विकिपीडिया anpwiki https://anp.wikipedia.org/wiki/%E0%A4%AE%E0%A5%81%E0%A4%96%E0%A5%8D%E0%A4%AF_%E0%A4%AA%E0%A5%83%E0%A4%B7%E0%A5%8D%E0%A4%A0 MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter मीडिया विशेष वार्ता यूजर यूजर वार्ता विकिपीडिया विकिपीडिया वार्ता फाईल फाईल वार्ता मीडियाविकि मीडियाविकि वार्ता साँचा साँचा वार्ता मदद मदद वार्ता श्रेणी श्रेणी वार्ता TimedText TimedText talk मोड्यूल मोड्यूल वार्ता Event Event talk कुमाऊँनी भाषा 0 822 22882 14811 2026-03-27T18:28:29Z Psubhashish 904 वीडियो + 22882 wikitext text/x-wiki [[File:OpenSpeaks-kfy-Johari-Surendra Singh Pangtey-SP-Shauka-Myth & History.webm|thumb|एक्ठु जौहारी (कुमाऊँनी क एक्ठु बोली) बोले वाला आपन भाषा में शौका लोग के उत्पत्ति के कहानी सुनाई रहलो है।]] '''कुमाऊँनी''' एगो भासा के नाँव छेकै जे [[भारत]] मँ बोललौ जाय छै। इ भासा [[भारतीय संविधान मँ आठमां अनुसूची|भारतीय संविधान के आठमां अनुसूची]] मँ शामिल नै छै, तत्काल इ भासा प्रस्तावित छै। इ [[हिन्द-आर्य]] भासा परिवार सँ छै। == नामोत्पत्ति == == भासाई उत्पत्ति आरो इतिहास == == शैली सिनी == == मानकीकरण == == बोली सिनी == == लिपि == == शब्दावली == == स्वरविज्ञान == === स्वर === === व्यंजन === === विदेशी ध्वनियाँ === == व्याकरण == == जनसांख्यिकी == == एकरो देखौ == * [[भारतीय संविधान मँ आठमां अनुसूची]] * [[अंगिका भाषा]] == बाहरी कड़ी == == संदर्भ == nisc4gtx0o0n0uocsdothrlginmhgyh राइट बंधु 0 2483 22881 22859 2026-03-27T12:15:48Z InternetArchiveBot 123 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 22881 wikitext text/x-wiki {{Infobox Person | name = ऑरविल राइट | image = Orville Wright.jpg | caption = १९०३ में लिया गया चित्र | birth_date = {{birth date|1871|8|19|}} | birth_place = [[डेटन, ओहायो]] | death_date = {{Death date and age|1948|1|30|1871|8|19|}} | death_place = [[डेटन, ओहायो]] | occupation = प्रकाशक, बाइसिकल विक्रेता/निर्माता, हवाईजहाज आविष्कारक/निर्माता, पायलट प्रशिक्षक | spouse = कोई नहीं | signature = Orville Wright Signature.svg }} {{Infobox Person | name = विलबर राइट | image = Wilbur Wright.jpg | caption = १९०३ में लिया गया चित्र | birth_date = {{birth date|1867|4|16|}} | birth_place = [[मिलविल, इंडियाना]] | death_date = {{death date and age|1912|5|30|1867|4|16|}} | death_place = [[डेटन, ओहायो]] | occupation = प्रकाशक, बाइसिकल विक्रेता/निर्माता, हवाईजहाज आविष्कारक/निर्माता, पायलट प्रशिक्षक | spouse = कोई नहीं | signature = Wilbur Wright Signature.svg }} '''राइट बंधु''' ('''अंग्रेजी''': ''Wright brothers''), '''ऑरविल''' ([[अंग्रेजी]]: ''Orville'', [[१९ अगस्त]], [[१८७१]] &ndash; ३० जनवरी [[१९४८]]) आरू '''विलबर''' ([[अंग्रेजी]]: ''Wilbur'', [[१६ अप्रैल]], [[१८६७]] &ndash; [[३० मई]], [[१९१२]]), दू [[अमरीका|अमरीकन बंधु]] रहै जिनका [[हवाई जहाज]] केरऽ आविष्कारक मानलऽ जाय छै।