ውክፔዲያ amwiki https://am.wikipedia.org/wiki/%E1%8B%8B%E1%8A%93%E1%8B%8D_%E1%8C%88%E1%8C%BD MediaWiki 1.47.0-wmf.6 first-letter ፋይል ልዩ ውይይት አባል አባል ውይይት ውክፔዲያ ውክፔዲያ ውይይት ስዕል ስዕል ውይይት መልዕክት መልዕክት ውይይት መለጠፊያ መለጠፊያ ውይይት እርዳታ እርዳታ ውይይት መደብ መደብ ውይይት በር በር ውይይት TimedText TimedText talk ሞጁል ሞጁል ውይይት Event Event talk 0 3768 392351 392221 2026-06-14T04:26:45Z Vahdanizana 58857 392351 wikitext text/x-wiki '''ኦስሎ''' የ[[ኖርዌ]] [[ዋና ከተማ]] ነው። [[File:14-09-02-oslo-RalfR-393.jpg|thumb|]] [[ስዕል:Oslo mot Grefsentoppen fra Ekeberg.jpg|thumb|left|250px|ከኤከበርግ ወደ ግሬፍሴን]] የሚኖርበት የህዝብ ቁጥር 876፣391 ሆኖ ይገመታል። ከተማው {{coor dm |14|27|S|17|05|W}} ላይ ተቀምጦ ይገኛል። በኖርዌ መዝገቦች መሠረት፣ ከተማው መጀመርያ '''አስሎ''' ተብሎ የተመሠረተ በ[[1041]] ዓ.ም. ገደማ በንጉሥ [[ሃራልድ 3ኛ]] ነበር። ከ[[1291]] ዓ.ም. የአገሩ ዋና ከተማ ሆኗል። ከ[[1616]] ዓ.ም. እስከ [[1917]] ዓ.ም. ድረስ ስሙ '''ክርስቲያና''' ተባለ፤ ከዚያ በኋላ ግን ስሙ ወደ ''ኦስሎ'' ተመለሰ። {{መዋቅር}} [[መደብ:ኖርዌይ]] [[መደብ:ዋና ከተሞች]] [[መደብ:የአውሮፓ ከተሞች]] a93w9ke8zbnwxmkbglqjnny53gtd33e 0 9128 392349 379260 2026-06-14T01:36:19Z Eyu07 37572 upgrade article 392349 wikitext text/x-wiki [[መደብ:ኮምፒዩተር]] {{Short description|የዩኒክስ-መሰል ስርዓተ ክወናዎች ቤተሰብ}} {{Infobox OS|name=ሊኑክስ|title=ሊኑክስ|logo=Tux.svg|logo_size=150px|logo caption=[[ተክስ]]፣ የሊኑክስ አርማ፣ በላሪ ኤዊንግ የተፈጠረ|developer={{ubl|[[ሊነስ ቶርቫልድስ]] (ዋና መሪ)|የክፍት ምንጭ ማህበረሰብ እና የተለያዩ ኩባንያዎች}}|family=[[ዩኒክስ-መሰል]]|working state=አሁን እየሰራ ያለ|source model=[[ክፍት ምንጭ]]|released={{start date and age|1991|9|17|df=yes}} (የከርነል የመጀመሪያ ልቀት)|marketing target=አጠቃላይ (ክላውድ፣ ሰርቨር፣ ሞባይል፣ ሱፐር ኮምፒዩተር፣ እና የግል ኮምፒዩተሮች)|language=ብዙ ቋንቋዎች (የኢትዮጵያ ቋንቋዎችን ጨምሮ)|kernel type=[[ሞኖሊቲክ ከርነል|ሞኖሊቲክ]]|influenced by=[[ዩኒክስ]] እና [[ሚኒክስ]]|license=[[GPLv2]] (የሊኑክስ ከርነል)|other_articles=[[የሊኑክስ ከርነል]]፣ [[የሊኑክስ ስርጭቶች]]}} [[ስዕል:334px-Tux.svg.png|thumb|140x140px|የሊኑክስ ምልክት]] '''ሊኑክስ''' (በእንግሊዝኛ አጠራር፡ ሊነክስ / ˈlɪnʊks/) የሚባለው ቴክኖሎጂ የ[[ኮምፒውተር]] ዉስጠ-አካልን የሚቆጣጠር ([[ስርአተ ክውና]]) [[ዩኒክስ]]ን የሚመስል በ[[ክፍት ምንጭ]] እና በ[[ነፃ ሶፍትዌር]] ሞዴል ላይ የተመሰረተ የ[[ሶፍትዌር]] ቤተሰብ ነው። ነገር ግን ብዙ ጊዜ ሰዎች ሊኒክስ ብለው የሚጠሩት ከዩኒክስ የሚባለው ኦፕሬቲንግ ሲስተም የተወለዱትን ኦፕሬቲንግ ሲስተሞችን ነው። ሊኑክስ በነፃ ከሚገኙ ሶፍትዌሮች ግንባር ቀደም ተብሎ ሊጠቀስ የሚችል ነው። የ[[ምንጭ ኮድ]]ንም ማለትም ሊኑክስ የተጻፈበትን ኮድ ተጠቃሚው ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ ሊቀይረው፣ ሊጠቀመው ብሎም እንደገና ሊያሰራጨው ይችላል። የሊኑክስ ከርነል ለመጀመሪያ ጊዜ በ17 ሴፕቴምበር [[1991 እ.ኤ.አ.]] ለህዝብ ቀረበ። ይኸውም ለ[[ኢንቴል]] x86 ፒሲ አርክቴክቱር የተሰራው ሲሆን፣ ሊኒክስን የፈጠረው [[ሊኑስ ቶርቫልድስ]] የሚባል የ[[ፊንላንድ]] ዜጋ ነው። ከዚሀም በተጨማሪ ከርነሉ ጠቃሚ ስርአተ ክወና እንዲሆን ከ[[ጂኤንዩ]] ፕሮጀክት በ[[ላይብራሪ]]ዎችና በ[[ሲስተም ዩቲሊቲ]]ዎች የታገዘ ነበር። ቆይቶም ጂኤንዩ/ሊኑክስ የሚለውን ስም ተሰጥቶታል። ሊኑክስ በአሁኑ ሰአት ለተለያየ ጥቅም በአካታች ውስጥ ገብቶ ማለትም «ፓኬጅድ ሆኖ» በስርጭት ላይ ይግኛል። የሊኑክስ ስርዓተ ክወናዎች በተለምዶ "ስርጭቶች" በሚል ስያሜ ተዘጋጅተው የሚቀርቡ ሲሆን፣ በዚህም ምክንያት ከርነሉ በጥቂቱ ተቀያይሮ እንገኘዋለን። ታዋቂ ከሆኑት የሊኑክስ ስርጭቶች መካከል [[ኡቡንቱ]]፣ [[ፌዶራ]]፣ [[ዴቢያን]]፣ [[ካሊ ሊኑክስ]]፣ እና [[ሬድ ሃት]] ይጠቀሳሉ። [[ስዕል:Fedora Linux 40 KDE Plasma.png|thumb|460x460px|የተለያዩ የሊኑክስ ስርጭቶች የተጠቃሚ በይነገጽ ማሳያ]] ሊኑክስ በአመዛኙ በሰርቨሮች ውስጥ ባለው ጥቅም ይታወቃል በመሆኑም ከ[[አይቢኤም]]፣ [[ሰን ማይክሮሲስተምስ]]፣ [[ዴል]]፣ [[ሄውሌት ፓካርድ]]ና [[ኖቬል]]ን ከመሳስሉ ድርጅቶች እርዳታን ሲያገኝ ቆይቶአል። በአሁኑ ጊዜ በአለም ላይ ካሉት በሺዎች የሚቆጠሩ የሊኑክስ ስርጭቶች መካከል አብዛኛዎቹ በሰርቨሮች፣ በክላውድ ኮምፒዩቲንግ፣ በስማርት ስልኮች፣ በሱፐር ኮምፒዩተሮች፣ እና በግል ኮምፒዩተሮች ላይ ይሰራሉ። ከዚሀም በተጨማሪ ሊኑክስ በተለያዪ የኮምፕዩተር ቁሥ አካላት ላይ ማለትም ሃርድ ዌር፣ በዴስክ ቶፕ ኮምፒዩተሮች ላይ፣ በ[[ምጡቅ ኮምፒዩተር]]ዎች ማለትም ሱፐር ኮምፒዩትር ላይ፣ በ[[ኢምቤድድ መሳሪያ]]ዎች፣ በ[[ሞባይል ስልክ]]ዎችና በ[[ራውተር]]ዎች እንደ ስርአተ ክወና ሆኖ ያገለግላል። እጅግ ታዋቂ የሆነው የ[[አንድሮይድ]] ስርዓተ ክወናም በሊኑክስ ከርነል ላይ የተመሰረተ በመሆኑ፣ ሊኑክስ በአለም ላይ ከፍተኛውን የተጠቃሚዎች ቁጥር የያዘ እና እጅግ በጣም በስፋት የተጫነ ስርዓተ ክወና ያደርገዋል። == አጠቃላይ ዕይታ == የሊኑክስ ከርነል የተፈጠረው በ1983 እ.ኤ.አ ሪቻርድ ስቶልማን የጀመሩት የ[[ግኑ ፕሮጀክት]]፣ ሙሉ ለሙሉ ነጻ የሆነ ዩኒክስ-መሰል ስርዓተ ክወና ለመፍጠር አቅዶ በሚሰራበት ወቅት የተፈጠረውን የከርነል ክፍተት ለመሙላት ነው። ምንም እንኳን በወቅቱ እንደ ሚኒክስ ያሉ ሌሎች ስርዓቶች ቢኖሩም፣ አጠቃቀማቸው ለትምህርት አላማ ብቻ የተገደበ እንጂ ሙሉ በሙሉ ለንግድ እና ለማሻሻያ ነጻ አልነበሩም። የሊኑክስ ኮድ በማንኛውም ሰው ሊታይ፣ ሊሻሻል፣ እና በንግድም ሆነ በነጻ ሊሰራጭ ይችላል። ይህ መብት የተጠበቀው በ[[GNU General Public License]] ነው። [[ስዕል:Oversimplified Structure of the Linux kernel.svg|thumb|የሊኑክስ አወቃቀር፦ ከሃርድዌር እስከ አፕሊኬሽን ያለው ንብርብር]] አንድ የሊኑክስ ስርጭት ምን ያህል ትልቅ እንደሆነ ለማሳየት በ2001 እ.ኤ.አ በተደረገ ጥናት፣ 'ሬድ ሃት ሊኑክስ 7.1' 30 ሚሊዮን የኮድ መስመሮችን የያዘ ሲሆን፣ ይህንን ስርዓት በመደበኛ የንግድ ሶፍትዌር አሰራር ለመፍጠር ቢሞከር 1.08 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር (በ2000 ዓ.ም ዋጋ) ይፈጅ እንደነበር ተገምቷል። በኋላ በ2007 እ.ኤ.አ በ'ዴቢያን 4.0' ላይ በተሰራ ጥናት ደግሞ፣ ኮዱ ወደ 283 ሚሊዮን መስመሮች አድጎ 7.1 ቢሊዮን ዶላር ሊያወጣ እንደሚችል ተሰልቷል። ይህ የክፍት ምንጭ ማህበረሰብን ትልቅ ጥንካሬ እና ስኬት ያሳያል። == ሊኑክስ በኢትዮጵያ == በኢትዮጵያ ውስጥ የሊኑክስ እና የክፍት ምንጭ ሶፍትዌሮች አጠቃቀም በከፍተኛ ሁኔታ እያደገ ይገኛል። በተለይም በ[[ሶፍትዌር ማበልጸግ]]፣ በሳይበር ደህንነት፣ እና በኢንተርፕራይዝ የ[[ሰርቨር]] አስተዳደር ዘርፍ ውስጥ በስፋት ጥቅም ላይ ይውላል። [[ስዕል:Ethiopian_Linux_User_Group_Meetup_Placeholder.jpg|right|thumb|በኢትዮጵያ የሊኑክስ እና የክፍት ምንጭ ቴክኖሎጂ ተጠቃሚዎች ስብሰባ]] === የአፍ መፍቻ ቋንቋዎች እና ግዕዝ ድጋፍ === ሊኑክስ ለአማርኛ፣ ትግርኛ፣ ኦሮምኛ እና ለሌሎችም የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ከመሰረቱ ጀምሮ ጠንካራ ድጋፍ አለው። በተለይም የ[[ግዕዝ]] ፊደላትን ለመጻፍ የሚያስችሉ መሳሪያዎች፣ እንደ ኢትዮፒክ ኪቦርድ እና የ m17n/IBus ዳታቤዞች በቀላሉ በሊኑክስ ላይ ይሰራሉ። አዲሶቹ የሊኑክስ ስርጭቶች የኢትዮጵያን ኪቦርድ ቀድመው አካትተው ስለሚመጡ፣ ተጠቃሚዎች የዊንዶውስ አካባቢ እንደሚያስፈልገው አይነት የሶስተኛ ወገን ኪቦርድ ሶፍትዌሮች (ለምሳሌ ፓወር ግዕዝ) መጫን ሳያስፈልጋቸው ቋንቋቸውን በቀጥታ መርጠው መጠቀም ይችላሉ። === የኢንተርፕራይዝ እና የትምህርት ዘርፍ አጠቃቀም === የ[[ኢትዮጵያ ሊኑክስ ተጠቃሚዎች ቡድን]] እና የዩኒቨርሲቲ የኮምፒዩተር ሳይንስ ክለቦች ይህንን ቴክኖሎጂ በማስተዋወቅ ረገድ ግንባር ቀደም ናቸው። አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፣ የአዳማ ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ እና ሌሎችም የኢትዮጵያ ዩኒቨርሲቲዎች ለኮምፒዩተር ሳይንስ እና ኢንጂነሪንግ ተማሪዎቻቸው ሊኑክስን በማስተማሪያነት ይጠቀማሉ። [[ስዕል:Ubuntu 24.10 Oracular Oriole Desktop English.jpg|thumb|432x432px|[[ubuntu]]]] በንግዱ ዘርፍም የ[[ኢትዮ ቴሌኮም]] የዳታ ማዕከላት፣ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክን ጨምሮ በርካታ የአገር ውስጥ ባንኮች ለኮር-ባንኪንግ ሲስተሞቻቸው፣ እንዲሁም የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር ለሰርቨር እና መሠረተ ልማታቸው ጠንካራ የሊኑክስ ስርዓቶችን (በተለይም Red Hat Enterprise Linux እና SUSE Linux) በስፋት ይጠቀማሉ። == ታሪክ == [[ስዕል:Linus Torvalds (cropped).jpg|thumb|ሊነስ ቶርቫልድስ፣ የሊኑክስ ከርነል ፈጣሪ እና ዋና አርክቴክት]] === ቀደምት ማሳያዎች === የ[[ዩኒክስ]] [[ስርአተ ክወና]] የተጸነሰውና የተገበረው በ[[1960 እ.ኤ.አ.]] ከዛም በ[[1970 እ.ኤ.አ.]] ተለቀቀ። የዩኒክስ መነሻ በኤቲ ኤንድ ቲ ቤል ላብስ ውስጥ በኬን ቶምፕሰን እና ዴኒስ ሪቺ እጅ ነው። በመጀመሪያ የተሰራው በ[[አሴምብሊ ቋንቋ]] ቢሆንም፣ በ1973 በሲ ፕሮግራሚንግ ቋንቋ ተሻሽሎ ዳግም ተጻፈ። በሰፊው መገኘቱና እንዲሁም ተጓጓዥንቱ በተለያዩ የትምህርትና የንግድ ተቋምት እንዲራባ፣ እንዲቀየር ብሎም በሌሎች ስርአት ክወናዎች ላይ የዲዛይን ተጽኖ እንዲያመጣ አስችሎታል። ከጊዜ በኋላ የኮምፒዩተር ኩባንያዎች ዩኒክስን የንግድ ምርት ስላደረጉት፣ ሪቻርድ ስቶልማን ሙሉ በሙሉ ነጻ የሆነ የዩኒክስ አማራጭ ለመፍጠር በ1983 የግኑ ፕሮጀክትን ጀመሩ። በ1990ዎቹ መጀመሪያ አብዛኛዎቹ የሲስተም አካላት (እንደ ኮምፓይለሮች፣ ሼል፣ እና የተለያዩ የትዕዛዝ መስጫዎች) ተጠናቀው ነበር። የጎደለው ነገር ቢኖር የልብ ምት የሆነው 'ከርነል' ብቻ ነበር። === ፈጠራ === በ1990 እ.