከተማዋ ከ1941 እስከ 1943 በናዚዎች ተያዘች። በ [[ኪየቫን ሩስ|የሩሲያ የዩክሬን ወረራ]] ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች <ref>[https://ukraine.un.org/en/210727-killings-civilians-summary-executions-and-attacks-individual-civilians-kyiv-chernihiv-and Killings of civilians: Summary executions and attacks on individual civilians in Kyiv, Chernihiv, and Sumy Regions in the context of the Russian Federation’s armed attack against Ukraine]</ref> <ref>[https://www.hrw.org/news/2022/06/10/ukraine-russian-strikes-killed-scores-civilians-chernihiv Ukraine: Russian Strikes Killed Scores of Civilians in Chernihiv]</ref> <ref>[https://www.ungeneva.org/en/news-media/news/2025/09/110312/un-provides-urgent-support-after-massive-russian-attack-across https://www.hrw.org/news/2022/06/10/ukraine-russian-strikes-killed-scores-civilians-chernihiv UN provides urgent support after ‘massive’ Russian attack across Ukraine]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ሱሚ]] == አገናኞች == mwjsjn09nyv972gxhwvp22ii8ruki94 391813 391812 2026-04-20T21:17:24Z ~2026-24300-04 58224 391813 wikitext text/x-wiki '''ቼርኒሂቭ''' ('''Чернігів''') በ የሩሲያ የ[[ዩክሬን]] ወረራ ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች። {{የቦታ መረጃ|ስም=ኻርኪው|ስዕል=Іллінська церква - Чернігів.jpg|ባንዲራ=Alex K Chernihiv prapor 1992.svg|አርማ=Coat of Arms of Chernihiv.svg|ቦታ_ዓይነት=|ድረ_ገጽ=https://www.057.ua/|ምሥረታ_ስም=|ካርታ_አገር=|ካርታ_መግለጫ=|ሕዝብ_ጠቅላላ= 273 000|ከፍታ=136}} [[ስዕል:Situo de Ĉernigivo en Ukrainio.png|thumb|250px|]] ከተማዋ የተመሰረተችው [[ኪየቫን ሩስ|በጥንት ስላቭስ ዘመን]] ነው <ref>[https://landmarks.in.ua/oblast/chernihiv/chernihiv-history https://cntime.cn.ua/den-pamyati-zhertv-politichnih-represij-rosiyani-n-article/ Чернігів. Історія]</ref>። በ [[ሄትማናቴ|ኮሳክ]] ዘመን ከተማዋ የዩክሬን ብሔራዊ ጀግና ቦህዳን ክሜልኒትስኪ ሠራዊት አስፈላጊ ማዕከል ነበረች <ref>[https://libkor.com.ua/book-exhibition/410-kozacka-istorija-chernigivshini Козацька історія Чернігівщини]</ref>። በ[[ታላቅ ሽብር|ፖለቲካዊ ጭቆና]] ዓመታት በሺዎች የሚቆጠሩ የከተማዋ ነዋሪዎች ተገድለዋል ወይም ወደ [[ጉላግ]] ተወስደዋል <ref>[https://cntime.cn.ua/den-pamyati-zhertv-politichnih-represij-rosiyani-n-article/ День пам’яті жертв політичних репресій: росіяни наслідують сталінських чекістів 30-х років]</ref>። በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ከተማዋ ከ1941 እስከ 1943 በናዚዎች ተያዘች <ref>[https://siver.com.ua/news/chernigiv_ochima_nimciv_ta_radjanskikh_fotografiv_video_foto/2011-05-07-7883 Чернігів очима німців та радянських фотографів. Відео. Фото.]</ref>። በ [[ኪየቫን ሩስ|የሩሲያ የዩክሬን ወረራ]] ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች <ref>[https://ukraine.un.org/en/210727-killings-civilians-summary-executions-and-attacks-individual-civilians-kyiv-chernihiv-and Killings of civilians: Summary executions and attacks on individual civilians in Kyiv, Chernihiv, and Sumy Regions in the context of the Russian Federation’s armed attack against Ukraine]</ref> <ref>[https://www.hrw.org/news/2022/06/10/ukraine-russian-strikes-killed-scores-civilians-chernihiv Ukraine: Russian Strikes Killed Scores of