<ref>[https://web.archive.org/web/20150813220152/http://airandspace.si.edu/exhibitions/wright-brothers/online/ स्मिथसोनियन संस्थान, "द राइट ब्रदर्स & द इन्वेन्शन ऑफ द एरियल एज"]</ref><ref>मेरी एन जॉनसन। [https://web.archive.org/web/20100716083717/http://core.libraries.wright.edu/handle/2374.WSU/3208 ऑन द एविएशन ट्रेल इन द राइट ब्रदर्स; वेस्ट साइड नेबरहुड इन डेयटन, ओहियो] राइट स्टेट युनिवर्सिटी, २००१</ref><ref name="BBC News">[http://news.bbc.co.uk/2/hi/special_report/1998/11/98/great_balloon_challenge/299568.stm "फ्लाइंग थ्रु द एजेज़"] ''बीबीसी न्यूज़'', मार्च १९, १९९९। अभिगमन तिथि: १७ जुलाई २००९</ref> हिनी [[१७ दिसंबर]] [[१९०३]] क संसार क सबसँ पहलो सफल मानवीय हवाई उड़ान भरलकै जेकरा मँ हवा सँ भारी विमान क नियंत्रित रूप सँ निर्धारित समय तलक संचालित करलो गेलै। एकरो बाद के दू साल मँ अनेक प्रयोगो के बाद हिनी विश्व केरो प्रथम उपयोगी दृढ़-पक्षी विमान तैयार करलकै। ये प्रायोगिक विमान बनाने और उड़ाने वाले पहले आविष्कारक तो नहीं थे, लेकिन इन्होंने हवाई जहाज को नियंत्रित करने की जो विधियाँ खोजीं, उनके बिना आज का वायुयान संभव नहीं था।<ref name="WDL">{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/11372/ |title = Telegram from Orville Wright in Kitty Hawk, North Carolina, to His Father Announcing Four Successful Flights, 1903 दिसम्बर 17 |website = [[World Digital Library]] |date = 1903-12-17 |accessdate = 2013-07-22 |archive-date = 2019-01-07 |archive-url = https://web.archive.org/web/20190107070246/https://www.wdl.org/en/item/11372/ }}</ref> इस आविष्कार के लिए आवश्यक यांत्रिक कौशल इन्हें कई वर्षों तक [[प्रिंटिंग प्रेस]], [[बाइसिकल]],<ref name="WDL2">{{cite web |url = http://www.wdl.org/en/item/11373/ |title = Wilbur Wright Working in the Bicycle Shop |website = [[World Digital Library]] |date = 1897 |accessdate = 2013-07-22 |archive-date = 2013-09-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20130930192807/http://www.wdl.org/en/item/11373/ }}</ref> [[मोटर]] और अन्य कई मशीनों के साथ काम करते करते मिला। बाइसिकल के साथ काम करते करते इन्हें विश्वास हो गया कि वायुयान जैसे असंतुलित वाहन को भी अभ्यास के साथ संतुलित और नियंत्रित किया जा सकता है।<ref>क्राउश २००३, पृ. १६९</ref> [[१९००]] से [[१९०३]] तक इन्होंने [[ग्लाइडर|ग्लाइडरों]] पर बहुत प्रयोग किये जिससे इनका [[पायलट]] कौशल विकसित हुआ। इनके बाइसिकल की दुकान के कर्मचारी चार्ली टेलर ने भी इनके साथ बहुत काम किया और इनके पहले यान का इंजन बनाया। जहाँ अन्य आविष्कारक इंजन की शक्ति बढ़ाने पर लगे रहे, वहीं राइट बंधुओं ने आरंभ से ही नियंत्रण का सूत्र खोजने पर अपना ध्यान लगाया। इन्होंने वायु-सुरंग में बहुत से प्रयोग किए और सावधानी से जानकारी एकत्रित की, जिसका प्रयोग कर इन्होंने पहले से कहीं अधिक प्रभावशाली पंख और [[प्रोपेलर]] खोजे।<ref>जैकब १९९७, पृ. १५६</ref><ref>क्राउश २००३, पृ.२२८</ref> इनके [[पेटेंट]] (अमरीकन पेटेंट सं. ८२१, ३९३) में दावा किया गया है कि इन्होंने वायुगतिकीय नियंत्रण की नई प्रणाली विकसित की है जो विमान की सतहों में बदलाव करती है।<ref name="Flying Machine patent">[http://www.google.com/patents?vid=USPAT821393&id=h5NWAAAAEBAJ&dq=821,393 उड़न यंत्र का पेटेंट]</ref> अनेक अन्य आविष्कारकों ने भी हवाई जहाज के आविष्कार का दावा किया है, लेकिन इसमें कोई दो राय नहीं कि राइट बंधुओं की सबसे बड़ी उपलब्धि थी तीन-ध्रुवीय नियंत्रण का आविष्कार, जिसकी सहायता से ही पायलट विमान को संतुलित रख सकता है और दिशा-परिवर्तन कर सकता है।<ref>Padfield, Gareth D., Professor of Aerospace Engineering, and Lawrence, Ben, researcher. [http://pcwww.liv.ac.uk/eweb/fst/publications/2854.pdf "The Birth of Flight Control: An Engineering Analysis of the Wright Brothers’ 1902 Glider." (PDF format)] ''The Aeronautical Journal,'' Department of Engineering, The University of Liverpool, UK, December 2003, p. 697. Retrieved: 23 जनवरी 2008.</ref> नियंत्रण का यह तरीका सभी विमानों के लिये मानक बन गया और आज भी सब तरह के दृढ़-पक्षी विमानों के लिए यही तरीका उपयुक्त होता है।<ref>Howard 1988, p. 89.</ref><ref>Jakab 1997, p. 183.</ref> विल्बर और ऑरविल राइट, अंग्रेजी और डच वंश के मिल्टन राइट (1828-1917) और जर्मन और स्विस वंश की सुसान कैथरीन कोर्नर (1831-1889) से पैदा हुए सात बच्चों में से दो थे।[18][19] मिल्टन राइट की मां, कैथरीन रीडर, वेंडरबिल्ट परिवार के पूर्वज और न्यू रोशेल, न्यूयॉर्क के ह्यूजेनॉट गानो परिवार के वंशज थे। [20] विल्बर का जन्म 1867 में मिलविल, इंडियाना के पास हुआ था; ऑरविल, डेटन, ओहियो में, 1871 में। [21] भाइयों ने कभी शादी नहीं की। अन्य राइट भाई-बहन रेउक्लिन (1861-1920), लोरिन (1862-1939), कैथरीन (1874-1929), और जुड़वाँ ओटिस और इडा (जन्म 1870, शैशवावस्था में मृत्यु) थे। प्रत्यक्ष पैतृक वंश एक सैमुअल राइट (बी। 1606 एसेक्स, इंग्लैंड में) के पास जाता है, जो अमेरिका के लिए रवाना हुए और 1636 में मैसाचुसेट्स में बस गए। [21] राइट बच्चों में से किसी का भी मध्य नाम नहीं था। इसके बजाय, उनके पिता ने उन्हें विशिष्ट नाम देने की बहुत कोशिश की। विल्बर का नाम विलबर फिस्क के लिए और ओरविल को ओरविल डेवी के लिए नामित किया गया था, दोनों पादरी मिल्टन राइट की प्रशंसा करते थे। [22] वे अपने दोस्तों के लिए "विल" और "ओआरवी" थे और डेटन में, उनके पड़ोसी उन्हें "बिशप के बच्चे" या "बिशप के लड़के" के रूप में जानते थे। == गैलेरी == [[फाईल:First