ኤ.አ. ሊነስ ቶርቫልድስ በሄልሲንኪ ዩኒቨርሲቲ የኮምፒዩተር ሳይንስ ተማሪ እያለ ከዩኒክስ ጋር ተዋወቀ። ፕሮፌሰሩ የተጠቀሙበት የሚኒክስ ስርዓተ ክወና ለትምህርት ብቻ የተፈቀደ ስለነበር፣ ሊነስ የራሱን ስርዓተ ክወና መጻፍ ጀመረ። ሊነስ የ POSIX መስፈርቶችን ተከትሎ ከርነሉን ካዳበረ በኋላ፣ በ1991 ሊኑክስ ወደ ዓለም ብቅ አለ። መጀመሪያ ላይ ሊነስ ከርነሉን ብቻ የለቀቀ ሲሆን፣ ብዙም ሳይቆይ ከግኑ ሶፍትዌሮች ጋር ሲቀናጅ ሙሉ እና ነጻ ስርዓተ ክወና ሆነ። === የቅጂ መብት፣ የንግድ ምልክት እና ስያሜ === በመጀመሪያ ሊነስ ፕሮጀክቱን "Freax" ("Free"፣ "Freak"፣ እና ከዩኒክስ የተወሰደችው "X" ጥምረት) ብሎ ሊሰይመው አስቦ ነበር። ነገር ግን በ1991 ፋይሎቹን በኤፍ.ቲ.ፒ ሰርቨር ላይ ሲያስቀምጥ፣ የሰርቨሩ አስተዳዳሪ የነበረው አሪ ለምኬ ስሙ አላማረኝም በማለት፣ ያለ ሊነስ ፈቃድ የፋይሉን ማውጫ "Linux" ብሎ ሰየመው። ከጊዜ በኋላ ሊነስም ይህንን ስም ተቀበለው። ሊኑክስ የሚለው ስም በአሜሪካ የንግድ ምልክት ህግ መሰረት የሊነስ ቶርቫልድስ ንብረት ነው። በ1994 እ.ኤ.አ ዊሊያም ዴላ ክሮስ የተባለ ግለሰብ የ"ሊኑክስ"ን ስም በራሱ አስመዝግቦ የሮያልቲ ክፍያ ከኩባንያዎች መጠየቅ ሲጀምር፣ ሊነስ እና ማህበረሰቡ ክስ መስርተው ስሙን ማስመለስ ችለዋል። [[ስዕል:GNU_Linux_Tux_Mascot_Placeholder.svg|left|thumb|ተክስ ፔንጉዊን ከግኑ አርማ ጋር ሲዋሃድ]] '''የግኑ/ሊኑክስ የስያሜ ውዝግብ፡''' የነጻ ሶፍትዌር ፋውንዴሽን እና ሪቻርድ ስቶልማን ስርዓተ ክወናው '''ግኑ/ሊኑክስ''' ተብሎ እንዲጠራ አጥብቀው ይመክራሉ። ምክንያቱም ሊኑክስ ብቻውን ስርዓተ ክወና መሆን ስለማይችል እና አብዛኛው የሲስተም ሶፍትዌር ከግኑ ፕሮጀክት የመጣ በመሆኑ ነው። ሆኖም ግን፣ አብዛኛው ሚዲያ እና ታዋቂ ኩባንያዎች በቀላሉ '''ሊኑክስ''' ማለትን መርጠዋል። == ዲዛይን == የሊኑክስ ስርዓት በንድፍ ሳይሆን በተፈጥሮአዊ የዝግመተ ለውጥ መንገድ እንዳደገ በርካታ ገንቢዎች ይስማማሉ። ታዋቂው ጸሃፊ ኤሪክ ሬይመንድ እንዳለው፣ ሊኑክስ በአንድ ማዕከላዊ ቡድን በተዘጋ ዲዛይን ሳይሆን "በሺዎች በሚቆጠሩ በጎ ፈቃደኞች በየጊዜው በበይነመረብ ላይ በሚያደርጉት ፈጣን የኮድ መሻሻል እና የእርስበርስ እርማት" ያደገ ቴክኖሎጂ ነው። የሊኑክስ ከርነል [[ሞኖሊቲክ ከርነል|ሞኖሊቲክ]] በመሆኑ የሃርድዌር፣ የኔትዎርክ፣ እና የፋይል ሲስተም አስተዳደርን ጠቅልሎ ይይዛል። === የሲስተም ክፍሎች === የአንድ የተሟላ ሊኑክስ ስርዓት ክፍሎች የሚከተሉትን ያካትታሉ፦ * '''ቡት ሎደር፡''' ኮምፒዩተሩ ሲበራ ከርነሉን ወደ ሜሞሪ የሚጭን ፕሮግራም። * '''ኢኒት ፕሮግራም፡''' ከርነሉ ስራ እንደጀመረ የመጀመሪያው የሚነሳው ፕሮሰስ። * '''የሶፍትዌር ቤተመጽሐፍት፡''' ፕሮግራሞች ከከርነሉ ጋር እንዲነጋገሩ የሚያደርግ። * '''ፓኬጅ ማናጀር፡''' ሶፍትዌሮችን ከበይነመረብ ለማውረድ፣ ለመጫን እና ለማደስ የሚያገለግል።[[ስዕል:BunsenLabs Linux Boron terminal about - English.png|thumb|389x389px|የሊኑክስ የጽሁፍ ትዕዛዝ ማስተላለፊያ ማሳያ]] === የተጠቃሚ በይነገጽ === በሊኑክስ ውስጥ የተጠቃሚ በይነገጽ በሁለት መንገድ ይከፈላል፦ 1. '''የጽሁፍ ትዕዛዝ ማስተላለፊያ፡''' ሼሎች በመጠቀም በጽሁፍ ትዕዛዝ መስጠት። ይህ ለሰርቨር አስተዳደር እና ስራዎችን አውቶማቲክ ለማድረግ ከፍተኛ ጥቅም አለው። 2. '''ግራፊካዊ በይነገጽ፡''' አጠቃቀምን የሚያቀል የገጽታ ክፍል ነው። እነዚህ ገጽታዎች በ[[X Window System]] ወይም በአዲሱ [[ዌይላንድ]] ፕሮቶኮል ላይ ይሰራሉ። ታዋቂ ከሆኑት የሊኑክስ የዴስክቶፕ ገጽታዎች መካከል [[ግኖም]]፣ [[ኬዲኢ]]፣ [[ሲናሞን]] እና [[ኤክስኤፍሲኢ]] ይጠቀሳሉ። === የቪዲዮ ማስገቢያ መሰረተ ልማት === ሊኑክስ ለቪዲዮ እና ቴሌቪዥን ግንኙነት ጠንካራ የከርነል ኤፒአይዎች አሉት። ከነዚህም ውስጥ V4L2 ለዌብካም እና ለቪዲዮ ስትሪሚንግ ሲያገለግል፣ DVB ኤፒአይ ደግሞ የዲጂታል ቲቪ ሲግናሎችን ለመቀበል ያገለግላል። == የንግድ እድገት እና አጠቃቀም == [[ስዕል:Trinity (supercomputer).jpg|thumb|የሊኑክስ ሰርቨር የገበያ ድርሻ እና አጠቃቀም በዓለም ዙሪያ]] === የገበያ ድርሻ እና ተቀባይነት === መጀመሪያ ላይ በግል ሙከራ የተጀመረው ሊኑክስ፣ በ1990ዎቹ አጋማሽ የናሳ ተመራማሪዎች ውድ የሆኑ ሜይንፍሬም ኮምፒዩተሮችን በርካሽ የሊኑክስ ኮምፒዩተሮች መቀየር ሲጀምሩ ተቀባይነቱ አደገ። በመቀጠልም አይቢኤም፣ ዴል፣ እና ኤች.ፒ የንግድ ድጋፍ መስጠት ጀመሩ። በአሁኑ ሰዓት የሊኑክስ ድርሻ አስገራሚ ነው፦ * '''የድር ሰርቨሮች፡''' በዓለም ላይ ካሉ ታላላቅ ድረ-ገጾች እና 1 ሚሊዮን ትላልቅ ሰርቨሮች ውስጥ ከ 96% በላይ የሚሆኑት የሊኑክስ ሰርቨሮችን ይጠቀማሉ። የክላውድ ኢንደስትሪውንም 80% ተቆጣጥሯል። * '''የሞባይል ስልኮች፡''' የአንድሮይድ ስርዓተ ክወና በሊኑክስ ላይ የተመሰረተ በመሆኑ በስማርት ስልክ ገበያ ላይ ትልቁን ድርሻ ይይዛል። * '''ሱፐር ኮምፒዩተሮች፡''' በዓለም ላይ ካሉ 500 እጅግ ፈጣን ሱፐር ኮምፒዩተሮች 100% የሚሆኑት የሚጠቀሙት ሊኑክስን ነው። * '''በዴስክቶፕ፡''' ምንም እንኳን ዊንዶውስ ቢመራም፣ የሊኑክስ ዴስክቶፕ ገበያ እያደገ መጥቶ ወደ 4.3% አካባቢ ደርሷል። በተጨማሪም ክሮም ኦኤስ ትምህርት ቤቶችን ተቆጣጥሯል። የጌሚንግ ኢንዱስትሪውም በቫልቭ የ[[SteamOS]] ፈጠራ ወደ ሊኑክስ እያደላ ነው። === በፊልም ኢንዱስትሪ እና በመንግስታት አጠቃቀም === የሊኑክስ አቅም በሆሊውድም ከፍተኛ ነው። ታይታኒክ በ1997 እ.ኤ.አ ሊኑክስን በመጠቀም የተሰራ የመጀመሪያው ትልቅ ፊልም ሲሆን፣ በአሁኑ ሰዓት ድሪምወርክስ፣ ፒክሳር፣ እና ዌታ ዲጂታል የቪዥዋል ኢፌክት ስራዎቻቸውን ከ 95% በላይ የሚሰሩት በሊኑክስ ነው። በዓለም ዙሪያ ያሉ በርካታ መንግስታት ነጻነታቸውን ለመጠበቅ፣ ደህንነትን ለማረጋገጥ እና ወጪን ለመቀነስ ሊኑክስን ይጠቀማሉ። በህንድ የኬረላ ግዛት ሁሉም ትምህርት ቤቶች ሊኑክስን ብቻ እንዲጠቀሙ ህግ ወጥቷል። የቻይና መንግስት የራሱን 'ሉንግሰን' ፕሮሰሰሮች በሊኑክስ ያስተዳድራል። ስፔን እና ፈረንሳይ ፖሊስ እንዲሁም ጦር ሀይላቸው የራሳቸውን የሊኑክስ ስርጭት ገንብተዋል። ሰሜን ኮሪያም "ሬድ ስታር ኦኤስ" የተባለ የራሷ ሊኑክስ አላት። == የሶፍትዌር ማበልጸግ እና ፕሮግራሚንግ በሊኑክስ == [[ስዕል:VS Code Screenshot.png|thumb|የሶፍትዌር ማበልጸጊያ አካባቢ በሊኑክስ ላይ ሲሰራ]] ሊኑክስ ለሶፍትዌር ገንቢዎች እጅግ ተመራጭ መድረክ ነው። ሁሉም ማለት ይቻላል የፕሮግራሚንግ ቋንቋዎች በሊኑክስ ላይ በቀላሉ ይሰራሉ። የጂ.ኤን.ዩ ኮምፓይለር ስብስብ ለ ሲ፣ ሲ++፣ እና ፎርትራን ፕሮግራሚንግ ዋና መሳሪያ ሲሆን፣ እንደ LLVM ያሉ አዳዲስ ቴክኖሎጂዎችም በስፋት ይገኛሉ። ለድር እና ስክሪፕቲንግ ፓይዘን፣ ጃቫ፣ ፒኤችፒ፣ ፐርል፣ እና ሩቢ ያለምንም ችግር ይሰራሉ። አፕሊኬሽንን ለሚሰሩ እንደ ጂቲኬ እና ኪውቲ ያሉ የሶፍትዌር ማዕቀፎች አሉ። በኢትዮጵያ ውስጥ ያሉ የሶፍትዌር ማበልጸጊያ ኩባንያዎች እና ጅምር የቴክኖሎጂ ስራዎች ምርቶቻቸውን ለመስራት የሊኑክስን መድረክ በብዛት ይጠቀማሉ። == ልማት እና ማህበረሰብ == የሊኑክስ ከርነል ዋና መሪ አሁንም ሊነስ ቶርቫልድስ ሲሆን፣ የረጅም ጊዜ ስሪቶችን ደግሞ ግሬግ ክሮዋ-ሀርትማን ይመራሉ። ምንም እንኳን ሊኑክስ ነጻ ቢሆንም፣ በአሁኑ ሰዓት ከ85% በላይ የሚሆነው የከርነል ኮድ የሚጻፈው ክፍያ በሚያገኙ የሶፍትዌር ኢንጂነሮች (ለምሳሌ ከ ኢንቴል፣ ሳምሰንግ፣ ጎግል፣ ኤ.ኤም.ዲ እና ፌስቡክ) ነው። ኩባንያዎቹ ሶፍትዌሩን በነጻ ቢሰጡም፣ ከቴክኒክ ድጋፍ እና ከስልጠና ከፍተኛ ትርፍ ያገኛሉ። == የሃርድዌር ድጋፍ == [[ስዕል:Raspberry Pi 4 Model B - Side.jpg|thumb|475x475px|ሊኑክስ በተለያዩ አነስተኛ የኤሌክትሮኒክስ መገልገያዎች ላይ ሲሰራ]] ሊኑክስ ከማንኛውም ኦፐሬቲንግ ሲስተም በበለጠ እጅግ በጣም ብዙ ለሆኑ የሃርድዌር አይነቶች እና አርክቴክቸሮች ድጋፍ አለው። ከ ARM ሞባይሎች፣ ከማክ ኮምፒዩተሮች፣ እስከ ግዙፍ የ አይቢኤም ሜይንፍሬም ኮምፒዩተሮች ላይ ይሰራል። በተጨማሪም ሊኑክስ በ"ኢምቤዴድ" ሲስተሞች ውስጥ እጅግ ጠቃሚ ነው። የኢንተርኔት ራውተሮች፣ ስማርት ቴሌቪዥኖች፣ የመኪና ኮምፒዩተሮች፣ ሌላው ቀርቶ ወደ ህዋ የሚላኩ ሮኬቶች የሚሰሩት በሊኑክስ ነው። == ደህንነት == የሊኑክስ የደህንነት ጥንካሬ ዋነኛው ምስጢር ክፍት ምንጭ መሆኑ ነው። "የሊነስ ህግ" እንደሚለው፣ "በቂ አይኖች ካሉ፣ ሁሉም የኮድ ስህተቶች በቀላሉ ይጋለጣሉ"። በመላው አለም ያሉ በሺዎች የሚቆጠሩ ፕሮግራመሮች ኮዱን በየጊዜው ስለሚገመግሙት፣ ማንኛውም የደህንነት ክፍተት ከተገኘ በጥቂት ሰዓታት ውስጥ ይታረማል። ከዊንዶውስ ጋር ሲነጻጸር ሊኑክስ በተፈጥሮው የደህንነት መዋቅሩ ጠንካራ በመሆኑ የቫይረስ ማጥፊያ በግዴታ አይፈልግም። ይህ ደግሞ በኢትዮጵያ ላሉ የፋይናንስ ተቋማት የደንበኞቻቸውን መረጃ ከሳይበር ጥቃት ለመጠበቅ ዋነኛ ምርጫቸው እንዲሆን አድርጎታል። የክፍት ምንጭ ደህንነት ፋውንዴሽን እና ሊኑክስ ፋውንዴሽንም የሲስተሙን ደህንነት ለማስጠበቅ በጋራ ይሰራሉ። == ማጣቀሻዎች == {{Reflist}} == ተጨማሪ ንባብ == * [[ክፍት ምንጭ ሶፍትዌር]] * [[ስርዓተ ክወና]] * [[የሊኑክስ ስርጭቶች]] * [[ኡቡንቱ]] [[ምድብ:ስርዓተ ክወናዎች]] [[ምድብ:ሊኑክስ]] [[ምድብ:ክፍት ምንጭ ሶፍትዌር]] [[ምድብ:የኮምፒዩተር ታሪክ]] [[ምድብ:የኢትዮጵያ ቴክኖሎጂ]] pv1017c1ycinna8n8e0ny37mq81ngq2 392350 392349 2026-06-14T01:45:49Z Eyu07 37572 392350 wikitext text/x-wiki [[መደብ:ኮምፒዩተር]] {{Short description|የዩኒክስ-መሰል ስርዓተ ክወናዎች ቤተሰብ}} {{Infobox OS|name=ሊኑክስ|title=ሊኑክስ|logo=Tux.svg|logo_size=150px|logo caption=[[ተክስ]]፣ የሊኑክስ አርማ፣ በላሪ ኤዊንግ የተፈጠረ|developer={{ubl|[[ሊነስ ቶርቫልድስ]] (ዋና መሪ)|የክፍት ምንጭ ማህበረሰብ እና የተለያዩ ኩባንያዎች}}|family=[[ዩኒክስ-መሰል]]|working state=አሁን እየሰራ ያለ|source model=[[ክፍት ምንጭ]]|released={{start date and age|1991|9|17|df=yes}} (የከርነል የመጀመሪያ ልቀት)|marketing target=አጠቃላይ (ክላውድ፣ ሰርቨር፣ ሞባይል፣ ሱፐር ኮምፒዩተር፣ እና የግል ኮምፒዩተሮች)|language=ብዙ ቋንቋዎች (የኢትዮጵያ ቋንቋዎችን ጨምሮ)|kernel type=[[ሞኖሊቲክ ከርነል|ሞኖሊቲክ]]|influenced by=[[ዩኒክስ]] እና [[ሚኒክስ]]|license=[[GPLv2]] (የሊኑክስ ከርነል)|other_articles=[[የሊኑክስ ከርነል]]፣ [[የሊኑክስ ስርጭቶች]]}} [[ስዕል:334px-Tux.svg.png|thumb|140x140px|የሊኑክስ ምልክት]] '''ሊኑክስ''' (በእንግሊዝኛ አጠራር፡ ሊነክስ / ˈlɪnʊks/) የሚባለው ቴክኖሎጂ የ[[ኮምፒውተር]] ዉስጠ-አካልን የሚቆጣጠር ([[ስርአተ ክውና]]) [[ዩኒክስ]]ን የሚመስል በ[[ክፍት ምንጭ]] እና በ[[ነፃ ሶፍትዌር]] ሞዴል ላይ የተመሰረተ የ[[ሶፍትዌር]] ቤተሰብ ነው። ነገር ግን ብዙ ጊዜ ሰዎች ሊኒክስ ብለው የሚጠሩት ከዩኒክስ የሚባለው ኦፕሬቲንግ ሲስተም የተወለዱትን ኦፕሬቲንግ ሲስተሞችን ነው። ሊኑክስ በነፃ ከሚገኙ ሶፍትዌሮች ግንባር ቀደም ተብሎ ሊጠቀስ የሚችል ነው። የ[[ምንጭ ኮድ]]ንም ማለትም ሊኑክስ የተጻፈበትን ኮድ ተጠቃሚው ያለ ምንም ቅድመ ሁኔታ ሊቀይረው፣ ሊጠቀመው ብሎም እንደገና ሊያሰራጨው ይችላል። የሊኑክስ ከርነል ለመጀመሪያ ጊዜ በ17 ሴፕቴምበር [[1991 እ.