Civilians in Chernihiv]</ref> <ref>[https://www.ungeneva.org/en/news-media/news/2025/09/110312/un-provides-urgent-support-after-massive-russian-attack-across https://www.hrw.org/news/2022/06/10/ukraine-russian-strikes-killed-scores-civilians-chernihiv UN provides urgent support after ‘massive’ Russian attack across Ukraine]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ሱሚ]] == አገናኞች == tlw4opfkmooqwz2eokunrnwkj3ndjx3 391815 391813 2026-04-20T21:26:33Z ~2026-24330-13 58225 391815 wikitext text/x-wiki '''ቼርኒሂቭ''' ('''Чернігів''') በ የሩሲያ የ[[ዩክሬን]] ወረራ ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች። {{የቦታ መረጃ|ስም=ኻርኪው|ስዕል=Іллінська церква - Чернігів.jpg|ባንዲራ=Alex K Chernihiv prapor 1992.svg|አርማ=Coat of Arms of Chernihiv.svg|ቦታ_ዓይነት=|ድረ_ገጽ=https://www.chernigiv-rada.gov.ua/|ምሥረታ_ስም=|ካርታ_አገር=|ካርታ_መግለጫ=|ሕዝብ_ጠቅላላ= 273 000|ከፍታ=136}} [[ስዕል:Situo de Ĉernigivo en Ukrainio.png|thumb|250px|]] ከተማዋ የተመሰረተችው [[ኪየቫን ሩስ|በጥንት ስላቭስ ዘመን]] ነው <ref>[https://landmarks.in.ua/oblast/chernihiv/chernihiv-history https://cntime.cn.ua/den-pamyati-zhertv-politichnih-represij-rosiyani-n-article/ Чернігів. Історія]</ref>። በ [[ሄትማናቴ|ኮሳክ]] ዘመን ከተማዋ የዩክሬን ብሔራዊ ጀግና ቦህዳን ክሜልኒትስኪ ሠራዊት አስፈላጊ ማዕከል ነበረች <ref>[https://libkor.com.ua/book-exhibition/410-kozacka-istorija-chernigivshini Козацька історія Чернігівщини]</ref>። በ[[ታላቅ ሽብር|ፖለቲካዊ ጭቆና]] ዓመታት በሺዎች የሚቆጠሩ የከተማዋ ነዋሪዎች ተገድለዋል ወይም ወደ [[ጉላግ]] ተወስደዋል <ref>[https://cntime.cn.ua/den-pamyati-zhertv-politichnih-represij-rosiyani-n-article/ День пам’яті жертв політичних репресій: росіяни наслідують сталінських чекістів 30-х років]</ref>። በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ከተማዋ ከ1941 እስከ 1943 በናዚዎች ተያዘች <ref>[https://siver.com.ua/news/chernigiv_ochima_nimciv_ta_radjanskikh_fotografiv_video_foto/2011-05-07-7883 Чернігів очима німців та радянських фотографів. Відео. Фото.]</ref>። በ [[ኪየቫን ሩስ|የሩሲያ የዩክሬን ወረራ]] ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች <ref>[https://ukraine.un.org/en/210727-killings-civilians-summary-executions-and-attacks-individual-civilians-kyiv-chernihiv-and Killings of civilians: Summary executions and attacks on individual civilians in Kyiv, Chernihiv, and Sumy Regions in the context of the Russian Federation’s armed attack against Ukraine]</ref> <ref>[https://www.hrw.org/news/2022/06/10/ukraine-russian-strikes-killed-scores-civilians-chernihiv Ukraine: Russian Strikes Killed Scores of Civilians in Chernihiv]</ref> <ref>[https://www.ungeneva.org/en/news-media/news/2025/09/110312/un-provides-urgent-support-after-massive-russian-attack-across https://www.hrw.org/news/2022/06/10/ukraine-russian-strikes-killed-scores-civilians-chernihiv UN provides urgent support after ‘massive’ Russian attack across Ukraine]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ሱሚ]] == አገናኞች == 565ucmdrmguu7psy0d0ea8i279pit7a 391828 391815 2026-04-21T10:16:49Z ~2026-24568-28 58230 391828 wikitext text/x-wiki '''ቼርኒሂቭ''' ('''Чернігів''') በ የሩሲያ የ[[ዩክሬን]] ወረራ ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች። {{የቦታ መረጃ|ስም=ኻርኪው|ስዕል=Іллінська церква - Чернігів.jpg|ባንዲራ=Alex K Chernihiv prapor 1992.svg|አርማ=Coat of Arms of Chernihiv.svg|ቦታ_ዓይነት=|ድረ_ገጽ=https://www.chernigiv-rada.gov.ua/|ምሥረታ_ስም=|ካርታ_አገር=|ካርታ_መግለጫ=|ሕዝብ_ጠቅላላ= 273 000|ከፍታ=136}} [[ስዕል:Situo de Ĉernigivo en Ukrainio.png|thumb|250px|]] ከተማዋ የተመሰረተችው [[ኪየቫን ሩስ|በጥንት ስላቭስ ዘመን]] ነው <ref>[https://landmarks.in.ua/oblast/chernihiv/chernihiv-history https://cntime.cn.ua/den-pamyati-zhertv-politichnih-represij-rosiyani-n-article/ Чернігів. Історія]</ref>። በ [[ሄትማናቴ|ኮሳክ]] ዘመን ከተማዋ የዩክሬን ብሔራዊ ጀግና ቦህዳን ክሜልኒትስኪ ሠራዊት አስፈላጊ ማዕከል ነበረች <ref>[https://libkor.com.ua/book-exhibition/410-kozacka-istorija-chernigivshini Козацька історія Чернігівщини]</ref>። በ[[ታላቅ ሽብር|ፖለቲካዊ ጭቆና]] ዓመታት በሺዎች የሚቆጠሩ የከተማዋ ነዋሪዎች ተገድለዋል ወይም ወደ [[ጉላግ]] ተወስደዋል <ref>[https://cntime.cn.ua/den-pamyati-zhertv-politichnih-represij-rosiyani-n-article/ День пам’яті жертв політичних репресій: росіяни наслідують сталінських чекістів 30-х років]</ref>። በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ከተማዋ ከ1941 እስከ 1943 በናዚዎች ተያዘች <ref>[https://siver.com.ua/news/chernigiv_ochima_nimciv_ta_radjanskikh_fotografiv_video_foto/2011-05-07-7883 Чернігів очима німців та радянських фотографів. Відео. Фото.]</ref>። በ [[፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ|የሩሲያ የዩክሬን ወረራ]] ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች <ref>[https://ukraine.un.org/en/210727-killings-civilians-summary-executions-and-attacks-individual-civilians-kyiv-chernihiv-and Killings of civilians: Summary executions and attacks on individual civilians in Kyiv, Chernihiv, and Sumy Regions in the context of the Russian Federation’s armed attack against Ukraine]</ref> <ref>[https://www.hrw.org/news/2022/06/10/ukraine-russian-strikes-killed-scores-civilians-chernihiv Ukraine: Russian Strikes Killed Scores of Civilians in Chernihiv]</ref> <ref>[https://www.ungeneva.org/en/news-media/news/2025/09/110312/un-provides-urgent-support-after-massive-russian-attack-across https://www.hrw.org/news/2022/06/10/ukraine-russian-strikes-killed-scores-civilians-chernihiv UN provides urgent support after ‘massive’ Russian attack across Ukraine]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ሱሚ]] == አገናኞች == m3gljsxvsgfgoumkiufmptpdjc5fajl ሱሚ 0 55643 391814 2026-04-20T21:26:06Z ~2026-24330-13 58225 አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «'''ሱሚ''' ('''Суми''') በ የሩሲያ የ[[ዩክሬን]] ወረራ ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች። {{የቦታ መረጃ|ስም=ኻርኪው|ስዕል=Skyline of Sumy.jpg|ባንዲራ=Flag goroda Sumy version.png|አርማ=Gerb goroda Sumy.png|ቦታ_ዓይነት=|ድረ_ገጽ=smr.gov.ua|ምሥረታ_ስም=|ካርታ_አገር=|ካርታ_መግለጫ=|ሕዝብ_ጠቅላላ= 250 000|ከፍታ=150}} ስዕል...» 391814 wikitext text/x-wiki '''ሱሚ''' ('''Суми''') በ የሩሲያ የ[[ዩክሬን]] ወረራ ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች። {{የቦታ መረጃ|ስም=ኻርኪው|ስዕል=Skyline of Sumy.jpg|ባንዲራ=Flag goroda Sumy version.png|አርማ=Gerb goroda