flight3.jpg|अंगूठाकार|400px|center|१९०३ में राइट बंधु की पहली उड़ान]] {{double image|center|Young Orville Wright.jpg|148|Wilbur Wright child.jpg|150|ऑरविल (बायें) एवं विलबर (दायें), १८७६ में||Orville|Wilbur}} == सन्दर्भ == <references /> == बाहरी कड़ी == * [http://hindizen.com/2009/06/01/%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%9F-%E0%A4%AC%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A5%81-%E0%A4%94%E0%A4%B0-%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%A8-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%BE/ राइट बंधु और विमानन की कहानी] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100529065228/http://hindizen.com/2009/06/01/%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%87%E0%A4%9F-%E0%A4%AC%E0%A4%82%E0%A4%A7%E0%A5%81-%E0%A4%94%E0%A4%B0-%E0%A4%B5%E0%A4%BF%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%A8%E0%A4%A8-%E0%A4%95%E0%A5%80-%E0%A4%95%E0%A4%B9%E0%A4%BE/ |date=2010-05-29 }} * [http://hindi.samaylive.com/news/57370/57370.html राइट बंधुओं के जज्बे का नतीजा थी विमान की पहली उड़ान]{{Dead link|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[श्रेणी:वैज्ञानिक]] [[श्रेणी:आविष्कारक]] [[श्रेणी:हिन्दी विकि डीवीडी परियोजना]] [[श्रेणी:अमेरिका केरऽ लोग]] kq53qc10eeyzng7y3nlxbzi0j58qebd यूजर वार्ता:CypriotWikipedian 3 3811 22883 22866 2026-03-27T19:41:20Z MS Sakib 3179 MS Sakib न॑ [[यूजर वार्ता:CypriotWikipedist]] पृष्ठ [[यूजर वार्ता:CypriotWikipedian]] पर स्थानांतरित करलकै: "[[Special:CentralAuth/CypriotWikipedist|CypriotWikipedist]]" का नाम "[[Special:CentralAuth/CypriotWikipedian|CypriotWikipedian]]" करते समय पृष्ठ स्वतः स्थानांतरित हुआ 16864 wikitext text/x-wiki {{मदद}} [[यूजर:Angpradesh|Angpradesh]] ([[यूजर वार्ता:Angpradesh|वार्ता]]) २३:४०, ६ अप्रैल २०२३ (IST) kyd66oy2ux1om8qm2scdcziiq4hxhug यूजर वार्ता:Mehmet İlkman 3 5827 22885 22867 2026-03-28T05:09:57Z EmausBot 439 Fixing double redirect from [[यूजर वार्ता:CypriotWikipedist]] to [[यूजर वार्ता:CypriotWikipedian]] 22885 wikitext text/x-wiki #पुनर्प्रेषित [[यूजर वार्ता:CypriotWikipedian]] qy8k8zn3xlh25789djrsfj0qxj4azt6 यूजर वार्ता:CypriotWikipedist 3 5832 22884 2026-03-27T19:41:20Z MS Sakib 3179 MS Sakib न॑ [[यूजर वार्ता:CypriotWikipedist]] पृष्ठ [[यूजर वार्ता:CypriotWikipedian]] पर स्थानांतरित करलकै: "[[Special:CentralAuth/CypriotWikipedist|CypriotWikipedist]]" का नाम "[[Special:CentralAuth/CypriotWikipedian|CypriotWikipedian]]" करते समय पृष्ठ स्वतः स्थानांतरित हुआ 22884 wikitext text/x-wiki #पुनर्प्रेषित [[यूजर वार्ता:CypriotWikipedian]] qy8k8zn3xlh25789djrsfj0qxj4azt6