ኤ.አ.]] ለህዝብ ቀረበ። ይኸውም ለ[[ኢንቴል]] x86 ፒሲ አርክቴክቱር የተሰራው ሲሆን፣ ሊኒክስን የፈጠረው [[ሊኑስ ቶርቫልድስ]] የሚባል የ[[ፊንላንድ]] ዜጋ ነው። ከዚሀም በተጨማሪ ከርነሉ ጠቃሚ ስርአተ ክወና እንዲሆን ከ[[ጂኤንዩ]] ፕሮጀክት በ[[ላይብራሪ]]ዎችና በ[[ሲስተም ዩቲሊቲ]]ዎች የታገዘ ነበር። ቆይቶም ጂኤንዩ/ሊኑክስ የሚለውን ስም ተሰጥቶታል። ሊኑክስ በአሁኑ ሰአት ለተለያየ ጥቅም በአካታች ውስጥ ገብቶ ማለትም «ፓኬጅድ ሆኖ» በስርጭት ላይ ይግኛል። የሊኑክስ ስርዓተ ክወናዎች በተለምዶ "ስርጭቶች" በሚል ስያሜ ተዘጋጅተው የሚቀርቡ ሲሆን፣ በዚህም ምክንያት ከርነሉ በጥቂቱ ተቀያይሮ እንገኘዋለን። ታዋቂ ከሆኑት የሊኑክስ ስርጭቶች መካከል [[ኡቡንቱ]]፣ [[ፌዶራ]]፣ [[ዴቢያን]]፣ [[ካሊ ሊኑክስ]]፣ እና [[ሬድ ሃት]] ይጠቀሳሉ። [[ስዕል:Fedora Linux 40 KDE Plasma.png|thumb|460x460px|የተለያዩ የሊኑክስ ስርጭቶች የተጠቃሚ በይነገጽ ማሳያ]] ሊኑክስ በአመዛኙ በሰርቨሮች ውስጥ ባለው ጥቅም ይታወቃል በመሆኑም ከ[[አይቢኤም]]፣ [[ሰን ማይክሮሲስተምስ]]፣ [[ዴል]]፣ [[ሄውሌት ፓካርድ]]ና [[ኖቬል]]ን ከመሳስሉ ድርጅቶች እርዳታን ሲያገኝ ቆይቶአል። በአሁኑ ጊዜ በአለም ላይ ካሉት በሺዎች የሚቆጠሩ የሊኑክስ ስርጭቶች መካከል አብዛኛዎቹ በሰርቨሮች፣ በክላውድ ኮምፒዩቲንግ፣ በስማርት ስልኮች፣ በሱፐር ኮምፒዩተሮች፣ እና በግል ኮምፒዩተሮች ላይ ይሰራሉ። ከዚሀም በተጨማሪ ሊኑክስ በተለያዪ የኮምፕዩተር ቁሥ አካላት ላይ ማለትም ሃርድ ዌር፣ በዴስክ ቶፕ ኮምፒዩተሮች ላይ፣ በ[[ምጡቅ ኮምፒዩተር]]ዎች ማለትም ሱፐር ኮምፒዩትር ላይ፣ በ[[ኢምቤድድ መሳሪያ]]ዎች፣ በ[[ሞባይል ስልክ]]ዎችና በ[[ራውተር]]ዎች እንደ ስርአተ ክወና ሆኖ ያገለግላል። እጅግ ታዋቂ የሆነው የ[[አንድሮይድ]] ስርዓተ ክወናም በሊኑክስ ከርነል ላይ የተመሰረተ በመሆኑ፣ ሊኑክስ በአለም ላይ ከፍተኛውን የተጠቃሚዎች ቁጥር የያዘ እና እጅግ በጣም በስፋት የተጫነ ስርዓተ ክወና ያደርገዋል። == አጠቃላይ ዕይታ == የሊኑክስ ከርነል የተፈጠረው በ1983 እ.ኤ.አ ሪቻርድ ስቶልማን የጀመሩት የ[[ግኑ ፕሮጀክት]]፣ ሙሉ ለሙሉ ነጻ የሆነ ዩኒክስ-መሰል ስርዓተ ክወና ለመፍጠር አቅዶ በሚሰራበት ወቅት የተፈጠረውን የከርነል ክፍተት ለመሙላት ነው። ምንም እንኳን በወቅቱ እንደ ሚኒክስ ያሉ ሌሎች ስርዓቶች ቢኖሩም፣ አጠቃቀማቸው ለትምህርት አላማ ብቻ የተገደበ እንጂ ሙሉ በሙሉ ለንግድ እና ለማሻሻያ ነጻ አልነበሩም። የሊኑክስ ኮድ በማንኛውም ሰው ሊታይ፣ ሊሻሻል፣ እና በንግድም ሆነ በነጻ ሊሰራጭ ይችላል። ይህ መብት የተጠበቀው በ[[GNU General Public License]] ነው። [[ስዕል:Oversimplified Structure of the Linux kernel.svg|thumb|የሊኑክስ አወቃቀር፦ ከሃርድዌር እስከ አፕሊኬሽን ያለው ንብርብር]] አንድ የሊኑክስ ስርጭት ምን ያህል ትልቅ እንደሆነ ለማሳየት በ2001 እ.ኤ.አ በተደረገ ጥናት፣ 'ሬድ ሃት ሊኑክስ 7.1' 30 ሚሊዮን የኮድ መስመሮችን የያዘ ሲሆን፣ ይህንን ስርዓት በመደበኛ የንግድ ሶፍትዌር አሰራር ለመፍጠር ቢሞከር 1.08 ቢሊዮን የአሜሪካ ዶላር (በ2000 ዓ.ም ዋጋ) ይፈጅ እንደነበር ተገምቷል። በኋላ በ2007 እ.ኤ.አ በ'ዴቢያን 4.0' ላይ በተሰራ ጥናት ደግሞ፣ ኮዱ ወደ 283 ሚሊዮን መስመሮች አድጎ 7.1 ቢሊዮን ዶላር ሊያወጣ እንደሚችል ተሰልቷል። ይህ የክፍት ምንጭ ማህበረሰብን ትልቅ ጥንካሬ እና ስኬት ያሳያል። == ሊኑክስ በኢትዮጵያ == በኢትዮጵያ ውስጥ የሊኑክስ እና የክፍት ምንጭ ሶፍትዌሮች አጠቃቀም በከፍተኛ ሁኔታ እያደገ ይገኛል። በተለይም በ[[ሶፍትዌር ማበልጸግ]]፣ በሳይበር ደህንነት፣ እና በኢንተርፕራይዝ የ[[ሰርቨር]] አስተዳደር ዘርፍ ውስጥ በስፋት ጥቅም ላይ ይውላል። [[ስዕል:Ethiopian_Linux_User_Group_Meetup_Placeholder.jpg|right|thumb|በኢትዮጵያ የሊኑክስ እና የክፍት ምንጭ ቴክኖሎጂ ተጠቃሚዎች ስብሰባ]] === የአፍ መፍቻ ቋንቋዎች እና ግዕዝ ድጋፍ === ሊኑክስ ለአማርኛ፣ ትግርኛ፣ ኦሮምኛ እና ለሌሎችም የኢትዮጵያ ቋንቋዎች ከመሰረቱ ጀምሮ ጠንካራ ድጋፍ አለው። በተለይም የ[[ግዕዝ]] ፊደላትን ለመጻፍ የሚያስችሉ መሳሪያዎች፣ እንደ ኢትዮፒክ ኪቦርድ እና የ m17n/IBus ዳታቤዞች በቀላሉ በሊኑክስ ላይ ይሰራሉ። አዲሶቹ የሊኑክስ ስርጭቶች የኢትዮጵያን ኪቦርድ ቀድመው አካትተው ስለሚመጡ፣ ተጠቃሚዎች የዊንዶውስ አካባቢ እንደሚያስፈልገው አይነት የሶስተኛ ወገን ኪቦርድ ሶፍትዌሮች (ለምሳሌ ፓወር ግዕዝ) መጫን ሳያስፈልጋቸው ቋንቋቸውን በቀጥታ መርጠው መጠቀም ይችላሉ። === የኢንተርፕራይዝ እና የትምህርት ዘርፍ አጠቃቀም === አዲስ አበባ ዩኒቨርሲቲ፣ የአዳማ ሳይንስ እና ቴክኖሎጂ ዩኒቨርሲቲ እና ሌሎችም የኢትዮጵያ ዩኒቨርሲቲዎች ለኮምፒዩተር ሳይንስ እና ኢንጂነሪንግ ተማሪዎቻቸው ሊኑክስን በማስተማሪያነት ይጠቀማሉ። የተወሰኑ ኢትዮጵያያን ተጠቃሚዎች አጠቃቀማቸውን ለማሳደግና ለመረዳዳት ልዩ ልዩ ቡድኖች መስርተዋል። ለእብነት ግንባር ቀደሙ [https://groups.google.com/g/linux-ethiopia ግኑ/ሊኑክስ ኢትዮጵያ]፣ የ[[ኢትዮጵያ ሊኑክስ ተጠቃሚዎች ቡድን|ኢትዮጵያ ሊኑክስ አፍቃሪያን ማህበር]] እና የዩኒቨርሲቲ የኮምፒዩተር ሳይንስ ክለቦች ይህንን ቴክኖሎጂ በማስተዋወቅ ረገድ ተጠቃሽ ናቸው። [[ስዕል:Ubuntu 24.10 Oracular Oriole Desktop English.jpg|thumb|432x432px|[[ubuntu]]]] በንግዱ ዘርፍም የ[[ኢትዮ ቴሌኮም]] የዳታ ማዕከላት፣ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክን ጨምሮ በርካታ የአገር ውስጥ ባንኮች ለኮር-ባንኪንግ ሲስተሞቻቸው፣ እንዲሁም የኢንፎርሜሽን መረብ ደህንነት አስተዳደር ለሰርቨር እና መሠረተ ልማታቸው ጠንካራ የሊኑክስ ስርዓቶችን (በተለይም Red Hat Enterprise Linux እና SUSE Linux) በስፋት ይጠቀማሉ። == ታሪክ == [[ስዕል:Linus Torvalds (cropped).jpg|thumb|ሊነስ ቶርቫልድስ፣ የሊኑክስ ከርነል ፈጣሪ እና ዋና አርክቴክት]] === ቀደምት ማሳያዎች === የ[[ዩኒክስ]] [[ስርአተ ክወና]] የተጸነሰውና የተገበረው በ[[1960 እ.ኤ.አ.]] ከዛም በ[[1970 እ.ኤ.አ.]] ተለቀቀ። የዩኒክስ መነሻ በኤቲ ኤንድ ቲ ቤል ላብስ ውስጥ በኬን ቶምፕሰን እና ዴኒስ ሪቺ እጅ ነው። በመጀመሪያ የተሰራው በ[[አሴምብሊ ቋንቋ]] ቢሆንም፣ በ1973 በሲ ፕሮግራሚንግ ቋንቋ ተሻሽሎ ዳግም ተጻፈ። በሰፊው መገኘቱና እንዲሁም ተጓጓዥንቱ በተለያዩ የትምህርትና የንግድ ተቋምት እንዲራባ፣ እንዲቀየር ብሎም በሌሎች ስርአት ክወናዎች ላይ የዲዛይን ተጽኖ እንዲያመጣ አስችሎታል። ከጊዜ በኋላ የኮምፒዩተር ኩባንያዎች ዩኒክስን የንግድ ምርት ስላደረጉት፣ ሪቻርድ ስቶልማን ሙሉ በሙሉ ነጻ የሆነ የዩኒክስ አማራጭ ለመፍጠር በ1983 የግኑ ፕሮጀክትን ጀመሩ። በ1990ዎቹ መጀመሪያ አብዛኛዎቹ የሲስተም አካላት (እንደ ኮምፓይለሮች፣ ሼል፣ እና የተለያዩ የትዕዛዝ መስጫዎች) ተጠናቀው ነበር። የጎደለው ነገር ቢኖር የልብ ምት የሆነው 'ከርነል' ብቻ ነበር። === ፈጠራ === በ1990 እ.ኤ.አ. ሊነስ ቶርቫልድስ በሄልሲንኪ ዩኒቨርሲቲ የኮምፒዩተር ሳይንስ ተማሪ እያለ ከዩኒክስ ጋር ተዋወቀ። ፕሮፌሰሩ የተጠቀሙበት የሚኒክስ ስርዓተ ክወና ለትምህርት ብቻ የተፈቀደ ስለነበር፣ ሊነስ የራሱን ስርዓተ ክወና መጻፍ ጀመረ። ሊነስ የ POSIX መስፈርቶችን ተከትሎ ከርነሉን ካዳበረ በኋላ፣ በ1991 ሊኑክስ ወደ ዓለም ብቅ አለ። መጀመሪያ ላይ ሊነስ ከርነሉን ብቻ የለቀቀ ሲሆን፣ ብዙም ሳይቆይ ከግኑ ሶፍትዌሮች ጋር ሲቀናጅ ሙሉ እና ነጻ ስርዓተ ክወና ሆነ። === የቅጂ መብት፣ የንግድ ምልክት እና ስያሜ === በመጀመሪያ ሊነስ ፕሮጀክቱን "Freax" ("Free"፣ "Freak"፣ እና ከዩኒክስ የተወሰደችው "X" ጥምረት) ብሎ ሊሰይመው አስቦ ነበር። ነገር ግን በ1991 ፋይሎቹን በኤፍ.ቲ.ፒ ሰርቨር ላይ ሲያስቀምጥ፣ የሰርቨሩ አስተዳዳሪ የነበረው አሪ ለምኬ ስሙ አላማረኝም በማለት፣ ያለ ሊነስ ፈቃድ የፋይሉን ማውጫ "Linux" ብሎ ሰየመው። ከጊዜ በኋላ ሊነስም ይህንን ስም ተቀበለው። ሊኑክስ የሚለው ስም በአሜሪካ የንግድ ምልክት ህግ መሰረት የሊነስ ቶርቫልድስ ንብረት ነው። በ1994 እ.ኤ.አ ዊሊያም ዴላ ክሮስ የተባለ ግለሰብ የ"ሊኑክስ"ን ስም በራሱ አስመዝግቦ የሮያልቲ ክፍያ ከኩባንያዎች መጠየቅ ሲጀምር፣ ሊነስ እና ማህበረሰቡ ክስ መስርተው ስሙን ማስመለስ ችለዋል። [[ስዕል:GNU and Tux.svg|left|thumb|ተክስ ፔንጉዊን ከግኑ አርማ ጋር ሲዋሃድ]] '''የግኑ/ሊኑክስ የስያሜ ውዝግብ፡''' የነጻ ሶፍትዌር ፋውንዴሽን እና ሪቻርድ ስቶልማን ስርዓተ ክወናው '''ግኑ/ሊኑክስ''' ተብሎ እንዲጠራ አጥብቀው ይመክራሉ። ምክንያቱም ሊኑክስ ብቻውን ስርዓተ ክወና መሆን ስለማይችል እና አብዛኛው የሲስተም ሶፍትዌር ከግኑ ፕሮጀክት የመጣ በመሆኑ ነው። ሆኖም ግን፣ አብዛኛው ሚዲያ እና ታዋቂ ኩባንያዎች በቀላሉ '''ሊኑክስ''' ማለትን መርጠዋል። == ዲዛይን == የሊኑክስ ስርዓት በንድፍ ሳይሆን በተፈጥሮአዊ የዝግመተ ለውጥ መንገድ እንዳደገ በርካታ ገንቢዎች ይስማማሉ። ታዋቂው ጸሃፊ ኤሪክ ሬይመንድ እንዳለው፣ ሊኑክስ በአንድ ማዕከላዊ ቡድን በተዘጋ ዲዛይን ሳይሆን "በሺዎች በሚቆጠሩ በጎ ፈቃደኞች በየጊዜው በበይነመረብ ላይ በሚያደርጉት ፈጣን የኮድ መሻሻል እና የእርስበርስ እርማት" ያደገ ቴክኖሎጂ ነው። የሊኑክስ ከርነል [[ሞኖሊቲክ ከርነል|ሞኖሊቲክ]] በመሆኑ የሃርድዌር፣ የኔትዎርክ፣ እና የፋይል ሲስተም አስተዳደርን ጠቅልሎ ይይዛል። === የሲስተም ክፍሎች === የአንድ የተሟላ ሊኑክስ ስርዓት ክፍሎች የሚከተሉትን ያካትታሉ፦ * '''ቡት ሎደር፡''' ኮምፒዩተሩ ሲበራ ከርነሉን ወደ ሜሞሪ የሚጭን ፕሮግራም። * '''ኢኒት ፕሮግራም፡''' ከርነሉ ስራ እንደጀመረ የመጀመሪያው የሚነሳው ፕሮሰስ። * '''የሶፍትዌር ቤተመጽሐፍት፡''' ፕሮግራሞች ከከርነሉ ጋር እንዲነጋገሩ የሚያደርግ። * '''ፓኬጅ ማናጀር፡''' ሶፍትዌሮችን ከበይነመረብ ለማውረድ፣ ለመጫን እና ለማደስ የሚያገለግል።