Sumy.png|ቦታ_ዓይነት=|ድረ_ገጽ=smr.gov.ua|ምሥረታ_ስም=|ካርታ_አገር=|ካርታ_መግለጫ=|ሕዝብ_ጠቅላላ= 250 000|ከፍታ=150}} [[ስዕል:Sumy-Ukraine-Map.png|thumb|250px|]] በ [[ሄትማናቴ|ኮሳክ]] ዘመን ከተማዋ የዩክሬን ብሔራዊ ጀግና ቦህዳን ክሜልኒትስኪ ሠራዊት አስፈላጊ ማዕከል ነበረች <ref>[https://cukr.city/city/2024/sumska-fortetsia/ Як козаки фортецю в Сумах будували]</ref>። በ[[ታላቅ ሽብር|ፖለቲካዊ ጭቆና]] ዓመታት በሺዎች የሚቆጠሩ የከተማዋ ነዋሪዎች ተገድለዋል ወይም ወደ [[ጉላግ]] ተወስደዋል። በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ከተማዋ ከ1941 እስከ 1943 በናዚዎች ተያዘች <ref>[https://debaty.sumy.ua/news/u-novij-slobodi-zgaduyut-tragichni-podiyi-7-lipnya-1942-roku-masove-vbivstvo-568-mirnih-meshkantsiv У Новій Слободі згадують трагічні події 7 липня 1942 року – масове вбивство 586 мирних мешканців]</ref>። በ [[ኪየቫን ሩስ|የሩሲያ የዩክሬን ወረራ]] ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች <ref>[https://news.un.org/en/story/2025/04/1162196 UN denounces deadly Palm Sunday attack in Ukraine]</ref> <ref>[https://ukraine.ohchr.org/en/Sustained-large-scale-attacks-by-Russian-armed-forces-kill-and-injure-civilians-across-Ukraine-in-April Sustained large-scale attacks by Russian armed forces kill and injure civilians across Ukraine in April]</ref> <ref>[https://news.un.org/en/story/2025/09/1165793 UN provides urgent support after ‘massive’ Russian attack across Ukraine]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ቼርኒሂቭ]] == አገናኞች == 5687pen681dbqjjp2m8oetbs1rstn8r 391829 391814 2026-04-21T10:17:11Z ~2026-24568-28 58230 391829 wikitext text/x-wiki '''ሱሚ''' ('''Суми''') በ የሩሲያ የ[[ዩክሬን]] ወረራ ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች። {{የቦታ መረጃ|ስም=ኻርኪው|ስዕል=Skyline of Sumy.jpg|ባንዲራ=Flag goroda Sumy version.png|አርማ=Gerb goroda Sumy.png|ቦታ_ዓይነት=|ድረ_ገጽ=smr.gov.ua|ምሥረታ_ስም=|ካርታ_አገር=|ካርታ_መግለጫ=|ሕዝብ_ጠቅላላ= 250 000|ከፍታ=150}} [[ስዕል:Sumy-Ukraine-Map.png|thumb|250px|]] በ [[ሄትማናቴ|ኮሳክ]] ዘመን ከተማዋ የዩክሬን ብሔራዊ ጀግና ቦህዳን ክሜልኒትስኪ ሠራዊት አስፈላጊ ማዕከል ነበረች <ref>[https://cukr.city/city/2024/sumska-fortetsia/ Як козаки фортецю в Сумах будували]</ref>። በ[[ታላቅ ሽብር|ፖለቲካዊ ጭቆና]] ዓመታት በሺዎች የሚቆጠሩ የከተማዋ ነዋሪዎች ተገድለዋል ወይም ወደ [[ጉላግ]] ተወስደዋል። በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ወቅት ከተማዋ ከ1941 እስከ 1943 በናዚዎች ተያዘች <ref>[https://debaty.sumy.ua/news/u-novij-slobodi-zgaduyut-tragichni-podiyi-7-lipnya-1942-roku-masove-vbivstvo-568-mirnih-meshkantsiv У Новій Слободі згадують трагічні події 7 липня 1942 року – масове вбивство 586 мирних мешканців]</ref>። በ [[፻፲፬ የሩሶ-ዩክሬን ቀውስ|የሩሲያ የዩክሬን ወረራ]] ከተማዋ በሩሲያ የቦምብ ጥቃት ተሠቃየች <ref>[https://news.un.org/en/story/2025/04/1162196 UN denounces deadly Palm Sunday attack in Ukraine]</ref> <ref>[https://ukraine.ohchr.org/en/Sustained-large-scale-attacks-by-Russian-armed-forces-kill-and-injure-civilians-across-Ukraine-in-April Sustained large-scale attacks by Russian armed forces kill and injure civilians across Ukraine in April]</ref> <ref>[https://news.un.org/en/story/2025/09/1165793 UN provides urgent support after ‘massive’ Russian attack across Ukraine]</ref>። == በተጨማሪም ተመልከት == * [[ቼርኒሂቭ]] == አገናኞች == 3c7k4ilx7m020rvtzwkulbasbufcc1j