[[ስዕል:BunsenLabs Linux Boron terminal about - English.png|thumb|389x389px|የሊኑክስ የጽሁፍ ትዕዛዝ ማስተላለፊያ ማሳያ]] === የተጠቃሚ በይነገጽ === በሊኑክስ ውስጥ የተጠቃሚ በይነገጽ በሁለት መንገድ ይከፈላል፦ 1. '''የጽሁፍ ትዕዛዝ ማስተላለፊያ፡''' ሼሎች በመጠቀም በጽሁፍ ትዕዛዝ መስጠት። ይህ ለሰርቨር አስተዳደር እና ስራዎችን አውቶማቲክ ለማድረግ ከፍተኛ ጥቅም አለው። 2. '''ግራፊካዊ በይነገጽ፡''' አጠቃቀምን የሚያቀል የገጽታ ክፍል ነው። እነዚህ ገጽታዎች በ[[X Window System]] ወይም በአዲሱ [[ዌይላንድ]] ፕሮቶኮል ላይ ይሰራሉ። ታዋቂ ከሆኑት የሊኑክስ የዴስክቶፕ ገጽታዎች መካከል [[ግኖም]]፣ [[ኬዲኢ]]፣ [[ሲናሞን]] እና [[ኤክስኤፍሲኢ]] ይጠቀሳሉ። === የቪዲዮ ማስገቢያ መሰረተ ልማት === ሊኑክስ ለቪዲዮ እና ቴሌቪዥን ግንኙነት ጠንካራ የከርነል ኤፒአይዎች አሉት። ከነዚህም ውስጥ V4L2 ለዌብካም እና ለቪዲዮ ስትሪሚንግ ሲያገለግል፣ DVB ኤፒአይ ደግሞ የዲጂታል ቲቪ ሲግናሎችን ለመቀበል ያገለግላል። == የንግድ እድገት እና አጠቃቀም == [[ስዕል:Trinity (supercomputer).jpg|thumb|የሊኑክስ ሰርቨር የገበያ ድርሻ እና አጠቃቀም በዓለም ዙሪያ]] === የገበያ ድርሻ እና ተቀባይነት === መጀመሪያ ላይ በግል ሙከራ የተጀመረው ሊኑክስ፣ በ1990ዎቹ አጋማሽ የናሳ ተመራማሪዎች ውድ የሆኑ ሜይንፍሬም ኮምፒዩተሮችን በርካሽ የሊኑክስ ኮምፒዩተሮች መቀየር ሲጀምሩ ተቀባይነቱ አደገ። በመቀጠልም አይቢኤም፣ ዴል፣ እና ኤች.ፒ የንግድ ድጋፍ መስጠት ጀመሩ። በአሁኑ ሰዓት የሊኑክስ ድርሻ አስገራሚ ነው፦ * '''የድር ሰርቨሮች፡''' በዓለም ላይ ካሉ ታላላቅ ድረ-ገጾች እና 1 ሚሊዮን ትላልቅ ሰርቨሮች ውስጥ ከ 96% በላይ የሚሆኑት የሊኑክስ ሰርቨሮችን ይጠቀማሉ። የክላውድ ኢንደስትሪውንም 80% ተቆጣጥሯል። * '''የሞባይል ስልኮች፡''' የአንድሮይድ ስርዓተ ክወና በሊኑክስ ላይ የተመሰረተ በመሆኑ በስማርት ስልክ ገበያ ላይ ትልቁን ድርሻ ይይዛል። * '''ሱፐር ኮምፒዩተሮች፡''' በዓለም ላይ ካሉ 500 እጅግ ፈጣን ሱፐር ኮምፒዩተሮች 100% የሚሆኑት የሚጠቀሙት ሊኑክስን ነው። * '''በዴስክቶፕ፡''' ምንም እንኳን ዊንዶውስ ቢመራም፣ የሊኑክስ ዴስክቶፕ ገበያ እያደገ መጥቶ ወደ 4.3% አካባቢ ደርሷል። በተጨማሪም ክሮም ኦኤስ ትምህርት ቤቶችን ተቆጣጥሯል። የጌሚንግ ኢንዱስትሪውም በቫልቭ የ[[SteamOS]] ፈጠራ ወደ ሊኑክስ እያደላ ነው። === በፊልም ኢንዱስትሪ እና በመንግስታት አጠቃቀም === የሊኑክስ አቅም በሆሊውድም ከፍተኛ ነው። ታይታኒክ በ1997 እ.ኤ.አ ሊኑክስን በመጠቀም የተሰራ የመጀመሪያው ትልቅ ፊልም ሲሆን፣ በአሁኑ ሰዓት ድሪምወርክስ፣ ፒክሳር፣ እና ዌታ ዲጂታል የቪዥዋል ኢፌክት ስራዎቻቸውን ከ 95% በላይ የሚሰሩት በሊኑክስ ነው። በዓለም ዙሪያ ያሉ በርካታ መንግስታት ነጻነታቸውን ለመጠበቅ፣ ደህንነትን ለማረጋገጥ እና ወጪን ለመቀነስ ሊኑክስን ይጠቀማሉ። በህንድ የኬረላ ግዛት ሁሉም ትምህርት ቤቶች ሊኑክስን ብቻ እንዲጠቀሙ ህግ ወጥቷል። የቻይና መንግስት የራሱን 'ሉንግሰን' ፕሮሰሰሮች በሊኑክስ ያስተዳድራል። ስፔን እና ፈረንሳይ ፖሊስ እንዲሁም ጦር ሀይላቸው የራሳቸውን የሊኑክስ ስርጭት ገንብተዋል። ሰሜን ኮሪያም "ሬድ ስታር ኦኤስ" የተባለ የራሷ ሊኑክስ አላት። == የሶፍትዌር ማበልጸግ እና ፕሮግራሚንግ በሊኑክስ == [[ስዕል:VS Code Screenshot.png|thumb|የሶፍትዌር ማበልጸጊያ አካባቢ በሊኑክስ ላይ ሲሰራ]] ሊኑክስ ለሶፍትዌር ገንቢዎች እጅግ ተመራጭ መድረክ ነው። ሁሉም ማለት ይቻላል የፕሮግራሚንግ ቋንቋዎች በሊኑክስ ላይ በቀላሉ ይሰራሉ። የጂ.ኤን.ዩ ኮምፓይለር ስብስብ ለ ሲ፣ ሲ++፣ እና ፎርትራን ፕሮግራሚንግ ዋና መሳሪያ ሲሆን፣ እንደ LLVM ያሉ አዳዲስ ቴክኖሎጂዎችም በስፋት ይገኛሉ። ለድር እና ስክሪፕቲንግ ፓይዘን፣ ጃቫ፣ ፒኤችፒ፣ ፐርል፣ እና ሩቢ ያለምንም ችግር ይሰራሉ። አፕሊኬሽንን ለሚሰሩ እንደ ጂቲኬ እና ኪውቲ ያሉ የሶፍትዌር ማዕቀፎች አሉ። በኢትዮጵያ ውስጥ ያሉ የሶፍትዌር ማበልጸጊያ ኩባንያዎች እና ጅምር የቴክኖሎጂ ስራዎች ምርቶቻቸውን ለመስራት የሊኑክስን መድረክ በብዛት ይጠቀማሉ። == ልማት እና ማህበረሰብ == የሊኑክስ ከርነል ዋና መሪ አሁንም ሊነስ ቶርቫልድስ ሲሆን፣ የረጅም ጊዜ ስሪቶችን ደግሞ ግሬግ ክሮዋ-ሀርትማን ይመራሉ። ምንም እንኳን ሊኑክስ ነጻ ቢሆንም፣ በአሁኑ ሰዓት ከ85% በላይ የሚሆነው የከርነል ኮድ የሚጻፈው ክፍያ በሚያገኙ የሶፍትዌር ኢንጂነሮች (ለምሳሌ ከ ኢንቴል፣ ሳምሰንግ፣ ጎግል፣ ኤ.ኤም.ዲ እና ፌስቡክ) ነው። ኩባንያዎቹ ሶፍትዌሩን በነጻ ቢሰጡም፣ ከቴክኒክ ድጋፍ እና ከስልጠና ከፍተኛ ትርፍ ያገኛሉ። == የሃርድዌር ድጋፍ == [[ስዕል:Raspberry Pi 4 Model B - Side.jpg|thumb|475x475px|ሊኑክስ በተለያዩ አነስተኛ የኤሌክትሮኒክስ መገልገያዎች ላይ ሲሰራ]] ሊኑክስ ከማንኛውም ኦፐሬቲንግ ሲስተም በበለጠ እጅግ በጣም ብዙ ለሆኑ የሃርድዌር አይነቶች እና አርክቴክቸሮች ድጋፍ አለው። ከ ARM ሞባይሎች፣ ከማክ ኮምፒዩተሮች፣ እስከ ግዙፍ የ አይቢኤም ሜይንፍሬም ኮምፒዩተሮች ላይ ይሰራል። በተጨማሪም ሊኑክስ በ"ኢምቤዴድ" ሲስተሞች ውስጥ እጅግ ጠቃሚ ነው። የኢንተርኔት ራውተሮች፣ ስማርት ቴሌቪዥኖች፣ የመኪና ኮምፒዩተሮች፣ ሌላው ቀርቶ ወደ ህዋ የሚላኩ ሮኬቶች የሚሰሩት በሊኑክስ ነው። == ደህንነት == የሊኑክስ የደህንነት ጥንካሬ ዋነኛው ምስጢር ክፍት ምንጭ መሆኑ ነው። "የሊነስ ህግ" እንደሚለው፣ "በቂ አይኖች ካሉ፣ ሁሉም የኮድ ስህተቶች በቀላሉ ይጋለጣሉ"። በመላው አለም ያሉ በሺዎች የሚቆጠሩ ፕሮግራመሮች ኮዱን በየጊዜው ስለሚገመግሙት፣ ማንኛውም የደህንነት ክፍተት ከተገኘ በጥቂት ሰዓታት ውስጥ ይታረማል። ከዊንዶውስ ጋር ሲነጻጸር ሊኑክስ በተፈጥሮው የደህንነት መዋቅሩ ጠንካራ በመሆኑ የቫይረስ ማጥፊያ በግዴታ አይፈልግም። ይህ ደግሞ በኢትዮጵያ ላሉ የፋይናንስ ተቋማት የደንበኞቻቸውን መረጃ ከሳይበር ጥቃት ለመጠበቅ ዋነኛ ምርጫቸው እንዲሆን አድርጎታል። የክፍት ምንጭ ደህንነት ፋውንዴሽን እና ሊኑክስ ፋውንዴሽንም የሲስተሙን ደህንነት ለማስጠበቅ በጋራ ይሰራሉ። == ማጣቀሻዎች == {{Reflist}} == ተጨማሪ ንባብ == * [[ክፍት ምንጭ ሶፍትዌር]] * [[ስርዓተ ክወና]] * [[የሊኑክስ ስርጭቶች]] * [[ኡቡንቱ]] [[ምድብ:ስርዓተ ክወናዎች]] [[ምድብ:ሊኑክስ]] [[ምድብ:ክፍት ምንጭ ሶፍትዌር]] [[ምድብ:የኮምፒዩተር ታሪክ]] [[ምድብ:የኢትዮጵያ ቴክኖሎጂ]] br44pdumg2ltowmdxjbxizqudss6ut7 0 43708 392348 382185 2026-06-14T01:07:18Z ~2026-34902-29 59196 /* ፍልሰታ */ 392348 wikitext text/x-wiki {{infobox |abovestyle=background:#BCD4EC |above=ቅድስት ድንግል ማርያም<br>ንግሥተ ሰማይ ወምድር |image=[[ስዕል:እመብርሃን.png|259px|center|እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ምስለ ፍቅርን አቅፋ]]|caption=|headerstyle=background:#BCD4EC|header1= እርግበ መንግሥተ ሰማያት።|header10=<span style="color:#"BCD4EC> </span> |label2=የተወለደችው|data2=15 ዓመት ከ[[ክርስቶስ]] ልደት በፊት|label3=የትውልድ ሀገር|data3=[[ሊባኖስ|እስራኤል፣ ይሁዳ ክፍለሀገር፣ በገሊላ አውራጃ፣ ናዝሬት በምትባል ስፍራ]]|label4=የምትከበረው|data4=[http://www.ethiopianorthodox.org/ በየኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን]<br>በ[[ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን]]<br>በ[[ኦርቶዶክስ]] ቤተክርስቲያኖችና<br>በአንዳንድ<br>ክርስቲያን ዲኖሚኔሽን (አንግሊካን]]፥ የጥንት ሉተ...) |label5=የእናት ስም|data5=[[ሐና ወኢያቄም|ሐና]]|label6=የአባት ስም|data6=[[ሐና ወኢያቄም|እያቄም]]|label7= አንድዬ ልጅዋ|data7='''[[ኢየሱስ ክርስቶስ]]'''<br>[[File:ኢየሱስ ክርስቶስ.jpeg|68px|]]|label8=በዓላት|data8=፴፫ ሲሆኑ በየወሩ በ፳፩ ቀንና በተጨማሪ ዋና ዋናዎቹ፣<br>- የተወለደችበት ቀን [[ሐና ወኢያቄም|ልደታ]] [[ግንቦት ፩]]<br>- ለአይሁድ ቤተ መቅደስ የተሰጠችበት [[ሐና ወኢያቄም|ባአታ ማርያም]] [[ታኅሣሥ ፫]]<br>- ስደቷን ጨርሳ ወደ ትውልድ ሀገሯ የገባችበት [[ደብረ ፀሐይ ቍስቋም|ቁስቋም ማርያም]] [[ኅዳር ፮]]<br>- ቃል ኪዳን የተቀበለችበት [[ኪዳነ ምረት]] [[የካቲት ፲፮]]<br>- በጎሎጎታ እየተመላለሰች የጸለየችበት [[ጎልጎታ|ሰኔ ጎሎጎታ]] [[ሰኔ ፳፩]]<br>- ያረፈችበት ወይም የሞተችበት ቀን [[ጥር ፳፩]] [[አስትሮ ማርያም]] በ፷፬ ዓመቷ<br>- ዕርገቷና ትንሣኤዋ [[ፍልሠታ]] [[ነሐሴ ፲፮]] |captionstyle=|header=5|data11=[[ስዕል:ውል ውል አለኝ ደጅሽ.webm|259px|center|thumb|ውል ውል አለኝ ደጅሽ [[ውል ውል አለኝ ደጅሽ|''አድናቆት ለአኪልዳማ channel'']]]] |header15=<span></span>|journal=}} [[File:Ethiopia-Axum Cathedral-fresco-Black Madonna.JPG|thumb|160px| ማርያም ምስለ ፍቁርን ይዛ አክሱም ፅዮንማርያም የሚገኝ ስዕል]] '''ድንግል ማርያም''' በ'''[[ክርስትና]]'''ና፣ በ[[እስልምና]] እምነቶች መሠረት የከበረችው የ'''[[ኢየሱስ ክርስቶስ]]''' እናት ነች። በክርስትና እምነት የኢየሱስ ክርስቶስ እናት ማለትም የወልድ እናት ድንግል ማርያም በመንፈስ ቅዱስ ግብር ኃይል '''በ[[ሥላሴ]]''' ምርጫ በድንግልና ፀንሳ በድንግልና እንደ ወለደችው ይታመናል ። በእግዚአብሔር ህሊና ከፍጥረት በፊት እንደነበረች ኦዘ-ም፡፫ ቁ፡፲፭ ያስረዳል<ref>በአንተና፡በሴቲቱ፡መካከል፥በዘርኽና፡በዘሯም፡መካከል፡ጠላትነትን፡አደርጋለኹ፤ርሱ፡ራስኽ ን፡ይቀጠቅጣል፥አንተም፡ሰኰናውን፡ትቀጠቅጣለኽ። </ref> '''[http://www.ethiopianorthodox.org/ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን]''' ማርያምን በጣም ከመወደዷ የተነሳ ከ፻ በላይ በሰየመቻት ስሞቿ ትጠራታለች ('''[[የቅድስት ድንግል ማርያም ስሞች]]'''):: አንዱ የእመቤታችን ቅድስ ድንግል ማርያም አስደናቂ አባባል ደሞ "ትውልድ ሁሉ ብፅእት ይሉኛል" ሉቃ.ም፣፩ ቁ.፵፯ ፶፭ ብላ ከ፪ሺ ዓመት በፊት የጸለየቸው ወይም የተናገረቻችው ቃላቶች ናቸው ። ሙስሊሞች ደግሞ [[መሪማ የኢየሱስ (ኢሳ) እናት]] ይልዋታል። በአለም ላይ ፫ ታላላቅ እምነቶች<ref>በኦርቶዶክስ ክርስቲያኖች<br>በካቶሊክ ክርስቲያኖች<br>በእስልምና</ref> ዘንድ እስዋም ልጅዋም ትልቅ ክብርና ቅድስና በተለይ ለልጇ መመለክ ገንዘባቸው ነው። ==Podcasts ለማዳመጥ== <p>[https://castbox.fm/channel/ውዳሴ-ማርያም-፤-አንድምታ-id2592602?utm_source=website&utm_medium=dlink&utm_campaign=web_share&utm_content=%E1%8B%8D%E1%8B%B3%E1%88%B4%20%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8B%AB%E1%88%9D%20%E1%8D%A4%20%E1%8A%A0%E1%8A%95%E1%8B%B5%E1%88%9D%E1%89%B3-CastBox_FM| ውዳሴ ማርያም እንድምታ podcast] <p>[https://castbox.fm/channel/ቅዳሴ-ማርያም-አንድምታ-id2601455?utm_source=website&utm_medium=dlink&utm_campaign=web_share&utm_content=%E1%89%85%E1%8B%B3%E1%88%B4%20%E1%88%9B%E1%88%AD%E1%8B%AB%E1%88%9D%20%E1%8A%A0%E1%8A%95%E1%8B%B5%E1%88%9D%E1%89%B3-CastBox_FM| ቅዳሴ ማርያም እንድምታ podcast] <p>[https://medhanealem.freetzi.com/SaintMariamogt.html '''ከድረገጾችዎ አንዱን ለማየት እዚህላይ ይጫኑ''']<br> [https://majesu.webflow.io '''ወይም ይህን ይጫኑ'''] == '''ክርስትና''' == በክርስትና እምነት ድንግል ማርያም ሰው ሁኖ የመጣዉ የጌታ የኢየሱስ ክርስቶስ እናት ነች። ኢየሱስ ክርስቶስ ደግሞ ከእግዚአብሔር '''[[አብ ወልድ መንፈስ ቅዱስ]]''' አንዱ '''ተወላዲ''' ማለትም ([[ወልድ]]) ሲሆን ፣ '''ወላዲ''' ደግሞ ([[አብ]]) ነው ፣ ቀጥሎም '''ሰራጺ''' (መንፈስ ቅዱስ) ይሆናል ፤ በተጨማሪ ወልድ ጌታ ወይም '''[[ክርስቶስ]]'''፡[[መሢሕ]] ይባላል። እናቱ ማርያም '''[[እግዚአብሔር]]''' የተባለውን ወልድ ለመውለድ ስለ ተመረጠች እና ብቁ ሆና ስለተገኘች ከሴቶች ሁሉ ይልቅ ብጹዕት ፣ ቅድስት ፣ በግሪክ [[ቴዎቶከስ]] ማለትም የእግዚአብሔር እናት ትባላለች። =='''የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ'''== '''[http://www.ethiopianorthodox.org/ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን]''' ከ 34 ዓ.ም ጀምራ ክርስትናን በኢትዮጵያ ምድር የሰበከች ጥንታዊት ቤተክርስቲያን ሥትሆን ምድቧም ከ ኦርዮንታል አብያተ ክርስቲያናት ነው:: እንደ ኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን አስተምህሮ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ከሥላሴ አካላት አንዱ ወልድ፣ አምላክ ነው::ይህ አምላክም ወይም እግዚአብሔር ወልድ ከቅድስት ድንግል ማርያም ከሥጋዋ ሥጋ ከነፍሷ ነፍስ ነሥቶ ተወለደ::በሌላ አገላለጽ አምላክ ሰው ሆነ::በዚህም ምክንያት ቅድስት ድንግል ማርያምን የጌታ እናት ወይም የእግዚአብሔር እናት(ወላዲተ አምላክ) ትባላለች:: ቤተክርስቲያኗ ልጇን ኢየሱስ ክርስቶስንም አምላክ ፣ ወልደ አምላክ ፣ ወልደ ማርያም ፣ ወልድ፣ ቃል ብላ ትጠራዋለች:: ድንግል ማርያምን ደግሞ እመቤት ፣ ቅድስተ ቅዱሳን ፣ እግዝእትነ ማርያም ፣ የጌታ እናት ፣ ወላዲተ አምላክ ፣ ቅድስት፣እመ ብርሃን ፣ እመ አምላክ፣ንጽሕተ ንጹሃን ቅድስተ ቅዱሳን፣ጽዮን ወዘተ በማለት ትጠራታለች::ቅድስት ድንግል ማርያምን የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ከአዳም በደል ወይም ከ[[ጥንተ አብሶ ነጻ]] ሆና [[በአዳም ባህርይ እንደ እንቁ ስታበራ]] የኖረች አደፍ ጉድፍ የሌለባት ፣ ከመርገመ ሥጋ ከመርገመ ነፍስ የነጻች ፣ እንደሆነች ታምናለች። በሌላው ወገን ጥንተ አብሶ ነበራት ለዚህም ማስረጅያ "ጸሎተ እግዝእትነ ማርያም" ተብሎ የሚጠራው በሉቃስ ወንጌል ምዕራፍ 1 ቁጥር 47 እግዚአብሔርን "መድኃኒቴ" ብላ ማመስገነዋ ነው የሚሉም አሉ ። ሁለቱም ወገን ግን እግዚአብሔር ወልድ ሥጋዋን ከተዋሃደ በፊት እንዳነጻት ማደሪያው እንድትሆን እንዳስጌጣት ከወለድችሁም በኋላ በድንግልኗና በንፅህኗ እንደኖረች፣ ለዘለዓለም በዚሁ ሁኔታ ጸንታ እንደምትኖር ያምናሉ። ከፍጡራን በላይ ከፈጣሪ በታች የሆነች፣ የሰማይ የምድር ንግስት ፣ እንደሆነች ቤተክርስቲያን ታስተምራለችና ። አንዱ የእመቤታችን ቅድስ ድንግል ማርያም አስደናቂ አባባል ደሞ [["ትውልድ ሁሉ ብፅእት ይሉኛል"]] ሉቃ.ም፣፩ ቁ.፵፯ ፶፭ ብላ ከ፪ሺ ዓመት በፊት የጸለየቸው ወይም የተናገረቻችው ቃላቶች ናቸው ። ይህም መንፈስ ቅዱስ የሞላባት ወልድ የተዋሀዳት አብ የመረጣት ፍፁምነት የተገለፀባት ከሰው ሁሉ ተለይታ መከበር የሚገባት መሆኑዋን አረጋግጦ ያስረዳል ። <br /> [[ስዕል:ኪዳነ ምሕረት.jpeg|259px|thumb|center|እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ቃል ኪዳኑን ስትቀበል]] <blockquote> ጸሎተ ማርያም ሉቃስ ም፩ ፣ ፵፯ - ፶፭ ነፍሴ፡ጌታን፡ታከብረዋለች፥መንፈሴም፡በአምላኬ፡በመድኀኒቴ፡ሐሴት፡ታደርጋለች፤ የባሪያዪቱን፡ውርደት፡ተመልክቷልና።እንሆም፥ከዛሬ፡ዠምሮ፡ትውልድ፡ዅሉ፦ብፅዕት፡ ይሉኛል፤ ብርቱ፡የኾነ፡ርሱ፡በእኔ፡ታላቅ፡ሥራ፡አድርጓልና፤ስሙም፡ቅዱስ፡ነው። ምሕረቱም፡ለሚፈሩት፡እስከ፡ትውልድና፡ትውልድ፡ይኖራል። በክንዱ፡ኀይል፡አድርጓል፤ትዕቢተኛዎችን፡በልባቸው፡ዐሳብ፡በትኗል፤ ገዢዎችን፡ከዙፋናቸው፡አዋርዷል፤ትሑታንንም፡ከፍ፡አድርጓል፤ የተራቡትን፡በበጎ፡ነገር፡አጥግቧል፤ባለጠጋዎችንም፡ባዷቸውን፡ሰዷቸዋል። ለአባቶቻችን፡እንደ፡ተናገረ፥ለአብርሃምና፡ለዘሩ፡ለዘለዓለም፡ምሕረቱ፡ትዝ፡እያለው፡ እስራኤልን፡ብላቴናውን፡ረድቷል። </blockquote> =='''የቅድስት ድንግል ማርያም ትውልድ'''== ቅድስት ድንግል ማርያም አባቷ ኢያቄም እናቷ ደግሞ ሃና ይባላሉ::የተፀነሰቸው በእለተ እሁድ ነሐሴ ፯ ቀን ሲሆን የተወለደቸውም ግንቦት ፩ ነው::እመቤታችን እግዝትእነ ማርያም የተወለደችበት እለት በአባት እናቷ ቤት ፍስሃ ደስታ ተደረገበት ፤ ቤቱንም ብርሃን መላው ፤ በ፰ኛውም ቀን [[ማርያም]] ብለው አወጡላት::ስለምን ማርያም ብለው አወጡላት ቢሉ:እነሆ በዚህ አለም ከሚመገቡት ሁሉ ምግብ ለአፍ የሚጥም ለልብ የሚመጥን [[ማር]] ነው:በገነትም በህይወት የተዘጋጁ ጻድቃን ቅዱሳን [[ያም]] የሚባል ምግብ አላቸው ::ከዚ ሁሉ የበለጥሽ የከበርሽ ነሽ ሲሉ ስለዚህ [[ማርያም]] ብለው አወጡላት:: እመቤታችን ማርያም ለእናት ለአባቷ አንዲት ስትሆን የተወለደቸው በጸሎት በመሆኑና የስለት ልጅ በመሆኗ እናትና አባቷ ለእግዚአብሔር በተሳሉት መሰረት ፫ ዓመት ሲሞላት ወደ ቤተመቅደስ ወሰደው ለካህኑ ለዘካርያስ አስረከቧት::እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም በተወለደች በሦስት ዓመቷ እናቷ ሐና አባቷ ኢያቄምን፡- “ይህች ብላቴና ሆዷ ዘመድ ሳይወድ፣ አፏ እህል ሳይለምድ “ለእግዚአብሔር በገባነው ቃል መሠረት ወስደን ለቤተ መቅደስ አንሰጣትምን?” ‘የሰጠ ቢነሣ የለበት ወቀሳ’ እንዲሉ አንዳች ነገር ብትሆንብን ከልጃችንም ከእግዚአብሔርም ሳንሆን እንዳንቀር” አለችው፡፡ እርሱም፡- “ፍቅርሽ ይለቅልሽ ብዬ ነው እንጂ እኔማ ፈቃዴ አይደለምን?” አላት፡፡ወላጆቿ ይህን ተነጋግረው እንዳበቁ ሕጻን ልጃቸውን ማርያምን ወስደው ለቤተ መቅደስ ሰጧት፡፡ በዚያን ጊዜ የነበረው ሊቀ ካህናት [[ዘካርያስ]] ይባላል፤ እርሱም ስለ ምግቧ ነገር ሊያስወስን መጥቅዕ (ደወል) ደውሎ ሕዝቡን ሰብስቦ እየተወያዩ ሳለ የእግዚአብሔር መልአክ ሊቀ መላእክት [[ቅዱስ ፋኑኤል]] የሰማይ ኅብስትና የሰማይ ጽዋ ይዞ ከሰማይ ወርዶና ረብቦ ታየ፡፡ብላቴናይቱንም መልአኩ ፈጥኖ ወርዶ አንድ ክንፉን አንጥፎ አንድ ክንፉን ደግሞ ጋርዶ በሰው ቁመት ያህል ከምድር አስለቅቆ ከፍ አድርጓትና መግቧት ዐረገ፡፡ ከዚህ በኋላ ካህናቱና ሕዝቡ “የምግቧ ነገር ከተያዘልንማ ከሰው ጋር ምን ያጋፋታል” ብለው ሕጻን ማርያምን ከወላጆቿ ተቀብለው ወደ ቤተ መቅደስ አግብተዋት በዚያ ፲፪ ዓመት ኖራለች፡፡ይህም ሲደመር ጠቅላላ ፲፭ ዓመት ሆናት ማለት ነው::በዚህ ስዓት አይሁድ ከበተመቅደስ ትውጣልን ብለው አመለከቱ ፤ ለጻድቁ ለ[[ቅዱስ ዮሴፍ]]ም እንዲጠብቃት ታጨች ፤ መልአኩ [[ገብርኤል (መልዐክ)|ቅዱስ ገብርኤል]] አበሰራት::በ ፲፭ አመቷ [[እየሱስ ክርስቶስ|እግዚአብሔር ወልድ]]ን ፀነሰች::<br /> [[የቅድስት ድንግል ማርያም ስሞች]]:- የኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሊቃውንተ ቤተ ክርስቲያን «እስመ ስሙ ይመርህ ኀበ ግብሩ» በማለት ስም ግብርን ሁኔታን ማንነትን ይገልጻል ይላሉ፡፡በዚህም መሰረት ቤተክርስቲያኗ ለስመ ድንግል ማርያም ዘርፍ /ቅጽል/ አልያም ምትክ አድርጋ የምትጠቀምባቸው ምሥጢራዊና ረቂቅ ትርጉም ያላቸው ንጽሕናዋን፣ ቅድስናዋን፣ ድንግልናዋን፣ ብፅእናዋን ወዘተ የሚመሰክሩ በርካታ ስሞች ሰይማላታለች፡፡ከነዚህም መካከል ከብዙ በጥቂቱ:ምልዕተ ጸጋ ፣ እምነ /«ም» ጠብቆ ይነበብ/ ጽዮን ፣እመ ብርሃን ሰአሊተ ምሕረት ፣እመቤታችን ፣ቤዛዊተ ዓለም፣ ወላዲተ አምላክ ፣ኪዳነ ምሕረት ወዘተ..<br /> ቅድስት ድንግል ማርያም በ 64 ዓመቷ ካረፈች በኋላ እንደ ልጇ በሦስተኛው ቀን ማረጓን ቤተክርስቲያኑ ታስተምራለች:: =='''ቅድስት ድንግል ማርያም በኢትዮጵያ'''== የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተ ክርስቲያን [[ተአምረ ማርያም]] በሚባለው የጸሎት መጽሓፍ ቅድስት ድንግል ማርያም በማቴዎስ ወንጌል እንደተጻፈው በሕፃንነቱ ልጇን ጌታ ኢየሱስን እንዳይገድሉባት ከምድረ እስራኤል ስትሸሽ በግብጽ አልፋ ወደ ኢትዮጵያ ምድር ደርሳለች። ጌታ ኢየሱስ በእግሩ በመረገጡ ከእናቱ ከድንግል ማርያም ከአረጋዊው ከ[[ቅዱስ ዮሴፍ አረጋዊ]] ከዘመዳቸው ከቅድስት ሰሎሜ ጋር በእንግድነት በመቀመጡ ምድረ ኢትዮጵያን ባርኳታል። እመቤታችንን በጭንቀቷ ሰዓት ይቺ ምድርና ሕዝቦቿ ስለተቀበሏት ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በአደራነት ወይም በአሥራትነት ኢትዮጵያን ለቅድስት ድንግል ማርያም እንደሰጣት ቤተ ክርስቲያኒቷ ታስተምራለች። በዚህ ምክንያት በኢትዮጵያ ክርስቲያኖች ዘንድ እጅግ በጣም ልዩ ተወዳጅነትና ፍቅር ያላት በተለምዶ እንኳን እምዬ እናታችን እመቤታችን ወይም በመዓረግ ስሞቿ ኪዳነ ምሕረት ወላዲተ አምላክ እመብርሃን ተብላ ትጠራለች። ከኃይማኖትም ባሻገር በኢትዮጵያ ክርስቲያኖች ባህልም ቅድስት ድንግል ማርያም ልዩ ቦታ አላት። ለምሳሌ አንዲት እርጉዝ ሴት ልትወልድ ስትል «ድንግል ማርያም ትቅረብሽ» ስትወልድም «እንኳን ማርያም ማረችሽ» በአራስ ቤትም ሳለች «ድንግል ማርያም በሽልም ታውጣሽ» ትባላለች። አንድ ሰው ገላው ላይ ሲወለድ የነበረ ጥቁር ምልክት ቢኖረው «ድንግል ማርያም እዚህ ስምሃለች» ይባላል። ==ፍልሰታ== <p><center>ጾመ ፍልሰታ</center> [[ስዕል:የቅድስት ድንግል ማርያም እገት.jpeg|thumb|የእመቤታችን እርገቷ]] ፍልሰታ የሚለው ቃል የሚገልጸው ከአንድ ቦታ ወደ ሌላ ቦታ ለቆ መሔድን መሰደድን መፍለስን ያመለክታል። ይህም የእመቤታችንን ሥጋ ከጌቴሴማኒ ወደ ገነት መፍለሱን በኋላም በገነት በዕፀ ሕይወት ስር ከነበረበት መነሳቱን ለማመልከት ይነገራል። ጾመ ፍልሰታ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ፷፬ ዓመት በዚች ምድር ኖራ እንደ አንድ ልጇ መሞቷን መነሳቷንና ማረጓን ያዩ ዘንድ ሐዋርያት የጾሙት ጾም ነው። ጾሙ ከነሐሴ ፩ ቀን አስከ ነሐሴ ፲፮ ቀን ሲጾም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን በአዋጅ ከደነገገቻቸው ሰባቱ አጽዋማትም አንዱ ነው። ኃይማኖታዊ መሠረት እመቤታችን ከአባቷ ከኢያቄም እና ከናቷ ከሐና ነሐሴ ፯ ቀን ተጸንሳ ግንቦት ፩ ቀን በሊባኖስ ተወልዳለች# <እምሊባኖስ ትወጽዕ መርአት : ከሊባኖስ ሙሽራ ትወጣለች > እንደተባለ ። እምቤታችን በእናት አባቷ ቤት ሦስት ዓመት፤ በቤተ መቅደስ አሥራ ሁለት ዓመት፤ ከልጇ ከወዳጇ ከኢየሱስ ክርስቶስ ጋር ሠላሳ ሦስት ዓመት ከሦስት ወር : hዮሐንስ ወልደዘብዴዎስ ዘንድ አሥራ አራት ዓመት ከዘጠኝ ወር ቆይታ በ ፷ä ዓመት ዕድሜዋ በ፱ ዓ/ም ከዚህ ዓለም በሞት ተለይታለች። የእመቤታችንን ስም የሚገልጹ የውዳሴ ጽሑፎችም በእድሜዋ ልክ ተደርሰዋል። ለምሳሌ የውዳሴ ማርያም ቁጥር ፰ö ነው የመልክአ ማርያም ቁጥርም ፷ö ነው። ባረፈች ጊዜ ቅዱሳን ሐዋርያት ተሰባስበው አስከሬኗን ይዘው ወደ ጌቴሴማኒ መቃብር ለማሳረፍ ሲሄዱ አይሁድ ለተንኮል አያርፉምና ተተናኮሏቸው። ቀድሞ ልጇ ሞቶ ተነሳ፣ አረገ እያሉ ሲያስቸግሩን ይኖራሉ፡ ደግሞ አሁን እሷም ተነሳች፣ አረገች ሊሉ አይደል በማለት አይሁድ ተሰባስበው አስከሬኗን ለማቃጠል ሲተናኮሉ እግዚአብሔር በተአምር ከነዚያ አይሁዶች አድኗቸዋል :: የእመቤታችንንም አስከሬን ነጥቆ ከሐዋርያው ከቅዱስ ዮሐንስ ጋር በገነት በዕፀ ህይወት ስር አኑሯቸዋል ። ከዚያ በኋላ ሐዋርያት ሥጋዋን አግኝተው ይቀብሩት ዘንድ በአረፈች በስምንተኛው ወር ከነሐሴ ፩ ጀምሮ Aስከ ነሐሴ ፲ ቀን ድረስ ሁለት ሱባዔ ይዘው በአሥራ አራተኛው ቀን ሥጋዋን ከጌታ ተቀብለው በጸሎትና በምህላ በፍጹም ደስታ በጌቴሰማኔ አሳረፉት ። በ ሦስተኛውም ቀን ተነስታ ስታርግ ከሰኡቃዊያን ወገን የሆነው ሐዋርያው ቅዱስ ቶማስ አያት። እርሱም በቀብር ስርዓቱ ጊዜም አልነበረም። ሀገረ ስብከቱ ህንድ ስለነበር ሊያስተምር ወደዛው ሂዶ ነበርና። በዚያም ሲያስተምር ሰንብቶ በደመና ተጭኖ ሲመጣ ያገኛታል። ትንሳኤዋን ከርሱ ሰውራ ያደረገች መስሎት አዝኖ «ቀድሞ የልጅሽን ትንሳኤ ሳላይ ቀረሁ አሁን ደግሞ ያንቺን ትንሳኤ ሳላይ ቀርቼ ነውን ?» ብሎ ቢያዝንባት እመቤታችንም ከርሱ በቀር ማንንም ትንሳኤዋን እንዳላየ ነግራ አጽናናችው። ለሌሎቹ ሐዋርያትም እንዲነግራቸው ለምልክትም /ለምስክርም እንዲሆነው ሰበኗን /መግነዟን ሰጥታው አረገች። ቶማስም ኢየሩሳሌም ደርሶ ሐዋርያትን የእመቤታችን ነገርስ እንደምን ሆነ?» ሲል ቢጠይቅ «አግኝተን ቀበርናት እኮ» አሉት። እርሱ ምስጢሩን አዉቆ ደብቆ «ሞት በጥር በነሐሴ መቃብ» እንዴት ይሆናል ? አይደረግም ይላቸዋል። ሊያሳያቸውም መቃብሩ ዘንድ ሂደው ቢከፍቱት አጧት። እርሱም «አታምኑኝም ብዬ እንጂ እርሷስ ተነስታ አርጋልች» በማለት ሁኔታውን ተረከላቸውና ለምስክር ይሁንህ ብላ የሰጠችውን ሰበኗን አሳያቸው። ከዚህ በኋላ ለበረከት ይሆናቸው ዘንድ ሰበኑን ተካፍለው ወደየአህገረ ስብከታቸው ሄዱ። ዛሬ በቅዳሴ ጊዜ ዲያቆኑ በሚይዘው የመጾር መስቀል ላይ በሁለት ቀዳዳዎች አልፎ ተጠምጥሞ የምናየው መቀነት መሰል ጨርቅ የዚያ ሰበን ምሳሌ ነው። በዓመቱ ሐዋርያት ከያሉበት ተሰባስበው ቶማስ ትንሳኤሽን አይቶ እኛስ እንዴት ይቀርብናል ብለው ከነሐሴ ፩ ቀን ጀምርው ሱባዔ ቢይዙ ከሁለት ሱባዔ በኋላ እንደገና ትንሳኤዋንና እርገቷን ለማየት በቅተዋል። ሐዋርያዊት የሆነች የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያናም ምእመኖቿ ከእመቤታችን በረከትን እንዲያገኙ ይጾሙ ዘንድ ይህን ሐዋርያት የጾሙትን ጾም እንዲጾሙ አዉጃለች። ምእመናንም በተለየ መልኩ በጾም በጸሎት በሱባዔ ጽሙድ ሆነው ይህን ወቅት ያሳልፋሉ። የእመቤታችን ትንሳኤ ድንገት እንደእንግዳ ደራሽ እንደ ዉሀ ፈሳሽ የተደረገ ሳይሆን በቅዱሳት መጻሕፍት በትንቢተ ነቢያት የተገለጸ ነው። ነቢዩ ዳዊት በመዝሙር ፻፴፩ ቁጥር ፲ ላይ «አቤቱ ወደ እረፍትህ ተነስ አንተና የመቅደስህ ታቦትም» ይላል። በዚህም ምዕመናንን ወደ ምታሳርፍበት ወደ መንግሥተ ሰማያት የመቅደስህ ታቦት ድንግል ማርያምን ይዘህ ተነስ አለ። ታቦት የጽላት ማደርያ እንደሆነ ሁሉ እምቤታችንም ለክርስቶስ ማደርያ በመሆኗ አማናዊት ታቦት ትባላለች። ንጉስ ሰሎሞንም በመኃልየ መኃልይ ዘሰሎሞን ምዕራፍ ፪ ቁጥር ፩ ላይ «ውዴ እንዲህ ብሎ ተናገረኝ፤ ወዳጄ ሆይ ተነሽ፡ ውብቴ ሆይ ነይ» ብሏል። እዚህ ላይ ወዳጄ ...ዉበቴ»" የተባለች እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም ናት # ክቡር ዳዊት መዝሙር ö ቁጥር ፱ ላይ «በወርቅ ልብስ ተጎናጽፋና ተሸፋፍና ንግሥቲቱ በቀኝህ ትቆማለች» እንደሚል ልጇ ኢየሱስ ክርስቶስ ለዓለም ቤዛነቱን ከፈጸመ በኋላ ወደ ቀደመ ክብሩ እንዳረገ እመቤታችን ቅድስት ድንገል ማርያምም በቀኙ ትቀመጥ ዘንድ «ተነሽ ነይ» አላት ። እንግዲህ ይህንና የመሰለዉን ሁሉ ይዘን የእናታችንን እረፍቷን ትንሳኤዋን እንዘክራለን እንመሰክራለንም። == '''እስልምና''' == የማርያምን ድንግል ሁና እየሱስን ወይንም እነሱ እንደሚሉት ኢሳ (አ.ሰ)ን እንደወለደች ብሎም በነሱ እምነት አራት ተብለዉ ከተጠቀሱ ምርጥ ሴቶች ዉስጥ አንድዋ ነች። ነገር ግን ኢሳን የ[[አላህ]] መልዕክተኛ ነዉ ሲሉት፣ አላህም ፈጣሪዉ እንጅ ልጁ አይደለም ባዮች ናቸው። በ[[ቁርአን]] ምክንያት አምላክ አይወልድም አይወለድም፤ ይህም ለአላህ የማይገባው ሥራ ነው ይላሉ። == '''ሥዕሎች''' == [[ስዕል:ድንግል ማርያም.jpeg|none|thumb|«ምስለ ፍቁር ወልዳ» የሚባለው ሥዕል ልጇን ጌታ ኢየሱስን አቅፋ ቅዱሳን መላእክት ቅዱስ [[ሚካኤል]]ና ቅዱስ [[ገብርኤል (መልዐክ)]] ግራና ቀኝ ቆመው]] [[ስዕል:ቁስቋም ማርያም.jpeg|none|thumb|ቅድስት ድንግል ማርያም ጌታ ኢየሱስን ይዛ ወደ ኢትዮጵያና ኤርትራ ተሰዳ እንደመጣች የሚገልጽ ሥዕል]] [[ስዕል:አክሱም ፅዮን ማርያም.jpeg|none|thumb|በኢትዮጵያ ውስጥ አለች የምትባለው ገዳም ለቅድስት ድንግል ማርያም ስምና ክብር የተሠራች የ[[አክሱም]] ፅዮን ቤተክርስቲያን። ]] ==ማጣቀሻ== [[መደብ:እስልምና]] {{መደብ:በክርስትና ማርያም ታማልዳለች አታማልድም }} 4t6jbsnboc15w082pzu4dnjunuoj2b8 0 54820 392352 392219 2026-06-14T11:32:44Z ~2026-34984-92 59204 /* ገጸ-ባህሪያት */ 392352 wikitext text/x-wiki ልጃገረዶች እና የፓንዘር(ガールズ＆パンツァー) [[አሕጽሮተ]] [[ቃል (የቋንቋ አካል)|ቃል]][[ጋሩፓን]][[የመጀመሪያው]] [[ጃፓን|የጃፓን]] [[አኒሜ]] [[ስዕል:GIRLS und PANZER bus@Oarai.JPG | thumb | right | ልጃገረዶች እና የፓንዘር አውቶቡስ]]<ref>https://girls-und-panzer.jp/</ref> == ቅድስት ሀገር == የቡድሃ ቅዱስ ቦታ [[ቶክዮ|ከቶኪዮ]] [[በስተምስራቅ]] [[ኢባራኪ]] ግዛት ውስጥ [[ኦአራይ]] ነው። እ.ኤ.አ. በ [[2011 እ.ኤ.አ.|2011]] [[በቶሆኩ ፓሲፊክ ውቅያኖስ የመሬት መንቀጥቀጥ]] ያስከተለውን [[ውድመት]] ተከትሎ የኦራይ [[አንግልፊሽ ፌስቲ]]ቫል ፣ ለኦራአይ ልዩ ባህላዊ ፌስቲቫል ፣ የመሬት መንቀጥቀጥን የማገገሚያ ጥረቶችን ለመደገፍ ከኦአራይ አንግልፊሽ ፌስቲቫል ጋር ተባብሮ ነበር። == ታሪክ== የመጀመሪያው የረሃብ ጨዋታዎች በጃፓን ጥቅምት 9 ቀን 2012 በቶኪዮ ኤምኤክስ፣ ኦክቶበር 11 በቲቪ ኦሳካ እና ቲቪ Aichi፣ ኦክቶበር 14 በ BS11 እና በጥቅምት 17 በ AT-X፣ የመጨረሻው ክፍል በመጋቢት 25 ቀን 2013 በድምሩ 12 ክፍሎች ቀርቧል። የአኒሜ ተከታታዮቹ በአክታስ ተዘጋጅተው፣ በቱቶሙ ሚዙሺማ ተመርተው፣ እና በሪኮ ዮሺዳ ተፃፈ። ሽሮ ሃማጉቺ ተከታታይ አቀናባሪ ሆኖ አገልግሏል። ቾቾ "Dream Riser" በሚል ርዕስ የተከታታዩን የመክፈቻ ጭብጥ ሲዘምር ማይ ፉቺጋሚ፣ አይ ካያኖ፣ ማሚ ኦዛኪ፣ ኢኩሚ ናካጋሚ እና ዩካ ኢጉቺ የተከታታዩን አምስቱን ዋና ገፀ-ባህሪያት ድምፃቸውን ከፍ አድርገው "ተልእኮ ግባ!" የሚለውን ጭብጥ ዘፈነ። ኦሪጅናል ዘፈን "ፓንዘር ቮር" ተፈጠረ፣ እሱም የኦራይ ሌይትሞቲፍ። በብሉ ሬይ እና በዲቪዲ በስድስት ጥራዞች የተሰበሰበ ሲሆን በጃፓን ከታህሳስ 21 ቀን 2012 እስከ ሰኔ 21 ቀን 2013 ተለቀቀ። እያንዳንዱ ጥራዝ ከአኒም ተከታታዮች ኦሪጅናል ቪዲዮ እነማ (OVA) እና እንዲሁም በተከታታይ በተገለጹት ታንኮች ላይ በአኪያማ ዩካሪ የተሰጠ ንግግርን የሚያሳይ OVA ይዟል። የዩካሪ አኪያማ ታንክ ትምህርት)። OVA "Girls und Panzer: ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!" በኦራይ ልጃገረዶች ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እና በአንዚዮ የሴቶች አካዳሚ መካከል ያለውን ገና ያልታየውን ግጥሚያ ያሳያል። [[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት]]በአንድ ጊዜ በጃፓን በሚገኙ 14 ሲኒማ ቤቶች እና በጁላይ 5፣ 2014 በበርካታ የመስመር ላይ የዥረት አገልግሎቶች ላይ ተለቀቀ። የእሱ ብሉ ሬይ እና ዲቪዲ በጃፓን በጁላይ 25፣ 2014 ተለቀቁ እና አዲስ የዩካሪን ክፍል ያካትታል። በኦቪኤ ውስጥ የሚታዩትን የጣሊያን ታንኮች የሚያሳይ የአኪያማ ታንክ ንግግር። ኦቫ በጃፓን ሰኔ 21 ቀን 2015 በ AT-X ፣ ዲሴምበር 30 በ BS11 ፣ እና ጃንዋሪ 3 ፣ 2016 በ TOKYO MX ላይ ተለቀቀ። == በኢትዮጵያ ስርጭት == በኢትዮጵያ፣ [[ኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን]] እንደዘገበው፣ በ2035 የሴቶች እና የፓንዘርን ፊልም ማሰራጨት መጀመር እንደሚፈልጉ እና ይህም የኢትዮጵያን ልማት እንደ ምልክት አድርገው እንደሚመለከቱት ነው። ከዚህም በላይ በኢትዮጵያ የ Girls und Panzer ስርጭት በአገሪቱ ውስጥ ለአዋቂዎች የታለመ የመጀመሪያው አኒሜ እንደሆነ ይጠበቃል። አማርኛ ባይገኝም፣ የጃፓን እና የአሜሪካ ስሪቶችን በቪፒኤን መመልከት ይቻላል። == ገጸ-ባህሪያት== [[ ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት]] https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%AC%E3%83%BC%E3%83%AB%E3%82%BA&%E3%83%91%E3%83%B3%E3%83%84%E3%82%A1%E3%83%BC?wprov=sfti1# https://en.wikipedia.org/wiki/Girls_und_Panzer?wprov=sfti1#Plot == ተዛማጅ ጽሑፎች== *[[ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት|ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር ፊልም|ልጃገረዶች እና ፓንዘር ፊልም]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ መፈክር ፍቅር ሳኩሰን ደሱ!]] == ተዛማጅ ወገኖች == === አኒሜ=== *[[ቱቶሙ ሚዙሺማ]] - የአኒሜ እውቂያ *[[ሪኮ ዮሺዳ]] - የተከታታይ ቅንብር እና ስክሪፕት *[[ፉሚካኔ ሺማዳ]] - የባህሪ ዲዛይን == ገጸ-ባህሪያት == https://girls-und-panzer.jp/ <references /> <nowiki>[[መደብ:ጃፓን| መደብ:አኒሜ|*]]</nowiki> galcf0t9y0p7ion8nk6q5hsnays63vx 392353 392352 2026-06-14T11:35:07Z ~2026-34984-92 59204 /* ገጸ-ባህሪያት */ 392353 wikitext text/x-wiki ልጃገረዶች እና የፓንዘር(ガールズ＆パンツァー) [[አሕጽሮተ]] [[ቃል (የቋንቋ አካል)|ቃል]][[ጋሩፓን]][[የመጀመሪያው]] [[ጃፓን|የጃፓን]] [[አኒሜ]] [[ስዕል:GIRLS und PANZER bus@Oarai.JPG | thumb | right | ልጃገረዶች እና የፓንዘር አውቶቡስ]]<ref>https://girls-und-panzer.jp/</ref> == ቅድስት ሀገር == የቡድሃ ቅዱስ ቦታ [[ቶክዮ|ከቶኪዮ]] [[በስተምስራቅ]] [[ኢባራኪ]] ግዛት ውስጥ [[ኦአራይ]] ነው። እ.ኤ.አ. በ [[2011 እ.ኤ.አ.|2011]] [[በቶሆኩ ፓሲፊክ ውቅያኖስ የመሬት መንቀጥቀጥ]] ያስከተለውን [[ውድመት]] ተከትሎ የኦራይ [[አንግልፊሽ ፌስቲ]]ቫል ፣ ለኦራአይ ልዩ ባህላዊ ፌስቲቫል ፣ የመሬት መንቀጥቀጥን የማገገሚያ ጥረቶችን ለመደገፍ ከኦአራይ አንግልፊሽ ፌስቲቫል ጋር ተባብሮ ነበር። == ታሪክ== የመጀመሪያው የረሃብ ጨዋታዎች በጃፓን ጥቅምት 9 ቀን 2012 በቶኪዮ ኤምኤክስ፣ ኦክቶበር 11 በቲቪ ኦሳካ እና ቲቪ Aichi፣ ኦክቶበር 14 በ BS11 እና በጥቅምት 17 በ AT-X፣ የመጨረሻው ክፍል በመጋቢት 25 ቀን 2013 በድምሩ 12 ክፍሎች ቀርቧል። የአኒሜ ተከታታዮቹ በአክታስ ተዘጋጅተው፣ በቱቶሙ ሚዙሺማ ተመርተው፣ እና በሪኮ ዮሺዳ ተፃፈ። ሽሮ ሃማጉቺ ተከታታይ አቀናባሪ ሆኖ አገልግሏል። ቾቾ "Dream Riser" በሚል ርዕስ የተከታታዩን የመክፈቻ ጭብጥ ሲዘምር ማይ ፉቺጋሚ፣ አይ ካያኖ፣ ማሚ ኦዛኪ፣ ኢኩሚ ናካጋሚ እና ዩካ ኢጉቺ የተከታታዩን አምስቱን ዋና ገፀ-ባህሪያት ድምፃቸውን ከፍ አድርገው "ተልእኮ ግባ!" የሚለውን ጭብጥ ዘፈነ። ኦሪጅናል ዘፈን "ፓንዘር ቮር" ተፈጠረ፣ እሱም የኦራይ ሌይትሞቲፍ። በብሉ ሬይ እና በዲቪዲ በስድስት ጥራዞች የተሰበሰበ ሲሆን በጃፓን ከታህሳስ 21 ቀን 2012 እስከ ሰኔ 21 ቀን 2013 ተለቀቀ። እያንዳንዱ ጥራዝ ከአኒም ተከታታዮች ኦሪጅናል ቪዲዮ እነማ (OVA) እና እንዲሁም በተከታታይ በተገለጹት ታንኮች ላይ በአኪያማ ዩካሪ የተሰጠ ንግግርን የሚያሳይ OVA ይዟል። የዩካሪ አኪያማ ታንክ ትምህርት)። OVA "Girls und Panzer: ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!" በኦራይ ልጃገረዶች ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እና በአንዚዮ የሴቶች አካዳሚ መካከል ያለውን ገና ያልታየውን ግጥሚያ ያሳያል። [[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት]]በአንድ ጊዜ በጃፓን በሚገኙ 14 ሲኒማ ቤቶች እና በጁላይ 5፣ 2014 በበርካታ የመስመር ላይ የዥረት አገልግሎቶች ላይ ተለቀቀ። የእሱ ብሉ ሬይ እና ዲቪዲ በጃፓን በጁላይ 25፣ 2014 ተለቀቁ እና አዲስ የዩካሪን ክፍል ያካትታል። በኦቪኤ ውስጥ የሚታዩትን የጣሊያን ታንኮች የሚያሳይ የአኪያማ ታንክ ንግግር። ኦቫ በጃፓን ሰኔ 21 ቀን 2015 በ AT-X ፣ ዲሴምበር 30 በ BS11 ፣ እና ጃንዋሪ 3 ፣ 2016 በ TOKYO MX ላይ ተለቀቀ። == በኢትዮጵያ ስርጭት == በኢትዮጵያ፣ [[ኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን]] እንደዘገበው፣ በ2035 የሴቶች እና የፓንዘርን ፊልም ማሰራጨት መጀመር እንደሚፈልጉ እና ይህም የኢትዮጵያን ልማት እንደ ምልክት አድርገው እንደሚመለከቱት ነው። ከዚህም በላይ በኢትዮጵያ የ Girls und Panzer ስርጭት በአገሪቱ ውስጥ ለአዋቂዎች የታለመ የመጀመሪያው አኒሜ እንደሆነ ይጠበቃል። አማርኛ ባይገኝም፣ የጃፓን እና የአሜሪካ ስሪቶችን በቪፒኤን መመልከት ይቻላል። == ገጸ-ባህሪያት== [[ ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት]] https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%AC%E3%83%BC%E3%83%AB%E3%82%BA&%E3%83%91%E3%83%B3%E3%83%84%E3%82%A1%E3%83%BC?wprov=sfti1# https://en.wikipedia.org/wiki/Girls_und_Panzer?wprov=sfti1#Plot == ተዛማጅ ጽሑፎች== *[[ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት|ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር ፊልም|ልጃገረዶች እና ፓንዘር ፊልም]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ መፈክር ፍቅር ሳኩሰን ደሱ!]] == ተዛማጅ ወገኖች == === አኒሜ=== *[[ቱቶሙ ሚዙሺማ]] - የአኒሜ እውቂያ *[[ሪኮ ዮሺዳ]] - የተከታታይ ቅንብር እና ስክሪፕት *[[ፉሚካኔ ሺማዳ]] - የባህሪ ዲዛይን == ገጸ-ባህሪያት == https://girls-und-panzer.jp/ <references /> <nowiki>[[መደብ:ጃፓን| *]]</nowiki> <nowiki>[[መደብ:አኒሜ|*]]</nowiki> cn56frll3cthyusm1u7sniff80tk716 392354 392353 2026-06-14T11:35:43Z ~2026-34984-92 59204 /* ገጸ-ባህሪያት */ 392354 wikitext text/x-wiki ልጃገረዶች እና የፓንዘር(ガールズ＆パンツァー) [[አሕጽሮተ]] [[ቃል (የቋንቋ አካል)|ቃል]][[ጋሩፓን]][[የመጀመሪያው]] [[ጃፓን|የጃፓን]] [[አኒሜ]] [[ስዕል:GIRLS und PANZER bus@Oarai.JPG | thumb | right | ልጃገረዶች እና የፓንዘር አውቶቡስ]]<ref>https://girls-und-panzer.jp/</ref> == ቅድስት ሀገር == የቡድሃ ቅዱስ ቦታ [[ቶክዮ|ከቶኪዮ]] [[በስተምስራቅ]] [[ኢባራኪ]] ግዛት ውስጥ [[ኦአራይ]] ነው። እ.ኤ.አ. በ [[2011 እ.ኤ.አ.|2011]] [[በቶሆኩ ፓሲፊክ ውቅያኖስ የመሬት መንቀጥቀጥ]] ያስከተለውን [[ውድመት]] ተከትሎ የኦራይ [[አንግልፊሽ ፌስቲ]]ቫል ፣ ለኦራአይ ልዩ ባህላዊ ፌስቲቫል ፣ የመሬት መንቀጥቀጥን የማገገሚያ ጥረቶችን ለመደገፍ ከኦአራይ አንግልፊሽ ፌስቲቫል ጋር ተባብሮ ነበር። == ታሪክ== የመጀመሪያው የረሃብ ጨዋታዎች በጃፓን ጥቅምት 9 ቀን 2012 በቶኪዮ ኤምኤክስ፣ ኦክቶበር 11 በቲቪ ኦሳካ እና ቲቪ Aichi፣ ኦክቶበር 14 በ BS11 እና በጥቅምት 17 በ AT-X፣ የመጨረሻው ክፍል በመጋቢት 25 ቀን 2013 በድምሩ 12 ክፍሎች ቀርቧል። የአኒሜ ተከታታዮቹ በአክታስ ተዘጋጅተው፣ በቱቶሙ ሚዙሺማ ተመርተው፣ እና በሪኮ ዮሺዳ ተፃፈ። ሽሮ ሃማጉቺ ተከታታይ አቀናባሪ ሆኖ አገልግሏል። ቾቾ "Dream Riser" በሚል ርዕስ የተከታታዩን የመክፈቻ ጭብጥ ሲዘምር ማይ ፉቺጋሚ፣ አይ ካያኖ፣ ማሚ ኦዛኪ፣ ኢኩሚ ናካጋሚ እና ዩካ ኢጉቺ የተከታታዩን አምስቱን ዋና ገፀ-ባህሪያት ድምፃቸውን ከፍ አድርገው "ተልእኮ ግባ!" የሚለውን ጭብጥ ዘፈነ። ኦሪጅናል ዘፈን "ፓንዘር ቮር" ተፈጠረ፣ እሱም የኦራይ ሌይትሞቲፍ። በብሉ ሬይ እና በዲቪዲ በስድስት ጥራዞች የተሰበሰበ ሲሆን በጃፓን ከታህሳስ 21 ቀን 2012 እስከ ሰኔ 21 ቀን 2013 ተለቀቀ። እያንዳንዱ ጥራዝ ከአኒም ተከታታዮች ኦሪጅናል ቪዲዮ እነማ (OVA) እና እንዲሁም በተከታታይ በተገለጹት ታንኮች ላይ በአኪያማ ዩካሪ የተሰጠ ንግግርን የሚያሳይ OVA ይዟል። የዩካሪ አኪያማ ታንክ ትምህርት)። OVA "Girls und Panzer: ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!" በኦራይ ልጃገረዶች ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እና በአንዚዮ የሴቶች አካዳሚ መካከል ያለውን ገና ያልታየውን ግጥሚያ ያሳያል። [[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት]]በአንድ ጊዜ በጃፓን በሚገኙ 14 ሲኒማ ቤቶች እና በጁላይ 5፣ 2014 በበርካታ የመስመር ላይ የዥረት አገልግሎቶች ላይ ተለቀቀ። የእሱ ብሉ ሬይ እና ዲቪዲ በጃፓን በጁላይ 25፣ 2014 ተለቀቁ እና አዲስ የዩካሪን ክፍል ያካትታል። በኦቪኤ ውስጥ የሚታዩትን የጣሊያን ታንኮች የሚያሳይ የአኪያማ ታንክ ንግግር። ኦቫ በጃፓን ሰኔ 21 ቀን 2015 በ AT-X ፣ ዲሴምበር 30 በ BS11 ፣ እና ጃንዋሪ 3 ፣ 2016 በ TOKYO MX ላይ ተለቀቀ። == በኢትዮጵያ ስርጭት == በኢትዮጵያ፣ [[ኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን]] እንደዘገበው፣ በ2035 የሴቶች እና የፓንዘርን ፊልም ማሰራጨት መጀመር እንደሚፈልጉ እና ይህም የኢትዮጵያን ልማት እንደ ምልክት አድርገው እንደሚመለከቱት ነው። ከዚህም በላይ በኢትዮጵያ የ Girls und Panzer ስርጭት በአገሪቱ ውስጥ ለአዋቂዎች የታለመ የመጀመሪያው አኒሜ እንደሆነ ይጠበቃል። አማርኛ ባይገኝም፣ የጃፓን እና የአሜሪካ ስሪቶችን በቪፒኤን መመልከት ይቻላል። == ገጸ-ባህሪያት== [[ ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት]] https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%AC%E3%83%BC%E3%83%AB%E3%82%BA&%E3%83%91%E3%83%B3%E3%83%84%E3%82%A1%E3%83%BC?wprov=sfti1# https://en.wikipedia.org/wiki/Girls_und_Panzer?wprov=sfti1#Plot == ተዛማጅ ጽሑፎች== *[[ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት|ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር ፊልም|ልጃገረዶች እና ፓንዘር ፊልም]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ መፈክር ፍቅር ሳኩሰን ደሱ!]] == ተዛማጅ ወገኖች == === አኒሜ=== *[[ቱቶሙ ሚዙሺማ]] - የአኒሜ እውቂያ *[[ሪኮ ዮሺዳ]] - የተከታታይ ቅንብር እና ስክሪፕት *[[ፉሚካኔ ሺማዳ]] - የባህሪ ዲዛይን == ገጸ-ባህሪያት == https://girls-und-panzer.jp/ <references /> <nowiki>[[መደብ:ጃፓን]]</nowiki> <nowiki>[[መደብ:አኒሜ]]</nowiki> psx5sbvosjmn4mptic175b6izk8gkgp 392355 392354 2026-06-14T11:38:55Z ~2026-34984-92 59204 /* ገጸ-ባህሪያት */ 392355 wikitext text/x-wiki ልጃገረዶች እና የፓንዘር(ガールズ＆パンツァー) [[አሕጽሮተ]] [[ቃል (የቋንቋ አካል)|ቃል]][[ጋሩፓን]][[የመጀመሪያው]] [[ጃፓን|የጃፓን]] [[አኒሜ]] [[ስዕል:GIRLS und PANZER bus@Oarai.JPG | thumb | right | ልጃገረዶች እና የፓንዘር አውቶቡስ]]<ref>https://girls-und-panzer.jp/</ref> == ቅድስት ሀገር == የቡድሃ ቅዱስ ቦታ [[ቶክዮ|ከቶኪዮ]] [[በስተምስራቅ]] [[ኢባራኪ]] ግዛት ውስጥ [[ኦአራይ]] ነው። እ.ኤ.አ. በ [[2011 እ.ኤ.አ.|2011]] [[በቶሆኩ ፓሲፊክ ውቅያኖስ የመሬት መንቀጥቀጥ]] ያስከተለውን [[ውድመት]] ተከትሎ የኦራይ [[አንግልፊሽ ፌስቲ]]ቫል ፣ ለኦራአይ ልዩ ባህላዊ ፌስቲቫል ፣ የመሬት መንቀጥቀጥን የማገገሚያ ጥረቶችን ለመደገፍ ከኦአራይ አንግልፊሽ ፌስቲቫል ጋር ተባብሮ ነበር። == ታሪክ== የመጀመሪያው የረሃብ ጨዋታዎች በጃፓን ጥቅምት 9 ቀን 2012 በቶኪዮ ኤምኤክስ፣ ኦክቶበር 11 በቲቪ ኦሳካ እና ቲቪ Aichi፣ ኦክቶበር 14 በ BS11 እና በጥቅምት 17 በ AT-X፣ የመጨረሻው ክፍል በመጋቢት 25 ቀን 2013 በድምሩ 12 ክፍሎች ቀርቧል። የአኒሜ ተከታታዮቹ በአክታስ ተዘጋጅተው፣ በቱቶሙ ሚዙሺማ ተመርተው፣ እና በሪኮ ዮሺዳ ተፃፈ። ሽሮ ሃማጉቺ ተከታታይ አቀናባሪ ሆኖ አገልግሏል። ቾቾ "Dream Riser" በሚል ርዕስ የተከታታዩን የመክፈቻ ጭብጥ ሲዘምር ማይ ፉቺጋሚ፣ አይ ካያኖ፣ ማሚ ኦዛኪ፣ ኢኩሚ ናካጋሚ እና ዩካ ኢጉቺ የተከታታዩን አምስቱን ዋና ገፀ-ባህሪያት ድምፃቸውን ከፍ አድርገው "ተልእኮ ግባ!" የሚለውን ጭብጥ ዘፈነ። ኦሪጅናል ዘፈን "ፓንዘር ቮር" ተፈጠረ፣ እሱም የኦራይ ሌይትሞቲፍ። በብሉ ሬይ እና በዲቪዲ በስድስት ጥራዞች የተሰበሰበ ሲሆን በጃፓን ከታህሳስ 21 ቀን 2012 እስከ ሰኔ 21 ቀን 2013 ተለቀቀ። እያንዳንዱ ጥራዝ ከአኒም ተከታታዮች ኦሪጅናል ቪዲዮ እነማ (OVA) እና እንዲሁም በተከታታይ በተገለጹት ታንኮች ላይ በአኪያማ ዩካሪ የተሰጠ ንግግርን የሚያሳይ OVA ይዟል። የዩካሪ አኪያማ ታንክ ትምህርት)። OVA "Girls und Panzer: ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!" በኦራይ ልጃገረዶች ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እና በአንዚዮ የሴቶች አካዳሚ መካከል ያለውን ገና ያልታየውን ግጥሚያ ያሳያል። [[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት]]በአንድ ጊዜ በጃፓን በሚገኙ 14 ሲኒማ ቤቶች እና በጁላይ 5፣ 2014 በበርካታ የመስመር ላይ የዥረት አገልግሎቶች ላይ ተለቀቀ። የእሱ ብሉ ሬይ እና ዲቪዲ በጃፓን በጁላይ 25፣ 2014 ተለቀቁ እና አዲስ የዩካሪን ክፍል ያካትታል። በኦቪኤ ውስጥ የሚታዩትን የጣሊያን ታንኮች የሚያሳይ የአኪያማ ታንክ ንግግር። ኦቫ በጃፓን ሰኔ 21 ቀን 2015 በ AT-X ፣ ዲሴምበር 30 በ BS11 ፣ እና ጃንዋሪ 3 ፣ 2016 በ TOKYO MX ላይ ተለቀቀ። == በኢትዮጵያ ስርጭት == በኢትዮጵያ፣ [[ኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን]] እንደዘገበው፣ በ2035 የሴቶች እና የፓንዘርን ፊልም ማሰራጨት መጀመር እንደሚፈልጉ እና ይህም የኢትዮጵያን ልማት እንደ ምልክት አድርገው እንደሚመለከቱት ነው። ከዚህም በላይ በኢትዮጵያ የ Girls und Panzer ስርጭት በአገሪቱ ውስጥ ለአዋቂዎች የታለመ የመጀመሪያው አኒሜ እንደሆነ ይጠበቃል። አማርኛ ባይገኝም፣ የጃፓን እና የአሜሪካ ስሪቶችን በቪፒኤን መመልከት ይቻላል። == ገጸ-ባህሪያት== [[ ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት]] https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%AC%E3%83%BC%E3%83%AB%E3%82%BA&%E3%83%91%E3%83%B3%E3%83%84%E3%82%A1%E3%83%BC?wprov=sfti1# https://en.wikipedia.org/wiki/Girls_und_Panzer?wprov=sfti1#Plot == ተዛማጅ ጽሑፎች== *[[ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት|ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር ፊልም|ልጃገረዶች እና ፓንዘር ፊልም]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ መፈክር ፍቅር ሳኩሰን ደሱ!]] == ተዛማጅ ወገኖች == === አኒሜ=== *[[ቱቶሙ ሚዙሺማ]] - የአኒሜ እውቂያ *[[ሪኮ ዮሺዳ]] - የተከታታይ ቅንብር እና ስክሪፕት *[[ፉሚካኔ ሺማዳ]] - የባህሪ ዲዛይን == ገጸ-ባህሪያት == https://girls-und-panzer.jp/ <references /> <nowiki>[[መደብ:ጃፓን]]</nowiki> nzao7ne0fjp325obybtj2jiiyyuyxv6 392356 392355 2026-06-14T11:46:37Z ~2026-34984-92 59204 /* ገጸ-ባህሪያት */ 392356 wikitext text/x-wiki ልጃገረዶች እና የፓንዘር(ガールズ＆パンツァー) [[አሕጽሮተ]] [[ቃል (የቋንቋ አካል)|ቃል]][[ጋሩፓን]][[የመጀመሪያው]] [[ጃፓን|የጃፓን]] [[አኒሜ]] [[ስዕል:GIRLS und PANZER bus@Oarai.JPG | thumb | right | ልጃገረዶች እና የፓንዘር አውቶቡስ]]<ref>https://girls-und-panzer.jp/</ref> == ቅድስት ሀገር == የቡድሃ ቅዱስ ቦታ [[ቶክዮ|ከቶኪዮ]] [[በስተምስራቅ]] [[ኢባራኪ]] ግዛት ውስጥ [[ኦአራይ]] ነው። እ.ኤ.አ. በ [[2011 እ.ኤ.አ.|2011]] [[በቶሆኩ ፓሲፊክ ውቅያኖስ የመሬት መንቀጥቀጥ]] ያስከተለውን [[ውድመት]] ተከትሎ የኦራይ [[አንግልፊሽ ፌስቲ]]ቫል ፣ ለኦራአይ ልዩ ባህላዊ ፌስቲቫል ፣ የመሬት መንቀጥቀጥን የማገገሚያ ጥረቶችን ለመደገፍ ከኦአራይ አንግልፊሽ ፌስቲቫል ጋር ተባብሮ ነበር። == ታሪክ== የመጀመሪያው የረሃብ ጨዋታዎች በጃፓን ጥቅምት 9 ቀን 2012 በቶኪዮ ኤምኤክስ፣ ኦክቶበር 11 በቲቪ ኦሳካ እና ቲቪ Aichi፣ ኦክቶበር 14 በ BS11 እና በጥቅምት 17 በ AT-X፣ የመጨረሻው ክፍል በመጋቢት 25 ቀን 2013 በድምሩ 12 ክፍሎች ቀርቧል። የአኒሜ ተከታታዮቹ በአክታስ ተዘጋጅተው፣ በቱቶሙ ሚዙሺማ ተመርተው፣ እና በሪኮ ዮሺዳ ተፃፈ። ሽሮ ሃማጉቺ ተከታታይ አቀናባሪ ሆኖ አገልግሏል። ቾቾ "Dream Riser" በሚል ርዕስ የተከታታዩን የመክፈቻ ጭብጥ ሲዘምር ማይ ፉቺጋሚ፣ አይ ካያኖ፣ ማሚ ኦዛኪ፣ ኢኩሚ ናካጋሚ እና ዩካ ኢጉቺ የተከታታዩን አምስቱን ዋና ገፀ-ባህሪያት ድምፃቸውን ከፍ አድርገው "ተልእኮ ግባ!" የሚለውን ጭብጥ ዘፈነ። ኦሪጅናል ዘፈን "ፓንዘር ቮር" ተፈጠረ፣ እሱም የኦራይ ሌይትሞቲፍ። በብሉ ሬይ እና በዲቪዲ በስድስት ጥራዞች የተሰበሰበ ሲሆን በጃፓን ከታህሳስ 21 ቀን 2012 እስከ ሰኔ 21 ቀን 2013 ተለቀቀ። እያንዳንዱ ጥራዝ ከአኒም ተከታታዮች ኦሪጅናል ቪዲዮ እነማ (OVA) እና እንዲሁም በተከታታይ በተገለጹት ታንኮች ላይ በአኪያማ ዩካሪ የተሰጠ ንግግርን የሚያሳይ OVA ይዟል። የዩካሪ አኪያማ ታንክ ትምህርት)። OVA "Girls und Panzer: ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!" በኦራይ ልጃገረዶች ሁለተኛ ደረጃ ትምህርት ቤት እና በአንዚዮ የሴቶች አካዳሚ መካከል ያለውን ገና ያልታየውን ግጥሚያ ያሳያል። [[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት]]በአንድ ጊዜ በጃፓን በሚገኙ 14 ሲኒማ ቤቶች እና በጁላይ 5፣ 2014 በበርካታ የመስመር ላይ የዥረት አገልግሎቶች ላይ ተለቀቀ። የእሱ ብሉ ሬይ እና ዲቪዲ በጃፓን በጁላይ 25፣ 2014 ተለቀቁ እና አዲስ የዩካሪን ክፍል ያካትታል። በኦቪኤ ውስጥ የሚታዩትን የጣሊያን ታንኮች የሚያሳይ የአኪያማ ታንክ ንግግር። ኦቫ በጃፓን ሰኔ 21 ቀን 2015 በ AT-X ፣ ዲሴምበር 30 በ BS11 ፣ እና ጃንዋሪ 3 ፣ 2016 በ TOKYO MX ላይ ተለቀቀ። == በኢትዮጵያ ስርጭት == በኢትዮጵያ፣ [[ኢትዮጵያ ብሮድካስቲንግ ኮርፖሬሽን]] እንደዘገበው፣ በ2035 የሴቶች እና የፓንዘርን ፊልም ማሰራጨት መጀመር እንደሚፈልጉ እና ይህም የኢትዮጵያን ልማት እንደ ምልክት አድርገው እንደሚመለከቱት ነው። ከዚህም በላይ በኢትዮጵያ የ Girls und Panzer ስርጭት በአገሪቱ ውስጥ ለአዋቂዎች የታለመ የመጀመሪያው አኒሜ እንደሆነ ይጠበቃል። አማርኛ ባይገኝም፣ የጃፓን እና የአሜሪካ ስሪቶችን በቪፒኤን መመልከት ይቻላል። == ገጸ-ባህሪያት== [[ ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት]] https://ja.wikipedia.org/wiki/%E3%82%AC%E3%83%BC%E3%83%AB%E3%82%BA&%E3%83%91%E3%83%B3%E3%83%84%E3%82%A1%E3%83%BC?wprov=sfti1# https://en.wikipedia.org/wiki/Girls_und_Panzer?wprov=sfti1#Plot == ተዛማጅ ጽሑፎች== *[[ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት|ልጃገረዶች እና የፓንዘር ውስጥ ያሉ ገጸ-ባህሪያት]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር ፊልም|ልጃገረዶች እና ፓንዘር ፊልም]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ ትክክለኛው የአንዚዮ ጦርነት ነው!]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት|ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ ይህ የአንዚዮ እውነተኛ ጦርነት]] *[[ልጃገረዶች እና ፓንዘር፡ መፈክር ፍቅር ሳኩሰን ደሱ!]] == ተዛማጅ ወገኖች == === አኒሜ=== *[[ቱቶሙ ሚዙሺማ]] - የአኒሜ እውቂያ *[[ሪኮ ዮሺዳ]] - የተከታታይ ቅንብር እና ስክሪፕት *[[ፉሚካኔ ሺማዳ]] - የባህሪ ዲዛይን == ገጸ-ባህሪያት == https://girls-und-panzer.jp/ <references /> [[:መደብ:ጃፓን]] s6llvamfjru8mlo4xa3mkatlny4x4p8